Jaarverslag 2022 versie 20230706.pdf
Tekst van het document
-=--- P g 2022
“Basis op orde’’
Jaarverslag 2022
“Basis op orde en investeren’’ Bestuurlijk verantwoordelijk: Bestuurlijk verantwoordelijk: College van B & W Hof van Twente College van B&W Hof van Twente Coördinatie en en eindredactie: eindredactie: Coördinatie Afdeling bedrijfsvoering & concernstaf Afdeling bedrijfsvoering & concernstaf Datum behandeling raad: 11 juli 2023 raad: behandeling 1 en 3 november 2021
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
1
Inhoudsopgave Inleiding ...............................................................................................................................................................................................................3 PROGRAMMA 1: BURGER EN VEILIGHEID .......................................................................................................................................................7 PROGRAMMA 2: WONEN EN WERKEN ...........................................................................................................................................................21 PROGRAMMA 3: LEEFOMGEVING ..................................................................................................................................................................33 PROGRAMMA 4: SPORT, CULTUUR EN ONDERWIJS ...................................................................................................................................48 PROGRAMMA 5: MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING ..........................................................................................................................55 PROGRAMMA 6: ALGEMENE DEKKINGS-MIDDELEN EN OVERHEAD .........................................................................................................70 Paragraaf 1: Lokale heffingen
..........................................................................................................................................................................76 Paragraaf 2: Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...............................................................................................................................83 Paragraaf 3: Onderhoud kapitaalgoederen......................................................................................................................................................97 Paragraaf 4: Financiering..................................................................................................................................................................................99 Paragraaf 5: Bedrijfsvoering...........................................................................................................................................................................103 Paragraaf 6: Verbonden partijen ....................................................................................................................................................................109 Paragraaf 7: Grondbeleid ................................................................................................................................................................................120 Paragraaf 8: Wet open Overheid
....................................................................................................................................................................128 Bestuurlijke projecten en programma’s ........................................................................................................................................................129 Bijlage 1: Overzicht beleidsindicatoren .........................................................................................................................................................136
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
2
Inleiding De gemeente heeft een turbulente tijd achter de rug. De wereldwijde pandemie die ons leven op zijn kop zette lijkt achter ons. Daarnaast werden de Coronamaatregelen afgeschaft en zijn we teruggekeerd naar het 'oude normaal'. In 2022 vonden er verkiezingen plaats waarna een nieuw college is gevormd. Na hun verkiezing hebben de leden van dit college gezamenlijk een collegevisie 2022-2026 opgesteld “Actief Noaberschap”. De besluitvorming over de uitwerking hiervan heeft in 2023 plaatsgevonden door middel van de themanotities. In 2022 werd decharge verleend aan het project ‘De nieuwe werkelijkheid’, waarmee de wederopbouw na de hack van eind 2022 gestalte heeft gekregen. Dit jaarverslag is het eerste jaarverslag dat na de hack weer via het reguliere proces wordt opgeleverd. Daar mogen we trots op zijn. Het positieve rekeningresultaat van €11.939.584 miljoen wordt voornamelijk veroorzaakt door drie factoren: een voordeel bij de algemene uitkering, een JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
hogere uitbetaling van de OSA-gelden (opvang vluchtelingen) en een voordeel op de WMO/Jeugdbudgetten. We hebben hoge ambities gesteld en vele zijn ook gehaald. Door de tussenkomst van nieuwe ontwikkelingen, zoals de opvang van Oekraïners en de energiecrisis, zijn niet alle ambities gerealiseerd. We hebben echter maximaal ingezet op het behalen van de gestelde doelen door in sommige gevallen extra personeel in te huren. Daarnaast is door de krapte op de arbeidsmarkt het inhuren van mensen ook fors duurder. Dit verklaart de hogere uitgaven voor de inhuur van externe krachten. De opvang van Oekraïners was een nieuwe ontwikkeling in 2022. Vanaf maart 2022 worden Oekraïense ontheemden opgevangen in gemeentelijke opvanglocaties en bij particulieren thuis. Het opvangen van Oekraïners maar ook van statushouders en asielzoekers, is een complexe opgave waarbij we ons samen met diverse organisaties inzetten om deze mensen een veilig onderkomen en de benodigde ondersteuning te bieden. Op diverse beleidsterreinen zijn belangrijke ontwikkelingen geweest waarover in dit jaarverslag JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
3
wordt gerapporteerd. Burgemeester Ellen Nauta is eind 2022 gekozen als nieuwe voorzitter van de netwerkorganisatie P10. Voor Hof van Twente betekent het voorzitterschap ook het organiseren van de landelijke kernorganisatie P10. In 2022 is er gewerkt aan de visie ‘Veilig wonen, werken recreëren en samenleven in Hof van Twente’, In de visie ligt de focus op de samenwerking met maatschappelijke en justitiële partners en de door ontwikkeling van de instrumentarium (bijv. exploitatievergunning). Op alle thema’s binnen de veiligheidsagenda zijn concrete doelstellingen geformuleerd die ook zijn gekoppeld aan concrete activiteiten. Om het woningtekort te verkleinen is in 2022 voor diverse kernen van de gemeente gestart met het voorbereiden van woningbouwplannen of zijn deze al tot uitvoering gekomen. In totaal zijn er in 2022 91 woningen gerealiseerd. In het kader van het programma herstructurering openbare ruimte is voor het beheer en onderhoud van de Openbare ruimte een integraal beheerplan (IBOR) opgesteld. Verder is het integraal
uitvoeringsplan openbare ruimte 2022-2025 vastgesteld. Op 16 december 2022 is een samenwerkingsovereenkomst “asbestbodemsaneringsopgave 20232030”getekend tussen de provincie Overijssel en zeven deelnemende gemeenten. Hierin wordt ingezet op programmering onderzoeken en saneren asbestlocaties met gezondheidsrisico’s. Het bureau BAS (bodem asbest sanering) dat binnen onze organisatie is gehuisvest krijgt hiermee een vervolg. De Omgevingswet is uitgesteld tot 1 januari 2024. Binnen het programma Omgevingswet is er vanaf 2019 gewerkt aan de voorbereiding op de Omgevingswet. Het programma Omgevingswet is eind 2022 afgerond. In samenwerking met de raadswerkgroep zijn in 2022 voorbereidingen getroffen voor de nieuwe omgevingsvisie die in 2023 wordt verwacht. De gemeente heeft in 2022 ook veel werkzaamheden uitgevoerd op het gebied van duurzaamheid. Zo is er een Stimuleringsregeling groen/blauwe daken, afvoerwater en regentonnen. Daarnaast hebben we
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
4
ook ingezet op duurzame mobiliteit door een integrale laadvisie Hof van Twente op te stellen.
activiteit inzichtelijk gemaakt wat de stand van zaken is met betrekking tot de realisatie van de activiteiten.
Per 1 oktober 2022 is de Integrale Front Office bij het Sociaal Domein gestart. Hierin komen alle hulpvragen van onze inwoners, op het gebied van Wmo, Jeugd en Werk en Inkomen binnen en staat een integrale benadering centraal.
Na de beleidsmatige programma’s volgen de vaste, wettelijk verplichte paragrafen. Tot slot wordt in de rapportages over de bestuurlijke projecten en programma’s de voortgang van die projecten en programma’s verantwoord.
Daarnaast is er binnen het Sociaal Domein een nieuw thema toegevoegd. ‘Iedereen doet mee’. Wij vinden het belangrijk dat inwoners mee doen in de samenleving en we vinden dat we ze hierbij moeten faciliteren. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om ons armoedebeleid of aandacht voor laaggeletterdheid.
