Document · PDF

Programmabegroting 2026-2029

Besluitvormende raad 13 november 2025, gemeente Hoeksche WaardBij agendapunt: Bespreking Begroting en programmabegroting 2026-2029 Hoeksche Waard38.646 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 2.6 PROGRAMMA 5 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

27/130

monumenten en hun omgeving te beschermen, en strategisch beleid te borgen. In de Erfgoednota 2019 zĳn negen beleidsdoelen vastgesteld, waarvan drie inmiddels volledig zĳn gerealiseerd. In 2026 zal verder worden gewerkt aan het voltooien van de andere beleidsdoelen. Hieronder bĳvoorbeeld de realisatie van een cultuurhistorische waardenkaart, die zal gaan dienen als beleidsinstrument bĳ ruimtelĳke vraagstukken en ontwikkelingen. Daarnaast wordt onderzoek gedaan naar wederopbouw- en Post-65-architectuur, met als doel om mogelĳk nieuwe monumenten aan te wĳzen.

Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Wat willen we bereiken Maatschappelĳk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

5.1 Alle Hoeksche Waarders hebben toegang tot informatie.

5.1.1 We stimuleren en faciliteren een vitaal en maatschappelĳk betrokken netwerk van gecertificeerde bibliotheken.

Doorlopend

5.2 Behoud en ontwikkelen van cultureel erfgoed in de Hoeksche Waard.

5.2.1 Restauratie van Fort Buitensluis.

2026 – 2030

5.3 Een sociaal en verbonden Hoeksche Waard, waar inwoners naar elkaar omzien en iedereen zichzelf mag zĳn.

5.3.1 We stimuleren en faciliteren beweging, ontmoeting, sport en cultuur o.a. door voldoende accommodaties en voorzieningen.

Doorlopend

5.3.2 We stimuleren onderlinge samenwerking en faciliteren vitale en maatschappelĳk betrokken verenigingen door uitvoering te geven aan de (verlengde) uitvoeringsagenda van de cultuurnota en de erfgoednota.

2026, Geldt ook voor nota sport en bewegen.

5.4 We stimuleren en faciliteren beweging, ontmoeting, sport en cultuur o.a. door voldoende accommodaties en voorzieningen.

5.4.1 Het voorkomen of uitstellen van zorg door preventie en het bevorderen van een gezonde leefstĳl door o.a. inzet vanuit het Lokaal Sportakkoord.

2026 e.v.

5.4.2 We stimuleren en faciliteren vitale en maatschappelĳk betrokken verenigingen o.a. door de inzet van de combinatiefunctionarissen.

2026 e.v.

Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zĳn, per taakveld, de baten, de lasten, de onttrekkingen aan reserves evenals de stortingen in reserves weergegeven die betrekking hebben op dit programma.

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 2.6 PROGRAMMA 5 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

28/130

(Bedragen x €1.000) Werkelĳk 2024

Actuele begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media

507 3.837

563 3.140

482 3.622

0 3.676

0 3.694

22 31 355

23 31 343

27 45 372

Totaal baten

4.752

4.101

4.548

4.119

4.137

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media

-1.196 -8.931

-1.301 -10.929

-1.270 -11.049

-756 -11.555

-682 -11.551

-682 -11.841

-537

-658

-500

-629

-632

-631

-269 -689 -2.460

-269 -1.007 -2.779

-291 -1.194 -3.056

-291 -1.062 -2.690

-291 -1.142 -2.540

-291 -1.062 -2.540

Totaal lasten

-14.083

-16.944

-17.360

-16.983

-16.837

-17.046

Totaalsaldo van baten en lasten

-9.331

-12.843

-12.813

-12.863

-12.700

-12.909

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media

4 6.362

4 752

4 714

4 701

4 545

4 734

4.145

155

103

204

339 13

120 113

248 500

38 400

198 100

38 100

Totaal onttrekkingen reserves

10.862

1.143

1.569

1.347

1.051

1.081

5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media

-6.858

-611

-352

-258

-3.945

-319 0

0 0

-80 -150

0 -150

-80 0

0 0

Totaal stortingen reserves

-11.122

-611

-582

-408

-80

Geraamd resultaat programma 5 Sport, cultuur en recreatie

-9.591

-12.311

-11.826

-11.924

-11.729

-11.828

Taakveld

Verbonden partĳen die bĳdragen aan het realiseren van onze doelstellingen Bres Accommodaties BV De vennootschap heeft met name ten doel: • Het exploiteren en beheren van binnensport-, recreatie-, welzĳns- en cultuurfaciliteiten en het (technisch) onderhouden van (overig) vastgoed in gemeente Hoeksche Waard. Voor verdere toelichting hierop verwĳzen wĳ u naar de paragraaf Verbonden Partĳen in deze begroting.

Beleidsindicatoren In onderstaande tabel zĳn de, volgens het BBV, verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma.

Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" (31-08-2025)

Jaar

Hoeksche Waard

% Niet-sporters t.o.v. bevolking 19 jaar en ouder

2024

48,3

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 2.6 PROGRAMMA 5 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

Gemeente weinig stedelĳk

Nederland 42,5

45,7

29/130

2.7 Programma 6 Sociaal Domein Tot het programma Sociaal Domein behoren de taakvelden: Samenkracht en burgerparticipatie, Toegang en eerstelĳnsvoorzieningen WMO, Toegang en eerstelĳnsvoorzieningen Jeugd, Toegang en eerstelĳns-voorzieningen Integraal, Inkomensregelingen, WSW en beschut werk, Arbeidsparticipatie, Hulpmiddelen en diensten (WMO), Huishoudelĳke hulp (WMO), Begeleiding (WMO), Dagbesteding (WMO), Overige maatwerkarrangementen (WMO), Jeugdhulp ambulant lokaal, Jeugdhulp ambulant regionaal, Jeugdhulp ambulant landelĳk, Jeugdhulp met verblĳf lokaal, Jeugdhulp met verblĳf regionaal, Jeugdhulp met verblĳf landelĳk, PGB WMO, PGB Jeugd, Beschermd wonen (WMO), Maatschappelĳke- en vrouwenopvang (WMO), Jeugdbescherming, Jeugdreclassering, Coördinatie en beleid WMO, Coördinatie en beleid Jeugd.

Wat gebeurt er om ons heen? Tot het programma Sociaal Domein behoren de taakvelden Samenkracht en burgerparticipatie, Toegang en eerstelĳnsvoorzieningen, Inkomensregelingen, WSW en beschut werk, Arbeidsparticipatie, Wmo en Jeugdhulp. Al het beleid in het sociaal domein toetsen we aan onze Visie Samenleven, vastgesteld in 2025. Op het gebied van wetgeving worden meerdere landelĳke maatregelen voorbereid of ingevoerd. Zo wordt de doordecentralisatie van beschermd wonen voorbereid, waarbĳ gemeenten zelf verantwoordelĳk worden voor inwoners die deze voorziening nodig hebben. Net als de inkomensafhankelĳke bĳdrage binnen de Wmo is het wetsvoorstel controversieel verklaard. Het is niet duidelĳk of en wanneer dit alsnog gaat komen. De Wet versterking regie volkshuisvesting is inmiddels gestart. Meer inwoners krĳgen daarom recht op urgentie voor een woning. Verder zĳn er wetsvoorstellen in voorbereiding voor een aanpak van meervoudige problematiek in het sociaal domein. De Participatiewet in Balans is op 22 april 2025 aangenomen in de Tweede Kamer. Plenaire behandeling in de Eerste Kamer vindt plaats op 23 september 2025. De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2026. Niet de regels, maar de menselĳke maat staat centraal in het wetsvoorstel.

Het kabinet wil hiermee concrete stappen zetten om de door uitkeringsgerechtigden en professionals ervaren hardheden in de Participatiewet weg te nemen. Het doel is de rechtszekerheid van uitkeringsgerechtigden te vergroten en professionals voldoende ruimte te geven om hen daarbĳ te helpen. Naast wetgeving zĳn er landelĳke akkoorden in ontwikkeling, zoals het Aanvullend Zorg en Welzĳnsakkoord (AZWA). Dit akkoord vervangt het huidige IZA en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Met dit akkoord komen structurele middelen naar gemeenten toe. Regionaal wordt de samenwerking op het gebied van beschermd wonen en maatschappelĳke opvang met vĳf jaar verlengd. Dit is in lĳn met de verwachte decentralisatie. Tegelĳkertĳd wordt gewerkt aan het plan Beschermd Thuis Hoeksche Waard 2025-2027, dat inzet op preventie en begeleiding om zwaardere wvoorzieningen te vermĳden. Binnen het Integraal Zorgakkoord (IZA) wordt in een pilotvorm geëxperimenteerd met het verlichten van de druk op de specialistische GGZ door vroegtĳdig in te zetten op andere levensgebieden binnen het sociaal domein. Indien succesvol, betekent dit dat meer mensen tĳdelĳk ondersteuning vanuit het sociaal domein nodig hebben. In de regio Zuid-Holland Zuid wordt de beweging gemaakt naar meer lokale uitvoering van projecten, zoals de wĳk-GGD. Dit vraagt om lokale keuzes en inzet.

