Jaarstukken 2024
Tekst van het document
Jaarstukken 2024 2024
Inhoudsopgave Voorwoord
3
1 1.1 1.2 1.3 1.4
Inleiding Algemeen Jaarstukken 2024 Samenvattend beeld Bestemming resultaat
5 6 7 8 13
2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 2.10
Jaarverslag: Programma’s Programma 0 Bestuur en Ondersteuning Programma 1 Veiligheid Programma 2 Verkeer, Vervoer en Openbare Ruimte Programma 3 Economie Programma 4 Onderwijs Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie Programma 6 Sociaal Domein Programma 7 Volksgezondheid en Milieu Programma 8 Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Algemene Dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien
14 16 19 22 25 28 31 34 41 43 46
3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10
Jaarverslag: Paragrafen Inleiding Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud Kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden Partijen Grondbeleid Regio Deal Wet open overheid (Woo)
49 50 51 58 64 74 80 91 108 115 117
4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13
Jaarrekening Rechtmatigheidsverantwoording Overzicht van baten en lasten Toelichting op de staat van baten en lasten Wet normering bezoldiging topfunctionarissen Incidentele baten en lasten Overzicht van structurele reservemutaties Balans Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Toelichting op de balans Investeringskredieten Reserves en voorzieningen Overzicht Sisa Overzicht taakvelden
118 119 121 124 125 127 130 131 132 137 151 154 158 180
5
Bijlagen
184
JAARSTUKKEN 2024 | INHOUDSOPGAVE
2/184
Voorwoord Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij ontvangt u de Jaarstukken van 2024. Met genoegen presenteren wij deze jaarstukken van gemeente Hoeksche Waard waarin het college verantwoording aflegt over de behaalde resultaten in 2024 en bijbehorende besteding van de financiële middelen. De Jaarstukken 2024 betreffen de laatste jaarstukken vóór de gemeenteraadsverkiezingen 2026.
Rol Met deze jaarstukken legt het college verantwoording aan de gemeenteraad af over het in 2024 gerealiseerde beleid en over het financieel beheer. Met de Programmabegroting 2024 heeft u vanuit uw kaderstellende rol richting gegeven voor het te voeren beleid in 2024 en de financiële kaders die hierop van toepassing zijn.
Bereikte resultaten Wij kijken terug op een aantal mooie resultaten in 2024. Met als rode draad dat we een gemeente zijn die voortdurend in beweging is. We zoeken niet alleen naar verbeteringen, oplossingen en kansen voor onze inwoners. We koppelen daar acties aan zodat we de positieve resultaten – vroeger of later – met elkaar gaan zien. Daarin staan we niet alleen, maar werken we nauw samen met degenen waarvoor we resultaten willen boeken: onze inwoners. Dat we onze inwoners centraal stellen zien wij bijvoorbeeld in de ontwikkelingen rondom onze dienstverlening. Zo is hard gewerkt aan een gemeente die ook digitaal dichterbij haar inwoners staat. Een langer lopend project is MijnHW, waar inwoners makkelijker inzicht en overzicht krijgen van voor hen belangrijke informatie. In het voorjaar hebben wij het prototype met de raad gedeeld voor een platform waar inwoners bijvoorbeeld meer informatie krijgen over waar zij recht op hebben, en wat de status is van eventuele aanvragen bij ons. Gedurende het jaar zijn hier grote stappen in gezet, en officiële lancering van het platform is inmiddels aanstaande. In de openbare ruimte kijken wij terug op een heuglijk moment bij de zwembaai bij de Oude Tol. Na jaren van overleggen tussen de provincie, Rijkswaterstaat en de Omgevingsdienst Midden-Holland is de plek eindelijk aangewezen als officiële zwemlocatie.
De gemeente heeft samen met Bres Accommodaties hard gewerkt om te komen tot een veilige zwemplek met bijbehorende faciliteiten. Zodat jong en oud kan genieten van de nieuwe recreatieplek. Op het gebied van zorg en welzijn heeft de raad in het najaar vastgesteld door te willen gaan met de succesvolle interventie Jeugdhulp naar Voren. Daarmee kunnen jongeren snel en effectief worden bijgestaan door een stevig, lokaal team. Zo laten we zien dat hulp niet op zich hoeft laten wachten, en doorlooptijden niet eindeloos door hoeven gaan. Door de inzet van de gemeente en betrokken partijen werken we zo samen aan een Hoeksche Waard waarin we nog meer omkijken naar elkaar. Wat betreft mobiliteit zagen we eind 2024 de afronding van de werkzaamheden van de Heinenoordtunnel. Met de heropening eindigt een periode van overlast en omrijden door de afsluiting. Als gemeente blikken we terug op een tijd van intensieve communicatie richting inwoners om de leefbaarheid en verkeersveiligheid te waarborgen gedurende de afsluiting. Het sluitstuk van 2024 was Oud en Nieuw. Met de wanordelijkheden in Nieuw-Beijerland in 2023 nog vers in het geheugen was duidelijk dat het voor 2024 veiliger en rustiger moest. Het college en de organisatie heeft met een nieuwe aanpak ingezet op nauwere samenwerking met de lokale gemeenschappen in het dorp.
JAARSTUKKEN 2024 | VOORWOORD
3/184
Samen met onder andere kerken, de dorpsraad en scholen is ervoor gezorgd dat de jaarwisseling rustig en feestelijk kon verlopen. Vanwege het succes wordt de aanpak breder uitgerold in de Hoeksche Waard.
Financieel resultaat 2024 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening voor 2024 sluit af met een positief resultaat van € 11,5 miljoen (2023: € 9,4 miljoen). Bij de Slotrapportage 2024 hebben wij een verwacht resultaat over 2024 berekend van € 6,9 miljoen (positief). Ten opzichte van de actuele begroting bij de slotrapportage is sprake van een verschil van € 4,6 miljoen (positief). Een overzicht van de belangrijkste afwijkingen ten opzichte van het begrote resultaat bij de Slotrapportage 2024, vindt u terug in hoofdstuk 1.3 Samenvattend beeld van deze jaarstukken.
