Jaarstukken 2024

Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”. Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" (26-02-2025)

Jaar

Hoeksche Waard

Nederland

Gemeente weinig stedelijk

Demografische druk (Groene + grijze druk tov 20-64 jarigen)

2024

80,9

70,4

80,5

Aantal nieuwbouwwoningen per 1.000 woningen

2023

15,4

9,1

8,8

JAARSTUKKEN 2024 | 2.9 PROGRAMMA 8 VOLKSHUISVESTING EN RUIMTELIJKE ORDENING

45/184

2.10 Algemene Dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien Er zijn geen doelstellingen en activiteiten geformuleerd voor dit onderdeel met uitzondering voor het onderdeel overhead (bedrijfsvoering). We verwijzen voor de doelstellingen en activiteiten voor overhead/ bedrijfsvoering (taakveld 0.4) naar programma 0 Bestuur en Ondersteuning en de paragraaf 3.5 Bedrijfsvoering van deze jaarstukken. In de tabel staan, per taakveld, de baten en lasten van dit onderdeel, het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten, de mutaties in de reserves en het gerealiseerde resultaat. Hierbij worden de baten weergegeven als + en de lasten als –. De onttrekkingen aan de reserves zijn gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten (indien systeemreserves). De kosten van de overhead (taakveld 0.4) worden, conform de BBV, verantwoord op dit onderdeel. (Bedragen x €1.000) Taakveld

Werkelijk 2023

Primitieve begroting 2024

Actuele begroting 2024

Werkelijk 2024

Saldo 2024

174 1.415 11.182 8.520 793

112 1.262 11.625 8.583 797

540 2.211 12.038 9.686 828

893 2.485 12.017 9.597 820

353 274 -21 -89 -8

148.627

152.364

158.017

159.746

1.729

111

92

93

126

33

Totaal Baten

170.822

174.834

183.412

185.684

2.272

0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

-34.221 -162 -596 -323

-33.624 -98 -619 -374

-35.748 -212 -706 -302

-37.334 -593 -733 -261

-1.586 -381 -27 41

0

-750

0

0

0

-268 361

-310 -72

-175 0

101 -52

275 -52 -1.729

0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten

Totaal Lasten

-35.209

-35.846

-37.143

-38.873

Totaalsaldo van baten en lasten

135.612

138.989

146.269

146.811

543

0.10 Mutaties reserves 0.4 Overhead 0.5 Treasury

29.086 4.941 0

657 3.562 0

657 8.586 0

200 10.230 0

-457 1.644 0

Totaal Onttrekkingen reserves

34.027

4.219

9.243

10.430

1.187

0.10 Mutaties reserves 0.4 Overhead

-29.086 -498

-657 0

-657 -4.866

-200 -4.866

457 -0

Totaal Stortingen reserves

-29.585

-657

-5.523

-5.066

457

Geraamd resultaat programma 9. Algemene dekkingsmiddelen, overhead, Vpb en onvoorzien

140.055

142.550

149.989

152.175

2.186

De belangrijkste financiële afwijkingen zijn in onderstaand overzicht weergegeven (zie gerealiseerd resultaat, kolom “Saldo 2024) uit bovenstaande tabel. De onttrekkingen aan de reserves zijn gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten. Verschillen tussen taakvelden die per saldo budgettair neutraal zijn, zijn buiten deze verschillenanalyse gelaten.

JAARSTUKKEN 2024 | 2.10 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN, OVERHEAD, VENNOOTSCHAPSBELASTING EN ONVOORZIEN

46/184

(Bedragen x €1 miljoen) Onderwerp / Taakveld

Overschot (+) / Tekort (-) op budget

Algemene uitkering

Voordeel / Nadeel

1,7

Belangrijkste verklaringen

Voordeel

Vanuit de decembercirculaire 2024 ontvingen wij aanvullende middelen in het gemeentefonds. Omdat wij de decembercirculaire later ontvingen dan het moment waarop wij de slotrapportage opstelden, is bij de jaarrekening een voordeel van € 1,7 mln op de algemene uitkering ontstaan. Hiervan heeft, € 0,8 mln betrekking op extra middelen die wij ontvingen voor een aantal decentralisatie-uitkeringen (waarvan € 0,5 mln voor de decentralisatie-uitkering voor natuur en energieprojecten), € 0,4 mln betrekking op afrekeningen over voorgaande jaren en € 0,2 mln middelen voor jeugdgezondheidszorg Oekraiense vluchtelingen. Tot slot is sprake van een aantal overige voordelen ad € 0,5 mln (verschil in gehanteerde maatstaven/aantallen).

Overhead / bedrijfsvoering

0,6

0,0

Neutraal

Gemeenten zijn verplicht om een voorziening te treffen voor verlofdagen van medewerkers die nog niet zijn opgenomen aan het eind van het jaar. Als gevolg van wijzigingen in het BBV mogen de wettelijke verlofdagen hierin niet meer worden betrokken. Dit betekent dat wij een deel van de opgenomen verplichting/voorziening moeten laten vrijvallen in het resultaat. Dit betekent een voordeel van € 0,6 mln in deze jaarrekening. Flankerend beleid maatregelen zijn gedekt uit de reserve Flankerend Beleid.

Overig

-0,1

Voordeel

Overige verschillen op dit programma onder de rapportagegrens van € 250.000.

Totaal

2,2

Overschot op budget 2024

Voordeel

Uitsplitsing Algemene Dekkingsmiddelen Onderstaand overzicht bevat de uitsplitsing van de algemene dekkingsmiddelen. Voor de verschillenanalyse tussen actuele begroting 2024 en werkelijk 2024 wordt verwezen naar bovenstaande tabel, waar de grootste afwijkingen zijn toegelicht. Onder de algemene dekkingsmiddelen behoren de inkomsten waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald. De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit de lokale heffingen, de algemene uitkering, dividendinkomsten, het saldo van de financieringsfunctie (verschil tussen de aan taakvelden toegerekende rekenrente en de werkelijk betaalde rente over lang- en kortlopende leningen, ook wel renteresultaat genoemd) en eventuele overige algemene dekkingsmiddelen. De verdeling van de algemene dekkingsmiddelen is als volgt: (Bedragen x €1.000) Overzicht algemene dekkingsmiddelen

Werkelijk 2023

Primitieve begroting 2024

Actuele begroting 2024

Werkelijk 2024

Saldo 2024

1. Lokale heffingen waarvan besteding niet gebonden is* 2. Algemene uitkering 3. Dividend 4. Saldo financieringsfunctie

20.646 148.627 1.284 0

21.182 152.364 1.229 -1

22.729 158.017 1.976 127

22.605 159.746 1.981 -1

-124 1.729 5 -128

Totaal

170.558

174.773

182.849

184.330

1.481

* Deze heffingen bestaan uit de (on)roerende zaakbelasting, toeristenbelasting, reclamebelasting en hondenbelasting Voor de toelichting op het saldo 2024 verwijzen wij u naar de eerdere tabel in dit hoofdstuk waarin de afwijkingen tussen actuele begroting en werkelijk zijn toegelicht.

Overhead De overheadkosten bestaan uit de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Voorbeelden zijn de gemeentesecretaris en directie, HRM, informatievoorziening en automatisering, huisvesting, financiën etc.

Vennootschapsbelasting Vanaf 2016 moeten gemeenten en andere overheden vennootschapsbelasting (vpb) betalen over de winst die ze met hun ondernemingsactiviteiten maken. Met name grondexploitaties behoren tot de ondernemerstaken en zijn daarmee in de aangifte Vpb betrokken.

JAARSTUKKEN 2024 | 2.10 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN, OVERHEAD, VENNOOTSCHAPSBELASTING EN ONVOORZIEN

47/184

De grondexploitaties zijn, vanaf 2019 (herindeling), als één geheel beoordeeld waardoor compensatie tussen alle grondexploitaties mogelijk is. Deze situatie is per 2024 nog steeds van toepassing. Voor wat betreft de ‘overige activiteiten’ (bijdragen in salariskosten voor uitgeleend personeel, bijdrage van het waterschap voor de openbare verlichting in het buitengebied, havengelden, marktgelden, pacht van agrarische gronden, huuropbrengsten) is er geen sprake van winststreven. De conclusie dat de gemeente voor deze overige activiteiten geen onderneming in fiscale zin vormt, kan dan ook gehandhaafd blijven.

Onvoorzien De verplichte raming voor onvoorziene uitgaven is, conform de door de raad vastgestelde Financiele Verordening, in de begroting 2024 verwerkt. Hiervoor hebben wij in de primaire begroting 2024 een bedrag van (afgerond) € 1 opgenomen. In 2024 zijn er geen uitgaven ten laste van dit budget gebracht.

Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”, met uitzondering van de gemeente specifieke indicatoren (formatie, bezetting, apparaatskosten, inhuur en overhead). Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" (26-02-2025)

Jaar

Hoeksche Waard

Nederland

Gemeente weinig stedelijk

Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden in €

2024

727

geen data

geen data

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden €

2024

830

geen data

geen data

Gemiddelde WOZ-waarde woningen x € 1.000

2024

382

379

Formatie (fte per 1.000 inwoners)

2024

6,72

*

*

Bezetting (fte per 1.000 inwoners)

2024

6,49

*

*

Apparaatskosten (kosten per inwoner)

2024

796,1

*

*

Externe inhuur (% van totale loonkosten)

2024

21%

*

*

Overhead (% van de totale lasten)

2024

12%

*

*

376

* Geen gegevens opgenomen/bekend in "Waar staat je gemeente.nl"

Toelichting bij beleidsindicator “Externe inhuur” (% van totale loonkosten) In bovenstaande tabel is opgenomen dat de externe inhuur als percentage van de totale loonsom (werkelijke salarislasten van vast personeel incl. de kosten van inhuur als gevolg van vacatures, vervanging bij ziekte en specialistische inhuur) over 2024 gelijk is aan 21%. In 2023 was dit percentage 23%, in 2022 was dit 25% en in 2021 was dit percentage nog 29%. De daling van het inhuurpercentage naar 21% in 2024 sluit aan bij onze doelstelling én gemaakte afspraken met de Auditcommissie om ons inhuurpercentage stapsgewijs verder af te bouwen.

JAARSTUKKEN 2024 | 2.10 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN, OVERHEAD, VENNOOTSCHAPSBELASTING EN ONVOORZIEN

48/184

3 Jaarverslag: Paragrafen

JAARSTUKKEN 2024 | 3 JAARVERSLAG: PARAGRAFEN

49/184

3.1 Inleiding In de afzonderlijke paragrafen in de jaarstukken beschrijven we de beleidslijnen voor belangrijke beheersmatige aspecten en voor de lokale heffingen. De paragrafen hebben als doel een dwarsdoorsnede van de Jaarstukken te presenteren. Daar waar de Jaarstukken meer zijn gericht op het gerealiseerde beleidsproces, richten de paragrafen zich op het beheersproces dat niet direct extern gericht is, maar waarbij sprake is van een behoorlijke financiële betekenis, een grote bestuurlijke relevantie of randvoorwaarden die van belang zijn voor een goed inzicht van de (beleids)programma’s. Samengevat is het hoofddoel van de paragrafen om, door dwarsdoorsneden van de begroting, uw raad te faciliteren in het vaststellen van een aantal wezenlijke beleidslijnen en de hoofdlijnen van de uitvoering te controleren. De jaarstukken bevatten de volgende paragrafen: • Lokale heffingen • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Onderhoud kapitaalgoederen • Financiering • Bedrijfsvoering • Verbonden partijen • Grondbeleid • Wet open overheid (Woo) • Regio Deal

JAARSTUKKEN 2024 | 3.1 INLEIDING

50/184

3.2 Lokale heffingen Inleiding In deze paragraaf staat informatie over de gemeentelijke belastingen en rechten (gebonden heffingen), die in onze gemeente van toepassing zijn, het beleid rondom de lokale heffingen een overzicht van de opbrengsten in 2024 en een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid.

Algemene uitgangspunten Belastingen, zoals onroerendezaakbelasting en hondenbelasting zijn algemene dekkingsmiddelen. De opbrengsten zijn vrij besteedbaar. Dit in tegenstelling tot de gebonden heffingen, zoals rioolrecht. Deze middelen moeten verplicht besteed worden aan het doel waarvoor zij geïnd zijn. In onderstaand overzicht geven wij aan welke belastingen wij heffen, wat de heffingsmaatstaf is en wat het beoogd doel is. Omschrijving

maatstaf

Beoogd doel

WOZ waarde waarde roerende zaak Aantal honden Aantal overnachtingen Aantal etmalen verblijf WOZ waarde

algemeen dekkingsmiddel algemeen dekkingsmiddel a;lgemeen dekkingsmiddel Algemeen dekkingsmiddel Algemeen dekkingsmiddel bestrijding van kosten gericht op veiligheid ,leefbaarheid of ontwikkeling van het aangewezen gebied waar de belasting geheven wordt

Rioolheffing won. eigenaar Rioolheffing won. gebruiker Rioolheffing niet won. eigenaar Rioolheffing niet won. gebrruiker Lijkbezorgingsrechten

vast bedrag aantal gebruikers WOZ waarde WOZ waarde diversen (verschillend per dienst)

Leges Afvalstoffenheffing

diversen (verschillend per dienst) vast bedrag verhoogd met een bedrag per lediging diversen (verschillend per haven) vierkante meters gebruik diversen ( verschillend per BIZ vereniging)

dekking van kosten voor onderhoud en vervanging riolering dekking van kosten voor onderhoud en vervanging riolering dekking van kosten voor onderhoud en vervanging riolering dekking van kosten voor onderhoud en vervanging riolering dekking van de kosten van diensten nader omschreven in de tarieventabel bij de verordening (begraven, grafuitgifte, onderhoud, specifieke dienst) dekking van de kosten van dienstverlening aan een individuele derde dekking van de kosten voor afvoer en verwerking van huishoudelijk afval

Belastingen Onroerende zaakbelasting Roerende zaakbelasting Hondenbelatsing Toeristenbelasting Watertoeristenbelasting Reclamebelasting Rechten

Haven- en kadegelden Marktgelden BIZ

dekking kosten onderhoud havens en kades dekking van kosten verbonden aan gebruik van een marktstandplaats bestrijding van kosten gericht op veiligheid ,leefbaarheid of ontwikkeling van de bedrijveninvesteringszone (winkelgebied of bedrijventerrein)

Woonlasten De gemeentelijke woonlasten bestaan uit onroerendezaakbelasting (OZB), afvalstoffenheffing en rioolheffing. De gemeentelijke belastingen zijn in 2024 gestegen met een inflatiecorrectie van 3,3%. De gebonden heffingen, zoals afvalstoffenheffing, en leges, mogen wettelijk maximaal 100% kostendekkend zijn, inclusief toe te rekenen compensabele btw, mutaties in voorzieningen en toe te rekenen kosten voor overhead. Ook voor deze gebonden heffingen is de inflatiecorrectie van 3,3% toegepast.

We streven naar zo laag mogelijke lokale lasten Activiteiten voeren we uit tegen zo laag mogelijke kosten voor inwoners en bedrijven. Bij de rechten streven we naar kostendekkende tarieven.

Kostenonderbouwing volgens het Besluit begroting en verantwoording (BBV) Het BBV schrijft voor dat in de paragraaf lokale heffingen kostenonderbouwingen voor belastingtarieven zijn opgenomen. Dit geldt met name voor de gebonden heffingen. Uit deze onderbouwing moet blijken in welke mate de lasten gedekt worden door de baten (maximaal 100%). Wij berekenen dit door per gebonden heffing de totale baten te delen door de totale lasten voor zover deze toe te rekenen zijn aan de heffing. Bij baten nemen wij zowel de opbrengst van de heffing als de overige baten, zoals bijdragen van derden, mee. In de kostprijs nemen we de kosten op voor diensten van externen (netto kosten), de

JAARSTUKKEN 2024 | 3.2 LOKALE HEFFINGEN

51/184

ambtelijke ureninzet, overhead en (compensabele) btw mee. Btw die fiscaal aftrekbaar is mag niet meegenomen worden.

Overhead rekenen we toe volgens een opslag De apparaatskosten bestaan uit directe loonkosten en overhead (loonkosten ondersteunend personeel, huisvesting, ICT etc.). De directe loonkosten rekenen we rechtstreeks toe op basis van de geraamde tijdsbesteding. Overhead rekenen we via een opslagpercentage direct toe aan de loonkosten. Het percentage bepalen we door de overhead te delen door de totale directe loonkosten.