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

30/130

De Transformatieagenda Wmo 2025-2030 is gericht op het beschikbaar, bereikbaar en betaalbaar houden van de Wmo. Er wordt gewerkt aan bewustwording bĳ inwoners en efficiëntere bedrĳfsvoering. Helpen door te doen Gemeente Hoeksche Waard zet in 2026 een belangrĳke stap in de transformatie van de jeugd- en wĳkteams met de start van het programma Helpen door te doen. Dit vernieuwde programma brengt jeugd- en wĳkteams samen in één zelfstandige organisatie, waarmee versnippering in de uitvoering van de Jeugdwet en WMO wordt tegengegaan. De nieuwe organisatie werkt vanuit het belang van inwoners, biedt zelf hulp, doet dat kostenbewust en betrekt waar nodig tĳdelĳk externe expertise en zorgt voor continuïteit in ondersteuning. Deze werkwĳze sluit aan bĳ onze visie Samenleven, de landelĳke Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, waarin wordt ingezet op één toegang, normaliseren, en het versterken van de lokale teams. Met deze integrale aanpak werkt gemeente Hoeksche Waard aan een toekomstbestendige, toegankelĳke en samenhangende ondersteuning, waarin de juiste hulp op het juiste moment beschikbaar is voor diegenen die dat echt nodig hebben. Het uitgangspunt hierbĳ is dat ondersteuning zo lang als nodig, maar zo kort als mogelĳk ingezet wordt en zich richt op het versterken van de eigen kracht.

Jeugdhulp De hoeveelheid jeugdigen dat een beroep doet op jeugdhulp blĳft stĳgen. Waarbĳ de kosten voor de inzet van jeugdhulp sterker stĳgen dan het aantal jeugdigen dat een beroep doet op jeugdhulp. Dat komt met name doordat het aantal kinderen dat complexe en intensieve zorg krĳgt stĳgt. Daarnaast is er sprake van hoge indexaties en landelĳk overeengekomen afspraken waarmee verplicht wordt gewerkt. Dit vraagt om het maken van keuzes. Enerzĳds werken we samen met onze maatschappelĳke partners en inwoners aan een positief opgroei- en opvoedklimaat en het versterken dan de pedagogische basis. Anderzĳds zetten we vanaf 2025 steviger in op Jeugdhulp naar voren (JNV) en wordt dit in 2026 verder uitgebreid. Door ambulante begeleiding te bieden door ons eigen jeugdteam, wordt sneller, laagdrempeliger en met minder administratieve lasten hulp geboden. De inzet van jeugdprofessionals bĳ huisartsen wordt vanaf 2025 ook verder uitgebreid, wat leidt tot betere vraagverheldering en minder verwĳzingen naar specialistische zorg vanuit de huisartsen. Deze professionals bieden immers zelf hulp. De gemeenteraad heeft daarnaast ingestemd met een investering die er op gericht is groepsgericht zorgaanbod te behouden. Tot voor kort werd deze zorg bekostigd vanuit NPO middelen. Groepsgerichte zorg versterkt de pedagogische basis en gemeenschapszin.

In de tweede helft van 2025 stellen we een nieuwe verordening jeugdhulp vast. Die verordening is nodig om de uitvoering ruimte te bieden haar werk uit te voeren op een manier die past binnen de visie Samenleven. Zo bevat de nieuwe verordening jeugdhulp, die in de tweede helft van 2025 wordt vastgesteld, een scherpere afbakening van wat onder jeugdhulp valt. Hiermee wordt voorkomen dat normale opvoeduitdagingen onnodig leiden tot inzet van (gespecialiseerde) jeugdhulp. Voor situaties in het ‘grĳze gebied’ tussen verschillende wetten (zoals WLZ en ZVW) wordt een tĳdelĳk overbruggingsbudget voorgesteld, zodat geen gezin tussen wal en schip raakt. Ook wordt ingezet op normalisering van jeugdhulpvervoer: ouders zĳn in principe zelf verantwoordelĳk, met ruimte voor maatwerk en een kilometervergoeding in uitzonderlĳke gevallen. Sociale Zaken Op 17 december 2024 is het beleidsplan ‘Waard om mee te doen 2025 – 2028’ vastgesteld om inwoners te ondersteunen bĳ financiële zelfredzaamheid. Inmiddels zĳn we volop aan de slag met de hierin opgenomen vier doelen en bĳbehorende acties: 1. Het voorkomen dat inwoners in geldzorgen terechtkomen.2. Inwoners krĳgen tĳdig passende hulp.3. Alle kinderen gelĳke kansen.4. Inwoners kunnen (blĳven) participeren. We informeren bĳ de kadernota 2027 over de stand van zaken.

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

31/130

Daarnaast werken we aan de implementatie van de basisdienstverlening voor schulddienstverlening. Deze bestuurlĳke afspraken zĳn onderdeel van de ambitie van het kabinet om in 2030 het aantal mensen met schulden gehalveerd te hebben. Invoering van de basisdienstverlening moet zorgen voor een verdubbeling van het aantal mensen dat met hulp van de gemeente duurzaam schulden oplost. We zetten actief in op extra uitstroom naar betaald werk omdat wĳ kansen zien daartoe. De inzet is om mensen met een uitkering (nog meer) aan te spreken en te ondersteunen en daarbĳ ook de samenwerking in de keten (in- en extern) verder te brengen. Daarnaast versterken we onze inzet op Social Return, wat kan leiden tot meer uitstroom. We sturen op meer omzet bĳ het werkbedrĳf door in te zetten op productieverhoging.

Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? We blĳven inzetten op maatschappelĳke ontwikkeling op vier gebieden: het versterken van een sociaal verbonden Hoeksche Waard, het stimuleren van persoonlĳke ontwikkeling en zelfredzaamheid van onze inwoners, het bieden van toegang en passende ondersteuning en we grĳpen in bĳ crisissen en onveiligheid. We gaan bĳ al onze inspanningen uit van normaliseren (inclusie) en het vergroten van het zelf oplossend vermogen. Op deze manier proberen we de professionele ondersteuning en zorg, ook op langere termĳn, toegankelĳk en betaalbaar te houden. Wat willen we bereiken Maatschappelĳk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

6.1 Alle inwoners, ondernemers en bezoekers van de Hoeksche Waard voelen zich veilig.

6.1.1 We faciliteren en stimuleren een preventieve werkwĳze, evenals preventieve én curatieve activiteiten door o.a. - Het voortzetten van het netwerkoverleg Jeugd. - Het doorontwikkelen van Veilig opgroeien is teamwork. - Te werken aan de landelĳke ontwikkelingen zoals Toekomstscenario kinden gezinsbescherming. - Regionale samenwerking op ontwikkeling naar vernieuwd Beschermd wonen en Maatschappelĳke opvang.

2025-2027

6.2 Een sociaal en verbonden Hoeksche Waard, waar inwoners naar elkaar omzien en iedereen zichzelf mag zĳn. Iedere inwoner van de Hoeksche Waard van jong tot oud en ongeacht waar de wieg staat heeft de kans om een gezond en veilig leven te leiden en zich te ontwikkelen om naar vermogen mee te doen in de samenleving.

6.2.1 We stimuleren samenredzaamheid en participatie van de inwoners in de dorpen o.a. door: - Uitvoering te geven aan een visie Samen Leven. - Uitvoering te geven aan de Wonen Welzĳn Zorg uitvoeringsagenda. - Onze jongerenparticipatie door te ontwikkelen. - Uitvoering te geven aan de Mantelzorgagenda. - Opstellen van een Lokaal Plan Beschermd Thuis en daar uitvoering aan te geven vanaf 1 januari 2025. - Werken aan beschikbare, bereikbare en betaalbare zorg (Transformatieagenda WMO). - Opstellen van een integraal uitvoeringsprogramma Gezond en Actief Leven Akkoord. - Participeren in het Integraal Zorgakkoord. - Uitvoering te geven aan de Hervormingsagenda Jeugd. - De evaluatie aan het transformatieplan jeugd te gebruiken voor verdere ontwikkeling op jeugd zoals doorontwikkeling jeugdteam en 0-100 teams en verdere beleidsontwikkeling jeugd. - Realiseren van jongerenontmoetingsplekken.