Accountantscontrole In opdracht van de raad heeft de accountant de Jaarstukken 2024 gecontroleerd. Conform de wijzigingen in de Gemeentewet dient het college vanaf verslagjaar 2023 de rechtmatigheidsverantwoording op te nemen in de jaarstukken. Hiermee legt het college verantwoording af over de naleving van de regels, die relevant zijn voor de financiële beheersing van de gemeente. In 2024 is sprake van een nadere duiding van de rechtmatigheidsverantwoording. De accountant heeft de door het college afgegeven rechtmatigheidsverantwoording getoetst bij de controle op deze jaarstukken. De rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen in hoofdstuk 4 van deze jaarstukken.
Voorstel tot resultaatbestemming In deze jaarstukken leggen wij de raad een voorstel voor om het gerealiseerde resultaat over 2024 te bestemmen. We stellen de raad voor om van het gerealiseerde resultaat een bedrag van € 0,6 miljoen te bestemmen voor een aantal uit te voeren activiteiten in 2025. Daarnaast stellen wij voor om € 14 mln te storten in de algemene reserve, conform de door de raad vastgestelde uitgangspunten uit de Notitie Reserves en Voorzieningen. Voor de resultaatbestemming verwijzen wij u naar hoofdstuk 1.4 van deze jaarstukken. Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard R. Heintjes secretaris
JAARSTUKKEN 2024 | VOORWOORD
E. van Heijningen burgemeester
4/184
1 Inleiding
JAARSTUKKEN 2024 | 1 INLEIDING
5/184
1.1 Algemeen De Programmabegroting 2024, die in november 2023 door de gemeenteraad is vastgesteld, vormt de basis voor de planning & control-cyclus 2024 en daarmee de basis voor de verantwoording van het college aan de gemeenteraad door middel van deze jaarstukken. Tussentijdse bijstellingen van beleid én bijbehorende financiën hebben in 2024 plaatsgevonden via de Zomerrapportage en Slotrapportage. Daarnaast is de begroting 2024 bijgesteld naar aanleiding van (tussentijdse) raadsbesluiten. De voorliggende Jaarstukken 2024 vormen het sluitstuk van de planning & control-cyclus 2024. Hierin legt het college verantwoording af over de realisatie van het uitgevoerde beleid en de bijbehorende financiële middelen in het jaar 2024. De jaarstukken zijn gebaseerd op de Programmabegroting 2024 en opgesteld volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (hierna BBV) evenals de door de gemeenteraad vastgestelde Verordeningen en (beleids)Notities. Bij de samenstelling van deze jaarstukken is het uitgangspunt van 'sturen op hoofdlijnen' toegepast, zodat de gemeenteraad uitvoering kan geven aan haar kaderstellende rol. De beleidsverantwoording op programmaniveau geeft een indruk van de activiteiten die in 2024 zijn uitgevoerd ten behoeve van de doelstellingen uit de programmabegroting 2024.
De financiële toelichtingen op programmaniveau en de verschillenanalyses zijn op hoofdlijnen opgesteld (conform financiële verordening).
JAARSTUKKEN 2024 | 1.1 ALGEMEEN
6/184
1.2 Jaarstukken 2024 Programma-indeling De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag, de jaarrekening en de bijlagen.
Jaarverslag De (programma-)indeling is als volgt: 0. Bestuur en ondersteuning 1. Veiligheid 2. Verkeer, vervoer en openbare ruimte 3. Economie 4. Onderwijs 5. Sport, cultuur en recreatie 6. Sociaal Domein 7. Volksgezondheid en milieu 8. Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening Tot slot is in het jaarverslag het onderdeel "Algemene Dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien" uitgewerkt. Per programma leggen we verantwoording af aan de hand van de volgende vragen: • Wat gebeurde er om ons heen? • Wat hebben we bereikt? • Wat hebben we gedaan? • Wat heeft het gekost? De verantwoording over het al dan niet bereiken van de maatschappelijk effecten, doelen en/of speerpunten uit de Begroting 2024 geven we weer met een indicator per programma. Als dat nodig is, geven wij een toelichting. Gereed Uitvoering loopt volgens planning en gestelde kaders Uitvoering staat onder druk, kans op afwijkingen. Extra bewaking van de kaders en planning Uitvoering wijkt in negatieve zin af van de planning en gestelde kaders. Maatregelen zijn vereist In het jaarverslag staan daarbij de volgende paragrafen: • Lokale heffingen • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Onderhoud kapitaalgoederen • Financiering • Bedrijfsvoering (inclusief rechtmatigheidsverklaring) • Verbonden partijen • Grondbeleid • Regio Deal • Wet Open Overheid (WOO)
Jaarrekening De verantwoording over programma-afwijkingen, hoger dan de rapportagegrenzen, wordt per programma aan de hand van de volgende vraag afgelegd: “Wat heeft het gekost?”. Afwijkingen tussen actuele begroting en realisatie die groter zijn dan € 250.000,- lichten wij toe conform de vastgestelde financiële verordening.
