CConstaterende datHoeksche Waard
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2024

Beeldvormende bijeenkomst 17 juni 2025, gemeente Hoeksche WaardBij agendapunt: Jaarstukken 202440.325 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

JAARSTUKKEN 2024 | 2.4 PROGRAMMA 3 ECONOMIE

26/184

(Bedragen x €1.000) Taakveld

Werkelijk 2023

Primitieve begroting 2024

Actuele begroting 2024

Werkelijk 2024

Saldo 2024

2 554 200 378

0 223 202 187

0 5.663 92 188

8 5.673 194 181

8 10 102 -7

3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie Totaal Baten

1.135

612

5.943

6.056

113

3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie

-1.587 -550 -956 -420

-1.595 -256 -1.082 -219

-1.401 -5.771 -1.025 -181

-1.312 -5.748 -966 -195

89 24 59 -14

Totaal Lasten

-3.513

-3.152

-8.378

-8.221

157

Totaalsaldo van baten en lasten

-2.378

-2.540

-2.436

-2.165

270

3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie

216 9 42 374

65 9 53 15

512 9 23 5

356 9 23 5

-156 0 0 -0

Totaal Onttrekkingen reserves

641

142

549

393

-156

3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.4 Economische promotie

0 -47 -339

0 -180 0

-329 -97 0

-329 -97 0

0 0 0

Totaal Stortingen reserves Geraamd resultaat programma 3. Economie

-386

-180

-426

-426

0

-2.123

-2.578

-2.313

-2.198

114

De belangrijkste financiële afwijkingen zijn in onderstaand overzicht weergegeven (zie gerealiseerd resultaat, kolom “Saldo 2024) uit bovenstaande tabel. Verschillen tussen taakvelden die per saldo budgettair neutraal zijn, zijn buiten deze verschillenanalyse gelaten. (Bedragen x €1 miljoen) Onderwerp / Taakveld

Overschot (+) / Tekort (-) op budget

Voordeel / Nadeel

Overig

0,1

Voordeel

Totaal

0,1

Overschot op budget 2024

Belangrijkste verklaringen

Overige verschillen op dit programma onder de rapportagegrens van €250.000.

Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”. Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" (26-02-2025)

Jaar

Hoeksche Waard

Nederland

Gemeente weinig stedelijk

% Netto arbeidsparticipatie tov potentiele beroepsbevolking

2023

75,3

73,1

% Functiemenging (verhouding tussen banen en woningen)

2023

48,7

54,2

50,7

Banen (per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 tot en met 64 jaar)

2023

673,6

836,6

732,5

Bedrijfsvestigingen (per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 tot en met 64 jaar)

2023

180,5

181,8

179,6

JAARSTUKKEN 2024 | 2.4 PROGRAMMA 3 ECONOMIE

73,6

27/184

2.5 Programma 4 Onderwijs Tot het programma Onderwijs behoren de taakvelden openbaar basisonderwijs, onderwijshuisvesting en onderwijsbeleid en leerlingzaken.

Wat gebeurde er om ons heen? Wij geven de ontwikkelingen in 2024 per onderwerp weer. Inclusieve samenleving en gelijke kansen Een inclusieve samenleving start met gelijke kansen voor alle kinderen om zich te ontwikkelen en te ontplooien. Het rijksbeleid richt zich de komende jaren op het versterken van de onderwijskwaliteit en voldoende personeel. Daarnaast wordt de kansengelijkheid vergroot door te investeren in de kinderopvang en de voor- en vroegschoolse educatie. In stappen wordt de vergoeding voor kinderopvang voor werkende ouders verhoogd naar 95%. De kinderopvang kampt met een aanzienlijk personeelstekort. Tenslotte gaat landelijk extra aandacht uit naar een verbeteraanpak voor passend onderwijs en het terugbrengen van het aantal onnodige thuiszitters naar 0. Hervormingsagenda Jeugd In 2023 is de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 vastgesteld. De hervormingsagenda bevat opgaven waar VNG, Rijk en gemeenten samen met partners aan zullen werken. We willen het gewone leven en de veerkracht van jeugdigen en hun omgeving versterken. Ook is het van belang dat jeugdigen en gezinnen zo veel mogelijk toegerust zijn om (hulp)vragen in hun sociale context op te pakken en als dat niet lukt, antwoorden laagdrempelig weten te vinden. Een lokaal stevige pedagogische basis is hiervoor nodig.

De pedagogische basis bestaat uit basisvoorzieningen voor jeugdigen en gezinnen zoals opvang, onderwijs, welzijn, jongerenwerk, sport en jeugdgezondheidszorg. Wanneer men het antwoord niet in de eigen omgeving of de pedagogische basis kan vinden, dan zijn er lokaal sterke teams, die kundig en dichtbij georganiseerd zijn. Het is van belang dat er verbinding is met aanpalende domeinen zoals het onderwijs. Lokale Educatieve Agenda We werken met onderwijspartners en opvangpartners aan onderwijskansen en de verbinding onderwijsjeugdhulp bijvoorbeeld via de Lokale Educatieve Agenda Hoeksche Waard 2023-2026. In 2024 is verdere invulling gegeven aan de negen thema's die op de Lokale Educatieve Agenda staan. In augustus 2024 is bijvoorbeeld de BSO+ van start gegaan. In 2024 is met partners uit onderwijs en jeugdhulp een traject gestart om de samenwerking onderwijs jeugdhulp te verbeteren. Gezamenlijk worden ambities bepaald en afspraken gemaakt over doelen en resultaten, de aanpak en rolverdeling. Dit traject loopt door in 2025. Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten In 2024 is verder gewerkt aan de regionale bestuursopdracht van Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten (LVS). De bestuursopdracht heeft als doel de structurele basisformatie voor LVS vast te stellen. De centrale vraag is welke capaciteit nodig is om de wettelijke taken uit te voeren.

Voor 2024 is incidenteel extra formatie (4,6 fte) toegekend als aanvulling op de basisformatie van 12,9 fte. Deze extra inzet werd bekostigd uit incidentele middelen. De verwachting is dat in het tweede kwartaal 2025 een besluit wordt genomen over de structurele fomatie.

JAARSTUKKEN 2024 | 2.5 PROGRAMMA 4 ONDERWIJS

28/184

Leerlingenvervoer In 2024 is de verordening leerlingenvervoer geactualiseerd en zijn wijzigingen in relevante wetgeving verwerkt. De verordening bekostiging leerlingenvervoer wordt in maart 2025 gepubliceerd na vaststelling door de gemeenteraad. In 2024 is gestart met een nieuwe aanbesteding leerlingenvervoer. Dit traject word in 2025 afgerond. Nieuwkomersonderwijs Samen met de gemeenten in de regio en met (onderwijs)partners in de Hoeksche Waard is gewerkt aan het realiseren van voldoende onderwijsplekken (taalonderwijs) voor nieuwkomersleerlingen en aan de doorstroom van leerlingen naar regulier onderwijs. Nationaal Programma Onderwijs De verschillende activiteiten onder het Nationaal Programma Onderwijs liepen door in 2024. Het doel van het programma is onderwijsachterstanden door corona in te halen en onderwijskansen te bevorderen. Dit gebeurde in samenwerking met partners vanuit onderwijs, kinderopvang, jeugdhulp en de bibliotheek. Onderwijshuisvesting De trend is dat de leerlingenaantallen stijgen. Dit heeft in 2024 geresulteerd in tijdelijke uitbreidingen in het primair en voortgezet Onderwijs.

Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

4.1 Alle kinderen krijgen onderwijs in een duurzame en gezonde schoolomgeving.

4.1.1 We zorgen in nauwe samenwerking met de scholen voor goede onderwijshuisvesting door uitvoering van o.a. het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs.

2024

4.2 Iedere Hoeksche Waarder krijgt de kans om zich, ongeacht zijn of haar achtergrond, via (voorschools) onderwijs te ontwikkelen tot wie hij of zij kan of wil zijn.

4.2.1 We bevorderen kansengelijkheid in de voorschoolse periode en in het onderwijs door o.a. zoveel mogelijk peuters met een VVE-indicatie te bereiken en te laten deelnemen aan het VVE-programma en door het faciliteren van het onderwijs voor nieuwkomers.

2024

4.2.2 We faciliteren (mede) de thuiszittersaanpak Hoeksche Waard.

2024 - 2025

4.2.3 We zorgen ervoor dat zoveel mogelijk jeugdigen deelnemen aan onderwijs en met een startkwalificatie van school komen o.a. door het voldoende faciliteren van DG&J/Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten.