2025-2027

6.2.2 Invulling geven aan het Onderwĳs Zorg Arrangement binnen het Mozaïek

2026 en verder

6.3.1 We faciliteren en stimuleren een preventieve werkwĳze, evenals preventieve én curatieve activiteiten door o.a. gebiedsgerichte samenwerking te faciliteren vanuit onze rol als opdrachtgever.

2025 en verder

6.3.2 We helpen inwoners met het vinden van een weg in alle regelingen door o.a.: - Heldere informatievoorziening over mogelĳkheden en voorzieningen waar mensen gebruik van kunnen maken. - Het versterken van de sociaal sterke basis. - Ontwerp 0-100 teams. Hierin is er aandacht voor mogelĳkheden tot: - gebiedsgerichte samenwerking. - normaliseren en verbondenheid. - centrale toegang voor alle zorgvragen.

2025 en verder

6.3 Hoeksche Waarders hebben laagdrempelig, tĳdig en adequaat toegang tot herkenbare hulp en ondersteuning in de buurt.

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

32/130

Wat willen we bereiken Maatschappelĳk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

- samenvoegen van 18-/18+. - versterken van de onderste lagen van de Pyramide. - expertise naar de voorkant halen.

6.4 Inwoners ervaren bestaanszekerheid en zĳn, waar nodig met ondersteuning, zelfredzaam en dragen naar vermogen bĳ door middel van werk of vrĳwilligerswerk.

6.3.3 We stimuleren en faciliteren (het gebruik van) algemene en collectieve voorzieningen boven maatwerkvoorzieningen door o.a.: - De toegang tot lokale (in)formele voorzieningen centraal in te richten met kundige professionals. - Inzicht en overzicht te creëren op het bestaande voorzieningenaanbod en de lokale ontwikkelingen om te kunnen sturen op de inzet van de juiste voorzieningen.

Doorlopend

6.4.1 Duurzame uitstroom naar de arbeidsmarkt middels ondersteuning van mensen die hulp nodig hebben bĳ het zoeken naar werk.

Doorlopend

6.4.2 Voorkomen van problematiek op financieel gebied zodat inwoners mee kunnen blĳven doen in onze samenleving door het opstellen van een beleidsplan Armoede en Schulden om inwoners te ondersteunen in financiële zelfredzaamheid.

2026 – 2028 (uitvoering) Beleidsplan opgeleverd

Actuele begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelĳnsvoorzieningen 6.21 Toegang en eerstelĳnsvoorzieningen Wmo 6.22 Toegang en eerstelĳnsvoorzieningen Jeugd 6.23 Toegang en eerstelĳnsvoorzieningen Integraal 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.71B Begeleiding (WMO) 6.712 Begeleiding (Wmo) 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.81B Maatschappelĳke- en vrouwenopvang (WMO) 6.811 Beschermd Wonen (Wmo) 6.812 Maatschappelĳke – en vrouwenopvang (Wmo)

12.665 1.066 0 0

9.552 0 0 0

9.047 0 0 0

2.671 0 0 0

612

855

537

17.471 1.180 94 683 0 0 333 0 0

17.193 1.236 0 0 670 0 0 333 0

17.207 1.276 0 0 544 0 0 0 0

17.207 1.305 0 0 1.492 0 0 0 0

17.207 1.334 0 0 1.492 0 0 0 0

17.207 1.362 0 0 1.492 0 0 0 0

3.432

460

419

454

Totaal baten

36.923

30.056

29.383

23.667

23.696

23.724

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelĳnsvoorzieningen 6.21 Toegang en eerstelĳnsvoorzieningen Wmo 6.22 Toegang en eerstelĳnsvoorzieningen Jeugd 6.23 Toegang en eerstelĳnsvoorzieningen Integraal 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.71A Hulp bĳ het huishouden (WMO) 6.71B Begeleiding (WMO) 6.71C Dagbesteding (WMO) 6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO)

-19.265 -3.611 0 0

-19.783 0 -226 -6.372

-19.943 0 -230 -6.633

-13.502 0 -230 -6.258

-13.270 0 -230 -5.024

-13.272 0 -230 -4.783

-3.463

-3.844

-3.546

-20.751 -5.638 -979 -4.366 0 0 -9.091 -6.600 -2.000 -203

-24.195 -7.964 -3.289 0 -4.345 0 0 0 0 0

-24.355 -8.016 -3.330 0 -4.148 0 0 0 0 0

-24.333 -8.017 -3.269 0 -4.147 0 0 0 0 0

-24.154 -8.009 -3.269 0 -4.147 0 0 0 0 0

-23.969 -7.996 -3.269 0 -4.147 0 0 0 0 0

Taakveld

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

33/130

6.72 Maatwerkdienstverlening 186.72A Jeugdhulp begeleiding 6.72B Jeugdhulp behandeling 6.72C Jeugdhulp dagbesteding 6.72D Jeugdhulp zonder verblĳf overig 6.73A Pleegzorg 6.73B Gezinsgericht 6.73C Jeugdhulp met verblĳf overig 6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblĳf 6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblĳf 6.74C Gesloten plaatsing 6.711 Huishoudelĳke hulp (Wmo) 6.712 Begeleiding (Wmo) 6.713 Dagbesteding (Wmo) 6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo) 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal 6.753 Jeugdhulp ambulant landelĳk 6.762 Jeugdhulp met verblĳf regionaal 6.763 Jeugdhulp met verblĳf landelĳk 6.791 PGB Wmo 6.792 PGB Jeugd 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.81A Beschermd wonen (WMO) 6.81B Maatschappelĳke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82 Geëscaleerde zorg 186.82A Jeugdbescherming 6.82B Jeugdreclassering 6.811 Beschermd Wonen (Wmo) 6.812 Maatschappelĳke – en vrouwenopvang (Wmo) 6.821 Jeugdbescherming 6.822 Jeugdreclassering 6.91 Coördinatie en beleid Wmo 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd

0 -8.760 -1.011 -1.891 -252 -824 -1.281 -2.108

Actuele begroting 2025 0 0 0 0 0 0 0 0

-5.268

-2.765 -266 0 -21 -542 0 -1.232 -297 0 0 0 0 0 0 0

0 0 -9.964 -6.618 -1.882 -56 -0 -11.067 -883 -4.849 -736 -493 -1.298 0 0

0 0 -10.389 -7.375 -1.933 -59 0 -13.460 -1.934 -5.493 -756 -504 -1.127 0 0

0 0 -10.472 -7.212 -1.887 -59 0 -12.995 -1.934 -5.493 -756 -504 -1.127 0 0

0 0 -10.552 -7.049 -1.841 -59 0 -12.520 -1.934 -5.493 -756 -504 -1.127 0 0

0 0 -10.332 -6.884 -1.795 -59 0 -12.205 -1.934 -5.493 -756 -504 -1.127 0 0

0 0 0 0

0 0 0 -989

0 0 0 -837

0 0 0 -873

-66

-250

0 0 0 0

-1.456 -174 -43 -2

-1.291 -178 -42 0

Totaal lasten

-99.022

-110.210

-116.127

-108.375

-106.117

-104.934

Totaalsaldo van baten en lasten

-62.099

-80.154

-86.745

-84.709

-82.421

-81.210

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelĳnsvoorzieningen 6.22 Toegang en eerstelĳnsvoorzieningen Jeugd 6.23 Toegang en eerstelĳnsvoorzieningen Integraal 6.3 Inkomensregelingen 6.5 Arbeidsparticipatie 6.81B Maatschappelĳke- en vrouwenopvang (WMO) 6.811 Beschermd wonen (Wmo) 6.812 Maatschappelĳke- en vrouwenopvang (Wmo)