Opbrengst lokale heffingen Onderstaande tabel geeft een overzicht van de begrote en werkelijke opbrengsten van de lokale heffingen in 2024. (Bedragen x €1.000) Omschijving

Begroot 2024

Werkelijk 2024

Verschil

Onroerende zaakbelasting Roerende zaakbelasting Hondenbelasting Toeristenbelasting Reclamebelasting

21.718 6 703 188 115

21.611 2 695 181 116

-107 -4 -8 -7 1

Subtotaal (a)

22.730

22.605

-125

Rioolheffing Lijkbezorgingsrechten Leges Afvalstoffenheffing Haven- en kadegelden Marktgelden

9.761 1.513 8.578 9.922 90 23

9.758 1.417 7.629 10.062 145 22

-3 -96 -949 140 55 -1

Subtotaal (b)

29.887

29.033

-854

BIZ Subtotaal (c)

178 178

163 163

-15 -15

Totaal (a+b+c)

52.795

51.801

-994

Belastingen

Rechten

Overig

Lokale lastendruk meerpersoonshuishoudens De onroerendezaakbelasting (OZB) voor woningen, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing bepalen het totaal van de lokale lasten. In onderstaand overzicht geven wij de gemiddelde lasten 2024 van Hoeksche Waard naast het landelijk gemiddelde weer. Uitgangspunt hierbij is een meerpersoonshuishouden met een eigen woning met een (gemiddelde) waarde van € 380.064,-. (Bedragen x €1) Lastendruk 2024

Hoeksche Waard

landelijk*

OZB Rioolheffing afvalstoffenheffing

304 227 266

345 225 346

Lastendruk

797

916

Meerp. Huish. Met eigen woning

*Bron: Coelo 2024

Onroerende- en roerende zaakbelastingen (OZB en RZB) Bij de onroerende- en roerende zaakbelastingen is de herwaardering van het (on)roerend goed (wet WOZ) van belang. De WOZ-waarde wordt jaarlijks vastgesteld. De belasting wordt uitgedrukt in een percentage van deze waarde. Voor belastingjaar 2024 gaat het om de waarde op de peildatum 1 januari 2023.

JAARSTUKKEN 2024 | 3.2 LOKALE HEFFINGEN

52/184

Waardestijging van bestaande panden is in het tarief gecorrigeerd (verlaging van de tarieven). Vervolgens is de inflatiecorrectie (3,3%) toegepast. De tarieven voor OZB en RZB zijn wettelijk verplicht aan elkaar gelijk. Zowel OZB als RZB behoren tot de algemene middelen waarvan de besteding vrij is. In 2024 is een totaalbedrag van ca € 21.611.000 aan OZB ontvangen; de opbrengst van de RZB bedroeg ca € 2.000. Hieronder treft u een overzicht aan van de tarieven 2024 van onze gemeente en het landelijk gemiddelde over 2024. OZB / RZB tarieven

2024 HW

2024 land.gem.*

woningen niet woningen eigenaren niet woningen gebruikers

0,07999% 0,27827% 0,23222%

0,0909% 0,3272% 0,2333%

*Bron: Coelo 2024

Hondenbelasting Hondenbelasting is een van de oudste belastingen van ons land. Deze belasting betreft een algemeen dekkingsmiddel en hoeft daarmee niet verplicht besteed te worden aan de kosten die de gemeente maakt voor hondenbezit. In 2024 is een totaalbedrag van ca € 695.000 aan hondenbelasting ontvangen. In onderstaande tabel geven wij de tarieven voor 2024 van onze gemeente weer evenals het landelijk gemiddelde over 2024 (van gemeenten waar hondenbelasting is ingevoerd). Hondenbelasting

2024 HW

2024 land.gem.*

Eerste hond Volgende hond kennel

96 170 410

27 geen land. gem. geen land. gem.

*Bron: Coelo 2024

Toeristenbelasting en watertoeristenbelasting Toeristenbelasting geldt voor het overnachten in hotels, pensions etc. Watertoeristenbelasting geldt voor het verblijven in een haven per etmaal. In plaats van een bedrag per nacht kan ook voor een vast bedrag voor een heel seizoen gekozen worden (forfait). Beide belastingen behoren tot de algemene middelen waarvan de besteding vrij is. De belasting geldt niet voor ingezetenen van Hoeksche Waard. In 2024 bedroeg het tarief voor zowel toeristen- als watertoeristenbelasting € 1,25 per nacht/etmaal. Toeristenbelasting

2024

Hoeksche Waard Gemiddeld Zuid-Holland* Gemiddeld Nederland*

€ 1,25 € 3,05 € 2,34

Bron: Bungalowparkenoverzicht.nl

Rioolheffing Rioolheffing is een belasting waarvan de opbrengsten besteed moeten worden aan de specifieke taak. De opbrengsten rioolheffing dekken, naast de kosten van het rioleringsstelsel, ook kosten die voortvloeien uit de Wet gemeentelijke watertaken. Om schommelingen in de tarieven te voorkomen, maken we gebruik van een voorziening voor riolering. Het tarief voor rioolheffing 2024 komt voort uit het door de gemeenteraad op 13 oktober 2020 vastgestelde Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025.

JAARSTUKKEN 2024 | 3.2 LOKALE HEFFINGEN

53/184

Het tarief in 2024 bedroeg voor het eigenaarsdeel € 113,- en voor het gebruikersdeel respectievelijk €57,(1-persoonshuishouden) of € 113,- voor een meerpersoonshuishouden. Hieronder geven wij een overzicht van de baten en lasten in 2024 en daarbij de mate van kostendekking van de heffing. (Bedragen x €1.000) Kostendekkendheid Rioolheffing Netto kosten Direct toe te rekenen kosten overhead BTW

6.128 1.310 952 1.402

Totale lasten

9.792

Opbrengsten heffing Overige opbrengsten

9.758 -

Totale baten

9.758

dekkingspercentage (ex mutatie voorziening) Mutatie voorziening (onttrekking)

100,4% 35

Lijkbezorgingsrechten Lijkbezorgingsrechten moeten besteed worden aan de specifieke taak. De tarieven komen voort uit het eind 2020 door de raad vastgestelde beleid. Hieronder geven wij een overzicht van de baten en de lasten in 2024 en daarbij de mate van kostendekking van deze heffing. (Bedragen x €1.000) Kostendekkendheid lijkbezorgingsrechten Netto kosten Direct toe te rekenen kosten Overhead BTW

1.214 1.271 898 -

Totale lasten

3.383

Totale baten

1.421

Dekkingspercentage Mutatie voorziening (onttrekking)

42% 78

Leges Leges zijn vergoedingen voor een dienst die de gemeente aan een individuele burger of bedrijf verleent. De legesverordening bestaat uit 3 delen: 1. Algemene Dienstverlening. 2. Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving (omgevingsvergunningen). 3. Dienstverlening vallend onder de Europese Dienstenrichtlijn (EDR). Binnen de legesverordening mogen we overschotten op onderdelen gebruiken om tekorten op andere onderdelen op te vangen (kruissubsidiering). De baten en lasten 2024 en de mate van kostendekking is hieronder zowel op totaalniveau van de verordening als gesplitst per titel weergegeven. (Bedragen x €1.000) Kostendekkendheid Leges totaal Netto kosten Direct toe te rekenen kosten overhead BTW

2.104 2.273 1.791 211

Totale lasten

6.379

Opbrengsten

7.212

Dekkingspercentage

113%

JAARSTUKKEN 2024 | 3.2 LOKALE HEFFINGEN

54/184

(Bedragen x €1.000) Kostendekkendheid per titel Titel 1 Algemene dienstverlening Netto kosten Direct toe te rekenen kosten Overhead BTW

1.136 964 798 10

Totale lasten

2.908

Opbrengsten

1.941

Dekkingspercentage

67%

Titel 2 Omgevingsvergunningen Netto kosten Direct toe te rekenen kosten Overhead BTW

968 1.025 758 201

Totale lasten

2.953

Opbrengsten

5.198

Dekkingspercentage

176%

Titel 3 Dienstverlening EDR Netto kosten Direct toe te rekenen kosten Overhead BTW

284 235 -

Totale lasten

519

Opbrengsten

72

Dekkingspercentage

14%

Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing is een belasting waarvan de opbrengsten besteed moeten worden aan de specifieke taak. De heffing vergoedt de kosten voor inzameling van huishoudelijk afval. De heffing bestaat uit twee delen: een ‘vast bedrag’ en een bedrag per ‘aanbieding’. Met dit gedifferentieerde tarief wordt beoogd om door een financiële prikkel het aanbieden van afval te beperken. Minder vaak aanbieden betekent voor de gemeente het risico op een lagere opbrengst dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. RAD BV voert de inzameling voor de gemeente uit. Hiervoor is een dienstverleningsovereenkomst gesloten, die jaarlijks geïndexeerd wordt. Het tarief van de heffing bedroeg in 2024 gemiddeld € 266. Het landelijk gemiddeld tarief kwam in 2024 uit op € 346 voor meerpersoonshuishoudens (bron: Atlas lokale lasten Coelo, 2024). Hieronder geven wij een overzicht van de baten en lasten in 2024 en de mate van kostendekking van de heffing. (Bedragen x €1.000) Kostendekkendheid afvalstoffenheffing Netto kosten BTW Direct toe te rekenen kosten overhead

9.698 1.839 -

Totale lasten

11.538

Opbrangsten heffing Overige opbrengsten

10.062 773

Totale baten

10.040

Dekkingspercentage

95,6%

Haven- en kadegelden De tarieven voor haven- en kadegelden zijn in de verordening per haven vastgelegd. De tarieven zijn in 2024 met 3,3% (inflatiecorrectie) gestegen ten opzichte van het voorgaande jaar.