2024

4.2.4 We zetten de samenwerking met partners in het realiseren van kwalitatief goede VVE en kinderopvang voort door o.a. de inzet van een pedagogisch beleidsmedewerker VVE en het faciliteren van deskundigheidsbevordering voor de kinderopvang.

2024

4.2.5 We bevorderen de kansengelijkheid in het onderwijs door bij te dragen aan leesbevordering en leesmotivatie vanuit het NPO budget door meer “bibliotheken op school” te realiseren.

2024 - 2025

Stand van zaken

Wat heeft het gekost? In de tabel staan, per taakveld, de baten en lasten van dit programma, het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten, de mutaties in de reserves en het gerealiseerde resultaat. Hierbij worden de baten weergegeven als + en de lasten als –. De onttrekkingen aan de reserves zijn gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten (indien systeemreserves). De kosten van de overhead (taakveld 0.4) worden, conform de BBV, weergegeven in het onderdeel “Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien”.

JAARSTUKKEN 2024 | 2.5 PROGRAMMA 4 ONDERWIJS

29/184

(Bedragen x €1.000) Taakveld

Werkelijk 2023

Primitieve begroting 2024

Actuele begroting 2024

Werkelijk 2024

Saldo 2024

4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

7 258 1.475

22 5 770

7 758 1.799

0 0 1.768

-7 -758 -31

Totaal Baten

1.740

796

2.564

1.768

-795

4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

-918 -2.510 -4.198

-879 -2.630 -3.768

-931 -3.491 -4.687

-890 -2.408 -4.613

41 1.083 74

Totaal Lasten

-7.626

-7.276

-9.110

-7.912

1.197

Totaalsaldo van baten en lasten

-5.886

-6.480

-6.546

-6.144

402

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

0

0

241

239

-2

Totaal Onttrekkingen reserves

0

0

241

239

-2

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

0

0

-145

-145

0

Totaal Stortingen reserves

0

0

-145

-145

0

-5.886

-6.480

-6.450

-6.051

400

Geraamd resultaat programma 4. Onderwijs

De belangrijkste financiële afwijkingen zijn in onderstaand overzicht weergegeven (zie gerealiseerd resultaat, kolom 'Saldo 2024') uit bovenstaande tabel. Verschillen tussen taakvelden die per saldo budgettair neutraal zijn, zijn buiten deze verschillenanalyse gelaten. (Bedragen x €1 miljoen) Onderwerp / Taakveld

Onderwijs

Schoolgebouwen basisonderwijs

Overschot (+) / Tekort (-) op budget

0,0

0,2

Voordeel / Nadeel

Belangrijkste verklaringen

Neutraal

De werkelijke baten en de werkelijke lasten met betrekking tot de Suvis middelen (SPUKregeling) in het kader van de ventilatie op scholen wijken af van de raming in 2024 met € 0,8 mln. Wij ontvangen voor de venrilaite op scholen middelen vanuit het Rijk via een specificieke uitkering. De Suvis-regeling loopt hierbij door tot 2026. In 2025 vinden de laatste betalingen aan de scholen plaats. Enkele schoolbesturen hebben in 2024 de besluitvorming over de middelen vooruitgeschoven. Hierdoor wijken zowel de baten als de geraamde lasten in 2024 af. Per saldo is er geen effect op de exploitatie.

Voordeel

Vanwege o.a. vleermuizenonderzoek is er vertraging opgetreden in de bouw voor Het Talent (Mookhoek). De nieuwbouw gaat nu in 2025 van start waardoor de kosten voor tijdelijke huisvesting pas in 2025 en 2026 worden gemaakt. Het budget voor 2024 hadden we daarom bij de slotrapportage door moeten schuiven naar 2026 (in 2025 is er wel budget beschikbaar). Dat is niet gebeurt. Wij stellen daarom voor om het geraamde budget voor 2024 (€ 184.500,-) via bestemming resultaat beschikbaar te stellen in 2026 voor de tijdelijke huisvesting van Het Talent. Overige verschillen op dit programma onder de rapportagegrens van €250.000.

Overig

0,2

Voordeel

Totaal

0,4

Overschot op budget 2024

Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”. Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" (26-02-2025)

Jaar

Hoeksche Waard

Nederland

Gemeente weinig stedelijk

% Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie

2023

2,0

2,4

2,0

Absoluut verzuim per 1.000 leerplichtige leerlingen 5-18 jr

2023

1,5

6,3

5,4

Relatief verzuim per 1.000 leerplichtige leerlingen 5-18 jr

2023

7

27

22

JAARSTUKKEN 2024 | 2.5 PROGRAMMA 4 ONDERWIJS

30/184

2.6 Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie Tot programma Sport, cultuur en recreatie behoren de taakvelden sportbeleid en activering, sportaccommodaties, cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie, musea, cultureel erfgoed en media. Ook het subsidiebeleid en welzijnswerk zijn in dit programma ondergebracht.

Wat gebeurde er om ons heen? Sport, cultuur en erfgoed bleven ook in 2024 belangrijke aandachtspunten. Alle taakvelden die bij dit programma horen, droegen bij aan de versterking van sociale verbanden tussen inwoners onderling en tussen inwoners, maatschappelijke organisaties en de gemeente. Levendige sportclubs, cultuuruitingen en inspirerende culturele participatie droegen daarmee ook bij aan vitale dorpen en kernen. Op het gebied van sport was 2024 een belangrijke mijlpaal: afgelopen voorjaar werd namelijk het sport- en beweegbeleid vastgesteld. Later in het jaar volgde ook het door het college vastgestelde uitvoeringsprogramma waarin de in het beleidsplan vastgestelde ambities (een leven lang in beweging, vitale sportaanbieders, sport in de openbare ruimte, accommodaties en talentontwikkeling) nader zijn uitgewerkt in concrete acties. Daarnaast is er afgelopen jaar ook hard gewerkt aan de harmonisatie van de buitensportaccommodaties waar in 2025 besluitvorming over plaatsvindt. In 2024 is uitvoering gegeven aan de Uitvoeringsagenda cultuur en zijn veel culturele activiteiten mogelijk gemaakt. Deze hebben bijgedragen aan de samenwerking tussen en participatie van de inwoners aan de samenleving. Met de uitreiking van de Cultuurprijs is extra aandacht gevestigd op het maatschappelijk belang, de rijkdom aan kunst en cultuur in de Hoeksche Waard, en het stimuleren van ontwikkeling van talent.

Cultuureducatie heeft de creativiteit van kinderen ontwikkeld en heeft ze geleerd buiten de gebaande paden te denken. Op het gebied van bibliotheken gaat voor gemeenten vanaf 2026 een wettelijke zorgplicht gelden voor het versterken van het lokale bibliotheeknetwerk en het uitvoeren van de vijf wettelijk verankerde maatschappelijke bibliotheekfuncties. Ter voorbereiding op deze zorgplicht is in 2024 een eenmalige Specifieke Uitkering (SPUK) beschikbaar gesteld door het Rijk. Deze is ingezet voor het uitbreiden van openingsuren waarmee de toegankelijkheid naar de maatschappelijke dienstverlening van de bibliotheek voor de inwoners is vergroot. Erfgoed is één van de belangrijkste pijlers van ruimtelijke kwaliteit en draagt bij aan de identiteitsvorming en het besef van (culturele) waarde van de leefomgeving. We formuleren daarmee wat we belangrijk vinden en wat we willen bewaren voor toekomstige generaties. Elk gebied is het resultaat van eeuwenlange omgang van mensen met hun omgeving. De sporen ervan zie je terug in het landschap, de ondergrond, infrastructuur en bebouwing. Om dit in kaart te brengen en inwoners beter bekend te maken met het bijzondere cultuurlandschap van de Hoeksche Waard is een Landschapsbiografie opgesteld, welke in april 2024 is gepubliceerd.

Om tot een meer integrale advisering te komen in het ruimtelijk domein zijn stappen ondernomen om de Commissie Cultureel Erfgoed en de Commissie Ruimtelijke kwaliteit met elkaar te verweven. Hierdoor kunnen initiatieven sneller beoordeeld worden. Ook is een ’quick-scan’ project uitgevoerd, waarbij de conditie van alle monumenten in onze gemeente is nagelopen. Hierdoor is duidelijk geworden bij welke monumenten de wettelijke verplichte instandhouding in gevaar is, en kunnen adequate stappen genomen worden om het verlies van erfgoed te voorkomen. Tenslotte is er ook aandacht geweest voor individuele monumenten. De luchtwachttoren bij Strijensas heeft in de zomer van 2024 een opknapbeurt gehad, waarbij grootschalig schilderwerk is uitgevoerd en een nieuwe omheining en toegangshekken zijn geplaatst.