1.164 89 0

1.403 0 0

894 0 2.466

570 0 1.716

317 0 482

317 0 0

5.625

0 0

265 120

65 120

45 0

25 0

0 0

-59

162

-88

Totaal onttrekkingen reserves

1.194

7.487

3.544

2.331

824

317

-47 0

-376 0

-211 -616

-121 -241

0 -241

0 0

-4.025

0 0

-200 -60

0 -60

0 0

-2.878

-2.925

-4.592

-887

-362

-241

Taakveld

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.22 Toegang en eerstelĳnsvoorzieningen Jeugd 6.23 Toegang en eerstelĳnsvoorzieningen Integraal 6.3 Inkomensregelingen 6.5 Arbeidsparticipatie 6.81B Maatschappelĳke- en vrouwenopvang (WMO) 6.812 Maatschappelĳke- en vrouwenopvang (Wmo) Totaal stortingen reserves

Werkelĳk 2024

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

0 0 0 0 0 0 0 0

34/130

Taakveld

Werkelĳk 2024

Actuele begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

-63.829

-77.259

-84.087

-82.739

-81.838

-80.893

Geraamd resultaat programma 6 Sociaal domein

Binnen dit programma zĳn diverse verschuivingen tussen taakvelden zichtbaar in verband met de nieuwe Iv3 voorschriften van het Rĳk

Verbonden partĳen die bĳdragen aan het realiseren van onze doelstellingen GR Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid De GR Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid is een gemeenschappelĳke regeling waarin de tien gemeenten in de regio Zuid-Holland Zuid samenwerken. De dienst behartigt de belangen van de deelnemers door sturing, ordening, integratie en, in voorkomende gevallen, door uitvoering in de taakvelden publieke gezondheid, onderwĳs, jeugdzorg en maatschappelĳke ondersteuning; meer in het bĳzonder huiselĳk geweld en kindermishandeling, zoals bedoeld in de Wet maatschappelĳke ondersteuning 2015. Voor verdere toelichting hierop verwĳzen wĳ u naar de paragraaf Verbonden Partĳen in deze begroting.

Beleidsindicatoren In onderstaande tabel zĳn de, volgens het BBV, verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma. Gemeente weinig stedelĳk

Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" (31-08-2025)

Jaar

Hoeksche Waard

Personen met bĳstandsuitkeringen (per 10.000 inwoners > 18 jaar)

2024

155,7

343,6

202,3

Aantal re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners 15-65 jaar)

2024

89,1

203,1

209,1

Wmo cliënten met een maatwerkarrangement (per 10.000 inwoners)

2024

540

720

699

% Kinderen in armoede

2023

% Werkloze jongeren (16 t/m 22 jaar)

2023

Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar)

2024

13,1

13,7

13,3

Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12-23 jaar)

2024

0,3

0,4

0,3

Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar)

2024

0,7

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

Nederland

35/130

2.8 Programma 7 Volksgezondheid en Milieu Tot het programma Volksgezondheid en Milieu behoren de taakvelden volksgezondheid en milieubeheer, inclusief duurzame energie.

Wat gebeurt er om ons heen? We zĳn de eerste generatie die de gevolgen van klimaatverandering merkt en de laatste generatie die er iets aan kan doen. Deze ontwikkeling raakt iedereen en iedereen heeft hierin een rol te spelen. Maar, weten is nog geen doen. Daarbĳ is het niet eenvoudig een nieuwe balans te vinden tussen welzĳn en welvaart. Als gemeente nemen we het voortouw om duurzaam gedrag te stimuleren door mensen anders te laten kĳken naar bĳvoorbeeld energie, producten en maatregelen in en om het huis. We reiken de hand naar iedereen die het op eigen kracht niet redt, zoals het groeiend aantal huishoudens met energiearmoede, of geven een flinke zet wanneer het nodig is. Hierdoor stimuleren, faciliteren en regisseren we verduurzaming in een tempo dat past bĳ de Hoeksche Waard. Hierbĳ is de netinfrastructuur steeds bepalender. Dit vraagt steeds meer aandacht en ambtelĳke capaciteit waarbĳ we nauw samenwerken met de netbeheerders om de huidige netcongestie, of ook wel filevorming op het electriteitsnet, op te lossen en verdere problemen te voorkomen. Het toewerken naar een nieuw energie- en warmtesysteem en de keuzes die hierin moeten worden gemaakt zĳn hierbĳ bepalend. Cĳfers van het World Economic Forum laten zien dat 70% van alle CO2-uitstoot het gevolg is van winnen en verwerken van grondstoffen (Circularity Gap report 2021).

Alleen het verduurzamen van het energieverbruik is lang niet genoeg om de klimaatdoelen te halen. Een belangrĳke bĳdrage moet komen van het ombouwen van de economie tot een circulair systeem. Als Hoeksche Waard sluiten we ons aan bĳ de landelĳke doelstelling om in 2050 volledig circulair te zĳn. We richten ons op de onderwerpen: consumenten, bouw&infra, kringlooplandbouw, bedrĳfsleven en zwerfafval. Het belang van preventie en een gezonde leefstĳl wordt alsmaar groter vanwege de vergrĳzing en de toenemende druk op de zorg. Daarnaast nemen gezondheidsrisico's toe door hitte en infectieziekten. We zien daarbĳ dat de vaccinatiebereidheid in sommige kernen laag is. We zien ook dat de mentale gezondheid van inwoners achteruit is gegaan, dat meer mensen ongezonder leven en dat gezondheidsverschillen toenemen. In 2026 gaat mogelĳk (afhankelĳk van akkoord door VNG-leden) het nieuwe Aanvullend Zorg en Welzĳnsakkoord van kracht. Dit akkoord komt in de plaats van het GALA en IZA, past bĳ de Visie Samenleven en diverse lokale beleidsagenda’s, zet de gemeenten beter in positie en voorziet in structurele middelen. Voor de oudere inwoners is het van groot belang dat zĳ weten wat zĳ zelf kunnen doen om zo lang mogelĳk zelfstandig thuis te wonen en waar zĳ informatie, advies en ondersteuning kunnen krĳgen als dat nodig is.

Al deze uitdagingen vragen om inzet en aandacht van de gemeente vanuit zowel het sociale als fysieke domein. Dit gebeurt vanuit de Wonen Welzĳn Zorg agenda.

Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Wat willen we bereiken Maatschappelĳk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

7.1 Een sociaal en verbonden Hoeksche Waard, waar inwoners naar elkaar omzien en iedereen zichzelf mag zĳn. Iedere inwoner van de Hoeksche Waard van jong tot oud en ongeacht waar de wieg staat heeft de kans om een gezond en veilig leven te leiden en zich te ontwikkelen om naar vermogen mee te doen in de samenleving.

7.1.1 We stellen een nota publieke gezondheid 2024 – 2027 op en geven daar uitvoering aan.

2024-2027

7.1.2 We stellen een preventie- en handhavingsplan Alcohol 2024 – 2027 op en geven daar uitvoering aan.

2024 - 2027

7.1.3 We stellen een integraal uitvoeringsprogramma Gezond en Actief Leven Akkoord op en voeren dat uit.

2023-2026

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 2.8 PROGRAMMA 7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU

36/130

Wat willen we bereiken Maatschappelĳk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

7.2 In 2050 is de Hoeksche Waard klimaatneutraal.

7.2.1 We voeren het uitvoeringsprogramma ‘Circulaire Economie (2022 – 2026)’ uit en stimuleren daarmee inwoners en ondernemers om de beweging te maken naar een circulaire Hoeksche Waard.

2025-2026

7.2.2 We voeren het uitvoeringsprogramma ‘Hoeksche Waard richting energieneutraal (2022 – 2026)’ uit en stimuleren daarmee inwoners en ondernemers om de beweging te maken naar een energieneutrale Hoeksche Waard.

2025-2026

7.2.3. We voeren het uitvoeringsprogramma 'Hoeksche Waard klimaatadaptief (2022 - 2026)' uit en stimuleren daarmee inwoners en ondernemers om de beweging te maken naar een klimaatrobuuste Hoeksche Waard.

2025-2026

7.2.4. We voeren het uitvoeringsprogramma biodiversiteit Hoeksche Waard (2022 - 2030) uit en stimuleren daarmee inwoners en ondernemeers om de beweging te maken naar een grotere biodiversiteit in de Hoeksche Waard.