JAARSTUKKEN 2024 | 3.2 LOKALE HEFFINGEN

55/184

Hieronder geven wij een overzicht van de baten en lasten in 2024 en de mate van kostendekking van deze heffing. (Bedragen x €1.000) Kostendekkendheid Haven en kadegelden Netto kosten Direct toe te rekenen kosten Overhead BTW

185 5 4 20

Totale lasten

213

Opbrengst haven- en kadegelden Overige opbrengsten

145 -

totale baten

145

Dekkingspercentage

68%

Marktgelden De tarieven voor marktgelden zijn in 2024 aangepast met 3,3% (inflatiecorrectie). Hieronder geven wij een overzicht van de baten en lasten 2024 en de mate van kostendekking van de heffing. (Bedragen x €1.000) Kostendekkendheid Marktgelden Netto kosten Direct toe te rekenen kosten Overhead BTW

42 10 8 8

Totale lasten

69

Opbrengst Marktgelden Overige opbrengsten

21 10

Totale baten

31

Dekkingspercentage

45%

Bedrijfsinvesteringszones (BIZ) Volgens de Wet op de bedrijfsinvesteringszones (BIZ) kan de gemeenteraad onder de naam BIZ-bijdrage een belasting instellen binnen een bepaald gebied in de gemeente. De opbrengst moet besteed worden aan het bestrijden van kosten voor het bevorderen van leefbaarheid, veiligheid, ruimtelijke kwaliteit of economische ontwikkeling van het betreffende gebied. Per gebied wordt een verordening opgesteld. Een verordening heeft een maximale looptijd van 5 jaar. In 2024 kent de gemeente 5 BIZ verordeningen, waarvan 5 winkelgebieden (Numansdorp, 's-Gravendeel, Puttershoek, Strijen en Zuid-Beijerland) en 2 bedrijventerreinen (de Bosschen en Hoogerwerf). De belasting wordt betaald door de bedrijven in het betreffende gebied en via een subsidie beschikbaar gesteld voor het hierboven omsschreven doel.

Reclamebelasting Reclamebelasting geldt alleen voor niet-woningen, in een specifiek aangewezen gebied (het centrum van Oud- Beijerland). De opbrengsten worden als subsidie uitgekeerd aan de stichting Centrummanagement Oud-Beijerland. Hierover is met de stichting een overeenkomst gesloten. Het tarief voor reclamebelasting bestaat uit een vast bedrag en variabelbedrag, gekoppeld aan de WOZwaarde. Het vaste deel is gecorrigeerd voor de inflatiecorrectie en bedraagt in 2024 € 348; bij het variabele deel is naast de inflatiecorrectie ook rekening gehouden met de waardeontwikkeling van de onroerende zaken. Dit tarief komt uit op € 1,77 per € 1.000 WOZ-waarde boven € 250.000.

Kwijtschelding De Invorderingswet 1990 geeft voorwaarden waarbinnen de gemeentebelastingen en heffingen kan kwijtschelden. Dit is vastgelegd in de Kwijtscheldingsverordening. Hierin is opgenomen dat het percentage

JAARSTUKKEN 2024 | 3.2 LOKALE HEFFINGEN

56/184

de kosten van bestaan op 100% van de bijstandsnorm is gesteld. Dit is het wettelijk maximum. Kwijtschelding was in 2024 in gemeente Hoeksche Waard mogelijk voor: • OZB; • RZB; • Rioolheffing; • Hondenbelasting, alleen voor de eerste hond; • Afvalstoffenheffing tot een maximaal bedrag van € 266,• Leges voor een Nederlandse identiteitskaart; • Leges voor het aanvragen van een gehandicaptenparkeerkaart; • Leges voor de aanvraag van een gehandicaptenparkeerplaats op kenteken. In 2024 is voor een totaalbedrag van € 295.000 aan gemeentelijke belastingen en heffingen kwijtgescholden. Dit is ca 1% van de opbrengsten van belastingen waarvoor kwijtschelding mogelijk is. Een beperkt deel (<€1.500) van het totaalbedrag is toe te rekenen aan kwijtschelding uit hoofde van de Kinderopvang Toeslag Affaire (KOTA), waarvoor wij door het rijk gecompenseerd worden.

JAARSTUKKEN 2024 | 3.2 LOKALE HEFFINGEN

57/184

3.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Risicomanagement geeft de gemeente inzicht in de risico’s. Doel is het vergroten van het risicobewustzijn, het beheersen van de risico’s en het kunnen bepalen van een volledig en goed onderbouwd weerstandsvermogen. Inzicht in de risico's stelt ons in staat om verantwoorde besluiten te nemen. Dat betekent: risico’s staan in de juiste verhouding tot de vermogenspositie.

Beleidskader & Verordeningen Nota risicomanagement gemeente Hoeksche Waard 2019.

Professionalisering Om goed te kunnen sturen en onze doelen te kunnen realiseren, is risicomanagement een wezenlijk onderdeel van onze organisatie. In het kader van de invoering van de Rechtmatigheidsverantwoording is het project Three Lines gestart. Risicomanagement is een onderdeel hiervan en wordt in dit traject meegenomen.

Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen geeft de mate aan waarin een gemeente in staat is financiële tegenvallers (risico’s) op te vangen zonder dat de normale bedrijfsvoering daardoor wordt aangetast. Het weerstandsvermogen is het resultaat van een vergelijking tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de financiële gevolgen van de risico’s. Onderstaand schema verduidelijkt dit:

Beschikbare weerstandscapaciteit Gemeente Hoeksche Waard heeft financiële middelen beschikbaar uit de algemene reserve om onverwachte en hoge kosten te dekken. Hiervoor hoeven we het beleid en begroting niet aan te passen. Dit geeft het volgende beeld voor de beschikbare weerstandscapaciteit: (Bedragen x €1.000) Weerstandscapaciteit Algemene reserve Algemene reserve Weerstandsvermogen Totale weerstandscapaciteit

JAARSTUKKEN 2024 | 3.3 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING

89.513 9.600 99.113

58/184

Bij de berekening van de weerstandscapaciteit houden we de stand van de algemene reserve aan. Deze is gelijk aan de staat van reserves en voorzieningen per 31 december van de betreffende jaarschijven.

Inventarisatie risico’s Om de risico's van onze organisatie in kaart te brengen, wordt het risicoprofiel twee keer per jaar, bij de Programmabegroting en de Jaarstukken, geactualiseerd door een uitvraag in de organisatie. Het geactualiseerde risicoprofiel wordt ingevoerd in het softwareprogramma Fully in Control. Het verhogen van het risicobewustzijn binnen de organisatie is een vervolgstap voor het professionaliseren van risicomanagement. Het risico-denken integreren in de processen is daarbij van belang. Het inventariseren van risico’s is dan een doorlopend proces, waarbij wij de risico’s systematisch en cyclisch in beeld brengen. Sturing van de organisatie en het op een verantwoorde wijze nemen van besluiten is niet mogelijk zonder inzicht in de risico’s die het behalen van de doelstellingen van de gemeente in de weg staan. Het risicoprofiel van onze organisatie bestaat uit 60 risico’s met een totaal financieel maximum van € 39,3 miljoen. In onderstaand overzicht worden de 5 risico’s met de hoogste bijdrage aan de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit weergegeven. Risico oorzaak

Risico gebeurtenis

Financieel gevolg

Imago schade

Maatregelen

Kans

Financieel Maximum

Door hogere kosten voor grondstoffen, brandstoffen, lonen en materialen blijven stijgen en de hogere eisen met betrekking tot duurzaamheidsmaatregelen stijgen bouwkosten en kosten voor onderhoud openbare ruimte.

Door duurdere grondstoffen, loonkosten, materiaalkosten en brandstofkosten zijn de prijzen fors gestegen. Door het uitstellen van werkzaamheden door o.a. gebrek aan kwalitatief goed personeel stijgen de kosten voor de uitvoering. Contracten worden eerder beëindigd dan de looptijd doordat opdrachtnemer niet kan leveren wat is overeengekomen.