JAARSTUKKEN 2024 | 2.6 PROGRAMMA 5 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

31/184

Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

Stand van zaken

5.1 Alle Hoeksche Waarders hebben toegang tot informatie.

5.1.1 We stimuleren en faciliteren een vitaal en maatschappelijk betrokken netwerk van gecertificeerde en vrijwilligersbibliotheken.

2024

Er is een ontwikkeling gaande naar het invoeren van een wettelijke zorgplicht voor gemeenten ten aanzien van de openbare bibliotheken voor het versterken van het lokale bibliotheeknetwerk en het uitvoeren van de vijf wettelijk verankerde maatschappelijke bibliotheekfuncties. In de periode tussen de huidige specifieke uitkering (SPUK) en de invoering van de wettelijke zorgplicht ontvangen gemeenten een decentralisatie-uitkering via het gemeentefonds om zich op de periode van de zorgplicht te kunnen voorbereiden.

5.2 Behoud en ontwikkelen van cultureel erfgoed in de Hoeksche Waard.

5.2.1 Restauratie en nieuwbouw van Fort Buitensluis.

2023 - 2028

De restauratie van de kazerne en afwikkeling van de subsidie is gereed. Voor de restauratie van verschillende bijgebouwen op hetterrein is een subsidie toegekend. De uitvoering daarvan wordt samen met inkoop opgepakt om aan te besteden. Dan zal duidelijk worden of er voldoende middelenbeschikbaar zijn. Het project heeft meer tijd nodig dan vooraf verwacht, daarom is de looptijd aangepast. De eerder beoogde nieuwbouw is niet gerealiseerd vanwege het ontbreken van een sluitende businesscase en ontbrekende middelen.

5.3 Een sociaal en verbonden Hoeksche Waard, waar inwoners naar elkaar omzien en iedereen zichzelf mag zijn

5.3.1 We stimuleren en faciliteren beweging, ontmoeting, sport en cultuur o.a. door voldoende accommodaties en voorzieningen.

Doorlopend

Op verzoek van voetbalverenigingen Goudswaardse Boy's en SV Piershil is een proces voor een fusie van deze verenigingen gestart. In 2024 is door de gemeenteraad besloten de opstallen van SV Piershil aan te kopen. Deze aankoop en bijbehorende ontwikkelingen worden in 2025 afgerond.

5.3.2 We stimuleren onderlinge samenwerking en faciliteren vitale en maatschappelijk betrokken verenigingen door uitvoering te geven aan de (verlengde) uitvoeringsagenda van de cultuurnota en de erfgoednota.

2024 e.v.

5.4.1 Het voorkomen of uitstellen van zorg door preventie en het bevorderen van een gezonde leefstijl door o.a. inzet vanuit het Lokaal Sportakkoord.

2024 - 2026

5.4.2 We stimuleren en faciliteren vitale en maatschappelijk betrokken verenigingen o.a. door de inzet van de combinatiefunctionarissen.

2024 - 2026

5.4 We stimuleren en faciliteren beweging, ontmoeting, sport en cultuur o.a. door voldoende accommodaties en voorzieningen.

Wat heeft het gekost? In de tabel staan, per taakveld, de baten en lasten van dit programma, het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten, de mutaties in de reserves en het gerealiseerde resultaat. Hierbij worden de baten weergegeven als + en de lasten als –. De onttrekkingen aan de reserves zijn gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten (indien systeemreserves). De kosten van de overhead (taakveld 0.4) worden, conform de BBV, weergegeven in het onderdeel “Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien”.

JAARSTUKKEN 2024 | 2.6 PROGRAMMA 5 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

32/184

(Bedragen x €1.000) Taakveld

Werkelijk 2023

Primitieve begroting 2024

Actuele begroting 2024

Werkelijk 2024

Saldo 2024

589 3.663

494 3.135

553 3.837

507 3.837

-46 -0

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media

0

0

0

0

0

22 52 318

22 31 336

22 31 452

22 31 355

-0 0 -97

Totaal Baten

4.644

4.019

4.896

4.752

-144

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media

-1.231 -8.074

-1.212 -9.174

-1.250 -9.089

-1.196 -8.931

54 157

-466

-546

-548

-537

11

-254 -784 -2.335

-264 -671 -2.383

-271 -738 -2.561

-269 -689 -2.460

2 50 101

Totaal Lasten

-13.143

-14.250

-14.458

-14.083

375

Totaalsaldo van baten en lasten

-8.499

-10.231

-9.562

-9.331

231

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media

48 339

4 479

4 6.371

4 6.362

0 -9

0

0

4.145

4.145

0

20 13

20 13

339 13

339 13

-0 -0

Totaal Onttrekkingen reserves

419

514

10.871

10.862

-9

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.5 Cultureel erfgoed

0 -350

0 0

0 -6.858

0 -6.858

0 0

0

0

-3.945

-3.945

0

0

0

-319

-319

0

Totaal Stortingen reserves

-350

0

-11.122

-11.122

0

-8.430

-9.717

-9.813

-9.591

222

Geraamd resultaat programma 5. Sport, cultuur en recreatie

De belangrijkste financiële afwijkingen zijn in onderstaand overzicht weergegeven (zie gerealiseerd resultaat, kolom 'Saldo 2024') uit bovenstaande tabel. Verschillen tussen taakvelden die per saldo budgettair neutraal zijn, zijn buiten deze verschillenanalyse gelaten. (Bedragen x €1 miljoen) Onderwerp / Taakveld

Overschot (+) / Tekort (-) op budget

Voordeel / Nadeel

Overig

0,2

Voordeel

Totaal

0,2

Overschot op budget 2024

Belangrijkste verklaringen Overige verschillen op dit programma onder de rapportagegrens van €250.000.

Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”. Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" (26-02-2025) % Niet-sporters t.o.v. bevolking 19 jaar en ouder

JAARSTUKKEN 2024 | 2.6 PROGRAMMA 5 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

Jaar

Hoeksche Waard 2022

52,4

Nederland

Gemeente weinig stedelijk 46,4

48,9

33/184

2.7 Programma 6 Sociaal Domein Tot het programma Sociaal domein behoren de taakvelden samenkracht en inwonersparticipatie, wijkteams, inkomensregelingen, begeleide participatie, arbeidsparticipatie, maatwerkvoorzieningen (Wmo), maatwerkdienstverlening 18+, maatwerkdienstverlening 18-, geëscaleerde zorg 18+ en geëscaleerde zorg 18-.

Wat gebeurde er om ons heen? Wij geven per onderwerp weer wat de ontwikkelingen waren die speelden in 2024. Leefstijl en preventie Er is veel aandacht voor vroegtijdige signalering van risicovolle situaties en tijdige interventie ter voorkoming van zwaardere ondersteuning en zorg. De focus op bestrijding van ziekte en intensieve ondersteuning wordt steeds vaker verlegd naar behoud van gezondheid en eigen kracht door aanpassing van leefstijl en preventie en inzet op een gezonde leefomgeving. In de Hoeksche Waard werkten we aan de doelstellingen van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA). We focussen daarbij op preventie en een sterke sociale basis. Wij ontvingen voor de uitvoering van deze akkoorden financiële middelen vanuit het Rijk, namelijk de Brede Spuk en via centrumgemeente Nissewaard de Spuk IZA. Wetgeving Nieuwe wetgeving leidt ook de komende jaren tot extra taken voor gemeenten in het sociaal domein. Er wordt landelijk gewerkt aan een wetswijziging Wmo om de eigen bijdrage voor de Wmo inkomensafhankelijk te maken. Daarnaast wordt het woonplaatsbeginsel toegevoegd aan de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Hiermee worden gemeenten zelf verantwoordelijk voor de inwoners die de voorziening beschermd wonen nodig hebben. Deze verantwoordelijkheid ligt nu bij centrumgemeente Nissewaard.

