Document · PDF

Jaarverslag 2022 versie 20230706.pdf

Gemeenteraad 11 juli 2023, gemeente HofvantwenteBij agendapunt: 9: Jaarstukken 202219.194 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

In 2022 hebben we de bestrijding van de eikenprocessierups voortgezet net als in voorgaande twee jaren. Door de verbinding met programma

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

biodiversiteit is ingezet op meer natuurlijke vijanden van de rups, zoals vogels en andere insecten. Daarvoor is met name de beplanting in bermen en groenvakken geschikt gemaakt. Hiermee proberen we de overlast door eikenprocessierups voor onze inwoners te beperken. Het aantal meldingen overlast van de eikenprocessierups was in 2022 (64) 2021 (86) fors minder dan in 2020 (407).

Wijkbeheer: Jij en wij(k) aan zet

We zijn doorgegaan met de bestrijding van de Japanse Duizendknoop. Deze invasieve soort vormt een bedreiging voor de biodiversiteit. Door de bestrijding goed op te pakken op gemeentelijke grond hopen we de uitbreiding te kunnen stoppen. Ook is aan inwoners gevraagd om op particuliere grond hetzelfde te doen. Wij faciliteren en stimuleren samen met andere maatschappelijke organisaties ideeën van inwoners waarbij spelen, ontmoeten, vergroenen en verduurzamen centraal staan. Inwoners worden meer betrokken bij het groenonderhoud en werken mee aan de verhoging van de kwaliteit in hun directe woonomgeving o.a. door zelfwerkzaamheid. Voorbeelden van locatie waar initiatieven zijn uitgevoerd o.a.: Peuscher Diepenheim, Looiersplantsoen Diepenheim, Sleutelbloem Delden. Met stads- en dorpsraden zijn wijkschouwen uitgevoerd. Ook zijn extra middelen ingezet voor initiatieven vanuit en/of samen met inwoners. Op de locaties monument Schild Goor, monument Beaufortplein Markelo en tuindorp Goor is extra onderhoud uitgevoerd ter verhoging van de kwaliteit bij de pareltjes en aan plekken en buurten die extra gevoelig zijn voor eventuele verloedering als gevolg van

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Afvalinzameling

Riolering en water

achterblijvend groenonderhoud. Bewoners zijn ingeschakeld en betrokken bij het bedenken van oplossingen om de wijk mooier te maken. Onze gemeente is per 1 juli 2022 overgegaan op een ander inzamelschema voor de inzameling van afval (2-, 3- 4 inzamelsysteem). Dit doen we omdat het afval steeds beter gescheiden wordt. Daardoor is er veel minder restafval. Omdat de wagens van Twente Milieu minder vaak rijden en dus minder CO2 uitstoten, is het ook duurzamer. Daarnaast houdt dit schema de inzameling betaalbaar. Tot slot komen we hiermee dichter bij de doelstelling om in 2030 minder dan 50 kg restafval per inwoner te produceren. Net als bij andere gemeenten en Staatsbosbeheer zijn nu ook de afvalbakken in het buitengebied van Hof van Twente weggehaald. Deze keuze is gemaakt omdat wij vinden dat het de verantwoordelijkheid van wandelaars en fietsers is om zelf hun afval mee te nemen en thuis weg te gooien. Proefondervindelijk is gebleken dat de meesten mensen hun eigen afval meenemen. Het afval kan thuis ook gescheiden worden weggegooid wat bij de gemeentelijke afvalbakken niet mogelijk is. Op deze manier dragen gebruikers van de openbare ruimte hun steentje bij. In de kernen zijn de afvalbakken gesaneerd en gecombineerd. De overgebleven bakken zijn nu te gebruiken als afval- en hondenpoepbak. Daarnaast zijn er in verschillende kernen vrijwilligers actief die zwerfafval opruimen.

Dit betreft de uitvoering van de gemeentelijke watertaken voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Met beide waterschappen is een gezamenlijke en gemeenschappelijke wateragenda en waterprogramma opgesteld om ambities, activiteiten en investeringen op elkaar af te stemmen. Dit mede

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

vanuit het oogpunt van de klimaatopgaven die liggen bij de gemeente en waterschappen. In 2022 zijn rioleringsprojecten uitgevoerd / afgerond o.a.: ● Goor: Patrijzenstraat / Fazantenstraat ● Hengevelde: Het Wegdam, Bouwrijpmaken Marke III fase 1a ● Markelo: Bergweg, Grotestraat, Gemaal gemaal Klompjan

Gebouwen

Ook zijn van nieuwe projecten de voorbereidingen gestart. Dit alles overeenkomstig het uitvoeringsprogramma van het GRP. Daarnaast liepen een aantal projecten uit 2021 nog door in 2022. Hiermee wordt direct de kans aangegrepen om het afvalwater- en hemelwatersysteem klimaat robuust in te richten en vergroening van de omgeving. Daarbij wordt ingezet op burgerparticipatie. In 2022 zijn voorbereidingen getroffen voor het opstellen van duurzame meerjarige onderhoudsplannen voor het gemeentelijk vastgoed. Deze worden in 2023 gerealiseerd. Meerdere gemeentelijke gebouwen zijn ingezet voor de opvang van Oekraïners, statushouders en asielzoekers. Waar nodig zijn hiervoor aanpassingen in de gebouwen gedaan. Een aantal panden is in leegstandsbeheer genomen en de school in Markvelde is verkocht.

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

BELEIDSAGENDA 2022 PROGRAMMA 3: LEEFOMGEVING 1 Herstructurering openbare ruimte 2 Informeren uitkomsten stresstesten/ klimaatadaptatie 3 Stimuleringsregel 4 Afvalstoffenverordening 5 Integrale laadvisie Hof van Twente 6 Beveiliging Niet Actief Beveiligde Overwegen (NABO’s) 7 Vaststellen bomenvisie en bomenverordening

Besluit Raad Raad College Raad Raad Raad Raad Gerealiseerd

Wordt conform planning afgerond

Gepland 2022 1e helft 2023

2022 2022 2022 2022 2023

Afwijking in planning + indicatie gereed

Hoe meten we dat? De verplichte beleidsindicatoren en de beleidsindicatoren genoemd in het raadsvoorstel (mei 2023) over de themanotities zijn opgenomen in de bijlage van dit jaarverslag. Het werken met beleidsindicatoren is volop in ontwikkeling. Hierover zijn we in gesprek met de raad door middel van de raadswerkgroep.

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Achterstallig onderhoud wegen (mln) 8

Aangevraagde subsidie gesaneerde asbestdaken (m2)

7 6 5 110.000

4 3

90.000

70.000

1 0

50.000 2012

2016

2020

2021

2022

2023 Prognose

Hof van Twente

30.000 10.000 2018

Aantal meldingen overlast eikenprocessierups

2019

2020

2021

2022

2023 Prognose

Hof van Twente

500 400 300 200 100 0 2020

2021

2022 Hof van Twente

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Openbare laadpunten electrische auto's

Hoeveel restafval (kg) per inwoner huis aan huis

600 500 250 400 300

200

150

100

0 2020

2021

2022

2025 Prognose 2030 Prognose

Hof van Twente 0

Aantal meldingen bomen Hof van Twente 400

300 200

100 0 2020

Hof van Twente 2021

2022

2023 Prognose

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Wat heeft dit gekost?

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

PROGRAMMA 4: SPORT, CULTUUR EN ONDERWIJS

KADERSTELLING: • •

Visiedocument Gezond Basisinfrastructuur Hof van Twente 2018 – 2022

Wat wilden we bereiken? In onze Visie Gezonde Verbinding staan de inwoners van de gemeente Hof van Twente centraal. We gaan er van uit dat iedereen in Hof van Twente de drive heeft om mee te tellen in de samenleving. Wij geloven dat meedoen waarde heeft en geeft aan de persoon zelf (meer autonomie, zelfvertrouwen, gezondheid, minder eenzaamheid) en voor onze samenleving (minder zorgkosten, beter voor de economie, etc.). Het is de normale gang van zaken dat mensen in eerste instantie hun problemen zelf oplossen, al dan niet met inzet van hun netwerk. Hof van Twente is een gemeente waarin gemeenschapszin groot is. Mensen kijken om naar elkaar. Veel informele en maatschappelijke organisaties helpen mee of willen meehelpen om de zelf- en samenredzaamheid van inwoners te vergroten. Dit is ons maatschappelijk kapitaal. Onze uitdaging is dat we deze organisaties willen blijven faciliteren en stimuleren, ook nu onze financiële middelen beperkter worden.