JAARSTUKKEN 2024 | 1.2 JAARSTUKKEN 2024
7/184
1.3 Samenvattend beeld Beleidsrapportage Wij leggen per programma verantwoording af over het al dan niet bereiken van de maatschappelijke effecten, doelen en/of speerpunten uit de actuele programmabegroting. We rapporteren hierover door middel van een indicator en indien nodig geven wij een toelichting. Gereed Uitvoering loopt volgens planning en gestelde kaders Uitvoering staat onder druk, kans op afwijkingen. Extra bewaking van de kaders en planning Uitvoering wijkt in negatieve zin af van de planning en gestelde kaders. Maatregelen zijn vereist We rapporteren in totaal over 69 doelen/speerpunten. Daarvan is 4% afgerond (grijs), loopt 89% volgens planning (groen) en staat 7% van de uitvoering onder druk of wijkt in negatieve zin af (oranje). Het beeld in deze jaarstukken laat ten opzichte van de Slotrapportage 2024 een verbetering zien. In de Slotrapportage 2024 was 75% van de doelen en/of speerpunten op schema (groen), 3% gereed (grijs) en stond 22% onder druk (oranje). Totaal aantal doelen/speerpunten en verantwoording per programma: Programma
Groen
Oranje
Rood
Gereed
Totaal
0 Bestuur en Ondersteuning
8
0
0
0
8
1 Veiligheid
9
0
0
0
9
2 Verkeer, Vervoer en Openbare Ruimte
6
0
0
0
6
3 Economie
14
1
0
0
15
4 Onderwijs
6
0
0
0
6
5 Cultuur, Sport en Recreatie
5
1
0
0
6
6 Sociaal Domein
4
2
0
1
7
7 Volksgezondheid en Milieu
5
0
0
0
5
8 Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening
4
1
0
2
7
Totaal
61
5
0
3
69
Financiële rapportage Het rekeningresultaat in 2024 is € 11,5 miljoen positief (in 2023: € 9,4 miljoen positief). Bij de Slotrapportage 2024 hebben wij een verwacht, bijgesteld, jaarrekeningresultaat gepresenteerd van € 6,9 miljoen (positief). Ten opzichte van het bijgestelde resultaat bij de Slotrapportage 2024, is sprake van een afwijking van € 4,6 miljoen (positief). In onderstaande tabel is het gerealiseerde resultaat nader gespecificeerd. (Bedragen x €1.000) Omschrijving Baten Lasten Saldo van baten en lasten (A)
Rekening Saldo 2023
Prim. begroting Saldo 2024
Act. begroting Saldo 2024
Rekening Saldo 2024
Verschil Saldo
249.390 -245.832
234.748 -242.589
278.795 -274.828
284.053 -276.870
5.257 -2.041
3.558
-7.841
3.967
7.183
3.216
39.588 -33.776
9.219 -2.258
26.690 -23.695
27.452 -23.109
762 586
Totaal onttrekkingen aan / stortingen in reserves (B)
5.811
6.961
2.995
4.344
1.348
Resultaat (A+B)
9.370
-880
6.962
11.526
4.564
Onttrekkingen reserves Stortingen reserves
JAARSTUKKEN 2024 | 1.3 SAMENVATTEND BEELD
8/184
De verschillenanalyses per programma tussen de actuele begroting 2024 en het werkelijke resultaat van 2024 staan in hoofdstuk 2 van deze jaarstukken. In onderstaande tabel is de samenvatting van de grootste verschillen opgenomen. Uit de verschillenanalyse blijkt dat de afwijking tussen het begrote resultaat bij de slotrapportage en het werkelijke gerealiseerde resultaat over 2024 voornamelijk wordt veroorzaakt door een aantal grotere posten, met name van incidentele aard. De belangrijkste (grootste) posten zijn hieronder samengevat: (Bedragen x €1 mln) Omschrijving posten
Decembercircualire gemeentefonds
Inkomensregelingen en begeleide participatie
Verlofuren
Noodopvang Oekraïense vluchtelingen
Programma/ onderdeel
Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien
6. Sociaal Domein
Overhead / bedrijfsvoering
6. Sociaal Domein
Bedrag
1,7
1,4
0,6
0,6
Voordelen/ Nadelen
Toelichting
Voordeel
Vanuit de decembercirculaire 2024 ontvingen wij aanvullende middelen in het gemeentefonds. Omdat wij de decembercirculaire later ontvingen dan het moment waarop wij de slotrapportage opstelden, is een voordeel van € 1,7 mln op de algemene uitkering ontstaan. Hiervan heeft, € 0,8 mln betrekking op extra middelen die wij ontvingen voor een aantal decentralisatie-uitkeringen (waarvan € 0,5 mln voor de decentralisatie-uitkering voor natuur en energieprojecten), € 0,4 mln betrekking op afrekeningen over voorgaande jaren en € 0,2 mln middelen voor jeugdgezondheidszorg Oekraiense vluchtelingen. Tot slot is sprake van een aantal overige voordelen ad € 0,5 mln (verschil in gehanteerde maatstaven/aantallen).
Voordeel
Het aantal uitkeringen steeg in 2023 met 7,5%. Deze ontwikkeling leek zich in 2024 voort te zetten (1e halfjaar stijging 4,7%). Vanaf het 4e kwartaal 2024 zette zich echter een flinke daling in in plaats van een verdere stijging (-/- 2,9%). Deze inzichten hebben wij niet meer kunnen verwerken in de Slotrapportage Daarnaast zijn er kosten geraamd voor een Verbeterplan. Dit Verbeterplan loopt (minimaal) 2 jaar. Voor de niet in 2024 gemaakte kosten leggen wij een voorstel tot resultaatbestemming aan u voor. Tot slot is in de zomerrapportage 2024 een hoger bedrag aan loonkostensubsidies opgenomen omdat er rekening gehouden werd met een toename van voorzieningen. Bij de slotrapportage waren de inzichten hierop niet anders. Uiteindelijk is de voorziene groei in het aantal voorzieningen niet gerealiseerd, waardoor een voordeel is ontstaan. Verder is een voordeel ontstaan van € 0,2 mln door een niet voorziene vergoeding voor begeleide participatie.
Voordeel
Gemeenten zijn verplicht om een voorziening te treffen voor verlofdagen van medewerkers die nog niet zijn opgenomen aan het eind van het jaar. Als gevolg van wijzigingen in het BBV mogen de wettelijke verlofdagen hierin niet meer worden betrokken. Dit betekent dat wij een deel van de opgenomen verplichting/voorziening moeten laten vrijvallen in het resultaat. Dit betekent een voordeel van € 0,6 mln in deze jaarrekening.