Burgemeester en wethouders van Hof van Twente, de secretaris, de burgemeester,
Leeswijzer In dit jaarverslag worden per programma de belangrijkste onderwerpen tekstueel toegelicht. Ook is er een overzicht van baten en lasten per programma opgenomen. Vervolgens hebben wij in de bekende kleurentabel van de beleidsagenda, per
Denni s Lacroix
Dennis Lacroix
Ellen Nauta-van Moorsel
Ellen Nauta-van Moorsel
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
5
Recapitulatie per programma
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
6
PROGRAMMA 1: BURGER EN VEILIGHEID Wat wilden we bereiken? Hof van Twente werkt op verschillende manieren samen met andere gemeenten. Dat kan gaan om bedrijfsvoering of uitvoering, maar ook inhoudelijke samenwerking op het gebied van beleidsvoorbereiding of strategie. We gaan uit van onze eigen kracht, maar staan open voor de kansen die samenwerking kan bieden; de kwaliteit van de dienstverlening vergroten, kwetsbaarheid verkleinen en kosten verlagen. Vanuit een heldere communicatievisie en via nieuwe communicatiekanalen werkt de gemeente samen met onze inwoners/ ondernemers aan een fijne woon- en leefomgeving. Daar waar mogelijk bieden wij onze dienstverlening digitaal aan. We geven ook persoonlijke aandacht waar dat nodig is. De ontwikkeling van de digitale dienstverlening de afgelopen jaren geeft ons ook die ruimte.
Per januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. Dat betekent minder en overzichtelijker regels, meer ruimte voor initiatieven, lokaal maatwerk en vertrouwen. We bereiden ons daar organisatiebreed op voor.
KADERSTELLING: • • • • • •
• • •
• •
Ons uitgangspunt is dat wij een veilige en leefbare gemeente zijn waar inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen. De aanpak van ondermijnende criminaliteit en high impact crimes zoals woninginbraken staan hoog op de agenda. Een effectieve aanpak van onder andere huiselijk geweld, kindermishandeling, jeugdoverlast, personen met verward gedrag en de aanpak van zorgfraude is alleen mogelijk door goede samenwerking binnen en buiten het gemeentehuis.
Communicatievisie 2018 Visie 2018-2022 ‘Samen doen’ Agenda voor Twente (20182022) P10 Regiodeals Plan van aanpak ondermijnende criminaliteit en veiligheid 2019-2020 VTH-beleid Hof van Twente 2019 Welstandsnota 2012 Algemene plaatselijke verordening Hof van Twente 2020 Richtlijn Bouw- en Sloopveiligheid Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
7
Om de fysieke leefomgeving optimaal te beschermen en duurzaam te benutten, willen wij het volgende bereiken: De verbinding tussen het veiligheids- en sociaal domein blijft dan ook een belangrijk aandachtspunt. • Voor inwoners en ondernemers zijn we een deskundige gesprekspartner die zoekt naar mogelijkheden en die ondernemers, binnen de regels, ruimte en kansen biedt. We zijn duidelijk over wat kan, waar nodig treden we op en werken proactief aan een duurzame ontwikkeling; • Wij staan voor goede uitvoeringskwaliteit van vergunningverlening, toezicht en handhaving om door een goede belangenafweging de kwaliteit in onze leefomgeving te verbeteren. • Ketenpartners ervaren ons als een betrouwbare en rolvaste partner, die transparant werkt, hoge kwaliteit biedt en vanuit een open overlegcultuur samenhang brengt in tal van regels en maatregelen. • Binnen het veiligheidsdomein werken we met onze Veiligheidsregio Twente en de Politie in Twente samen aan een veilig Twente in één crisisorganisatie. Met een integrale aanpak van ondermijnende criminaliteit staan we voor een weerbare gemeentelijke organisatie.
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
8
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerpen 1.1 Bestuur en samenwerking
Resultaten 2022 1.1 Europese samenwerking De burgemeester is voorzitter van de Nederlandse gemeentelijke delegatie van het Comité van de Regio’s (CvdR). Dit orgaan is de spreekbuis voor lokale en regionale overheden binnen de Europese Unie. Hierbij heeft zij zich als voorzitter van de Nederlandse delegatie in 2022 met name gericht op de belangenbehartiging van lokale overheden in de brede zin. Het Comité zorgt ervoor dat decentrale overheden worden betrokken bij de totstandkoming van het Europese wetgevingsproces. Verder is zij lid van de VNG-commissie ‘Europa en Internationaal’ (deze commissie behartigt de belangen van de Nederlandse Gemeenten in de Europese Unie) en – in Europees verband – van de commissie Natuurlijke hulpbronnen, met name Plattelandsontwikkeling (NAT). Door deze bestuurlijke inspanning konden in 2022 ook standpunten uit Twente ingebracht worden, met name op het gebied van platteland/landbouw (speerpunt). Ook wordt daarbij de samenwerking gezocht met de werkgroep Europa van de P10 (zie hieronder in dit jaarverslag).
1.2 P10 De P10 is in 2008 gestart met 10 leden en is in verloop van tijd gegroeid naar 31 leden in 2022. Met ruim 1 miljoen inwoners, ongeveer 700 dorpen en een totaal grondoppervlak van 10.000 km², is er een stevige positie ontwikkeld en is de P10 een bekend en gewild netwerk op vele strategische plekken. In juli 2022 werd bekend dat voorzitter Ellen van Selm burgemeester zou worden van de gemeente Purmerend en afscheid zou nemen van de P10. wethouder Harry Scholten heeft als lid van het Dagelijks Bestuur het voorzitterschap tijdelijk waargenomen. Op 30 november 2022 is onze Burgemeester Ellen Nauta gekozen als nieuwe voorzitter. Dit JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
9
betekent dat we als gemeente Hof van Twente de kernorganisatie van de gemeente Opsterland over hebben genomen. Het aantreden van burgemeester Ellen Nauta als voorzitter betekent ook dat wethouder Scholten zijn zetel in het dagelijks bestuur inlevert en de portefeuille “maatwerk platteland” overdraagt. Binnen deze portefeuille is veel aandacht geweest voor de herverdeling van het gemeentefonds. Vanuit de P10 is altijd gepleit voor voldoende middelen, een eerlijke verdeling en voldoende transparantie. Bij de lobby rondom het gemeentefonds is ook goed samengewerkt met de VNG, G4, G40 en M50. Mede door de gezamenlijke inzet is bereikt dat er tot 2026 geen negatief effect is van de herijking. Echter structureel, vooral vanaf 2026, zijn er voor veel plattelandsgemeenten nog wel zorgen. De P10 werkgroep Gemeentefonds zal dan ook de komende jaren actief blijven. Tijdens de wintersessie op 30 november 2022 is er onder andere veel aandacht besteedt aan het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). Als vervolg hierop is er een werkgroep gevormd waarin kennis en ervaringen worden uitgewisseld. Ook hier wordt veel samen opgetrokken met de VNG. Uitgangspunt vanuit de P10 is dat een integrale gebiedsgerichte aanpak kansen biedt, mits er ook echt samengewerkt wordt met ondernemers en inwoners.
Daarnaast is het belangrijk dat er ook ruimte is voor innovatie, er perspectief is voor agrariërs en er voldoende oog is voor de leefbaarheid van het platteland. Het NPLG en de uit te werken PPLG’s (provinciale programma landelijk gebied) zal voor de P10 de komende jaren een belangrijk agendapunt worden.
1.3 Agenda voor Twente In 2018 hebben de 14 Twentse gemeenten ingestemd met de Agenda voor Twente, voor de periode 2018 – 2022. Daarmee werd €7,50 per inwoner per jaar geïnvesteerd in Twente. Doel was om samen met ondernemers en onderwijs en kennisinstellingen te JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
10
1.2 Omgevingswet
1.3 ICT
werken aan de ambitie van een groene, technologische topregio. Hoofdconclusie is dat het goed gaat met Twente. De Twente Index 2022 laat zien dat de economie groeide met 10% en de werkloosheid met 3% lager was dan ooit. Twente doet het in veel opzichten beter dan het landelijk gemiddelde. Dat is een trendbreuk ten opzichte van voorgaande jaren. Twente wordt daarmee landelijk gezien als een regio met potentie. De Agenda voor Twente heeft samen met de Regio Deal de basis gelegd voor deze goede cijfers. Zie ook de Evaluatie Agenda voor Twente (https://www.twente.com/Files/Files/20220202_Evaluatie%20Agenda%20voor%20Twent e%202018-2022_V2.pdf) De Omgevingswet is uitgesteld tot 1 januari 2024. Binnen het programma Omgevingswet is er vanaf 2019, en ook in 2022, in drie deelsporen (1. Wet, 2. Omgevingsgericht werken en 3. Digitaal stelsel) gewerkt aan de voorbereiding op de Omgevingswet. De meeste werkzaamheden zijn per 31 december 2022 zo goed als gedaan en/of in de steigers gezet (zie bijgevoegde programmarapportage voor een overzicht van de behaalde resultaten). Het college heeft daarom besloten om het programma Omgevingswet per 31 december 2022 af te ronden. Vanaf 2023 is “de lijn” zelf aan de leiding voor de verdere voorbereiding. Enkele zaken hoeven nu ook nog niet af te zijn en zijn nu nog in ontwikkeling.