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerpen 4.1 Cultuur

Resultaten 2022 4.1.1 Cultuurnota De dialoog tussen de raad, college en culturele instellingen vindt plaats in het voorjaar van 2023, waarna een vernieuwde cultuurnota zal worden aangeboden aan de raad. 4.1.2 Activiteiten in 2022 en Corona Zoals gemeld in de tweede bestuursrapportage, zijn de werkzaamheden voor de regeling coronaschade voor cultuur afgerond. Hiervan is veel gebruik gemaakt. Er is onder meer een bijdrage verstrekt aan De Reggehof, CC Herberg De Pol en Stichting Dorpsfeest Markelo.

4.2 Accommodaties

4.2.1 Bundeling en samenwerking In de loop van 2022 zijn aanvullende budgetten geraamd voor (haalbaarheids)onderzoeken voor MFA (Multifunctionele accommodatie) Hengevelde en voor bundeling van (buitensport)accommodaties op sportpark Heeckeren in Goor. Samen met de gebruikers/deelnemers zijn wij in gesprek om vervolgplannen te ontwikkelen. Mooi om te zien dat de gemeenschap zich ook inzet om een upgrade van accommodaties te bewerkstelligen. Ook is er in 2022 een voorzichtige start gemaakt met het treffen van voorbereidingen in Diepenheim en Markelo. Ook daar staat de gemeenschap klaar om voor hun accommodaties een verbeterplan/MFA te

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

4.3 Sport

4.4 Subsidies Algemeen

ontwikkelen. De collegeagenda 2022-2026 Actief Noaberschap heeft een positieve impuls gegeven aan deze planvorming. 4.3.1 Special Olympics Nationale Spelen In Twente is in juni 2022 het grootste landelijke sportevenement voor mensen met een verstandelijke beperking georganiseerd: de Special Olympics Nationale Spelen. Een mooi voorbeeld van inclusief sporten als onderdeel van de inclusieve samenleving. Wij hebben hier in financiële zin aan bijgedragen 4.3.2 Lokaal Sportakkoord In 2022 hebben wij verder uitvoering gegeven aan het lokaal sportakkoord (het Hof Beweegakkoord, april 2020). Bewegen is vanzelfsprekend ook onderdeel van het Preventie-akkoord (zie hoofdstuk 5). Daarom stemmen we de uitvoering van deze twee akkoorden zo goed mogelijk op elkaar af. 4.4.1 Kortingen op subsidies De gesprekken met instellingen of verenigingen met een structurele subsidie van € 25.000 of meer om de aangekondigde bezuinigingen concreet te maken zijn on hold gezet. Deze bezuinigingen zijn doorgeschoven naar 2027. Het frictiebudget dat hiermee is verbonden is voor een deel ingezet om verenigingen/instellingen met een eigen accommodaties over 2022 te compenseren in de meerkosten in de energiecontracten. Een deel van het budget is gereserveerd om waar nodig in 2023 ook nog ondersteuning hierin te bieden. 4.4.2 Basisinfrastructuur In 2022 is de Basisinfrastructuur niet gewijzigd.

Een aangekondigde inhoudelijke beoordeling vindt plaats in 2023. Indien er sprake is van

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

4.5 Onderwijs

Reguliere taken Onderwerpen

Subsidies structureel

beoogde wijzigingen zullen deze uiteraard voor instemming aan uw raad worden voorgelegd. 4.5.1 Onderwijshuisvesting De Whee in Goor In 2022 is verder gewerkt aan het haalbaarheidsonderzoek voor de onderwijshuisvesting in de wijk De Whee in Goor, op basis van de meest recente leerlingenprognoses. De bedoeling is om de daadwerkelijke behoefte voor een goede toekomstbestendige onderwijsvoorziening in De Whee vorm te geven, zoals ook opgenomen is in de Scholenvisie basisonderwijs 2022/2032. Dit haalbaarheidsonderzoek wordt ook meegenomen in het Integraal Huisvestingsplan (IHP), dat in 2023 vanuit een wettelijke verplichting wordt opgestart.

Toelichting reguliere taken

Ook in 2022 hebben we structurele (jaarlijks terugkerende) subsidies op het gebied van kunst, cultuur accommodaties en Welzijn verleend. Soms grote bedragen aan professionele instellingen, maar ook veel kleinere bedragen aan tal van verenigingen en stichtingen (vrijwilligers). In beleidsregels is vastgelegd wie subsidie ontvangt en tot welk bedrag. Voor de subsidies van meer dan € 25.000 per jaar gaat het voor de beleidsvelden Cultuur, Zorg en Ondersteuning en Accommodaties om ruim 20 verenigingen en instellingen en een totaal subsidiebedrag van afgerond € 4,6 miljoen. Voor de

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Eenmalige subsidies en sportstimuleringssubsidies Investeringssubsidies

Combinatiefunctionarissen Sport Onderwijs

structurele subsidies lager dan € 25.000 per jaar gaat het om de volgende beleidsvelden, verenigingen en stichtingen: Sport, Cultuur, Zorg en ondersteuning, Jeugd, Accommodaties, Buurtschappen, Kernen (promotie) en Stads en dorpsraden. Een budget voor de eenmalige sportstimuleringssubsidies is tot een totaalbedrag van € 27.500 ingezet voor de special olympics (zie boven). Verenigingen en stichtingen die investeren in hun accommodatie (duurzaamheid, verbouw, nieuwbouw, onderhoud) kunnen in 2022 vanwege bezuinigingen geen beroep doen op de regeling Investeringssubsidies. Voor 2023 en volgende jaren is een afgeslankt budget van € 112.500 per jaar beschikbaar. In 2022 zijn bij tal van verenigingen en organisaties combinatiefunctionarissen ingezet, de zogenaamde buurtsportcoaches. Ook in 2022 hebben we sportverenigingen ondersteund en begeleid bij vragen over onder meer accommodaties. Op verschillende manier hebben we samengewerkt met Onderwijs, schoolbesturen en directies. Inhoudelijk en rondom huisvesting met als doel een zo goed mogelijk pedagogisch klimaat te creëren.

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

BELEIDSAGENDA 2022 PROGRAMMA 4: SPORT, CULTUUR EN ONDERWIJS 4.1 Cultuurnota vaststellen 4.2 Onderzoek bundeling sportaccommodaties Heeckeren-Goor + multifunctionele sportaccommodatie Hengevelde 4.3 Concreet maken bezuiniging op structurele subsidies > € 25.000 miv 2024 4.4 Herzien van de Basisinfrastructuur (beleidskader voor subsidies) 4.5 Onderzoek naar onderwijshuisvesting De Whee in Goor afronden 4.6 Integraal onderwijshuisvestingsplan opstellen (als dit wettelijk verplicht wordt)

Gerealiseerd

Wordt conform planning afgerond

Besluit Raad College

Gepland 3e kw 2023 2023

College Raad College Raad

2027 3e kw 2023 2e kw 2023 4e kw 2023

Afwijking van planning + indicatie gereed

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Wat heeft dit gekost?

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

KADERSTELLING:

PROGRAMMA 5: MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING Wat wilden we bereiken? In onze visie staan de inwoners van de gemeente Hof van Twente centraal. We gaan er van uit dat iedereen in Hof van Twente de drive heeft om mee te tellen in de samenleving. Wij geloven dat meedoen waarde heeft en geeft aan de persoon zelf (meer autonomie, zelfvertrouwen, gezondheid, minder eenzaamheid) en voor onze samenleving (minder zorgkosten, beter voor de economie, etc.). In de eerste plaats zijn onze inwoners zelf verantwoordelijk voor onder andere hun gezondheid, levensonderhoud, betaalde of zinvolle dagbesteding. Het is de normale gang van zaken dat mensen in eerste instantie hun problemen zelf oplossen, al dan niet met inzet van hun netwerk. Daar waar dit tijdelijk of structureel niet lukt, ondersteunen wij inwoners met individuele voorzieningen. Meedoen, erbij horen, participeren en je verbonden voelen zijn allemaal termen die duiden op zaken die belangrijk zijn in ons menselijke bestaan. Ze geven zin aan en kwaliteit van leven. Wij hebben als gemeente een faciliterende en verbindende rol.