Voordeel
In 2024 heeft de opvang van Oekraïense ontheemden geleid tot een positief effect voor de gemeente van € 4,2 mln (in 2023: € 3,5 mln). Bij de zomeren slotrapportage meldden wij hiervan reeds een voordeel van € 3,6 mln. Het extra voordeel ten opzichte van de slotrapportage van € 0,6 mln wordt voornamelijk veroorzaakt door € 0,4 mln hogere baten als gevolg van voordelen op het leefgeld en voordelen op de normvergoeding. Daarnaast is sprake van € 0,2 mln lagere lasten met name als gevolg van het doorschuiven van kosten van een sanitair gebouw en reparatie dak naar 2025. Voor 2025 geldt dat de normvergoeding vanuit het Rijk (verder) wordt verlaagd naar €44. per opvangplek per dag. Bij de Slotrapportage 2024 hebben wij u hierover reeds geïnformeerd.
Wmo
6. Sociaal Domein
0,5
Voordeel
De samenwerkende gemeenten voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang hebben eerder besloten om een financiële vergoeding voor overbruggingszorg uit te keren aan de gemeente voor 2024 en 2025. De vergoeding is bedoeld om de inzet van Wmo-begeleiding te compenseren. Na het afgeven van de beschikking voor beschermd wonen door centrumgemeente Nissewaard, was er te vaak een wachttijd voordat er daadwerkelijk plaats was in een beschermd wonen voorziening. Om ervoor te zorgen dat de situatie van de wachtende inwoner niet verslechterde, werd Wmo-begeleiding ingezet om de wachttijd te overbruggen. Hiervoor hebben wij vanuit de centrumgemeente Nissewaard € 0,3 miljoen ontvangen. Bijbehorende bijstelling van het budget heeft niet tussentijds plaatsgevonden, waardoor nu een voordeel ontstaat bij de jaarrekening. Verder is binnen de Wmo sprake van een aantal overige (kleinere) voordelen, met name veroorzaakt doordat zorgaanbieders obv het aantal gedeclareerde uren, niet het volledige (aangepaste) tarief hebben gedeclareerd.
Jeugdhulp
6. Sociaal Domein
0,4
Voordeel
Op basis van de jaarstukken 2024 van de Dienst Gezondheid en Jeugd (DG&J), is sprake van een voordeel van € 0,4 miljoen.
Overige voordelen
Alle programma's
0,8
Voordeel
Per saldo overige voordelen verdeeld over de diverse programma's
Nadeel
Voor de grondexploitatie tijdelijke huisvesting Numansdorp hebben wij een extra storting van -/- € 0,8 mln in de verliesvoorziening gedaan in verband met de verplichte terugkoop van de grond van HW Wonen over 15 jaar. Deze was eerder bekend, maar hadden wij nog niet in de slotrapportage verwerkt. Hiertegenover staat dat dat wij een (tussentijdse) winstneming hebben genomen van € 0,3 mln bij de grondexploitatie Land van Essche.
Nadeel
Er zijn in 2024 minder aanvragen omgevingsvergunning ontvangen voor de realisatie van woningbouwprojecten, dan aanvankelijk geprognotiseerd. Deze minder ontvangen aantal aanvragen leiden tot minder gerealiseerde
Grondexploitaties
8. Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening
Leges omgevingsvergunningen
8. Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening
JAARSTUKKEN 2024 | 1.3 SAMENVATTEND BEELD
-0,5
-0,9
9/184
Omschrijving posten
Programma/ onderdeel
Bedrag
Voordelen/ Nadelen
Toelichting legesinkomsten in 2024. De komende jaren verwachten wij dat deze projecten alsnog worden aangevraagd.
Totaal
4,6
Schematisch geeft dit het volgende beeld:
Jaarresultaat in perspectief In 2024 is sprake van een positief jaarresultaat van € 11,5 miljoen. De totale lasten in 2024 (inclusief stortingen in reserves) bedragen € 299 miljoen. Als wij het jaarresultaat 2024 uitdrukken in een percentage van de totale lasten dan resulteert dit in een percentage van 3,84% (2023: 3,3%). Als we de afwijking op de actuele begroting uitdrukken in een percentage van de totaal begrote lasten (inclusief reserves), dan resulteert dat in een percentage van iets meer dan 1,53%. Zoals hierboven toegelicht is het jaarresultaat 2024, net als voorgaande jaren, in grote mate beïnvloed door rijksmiddelen die wij in het kader van de opvang van Oekrainse vluchtelingen hebben ontvangen (excl. toerekening personeelskosten eigen medewerkers die al in de begroting zitten). Daarnaast ontvingen wij gedurende het jaar, via de mei- en septembercirculaire, vanuit het Rijk aanvullende middelen in het gemeentefonds (o.a. een terugwerkende kracht compensatie voor loon- en prijscompensatie) én aanvullende middelen die wij (pas) aan het einde van het jaar ontvingen via de decembercirculaire. De extra middelen die wij via de decembercirculaire ontvingen hebben wij, vanwege het tijdstip van publiceren, niet meer kunnen verwerken in de slotrapportage 2024 die wij aan de raad hebben voorgelegd.