Denk hierbij aan de omgevingsvisie (wettelijk verplicht per 2025) en het omgevingsplan (wettelijk verplicht per 2029). De raad heeft de ambitie uitgesproken om de omgevingsvisie in 2023 af te hebben en het omgevingsplan in 2026. Daarnaast wordt landelijk het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO) ontwikkeld. Dit is nu nog niet af en hier hebben wij geen invloed op. Vanaf 1 januari 2023 zal de lijn deze ontwikkeling in de gaten houden. De raad ligt op schema qua voorbereiding op de Omgevingswet. De raadsavonden worden telkens, dat was ook in 2022 het geval, voorbereid door de raadswerkgroep: ván en vóór de raad. Tot en met april 2022 is er vanuit project “De nieuwe werkelijkheid” gewerkt aan de wederopbouw van een veilige en adequate ICT-infrastructuur. Vanaf mei heeft er een kanteling plaatsgevonden naar de lijn, namelijk naar het nieuwe regiebureau I&A. Bij
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
11
het vormgeven van het Regiebureau I&A is rekening gehouden met de verbeterpunten uit de verbeterrapportage hack. Vanuit het nieuwe regiebureau is een start gemaakt met de implementatie van de visie op Regie. Dit is niet in het gehoopte tempo gelopen door gebrek aan capaciteit. April 2023 zal er een helder implementatieplan liggen die als leidraad gebruikt wordt voor de implementatie. In 2022 is ook gewerkt aan het invullen van de functies binnen het regiebureau. Dit heeft geleid tot het aanstellen van een informatiemanager en een changemanager. In 2022 is gestart met de raadscommissie informatieveiligheid. Onder het kopje informatieveiligheid in paragraaf 5 wordt hierover meer verteld. In 2022 is ook besloten de portefeuilleverdeling te veranderen. Waar eerst de burgermeester zowel de portefeuille (informatie)veiligheid als ICT had is dit sinds 2022 opgesplitst. De portefeuille (informatie) veiligheid is belegd bij de burgermeester en de portefeuille ICT is bij wethouder Scholten ondergebracht.
1.4 Communicatie
1.4.1 Algemeen De raad heeft de nieuwe communicatievisie vastgesteld. In de Programmabegroting 2023 is extra budget ter beschikking gesteld voor de uitvoering.
1.4.2 Digitale toegankelijkheid In 2022 is door het project Digitale Toegankelijkheid een hertoetsing gedaan naar onze hoofdwebsite www.hofvantwente.nl. De toegankelijkheid van deze website is daarna gestegen van niveau D naar niveau B. Ook is in 2022 onderzocht of er interesse is om Twents/regionaal verband gezamenlijk op te trekken in dit vraagstuk. Vooralsnog lijkt dit, in ieder geval op korte termijn, niet te gaan gebeuren. Tot slot zijn aan het einde van 2022 de toegankelijkheidsverklaringen van alle websites en apps waarvoor wij verantwoordelijk zijn geüpdatet. Dit moet jaarlijks gebeuren.
1.4.3 Informatievoorziening en (digitale) inwonersparticipatie De visie op lokale media is aangepast op basis van de input van raad en college en komt voor de zomer 2023 nog terug in de raad. JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
12
1.4.4 Mijn Hof van Twente
1.6 Gemeenteraadsverkiezin gen 1.7 Informatiebeheer
Het project rondom de persoonlijke internetpagina is niet opgepakt in 2022. Dit heeft te maken met een tekort aan capaciteit. In 2023 wordt gekeken hoe dit verder opgepakt wordt. Op 13, 14 en 15 maart 2022 hebben de gemeenteraadsverkiezingen plaatsgevonden. In 2022 was de tijdelijke wet verkiezingen Covid-19 van kracht en kon er op 3 dagen gestemd worden. Dit bracht extra uitdagingen met zich mee voor de organisatie echter, de verkiezingen zijn goed en zonder noemenswaardige incidenten verlopen.
1.7.1 Wetswijzigingen en verbetering informatiebeheer In 2022 is gestart met het voorbereiden op verschillende aankomende informatiewetten, zoals de Wet open overheid en de nieuwe archiefwet. De nieuwe archiefwet, zo bleek gedurende 2022 is met tenminste 1,5 jaar uitgesteld, waardoor de urgentie lager is. Desalniettemin zal vast worden voorgesorteerd op de komende wijzigingen, meestal in samenwerking met andere Twentse gemeenten. Voor de Wet open overheid is er in 2022 een analyse gemaakt van wat er precies nodig was voor de implementatie van deze wet. Ook is informatiebeheer prominent op de agenda gekomen. Er is gewerkt aan een integrale benadering van informatiebeheer waar iedereen in de organisatie een rol in heeft. Daarbij is bijvoorbeeld ook begonnen met het opstellen van informatiebeleid voor Microsoft Office 365. In 2023 wordt hier vervolg aan gegeven.
1.7.2 Afsluiten archief Afsluiten van het archief van de voormalig gemeente Goor. In 2022 is begonnen met het afsluiten (in definitieve staat brengen) van de archieven van rechtsvoorganger Goor. Dit project zal naar verwachting medio april 2023 worden afgesloten. Ook de archieven van de andere rechtsvoorgangers (Ambt Delden, Stad Delden, Diepenheim en Markelo) worden afgesloten, daarvoor is vorig jaar begonnen met een aanbestedingstraject. Deze opschoningsactie zal ons huidige oranje oordeel bij het IBT weer op groen brengen (in samenhang met de maatregelen omschreven bij wetwijziging en verbetering informatiebeheer). JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
13
1.8 Gemeentelijk belastingen
1.9 Integrale veiligheid
Basisregistratie Waardering Onroerende Zaken (WOZ). Met ingang van belastingjaar 2022 zijn (in overleg met de waarderingskamer) slechts een aantal categorieën woningen gewaardeerd op de gebruiksoppervlakte van de woning. Dit zijn de appartementen en de rij-en hoekwoningen. De overige categorieën woningen waren nog gewaardeerd op inhoud van de woning. Met ingang van belastingjaar 2023 zijn alle woningen gewaardeerd met de gebruiksoppervlakte. De aanslagen gemeentelijke belastingen zijn eind mei 2022 verzonden. In 2022 lag de focus primair om te komen tot een nieuw integraal veiligheidsbeleid welke uiteindelijk vertaald is in de visie “Veilig wonen, werken, recreëren en samenleven in Hof van Twente”. De visie is aanleiding geweest een impuls te geven aan de doorontwikkeling van het werken met prestatie-indicatoren, welke vervolgens ook in de begroting zijn door vertaald. Zo is als indicator een stijging van 10% van het veiligheidsgevoel opgenomen welke we in het eerste kwartaal van 2023 onder de bevolking gaan meten. In de visie ligt focus op de samenwerking met maatschappelijkeen justitiële partners en de doorontwikkeling van ons instrumentarium, (bijv. exploitatievergunning). Op alle thema's binnen de veiligheidsagenda hebben we concrete doelstellingen geformuleerd welke ook gekoppeld zijn aan concrete activiteiten.