Na de decentralisaties van 2015 zijn de taken en de verantwoordelijkheden van gemeenten in het sociaal domein al fors toegenomen. Om deze taken goed uit te kunnen voeren, zijn de budgetten, die het Rijk beschikbaar stelt voor de uitvoering van deze taken, ontoereikend. Gemeenten zoeken, in toenemende mate, een balans tussen een goede invulling van de verantwoordelijkheid voor kwetsbare en minder zelfredzame inwoners en, aan de andere kant, een verantwoorde beheersing van de uitgaven. Druk op het zorgstelsel De druk op het zorgstelsel is groot door personeelstekort en toenemende werkdruk, de dubbele vergrijzing en toenemende hulpvraag. Hulpvragen worden complexer en de kosten stijgen. Het aantal vrijwilligers en mantelzorgers daalt, terwijl het beroep op hen alleen maar toeneemt. Dit geeft risico op uitval en overbelasting. De kosten voor de zorg zijn in 2024 ook fors gestegen als gevolg van CAO-stijgingen. In combinatie met de dubbele vergrijzing, steeds complexere hulpvragen en steeds minder mantelzorgers en vrijwilligers leiden deze ontwikkelingen tot een toenemend gebruik van de Wmo en Jeugdhulp. Om de Wmo beschikbaar, bereikbaar en betaalbaar te houden, heeft de raad in 2024 het kader vastgesteld voor het transformeren van de Wmo. Op basis daarvan voeren we maatregelen uit. Jeugdhulp De vraag naar jeugdhulp is onverminderd hoog.

De hoeveelheid jeugdigen die een beroep doen op jeugdhulp is ook in 2024 gestegen, evenals de kosten. De oorzaken van de stijging van kosten liggen vooral bij landelijke ontwikkelingen zoals de tariefstijgingen in de zorg en het verkleinen van de behandelgroepen. De blijvende stijging van aantallen als kosten vraagt om het maken van keuzes. Zo heeft de gemeenteraad

JAARSTUKKEN 2024 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

34/184

in 2024 onder andere besloten om het lokale team te versterken en meer professionals toe te voegen om zelf meer ondersteuning te kunnen bieden en minder door te verwijzen naar jeugdhulpaanbieders. Ook in het komende jaar zullen er keuzes voorgelegd worden aan de gemeenteraad die zullen landen in een vernieuwde verordening jeugdhulp. In 2023 is de Hervormingsagenda Jeugd (2023-2028) vastgesteld. Deze landelijke agenda heeft als doel knelpunten in de jeugdzorg structureel aan te pakken. Een ander doel is het jeugdzorgstelsel financieel houdbaar maken voor de toekomst. Parallel aan de Hervorminsagenda Jeugd is er het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming (2026-2031). Dit is een flinke, landelijke, transformatie in de kind- en gezinsbescherming waar nu al de nodige voorbereidingen op nodig zijn. Samen met onze maatschappelijke partners en inwoners werken we aan een positief opgroei- en opvoedklimaat. We zetten in op doorontwikkeling van onze lokale teams en werken we naar een integrale, gebiedsgerichte 0-100 dienstverlening. Waarbij zorg zo lang als nodig, maar zo kort als mogelijk ingezet zal worden en zich richt op het versterken van de eigen kracht en de eigen kracht van de samenleving. Wmo Ook de uitgaven voor begeleiding, huishoudelijke ondersteuning en hulpmiddelen nemen toe. Tegelijkertijd lopen de personele tekorten in de ondersteuning en zorg op.

Met name het abonnementstarief vanaf 2019 heeft geleid tot een stijgend gebruik van de huishoudelijke hulp. Hierdoor staat de beschikbaarheid van Wmo-voorzieningen onder druk. Landelijk wordt er gewerkt aan een eigen bijdrage op basis van inkomen en vermogen vanaf 2027. Op basis van inzichten uit data-analyse zoeken we naar sturingsmogelijkheden en interventies om de stijgende Wmo-uitgaven af te vlakken. Met de in 2024, door de raad, vastgestelde kaders voor de transformatie van de Wmo worden de komende jaren maatregelen uitgevoerd om de ondersteuning voor inwoners die het echt nodig hebben, beschikbaar, bereikbaar en betaalbaar te houden. Ook geven we uitvoering aan onderdelen van de Wonen, Welzijn, Zorg visie die in 2021 is vastgesteld. Maatschappelijke Zorg We spannen ons in om inwoners met complexe problemen zelf regie te laten pakken en oplossingen in gang te zetten. Samenwerking tussen lokale en regionale partners zoals gemeente, zorg- en ondersteuningsorganisaties, woningcorporatie en politie zorgt voor een adequate waakvlamfunctie en voorkomt dat mensen tussen wal en schip vallen. Met onze inspanning dragen we bij aan een inclusieve samenleving De Uitvoeringsagenda Complexe Maatschappelijke Zorg is geëvalueerd en wordt op onderdelen voortgezet in het Lokaal Plan Beschermd Thuis.

Hiervoor worden de preventiemiddelen benut die centrumgemeente Nissewaard, vooruitlopend op de doordecentralisatie Beschermd Wonen, overmaakt naar de regiogemeenten om lokaal activiteiten op te zetten gericht op beschermd thuis ter voorkoming van de duurdere maatwerkvoorziening beschermd wonen. Er speelt vaak ook een huisvestingsvraagstuk in geval van complexe zorg. Het bieden van huisvesting heeft onze specifieke aandacht. Ter voorbereiding op de decentralisatie Beschermd Wonen bereiden we samen met de regiogemeenten Goeree-Overflakkee, Voorne aan Zee en centrumgemeente Nissewaard, nieuwe afspraken voor over de voortzetting van de samenwerking vanaf 2026. De huidige afspraken lopen af op 31 december 2025. Daarnaast lopen de huidige contracten met de aanbieders van beschermd wonen ook af per 31 decembern 2025. De contracten zijn gekoppeld aan de regionale samenwerkingsregeling. Er is in 2024 voorbereid op een nieuwe inkoopronde.

JAARSTUKKEN 2024 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

35/184

Inkomensondersteuning/Participatiewet/Schulddienstverlening Landelijk is er in 2024 gewerkt aan het wetsvoorstel ‘Participatiewet in balans’. In dit wetvoorstel staan ruim twintig maatregelen om de huidige Participatiewet te verbeteren en de balans tussen rechten en plichten te herstellen. Dit alles met het doel om de regels en procedures rondom bijstandsuitkeringen te vereenvoudigen. Gemeenten krijgen hierdoor ook meer ruimte voor maatwerk. Professionals zouden beter in moeten kunnen spelen op de persoonlijke situatie van mensen en hen effectiever moeten kunnen helpen naar werk. Vertrouwen en de menselijke maat worden bij de uitvoering kernwaarden. In 2024 is op het gebied van schuldhulpverlening landelijk ingezet op het verkleinen van verschillen in de schuldhulpverlening tussen gemeenten onderling. Vertegenwoordigers van het kabinet, de VNG, NVVK en Divosa hebben hun handtekening gezet onder een gezamenlijk actieplan om de schuldhulp in Nederland komende jaren te versterken. Ze hebben gewerkt aan een zogeheten ‘Basisdienstverlening schuldhulpverlening’. Deze nieuwe basisdienstverlening moet leiden tot een hulpaanbod dat toegankelijker is en in iedere gemeente bestaat uit minimaal dezelfde basiselementen. Veel gemeenten, waaronder ook de onze, passen al elementen uit deze basisdienstverlening schuldhulpverlening toe.

Andere elementen zijn nog in ontwikkeling of worden onderzocht op effectiviteit. In het eerste kwartaal van 2025 wordt er in de Tweede Kamer gedebatteerd over het voorstel. Binnen de Hoeksche Waard zelf hebben we in 2024 het Integraal Beleidsplan Inkomensondersteuning en Schulddienstverlening 2025-2028 opgeleverd. Met dit beleidsplan richten we ons voor de komende periode op vier doelen: • Voorkomen dat inwoners in geldzorgen terechtkomen. • Inwoners krijgen tijdig passende hulp bij het rondkomen of oplossen van financiële problemen. • Alle kinderen hebben gelijke kansen. • Inwoners kunnen (blijven) participeren in onze samenleving. Werk Op het gebied van werk bleven we ons, met HWwerkt! als uitvoeringsorganisatie, in 2024 samen met werkgevers en partners in de regio inzetten op het verkleinen van de afstand tot de arbeidsmarkt voor onze inwoners. Dat deden we onder andere via netwerkvorming, het organiseren van werk-leerlijnen, deelname aan verschillende projecten uit de Regio Deal en inzet op Social Return. In 2024 zijn we gestart met de voorbereiding op de nieuwe Wet van school naar werk. Dit is een sluitende aanpak waarbij jongeren begeleiding konden krijgen bij de overstap van school naar werk. Ook hebben we belangrijke stappen gezet op het gebied van inburgering.