De voordelen die op de middelen voor Oekraine zijn gerealiseerd, waren óók in 2023 van toepassing. Ook bij veel andere gemeenten zijn afgelopen jaren voordelen op de Rijksmiddelen Oekraine gerealiseerd. Om die reden heeft het Rijk de normvergoeding de afgelopen jaren stapsgewijs verlaagd. Voor 2025 geldt dat de normvergoeding verder is verlaagd naar € 44 per opvangplek per dag. De middelen met betrekking tot
JAARSTUKKEN 2024 | 1.3 SAMENVATTEND BEELD
10/184
Oekraine betreffen een zogenoemde specifieke uitkering vanuit het Rijk. Jaarlijks ontvangen wij hiervoor een beschikking vanuit het Rijk. Deze middelen zijn incidenteel van aard en mogen wij om die reden niet structureel in onze ramingen opnemen van de toezichthouder (provincie). Voor de algemene uitkering vanuit het gemeentefonds ligt dit anders. De gemeentefondsuitkering hebben wij reeds structureel in onze ramingen opgenomen op basis van de meest actuele circulaires vanuit het Rijk. Bij de meicirculaire 2025 vindt (traditioneel) een actualisatie van de middelen uit het gemeentefonds plaats. De VNG heeft eerder op grond van een landelijke analyse van de jaarrekeningresultaten van gemeenten geconcludeerd dat de jaaroverschotten bij gemeenten met name het gevolg zijn van incidentele factoren (incidentele rijksmiddelen). Gemeenten mogen zich om die reden niet "blindstaren" op de resultaten van de afgelopen jaren. Weerstandsvermogen en ratio’s Het weerstandsvermogen van onze gemeente is (zeer) goed. Wij zijn hiermee in staat om (incidentele) risico’s en/of tegenvallers op te vangen. Er is sprake van een zeer gunstige weerstandsratio (ratio: 10,3). Het BBV heeft een aantal financiële indicatoren verplicht gesteld. Deze ratio’s zijn uitgewerkt in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Hiermee kunnen we (mede) de (financiële) gezondheid van onze gemeente monitoren.
Uit deze deze jaarstukken blijkt dat de financiele ratio’s voor onze gemeente gunstig zijn. Op alle ratio's scoren wij goed ('groen'). Voor een verdere toelichting op de ratio's verwijzen we naar paragraaf 3.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing van deze jaarstukken Het belang om de (financiële) ratio’s te volgen, neemt toe, o.a. als gevolg van de rijksbezuinigingen op het gemeentefonds komende jaren. Om die reden blijven wij de ontwikkeling van de financiele ratio's monitoren om hiermee vroegtijdig te kunnen bijsturen. Reservepositie De totale omvang van de reserves per 31 december 2024 is € 214 miljoen. De direct beïnvloedbare vrije ruimte zit in het vrije deel van de algemene reserve. Dat deel is vrij besteedbaar en bedraagt € 89,5 miljoen (exclusief reserve weerstandsvermogen en exclusief resultaat 2024). Indien rekening wordt gehouden met de voorgestelde resultaatbestemming 2024 (€ 14 miljoen; zie hoofdstuk 1.4 Bestemming resultaat), bedraagt het vrij besteedbare deel van de algemene reserve € 103,5 miljoen. Gemeentefonds en specifieke uitkeringen In 2024 was de omvang van de middelen die wij vanuit het Rijk ontvingen vanuit het gemeentefonds € 160 miljoen. De totale baten in 2024 (exclusief reserves) waren € 284 miljoen.
Dit betekent dat ongeveer 60% van onze totale baten in 2024 afkomstig waren vanuit de middelen die wij van het Rijk via het gemeentefonds (algemene uitkering) hebben ontvangen. Náást de baten vanuit het gemeentefonds (algemene uitkering), hebben wij in 2024 baten ontvangen in de vorm van diverse specifieke uitkeringen (zogenoemde SPUKS) ter dekking van specifieke kosten. Verantwoording hiervan vindt plaats via de zogenoemde Sisa-regelingen (Sisa bijlage; zie hoofdstuk 4.12)In totaliteit leggen wij in deze jaarstukken verantwoording af over 37 Sisa regelingen. In 2024 vertegenwoordigde deze 37 regelingen een totaalbedrag van € 34 miljoen aan baten. Aan de verantwoording van deze regelingen zijn strikte verantwoordingsvereisten (én bijbehorende ambtelijke capaciteit) van toepassing. Het Rijk was eerder voornemens om vanaf 2026 het aantal specifieke uitkeringen fors te reduceren om hiermee de grote administratieve druk bij gemeenten terug te brengen. Op basis van de laatste berichtgevingen is dit voornemen inmiddels genuanceerd en verlaagt het kabinet het aantal specifieke uitkeringen toch veel minder dan eerder de bedoeling was. Daarnaast wilt het Kabinet wel honderden miljoenen aan bezuinigingen doorvoeren op de specifieke uitkeringen.
JAARSTUKKEN 2024 | 1.3 SAMENVATTEND BEELD
11/184
Rechtmatigheid Deze jaarstukken betreffende de tweede jaarstukken waarin het college een rechtmatigheidsverantwoording afgeeft. De algemene conclusie bij deze jaarstukken is dat het totaal van de netto geconstateerde financiële rechtmatigheidsafwijkingen binnen de vastgestelde verantwoordingsgrens van € 3 miljoen (=1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves) blijft. Genoemde verantwoording is opgenomen in de jaarrekening hoofdstuk 4.1 Rechtmatigheidsverantwoording en de toelichting op deze verantwoording is opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering (zie hoofdstuk 3.6).
JAARSTUKKEN 2024 | 1.3 SAMENVATTEND BEELD
12/184
1.4 Bestemming resultaat In deze jaarstukken worden de volgende resultaatbestemmingen voorgesteld. (Bedragen x €1.000) Nr
Onderwerp
Programma
Omschrijving
Bedrag Resultaat jaarrekening vóór bestemming
6. Sociaal Domein
125
5. Sport, cultuur en recreatie
Een deel van de werkzaamheden en de daarbij behorende middelen is in 2024 nog niet uitgevoerd. Wij stellen voor om deze middelen over te hevelen naar 2025
50
6. Sociaal Domein
Vanuit het Rijk ontvingen wij via de decembercirculaire 2024 € 122.000,- voor jeugdgezondheidszorg van de Oekraïnse vluchtelingen. Deze middelen zijn vrijgevallen in de jaarrekening 2024. In 2025 verwachten wij voor het verplicht basispakket JGZ € 90.000,- aan kosten. Dit is gebaseerd op het aantal kinderen van 0-18 jaar uit de Oekraïne.