Op sommige thema's is sprake van enig achterstallig onderhoud waardoor actualisering van beleid noodzakelijk is (evenementen, sluitingstijden, terrassen). Vanuit de wens om meer vraaggericht te werken is besloten een enquête onder de bevolking te houden naar het veiligheidsgevoel en de factoren die dit gevoel kunnen beïnvloeden. De uitkomsten worden in het eerste half jaar van 2023 verwacht Ook in 2022 zagen wij in toenemende mate een disbalans ontstaan tussen de bestuurlijke- en maatschappelijke behoefte aan toezicht en handhaving ten opzichte van de beschikbare capaciteit aan buitengewoon opsporingsambtenaren. Eind 2022 is een ter zake onderzoek gestart. We hebben een impuls gegeven aan onze rol in de
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
14
1.10 Alcohol en middelengebruik onder jongeren bij evenementen
1.11 Ondermijning
1.12 Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (WKB)
regionale samenwerking. Tot slot is de visie aanleiding geweest het programmatisch werken binnen openbare orde en veiligheid te introduceren. Cijfermatig is het aantal delicten in 2022 ten opzichte van 2021 met 8% gedaald. Na de COVID periode is een stijging te constateren van het aantal vermogensdelicten (inbraak woning, schuren etc., diefstal van en uit voertuigen) waardoor de cijfers weer meer op het niveau komen te liggen van voor de COVID periode. Fraude via internet is na een forse stijging in de COVID periode fors gedaald van 205 naar 150 (-27%). In 2022 was de bezetting van de gemeentelijke BOA's door diverse omstandigheden onderbezet. Daarnaast bezitten zij niet de formele bevoegdheid op te treden tegen overtredingen van de Alcoholwet. Mede om deze redenen is eind 2022 besloten tot een capaciteitsonderzoek naar de BOA’s, waarbij ook de bevoegdheden/taken expliciet onderdeel van uitmaken. Rapportage wordt medio 2023 verwacht. Naar verwachting zal bespreking gelijktijdig plaatsvinden met het nieuwe evenementenbeleid waartoe eind 2022 het initiatief is genomen. Door het RIEC is van (vrijwel alle) Twentse gemeenten in 2022 een weerbaarheidsscan afgenomen. Deze scan is belangrijke input geweest voor het plan van aanpak ondermijning dat integraal met de nieuwe visie veiligheid is vastgesteld.
Zowel op het gebied van de informatievoorziening, samenwerking met partners als het vergroten van de weerbaarheid zijn beleidsvoornemens opgenomen en direct in uitvoering gebracht. Na vaststelling van het plan van aanpak zijn primair vanuit de eigen organisatie 14 signalen van (mogelijke) ondermijning gemeld, welke in overleg en afstemming met onze partners als politie en belastingdienst zijn opgepakt. Ook op regionaal niveau hebben wij de samenwerking geïntensiveerd onder meer via de invulling van de versterkingsgelden die via het Rijk zijn ontvangen. Na een moeizaam proces heeft de Eerste Kamer groen licht gegeven en treedt per 1 januari 2024 gelijktijdig met de Omgevingswet, de Wet Kwaliteitsborging in werking. De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Daarnaast
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
15
wordt de aansprakelijkheid van aannemers ten opzichte van particuliere en professionele opdrachtgevers uitgebreid. De wet gaat gefaseerd in. Er wordt gestart met de eenvoudigere bouwprojecten, daarna volgen eventueel de meer complexere In 2022 hebben wij voorbereidingen getroffen ten aanzien van de invoering van de Wkb. Zo hebben wij deelgenomen aan de regionale werkgroep Wkb en is er in 2022 een pilotproject gedraaid in Goor waarbij we reeds gewerkt hebben overeenkomstig de Wet en de eerste ervaringen hebben gedaan.
1.13 Verbetering juridische kwaliteit VTH
1.14 Legesverordening
Op twee fronten hebben we een impuls gegeven aan de kwaliteitsverbetering van ons toezicht en handhavingsbeleid. Op de eerste plaats via het meer en beter juridisch ondersteunen van toezicht en handhavingszaken (bijvoorbeeld handhavingsbesluiten). Daarnaast hebben we beleidsmatig door uitbreiding van de formatie een impuls gegeven aan diverse facetten van het beleid, waaronder reclame, welstand en de inzet in regionaal verband. In voorbereiding op de invoering van de Omgevingswet hebben wij in 2022 de legesverordening aangepast op de Omgevingswet en de Wkb. Uitgangspunt blijft een kostendekkendheid van 97,5%.
Reguliere taken Onderwerpen
Toelichting reguliere taken
IBT
In het kader van interbestuurlijk toezicht (IBT) houdt de Provincie Overijssel toezicht op zes beleidsdomeinen bij gemeenten: Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), Wet ruimtelijke ordening (Wro), Financiën, Monumenten, Huisvesting statushouders en Archief. Het IBT-beeld wordt jaarlijks door de provincie inzichtelijk gemaakt aan de hand van een “stoplichtmodel” (groen, oranje of rood) voor het totaalbeeld.
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
16
In 2022 heeft Hof van Twente een groen totaalbeeld behaald. Bedrijfsvoering
Vergunningverlening
Binnen de afdeling bedrijfsvoering worden uiteenlopende interne/ facilitaire taken uitgevoerd. Deze variëren van personeel, financiën, communicatie tot juridisch en inkoop. Binnen deze afdeling zijn ook alle eerstelijns vormen van dienstverlening ondergebracht. Zie hiervoor paragraaf 5 Bedrijfsvoering. De gemeente verleent omgevingsgunningen voor verschillende activiteiten zoals voor bouw, sloop, kap, inrit of monument. Bij meervoudige aanvragen met een milieucomponent vragen wij advies van de Omgevingsdienst Twente. Daarnaast worden vergunningen verleend op basis van de Algemene Plaatselijke Verordening, de Dranken Horecawet en bijzondere wetten. In ons VTH-uitvoeringsprogramma van 2022 hebben wij een planning gemaakt van de te verwachten aantallen aanvragen om vergunning. In het VTH-jaarverslag van 2022 geven wij inzicht in de werkelijke aantallen aanvragen die wij ontvangen hebben. In onderstaande tabel 1 en 2 is dit weergegeven.
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
17
Toezicht
Wij houden toezicht op de uitvoering van verleende vergunningen en rechtstreeks geldende regels volgens het vastgestelde VTH-beleid en de prioriteiten die in het jaarlijks VTH-takenuitvoeringsprogramma zijn aangegeven. Omgevingsdienst Twente De ODT voert milieutaken uit voor de Twentse gemeenten. Wij blijven de kwaliteit van de dienstverlening aan inwoners en ondernemers monitoren en verbeteren in de rol van accounthouder. We zullen de processen zorgvuldig monitoren en bijstellen waar nodig. Een en ander op basis van de geldende dienstverleningsovereenkomst. In 2022 zijn aanzienlijk meer diensten afgenomen van de ODT dan voorzien. Een en ander heeft geleid tot het beschikbaar stellen van aanvullende budgetten. De meerkosten (€293.000) kunnen overeenkomstig de vastgestelde uitgangspunten worden gecompenseerd door de meeropbrengsten van de bouwleges ad €495.000. Deze meeropbrengsten zijn in belangrijke mate toe te schrijven aan enkele grote bouwprojecten. VTH-beleid Op lokaal en regionaal niveau is VTH-beleid vastgesteld. Door regionale afstemming van het beleid voeren wij de VTH-taken steeds meer op een gelijke wijze uit als de andere Twentse gemeenten. Dit vergt een goede monitoring en afstemming met de andere gemeenten. Regionale en lokale VTHJaarlijks wordt het VTH-Takenuitvoeringsprogramma opgesteld.
Het regionale takenuitvoeringsprogramma uitvoeringsprogramma wordt in overleg met de ODT samengesteld. De naleving en uitvoering van beide programma’s wordt gemonitord en bijgesteld waar nodig. Interbestuurlijk toezicht van de provincie Overijssel ziet hierop toe.