Daarin werden er workshops georganiseerd over de participatieverklaring en over de arbeidsmarkt waarin nieuwkomers leerden over de Nederlandse samenleving en hoe ze hieraan kunnen deelnemen. Integraal en datagedreven werken Integraal en datagedreven werken heeft een stevige relatie met de in het hoofdlijnenakkoord benoemde ‘Kadernota Sociaal’. Deze naam is in 2024 veranderd naar de ‘Visie SamenLeven’, gezien de gelijkwaardigheid met de Omgevingsvisie. De Visie SamenLeven richt zicht hierbij voornamelijk op het sociaal domein, maar zoekt actief de verbinding op met het fysiek domein. In 2024 is actief gewerkt aan de totstandkoming van de Visie SamenLeven. In de visie stellen we een aantal leidende principes vast over de rol die we als gemeente hebben in het sociaal domein en gaan we in op hoe we de kracht van de samenleving kunnen versterken. Aan de hand van data die inmiddels verzameld is over de grootste maatschappelijke opgaven brengen we richting aan, en gaan we dieper in op hoe we hier integraal en in nauwe samenwerking met betrokken spelers – intern en extern – aan gaan werken. In 2025 verwachten we de visie vast te stellen.

JAARSTUKKEN 2024 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

36/184

Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

Stand van zaken

6.1 Alle inwoners, ondernemers en bezoekers van de Hoeksche Waard voelen zich veilig.

6.1.1 We faciliteren en stimuleren een preventieve werkwijze, evenals preventieve én curatieve activiteiten door o.a.:

2024 e.v.

Veilig opgroeien en netwerkoverleg:Voor het doorontwikkelen van het netwerk is vertrouwen en een gemeenschappelijk doel nodig om de samenwerking op verschillende niveaus te verbeteren. De gemeente pakt een rol in het agenderen en faciliteren van deze gesprekken. Er is meer tijd nodig om de samenwerking te versterken.

•

•

•

6.2 Een sociaal en verbonden Hoeksche Waard, waar inwoners naar elkaar omzien en iedereen zichzelf mag zijn. Iedere inwoner van de Hoeksche Waard van jong tot oud en ongeacht waar de wieg staat heeft de kans om een gezond en veilig leven te leiden en zich te ontwikkelen om naar vermogen mee te doen in de samenleving.

6.2.1 We stimuleren samenredzaamheid en participatie van de inwoners in de dorpen o.a. door:

• •

• • •

•

• •

• •

6.3 Hoeksche Waarders hebben laagdrempelig, tijdig en adequaat toegang tot herkenbare hulp en ondersteuning in de buurt.

Het voortzetten van het netwerkoverleg Jeugd. Het doorontwikkelen van Veilig opgroeien is teamwork. Voor te bereiden op / te werken aan de landelijke ontwikkelingen zoals Toekomstscenario kinden gezinsbescherming en de Hervormingsagenda Jeugd. Regionale samenwerking op ontwikkeling naar vernieuwd Beschermd wonen.

De regionale samenwerking naar beschermd wonen verloopt goed (=groen).

2024 - 2028

Uitvoering geven aan Visie Samenleven De visie is nog in ontwikkeling. Realiseren van jongerenontmoetingsplekken Het is niet haalbaar gebleken om 3 jongerenontmoetingsplekken per jaar te realiseren. Er staan middelen in de begroting van 2022 tot en met 2025. In 2025 is niet voldoende financiering voor projectleiding.

Uitvoering te geven aan een visie Samen Leven. Door uitvoering te geven aan de Wonen Welzijn Zorg uitvoeringsagenda. Door onze jongerenparticipatie door te ontwikkelen. Door uitvoering te geven aan de Mantelzorgagenda. Door uitvoering te geven aan de agenda Complex Maatschappelijke Zorg. We stellen een integraal uitvoeringsprogramma Gezond en Actief Leven Akkoord op. We participeren in het Integraal Zorgakkoord. Door uitvoering te geven aan en het evalueren van het transformatieplan Jeugd. Realiseren van jongerenontmoetingsplekken. Werken aan beschikbare, bereikbare en betaalbare zorg (Transformatieagenda Wmo).

Transformatieagenda Wmo. In de praktijk wordt al gewerkt aan de Wmotransformatie. Waar mogelijk wordt al efficiënter gewerkt. De agenda komt in Q2 naar de raad.

De uitvoeringsagenda Complex Maatschappelijke Zorg is afgesloten en overgegaan in het lokale plan Beschermd Thuis.

6.3.1 We faciliteren en stimuleren een preventieve werkwijze, evenals preventieve én curatieve activiteiten door o.a. gebiedsgerichte samenwerking te faciliteren vanuit onze rol als opdrachtgever.

2024 e.v.

6.3.2 We helpen inwoners met het vinden van een weg in alle regelingen door o.a.:

2024 e.v.

•

• •

Heldere informatievoorziening over mogelijkheden en voorzieningen waar mensen gebruik van kunnen maken. Het versterken van de sociaal sterke basis. Onderzoek naar 0-100 teams. Hierin is er aandacht voor mogelijkheden tot: gebiedsgerichte samenwerking. normaliseren en verbondenheid. centrale toegang voor alle zorgvragen. samenvoegen van 18-/18+. versterken van de onderste lagen van de Pyramide. expertise naar de voorkant halen.

6.3.3 We stimuleren en faciliteren (het gebruik van) algemene en collectieve voorzieningen boven maatwerkvoorzieningen door o.a.:

•

•

Alle punten onder 6.2.1 zijn groen behalve:

2024 e.v.

De toegang tot lokale (in)formele voorzieningen centraal in te richten met kundige professionals. Inzicht en overzicht te creëren op het bestaande voorzieningenaanbod

JAARSTUKKEN 2024 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

37/184

Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

Stand van zaken

en de lokale ontwikkelingen om te kunnen sturen op de inzet van de juiste voorzieningen. 6.4 Inwoners ervaren bestaanszekerheid en zijn, waar nodig met ondersteuning, zelfredzaam en dragen naar vermogen bij door middel van werk of vrijwilligerswerk.

6.4.1 Duurzame uitstroom naar de arbeidsmarkt middels ondersteuning van mensen die hulp nodig hebben bij het zoeken naar werk.

Doorlopend

6.4.2 Voorkomen van problematiek op financieel gebied zodat inwoners mee kunnen blijven doen in onze samenleving door het opstellen van een beleidsplan Armoede en Schulden om inwoners te ondersteunen in financiële zelfredzaamheid.

2024 - 2028

Wat heeft het gekost? In de tabel staan, per taakveld, de baten en lasten van dit programma, het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten, de mutaties in de reserves en het gerealiseerde resultaat. Hierbij worden de baten weergegeven als + en de lasten als –. De onttrekkingen aan de reserves zijn gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten (indien systeemreserves). De kosten van de overhead (taakveld 0.4) worden, conform de BBV, weergegeven in het onderdeel “Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien”.