Door stijgende kosten ontstaan budgetoverschrijdingen

Vertraging van de werkzaamheden. Langer overlast voor de omgeving wat leidt tot klachten. Beeldkwaliteit openbare ruimte verslechterd.

In contracten goed vastleggen hoe om wordt gegaan met de risico's van prijsstijgingen.

70%

€5.000.000

Ontoereikend macrobudget SZW, verdeelproblematiek gebundelde uitkering en een eigen risico drempel van 5%.

Hoger aantal uitkeringsgerechtigden en/of prijs per uitkering dan in verdeelmodel SZW

Tekort op gebundelde uitkering.

70%

€1.300.000

De Hervormingsagenda Jeugd is vastgesteld in 2023. Hierin zijn maatregelen opgenomen om besparingen te realiseren binnen de Jeugdhulp. Deze maatregelen zijn opgedeeld in verschillende verantwoordelijken: het Rijk, de jeugdhulpregio en de lokale gemeenten. Om lokale maatregelen door te voeren zijn we deels afhankelijk van de maatregelen die het Rijk dient te nemen.

Opgelegde besparingen m.i. van 2024 vanuit het Rijk m.b.t. de Hervormingsagenda Jeugd.

Meer aanvragen zorgen voor meer tijds- en werkdruk bij het personeel en meer druk op de middelen. Er is geen plafond op de uitgaven in te stellen omdat de Wmo een open einderegeling is.

De maatregelen zo goed als mogelijk doorvoeren vanuit de Hervormingsagenda jeugd.

40%

€1.700.000

Wmo is een open einderegeling. Door de vergrijzing en afname mantelzorgers doen meer inwoners een aanvraag voor Wmo, Daardoor lopen de wachttijden op.

Door diverse ontwikkelingen (autonome groei, wijzigingen in het sociaal domein en meer taken vanuit het rijk) neemt het aantal aanvragen en gebruikers van de Wmo toe

Meer aanvragen zorgen voor meer tijds- en werkdruk bij het personeel en meer druk op de middelen. Er is geen plafond op de uitgaven in te stellen omdat de Wmo een open einderegeling is.

In de Transformatieagenda Wmo zijn maatregelen opgesteld die de Wmo beschikbaar en betaalbaar zouden moeten houden voor inwoners die de ondersteuning echt nodig hebben. Hiervoor zijn fundamentele keuzes aan de raad voorgelegd en gekozen. De verdere implementatie en uitvoering van deze keuze worden vanaf

50%

€1.000.000

JAARSTUKKEN 2024 | 3.3 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING

Het niet kunnen leveren van de gevraagde ondersteuning binnen de wettelijke termijn ondermijnt het vertrouwen van de inwoners in de gemeente.

59/184

Risico oorzaak

Risico gebeurtenis

Financieel gevolg

Imago schade

Maatregelen

Kans

Financieel Maximum

50%

€1.000.000

Q2 2025 in gang gezet. Boomwortels drukken bestrating omhoog, verzakking bestrating door bijvoorbeeld regenval of inklinking. Takken vallen van bomen.

Een bewoner van de gemeente leidt hierdoor fysieke of materiële schade.

Ingediende claims in verband met materiële en fysieke schade.

Er moet veel aandacht aan preventie worden besteed. Hierbij kan gedacht worden aan verantwoord wegenonderhoud en het verbeteren van de juridische kwaliteit van de gemeentelijke producten.

Risicospreiding Bij alle geïnventariseerde risico’s staat onder welk programma het risico valt. De risicospreiding per programma ziet er als volgt uit:

6% 0%

13%

15%

Meerdere programma's Programma 0: Bestuur en ondersteuning Programma 1: Veiligheid Programma 2: Verkeer, vervoer en Openbare Ruimte Programma 4: Onderwijs Programma 5: Sport, cultuur en recreatie Programma 6: Sociaal domein Programma 7: Volksgezondheid en milieu Programma 8: Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening

1%

9%

1% 2%

20%

Risicokaart Risico’s waarvan de oorzaken en gevolgen in klassen zijn ingedeeld, plaatsen we in een risicokaart. Deze kaart geeft inzicht in de spreiding van de risico’s naar kans en gevolg. De nummers in de risicokaart corresponderen met de aantallen risico’s in het desbetreffende vak van de risicokaart. Een risico in het groene gebied vormt geen direct gevaar voor de continuïteit van de organisatie. Een risico met een score in het oranje gebied vraagt wél om aandacht. Een risico met een score in het rode gebied vereist directe aandacht omdat dit de continuïteit van de organisatie bedreigt. De grootste risico's van de gemeente Hoeksche Waard bevinden zich in het rode vlak. Het grootste risico heeft betrekking op het stijgen van de kosten voor de uitvoering van werkzaamheden door hogere materiaalprijzen en een tekort aan kwalitatief personeel. Dit risico bedreigt niet direct de continuïteit van de organisatie, maar legt wel een grote druk op het structurele exploitatie saldo. Bruto

Financieel Kans x>€500.000 €250.000<x<€500.000 €100.000<x<€250.000 €50.000<x<€100.000 €10.000<x<€50.000 x<€10.000

JAARSTUKKEN 2024 | 3.3 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING

10%

30%

50%

70%

6 4 6 2

4 3 5 2

6 7 2 2 1

3 3 1

90%

1 1

1

60/184

Benodigde weerstandscapaciteit We bepalen met behulp van een risicosimulatie hoeveel middelen nodig zijn om de risico’s af te dekken op basis van de geïnventariseerde risico’s en de risicowaardering (kans x financieel gevolg). De risicosimulatie is essentieel omdat het reserveren van het maximale bedrag € 39.300.000,- (zie de risico- inventarisatie) ongewenst is. Uitgangspunt bij de risicosimulatie is het gegeven dat de geïdentificeerde risico’s nooit allemaal tegelijk en met een maximale omvang optreden. De berekening van de benodigde weerstandscapaciteit wordt gemaakt door middel van een Monte Carlorisicosimulatie. De risicosimulatie is uitgevoerd op basis van de ingevoerde risico’s en hun kans x impact. Bij een risicosimulatie wordt de werkelijkheid denkbeeldig op basis van individuele kansverdelingen per risico 100.000 keer nagebootst. Dit leidt tot een nieuwe gezamenlijke kansverdeling die alle risico’s uit het gehele risicoprofiel omvat. Uitgangspunt is dat we risico’s met 90% mate van zekerheid willen afdekken. Uit de risicosimulatie volgt dat 90% zeker is dat alle risico's kunnen worden afgedekt met een weerstandscapaciteit van € 9.600.000.

Ratio weerstandsvermogen Voor de uiteindelijke beoordeling van het weerstandsvermogen geldt de ratio: Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

De ratio ziet er als volgt uit: Ratio weerstandsvermogen Weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit Ratio

99.113.000 9.600.000 10,3

De notitie Risicomanagement bepaalt dat de ratio van het weerstandsvermogen voldoende moet zijn (tussen de 1,0 en 1,4). De huidige ratio van 10,3 voldoet ruimschoots aan deze doelstelling. De minimaal benodigde beschikbare weerstandscapaciteit om in de categorie voldoende te vallen is 1,0 x de benodigde weerstandscapaciteit.

Basisset financiële kengetallen Het BBV schrijft voor dat gemeenten in hun jaarstukken (paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing) een uniforme basisset van 5 financiële kengetallen moeten opnemen. Voor onze gemeente is het beeld voor wat betreft deze kengetallen als volgt:

Sturing met financiële kengetallen De financiële kengetallen geven inzicht in de financiële positie van de gemeente. De afzonderlijke kengetallen zeggen echter weinig over onze financiële positie. Om een goed beeld te krijgen, moeten we de kengetallen altijd in samenhang met elkaar bekijken. In het algemeen geldt dat bijsturing noodzakelijk is als er sprake is van een hoge schuld, een situatie waarin de structurele lasten hoger zijn dan de structurele

JAARSTUKKEN 2024 | 3.3 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING

61/184

baten en wanneer sprake is van relatief hoge woonlasten (weinig ruimte om belastingen te kunnen verhogen). Heeft een gemeente geen of weinig schulden, relatief veel eigen vermogen, veel structurele inkomsten in relatie tot structurele lasten en veel ruimte om eventueel de belastingen te verhogen, dan staat een gemeente er over het algemeen goed voor. Met behulp van de 5 financiële kengetallen die betrekking hebben op de balans en de begroting kunnen we een goed globaal beeld schetsen van de financiële gezondheid van onze gemeente. Het ministerie van BZK heeft eerder een infographic gemaakt, die de betekenis en samenhang van de verschillende financiële kengetallen duidelijk maakt. Deze is hieronder weergegeven:

JAARSTUKKEN 2024 | 3.3 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING

62/184

Tabel normen en signaleringswaarden Voor de financiële kengetallen heeft de VNG normen opgesteld; de provincie Zuid-Holland geeft signaleringswaarden. Onderstaande tabel geeft de financiële kengetallen van onze gemeente ten opzichte van deze normen en signaleringswaarden weer:

Financiële positie gemeente Hoeksche Waard Op basis van de uitkomsten van de financiële kengetallen en de weerstandsratio zoals eerder genoemd in deze paragraaf (weerstandsratio van 10,3) kunnen we concluderen dat onze financiële positie ruim voldoende is: • Er is sprake van relatief geringe schulden (lage schuldquote). • We zijn in ruim voldoende mate in staat om aan onze financiële verplichtingen te voldoen (solvabiliteit). • Het aandeel van (eventueel risicovolle) grondexploitaties is zeer beperkt (weinig risico). • Er is voldoende ruimte voor eventuele verhogingen van eigen belastingen. We kunnen hieruit concluderen dat het algemene beeld dat volgt uit de basisset van kengetallen geen bijzondere aandachtspunten laat zien. We hoeven daarom op dit moment geen maatregelen te treffen.