2025-2030

Actuele begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

7.1 Volksgezondheid 7.4 Milieubeheer

413 1.247

491 3.828

583 1.609

-3 1.609

Totaal baten

1.660

4.319

2.192

1.605

7.1 Volksgezondheid 7.4 Milieubeheer

-5.216 -4.595

-5.425 -8.065

-5.613 -4.773

-5.101 -4.404

-5.101 -4.405

-5.096 -4.404

Totaal lasten

-9.811

-13.489

-10.386

-9.506

-9.505

-9.500

Totaalsaldo van baten en lasten

-8.151

-9.170

-8.194

-7.900

-7.895

7.4 Milieubeheer

1.091

896

384

Totaal onttrekkingen reserves

1.091

896

384

7.4 Milieubeheer

-1.042

-250

Totaal stortingen reserves

-1.042

-250

Geraamd resultaat programma 7 Volksgezondheid en milieu

-8.103

-8.525

-7.810

-7.884

-7.883

-7.878

Taakveld

Verbonden partĳen die bĳdragen aan het realiseren van onze doelstellingen GR Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid De GR Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid is een gemeenschappelĳke regeling waarin de tien gemeenten in de regio Zuid-Holland Zuid samenwerken. De dienst behartigt de belangen van de deelnemers door sturing, ordening, integratie en, in voorkomende gevallen, door uitvoering in de taakvelden publieke gezondheid, onderwĳs, jeugdzorg en maatschappelĳke ondersteuning; meer in het bĳzonder huiselĳk geweld en kindermishandeling, zoals bedoeld in de Wet maatschappelĳke ondersteuning 2015. GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid De Omgevingsdienst ondersteunt de deelnemers bĳ de uitvoering van hun taken op het gebied van het omgevingsrecht in het algemeen en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht in het bĳzonder. Ook

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 2.8 PROGRAMMA 7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU

37/130

begeleidt de dienst bĳ de taken op het terrein van vergunningverlening, handhaving en toezicht op grond van de wetten die artikel 5.1 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht noemt.

Beleidsindicatoren In onderstaande tabel zĳn de, volgens het BBV, verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma.

Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" (31-08-2025)

Jaar

Hoeksche Waard

% Hernieuwbare elektriciteit (uit zon, wind, etc.)

2022

105,7

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 2.8 PROGRAMMA 7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU

Gemeente weinig stedelĳk

Nederland 32,5

59,9

38/130

2.9 Programma 8 Volkshuisvesting en Ruimtelĳke Ordening Tot het programma Volkshuisvesting en Ruimtelĳke Ordening behoren de taakvelden ruimte en leefomgeving, grondexploitatie (anders dan bedrĳventerreinen), wonen en ontwikkeling.

Wat gebeurt er om ons heen? Omgevingswet Op 1 januari 2024 trad de Omgevingswet in werking. De wet staat voor een goede balans tussen het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving. De wet biedt de mogelĳkheid om met overzichtelĳke regels de leefomgeving meer in samenhang in te richten, biedt ruimte voor lokaal maatwerk en leidt tot snellere besluitvorming. Belangrĳke activiteit voor de komende jaren is de vormgeving van een gebiedsdekkend omgevingsplan. Daarvoor hebben we tot 1 januari 2032 de tĳd. 2026 zal in teken staan van het verder voorbereiden van de omgevingsplanwĳziging voor het buitengebied, de eerste wĳzigingsprocedures van het omgevingsplan voor projecten af te ronden en het verder standaardiseren van de werkprocessen onder de Omgevingswet. Ruimtelĳke ordening De vraag om ruimte is groter dan de ruimte die we beschikbaar hebben. Het belang van de ruimtelĳke ordening, om keuzes te maken in deze ruimteclaims en ervoor te zorgen dat er ruimte blĳft voor ontwikkelingen zonder dat dit ten koste gaat van de ruimtelĳke kwaliteit wordt steeds belangrĳker. Dit vraagt om scherpe keuzes en een duidelĳk afwegingskader. Binnen de bestaande budgetten zĳn middelen beschikbaar om hiervoor beleid te ontwikkelen.

Wonen en volkshuisvesting Op het gebied van volkshuisvesting blĳft het bouwen van voldoende en geschikte woningen belangrĳk, vooral in het betaalbare segment en voor ouderen. De gemeente focust op versnelling van woningbouwplannen en betere samenwerking met partners. Voor structurele doorbraken op grotere knelpunten, zoals stikstof of netcongestie, is samenwerking met andere overheden noodzakelĳk. De gemeente zet daarnaast in op efficiënter planproces en projectmatig werken. De komende jaren blĳft het doel om gemiddeld zo'n 500 woningen per jaar toevoegen aan de woonvoorraad. Conform de woningbouwafspraken in de Regionale realisatieagenda (woondeal) streven we daarbĳ naar het bouwen van tenminste 2/3 betaalbare woningen, waarvan 30% sociale huur. Het is onder de huidige marktomstandigheden uitdagend om deze doelen te halen. We hebben speciale aandacht voor jonge huishoudens, ouderen en andere kwetsbare doelgroepen. Naast het realiseren van een groot aandeel betaalbare woningen voor deze doelgroepen, moet een aanzienlĳk deel van de woningen ook bestaan uit nultredenwoningen, geclusterde woonvormen en zorggeschikte woningen (voormalige verpleegzorgplekken). In de woningbouwprogrammering, die we jaarlĳks actualiseren, is opgenomen waar we de komende 10 jaar welke woningen willen realiseren.

Woningbouw concentreert zich zoveel mogelĳk in de bestaande dorpen en de vier grote ontwikkelgebieden. Zĳn er in een dorp niet of nauwelĳks ontwikkelmogelĳkheden en is er wel aantoonbare behoefte, dan wordt gekeken naar geschikte locaties aan de dorpsrand. Nieuw te ontwikkelen locaties worden altĳd met een integrale blik afgewogen, waarbĳ maatschappelĳke meerwaarde een basisvoorwaarde is voor medewerking.

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 2.9 PROGRAMMA 8 VOLKSHUISVESTING EN RUIMTELĲKE ORDENING

39/130

Om voortgang in de woningbouwproductie te houden, maken we in een vroegtĳdig stadium van een ontwikkeling scherpe en bindende afspraken met ontwikkelaars over programma, planning en fasering. De gemeentelĳke inzet richt zich op ontwikkelaars die de stap tot realisatie daadwerkelĳk willen en ook kunnen maken. Dit betekent dat op woningbouwlocaties waar ontwikkelende partĳen niet voldoende vaart maken, de gemeente een pas op de plaats maakt. Ten behoeve van de tĳdelĳke regeling realisatiestimulans wordt de status 'start bouw' goed bĳgehouden in onze monitoring. In navolging van de afspraken uit de Regionale realisatieagenda zetten we onze afstemming met ontwikkelende partĳen en partners aan de versnellingstafel voort. Regie op gebiedsontwikkeling In 2026 geven we verder vorm aan regie op gebiedsontwikkelingen. Hiervoor kĳken we bĳ gebiedsontwikkelingen met een integrale blik goed naar de samenhang en de volgordelĳkheid van de diverse projecten. Uitgangspunt daarbĳ is de maatschappelĳke meerwaarde die hiermee moet ontstaan voor het eiland en de dorpen. We maken voor onze dorpen ontwikkelbeelden. Hiermee maken we concreet welke plannen op welke manier worden uitgevoerd om het betreffende dorp vitaal en leefbaar te houden. Dit gebeurt in lĳn met de Omgevingsvisie Hoeksche Waard en met het doel om maatschappelĳke meerwaarde te creëren voor het eiland.

Belangrĳke dragers van de ontwikkelbeelden zĳn de historische waarden van de dorpen, versterking van de identiteit en toekomstbestendige uitstraling. De samenwerkende disciplines Landschapsarchitectuur en Stedenbouw vormen daarom de kern van het projectteam. Vanuit deze basis vindt samenwerking plaats met de andere vakgebieden, om tot een integraal beeld te komen. Er is om verschillende redenen behoefte aan een actualisatie van de in 2019 vastgestelde Omgevingsvisie Hoeksche Waard. Naast de juridische verplichting om een Omgevingsvisie te hebben, onderschrĳft de Toekomstvisie Hoeksche Waard ook de sleutelrol van de Omgevingsvisie bĳ het waarmaken van de in de Toekomstvisie geformuleerde doelen. In 2026 starten we daarom de actualisatie van de Omgevingsvisie. Ook richten we het 'Beleidshuis Omgevingswet' in. Dit is een metafoor die wordt gebruikt om structuur te geven aan het instrumentarium onder de Omgevingswet. Deze beleidscyclus helpt overheden om hun beleid voor de fysieke leefomgeving op een samenhangende en transparante manier vorm te geven. Ook bevordert het dat strategische doelen worden vertaald naar uitvoerbaar acties en concrete resultaten. En dat wildgroei van allerlei sectorale visies en beleid wordt voorkomen.