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
18
BELEIDSAGENDA 2022 PROGRAMMA 1: BESTUUR EN VEILIGHEID 1.1 Cyclus: zomerbrief, programmabegroting en jaarstukken 1.2 Voorbereiden op nieuwe archiefwet en de Wet Open Overheid per 1 jan 2023 1.3 Voorbereiden op nieuwe archiefwet (voorlopige invoeringsdatum is 1 juli 2024) 1.4 Evenementenbeleid in samenhang met het gezondheidsbeleid herzien 1.5 Voorbereiding op stapsgewijze invoering Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen per 1 juli 1.6 Besluiten i.v.m. invoering Omgevingswet (invoering wet uitgesteld naar 1-1-2024) 1.7 Vaststellen Omgevingsvisie Gerealiseerd
Wordt conform planning afgerond
Besluit Raad College College Raad College Raad Raad
Gepland 2022 2022 2022 3e kw 2023 4e kw 2023 2022 4e kw 2023
Afwijking in planning + indicatie gereed
Hoe meten we dat? De verplichte beleidsindicatoren en de beleidsindicatoren genoemd in het raadsvoorstel (mei 2023) over de themanotities zijn opgenomen in de bijlage van dit jaarverslag. Het werken met beleidsindicatoren is volop in ontwikkeling. Hierover zijn we in gesprek met de raad door middel van de raadswerkgroep.
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
19
Wat heeft dit gekost?
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
20
PROGRAMMA 2: WONEN EN WERKEN
KADERSTELLING:
Wat wilden we bereiken? Hof van Twente is een veelzijdige plattelandsgemeente met veel aandacht voor de omgeving waarin ruimte is voor de inwoners om te wonen, werken en ontspannen. Ontwikkelingen zijn mogelijk en samen kijken we wat passend is bij de identiteit.
• • • • • •
Grond voor gebruik Structuurvisie landelijk gebied Sociale Economische Visie Woonagenda 2016-2020 Woonprogramma 2018-2027 Bestemmingsplannen
Er is veel vraag naar woningen en we zoeken ruimte om woningen toe te voegen. Dit kan zijn in gebieden die een functie verloren hebben of op gebieden aansluitend aan de kernen. Ook in buurtschappen is wonen belangrijk als één van de dragers voor de leefbaarheid voor de toekomst. We overleggen met onze inwoners hoe we de individuele woningbouw-locaties goed kunnen inrichten en we stimuleren de realisatie van projecten om de druk op de woningmarkt te verlichten. Aantrekkelijke centra zijn belangrijk en we zoeken samen met de ondernemers naar kansen. Op bedrijventerreinen streven we naar een passende balans tussen vraag en aanbod van de beschikbare ruimte. We zetten ons in om onze gemeente groen te maken en te houden door de uitvoering van projecten op het gebied van biodiversiteit en klimaat. Daarnaast zetten wij ons in voor energie-opwekking en -besparing. Samen kunnen we het verschil maken en samen maken wij onze toekomst.
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
21
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerpen 2.1 wonen in de kernen
Resultaten 2022 2.1.1 Goor In Goor zijn diverse woningbouwplannen in uitvoering of voorbereiding. Bij het Spoorpark is in 2022 gestart met de bouw van 23 woningen die naar verwachting medio 2023 worden opgeleverd. Aan de Hengevelderstraat (2937) is in 2022 gestart met de bouw van 12 levensloopbestendige sociale huurwoningen. Het plan achter De Ster aan de Grotestraat 91 (8 woningen) is op 7 juli 2022 onherroepelijk geworden en hiervoor is een omgevingsvergunning aangevraagd. Het plan aan de Wijnkamp 26/Rozenstraat (20 woningen) is in november 2022 door de raad vastgesteld. In het Gijmink wordt gestart met de ontwikkeling van ca. 70 woningen op de braakliggende gronden, zodat deze wijk afgerond kan worden. Vanuit het project Op Stoom is er in 2022 gewerkt aan het eerste woningbouwplan (van ca. 110 woningen) in de deelgebieden Stoombad en Parkrand Zuid. Het betreft hier ca. 30 sociale huurwoningen voor Viverion, 55 projectwoningen en verder de uitgifte van bouwkavels via de gemeente. Daarnaast is er veel onderzoek gedaan naar de toekomstige locatie voor de woonwagenstandplaatsen. Voor het deelgebied De Fabriek zijn de voorbereidingen van het stedenbouwkundig plan gemaakt, waarin ook ruimte wordt meegenomen voor circa 180 woningen. De aanbesteding voor dit deelgebied is in december 2022 uitgevraagd.
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
22
2.1.2 Delden In Delden hebben de bestemmingsplannen voor de voormalige schoollocaties (74 woningen) in 2022 als ontwerp ter inzage gelegen. Met betrekking tot het plan voor het realiseren van 62 woningen op de locatie van de Toonladder en het plan op de locatie van de voormalige Ranninkschool wordt momenteel gekeken of er door aanpassingen tegemoet kan worden gekomen aan de hiertegen ingediende zienswijzen. De verwachting is dat deze plannen de komende periode ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd. Het bestemmingsplan voor 8 woningen aan de Molenstraat 24 is onlangs vastgesteld, maar op dit plan is inmiddels beroep ingesteld. Voor het plan van Wonen Delden aan de Noordwal 72 wordt de coördinatieregeling toegepast. Het ontwerpbestemmingsplan en de ontwerp omgevingsvergunning worden op korte termijn ter inzage gelegd. 2.1.3 Markelo In 2022 is in Markelo het plan voor de Hemmelweg (12 woningen) door de gemeenteraad vastgesteld. Daarnaast is in Markelo het plan Markelo-Noord (105 woningen) in voorbereiding gegaan, het streven hierbij is om deze in het 2e kwartaal van 2023 als ontwerp ter inzage te leggen. Voor de Grotestraat 34 is een plan voor 7 grondgebonden huurwoningen in voorbereiding. Dit plan zal in het 2e kwartaal als ontwerp ter inzage worden gelegd.
Het bestemmingsplan voor het Countuspand is al enige tijd onherroepelijk, hiervoor hebben gesprekken met initiatiefnemer plaatsgevonden om te kijken of tot uitvoering kan worden overgegaan. JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
23
2.1.4 Diepenheim In 2022 heeft het plan voor 7 starterswoningen aan De Kerkegaarden als ontwerp ter inzage gelegen. Dit plan is vervolgens in 2023 ter vaststelling aan de raad voorgelegd. De gemeente werkt aan een plan voor het realiseren van woningen aan de Boinksweide (naast deze woningen is er op deze locatie tevens een initiatief voor het vestigen van een verzorgingshuis (De Warme Huizen). Daarnaast is er een plan voor het realiseren van 14 woningen aan de Leusensweide-Ruimersdijk in voorbereiding. 2.1.5 Bentelo Buiten Het plangebied Bentelo Buiten in Bentelo is in 2022 onherroepelijk geworden zodat de bouw kon starten. 2.1.6 Hengevelde In 2022 zijn in Hengevelde bij het plan Marke III, fase 2, 33 van de kavels verkocht, waardoor er nu nog 18 kavels beschikbaar zijn. Aanvullend is gestart met een plan voor de Marke III, fase 3 om op de resterende gronden woningen (15-20) te realiseren. Daarbij is er specifiek ook voor starters- en levensloopbestendige woningen rekening gehouden. Het ontwerpbestemmingsplan zal in de loop van 2023 in procedure worden gebracht. 2.1.7 Buurtschappen In het buitengebied wordt nog altijd veel gebruik gemaakt van het Rood voor Rood beleid, waarbij ter compensatie van de sloop van landschapsontsierende bebouwing een nieuwe woning gebouwd kan JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
24
2.2 Economie
worden. In 2022 is door middel van dit Rood voor Rood beleid het realiseren van 14 compensatiewoningen mogelijk gemaakt. Los van bovengenoemde plannen wordt altijd gekeken naar kansen om de woningbouwopgave verder te versnellen. 2.2.1 Bedrijvigheid De Hof van Twente heeft op alle gebieden een groei doorgemaakt. De werkgelegenheid bleef hoog en onze ondernemers hebben moeite om vacatures ingevuld te krijgen. De sector detailhandel en horeca laat wisselende beelden zien. Na 2 jaar van corona hebben diverse ondernemers moeite om aan de financiële verplichtingen te kunnen voldoen. Terugbetaling van coronasteun, uitgestelde belastingen en hoge energielasten zijn hier de oorzaken van. Om aan de vraag van groeiende bedrijven in onze eigen kernen te kunnen voldoen is naast Zenkeldamshoek ingezet op nieuwe bedrijventerreinen in Hengevelde en Markelo. Hierbij kan worden vermeld dat de kavels op Zenkeldamshoek (fase 2) inmiddels vrijwel allemaal zijn verkocht en wachten op het bouwrijp maken. 2.2.2 Recreatie en toerisme We zijn in 2022 gestart met een nieuwe visie vrijetijdseconomie, met een bijbehorend actieplan. Hier hebben we inwoners, ondernemers en collega's bevraagd voor input. Tevens hebben we een interessante “VTE on Tour inspiratie sessie” georganiseerd met diverse ondernemers naar het Vechtdal.