JAARSTUKKEN 2024 | 3.3 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING

63/184

3.4 Onderhoud Kapitaalgoederen Openbare ruimte De openbare ruimte is als het ware de ‘tuin’ van onze inwoners Kapitaalgoederen in die openbare ruimte vormen het gezicht van de gemeente. Ook zijn ze een middel om de doelen uit de programma’s te realiseren. De Hoeksche Waard heeft een grondoppervlakte van circa 32.371 hectare. De gemeente heeft daar een aanzienlijk deel van in beheer. Binnen dat deel wonen, werken en recreëren we.

Vastgoed Naast de openbare ruimte, heeft de gemeente ook vastgoed in eigendom. Deze objecten zijn noodzakelijk voor de huisvesting van maatschappelijke partners, verenigingen, maatschappelijke organisaties en stichtingen, maar ook voor onze eigen diensten. Denk hierbij aan dorpshuizen, sporthallen, zwembaden en het gemeentehuis zelf. Vastgoed vertegenwoordigt waarde en genereert huurinkomsten, maar kost ook geld in de vorm van onderhoud, renovatie en/of nieuwbouw. Beheer en exploitatie van het gemeentelijk vastgoed (waaronder het groot onderhoud) is per 1 januari 2022 overgedragen aan Bres Accommodaties B.V. Het klein onderhoud van de gemeentehuizen, gemeentewerven en dat voor HW Werkt! voert de gemeente uit.

Goed onderhoud van onze kapitaalgoederen is belangrijk Niet alleen omdat we het wettelijk verplicht zijn (zoals het onderhoud van riolering en wegen), maar ook voor een stevige financiële positie van de gemeente. Door onderhoud blijft het leefklimaat in onze gemeente aantrekkelijk. Goed onderhoud draagt ook bij aan doelstellingen, zoals die voor milieu, verkeer en de openbare ruimte. Dit vraagt om beleidsvisies op het beheer van de kapitaalgoederen, systematisch beheer, meerjarenonderhoudsplanningen (MJOP) en vertaling van de financiële gevolgen voor de budgetten. Voor een goed onderhoud aan de kapitaalgoederenvoorraad zijn nodig: • toekomstvisie maatschappelijk vastgoed (integraal accommodatieplan); • voldoende budget voor klein- en grootschalig onderhoud; • voldoende budget voor reconstructie van verhardingen van wegen; • voldoende kennis van wet- en regelgeving. In deze paragraaf vullen we de kaders in om onze kapitaalgoederen te onderhouden.

Risico’s Openbare ruimte De budgetten voor de openbare ruimte baseren we op het Integraal beleidsplan Openbare Ruimte dat in september 2020 door de gemeenteraad is vastgesteld. In de risicoparagraaf is een aantal risico’s opgenomen. De kosten die met het voordoen van deze risico’s gepaard gaan, zijn niet opgenomen in de reguliere budgetten. Vastgoed In april 2020 is de startnotitie ‘Vastgoed op orde’ door de raad vastgesteld. Het doel van dit project is een professioneel en rechtmatig vastgoedbeheer. De Beleidsnota beheer gemeentelijk vastgoed, de keuzes zoals vermeld in de Keuzenota beleid accommodaties voor maatschappelijke activiteiten en het voorstel over het Uniformeren van beheer en exploitatie van gemeentelijk vastgoed zijn door de raad vastgesteld. In het najaar van 2021 is gestart met het opstellen van een Integraal Accommodatieplan. Dat gebeurt in principe per dorp. Gestart is met Goudswaard en 's-Gravendeel.

JAARSTUKKEN 2024 | 3.4 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN

64/184

Voor het gemeentelijk vastgoed zijn nieuwe meerjarenonderhoudsplannen (MJOP’s) opgesteld. Daarnaast is de huidige energetische kwaliteit van onze gebouwen in kaart gebracht met daarbij een grove indicatie/ verkenning van de mogelijke verbetermaatregelen voor verduurzaming.

Beheerplannen en beheerssystemen Openbare ruimte Vanuit de beleidskaders werken we concrete maatregelen uit. Dit doen we binnen de kaders uit het integraal beleidsplan openbare ruimte. Met een (actueel) beheersysteem is het mogelijk de kwaliteit van de buitenruimte te monitoren en bij te sturen. Ook is een beheersysteem nodig om het vereiste jaarlijkse budget te kunnen bepalen. Op diverse momenten in het jaar is er behoefte aan actuele en nauwkeurige areaalgegevens, zoals de topografische gegevens met administratieve en technische kenmerken. Vanuit het beheersysteem gebruiken we die benodigde informatie ook om het beleidsplan te actualiseren. De beheerdata voor het planmatig onderhoud halen we uit een beheersysteem. Voor het beheer van de kapitaalgoederen in de openbare ruimte beschikken we over een aantal beheersystemen voor de verschillende elementen. De volgende tabel geeft een beknopt overzicht van de belangrijkste onderdelen van bestaande beleids- en beheerplannen in de Hoeksche Waard. In 2020 heeft in het integraal beleidsplan de harmonisatie van de plannen uit de voormalige gemeenten plaatsgevonden. Overzicht beleid-/beheerplannen op verschillende vakgebieden

Looptijd

Integraal beleidsplan openbare ruimte

2021-2025

Gemeentelijk rioleringsplan (GRP)

2021-2025

Begraafplaatsbeleid

2021-2040

Vastgoed In het afgelopen jaar is het vastgoed van de gemeente geïnventariseerd en zijn de basisgegevens in kaart gebracht. Het systeem voor incidentele verhuur van vastgoed is gekoppeld aan het financiële systeem. Ook is een beleidsnota over het beheer vastgesteld, zijn keuzes gemaakt voor accommodatiebeleid en heeft de raad een besluit genomen over het uniformeren van beheer en exploitatie van het gemeentelijk vastgoed. Gelet op de overdracht van beheer en exploitatie van het gemeentelijk vastgoed aan Bres Accommodaties B.V. is het aanschaffen van een vastgoedbeheersysteem niet meer opportuun. A Wegen Beleidskader Kerncijfers Voor het beheer van de wegen maken wij gebruik van een beheersysteem. Dit systeem bestaat uit een database met alle beheerelementen voor gemeente Hoeksche Waard. Het areaal is als volgt opgebouwd: Omschrijving Asfaltverharding Elementenverharding Half open verharding Betonverharding

eenheid m2 m2 m2 m2

Hoeveelheid 2024 890.298 3.492.078 57.741 17.382

Beleid en beheer Wegen onderhouden we op grond van de geldende wettelijke verplichtingen. Het wegenonderhoud is gebaseerd op de beleidsuitgangspunten uit het Integraal beleidsplan Openbare Ruimte.