• • • • •

Visiedocument Gezond Beleidsplan reintegratie/participatie “Slim (samen)werken Actieplan Minimabeleid Beleidsplan integrale schuldhulpverlening Visie en aanpak beschermd Wonen en maatschappelijk opvang

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerpen 5.1 Gezonde Verbinding

Resultaten 2022 5.1.1 Van visie naar uitvoering In 2022 is verder gewerkt aan de acties uit de Gezonde Verbinding zoals hierna weergegeven. Het thema wijkgericht werken is als apart thema vervallen. Waar dit nodig is werken we wel wijkgericht. We hebben het thema “Iedereen doet Mee” toegevoegd. Dit thema gaat er kortgezegd over dat als wij het belangrijk vinden dat inwoners mee doen in de samenleving en dat we ze hierbij ook moeten faciliteren. Het gaat hierbij om thema's als armoedebeleid (in 2022: energiecrisis, inflatie) maar ook om bijvoorbeeld laaggeletterdheid. 5.1.2 Participatie inwoners en partners/stakeholders In 2022 zijn geen nieuwe beleidsstukken in de Raad gebracht. Participatie met inwoners was daarom in die zin niet aan de orde. Wel hebben we het hele jaar door op verschillende thema's overleg gehad met onze partners/stakeholders. De Klankbordroep Sociaal Domein is in 2022 één keer bij elkaar geweest. 5.1.3 Basis op orde Als randvoorwaarde om de werkzaamheden goed te kunnen uitvoeren, moesten in 2022 systemen en processen verder op orde worden gebracht. Deze inspanning zal worden afgerond in 2023. Als gevolg van de hack zijn veel beschikkingen verloren gegaan en kon de rechtmatigheid van veel uitkeringsdossiers Werk en Inkomen niet meer vastgesteld worden. Hier is het afgelopen jaar hard aan gewerkt om dit te herstellen. De voor 2022

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

aangekondigde periodieke monitor Sociaal Domein is daarom niet in 2022 uitgebracht. In 2022 is gewerkt aan de ontwikkelagenda voor de afdeling sociaal domein. Integraal werken is hierbij één van de speerpunten. Per 1 oktober 2022 is de Integrale Front Office gestart. Verder is in 2022 vastgesteld dat het een grote uitdaging is om sociaal domein breed alle ambities uit te voeren met de beperkte personele capaciteit. We hebben daarom voor 2022 keuzes moeten maken (wat wel en wat niet). Het is noodzakelijk om voor het uitvoeren van ambities voldoende middelen, waaronder personeel te hebben. Dit is meegenomen in de themanotities die begin 2023 zijn besproken met de raad. 5.2 Kansrijk Opgroeien

Binnen het thema Kansrijk Opgroeien hebben we gewerkt aan de volgende doelen: • Het realiseren van een stabielere thuissituatie voor de jeugdige en • Het beperken van/terugdringen van de risicofactoren voor de jeugdige. In 2022 gaat het concreet om de volgende activiteiten: Er is ervoor gekozen het grootste deel van de beschikbare beleidscapaciteit op het terrein van jeugd vanaf 1 juni 2022 in te zetten voor de opvang van Oekraïners, Statushouders en Asielzoekers. Er is gewerkt aan: - de voortzetting van de pilot Jeugd Hulp Team, de samenwerking tussen zorgintensief (speciaal) onderwijs, zorg en gemeenten.

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

- het opzetten van een lokale coalitie Kansrijke Start. - het versterken van de lijnen tussen voorschool en basisschool. - het versterken van de samenwerking tussen lokaal primair onderwijs en de gemeentelijke toegang. - het verzorgen van de continuering van de basiswerkzaamheden op het brede vlak van jeugdzorg en preventie jeugd. 5.3 Gezonde Leefstijl

Binnen het thema Gezonde leefstijl willen we ervoor zorgen dat alle inwoners gezond blijven door hun gezondheid te bevorderen en te beschermen. Immers gezonde inwoners zijn over het algemeen zelfredzame inwoners die kunnen participeren. De doelen die wij hieraan verbinden zijn: • Inwoners zijn zich meer dan nu bewust van de mogelijkheden die men heeft om de gezondheid te bevorderen en • Inwoners beschikken meer dan nu het geval is over gezondheidsvaardigheden. In 2022 zijn we samen met onze partners begonnen met uitvoering geven aan het uitvoeringsplan Lokaal Preventieakkoord. Hierin zijn de BRAVOthema’s (bewegen, roken, alcohol, voeding en ontspanning) opgenomen in 3 programma’s: Gezonde Leefstijl, Gezonde Leefomgeving en Terugdringen Middelengebruik. Dit ter bevordering van de integraliteit en het voorkomen van dubbel werk. Concreet hebben we in 2022: - Het Platform Gezond Markelo gestart.

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

- Diverse bezoeken gepleegd aan sportlocaties in het kader van de Gezonde Sportlocaties. - De Campagne Week van de Gezonde Jeugd gehouden (Jongeren op Gezond Gewicht, JOGG). - De gezonde smikkelweken georganiseerd. - Voor en met het voortgezet onderwijs een lesmodule “terugdringen middelengebruik in combinatie met groepsdruk en weerbaarheid” ontwikkeld. - Het project Elke Tukker Bewust Gezond uitgevoerd waarbij het accent lag op het ontwikkelen van een nieuwe intake voor fysiotherapeuten in het kader van positieve gezondheid. - Samen met tweescholen uit onze gemeente de groente – en fruitcampagne in het kader van het JOGG georganiseerd. - Een nationaal schoolontbijt georganiseerd. - Een Fit&Food Evenement georganiseerd in Delden. - Een start gemaakt met de voorbereiding van een plan voor het terugdringen van alcohol en middelengebruik onder meer door het organiseren van een informerende sessie met de Gemeenteraad - Gesprekken gevoerd met partners over het opzetten van voeding, voedsel en natuurprojecten (moestuinen). - Een subsidie verleend aan het project Bentelo Bewegend Ontmoeten voor de verdere ontwikkeling van een Beweegpark (uit het subsidiepotje sociale initiatieven). Het is in 2022 niet gelukt om mee te doen aan de landelijke campagne Stoptober. Ook is het platform Gezond Goor nog niet gestart vanwege JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

ontbrekende energie bij samenwerkingspartners. Het plan om op 6 locaties in onze gemeente een Fit&Food evenement te houden is te ambitieus gebleken. Daarom hebben we ons gericht op Delden. 5.4 Vitaal Ouder Worden

In Hof van Twente komen steeds meer ouderen. Deze ouderen worden ook steeds ouder (dubbele vergrijzing). Dat is mooi maar geeft ook uitdagingen. Om ervoor te zorgen dat deze ouderen van de toekomst vitaal ouder kunnen worden, zelfredzaam kunnen blijven en kunnen blijven meedoen hebben we in 2022 aan de volgende doelen gewerkt: • Meer ouderen zijn in staat eigen regie te voeren. • Meer ouderen wonen prettig in de eigen kern. • Voorzieningen blijven beschikbaar voor wie het nodig heeft. • De samenleving is klaar voor meer ouderen. Concreet hebben we in 2022 het volgende gedaan: - Per 1 juni is in Markelo de Pilot “Good goan II” gestart. De pilot richt zich op de samenwerking tussen ketenpartners en onderzoekt de mogelijkheid om een grotere rol te geven aan wijkverpleging en huisartsen bij de indicaties voor huishoudelijke ondersteuning. De tussenevaluatie (december 2022) laat zien dat wat er gebeurt goed gaat maar dat de aantallen (slechts 2 op dat moment) achterblijven. Dit wordt nog verder onderzocht. - Per 1 juni 2022 is in Delden gestart met “Welzijn op Recept”. De eerste resultaten zijn dermate positief dat we nu al kunnen zeggen dat we dit (na evaluatie van de pilot in juni 2023) breder in onze