HIernaast worden in 2026 extra acties ondernomen, zoals het toepassen van parallel plannen om projecten te versnellen, het doorontwikkelen van de Woonbalans naar de 'Hoeksche Balans' en het verbeteren van monitoring van woningbouwprojecten. Grondexploitatie Met de nieuwe Nota Grondbeleid uit 2024 kiest de gemeente voor een dynamischer aanpak. Per ruimtelĳke ontwikkeling bepaalt de gemeente in welke mate zĳ zelf de regie neemt. Dit moet leiden tot effectievere sturing op publieke doelen, maar vraagt ook om meer kennis en duidelĳke keuzes vanwege beperkte capaciteit. Om betere invulling te geven aan ons grondbeleid onder de Omgevingswet wordt een nieuw programma kostenverhaal opgesteld. Hierin geeft de gemeente tevens aan op welke manier wĳ de bĳdrage voor de ontwikkeling van een gebied op initaitiefnemers willen verhalen. Daarmee ontstaat meer financiële slagkracht om verbeteringen in de fysieke leefomgeving te realiseren.

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 2.9 PROGRAMMA 8 VOLKSHUISVESTING EN RUIMTELĲKE ORDENING

40/130

Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Wat willen we bereiken Maatschappelĳk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

8.1 Behoud van jonge huishoudens en instroom van jonge huishoudens faciliteren om de demografische balans te behouden.

8.1.1 Behoud van jonge huishoudens en faciliteren instroom.

doorlopend

8.2 Een continue toevoeging van 500 woningen per jaar aan de woningvoorraad om te voldoen aan de vraag.

8.2.1 Voortgang behouden en versnellen woningbouwproductie.

doorlopend

8.3 Een kwalitatief woningbouwprogramma met de juiste woning op de juiste plek, conform de WWZ-visie.

8.3.1 Activiteiten ter realisatie van onze doelstelling ‘de juiste woning op de juiste plek’, waaronder woningbouw van voldoende betaalbare woningen en huisvesting voor ouderen en overige aandachtsgroepen.

doorlopend

8.4 Het grondbeleid inzetten als een middel om onze (ruimtelĳke) opgaven en doelstellingen te verwezenlĳken.

8.4.1. De Nota Kostenverhaal wordt geactualiseerd met oog op een effectief grondbeleid.

jan 2026

8.5 Inwerkingtreding omgevingswet.

8.5.1 Realisatie van een gebiedsdekkend omgevingsplan.

uiterlĳk 2032

Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zĳn, per taakveld, de baten, de lasten, de onttrekkingen aan reserves evenals de stortingen in reserves weergegeven die betrekking hebben op dit programma. Hierbĳ zĳn de baten (en onttrekkingen uit reserves) weergegeven als +/+ en de lasten (en stortingen in reserves) als -/(Bedragen x €1.000) Werkelĳk 2024

Actuele begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

8.1 Ruimtelĳke ordening 8.2 Grondexploitatie (nietbedrĳventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen

3.545

4.127

512

467

8.784

1.129

485

452

453

-133

5.906

5.104

4.627

3.776

Totaal baten

18.234

10.361

5.624

4.740

4.696

4.110

8.1 Ruimtelĳke ordening 8.2 Grondexploitatie (nietbedrĳventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen

-5.875

-6.207

-3.125

-2.975

-3.025

-2.975

-9.394

-1.341

-700

-651

-644

-46

-6.250

-5.094

-5.158

-5.105

Totaal lasten

-21.518

-12.642

-8.984

-8.730

-8.774

-8.125

Totaalsaldo van baten en lasten

-3.284

-2.281

-3.360

-3.990

-4.078

-4.015

8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (nietbedrĳventerreinen)

1.494

300

450

300

350

300

Taakveld

Totaal onttrekkingen reserves

1.494

300

450

300

350

300

8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (nietbedrĳventerreinen)

-1.132

-624

-80

Totaal stortingen reserves

-1.132

-624

-80

Geraamd resultaat programma 8 Volkshuisvesting en ruimtelĳke ordening

-2.923

-2.605

-2.990

-3.770

-3.809

-3.795

Verbonden partĳen die bĳdragen aan het realiseren van onze doelstellingen Er zĳn binnen dit programma geen verbonden partĳen.

Beleidsindicatoren In onderstaande tabel zĳn de, volgens het BBV, verplichte beleidsindicatoren opgenomen.

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 2.9 PROGRAMMA 8 VOLKSHUISVESTING EN RUIMTELĲKE ORDENING

41/130

Jaar

Demografische druk (Groene + grĳze druk tov 20-64 jarigen)

2025

70,7

81,2

Aantal nieuwbouwwoningen per 1.000 woningen

2024

7,2

8,4

8,0

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 2.9 PROGRAMMA 8 VOLKSHUISVESTING EN RUIMTELĲKE ORDENING

Hoeksche Waard

Gemeente weinig stedelĳk

Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" (31-08-2025)

Nederland

42/130

2.10 Algemene Dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien Voor het onderdeel Algemene Dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien zĳn, met uitzondering van het onderdeel overhead (bedrĳfsvoering), geen afzonderlĳke doelstellingen en activiteiten geformuleerd. Voor de doelstellingen en activiteiten met betrekking tot overhead / bedrĳfsvoering (taakveld 0.4), wordt verwezen naar paragraaf 3.5 Bedrĳfsvoering. Algemene Dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit de lokale heffingen, de algemene uitkering, dividendinkomsten, het saldo van de financieringsfunctie (dit is het verschil tussen de aan taakvelden toegerekende rekenrente en de werkelĳk betaalde rente over lang- en kortlopende leningen, ook wel renteresultaat genoemd) en eventuele overige algemene dekkingsmiddelen. De algemene dekkingsmiddelen dienen ter dekking van de in de programma’s opgenomen kosten. (Bedragen x €1.000) Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lokale heffingen waarvan besteding niet gebonden is Algemene uitkering Dividend Saldo financieringfunctie

27.288 168.240 1.905 1

27.543 169.332 1.905 52

27.764 166.811 1.905 299

28.103 170.726 1.905 223

Totaal

197.435

198.832

196.779

200.956

*Deze heffingen bestaan uit de (on)roerende zaakbelasting, toeristenbelasting, reclamebelasting en hondenbelasting Overhead De overheadkosten bestaan uit de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Voorbeelden zĳn het management, personeelszaken, informatievoorziening en automatisering, huisvesting, financiën etc. Voor de definities is aangesloten bĳ de Notitie overhead 2023 van de commissie BBV. Vennootschapsbelasting Vanaf 2016 moeten gemeenten en andere overheden vennootschapsbelasting (vpb) betalen over de winst die ze met hun ondernemingsactiviteiten maken. De aangifte wordt gesplitst in vpb over activiteiten van grondexploitaties en overige activiteiten. Voor grondexploitaties vindt jaarlĳks een beoordeling plaats of er sprake is van fiscale winst. Voor de overige activiteiten, wĳken inkomsten en uitgaven niet substantieel af van voorgaande jaren. De conclusie is dat de gemeente voor deze activiteiten geen ondernemer in fiscale zin vormt. Onvoorzien In de Begroting 2026 is, conform de vastgestelde financiële verordening én de geformuleerde grondslagen en uitgangspunten, een raming voor onvoorziene uitgaven opgenomen ter hoogte van € 1.