We zijn aangeschoven bij verschillende ambtelijke en regionale overleggen, onder andere over de uitbreiding van de Sallandse Heuvelrug, maar ook het VTE -overleg met portefeuillehouder en ondernemers uit diverse branches
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
25
wat elk kwartaal plaatsvindt. Het maatwerk advies aan individuele ondernemers rondom de uitbreidingen en mogelijkheden van hun bedrijf zijn in samenwerking met RO, VTH en Plattelands - ontwikkeling, onverminderd doorgegaan. 2.3 Duurzaamheid
Uitvoering Routekaart Energieneutraal In 2022 zijn er op dit onderdeel opnieuw flinke stappen gezet. Het project buurtenergie (de pilotfase) is gestart, de opwek van zonne-energie is blijkens de gerealiseerde SDE-projecten toegenomen met circa 5 GWh. Aan de hand van het coalitieprogramma is de thema-notitie duurzaamheid opgesteld en er is extra inzet (ondersteuning ontwikkeling businesscases en in relatie tot 15 aanvragen voor omgevingsvergunningen) gepleegd om monomestvergisting verder van de grond te krijgen. Met continuering van Hofpower (educatief programma basisonderwijs over duurzaamheid in brede zin) en inzet van het duurzaam bouwloket/energiecoaches (voor individuele duurzaamheidsadviezen aan onze inwoners) is er ook continu aandacht voor educatie en ondersteuning van onze inwoners geweest. Mede door de gigantische kostenstijging van de energieprijzen is het bewustzijn om te verduurzamen extra vergroot.
2.4 Plattelandsontwikkeling
2.4.1 Mineral Valley Twente, Groene Kennispoort, Groene metropool en Leader Onder de “vlaggen” van Mineral Valley Twente, de Groen Kennispoort, de Groene Metropool Twente en LEADER werken we in Twente samen aan plattelandsontwikkeling.
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
26
Mineral Valley Twente / De Landbouwers Op 28 november 2022 heeft Mineral Valley Twente de versnellingsagenda “Nieuw perspectief voor Twents Platteland” aangeboden aan de minister Piet Adema en gedeputeerde Gert Harm ten Bolscher. Omdat de focus van de versnellingsagenda breder is dan een gezondere bodem en het slim hergebruiken van mineralen is ook de keuze gemaakt voor een nieuwe naam: “De Land Bouwers”. Onder deze nieuwe naam zal er aan de hand van praktijkpilots gewerkt worden aan praktische oplossingen voor diverse thema’s zoals bijvoorbeeld de opslag naar natuur inclusieve landbouw en de aanpak van nitraatuitspoeling. wethouder Wim Meulenkamp heeft het stokje als voorzitter overgedragen aan de Wethouder van Rijssen-Holten Erik Wessels. De versnellingsagenda en inzet van De Land Bouwers sluiten goed aan bij de thema’s die we als gemeente hebben opgenomen in de themanotitie agrarische sector. De samenwerking zal dan ook worden voortgezet. Groene Metropool Twente en Groene Kennispoort Doorlopend wordt er gewerkt aan projecten onder de noemer van de Groene Metropool Twente met ondersteuning vanuit de Groene Kennispoort. In 2022 is het gezamenlijke project “Twente Bloeit” opgezet en de eerste fase afgerond. Hierin wordt het doel beschreven om in Twente tot 10% groenblauwe dooradering te komen.
Ook is er vanuit het Groene Metropool Twente netwerk meegedacht en gewerkt aan de Nieuwe Lokale Ontwikkelstrategie (LOS) voor de nieuwe LEADER-periode. LEADER JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
27
LEADER is een Europees programma waarin het gaat om de ontwikkeling van het platteland. De kern van LEADER is het werken van onderop. Voorbeelden van LEADER-projecten in onze gemeente zijn: de ontwikkeling van de Eschmolen, Sociale B&B Erve Groot Wegereef, Soccer and freerun in de oude zoutbaden, Beleefboerderij Tankink en Eventing Experience Twente. Eind 2022 is het huidige LEADER-programma afgelopen. Voor de nieuwe LEADER periode (2023-2027) is er in 2022 gewerkt aan een nieuwe Lokale Ontwikkel Strategie (LOS). Binnen het LEADER-gebied Zuid-West Twente zijn er diverse bijeenkomsten en werksessies georganiseerd om van onderop input op te halen. De nieuwe LOS is inmiddels ingediend bij de provincie Overijssel. We hopen voor half 2023 een positief bericht te ontvangen zodat we aan de slag kunnen gaan met de thema’s: Bloeiend, Groeiend, Boeiend en Stoeiend Zuidwest Twente. 2.4.2 Programma Biodiversiteit Onder het programma biodiversiteit “KleurRijkLeven” zijn inmiddels een 20tal projecten in uitvoering. Op 6 december 2022 is tijdens een bijeenkomst in de raadzaal en landelijke webinar de voortgang van ons programma gepresenteerd. Ook is er een boekje uitgegeven waarin alle projecten zijn beschreven. De overgang tot ecologisch bermbeheer is één van de projecten. Onder dit project zijn inmiddels alle bermen in beeld gebracht en is per berm een ecologisch beheerplan uitgewerkt.
Vanaf 2022 wordt het beheer volgens het nieuwe plan uitgevoerd. Ook zijn er in 2022 weer b(l)oeiende akkerranden aangelegd, dit jaar konden we genieten van ongeveer 60 kilometer. Naast JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
28
de akkerranden was het voor agrariërs ook mogelijk om deel te nemen aan het project “kruidenrijk grasland”. Een 30-tal melkveehouders hebben meegedaan aan het project waardoor er 100 hectare grasland ingezaaid is met een kruidenrijk mengsel. Via de projecten Meerbomen.nu en de Boomdeeldagen zijn er inmiddels ruim 25.000 extra bomen gerealiseerd. Onder het project Natuur voor Elkaar wordt er een impuls gegeven aan het groen en de biodiversiteit in onze Kernen. Eind 2022 is daaronder het project in Diepenheim gestart. Er wordt gewerkt aan een bloemenzee bij de verschillende entrees van Diepenheim, vergroening van de omgeving rondom het Drawing Center, het aanpakken van de boomspiegels aan de Grotestraat en een bijenboom en vlinderstruiken aan de Kuimgaarden. Inmiddels worden ook in de ander kernen vergroeningsplannen uitgewerkt.
Reguliere taken Onderwerpen
Toelichting reguliere taken
Kavelverkoop
Bij nieuwbouwprojecten worden de kavels op basis van de kavelinschrijflijst toegekend. Gemeentelijke gronden die vallen onder de criteria van restgronden kunnen worden verkocht. De ruimtelijke procedure kan op verzoek van een initiatiefnemer worden opgestart en doorlopen.
Verkoop restgrond Bestemmingsplannen
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
29
Begeleiding ondernemers Prestatieafspraken woningbouwcorporaties
Middels bedrijfscontactfunctionaris, ondernemersfonds en economische werkgroep. Jaarlijks afspraken maken met woningbouwcorporaties en huurdersorganisatie om samen belangrijke volkshuisvestelijke doelen te behalen.