JAARSTUKKEN 2024 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

38/184

(Bedragen x €1.000) Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.71B Begeleiding (WMO) 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

Werkelijk 2023

Primitieve begroting 2024

Actuele begroting 2024

Werkelijk 2024

Saldo 2024

15.551 1.085 15.091 1.299 383 616 0 11 0 2.361

3.286 880 13.425 1.274 0 611 0 0 0 209

12.304 1.007 17.191 1.244 67 659 0 -0 0 3.432

12.665 1.066 17.471 1.180 94 683 0 333 0 3.432

361 60 279 -64 27 24 0 333 0 1

Totaal Baten

36.395

19.685

35.904

36.923

1.020

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.71A Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71B Begeleiding (WMO) 6.71C Dagbesteding (WMO) 6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.72A Jeugdhulp begeleiding 6.72B Jeugdhulp behandeling 6.72C Jeugdhulp dagbesteding 6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73A Pleegzorg 6.73B Gezinsgericht 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig 6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf 6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74C Gesloten plaatsing 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.81A Beschermd wonen (WMO) 6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82 Geëscaleerde zorg 186.82A Jeugdbescherming 6.82B Jeugdreclassering

-21.665 -3.471 -22.372 -5.400 -1.105 -3.942 0 -7.287 -6.026 -1.898 -203 0 -8.291 -796 -1.672 -398 -773 -1.227 -2.146 -4.283 -1.579 -123 0 -18 -636 0 -1.187 -151

-14.302 -3.556 -17.185 -5.872 -836 -4.180 0 -8.101 -6.654 -2.028 -352 0 -8.821 -630 -1.778 -129 -1.573 -793 -2.866 -3.577 -1.966 -269 0 -21 -751 0 -1.221 -139

-19.869 -3.636 -21.528 -5.925 -904 -4.328 0 -9.192 -6.642 -2.021 -217 0 -8.989 -1.290 -1.820 -108 -976 -1.340 -2.196 -4.973 -2.556 -299 0 -21 -564 0 -1.635 -191

-19.265 -3.611 -20.751 -5.638 -979 -4.366 0 -9.091 -6.600 -2.000 -203 0 -8.760 -1.011 -1.891 -252 -824 -1.281 -2.108 -5.268 -2.765 -266 0 -21 -542 0 -1.232 -297

604 25 777 286 -75 -38 0 101 42 21 14 0 229 278 -71 -144 152 59 88 -295 -209 33 0 0 22 0 403 -105

Totaal Lasten

-96.650

-87.601

-101.222

-99.022

2.200

Totaalsaldo van baten en lasten

-60.255

-67.915

-65.318

-62.099

3.219

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

1.105 180 1.254 0 0

944 90 0 0 0

1.353 150 0 0 -118

1.164 89 0 0 -59

-189 -61 0 0 59

Totaal Onttrekkingen reserves

2.539

1.034

1.385

1.194

-191

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

-346 0 -2.077

-45 0 0

-47 0 -2.878

-47 0 -2.878

0 0 0

Totaal Stortingen reserves

-2.423

-45

-2.924

-2.924

0

Geraamd resultaat programma 6. Sociaal domein

-60.139

-66.926

-66.858

-63.829

3.028

De belangrijkste financiële afwijkingen zijn in onderstaand overzicht weergegeven (zie gerealiseerd resultaat, kolom 'Saldo 2024') uit bovenstaande tabel. Verschillen tussen taakvelden die per saldo budgettair neutraal zijn, zijn buiten deze verschillenanalyse gelaten.

JAARSTUKKEN 2024 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

39/184

(Bedragen x €1 miljoen) Onderwerp / Taakveld

Overschot (+) / Tekort (-) op budget

Noodopvang Oekraïense vluchtelingen

0,6

Voordeel / Nadeel

Belangrijkste verklaringen

Voordeel

In 2024 heeft de opvang van Oekraïense ontheemden geleid tot een positief effect voor de gemeente van € 4,2 mln (in 2023: € 3,5 mln). Bij de zomer- en slotrapportage meldden wij hiervan reeds een voordeel van € 3,6 mln. Het extra voordeel ten opzichte van de slotrapportage van € 0,6 mln wordt voornamelijk veroorzaakt door € 0,4 mln hogere baten als gevolg van voordelen op het leefgeld en voordelen op de normvergoeding. Daarnaast is sprake van € 0,2 mln lagere lasten met name als gevolg van het doorschuiven van kosten van een sanitairgebouw en reparatie dak naar 2025. Voor 2025 geldt dat de normvergoeding vanuit het Rijk (verder) wordt verlaagd naar €44. per opvangplek per dag. Bij de Slotrapportage 2024 hebben wij u hierover reeds geinformeerd.

Inkomensregelingen

1,2

Voordeel

Het aantal uitkeringen steeg in 2023 met 7,5%. Deze ontwikkeling leek zich in 2024 voort te zetten (1e halfjaar stijging 4,7%). Vanaf het 4e kwartaal 2024 zette zich echter een flinke daling in in plaats van een verdere stijging (-/- 2,9%). Deze inzichten hebben wij niet meer kunnen verwerken in de Slotrapportage. Daarnaast zijn er kosten geraamd voor een Verbeterplan. Dit Verbeterplan loopt (minimaal) 2 jaar. Voor de niet in 2024 gemaakte kosten leggen wij een voorstel voor bestemming van het aan u voor. Tot slot is in de zomerrapportage 2024 een hoger bedrag aan loonkostensubsidies opgenomen omdat er rekening gehouden werd met een toename van voorzieningen. Ten tijde van de slotrapportage 2024 was er geen indicatie dat er niet afgeweken zou worden van het hogere aantal voorzieningen. Het verschil is ontstaan doordat de groei in het aantal voorzieningen en de hoogte van de waarde van de voorzieningen minder toegenomen zijn dan verwacht.

Personeelskosten Beschut oud

0,2

Voordeel

Enkele voordelen op de geraamde personeelskosten als gevolg van het feit dat twee medewerkers een toekenning hebben gekregen vanuit WIA. Dit is in november 2024 toegekend door het UWV.

Wmo

0,5

Voordeel

Eerder hebben de samenwerkende gemeenten voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang besloten om een financiële vergoeding voor overbruggingszorg uit te keren aan de gemeente voor 2024 en 2025. De vergoeding is bedoeld om de inzet van Wmo-begeleiding te compenseren. Na het afgeven van de beschikking voor beschermd wonen door centrumgemeente Nissewaard, was er te vaak een wachttijd voordat er daadwerkelijk plaats was in een beschermd wonen voorziening. Om ervoor te zorgen dat de situatie van de wachtende inwoner niet verslechterde, werd Wmo-begeleiding ingezet om de wachttijd te overbruggen. Om de hoogte van de vergoeding te berekenen, heeft gemeente Nissewaard per kwartaal bekeken hoeveel inwoners er per gemeente op de wachtlijst met beschikking stonden. Op basis daarvan is het bedrag van € 0,3 mln overgemaakt. Bijbehorende bijstelling van het budget heeft niet tussentijds plaatsgevonden, waardoor nu een voordeel ontstaat bij de jaarrekening. Naar verwachting wordt na 2025 de overbruggingszorg/Wmo-begeleiding contractueel ingekocht door centrumgemeente Nissewaard in opdracht van de samenwerkende gemeenten in de regio Zuid-Hollandse Eilanden. Verder is sprake van een (kleiner) voordelen, met name veroorzaakt doordat zorgaanbieders obv het aantal gedeclareerde uren, niet het volledige (aangepaste) tarief hebben gedeclareerd.

Aan zorgaanbieders is gecommuniceerd dat op declaraties van januari tot en met juli die worden ingediend vanaf 1 oktober 2024 geen nacalculatie/-nabetaling meer wordt verricht (m.a.w. dat ze vanaf 1 oktober januari t/m juli hebben gedeclareerd tegen het oude HO tarief).

Jeugdhulp

0,4

Voordeel

Op basis van de jaarstukken 2024 van de Dienst Gezondheid en Jeugd (DG&J), is sprake van een voordeel van € 0,4 miljoen. Overige verschillen op dit programma onder de rapportagegrens van €250.000.

Overig

0,1

Voordeel

Totaal

3,0

Overschot op budget 2024

Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”. Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" (26-02-2025)

Jaar

Hoeksche Waard

Nederland

Gemeente weinig stedelijk

Personen met bijstandsuitkeringen (per 10.000 inwoners > 18 jaar)

2024

155,7

343,6

202,3

Lopende re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners 15-65 jaar)

2022

102,8

197,7

195,6

Wmo cliënten met een maatwerkarrangement (per 10.000 inwoners)

2024

500

650

628

% Kinderen in uitkeringsgezin

2023

3

6

4

% Werkloze jongeren (16 t/m 22 jaar)

2023

1

2

1

Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar)

2024

10,7

11,5

11,0

Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12-23 jaar)

2024

0,3

0,3

0,3

Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar)

2024

0,6

0,9

0,9

JAARSTUKKEN 2024 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

40/184

2.8 Programma 7 Volksgezondheid en Milieu Tot het programma Volksgezondheid en milieu behoren de taakvelden volksgezondheid en milieubeheer (inclusief duurzame energie).