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 2.10 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN, OVERHEAD, VENNOOTSCHAPSBELASTING EN ONVOORZIEN

43/130

(Bedragen x €1.000) Werkelĳk 2024

Actuele begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

893 2.485 12.017 9.597 820

177 2.154 12.863 10.811 843

98 2.300 14.010 12.191 854

98 2.300 14.201 12.255 854

98 2.300 14.356 12.321 854

98 2.300 14.628 12.387 854

159.746

166.842

168.240

169.332

166.811

170.726

126

350

Totaal baten

185.684

194.040

197.791

199.138

196.838

201.091

0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

-37.334 -593 -733 0 -261

-40.445 -184 -676 0 -218

-36.734 -394 -674 0 -277

-35.501 -447 -674 0 -283

-34.387 -694 -674 0 -289

-34.227 -618 -674 0 -296

-728

-1.609

-2.587

-2.775

-5.775

101

-260

-5

-6

-52

-74

-76

Totaal lasten

-38.873

-42.584

-39.769

-39.573

-38.901

-41.672

Totaalsaldo van baten en lasten

146.811

151.455

158.022

159.565

157.937

159.419

0.10 Mutaties reserves 0.4 Overhead

200 10.230

6.708 4.673

11.117 2.742

1 2.028

0 776

0 648

Totaal onttrekkingen reserves

10.430

11.381

13.859

2.029

776

648

0.10 Mutaties reserves 0.4 Overhead

-200 -4.866

-6.276 64

-11.117 0

-1 0

0 0

Totaal stortingen reserves

-5.066

-6.212

-11.117

-1

Geraamd resultaat programma 9 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, Vpb en onvoorzien

152.175

156.624

160.764

161.593

158.713

160.067

Taakveld 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten

Verbonden partĳen die bĳdragen aan het realiseren van doelstellingen GR Samenwerking Vastgoedinformatie, Heffing en Waardebepaling (SVHW) De doelstelling van de gemeenschappelĳke regeling is een doelmatige uitvoering van werkzaamheden voor de heffing en invordering van belastingen, heffingen en rechten, de Wet waardering onroerende zaken, de administratie van vastgoedgegevens, het verstrekken van vastgoedgegevens aan de deelnemers en derden en de Wet basisregistraties adressen en gebouwen. Karel (voorheen Stichting Inkoopbureau West-Brabant) Deze stichting dient indirect diverse openbare belangen. Door het faciliteren van een regionaal inkoopbureau behaalt de stichting voordelen op financieel, kwalitatief en procesmatig gebied voor de deelnemers.

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 2.10 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN, OVERHEAD, VENNOOTSCHAPSBELASTING EN ONVOORZIEN

44/130

Stedin Centraal staat het betrouwbaar, veilig en maatschappelĳk verantwoord leveren van energie en daaraan gerelateerde producten aan particuliere en zakelĳke klanten en samenwerking en deelneming in andere rechtspersonen. BV Gemeenschappelĳk Bezit Evides Gemeente Hoeksche Waard neemt samen met gemeenten en provincies in Zuid-Holland en Zeeland deel in de BV Gemeenschappelĳk Bezit Evides. Op haar beurt is de BV 50% eigenaar van het drinkwaterleidingbedrĳf Evides. Evides levert drinkwater aan huishoudens en bedrĳfsleven en houdt zich ook steeds meer bezig met de levering van industriewater en diensten op het gebied van afvalwateren rioolwaterzuivering. Bank Nederlandse Gemeenten De gemeente heeft van oudsher aandelen in de BNG. Doelstelling van de bank is een voordelige financiële dienstverlening en kredietverstrekking, om zo te kunnen bĳdragen aan de maatschappelĳke voorzieningen. Voor verdere toelichting hierop verwĳzen wĳ u naar de paragraaf Verbonden Partĳen in deze begroting.

Beleidsindicatoren In onderstaande tabel zĳn de, volgens het BBV, verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma. Gemeente weinig stedelĳk

Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" (31-08-2025)

Jaar

Hoeksche Waard

Nederland

Woonlasten éénpersoonshuishouden in €

2025

822

957

952

Woonlasten meerpersoonshuishouden €

2025

947

1050

1037

Gemiddelde WOZ-waarde woningen x € 1.000

2025

392

398

395

Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" (31-08-2025)

Jaar

Hoeksche Waard

Formatie (fte per 1.000 inwoners)

2026

Bezetting (fte per 1.000 inwoners)

2026

Apparaatskosten (kosten per inwoner)

2026

837

Externe inhuur (% van totale loonkosten)

2026

18%

Overhead (% van de totale lasten)

2026

12%

Toelichting Kengetal Externe Inhuur begroting 2026: In 2021 was nog sprake van een werkelĳk/gerealiseerd inhuurpercentage van 29%, in 2022 was dit percentage gedaald naar 25% en in 2023 is dit verder gedaald naar 23%. In 2024 is bĳ de jaarstukken een inhuurpercentage van 21% verantwoord. Het streven dat door het college is vastgesteld, is een maximale norm van 18% van de loonsom aan externe inhuur in 2026. Dit is een doelstelling waarop gestuurd wordt én waarvan het realistisch wordt geacht tot aan 2026 in stappen van 2% naartoe te werken. Bĳ het Kengetal Externe Inhuur in deze begroting 2026 wordt uitgegaan van een verwacht inhuurpercentage in 2026 van 18%. Dit percentage is in lĳn met de met de Auditcommissie afgesproken doelstelling. De doelstelling om de inhuur stapsgewĳs terug te brengen naar een structureel realistisch niveau, sluit aan bĳ het collegebesluit van 30 mei 2023 én de met de Auditcommissie en raad (raadsbesluit van 15 februari 2022). Voor de volledigheid zĳn de met de Auditcommissie/raad afgesproken normen opgenomen in onderstaande tabel. 2026

2027

2028

2029

18%

Voor verdere toelichting verwĳzen wĳ naar de Paragraaf Bedrĳfsvoering (onderdeel HRM) van deze begroting.

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 2.10 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN, OVERHEAD, VENNOOTSCHAPSBELASTING EN ONVOORZIEN

45/130

3 Paragrafen

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3 PARAGRAFEN

46/130

De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de begroting voor een aantal specifieke onderwerpen. Dit hoofdstuk werkt de volgende paragrafen uit: • Lokale heffingen • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Onderhoud kapitaalgoederen • Financiering • Bedrĳfsvoering • Verbonden partĳen • Grondbeleid • Regio Deal • Wet open overheid (Woo)

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3 PARAGRAFEN

47/130

3.1 Lokale Heffingen Inleiding De prĳsindexatie en de aanpassing van de tarieven die in deze (primaire) begroting zĳn opgenomen zĳn gebaseerd op de gegevens zoals opgenomen in de meicirculaire 2025 van het gemeentefonds zĳn gepubliceerd. Hierbĳ was een prĳsindexcĳfer van 2,7% van toepassing. In de septembercirculaire 2025 van het gemeentefonds wordt uitgegaan van hogere inflatiecĳfers (2,5% in plaats van 2,7%). In de actuele ramingen van het CPB (september 2025) blĳkt dat het pBBP over 2024 is bĳgesteld van 5,1% naar 5,7%. Gezien het tĳdstip waarop de septembercirculaire bekend is gemaakt, hebben wĳ de effecten hiervan (op de budgetten en tarieven) niet meer in deze primaire begroting kunnen verwerken. In het raadsvoorstel bĳ de programmabegroting 2026-2029 wordt voorgesteld om beide percentages te actualiseren. Derhalve is dit nog niet vertaald in deze paragraaf van de voorliggende primaire begroting 2026-2029. De paragraaf lokale heffingen geeft inzicht in de gemeentelĳke heffingen In deze paragraaf staat informatie over de gemeentelĳke belastingen en rechten (gebonden heffingen) die in onze gemeente van toepassing zĳn, het beleid rondom de lokale heffingen een overzicht van de tarieven, een beschrĳving van het kwĳtscheldingsbeleid en de lokale lastendruk in het tĳdvak 2026-2029.

Algemene uitgangspunten Belastingen, zoals Onroerendezaakbelasting en Hondenbelasting zĳn algemene dekkingsmiddelen. De opbrengsten zĳn vrĳ besteedbaar. Dit in tegenstelling tot de gebonden heffingen zoals Rioolheffing of Afvalstoffenheffing. Deze middelen moeten verplicht besteed worden aan het doel waarvoor zĳ geïnd worden. In onderstaand overzicht geven wĳ aan welke belastingen wĳ heffen, wat de heffingsmaatsaf is en wat het beoogd doel is. Omschrĳving

Maatstaf

Beoogd doel

Belastingen Onroerende zaakbelasting

WOZ waarde

algemeen dekkingsmiddel

Roerende zaakbelasting

waarde roerende zaak

algemeen dekkingsmiddel

Hondenbelasting

aantal honden

algemeen dekkingsmiddel

Toeristenbelasting

aantal overnachtingen

algemeen dekkingsmiddel

Watertoeristenbelasting

aantal etmalen verblĳf

algemeen dekkingsmiddel

Reclamebelasting

WOZ waarde

bestrĳding van kosten gericht op veiligheid ,leefbaarheid of ontwikkeling van het aangewezen gebied waar de belasting geheven wordt.