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

gemeente willen implementeren. Van de provincie hebben we een subsidie van € 10.000 voor dit project ontvangen. We zijn gestart met het opstellen van een woon – zorg visie. In 2022 lag het accent op het verzamelen van data. Deze vormen de basis voor het gesprek met stakeholders en inwoners en het uiteindelijk opstellen van de visie. In het kader van het project Een tegen Eenzaamheid hebben we in 2022 een publiekscampagne ontwikkeld die in 2023 van start zal gaan. Met onze samenwerkingspartners werken we, in een kerngroep en een werkgroep, het projectplan ‘1 tegen eenzaamheid’ uit. Er is een themabijeenkomst en trainingen georganiseerd voor vrijwilligers en samenwerkingspartners. We werken als gemeente samen met partners actief aan een dementievriendelijke gemeente. Het Alzheimercafé kon (na corona) weer plaatsvinden. De trainingen “Omgaan met Dementie” zijn door trainers van Salut, gemeente en vrijwilligers weer opgestart. In 2022 is de evaluatie naar de Algemene Voorziening Wasverzorging afgerond met de conclusie dat een beperkt aantal deelnemers hiervan gebruik maken (veel inwoners zijn in staat dit met eigen kracht en het netwerk op te pakken) maar dat de gebruikers van de Algemene Voorziening erg tevreden zijn. Omdat onze samenwerkingspartner eind 2022 met de werkzaamheden stopte, hebben we in korte tijd afspraken gemaakt met een andere samenwerkingspartner.

We zijn eind 2022 gestart met de voorbereiding van twee aanbestedingen op het gebied van de Wet maatschappelijke

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

ondersteuning. De maatwerkvoorziening Huishoudelijke Ondersteuning (nieuw contract per 1-1-2024) en de maatwerkvoorziening Begeleiding (nieuw contract per 1-1-2025). - We zijn begonnen met de ontwikkeling van een duo-fiets pool. Hiermee wordt het gezamenlijk gebruik door inwoners gestimuleerd en neemt naar verwachting het beroep op individuele voorzieningen af. - We hebben in 2022 besloten om de regionale samenwerking op het gebied van dataplatform en callcenter vervoer te beëindigen per 1 juli 2023. De voorbereidingen voor eigen dataplatform en eigen callcenter zijn eind 2022 gestart. 5.5. Iedereen doet mee

Binnen het Sociaal domein, waaronder Werk en inkomen, is in 2022 veel werk verzet, zoals tussentijds een ‘extra doelgroep’ oppakken als de Oekraïners en alle werkzaamheden rondom energietoeslag. Collega’s in de uitvoering tonen inzet en toewijding. Maar met de uitvoering van de participatiewet, de IOAW/IOAZ, de inburgeringswet, het leefgeld en de energietoeslag is veel extra tijd gemoeid doordat als gevolg van de hack, de systemen en processen nog niet optimaal functioneren en hersteld zijn. Als randvoorwaarde om de werkzaamheden goed te kunnen uitvoeren, moeten systemen en processen volledig op orde zijn. In 2023 wordt verder gewerkt aan de inrichting van processen Werk en Inkomen. Als gevolg van Hack zijn veel beschikkingen verloren gegaan en kon de rechtmatigheid van veel uitkeringsdossiers niet meer vastgesteld worden. Hier is het afgelopen

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

jaar hard aan gewerkt om dit te herstellen. Medio 2023 zal het proces rondom het extra uitvoeren van Heronderzoeken afgerond worden. 5.6. Wijkgerichte aanpak en relatie met de omgeving

Op dit moment is er één wijk binnen de gemeente waar een wijkgerichte aanpak aan de orde. Inwoners hebben een inventarisatie gemaakt van verbeterpunten in hun wijk. Met ondersteuning van de opbouwwerker en de gemeente hebben de inwoners een start gemaakt om meer groen in de wijk te krijgen. Sociaal en fysiek domein werken steeds meer samen aan een integrale aanpak van de opgaven. Dit vindt bijvoorbeeld plaats bij de ontwikkeling van ‘Op Stoom’. Daarnaast zijn er intake- en oriëntatietafels (hier vindt een integrale toetsing plaats van ruimtelijke plannen initiatieven), waar plannen door inbreng vanuit de Gezonde Verbinding breed en integraal beoordeeld worden.

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Reguliere taken Onderwerpen Re-integratie en inkomensvoorziening

Wet maatschappelijke ondersteuning

Beschermd Wonen

Toelichting reguliere taken We hebben in 2022 uitvoering gegeven aan ons re-integratiebeleid. In 2022 is in het 4e kwartaal met incidentele middelen extra formatie ingezet op de kwetsbare groep jongeren Praktijkonderwijs/VSO en Belofte 5 jongeren (jongeren zonder startkwalificatie). Daarnaast is vanaf medio 2022 ook extra ingezet op de groep statushouders. We hebben daarbij gebruik gemaakt van oude als nieuwe trajecten zoals ‘Bewegen Werkt’, SWB, Baanbrekend Landschap, ‘Stoel Yoga’, werkervaringsplaatsen in het bedrijfsleven en non-profit organisaties. Er is als gevolg van de energiecrisis en inflatie extra geïnvesteerd in ondersteuning bij armoede, onder andere met een lokaal noodbudget voor schrijnende individuele situaties. Een grote groep inwoners (1400 toekenningen) heeft een beroep gedaan op de energietoeslag 2022. Op basis van de Wmo ondersteunden wij onze inwoners bij maatschappelijke deelname en zelfstandig leven, bij het hebben van een schoon en leefbaar huis en verstrekten wij waar nodig hulpmiddelen. Ook organiseerden wij het toezicht op de Wmo en beheerden en manageden wij alle contracten op dit gebied. Per 1 januari 2022 hebben wij gedeeltelijk de verantwoordelijkheid voor het Beschermd Wonen op grond van de Wmo gekregen. In samenwerking met de regiogemeenten werkten we samen op regionale schaal.

Hierbij opereerden we binnen de kaders van het door de Raad vastgestelde beleidsplan. We zijn in 2022 verdergegaan met het traject bedoeld om op

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

beperkte schaal in onze gemeente een locatie voor beschermd wonen te realiseren. We gaven uitvoering aan de Jeugdzorg en ondersteunen kinderen, jongeren en ouders bij opvoed- en opgroeivragen en zorgen ervoor dat ze de juiste zorg en ondersteuning kregen. De contracten die lokaal zijn ingekocht en die betrekking hebben op de ambulante hulpverlening, beheerden en manageden we ook zelf.

Jeugdzorg

BELEIDSAGENDA 2022 PROGRAMMA 5: MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 5.1 Invoeren vernieuwende manier van werken in het sociaal domein 5.2 Uitvoeringsagenda Gezonde Verbinding vaststellen (Themanotities)

Gerealiseerd

Wordt conform planning afgerond

Besluit College College

Gepland 2022 2023

Afwijking van planning + indicatie gereed

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Wat heeft dit gekost?

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

PROGRAMMA 6: ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN OVERHEAD

KADERSTELLING:

Wat wilden we bereiken? Dit programma geeft een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, overhead, onvoorzien en vennootschapsbelasting. De algemene dekkingsmiddelen zijn die inkomsten waar geen directe dienstverlening en/of bestedingsverplichtingen tegenover staan. Deze middelen worden ingezet als dekking van de lasten en baten in de programma’s. De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit: lokale heffingen, algemene uitkering gemeentefonds, dividenden en rente (afschrijvings)reserves. De lasten en baten van overhead en financiering worden afzonderlijk inzichtelijk gemaakt. Deze dienen ter ondersteuning van de programma’s.