90
4. Onderwijs
Vanwege o.a. vleermuizenonderzoek is er vertraging opgetreden in de nieuwbouw voor de basisschool Het Talent (Mookhoek). De nieuwbouw gaat nu in 2025 van start waardoor de kosten voor tijdelijke huisvesting in 2025 (en 2026) zullen worden gemaakt. Wij stellen daarom voor om het niet in 2024 bestede budget in 2025 via bestemming van het resultaat beschikbaar te stellen voor de tijdelijke huisvesting van Het Talent.
185
8. Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening
In 2024 is incidenteel budget toegekend voor de voormalige Technische school te Oud-Beijerland voor vervolgonderzoeken voor onder meer bodemonderzoek, asbestonderzoek en monumentenonderzoek. Deze onderzoeken zijn vereist voor de meervoudige verkoopprocedure, de anterieure en verkoopovereenkomst en de ruimtelijke procedures. Dit proces is vertraagd. Wij stellen daarom voor om via bestemming van het resultaat deze middelen in 2025 beschikbaar te stellen
50
Waterborg
8. Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening
Voor nieuwbouwlocatie Waterborg te Puttershoek is incidenteel budget beschikbaar gesteld voor archeologisch onderzoek. Het resterende budget van € 80.000 is in 2025 benodigd voor de afronding.
80
Vrijval Reserve Flankerend beleid
Reserve Flankerend Beleid
Algemene dekkingsmiddelen
Storting in Algemene Reserve
Algemene reserve
Algemene dekkingsmiddelen
1
Verbeterplan bijstandsverlening
2
Inventarisatie beschermde gezichten en werderopbouwmonumenten.
3
4
5
6 7 8
11.527
In het kader van het verbeterplan bijstandsverlening stellen wij voor om de niet in 2024 bestede middelen over te hevelen naar 2025 om daarmee het verbeterproces te faciliteren
Zorgkosten Oekraïnse vluchtelingen (jeugd)
Tijdelijke huisvesting Het Talent
Onderzoek technische school
-3.022 13.969 Totaal resultaatbestemmingsvoorstellen
11.527
Wij stellen voor om van het resultaat 2024 van € 11,5 miljoen een bedrag van € 0,6 miljoen te bestemmen voor de uitvoering van een aantal activiteiten in 2025 en het restant (€ 10,9 miljoen) toe te voegen aan de Algemene Reserve. Daarnaast stellen wij voor om een deel van de reserve Flankerend Beleid te laten vrijvallen en toe te voegen aan de Algemene Reserve. In totaliteit storten wij hierdoor € 14 miljoen in de Algemene Reserve.
JAARSTUKKEN 2024 | 1.4 BESTEMMING RESULTAAT
13/184
2 Jaarverslag: Programma’s
JAARSTUKKEN 2024 | 2 JAARVERSLAG: PROGRAMMA’S
14/184
De beleidsverantwoording over 2024 is per programma uitgewerkt aan de hand van de volgende vragen: • Wat gebeurde er om ons heen? • Wat hebben we bereikt? • Wat hebben we gedaan? Voor de beantwoording van de laatste 2 vragen is de voortgang per maatschappelijk effect, doel en of speerpunt aangegeven. Over deze voortang is als volgt gerapporteerd: Gereed Uitvoering loopt volgens planning en gestelde kaders Uitvoering staat onder druk, kans op afwijkingen. Extra bewaking van de kaders en planning Uitvoering wijkt in negatieve zin af van de planning en gestelde kaders. Maatregelen zijn vereist
Als de indicator oranje of rood is, is een toelichting nodig. Bij groen is dit vrijblijvend.
Waar staat gemeente Hoeksche Waard voor? Het Hoofdlijnenakkoord en de aanvulling 'Samen doordacht verder' is de basis voor de plannen in onze begroting waarover we in deze jaarstukken verantwoording afleggen. In het Hoofdlijnenakkoord staat een stevige en duidelijke ambitie van de coalitie. Ook de ambtelijke organisatie zet haar schouders eronder. Er is hard gewerkt aan de verdere inrichting van de organisatie en het op orde brengen van de basis. De focus is verlegd van richten en inrichten naar verrichten.
Inhoud geven aan de thema’s van de ambities kunnen we als gemeente niet alleen We bundelen onze krachten en maken gebruik van de ondernemerszin en de zorg voor elkaar die zo kenmerkend is voor de inwoners van de Hoeksche Waard. We zetten onszelf op de kaart door samenwerking te zoeken op basis van wederkerigheid en meerwaarde. De inhoud van onze opgaven staat centraal. De opgave is leidend bij het aangaan van samenwerking en strategische allianties. De kernvraag is: “wat kunnen we voor elkaar betekenen?”.
Gericht investeren om de beweging op gang te brengen en te houden is een samenspel Een samenspel van verschillende factoren op het gebied van goed wonen, leven, werken en recreëren. Daarom werken we integraal aan de kwaliteit van de sociale en ruimtelijke omgeving, het landschap, de cultuur, de werkgelegenheid, bereikbaarheid, de kwaliteit en nabijheid van noodzakelijke voorzieningen op het gebied van zorg en welzijn, winkelen en onderwijs en een passende woningvoorraad. Het is belangrijk om te beseffen dat er een bepaalde wederkerigheid is tussen deze zaken: ze zijn als raderen in een machine. Voldoende werkgelegenheid kan nieuwe inwoners aantrekken en dus leiden tot een behoefte aan meer nieuwbouw. Andersom kan een aantrekkelijk woonmilieu en de aanwezigheid van een geschikte beroepsbevolking juist een reden zijn voor bedrijven om zich hier te vestigen. Het totale systeem is daarbij zo sterk als de zwakste schakel. Alle raderen moeten draaien om de ‘machine’ gaande te houden.
JAARSTUKKEN 2024 | 2 JAARVERSLAG: PROGRAMMA’S
15/184
2.1 Programma 0 Bestuur en Ondersteuning Tot het programma Bestuur en ondersteuning behoren de taakvelden bestuur, burgerzaken (inclusief dienstverlening) en beheer overige gebouwen en gronden. Dit programma is inclusief bedrijfsvoering.