BELEIDSAGENDA 2022 PROGRAMMA 2: WONEN EN WERKEN 2.1 Het 4e veegplan buitengebied vaststellen 2.2 Een woonwagenlocatie realiseren 2.3 Het Kwaliteitsbeleid Groene Omgeving (KGO) evalueren en actualiseren 2.4 Het plangebied Op Stoom (voorheen TSB-terrein) ontwikkelen 2.5 Agenda Biodiversiteit uitvoeren 2.6 Routekaart energieneutraal uitvoeren 2.7 Woningbouwlocaties in diverse kernen ontwikkelen 2.8 Bestemmingsplan voor uitbreiding Zenkeldamshoek vaststellen (wacht op eigenaar terrein) Gerealiseerd
Wordt conform planning afgerond
Besluit Raad Raad Raad College College College Raad Raad
Gepland 2022 2023 2023 2022-2030 doorlopend 2022-2035 2022-2025 2023
Afwijking in planning + indicatie gereed
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
30
Hoe meten we dat? De verplichte beleidsindicatoren en de beleidsindicatoren genoemd in het raadsvoorstel (mei 2023) over de themanotities zijn opgenomen in de bijlage van dit jaarverslag. Het werken met beleidsindicatoren is volop in ontwikkeling. Hierover zijn we in gesprek met de raad door middel van de raadswerkgroep.
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
31
Wat heeft dit gekost?
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
32
PROGRAMMA 3: LEEFOMGEVING KADERSTELLING: Wat wilden we bereiken? Dit programma omvat het onderhoud en de verbetering van het onderhoud van de openbare ruimte voor de onderdelen milieu, bodem en asbest, verkeersveiligheid en duurzame mobiliteit, wegen, groen, afval, riolering en water en gemeentelijke gebouwen. De belangrijkste taken binnen dit programma zijn het uitvoeren van beheertaken, het dagelijks - en regulier onderhoud, het groot onderhoud en herinrichtingen in de openbare ruimte. Wij regisseren de uitvoering van deze kerntaken. De kwaliteit van de openbare ruimte is een samenspel tussen de gemeente en haar inwoners, maar ook tussen inrichting, aanleg, onderhoud en gebruik. De uitgangspunten voor de inzet van middelen zijn ‘schoon, heel en veilig’. Inwoners en ondernemers worden betrokken bij veranderingen van hun woon- of werkomgeving. We dagen inwoners uit om zelf mee te doen en geven ruimte aan initiatieven en zelfbeheer.
• • • • • • • • • • • • • • • •
Milieubeleidsplan incl visie 20112020 Masterplan Asbest 2017-2024 Bodemkwaliteitskaart Gemeentelijk Mobiliteitsplan 20162020 Beheerplan Wegen 2013 Beleidsplan Openbare Verlichting 2013-2018 Beleidsnotitie verduurzamen Openbare Verlichting Beheerplan Bermen en sloten 2016 Visie op beheer Openbare Ruimte 2013 Beheren op Beeldkwaliteit 2013 Groenbeheerplan 2015-2025 Besluiten Algemene begraafplaatsen Gemeentelijk Rioleringsplan t/m 2024 Afvalbeleidsplan 2015-2030 Gebouwenbeheervisie 2015-2019 Meer Jaren Onderhoud Planning 2020-2029
We willen de leefomgeving duurzaam in stand houden. Daarom koppelen we investeringen integraal aan andere gemeentelijke opgaven zoals asbestsanering, duurzaamheid en klimaatopgave. Het investeringsvermogen loopt terug, zowel bij de gemeente als bij partners. Daarom gaan we aan de slag met de agenda herstructurering openbare ruimte en aanpassing van de beeldkwaliteit. We gaan een visie ontwikkelen op het technisch beheer, die toekomstgericht en mensgericht is en bijdraagt aan de invloed en het geluk van onze inwoners en ook financieel beheersbaar is. JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
33
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerpen 3.1 Algemeen
3.2 Herstructurering Openbare Ruimte
Resultaten 2022 Het programma Omgevingswet is eind 2022 afgerond en de werkzaamheden overgedragen naar de ‘lijn’. De voorbereidende werkzaamheden met betrekking tot de milieuthema’s geluid, water, bodem, etc., zullen voor een deel doorlopen in 2023. De Omgevingswet treedt per 1 januari 2024 in werking. Zie verder Programma 1 ‘Burger en veiligheid’. In mei 2022 heeft de gemeente een digitaal abonnement afgesloten waarin vraag en aanbod van vrijkomende materialen tussen meerdere instanties eenvoudig kunnen worden gematcht. Resultaat hiervan is dat vrijkomende materialen vaker hergebruikt worden binnen projecten en aanbestedingen. B.v. hergebruik straatstenen, lantaarnpalen etc. Hiermee wordt de inkoop van projecten steeds duurzamer (CO2 reductie en kostenbesparing). In het kader van het Programma Herstructurering Openbare Ruimte en de daarbij behorende wens tot duurzaam, mensgericht en integraal werken, is voor het beheer en onderhoud van de Openbare Ruimte een integraal beheerplan (IBOR) opgesteld. Dit IBOR zal voor (ten minste) de periode 2022 - 2027, als uitgangspunt voor individuele uitvoerings- en beheerplannen (per discipline) gehanteerd worden. Op 14 september 2022 is het programma herstructurering, waarvan het IBOR deel uitmaakt, aan uw raad toegelicht.
Daarnaast is er extra budget beschikbaar gesteld om in 2022 en 2023 de knelpunten van de bezuinigingen voor onderhoud openbare ruimte te
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
34
3.3 Integraal Uitvoeringsplan
3.4 Bodem & Asbest
verzachten of anders op te lossen. Hiervoor is incidenteel € 650.000 beschikbaar gesteld. Hiermee is in 2022 een extra ronde onkruidbestrijding uitgevoerd. Ook is er extra aandacht besteed aan onkruid nabij ‘pareltjes’ in de gemeente: mooie plekken waarbij onkruid een negatief effect heeft op de uitstraling. Zie verder onderwerp ‘Wijkbeheer: Jij en wij(k) aan zet’. In 2022 is het integraal uitvoeringsplan openbare ruimte 2022-2025 vastgesteld. Dit plan is bedoeld om meer integraal samen te werken aan de opgaven waar we als gemeente voor staan. In 2022 zijn vanuit de verschillende disciplines de volgende projecten voorbereid en uitgevoerd: Voorbereid o Stokkumerweg Markelo, onderhoud en verbeterde 60 km/uur inrichting. o Herikerweg Markelo, onderhoud en verbeterde 80 km/uur inrichting o Spoorpark Goor en Ruperts erf Delden, onderhoud i.c.m. veilige inrichting en rioleringswerkzaamheden Uitgevoerd o Grotestraat Markelo, herinrichting in combinatie met de aanleg infiltratieriool in het kader van klimaatadaptatie en in plaatsing decoratieve lichtmasten en -armaturen o Wilsonweg-Goorseweg Diepenheim, herinrichting in combinatie met onderhoud Hof van Twente heeft namens de Regio Twente de rol als kartrekker van het lobbydossier asbest en is actief deelnemer als ambassadeur in landelijke versnellingsaanpak.
Ook is op 16 december 2022 een samenwerkingsovereenkomst ‘Asbestbodemsaneringsopgave 2023-2030’ getekend tussen provincie en 7 deelnemende gemeenten. Hierin wordt
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
35
ingezet op programmering onderzoeken en saneren asbestbodemlocaties met gezondheidsrisico’s. Hierbij is door het ministerie I&W € 16 miljoen toegekend voor de 7 deelnemende gemeenten voor de periode 2024-2025 en wordt de financiering voor 2026-2030 komende periode uitgewerkt.