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerpen 6.1 Algemene uitkering

Resultaten 2022 De raming van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds is gebaseerd op de meicirculaire 2022. Voor 2022 is dat een bedrag van € 58 miljoen. Dit is inclusief de door het Rijk extra toegevoegde middelen voor jeugdhulp. Ook voor de jaren erna zijn er opnieuw afspraken gemaakt dat bij de opstelling van de meerjarenbegroting 2023 er voor een deel rekening mag worden gehouden met een structurele compensatie. Bij de meicirculaire 2022 is de herijking van het gemeentefonds doorgevoerd. De aanpassingen hebben geleid tot een fors positieve aanpassing voor de jaren 2022 tot en met 2025. Enkele onderdelen vragen verder onderzoek over de wijze van verdeling de komende jaren. Verwerking kan te zijner tijd tot nieuwe verdeeleffecten leiden. De effecten van de september- en decembercirculaire 2022 zijn pas bekend geworden na de tweede bestuursrapportage 2022. Over de ontwikkelingen zijn via afzonderlijke raadsbrieven toelichtingen verstrekt, waaruit blijkt dat de hogere inkomsten respectievelijk € 2.500.000 en € 1.050.000 bedragen. Daarnaast hebben zich nog enkele mutaties voorgedaan ter grootte van € 42.000. Het gaat dus in totaal om € 3.592.000. Bij de uitwerking van deze twee circulaires is rekening gehouden met een neutrale doorwerking van gelden voor specifieke onderwerpen. Dit betreft in totaal bijna € 2.400.000. De grootste budgetten zijn voor de energietoeslag

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

2022 (2e tranche € 828.000), een voorschot op de energietoeslag 2023 (€ 621.000) en een bijdrage voor verdere invoeringskosten van de omgevingswet (€ 485.000). Daarnaast budgetten voor diverse onderwerpen zoals inburgering, leerlingenvervoer, continuïteit van zorg, sociale werkvoorziening en kwaliteitsborging bouw.

Reguliere taken Lokale heffingen

Een nadere toelichting staat in de paragraaf Lokale heffingen.

Dividenden

De gemeente ontvangt jaarlijks dividenduitkeringen. Dat is het rendement uit deelname in maatschappelijk kapitaal van instellingen en ondernemingen (zie ook de paragraaf Verbonden partijen). Op basis van de resultaten uit het verleden en afspraken over mogelijke winstuitkering (dividendbeleid) en ontwikkelingen is bij de deelnemingen een structurele dividenduitkering opgenomen in de begroting. De dividendopbrengst in 2022 bedraagt conform de bijgestelde begroting € 2,5 miljoen.

Rente (afschrijvings)reserves

Over de algemene en bestemmingsreserves wordt geen rente berekend. Uitsluitend over de afschrijvingsreserves wordt de omslagrente gehanteerd als dekking van de rentelasten van de betreffende investeringen. In 2022 bedraagt de rentecomponent € 790.000.

Onvoorzien

In de begroting is een jaarlijks bedrag voor onvoorziene uitgaven opgenomen. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

dat er een bedrag opgenomen moet worden voor onvoorziene lasten. Bij onvoorzien moet sprake zijn van onvoorzienbare, onuitstelbare en onvermijdbare zaken, “drie o’s”, die plotseling opkomen en niet uitgesteld kunnen worden. De omvang van het budget onvoorzien is € 25.000. Het college kan van deze stelpost gebruik maken zonder goedkeuring vooraf van de raad tot maximaal € 10.000 per keer. Wel wordt de raad hierover geïnformeerd. In 2022 is het budget niet ingezet. Vennootschapsbelasting

Nederlandse overheidsondernemingen zijn in principe belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting (Vpb). Het doel van de onderliggende wetgeving is een gelijk speelveld creëren tussen overheidsondernemingen en private ondernemingen. Op basis van interpretatie van algemene richtlijnen van de Belastingdienst en (voorlopige) aangiftes is de verwachte gemiddelde vennootschapsbelastinglast circa € 23.000 per jaar. Daarvan heeft € 12.000 betrekking op de gemeentelijke deelneming in Zenkeldamshoek en € 11.000 op de gemeentelijke grondexploitaties. De vennootschapsbelasting over de eigen gemeentelijke grondexploitaties komt ten laste van de reserve grondexploitatie. In 2022 bedragen de lasten met betrekking tot de aanslagen 2020 t/m 2022 € 150.000.

Overhead

Algemeen Conform de BBV-voorschriften worden kosten zoveel mogelijk direct toegerekend aan de betreffende taken/activiteiten. De lasten en baten van overhead worden centraal begroot en verantwoord. De overhead wordt

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

gedefinieerd als het geheel van functies gericht op sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Het betreft zowel de fysieke componenten, zoals huisvesting en automatisering, als de personele inzet. De personele inzet betreft met name bedrijfsvoering en de leidinggevende functies. De beleidsindicator overhead is opgenomen in paragraaf 5 Bedrijfsvoering. Heffingen en tarieven De overhead wordt betrokken bij de berekening van kostendekkende heffingen en tarieven. Zie paragraaf 1 lokale heffingen. Het aandeel overhead in de heffingen en tarieven wordt extracomptabel berekend. Grondexploitaties Voor de rendabele activiteiten van grondexploitaties maakt de BBV een uitzondering voor wat betreft het centraal begroten en verantwoorden van de overheadkosten. Deze worden wel toegerekend aan het taakveld. Verdeelsleutel De toe te rekenen overhead wordt bepaald door de totale lasten van het taakveld overhead te delen door de totale directe personeelskosten (loonkosten en inhuur), verdeeld naar taakveld.

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Wat heeft dit gekost?

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Paragraaf 1: Lokale heffingen Inleiding In deze paragraaf worden de resultaten van de in onze gemeente geheven belastingen belicht. Daarnaast wordt informatie gegeven over de ontwikkelingen van de gemeentelijke woonlasten, de kwijtschelding en wordt er een overzicht getoond van de dekkingsgraad van de gemeentelijke retributies. Lokale heffingen Heffingen worden onderverdeeld in belastingen en retributies. In onze gemeente worden de volgende heffingen opgelegd. Belastingen - OZB - Toeristenbelasting - Forensenbelasting - Bedrijveninvesteringszone

Retributies heffen we van personen aan wie de gemeente een specifieke dienst verleent. De inkomsten hiervan worden gebruikt om de kosten te dekken. Inkomsten uit belastingen mag de gemeente daarentegen voor diverse doeleinden gebruiken. Een ander belangrijk verschil tussen belastingen en retributies is dat de opbrengsten van retributies de lasten niet mogen overstijgen. Voor 2022 zijn de tarieven van de heffingen doorgaans verhoogd met een inflatoir percentage van 2,09.

Retributies - Rioolheffing - Reinigingsheffingen - Lijkbezorgingsrechten - Marktgelden - Havengelden - Leges

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Resultaten retributies en belastingen

Hieronder wordt een toelichting gegeven van de belangrijkste verschillen tussen begrote- en werkelijke opbrengsten. Toeristenbelasting Het aantal overnachtingen in onze gemeente in 2022 is aanzienlijk hoger dan begroot. De werkelijke opbrengst voor de toeristenbelasting valt € 86.626 (21,20%) hoger uit dan geraamd. In de programmabegroting van 2022 waren de mogelijke effecten van de coronacrisis al aangegeven.

In de praktijk lijkt de coronacrisis een positief effect te hebben gehad. We kunnen echter niet met zekerheid zeggen of dit het gevolg is geweest van de coronacrisis. Bovendien is het de vraag of dit een blijvende trend zal zijn.

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Forensenbelasting De opbrengst van de forensenbelasting in 2022 is € 14.026 (15,90%) hoger dan geraamd. In 2021 was er ook al sprake van een bedrag van € 8.058 (9,30%) aan hogere inkomsten dan geraamd. Het lijkt erop dat dit een autonome ontwikkeling is. Voor de begrotingen 2023 en 2024 zal worden overwogen om de begrote opbrengst bij te stellen. Lijkbezorgingsrechten In 2021 waren de werkelijke opbrengsten uit lijkbezorgingsrechten € 43.899 (19,20%) hoger dan geraamd. In 2022 zijn de opbrengsten echter €21.187 (-9,10%) lager dan begroot. Het begroten van de opbrengsten voor lijkbezorgingsrechten blijft een voorspelling omdat het aantal bijzettingen (graven en asbussen) jaarlijks kan variëren. Hetzelfde geldt ook voor de inkomsten door het verlengen van grafrechten en het aantal reserveringen voor een uitsluitend recht op een graf. Marktgelden De werkelijke opbrengst van de marktgelden is in 2022 € 4.223 (12,40%) lager dan geraamd. In 2021 kwam de raming € 9.958 (29,80%) lager uit. Dit kwam doordat marktkooplieden in de non-foodsector

vanwege coronamaatregelen niet op de markt mochten staan. Vanaf 2022 is dit niet meer het geval en zijn de opbrengsten enigszins hersteld. Echter zijn er sinds de coronacrisis minder marktkooplieden met een standplaats in onze gemeente. Het is mogelijk dat dit in de komende jaren zich weer zal herstellen. Havengelden De havengelden worden in onze gemeente geïnd door het Gemeentelijk Belastingkantoor Twente (GBTwente). De werkelijke opbrengsten zijn € 16.801 (19,50%) lager dan geraamd. Het gebruik van de havens kan sterk fluctueren, waardoor het vrijwel onmogelijk is om een goede inschatting te maken van de te verwachten opbrengsten. Leges Leges zijn vergoedingen voor diensten die bij de gemeente worden aangevraagd, zoals het aanvragen van een paspoort of vergunning. Leges mogen maximaal kostendekkend worden opgelegd.