Wat gebeurde er om ons heen? Toekomstvisie Hoeksche Waard 2040 Op 10 juli 2024 werd de aftrap gegeven voor de totstandkoming van de Toekomstvisie Hoeksche Waard 2040. Vanaf het begin is er veel tijd en energie gestoken in het uitgebreide participatieproces. Alle dorpen in de Hoeksche Waard zijn twee keer bezocht. Enquêtes ingevuld en interviews afgenomen. Daarnaast zijn er veel bijeenkomsten georganiseerd met brede vertegenwoordiging vanuit de inwoners (jong en oud) en het maatschappelijk middenveld. Voortgang van de werkzaamheden verliep in 2024 volgens planning. Het einddoel is oplevering van de Toekomstvisie voor de zomer van 2025. Regio Deal In 2024 heeft de regio Zuid-Hollandse Delta (ZHD), waar de Hoeksche Waard ook onderdeel van uitmaakt, een tweede Regio Deal met het ministerie van BZK kunnen afsluiten. Onze aanvraag is positief gehonoreerd en daarmee kan de regio ZHD in deze vijfde tranche rekenen op een bijdrage van € 10 miljoen vanuit het Rijk. Samen met de andere drie gemeenten, ondernemers en onderwijs binnen de ZHD kunnen er weer mooie projecten tot uitvoering worden gebracht. In 2024 zijn veel projecten vanuit de derde tranche Regio Deal uitgevoerd. Enkele hiervan lopen in 2025 af. Professionele en persoonlijke dienstverlening De snelle technologische vooruitgang, zoals digitalisering en kunstmatige intelligente, vraagt om voortdurende aanpassing en innovatie.
Daarnaast is er een groeiende behoefte aan samenwerking tussen verschillende organisaties en sectoren om complexe maatschappelijke vraagstukken aan te pakken. Digitale technologie verbindt de wereld, maar maakt het ook complexer. De ontwikkelingen gaan snel. Digitale technologie biedt een oplossing om uitdagingen zoals de energietransitie, woningnood en armoede aan te pakken. We zorgen voor een balans tussen geautomatiseerde diensten en persoonlijk klantcontact. Hierbij volgen we de behoefte van onze inwoners en klanten. Onze organisatie is professioneel en volgt de koers die de gemeenteraad en B&W bepalen. We passen onze werkwijze aan op de (netwerk)samenleving. Verkiezingen Op donderdag 6 juni vond de Europees Parlementsverkiezing plaats.
Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? We zorgden ervoor dat onze dienstverlening goed toegankelijk en bereikbaar was voor alle inwoners en ondernemers. We pasten onze dienstverlening voortdurend aan op basis van de behoeften van onze inwoners en ondernemers en de ontwikkelingen in de samenleving. Vanaf 1 april 2024 bieden wij onze dienstverlening aan vanuit twee servicepunten: Oud-Beijerland en Maasdam. We hebben de locatie Maasdam ingericht als volwaardig servicepunt. Hier kun je nu ook documenten afhalen. Daarnaast hebben we de piek in aanvragen voor reisdocumenten opgevangen. We hebben verzorgingshuizen bezocht en huisbezoeken afgelegd voor de aanvragen van identiteitsbewijzen, vooral voor inwoners die niet meer of heel moeilijk zelf naar een servicepunt kunnen komen.
JAARSTUKKEN 2024 | 2.1 PROGRAMMA 0 BESTUUR EN ONDERSTEUNING
16/184
We hebben gekozen voor open source software voor de applicatie Basisregistratie Personen (BRP) om onafhankelijk te blijven van leveranciers, flexibel aan te kunnen passen op specifieke behoeftes en om kosten te besparen. We hebben stappen gezet in de verdere uitbreiding van onze digitale dienstverlening, onder andere in de ontwikkeling van het digitaal loket MijnHW. We voeren doorlopend kwaliteitsmetingen uit op verschillende dienstverlenings- en communicatiekanalen. We monitoren en analyseren de beschikbare data (zowel kwantitatief als kwalitatief) en pasten onze dienstverlening aan waar nodig. Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel
Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt
Planning
0.1 Het realiseren van ambities door bestuurlijke en ambtelijke samenwerking.
0.1.1 Versterken samenwerking met inwoners en overheidsparticipatie.
Doorlopend
0.1.2 Versterken van triple-helix samenwerking.
Doorlopend
0.1.3 Blijven inzetten op de verbinding en samenwerking met de ons omliggende gemeenten op basis van een eigen agenda.
Doorlopend
0.2.1 De dienstverlening is voor iedereen toegankelijk.
Doorlopend
-
0.2.2 Correcte basisregistraties.
Doorlopend
-
0.2.3 Nakomen van de servicenormen.
Doorlopend
-
0.2.4 Zoveel mogelijk een antwoord in het eerste contact.
Doorlopend
0.3.1 Opleveren ‘Verhaal van de Hoeksche Waard’.
2024
0.2 Inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties zijn tevreden over de professionele en persoonlijke dienstverlening.
0.3 Komen tot een integrale toekomstvisie voor de lange termijn (2040). Doel is om een gezamenlijke stip aan de horizon te krijgen waar de gemeente samen met de samenleving komt tot leidende principes die helpen bij het maken van beleidskeuzes in de toekomst.
Stand van zaken
Het Verhaal vd Hoeksche Waard wordt meegenomen in proces Toekomstvisie HW 2040. Planning vaststelling Toekomstvisie HW juni 2025.