Wat gebeurde er om ons heen? Duurzaamheid De effecten van klimaatverandering zijn alom zichtbaar. De ontwikkelingen benadrukken het belang van verduurzaming en het toekomstbestendiger maken van onze woon-, leef en werkomgeving. Het is zaak om erger te voorkomen door de uitstoot van CO2 te verminderen en door maatregelen te treffen die droogte, wateroverlast of het verdwijnen van dier- en plantsoorten tegengaan. We zijn trots op de inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties op ons eiland. Samen zetten we grote stappen om energie te besparen en duurzaam op te wekken, om producten en grondstoffen te hergebruiken, om water op te vangen en de natuur op allerlei manieren een handje te helpen. De redenen lopen uiteen. Van geld besparen of nieuwe verdienmodellen ontwikkelen tot de wereld leefbaar doorgeven aan volgende generaties. Wat vaststaat, is dat de verduurzaming van de Hoeksche Waard alleen succesvol kan zijn als we dit samen blijven doen: van inwoner, maatschappelijke organisatie, ondernemer tot overheid, van rijk tot arm en van koploper tot achterblijver. Volksgezondheid en Milieu Het belang van preventie en een gezonde leefstijl bleef onverminderd groot vanwege de (dubbele) vergrijzing en de toenemende druk op de zorg. Gezondheidsrisico's waren nog steeds hoog door hitte en infectieziekten. We zien daarbij dat de vaccinatiebereidheid in sommige kernen laag is.

We zien ook dat de mentale gezondheid van inwoners achteruit is gegaan, dat meer mensen ongezonder leven en dat gezondheidsverschillen toenemen. Om die reden zijn we ook in de Hoeksche Waard aan de slag gegaan met het Gezond en Actief Leven Akkoord en het Integraal Zorgakkoord.

Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

7.1 Een sociaal en verbonden Hoeksche Waard, waar inwoners naar elkaar omzien en iedereen zichzelf mag zijn. Iedere inwoner van de Hoeksche Waard van jong tot oud en ongeacht waar de wieg staat heeft de kans om een gezond en veilig leven te leiden en zich te ontwikkelen om naar vermogen mee te doen in de samenleving.

7.1.1 We stellen een nota publieke gezondheid 2024 – 2027 op en geven daar uitvoering aan.

2024 - 2027

7.1.2 We stellen een preventie- en handhavingsplan Alcohol 2024 – 2027 op en geven daar uitvoering aan.

2024 - 2027

7.1.3 We stellen een integraal uitvoeringsprogramma Gezond en Actief Leven Akkoord op en voeren dat uit.

2024 - 2026

7.2 In 2050 is de Hoeksche Waard klimaatneutraal.

7.2.1 We voeren het uitvoeringsprogramma ‘Circulaire Economie (2022 – 2026)’ uit en stimuleren daarmee inwoners en ondernemers om de beweging te maken naar een circulaire Hoeksche Waard.

2022 - 2026

7.2.2 We voeren het uitvoeringsprogramma ‘Hoeksche Waard richting energieneutraal (2022 – 2026)’ uit en stimuleren daarmee inwoners en ondernemers om de beweging te maken naar een energieneutrale Hoeksche Waard.

2022 - 2026

Stand van zaken

Wat heeft het gekost? In de tabel staan, per taakveld, de baten en lasten van dit programma, het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten, de mutaties in de reserves en het gerealiseerde resultaat. Hierbij worden de baten

JAARSTUKKEN 2024 | 2.8 PROGRAMMA 7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU

41/184

weergegeven als + en de lasten als –. De onttrekkingen aan de reserves zijn gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten (indien systeemreserves). De kosten van de overhead (taakveld 0.4) worden, conform de BBV, weergegeven in het onderdeel “Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien”. (Bedragen x €1.000) Taakveld

Werkelijk 2023

Primitieve begroting 2024

Actuele begroting 2024

Werkelijk 2024

Saldo 2024

260 1.266

545 1.665

422 1.419

413 1.247

-9 -172

7.1 Volksgezondheid 7.4 Milieubeheer Totaal Baten

1.526

2.210

1.840

1.660

-181

7.1 Volksgezondheid 7.4 Milieubeheer

-4.874 -4.197

-5.209 -4.621

-5.363 -4.818

-5.216 -4.595

147 223

Totaal Lasten

-9.071

-9.830

-10.181

-9.811

370

Totaalsaldo van baten en lasten

-7.545

-7.620

-8.341

-8.151

189

7.4 Milieubeheer

4

1.336

1.101

1.091

-10

Totaal Onttrekkingen reserves

4

1.336

1.101

1.091

-10

7.4 Milieubeheer

0

-1.032

-1.042

-1.042

0

Totaal Stortingen reserves

0

-1.032

-1.042

-1.042

0

-7.541

-7.315

-8.282

-8.103

179

Geraamd resultaat programma 7. Volksgezondheid en milieu

De belangrijkste financiële afwijkingen zijn in onderstaand overzicht weergegeven (zie gerealiseerd resultaat, kolom 'Saldo 2024') uit bovenstaande tabel. Verschillen tussen taakvelden die per saldo budgettair neutraal zijn, zijn buiten deze verschillenanalyse gelaten. (Bedragen x €1 miljoen) Onderwerp / Taakveld

Overschot (+) / Tekort (-) op budget

Voordeel / Nadeel

Belangrijkste verklaringen

Overige verschillen op dit programma onder de rapportagegrens van €250.000.

Overig

0,2

Voordeel

Totaal

0,2

Overschot op budget 2024

Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”. Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" (26-02-2025) % Hernieuwbare elektriciteit (uit zon, wind, etc.)

JAARSTUKKEN 2024 | 2.8 PROGRAMMA 7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU

Jaar

Hoeksche Waard 2022

105,8

Nederland

Gemeente weinig stedelijk 41,0

geen data

42/184

2.9 Programma 8 Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Tot het programma Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening behoren de taakvelden ruimtelijke ordening, grondexploitatie (anders dan bedrijventerreinen), wonen en bouwen.

Wat gebeurde er om ons heen? Wonen en volkshuisvesting De druk op de woningmarkt was in 2024 onverminderd hoog. Ook in de Hoeksche Waard bleef het van belang om voldoende woningen te bouwen, met name in het betaalbare segment. We zagen wel dat onze inzet op meer betaalbare woningbouw de eerste vruchten beginnen af te werpen. Er was sprake van meer betaalbaar aanbod, wat ook resulteerde in een toename van het aantal aanvragen voor de starterslening en versterkte leningen. In 2024 was er onverminderd focus op de huisvesting van ouderen en andere aandachtsgroepen. Een aanzienlijk deel van de woningbouwopgave de komende jaren moet dan ook bestaan uit nultredenwoningen, geclusterde woonvormen en zorggeschikte woningen. Er werd een kansenkaart opgeleverd voor het realiseren van geclusterde woonvormen en zorggeschikte woningen al dan niet geconcentreerd nabij voorzieningen. De komende jaren moeten deze kansen verzilverd gaan worden door realisatie. Ook zijn afgelopen jaar opnieuw tijdelijke woningen opgeleverd. De doorstroming van ouderen naar een voor hen passende woning bleven we stimuleren met de verhuisregeling. We actualiseerden de prestatieafspraken met HW Wonen, huurdersvereniging en maatschappelijke organisaties en starten met het opstellen van het programma volkshuisvesting.

We actualiseerden het Woningmarktonderzoek Hoeksche Waard 2021 en stelden eind 2024 de woningbouwprogrammering vast. Vooral als gevolg van aanvullend woningbouwprogramma in Stougjeswijk en de Molenpolder zijn er een aanzienlijk aantal woningen aan de programmering toegevoegd. Gelet op de omvang van de programmering geldt op dit moment een initiatievenstop voor de dorpen waar sprake is van overprogrammering. De focus van onze inzet ligt met name op het daadwerkelijk uitvoeren en versnellen van de woningbouwplannen. Aandachtspunt blijft de voortgang van de realisatie van de woningbouwplannen (continue bouwstroom). Een goede samenwerking met betrokken partijen is daarbij van belang. In navolging van de afspraken uit de Regionale realisatieagenda uit 2023 zetten we in 2024 onze afstemming met ontwikkelende partijen en partners aan de versnellingstafel voort. De uitdaging om goede voortgang te behouden is groot, maar mede door de tafel weten we elkaar sneller te vinden om knelpunten te bespreken en tot oplossingen te komen. Voor echte doorbraken op de grotere knelpunten, bijvoorbeeld waar het gaat om rechtsgang, stikstof en/of netcongestie, zijn we wel sterk afhankelijk van overige (semi)overheden en partijen.