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

De ontvangen leges voor 2022 zijn € 472.956 (31,8%) hoger dan begroot. Dit komt doordat er meer verzoeken voor diensten zijn ontvangen dan verwacht. De hogere inkomsten worden voornamelijk veroorzaakt door het aantal verzoeken voor een omgevingsvergunning en een paspoort.

Bedrijveninvesteringszone Sinds 2020 heffen we op verzoek van ondernemers in de binnenstad van Goor belasting ten behoeve van de ingestelde bedrijveninvesteringszone. Hiermee kunnen de ondernemers activiteiten financieren om de leefbaarheid, de ruimtelijke kwaliteit, de veiligheid of de economische ontwikkeling te bevorderen. In 2022 is er een bedrag van € 36.072 geïncasseerd en uitgekeerd aan de stichting BIZ centrum Goor. Lastendruk Hof van Twente Voor woningeigenaren zijn de lasten voor een huishouden met een 140 liter container met 4,58% gestegen. Voor een huishouden met een 240 liter grijze container is dit 4,72%.

Lastendruk - OZB-eigenaar (*) - Afvalstoffenhef: basisbedrag containers aanb. 140ltr restafv (**) aanb. 240ltr restafv (***) - Rioolheffing Totaal

2021 Huish. 140 ltr. €370,64

2021 Huish. 240 ltr. €370,64

2022 Huish. 140 ltr. €378,39

2022 Huish. 240 ltr. €378,39

€ 88,50 € 60,00 € 43,60 €276,90 €839,64

€ 88,50 € 60,00 € 84,15 €276,90 €880,19

€105,00 € 60,00 € 46,88 €287,80 €878,07

€105,00 € 60,00 € 90,54 €287,80 €921,73

(*) De tarieven zijn in 2022 gemiddeld met 2,09% verhoogd (**) Gemiddeld aantal aanbiedingen over 2021 en 2022 is 8 (***) Gemiddeld aantal aanbiedingen over 2021 en 2022 is 9 De afrekening van diftar wordt jaarlijks achteraf opgelegd. Daarom worden de tarieven voor het aantal aanbiedingen van het voorgaande jaar gebruikt.

Kwijtschelding In onze gemeente is de inkomensnorm voor kwijtschelding vastgesteld op 100% van de bijstandsnorm. Daarnaast worden ook de verruimde normen voor AOW-gerechtigden toegepast waarmee onze gemeente de meest ruime mogelijkheid biedt voor kwijtschelding van gemeentelijke belastingen.

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Inwoners worden via social media, Hofnieuws en onze gemeentelijke website op de hoogte gebracht van de mogelijkheden voor kwijtschelding. In de onderstaande tabel zijn gegevens met betrekking tot verzoeken om kwijtschelding opgenomen. Aantallen Kwijtschelding

2021

2022

Ambtshalve verleende kwijtschelding Toegewezen verzoeken kwijtschelding Gedeeltelijk toegewezen verzoeken kwijtschelding Totaal toegewezen kwijtschelding (incl. gedeeltelijk) Afgewezen Nog niet afgedaan per einde jaar

284 95 14

252 137 16

393

405

100 35

106 17

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Baten ten opzichte van de lasten van retributies die in onze gemeente in 2022 zijn geïnd

Rechten Reinigingsheffingen Rioolheffingen Lijkbezorgingsrechten Marktgelden Havengelden Leges - Titel 1 Algemen dienstverlening Leges - Titel 2 Omgevingsvergunning Leges - Titel 3 Europese dienstenrichtlijn Leges - Totaal generaal

Directe Mutatie Baten Dekkingskosten voorziening Inkomsten Netto kosten Overhead BTW Totale kosten werkelijk percentage € 3.006.755 € 329.666 € -653.367 € 2.683.054 € 152.298 € 495.917 € 3.331.269 € 3.331.269 100,0% € 4.501.096 € -198.871 € -166.329 € 4.135.896 € 417.016 € 273.464 € 4.826.376 € 4.826.376 100,0% € 346.348 € € € 346.348 € 61.738 € € 408.086 € 212.457 52,1% € 32.901 € € € 32.901 € 587 € € 33.488 € 29.921 89,3% € 292.578 € € € 292.578 € 9.495 € € 302.073 € 69.436 23,0% €

211.225 €

€

211.225 € 170.501 €

€

392.879 €

375.357

95,5%

€

848.426 €

€

848.426 € 684.850 €

€ 1.578.072 € 1.570.340

99,5%

€ 18.613 € € 1.078.265 €

€ €

€ 18.613 € 15.025 € € 1.078.265 € 870.375 €

€ 34.620 € 15.268 € 2.005.572 € 1.960.964

44,1% 97,8%

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Paragraaf 2: Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.1 Algemeen Volgens de BBV dient in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing een vaste set financiële kengetallen opgenomen te worden. De bedoeling is dat deze kengetallen meer inzichtelijk maken over hoeveel (financiële) ruimte de gemeente beschikt om extra structurele of incidentele lasten op te kunnen vangen. Ze kunnen door de gemeenteraad en externe toezichthouders, vanuit hun kaderstellende en controlerende rol, in hun beoordeling van de financiële positie van de gemeente betrokken worden. De tabel met de financiële kengetallen en de toelichting daarop is in onderdeel 2.2 opgenomen.

2.2. Kengetallen Hieronder zijn de kengetallen weergegeven. De kengetallen hebben we beoordeeld aan de hand van de in de VNG uitgave “Houdbare Gemeentefinanciën” opgenomen normeringen. In deze uitgave wordt een beoordeling van de kengetallen in relatie tot de financiële positie van de gemeente aanbevolen. Dat hebben wij hieronder summier gedaan. Voor een uitgebreidere beoordeling wachten wij de ontwikkelingen af. Hierbij valt te denken aan vergelijking met andere gemeenten, normeringen door provincie Overijssel en ervaringscijfers over meerdere jaren.

Naast de kengetallen wordt in deze paragraaf in onderdeel 2.3 het risicoprofiel opgenomen. In dit onderdeel wordt ook de weerstandscapaciteit beschreven en de ratio weerstandsvermogen bepaald.