3.5 Verkeersveiligheid en (duurzame) mobiliteit
3.6 Maaien bermen en sloten
Na de inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt de wettelijke bodemtaak van de provincie, waaronder het opruimen van verontreinigingen, overgedragen aan de gemeente. Voor de uitvoering van deze nieuwe taak is in 2022 bij de vaststelling van de begroting vanaf 2023 structureel € 50.000 in de begroting opgenomen. Dit budget is minimaal nodig om bijvoorbeeld bodemonderzoek te kunnen doen en bodeminformatiebeheer. Op 18 januari heeft uw raad ingestemd met het maatregelenpakket t.b.v. saneren openbare NABO’s Hof van Twente. Ook is besloten het voornemen om een deel van de openbare weg ter plaatse van de spoorwegovergangen ‘IJsbaanweg’, Zompepad’, ‘Wachtpostdijk’ en Grensweg West’, aan de openbaarheid te onttrekken. De realisatie van de maatregelen door ProRail zal in 2023 plaatsvinden. Hiermee wordt het kruisen van het spoor veiliger voor onze inwoners en recreanten. Op 8 maart is de Integrale laadvisie Hof van Twente vastgesteld. Hierin is de strategie bepaalt om tijdig een toegankelijke, betaalbare, betrouwbare en veilige laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen te realiseren. Hiermee willen we inwoners en bedrijven informeren en stimuleren in de transitie naar duurzame mobiliteit. Begin 2022 is het gemeentelijk maaibeleid opnieuw vastgesteld. Met deze aanpak is geregeld hoe we de bermen en sloten zo duurzaam mogelijk
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
36
3.7 Riolering en water
kunnen onderhouden, zodat de biodiversiteit wordt verhoogd. Daarnaast hebben we in de communicatie met onze inwoners in de biodiversiteitkrant aangekondigd het berm- en slootbeheer te gaan veranderen. We hebben verteld waarom we anders gaan maaien en wat dat betekent. Hierdoor willen we voorkomen dat inwoners zelf bermen gaan maaien en daarmee het voorgestelde beeld niet zullen bereiken. Ook wordt er een app ontwikkeld. Hiermee kunnen onze inwoners een bijdrage leveren aan de ecologische monitoring. In het nieuwe gemeentelijke rioleringsplan dat loopt tot en met 2024, continueren we het huidige beleid en hebben we meer aandacht voor het veranderende klimaat en de gevolgen die dit heeft voor de gemeentelijke watertaken. Om op particulier terrein ook maatregelen te stimuleren voor klimaatadaptatie is op 31 oktober 2022 een stimuleringsregeling ‘regenton, afkoppelen hemelwater en aanleg groenblauwe daken’ gepubliceerd. De regeling loopt tot 2030. Op basis van het Deltaplan ruimtelijke adaptatie (DPRA) worden maatregelen uitgevoerd om de gemeente klimaatbestendig en water robuust in te richten. Daarbij gaat de aandacht uit naar: stresstesten, klimaatdialogen voeren, strategie bepalen en uitvoeringsagenda opstellen. De stresstesten zijn inmiddels uitgevoerd en alsmede de eerste klimaatdialogen.
In dat kader is er vooral aandacht voor het benutten van de koppelkansen vanuit de ruimtelijke opgaven.
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
37
Reguliere taken Onderwerpen
Milieu
Aanpak asbestbodem
Aanpak asbestdaken
Openbare verlichting
Toelichting reguliere taken
Het akoestisch onderzoek als mede onderlegger voor de sanering van 40 woningen aan de Kerkstraat te Goor ligt ter beoordeling bij het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Na procedurele afronding zal de feitelijke sanering plaatsvinden in overleg met bewoners/eigenaren. Waar mogelijk worden de werkzaamheden gecombineerd met het treffen van energiebesparende maatregelen. Deze aanpak vermindert én de geluidbelasting én beperkt warmteverlies en verhoogd het wooncomfort. Projectbureau Bodem Asbest Sanering (BAS) voert de asbestbodemsaneringen uit. Bij grotere integrale projecten gaat dat in nauwe samenwerking met de gemeente. In 2022 zijn onder andere de volgende saneringsprojecten gestart of uitgevoerd: Spoorpark, Fazantenstraat-Patrijzenstraat, Irisstraat, Iependijk, Schoolstraat in Goor. Daarnaast zijn aantal particuliere percelen gesaneerd en zijn bodemonderzoekstrajecten in tuinen gestart in onder meer Goor en Diepenheim. In Hof van Twente is een subsidieregeling asbestdaken beschikbaar. In 2022 is totaal is 46.016 m2 asbest dak gesubsidieerd op 61 verschillende locaties. (2021: 36.627 m2/62 locaties). Deze toename is 25% ten opzichte van een landelijke toename van 10% verwijderd oppervlakte asbestdaken. De vervanging van openbare verlichting door led-armaturen is voortgezet. Dit project loopt tot en met 2032.
Hiermee wordt alle openbare verlichting in onze gemeente duurzaam gemaakt. Tot en met 2022 is 65% van de
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
38
vervanging gerealiseerd. Waar mogelijk is de vervanging gecombineerd met herinrichting.
Wegen en kunstwerken
Ook is de besturingskast Voetgangers Oversteek Plaats Juliaplein in Goor vervangen. Hiermee is de betrouwbaarheid voor vele jaren gewaarborgd. In 2022 is her-straat-werkzaamheden, asfaltreparaties en asfaltvervanging uitgevoerd op de volgende wegen: Delden: De Dennen, Greeckerinkskamp, Langestraat, Sluisstraat Diepenheim: Morsdijk Goor: Kerkstraat Markelo: Apenbergerweg, Slagendijk, Ensinkgoorsdijk Daarnaast zijn gemeentelijke wegen als omleidingsroute gebruikt in verband met werkzaamheden aan provinciale wegen N740 van Goor naar Haaksbergen en N347 traverse Hengevelde. Hierdoor ontstane schades, door toename van (sluip)verkeer zijn hersteld.
Verkeersveiligheid en (duurzame) mobiliteit
Aan kunstwerken (bruggen) zijn inspecties en noodzakelijk onderhoud uitgevoerd en zijn voorbereidingen getroffen om de brug in de Langenhorsterweg Ambt Delden te vervangen. De feitelijke vervanging is gebeurd in het voorjaar van 2023. Dit betreft de uitvoering van het Gemeentelijk Mobiliteitsplan, o.a. door het realiseren van aanvullende snelheid- remmende maatregelen op gemeentelijke wegen in 30 en 60 km zones in combinatie met wegonderhoud. Zie verder de projecten onder het onderwerp ‘Integraal Uitvoeringsplan’.
JAARVERSLAG 2022: BASIS OP ORDE EN INVESTEREN
39
Gedragsbeïnvloedingsmaatregelen zijn voortgezet en maken daarbij onderscheid in voorlichting, educatie, ‘verleiden’ en handhaving.
Groen en bomenbeheer
Eikenprocessierups en exoten
Het aantal openbare laadpunten voor elektrische auto’s in de kernen van onze gemeente is in 2022 toegenomen. Waren er in (2020: 16 en 2021: 40) plekken waar de elektrische auto aan de stroom kon, eind 2022 jaar zijn dat er 58. Om in toekomst in de laadbehoefte van elektrische personenauto’s te voorzien zijn volgens prognose in 2025: 263, 2030: 547 en 2035: 969 laadpunten nodig. Het groenbeheer is zodanig uitgevoerd dat de biodiversiteit zal toenemen. Daarvoor is met name de beplanting in bermen en groenvakken in de kernen geschikt gemaakt. Tijdens boomfeestdag is langs de Van Heeckerenweg in Delden beplanting geplant die aantrekkelijk is voor vogels en bijdraagt aan een gezond leefklimaat. Het bomenbeheer is uitgevoerd op basis van meldingen en incidenten. In 2022 is er meer noodzakelijk onderhoud uitgevoerd, met name door de toegenomen meldingen. De schade aan bomen en het openbaar groen als gevolg van de extreme droogte afgelopen jaren blijft zichtbaar. De resultaten hiervan zijn dat het, al verzwakte, bomenbestand nu steeds meer uitval (kap /dood hout) heeft en de algehele kwaliteit van het bomenbestand hard achteruit gaat. Dit brengt veiligheidsrisico’s met zich mee en heeft gevolgen voor het beheer en onderhoud (zorgplicht). We blijven monitoren hoe dat effect op het beheer en onderhoud zich verder ontwikkelt.