Als gemeente zelf hebben we afgelopen jaar stappen gezet waar het gaat om het verkorten van het planproces door toepassing van ‘parallel plannen’ en het verbeteren van projectmatig werken. Omgevingswet Per 1 januari 2024 trad de Omgevingswet in werking. De wet staat voor een goede balans tussen het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving. Ook biedt de Omgevingswet de mogelijkheid om met overzichtelijkere regels de leefomgeving meer in samenhang in te richten. Het biedt daarnaast meer ruimte voor lokaal maatwerk en leidt tot een betere en snellere besluitvorming. De wet is veelomvattend en heeft grote impact op de organisatie. Wij deden de afgelopen jaren er alles aan om de implementatie van

JAARSTUKKEN 2024 | 2.9 PROGRAMMA 8 VOLKSHUISVESTING EN RUIMTELIJKE ORDENING

43/184

de nieuwe wet soepel te laten verlopen en aan alle wettelijke vereisten uit de wet te voldoen. De komende jaren zullen wij voor het eerst gaan werken en ervaring opdoen met de nieuwe wet. Belangrijke activiteit voor de komende jaren is de vormgeving van een gebiedsdekkend omgevingsplan. Daarvoor hebben we vanuit het overgangsrecht de tijd tot 1 januari 2032.

Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

Stand van zaken

8.1 Actueel woonbeleid.

8.1.1 Woonvisie actualisatie (implementatie in Omgevingsvisie en daarnaast opstellen volkshuisvestelijk programma).

2024 - 2025

Op 23 april 2024 zijn de Uitvoeringsbepalingen Wonen vastgesteld. Op 26 november 2024 heeft het college ingestemd met het plan van aanpak om een programma volkshuisvesting op te stellen. Naar verwachting neemt het college in het vierde kwartaal van 2025 een besluit over het programma.

8.2 Behoud van jonge huishoudens en instroom van jonge huishoudens faciliteren om de demografische balans te behouden.

8.2.1 Behoud van jonge huishoudens en faciliteren instroom.

2024 - 2026

In toenemende mate vinden jongeren een geschikte woning in de Hoeksche Waard. Een belangrijke factor daarbij is een groter aanbod van woningen in het betaalbare segment. We zien dit terug bij het aantal aanvragen voor een starterslening, wat is gestegen met 77% en het aantal verstrekte leningen wat bijna is verdubbeld in 2024.

8.3 Een continue toevoeging van 500 woningen per jaar aan de woningvoorraad om te voldoen aan de vraag.

8.3.1 Voortgang behouden en versnellen woningbouwproductie.

2024 - 2026

Conform behoefte en ambitie wordt gestreefd naar een productie van 500 woningen per jaar. Afgelopen jaar zijn er zo'n 524 vergunningen voor woningen verleend. Het aantal gereed gemelde woningen (winden waterdicht) bedroeg zo'n 353 woningen.

8.4 Een kwalitatief woningbouwprogramma met de juiste woning op de juiste plek, conform de WWZ-visie

8.4.1 Activiteiten ter realisatie van onze doelstelling ‘de juiste woning op de juiste plek’, waaronder woningbouw van voldoende betaalbare woningen en huisvesting voor ouderen en overige aandachtsgroepen.

2024 - 2026

Voorde Hoeksche Waard zijn er voor de periode 2025 tot en met 2032 in totaal 4.139te realiseren woningen verdeeld over 100 plannen opgenomen in het door GSvastgestelde regionale Woningbouwprogramma. 33% van ons programma betreft een sociale huurwoning,66% betreft een betaalbare woning. Het programma is daarmee in lijn met de Woondealafspraken.

8.5 Het grondbeleid inzetten als een middel om onze (ruimtelijke) opgaven en doelstellingen te verwezenlijken.

8.5.1 Nota Grondbeleid opstellen & onderzoek naar actief grondbeleid.

2024

De Nota Grondbeleid is in juli 2024 vastgesteld, de wijze van uitvoering van het actief grondbeleid wordt onderzocht in 2025. In september 2024 is gestart met het opstellen van het programma kostenverhaal. Naar verwachting neemt het college medio 2025 een besluit over dit programma.

8.6 Inwerkingtreding omgevingswet.

8.6.1 Realisatie van een gebiedsdekkend omgevingsplan.

2032

In 2023 is gestart met het omgevingsplan buitengebied als eerste staprichting het gebiedsdekkend omgevingsplan. Verwachting is dat eengebiedsdekkend omgevingsplan in 2032 haalbaar is.

8.7 Woningbehoefteonderzoek

8.7.1 In navolging van de provinciale prognoses wordt de gemeentelijke woningbehoefteprognose geactualiseerd.

2024 - 2025

Het woningbehoefteonderzoek is in september 2024 vastgesteld.

Wat heeft het gekost? In de tabel staan, per taakveld, de baten en lasten van dit programma, het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten, de mutaties in de reserves en het gerealiseerde resultaat. Hierbij worden de baten weergegeven als + en de lasten als –. De onttrekkingen aan de reserves zijn gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten (indien systeemreserves). De kosten van de overhead (taakveld 0.4) worden, conform de BBV, weergegeven in het onderdeel “Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien”.

JAARSTUKKEN 2024 | 2.9 PROGRAMMA 8 VOLKSHUISVESTING EN RUIMTELIJKE ORDENING

44/184

(Bedragen x €1.000) Taakveld

Werkelijk 2023

Primitieve begroting 2024

Actuele begroting 2024

Werkelijk 2024

Saldo 2024

1.231 622 4.009

878 874 3.749

3.722 4.702 6.515

3.545 8.784 5.906

-177 4.082 -609

8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal Baten

5.862

5.501

14.938

18.234

3.296

8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen

-3.954 -764 -5.638

-3.533 -866 -5.552

-5.884 -4.858 -5.833

-5.875 -9.394 -6.250

10 -4.536 -417

Totaal Lasten

-10.355

-9.951

-16.576

-21.518

-4.943

Totaalsaldo van baten en lasten

-4.493

-4.450

-1.637

-3.284

-1.647

736 220 0

270 0 0

1.516 0 0

1.494 0 0

-22 0 0

Totaal Onttrekkingen reserves

956

270

1.516

1.494

-22

8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

-423 -4

-80 0

-1.261 0

-1.132 0

128 0

Totaal Stortingen reserves

-427

-80

-1.261

-1.132

128

-3.964

-4.260

-1.382

-2.923

-1.541

8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen

Geraamd resultaat programma 8. Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening

De belangrijkste financiële afwijkingen zijn in onderstaand overzicht weergegeven (zie gerealiseerd resultaat, kolom “Saldo 2024") uit bovenstaande tabel. Verschillen tussen taakvelden die per saldo budgettair neutraal zijn, zijn buiten deze verschillenanalyse gelaten. (Bedragen x €1 miljoen) Onderwerp / Taakveld

Overschot (+) / Tekort (-) op budget

Leges omgevingsvergunningen

Grondexploitaties

Voordeel / Nadeel

-0,9

Nadeel

0,3

Voordeel

-0,8

Nadeel

Overig

-0,1

Nadeel

Totaal

-1,5

Tekort op budget 2024

Belangrijkste verklaringen

Er zijn in 2024 minder aanvragen omgevingsvergunning ontvangen voor de realisatie van woningbouwprojecten, dan aanvankelijk geprognotiseerd. Deze minder ontvangen aantal aanvragen hebben geleid tot lagere legesinkomsten in 2024. De komende jaren verwachten wij dat deze projecten alsnog worden aangevraagd. In 2024 heeft een grondtransactie bij Land van Essche plaatsgevonden. Voor deze grondverkoop en voor het woonrijp maken zijn betalingstermijnen afgesproken. In de jaarrekening dienen wij ihkv het BBV de betreffende baten en lasten in 2024 te verantwoorden. Dit leidt tot hogere baten (+/+ € 4 mln) en hogere lasten (-/- € 4 miln), wardoor per saldo dit neutraal is. Daarnaast is sprake van een hogere tussentijdse winstneming (€ 0,3 mln) bij de grondexploitatie Land van Essche. Voor de grondexploitatie tijdelijke huisvesting Numansdorp hebben wij een extra storting in de verliesvoorziening gedaan in verband met de verplichte terugkoop van de grond van HW Wonen over 15 jaar. Deze storting hadden wij bij de slotrapportage niet voorzien (-/-€ 0,8 mln). Overige verschillen op dit programma onder de rapportagegrens van € 250.000.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15653802/2