Baatbelasting

bedrag per onroerende zaak

verhalen van kosten, gemaakt voor het tot stand brengen van de voorziening

Rioolheffing won. eigenaar

vast bedrag

dekking van kosten voor onderhoud en vervanging riolering

Rioolheffing won.gebruiker

aantal gebruikers

dekking van kosten voor onderhoud en vervanging riolering

Rioolheffing niet won. eigenaar

WOZ waarde

dekking van kosten voor onderhoud en vervanging riolering

Rioolheffing niet won. gebrruiker

WOZ waarde

dekking van kosten voor onderhoud en vervanging riolering

Lĳkbezorgingsrechten

diversen (verschillend per dienst)

dekking van de kosten van diensten, nader omschreven in de tarieventabel bĳ de verordening

Leges

diversen (verschillend per dienst)

dekking van de kosten van dienstverlening, nader omschreven in de tarieventabel bĳ de verordening

Afvalstoffenheffing

vast bedrag verhoogd met een bedrag per lediging

dekking van de kosten voor afvoer en verwerking van huishoudelĳk afval

Haven- en kadegelden

diversen (verschillend per haven)

dekking kosten onderhoud havens en kades.

Marktgelden

vierkante meters gebruik

dekking van kosten verbonden aan gebruik van een marktstandplaats

BIZ

diversen ( verschillend per BIZ vereniging)

bestrĳding van kosten gericht op veiligheid ,leefbaarheid of ontwikkeling van de bedrĳveninvesteringszone

Rechten

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.1 LOKALE HEFFINGEN

48/130

Woonlasten De gemeentelĳke woonlasten bestaan uit onroerendezaakbelasting (OZB), afvalstoffenheffing en rioolheffing. De gemeentelĳke belastingen stĳgen in 2026 met inflatiecorrectie (2,7%). De gebonden heffingen (zoals afvalstoffenheffing, rioolheffingen en leges) mogen wettelĳk maximaal 100% kostendekkend zĳn, inclusief toe te rekenen compensabele btw, mutaties in voorzieningen en toe te rekenen kosten voor overhead. Ook voor deze gebonden heffingen is de inflatiecorrectie toegepast. We streven naar zo laag mogelĳke lokale lasten Activiteiten voeren we uit tegen zo laag mogelĳke kosten voor inwoners en bedrĳven. Bĳ de rechten streven we zo veel mogelĳk naar kostendekkende tarieven. Kostenonderbouwing volgens het Besluit begroting en verantwoording (BBV) Het BBV schrĳft voor dat in de paragraaf lokale heffingen kostenonderbouwingen voor belastingtarieven zĳn opgenomen. Dit geldt voor de gebonden heffingen. In deze paragraaf zĳn kostenonderbouwingen opgenomen volgens het BBV-model. Deze geven inzicht dat de geraamde baten de geraamde lasten niet overschrĳden. Overhead rekenen we toe volgens een opslag De apparaatskosten bestaan uit directe loonkosten en overhead (loonkosten ondersteunend personeel, huisvesting, ICT etc.). De directe loonkosten rekenen we rechtstreeks toe op basis van de geraamde tĳdsbesteding.

Overhead rekenen we via een opslagpercentage toe aan de directe loonkosten. Het percentage bepalen we door de overhead te delen door de totale directe loonkosten. Voor 2026 is dit percentage 80%. Wĳ passen een correctie toe voor kosten die niet aan de gebonden heffingen toegerekend kunnen worden.

Opbrengst lokale heffingen Onderstaande tabel geeft een overzicht van de opbrengsten van de lokale heffingen zoals opgenomen in de begroting 2026-2029. Bedragen * € 1.000 Omschrĳving

Werkelĳk 2024

Begr 2025

2026

2027

2028

2029

Onroerende zaakbelasting Roerende zaakbelasting Hondenbelasting Toeristenbelasting (incl water-) Reclamebelasting

21.611 2 695

23.668 6 713

26.195 6 721

26.450 6 721

26.671 6 721

27.010 6 721

181 116

192 118

245 120

Subtotaal (a)

22.605

24.697

27.286

27.541

27.762

28.101

Rioolheffing Lĳkbezorgingsrechten Leges Afvalstoffenheffing Haven- en kadegelden Marktgelden

9.758 1.418 7.629 10.062 145 21

11.041 1.548 6.528 11.719 93 24

12.434 1.596 6.946 12.701 95 25

13.278 1.596 6.129 12.701 95 25

14.121 1.596 6.129 12.701 95 25

15.154 1.596 6.129 12.701 95 25

Subtotaal (b)

29.033

30.953

33.797

33.823

34.666

35.699

BIZ

163

178

171

subtotaal (c)

163

178

171

Totaal (a+b+c)

51.801

55.828

61.254

61.535

62.600

63.971

Belastingen

Rechten

Overig

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.1 LOKALE HEFFINGEN

49/130

Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit voor OZB is het verschil tussen de begrote opbrengst en de norm volgens de “artikel-12-status”. Zolang de geraamde opbrengsten lager liggen dan de norm-opbrengst, komt de gemeente niet in aanmerking voor een aanvullende uitkering uit het Gemeentefonds. De onbenutte belastingcapaciteit geven wĳ in de onderstaande tabel weer. Bedragen * € 1.000 Omschrĳving

Gemiddeld voor vorig jaar*

Art 12

Max cf art 12

Waarde

Max opbr. (a)

Begroot 2026 (b)

Onbenutte cap. (a-b)

Woningen

0,0924%

120%

0,11088%

17.235.515

19.111

14.010

5.101

Niet woningen eigenaren

0,3365%

120%

0,40380%

2.324.780

9.387

7.156

2.232

Niet woningen gebruikers

0,2388%

120%

0,28656%

1.972.780

Totaal

5.653

5.029

624

34.151

26.195

7.956

Lokale lastendruk meerpersoonshuishoudens De onroerendezaakbelasting (OZB) voor woningen, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing bepalen het totaal van de lokale lasten. In onderstaand overzicht geven wĳ de gemiddelde lasten 2026 van Hoeksche Waard weer naast het landelĳk gemiddelde. Uitgangspunt hierbĳ is een meerpersoonshuishouden met een eigen woning met een (gemiddelde) waarde van € 439.000. Lastendruk

2026

2025

Verschil

%verschil

Totaal

2026-2025

Ten opzichte van 2025

OZB Rioolheffing Afvalstoffenheffing

357 288 325

326 258 298

31 30 27

9,52% 11,65% 9,02%

Lastendruk

970

882

9,98%

Meerp. huish met eigen woning

Gemiddelde Nederland 2025*

1053

* Bron: Coelo 2025

Onroerende- en roerende zaakbelastingen (OZB en RZB) Bĳ de onroerende- en roerende zaakbelastingen is de (her-)waardering (wet WOZ) van belang. De WOZwaarde wordt jaarlĳks vastgesteld. De belasting wordt uitgedrukt in een percentage van deze waarde. Voor belastingjaar 2026 gaat het om de waarde op de peildatum 1 januari 2025. Waardestĳging van bestaande panden is in het tarief gecorrigeerd (verlaging van de tarieven). Vervolgens is de inflatiecorrectie (2,7% voor 2026) en de voor deze heffing specifieke 'inflatiecorrectie OZB' (1,8% over 2024) toegepast en een extra stĳging van 5,0%, zoals door de raad vastgesteld bĳ de behandeling van de Kadernota 2026. De tarieven voor OZB en RZB zĳn wettelĳk verplicht aan elkaar gelĳk. Hieronder treft u een overzicht aan van de tarieven 2026 en vergelĳkende cĳfers 2025 en het landelĳk gemiddelde over 2025. OZB / RZB tarieven Woningen Niet woningen eigenaren Niet woningen gebruikers

2026

2025

Landelĳk 2025*

0,08129% 0,30781% 0,25493%

0,08114% 0,28673% 0,23834%

0,0924% 0,3365% 0,2388%

*Bron: Coelo 2025

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.1 LOKALE HEFFINGEN

50/130

Hondenbelasting Hondenbelasting is één van de oudste, nu nog bestaande, belastingen van ons land. Van de 342 gemeenten komt deze belasting bĳ 111 gemeenten voor (32%). Deze belasting is een algemeen middel en hoeft niet verplicht besteed te worden aan hondenbeleid. Op de tarieven voor 2026 is de eerdergenoemde inflatiecorrectie van 2,7% toegepast. Voor hulphonden en honden in een asiel geldt een vrĳstelling van hondenbelasting. Ter vergelĳking geven wĳ onderstaand ook het tarief 2025 en het landelĳk gemiddelde over 2025 (van gemeenten waar hondenbelasting is ingevoerd). Hondenbelasting

2026

2025

Landelĳk gemiddelde*

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16075216/1