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Netto schuldquote / netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Om inzicht te krijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen, wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). In 2022 is geen nieuwe langlopende financiering aangetrokken. De meeste invloed op de forse daling van dit kengetal zijn de uitzettingen korter dan 1 jaar. Grootste veroorzaken hiervan is het riante saldo bij de schatkist (min. van Financiën) van ruim € 19 miljoen ultimo 2022. Netto schuldquote

Vaste schulden + Netto vlottende schulden + Overlopende passiva + Totaal FVA (art. 36 onderdelen d, e en f) Uitzettingen rentetypische looptijd <1 jaar Liquide middelen Overlopende activa -

Rekening 2020 37.999.524 26.870.743 3.792.247 366.976 19.099.199 132.665 4.527.676

Rekening 2021 51.099.985 8.394.961 3.262.758 74.692 16.413.485 297.414 4.232.072

Rekening 2022 48.662.759 7.700.671 5.162.372 29.833.520 27.624 6.722.976

Saldo =

44.535.998

41.740.041

24.941.681

Hoe lager, hoe beter

Totaal Baten / Netto schuldquote =

95.050.480 103.331.213 112.829.739 46,9%

40,4%

22,1%

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Netto schuldquote, gecorrigeerd voor leningen

Vaste schulden + Netto vlottende schulden + Overlopende passiva + Totaal FVA (art. 36 onderdelen b, c, d, e en f) Uitzettingen rentetypische looptijd <1 jaar Liquide middelen Overlopende activa -

Rekening 2020 37.999.524 26.870.743 3.792.247 5.927.607 19.099.199 132.665 4.527.676

Rekening 2021 51.099.985 8.394.961 3.262.758 5.608.490 16.413.485 297.414 4.232.072

Rekening 2022 48.662.759 7.700.671 5.162.372 6.283.338 29.833.520 27.624 6.722.976

Saldo =

38.975.367

36.206.243

18.658.344

Hoe lager, hoe beter

Totaal Baten / Netto schuldquote =

95.050.480 103.331.213 112.829.739 41,0%

35,0%

16,5%

Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Het feit dat de reserves van de gemeente in 2020 zijn gedaald, in combinatie met een stijgend vreemd vermogen, heeft ertoe geleid dat het solvabiliteitsratio in 2020 licht is gedaald. Dit heeft zich in 2021 weer hersteld als gevolg van een toegenomen eigen vermogen. In 2022 heeft de stijging doorgezet als gevolg van een verhoudingsgewijs grotere toename van het eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen.

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Solvabiliteitsratio Rekening Rekening Rekening 2020 2021 2022 Eigen vermogen + 79.690.677 84.409.153 96.430.086 Totaal vermogen / 156.009.485 152.673.919 163.312.252

Hoe hoger, hoe beter

Solvabiliteitsratio =

51,1%

55,3%

59,0%

Grondexploitatie De afgelopen jaren is gebleken dat de gemeentelijke grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie van een gemeente. Indien gemeenten leningen hebben afgesloten om grond aan te kopen voor (toekomstige) woningbouwprojecten, hebben ze een schuld opgebouwd. Bij de beoordeling van een dergelijke schuld is het van belang om te weten of deze schuld kan worden afgelost wanneer het project wordt uitgevoerd. Van de opbrengst van de woningverkopen kan immers de schuld worden afgelost. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten. Het kengetal grondexploitatie is de afgelopen jaren fors gestegen, met name door de aankoop van het TSB-terrein à € 6 miljoen. In 2022 is het fors gedaald vanwege flinke grondverkopen in complex de Marke III en Bentelo Buiten. Grondexploitatie Hoe lager, hoe beter Overige MVA Gronden + In exploitatie genomen gronden + = Totaal baten / Grondexploitatie =

Rekening 2020 9.246.330 2.723.010

Rekening 2021 9.598.955 2.388.339

Rekening 2022 8.306.188 8.049

11.969.340 11.987.294 8.314.236 95.050.480 103.331.213 112.829.739 12,6%

11,6%

7,4%

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook belangrijk te kijken naar de structurele baten en lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering van het gemeentefonds en de OZB. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is. Daarbij wordt het saldo van de structurele baten en lasten (inclusief structurele toevoeging en onttrekking reserves) gedeeld door de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Structurele exploitatieruimte

Totaal structurele lasten (excl. reserves) Totaal structurele baten (excl. reserves) + Structurele toevoegingen aan reserves Structurele onttrekkingen aan reserves +

Rekening 2020 95.447.583 95.666.753 376.536 2.401.229

Rekening Rekening 2021 2022 93.222.997 92.705.511 94.332.081 100.595.926 381.322 394.983 2.068.057 1.694.073

Saldo =

2.243.863

2.795.819

Hoe hoger, hoe beter

Totaal baten / Structurele exploitatieruimte =

9.189.504

95.050.480 103.331.213 112.829.739 2,4%

2,7%

8,1%

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Belastingcapaciteit De OZB en de opcenten zijn voor gemeenten respectievelijk provincies de belangrijkste eigen belastinginkomsten. De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin een financiële tegenvaller in het volgende belastingjaar kan worden opgevangen en of ruimte is voor nieuw beleid. Zowel de gemeentelijke lasten als de landelijk gemiddelde lasten zijn in 2022 gestegen waardoor per saldo de belastingcapaciteit gelijk is gebleven. Belastingcapaciteit

OZB-lasten voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde + Rioolheffing voor gezin + Afvalstoffenheffing voor gezin + Eventuele heffingskorting voor gezin -

Rekening 2020 331 265 227 -

Rekening 2021 369 277 239 -

Rekening 2022 378 288 256 -

Totaal woonlasten voor gezin =

823

885

922

Landelijk gem. woonlasten meerpers. huidshouden t-1 /

740

776

811

Belastingcapaciteit =

111%

114%

Hoe lager, hoe beter

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

2.3 Risicoprofiel In de door de gemeenteraad vastgesteld Nota risicomanagement 2015 is omschreven hoe onze gemeente omgaat met risico’s, de bepaling van de weerstandscapaciteit en de ratio weerstandsvermogen. In overeenstemming met deze nota zijn de risico’s in kaart gebracht. Daarbij zijn de onderscheiden risico’s onderverdeeld in 4 risicocategorieën: strategische risico’s, marktrisico’s, schaderisico’s en operationele risico’s. In aanvulling daarop is ook een 5e categorie benoemd: de coronacrisis. Binnen het totaal van deze risico’s zijn 13 risicosoorten onderscheiden. Deze bestaan elk uit 1 of meerdere dossiers. Per dossier is het risico beoordeeld. Daarbij wordt de netto omvang van het risico ingeschat. Dit wordt gedaan door de kans, dat een risico zich ook daadwerkelijk gaat voordoen, te vermenigvuldigen met het gevolg van het risico. Bij het inschatten van deze kans worden 3 categorieën gehanteerd, namelijk 25%, 50% en 75%. In enkele gevallen is de omvang bepaald door gedifferentieerde percentages te gebruiken, voor bepaalde aspecten die betrekking hebben op een

risico. In de tabel is dit in de kolom kans aangegeven met G%. Voor de bepaling van het gevolg van een risico wordt de omvang van de gevolgschade van een risico ingeschat. Als er al bestaande maatregelen zijn, zoals een voorziening die is getroffen of een verzekering die geldt, dan wordt hier rekening mee gehouden. Ontwikkelingen Ten opzichte van het laatst vastgestelde risicoprofiel, opgenomen in de programmabegroting 2023, hebben zich enkele ontwikkelingen voorgedaan. De belangrijkste ontwikkelingen zijn (zie ook de tabel op de volgende pagina’s) hieronder beschreven. Nr. 2.1 Realisatie taakstellingen De invulling van de taakstellende bezuinigingen vordert gestaag. Daarom is de omvang van dit risico verlaagd van € 300.000 naar € 100.000. Nr. 2.2. Uitvoering themanotities Dit nieuw opgevoerde risico dient er toe om eventuele financiële tegenvallers bij de uitvoering van de themanotities op te kunnen vangen. De omvang van het risico is gesteld op € 200.000.

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Nr. 7.2 Inflatie Ten gevolge van geo-politieke ontwikkelingen is er een risico op kostenstijgingen die groter zijn dan de in begroting gehanteerd indexeringspercentages of tegenvallende aanbestedingen. Ook kunnen de resultaten van aanbestedingstrajecten leiden tot extra kostenstijgingen. De omvang van het risico is verhoogd van € 0,75 miljoen naar € 1 miljoen. Nr. 8.4 Opvang Oekraïners, statushouders en asielzoekers Uitgangspunt is dat de overschotten van 2022 voldoende zijn om het risico op te vangen dat niet alle kosten worden vergoed door Rijk. Daarom is de omvang van het risico verlaagd van € 260.000 naar € 0. Nr. 12.1 t/m 12.15 Bedrijfsvoering De financiële risico’s voor deze onderdelen zien wij toenemen. Daarom is de omvang van dit risico verhoogd van € 550.000 naar € 700.000. Omvang risico’s De omvang van de gekwantificeerde risico’s (exclusief grondexploitaties) wordt als volgt ingeschat

Risico Strategische risico's Marktrisico's Schade risico's Operationele risico's Corona risico's Totaal risico's

Bedrag € 1.487.000 € 2.113.000 € 100.000 € 950.000 €0 € 4.650.000

De omvang van de gekwantificeerde risico’s voor de gemeentelijke grondexploitaties bedraagt ongeveer € 1,19 miljoen. Omvang weerstandscapaciteit Voor de bepaling van de weerstandscapaciteit richten we ons op de stand van eind 2022 en 2026, omdat op die manier rekening wordt gehouden met de onttrekkingen c.q. toevoegingen die in de meerjarenbegroting 2022 waren voorzien. Hierdoor ontstaat een zo reëel mogelijk beeld. Het totaal van de weerstandscapaciteit algemeen is eind 2022 ongeveer € 17,83 miljoen (Algemene reserve € 17,28 miljoen en Reserve majeure projecten € 0,55 miljoen). Het totaal van de weerstandscapaciteit algemeen is eind 2026 circa € 10,77 miljoen (Algemene reserve

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

€ 10,72 miljoen en Reserve majeure projecten € 0,05 miljoen).

liggen.