JAARSTUKKEN 2024 | 3.4 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN

65/184

Voor de jaren t/m 2024 is door de raad extra geld beschikbaar gesteld voor een kwaliteitsimpuls van de wegen. Kwaliteit Het doel is om de bestrating op het kwaliteitsniveau B (basis) te houden. Dit kwaliteitsniveau komt overeen met het door het kenniscentrum voor infrastructuur, verkeer, vervoer en openbare ruimte (CROW) vastgestelde niveau B. Dit niveau komt neer op een verharding in redelijke staat, die voldoet aan de kwalificatie ‘heel en veilig’. Dit kwaliteitsniveau is de wettelijke ondergrens van verantwoord wegbeheer. De kwaliteitsimpuls heeft ervoor gezorgd dat over het geheel gezien de verharding op B kwaliteit is. Om zicht te blijven houden op de kwaliteit van de verhardingen, laten we om het jaar een weginspectie uitvoeren. Deze inspectie is in lijn met de landelijk erkende richtlijnen van het CROW. Zo beoordelen we alle wegen op dezelfde manier, onafhankelijk van de vraag wie er inspecteert. De resultaten van de weginspectie vormen de basis voor het actualiseren van het onderdeel ‘wegen’ in het Integraal beleidsplan Openbare Ruimte. Financiële consequenties onderhoud kapitaalgoed wegen In onderstaande tabel zijn de kosten opgenomen die betrekking hebben op het kapitaalgoed ‘wegen’: Begroting 2024

Werkelijk 2024

Saldo

Wegen Kapitaallasten Mutatie voorziening Onderhoudskosten

1.382 -604 1.111

1.321 -589 1.082

61 -15 29

Totaal

1.889

1.813

76

B Riolering Beleidskader Kerncijfers Voor het beheer van de riolering maakt de gemeente gebruik van een beheersysteem. Dit systeem bestaat uit een database met alle beheerelementen voor gemeente Hoeksche Waard. Het areaal is als volgt opgebouwd: Omschrijving Vrijverval riolering Lozingsconstructies Bergbezinkvoorzieningen Gemalen (hoofd- en wijk) en drukgemalen Persleidingen Drukriolering Drainage Peilbuizen grondwater Kolken (worden 2x per jaar gereinigd) Lijngoten

eenheid km st. st. st. km km km st. st. km

Hoeveelheden 2024 554 228 25 ca. 1900 31 201 12 116 ca. 40.000 2

Beleid De riolering onderhouden we op basis van de geldende wettelijke verplichtingen van het in 2020 vastgestelde Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2021-2025. Met de vaststelling van dit GRP zijn de onderhoudscycli en de vervangingsplanning volledig geharmoniseerd. De rioolheffing is voor alle inwoners van de Hoeksche Waard gelijk. In het GRP is beleid opgenomen voor klimaatadaptieve maatregelen. Hiermee richten we ons op de doelstelling dat in 2050 heel Nederland klimaatadaptief is ingericht. Voor alle nieuwbouwlocaties geldt dat ze klimaatadaptief worden ingericht op basis van het Convenant Klimaatadaptief Bouwen.

JAARSTUKKEN 2024 | 3.4 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN

66/184

Beheer Het in 2020 vastgestelde Integrale Beleidsplan Openbare Ruimte is samen met het GRP 2021 - 2025 de leidraad voor het beheer en onderhoud van de riolering. Kwaliteit Het doel is om de riolering minimaal op kwaliteitsniveau B (basis) te houden. Het functioneren van het rioolstelsel en de gemalen moeten we voldoende waarborgen. Storingen aan gemalen komen direct binnen op een centrale post. Deze verhelpen we binnen 24 uur. Om zicht te blijven houden op de kwaliteit van het rioolstelsel laten we (video-)inspecties uitvoeren. Deze inspecties geven een beeld van de stabiliteit, afstroming en waterdichtheid van het riool. De resultaten zijn gebruikt als basis voor het GRP en het Integrale beleidsplan Openbare Ruimte in combinatie met aanvullende informatie zoals leeftijd, hydraulische berekeningen en storingen. Financiële consequenties onderhoud kapitaalgoed riolering In onderstaande tabel zijn de kosten opgenomen die betrekking hebben op het kapitaalgoed ‘riolering': Begroting 2024

Werkelijk 2024

Saldo

Riolering Kapitaallasten Mutatie voorziening Onderhoudskosten

1.819 -485 2.928

1.719 -35 3.048

100 -450 -120

Totaal

4.262

4.732

-470

C Water en civieltechnische kunstwerken Beleidskader Onder het beleidskader water vallen de volgende thema’s: • havens; • beschoeiingen; • waterkwaliteit; • zwemlocaties in open water; • baggerwerken. Onder het beleidskader civieltechnische kunstwerken vallen de volgende thema's: • bruggen, steigers en vlonders; • duikers; • stuwen en gemalen; • muren en keerwanden. Kerncijfers Voor het beheer van het openbaar water en civieltechnische kunstwerken maakt de gemeente gebruik van een beheersysteem. Dit systeem bestaat uit een database met alle beheerelementen voor gemeente Hoeksche Waard. Het areaal is als volgt opgebouwd: Omschrijving Watergangen (baggeren) Beschoeiingen Watergangen (Bestrijding waterplanten/eendenkroos) Havens Aanlegsteigers en pontons Bruggen, steigers en vlonders Duikers Stuwen en gemalen Muren en keerwanden

JAARSTUKKEN 2024 | 3.4 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN

eenheid km km km st. st. st. m1 st. m1

Hoeveelheden 2024

16

125 147 125 (waarvan 2 buiten gebruik) 9 272 15.500 90 2.770

67/184

Beleid en beheer Het beleid rondom het beheer en onderhoud is opgenomen in het integraal beleidsplan openbaar gebied. We onderhouden alle voorzieningen op kwaliteitsniveau B (basis). In 2024 is de baggerdoelstelling gehaald, hiervoor is gebaggerd in gebieden in Strijen, Nieuw-Beijerland en Oud-Beijerland. Ook is in 2024 een inventarisatie gedaan van alle beschoeiingen, daaruit is gebleken dat de benodigde vervangingen binnen het beschikbare budget uit te voeren zijn. Kwaliteit We beheren de openbare ruimte op kwaliteitsniveau B (basis) zoals is vastgesteld door de raad. Om zicht te blijven houden op de kwaliteit laten we elke 4 jaar inspecties uitvoeren. Deze inspecties zijn onafhankelijk en vormen de basis voor de onderhouds- en vervangingsplanning. Financiële consequenties onderhoud kapitaalgoed water In onderstaande tabel zijn de kosten opgenomen die betrekking hebben op het kapitaalgoed water: Begroting 2024

Werkelijk 2024

Saldo

461 387 570

447 387 750

14 0 -180

1.417

1.583

-166

Water Kapitaallasten Mutatie voorziening Onderhoudskosten Totaal

D Groen Beleidskader Kerncijfers Voor het beheer van het openbaar groen maakt de gemeente gebruik van een beheersysteem. Dit systeem bestaat uit een database met alle beheerelementen voor gemeente Hoeksche Waard. Het areaal is als volgt opgebouwd: Omschrijving

eenheid

Beplantingen Bomen Gras

m2 st. m2

Hoeveelheden 2024 783.863 31.557 3.247.664

Beleid en beheer De uitgangspunten voor het onderhoud en beheer van het groen zijn opgenomen in het Integraal beleidsplan Openbare Ruimte. Kwaliteit We onderhouden de openbare ruimte op kwaliteitsniveau B (basis). De onderhoudscontracten die we hebben aanbesteed in 2023 zijn op dit kwaliteitsniveau gebaseerd. In 2023 zijn de contracten integraal aanbesteed en niet meer afzonderlijk. In deze contracten is rekening gehouden met ruimte om te gaan beheren op een manier die bijdraagt aan de verbetering van de biodiversiteit, in 2024 heeft dit vorm gekregen door het op meer plaatsen biodivers beheren van gazons. Om zicht te blijven houden op de kwaliteit van het openbaar groen laten we inspecties uitvoeren. Voor de bomen hanteren we minimaal iedere 3 jaar een zogenaamde BVC-inspectie (boomveiligheidscontrole). Financiële consequenties onderhoud kapitaalgoed groen In onderstaande tabel zijn de kosten opgenomen die betrekking hebben op het kapitaalgoed ‘groen’:

JAARSTUKKEN 2024 | 3.4 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN

68/184

Begroting 2024

Werkelijk 2024

Saldo

Groen Kapitaallasten Mutatie voorziening Onderhoudskosten

524 86 2.733

512 82 2.747

13 3 -14

Totaal

3.343

3.341

2

E Gebouwen Beleidskader Kerncijfers De gemeentelijke vastgoedportefeuille bestaat uit 113 panden. Beleid De voormalige gemeente Binnenmaas bracht de exploitatie van het gemeentelijk vastgoed onder bij Bres Accommodaties BV. Het groot onderhoud voor het gemeentelijk vastgoed, het beleid en de dekking van het exploitatietekort van Bres is de verantwoordelijkheid van de gemeente. De raad heeft over het uniformeren van beheer en exploitatie van het gemeentelijk vastgoed besloten dat Bres per 1 januari 2022 al het gemeentelijk vastgoed in beheert en exploiteert. Met het opstellen van een integraal accommodatieplan wordt onder andere inzichtelijk welke vereisten qua huisvesting de gemeente (en haar maatschappelijke partners) nodig heeft voor de uitvoering van de inhoudelijke producten. Aan de andere kant wordt duidelijk wat de inhoudelijke beleidskeuzes voor gevolgen hebben voor de vastgoedportefeuilles (baten en lasten). Beheer Om op een verantwoordelijke, integrale en effectieve wijze de financiële middelen voor het onderhoud in te kunnen zetten is een actueel, eenduidig en volledig inzicht in de vastgoedportefeuille noodzakelijk. De geactualiseerde meerjarenonderhoudsplannen zijn vastgesteld en de financiële gevolgen daarvan zijn met de zomerrapportage 2021 in de begroting verwerkt.

Daarnaast is een quick scan uitgevoerd naar de mogelijkheden tot verduurzaming van (een deel van) de vastgoedportefeuille. Kwaliteit Gemeente Hoeksche Waard heeft veel gebouwen voor verschillende doeleinden in eigendom. Die gebouwen beheren en onderhouden we uiteraard volgens de geldende wet- en regelgeving (bijvoorbeeld Arbowetgeving of het geldende Bouwbesluit). In principe is de kwaliteitsnorm sober (niet uitbundig en niet meer dan nodig is) en doelmatig. Dit kwaliteitsniveau komt overeen met conditiescore 3 van de norm NEN-2767 ‘Conditiemeting gebouwde omgeving’. Voor gebouwen die (op termijn) worden gesloopt of afgestoten, is een lager onderhoudsniveau acceptabel. Daarnaast is het beleid om de gebouwen zo efficiënt mogelijk te gebruiken. De meerjarenonderhoudsplannen worden aan de hand van NEN-2767 inspecties eens in de 4 jaar geactualiseerd. Financiële consequenties onderhoud kapitaalgoed gebouwen In onderstaande tabel zijn de kosten opgenomen die betrekking hebben op het kapitaalgoed ‘gebouwen’: Begroting 2024

Werkelijk 2024

Saldo

Gebouwen Kapitaallasten Mutatie voorziening Onderhoudskosten

5.220 -128 117

5.379 -134 154

-160 7 -37

Totaal

5.209

5.399

-190

JAARSTUKKEN 2024 | 3.4 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN

69/184

F Begraafplaatsen Beleidskader Kerncijfers Gemeente Hoeksche Waard heeft 24 begraafplaatsen in beheer en onderhoud. Op 16 daarvan wordt actief begraven. We beheren ongeveer 30.000 graven. Voor het beheer en de administratie van de begraafplaatsen maakt de gemeente gebruik van het administratiepakket Centric begraven. Omschrijving Asfalt verharding Beton verharding Elementen verharding Half- of onverhard Bomen Beplanting Grassen

eenheid

Hoeveelheden 2024

m2 m2 m2 m2 st. m2 m2

22.988 146 25.133 10.069 1.577 49.801 77.123

Beleid In 2020 is een geharmoniseerd begraafbeleid vastgesteld dat in 2021 is ingegaan. Vanaf 2021 wordt gewerkt aan de uitvoering van het nieuwe beleid. In 2023 is het vastgestelde beleid geëvalueerd. Op basis van de uitkomsten zijn de Verordening Begraafplaatsen en de Nadere Regels aangepast. In 2024 heeft een onderzoek plaatsgevonden naar funerair erfgoed, over de uitkomsten krijgt de raad in 2025 een presentatie. Beheer Het in 2020 vastgestelde begraafplaatsenbeleid is de leidraad voor het beheer en onderhoud van de begraafplaatsen. We werken volgens een uitvoeringskalender met meerjarenplanning op basis van de behoefte en capaciteit. Ophoging begraafplaats Oud-Beijerland heeft in 2024 plaatsgevonden. Op de oude begraafplaats aan de Bernhardlaan in Puttershoek en op de begraafplaats in Strijen is bovengronds geruimd. Kwaliteit Begraafplaatsen onderhouden we op grond van de geldende wettelijke verplichtingen en het vastgestelde beeldkwaliteitsniveau A. Om zicht te blijven houden op de kwaliteit van de begraafplaatsen laten we inspecties uitvoeren. Voor de bomen op de begraafplaatsen hanteren we minimaal iedere 3 jaar een zogenaamde BVCinspectie (boomveiligheidscontrole). Financiële consequenties onderhoud kapitaalgoed begraafplaatsen In onderstaande tabel zijn de kosten opgenomen die betrekking hebben op het kapitaalgoed begraafplaatsen: Begroting 2024

Werkelijk 2024

Saldo

Begraafplaats Kapitaallasten Mutatie voorziening Onderhoudskosten

121 -79 194

117 -78 241

3 -2 -47

Totaal

236

281

-45

G Buitensportaccommodaties Beleidskader Kerncijfers Voor het beheer van buitensportaccommodaties maakt de gemeente gebruik van een beheersysteem.

JAARSTUKKEN 2024 | 3.4 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN

70/184

Omschrijving Bomen Beplanting Grassen Sportvelden (gras, kunstgras, etc…) Verharding

eenheid

Hoeveelheden 2024

st. m2 m2 m2 m2

1.085 66.899 228.659 560.418 76.140

Beleid Buitensportaccommodaties onderhouden we op grond van de geldende wettelijke verplichtingen en het vastgestelde beleid van de voormalige gemeenten zolang dit nog niet is geharmoniseerd. Het beleid om buitensportaccommodaties te beheren en te onderhouden baseren we op bestaand beleid van de voormalige gemeenten. Het beleid van beheer buitensportaccommodaties verschilt behoorlijk per voormalige gemeente. In Binnenmaas lag de (financiële) verantwoordelijkheid voor het onderhoud van het groen op de sportcomplexen bij de verenigingen. In Korendijk lag de (financiële) verantwoordelijkheid voor het onderhoud van het groen op de sportcomplexen bij de verenigingen. Gemeente Cromstrijen had een contract met een vereniging voor het onderhoud van de velden. Bij een andere vereniging verzorgde de gemeente via een aannemer zelf het onderhoud. Alle opstallen zijn bij deze gemeenten in beheer van de verenigingen. In de voormalige gemeenten Oud-Beijerland en Strijen zorgden de gemeenten voor het gehele proces: onderhoud van de velden en de gebouwen. De (financiële) verantwoordelijkheid voor het renoveren van de sportvelden lag in zijn geheel bij de Gemeente Hoeksche Waard. De renovaties zijn uitgevoerd op basis van het vastgestelde MJOP sportvelden. Hockey Club Hoeksche Waard is in 2024 toegevoegd als gemeentelijke voorziening. Hier zijn 2 velden op kosten van de gemeente gerenoveerd.

Voor veld 1 geldt de lening blijft een lening. Beheer In 2024 is het beheer doorgegaan zoals dit geregeld was door de voormalige gemeentes. Het streven is om vanaf 2025 tot en met 2028 het beleids-en beheerplan buitensportaccommodaties voor gemeente Hoeksche Waard gafaseerd in te voeren. Kwaliteit Het streefdoel voor de buitensportaccommodaties in de gehele Hoeksche Waard is minimaal kwaliteitsniveau basis. Dit kwaliteitsniveau komt overeen met het door het CROW vastgestelde niveau B. Om de kwaliteit van de sportvelden te waarborgen, plannen we jaarlijks een visuele inspectie met de verenigingen. Tijdens die inspectie beoordelen we de onderhoudsstaat van de buitensportaccommodaties. Het uitgangspunt is handhaving van het kwaliteitsniveau ‘basis’. Financiële consequenties onderhoud kapitaalgoed buitensportaccommodaties In onderstaande tabel zijn de kosten opgenomen die betrekking hebben op het kapitaalgoed buitensportaccommodaties:

Buitensportaccommodaties Kapitaallasten Onderhoudskosten Totaal

Begroting 2024

Werkelijk 2024

Saldo

790 634

779 588

11 46

1.424

1.367

57

Samenvatting De totale kosten per kapitaalgoed zijn als volgt:

JAARSTUKKEN 2024 | 3.4 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN

71/184

X €1.000 Begroting 2024

Werkelijk 2024

Saldo

Begraafplaats Buitensportaccommodaties Gebouwen Groen Riolering Water Wegen

236 1.424 5.209 3.343 4.262 1.417 1.889

281 1.367 5.399 3.341 4.732 1.583 1.813

-45 57 -190 2 -470 -166 76

Totaal

17.779

18.516

-736

Grafisch geeft dit het volgende beeld: Totaal per kapitaalgoed 2024

236 281

Begraafplaats

-45 1.424 1.367

Buitensportaccommodaties

57

5.209 5.399

Gebouwen

-190

Groen

3.343 3.341