De weerstandscapaciteit (de Reserve) grondexploitatie is eind 2022 ongeveer € 2,55 miljoen en eind 2026 circa € 2,51 miljoen.

Risicoprofiel In de tabel op de volgende pagina is het risicoprofiel van de gemeente Hof van Twente weergegeven. In de kolom “jaarverslag 2022” is het geactualiseerde risicobedrag opgenomen. In de kolom “begroting 2023” is het risicobedrag uit het in laatst vastgestelde risicoprofiel vermeld.

Ratio weerstandsvermogen De ratio weerstandsvermogen algemeen komt op grond van het voorgaande per eind 2022 uit op een ratio van 3,8 (€ 17,83 miljoen / € 4,65 miljoen) en eind 2026 op 2,3 (€ 10,77 miljoen / € 4,65 miljoen). De ratio weerstandsvermogen grondexploitaties komt uit op een ratio van 2,1 (€ 2,55 miljoen / € 1,19 miljoen). De verwachte uitgaven in de komende jaren voor de vennootschapsbelasting hebben op de ratio slechts een marginale invloed. De ratio’s liggen boven de afgesproken bandbreedte van 1,0 tot 1,4. Hierdoor is het voor de Reserve grondexploitatie mogelijk om (bij de zomerbrief 2023) € 900.000 vrij te laten vallen. De ratio grondexploitatie daalt dan naar 1,4 en komt daardoor binnen de bandbreedte te JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Strategische risico's Nr. Risicosoorten

Dossiers

Rijksbezuinigingen /

1.1 Kortingen op uitkering gemeentefonds

Nieuwe wetgeving

1.2 Herijking verdeelmaatstaven gemeentefonds 1.3 Kortingen op specifieke uitkeringen

1.4 Risico invoering Omgevingswet

Bestuurlijke doelen

2.1 Realisatie taakstellingen

2.2 Uitvoering themanotities

Verbonden partijen

Krimp

2.3 Realisatie bestuurlijke projecten 3.1 Samen Twente (voorheen Regio Twente) 3.2 Veiligheidsregio Twente 3.3 Omgevingsdienst Twente 3.4 Zenkeldamshoek 3.5 Overige aandeelhouderschappen

4.1 Op de lange termijn zal het voorzieningen-/ accommodatie niveau onder druk komen te staan Subtotaal strategische risico's

Kans Netto omvang risico (PxG) minus Toelichting (P) getroffen maatregel jaarverslag 2022 begroting 2023 50% € 915.000 € 890.000 De uitkering uit het Gemeentefonds wordt o.a. beinvloed door de hier benoemde ontwikkelingen. De risicoinschatting heeft betrekking op de totale omvang van het gemeentefonds. Mutaties uitkering Gemeentefonds worden meegenomen in budgetcyclus. Nb; de verwachte korting op het gemeentefonds ingaande 2026 is al verwerkt in onze meerjarenbegroting. p.m p.m. Ontwikkelingen actief volgen. Bij het voorstel tot bestemming van het jaarrekeningresultaat 2022 wordt voorgesteld € 485.000 te reserveren voor de meerkosten in de uitvoering van de omgevingwet. Daarom is hier geen specifiek bedrag geraamd. G% € 100.000 € 300.000 Vanuit eerdere jaren zijn in de begroting taakstellingen opgenomen, waarvan bij een aantal nog niet zeker is dat deze geheel gehaald worden. 25% € 200.000 nvt Dit nieuw opgevoerde risico dient om eventuele financiële tegenvallers bij de uitvoering van de themanotities op te kunnen vangen. G% € 50.000 € 50.000 O.b.v. projectrapportages van de bestuurlijke projecten. 50% € 18.000 € 18.000 (Re-)actief volgen verbonden partijen. 50% € 28.000 € 28.000 (Re-)actief volgen verbonden partijen. 50% € 16.000 € 12.000 (Re-)actief volgen verbonden partijen. 25% €0 € 0 (Re-)actief volgen verbonden partijen.

25% € 160.000 € 160.000 (Re-)actief volgen verbonden partijen. De dividendafspraken met Cogas lopen t/m 2025. p.m. p.m p.m. Continu beleid evalueren en bijstellen. € 1.487.000

€ 1.458.000

JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN

Marktrisico's Nr. Risicosoorten

Dossiers

Kans Netto omvang risico (PxG) minus Toelichting (P) getroffen maatregel jaarverslag 2022 begroting 2023 5 Grondexploitaties 5.1 MvA (voorheen NIEGG) G% € 1.188.000 € 1.235.748 Zie paragraaf grondbeleid 5.2 Gronden in exploitatie G% € 2.000 € 220.404 Zie paragraaf grondbeleid 6 Rente/treasury 6.1 Aantrekken//uitzetten gelden 50% € 70.000 € 35.000 Gemeente loopt risico op ontwikkelingen marktrente over bedrag financieringsbehoefe. 6.2 Verstrekte leningen aan verenigingen en stichtingen 25% € 68.000 € 52.000 Periodiek evalueren. 6.3 Gegarandeerde leningen 25% € 168.000 € 119.000 Periodiek evalueren. 7 Economische 7.1 Dalende legesinkomsten 50% € 21.000 € 21.000 Sturen op opbrengsten, negatief effect van stikstofproblematiek op legesinkomsten zijn tot op heden ontwikkelingen meegevallen. 7.2 Inflatie G% € 1.000.000 € 750.000 Ten gevolge van geo-politieke ontwikkelingen is er een risico op kostenstijgingen die groter zijn dan de in de begroting gehanteerde indexeringspercentages. Ook kunnen de resulaten van aanbestedingstrajecten leiden tot extra kostenstijgingen. 8 Openeinderegelingen 8.1 Participatiewet (BUIG) 25% € 180.000 € 171.000 Geen wijziging in het theoretische uitgangspunt dat er een risico is van volumegroei en dit bedrag is inclusief het risico dat wij tgv de hack minder snel een beroep kunnen doen op de vangnet-constructie. 8.2 Participatie budget 25% € 65.000 n.v.t.

Er wordt verwacht dat de huidige budgetten toereikend - Reïntegratiekosten zijn. - Wsw 8.3 Minimabeleid (waaronder Bijzondere bijstand) 25% € 25.000 € 25.000 Risico door volume groei.Er wordt geen stijging van het gebruik van deze regeling verwacht. 8.4 Opvang Oekraïners, statushouders en asielzoekers 25% €0 € 260.000 Uitgangspunt is dat de overschotten van 2022 voldoende zijn om het risico op te vangen dat niet alle kosten worden vergoed door Rijk. 8.5 WMO 50% € 500.000 € 500.000 Geen wijziging in het theoretische uitgangspunt dat er 8.6 Jeugdwet een risico is van volumegroei. 8.7 Leerlingenvervoer 25% € 11.000 € 11.000 8.8 Aantal lijkbezorgingen van gemeentewege 50% € 5.000 € 5.000 Risico van een toename in het aantal lijkbezorgingen. Subtotaal strategische risico's (exclusief grondexploitaties) € 2.113.000 € 1.949.000

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.hofvantwente.nl/api/v1/meetings/3971/documents/55272