Wat heeft het gekost? In de tabel staan, per taakveld, de baten en lasten van dit programma, het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten, de mutaties in de reserves en het gerealiseerde resultaat. Hierbij worden de baten weergegeven als + en de lasten als –. De onttrekkingen aan de reserves zijn gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten (indien systeemreserves). De kosten van de overhead (taakveld 0.4) worden, conform de BBV, weergegeven in het onderdeel “Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien”. (Bedragen x €1.000) Taakveld
Werkelijk 2023
Primitieve begroting 2024
Actuele begroting 2024
Werkelijk 2024
Saldo 2024
2 1.220 219
0 1.368 26
297 2.188 51
326 2.051 85
28 -137 34
0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Totaal Baten
1.442
1.393
2.536
2.461
-75
0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
-5.364 -4.005 -970
-5.651 -4.177 -742
-7.248 -4.479 -900
-7.265 -4.391 -946
-17 88 -46
Totaal Lasten
-10.339
-10.570
-12.627
-12.601
25
Totaalsaldo van baten en lasten
-8.897
-9.177
-10.091
-10.140
-50
0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
175 75 0
385 0 0
453 0 60
475 0 60
23 0 0
Totaal Onttrekkingen reserves
250
385
513
535
23
0.1 Bestuur 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
-24 -482
0 0
-345 -383
-344 -383
1 0
Totaal Stortingen reserves
-506
0
-728
-727
1
-9.154
-8.792
-10.306
-10.332
-26
Geraamd resultaat programma 0. Bestuur en ondersteuning
De belangrijkste financiële afwijkingen zijn in onderstaand overzicht weergegeven (zie gerealiseerd resultaat, kolom 'Saldo 2024') in bovenstaande tabel. Verschillen tussen taakvelden die per saldo budgettair neutraal zijn, zijn buiten deze verschillenanalyse gelaten.
JAARSTUKKEN 2024 | 2.1 PROGRAMMA 0 BESTUUR EN ONDERSTEUNING
17/184
(Bedragen x €1 miljoen) Onderwerp / Taakveld
Overschot (+) / Tekort (-) op budget
Voordeel / Nadeel
Overig
0,0
Voordeel
Totaal
0
Tekort op budget 2024
Belangrijkste verklaringen
Overige verschillen op dit programma onder de rapportagegrens van €250.000.
Beleidsindicatoren Voor dit programma zijn geen (verplichte) beleidsindicatoren van toepassing.
JAARSTUKKEN 2024 | 2.1 PROGRAMMA 0 BESTUUR EN ONDERSTEUNING
18/184
2.2 Programma 1 Veiligheid Tot het programma Veiligheid behoren de taakvelden crisisbeheersing en brandweer en openbare orde (inclusief handhaving) en veiligheid.
Wat gebeurde er om ons heen? Wat gebeurde er om ons heen? Excessief geweld Gelukkig zijn er in vergelijking met de steden om ons heen weinig incidenten met explosieven. Als het zich voordoet en de openbare orde is verstoord, reageren we, naast aanpak van politie en justitie, zo snel mogelijk met een bestuurlijke maatregel (bijvoorbeeld het sluiten van een woning) om de situatie te herstellen. Personen met onbegrepen gedrag Sommige inwoners, al dan niet bekend als personen met onbegrepen gedrag, veroorzaken stelselmatig overlast in de woonomgeving. Dat vergt veel capaciteit van de politie. We proberen met een gecoördineerde aanpak de overlast te bestrijden mede door de betreffende persoon bestuurlijk aan te schrijven. Door gebruik te maken van de wet woonoverlast heeft dat in een enkel geval geleid tot het vertrek van die persoon uit de woning. Excessen met Oud & Nieuw Met een intensieve aanpak, in goede samenwerking tussen politie, OM, gemeente, jongerenwerk, kerken, sportverenigingen, scholen en vrijwilligers, hebben we bereikt dat Nieuw-Beijerland een rustig beeld gaf met Oud & Nieuw. We zien het belang van nauwe contacten met de gemeenschappen, vooral daar waar het beeld met de jaarwisseling onrustig was, zoals Puttershoek, ’s-Gravendeel en Numansdorp. Inzet boa’s Met 12 boa’s besteden we aandacht aan de leefbaarheid en de veilige woon- en leefomgeving.
We zien een sterke toename van het aantal (fixi-)meldingen en prioriteren het afhandelen ervan. Leefbaarheid staat hierbij altijd voorop. Dreigingen van buiten Er zijn ontwikkelingen buiten de Hoeksche Waard, zowel nationaal als internationaal, waarop we als gemeente weinig invloed hebben. Waar mogelijk spelen we er op lokaal niveau op in, zoals met maatregelen in de openbare ruimte in verband met klimaatverandering en extreem weer (piekbuien). We werken hierin samen met de Veiligheidsregio en het Waterschap en de veiligheid van de burgers is daarin een prioriteit. Door de internationale spanningen is er meer aandacht gekomen voor weerbaarheid en zelfredzaamheid van burgers. Het is onderwerp van overleg in het verband van de veiligheidsregio, waarbij ook de communicatie met de burgers aan de orde is.
JAARSTUKKEN 2024 | 2.2 PROGRAMMA 1 VEILIGHEID
19/184
Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel
Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt
Planning
1.1 Alle inwoners, ondernemers en bezoekers van de Hoeksche Waard voelen zich veilig.
1.1.1 We voeren 10 integrale controles/werkbezoeken uit waarmee we zorgen voor een eerlijk ondernemersklimaat en het verbeteren van de informatiepositie en bewustwording.
2024
1.1.2 We werken gebiedsgericht, waarmee we veiligheid verankeren in wijken en buitengebieden door o.a. het geven van voorlichting over veiligheidsvraagstukken en High Impact Crimes.
2024
1.1.3 We beperken zo veel als mogelijk woonoverlast door casuïstiek tijdig en integraal te bepreken. De tafel ‘Woonoverlast’ biedt een platform om actualiteiten en casuïstiek periodiek met de juiste partners te bespreken. Inzet van buurtbemiddeling speelt daarbij een belangrijke preventieve rol. Om adequaat te handelen bij langdurige ernstige woonoverlast gebruiken we de mogelijkheden van de wet Woonoverlast.
2024
1.1.4 We dragen bij aan het creëren van 2 JOP’s waar bewoners samen kunnen komen.
2024
1.1.5 We zetten in op betrokkenheid van inwoners door aandacht te hebben voor hun inzet en dragen bij aan nabijheid en dorpsgericht werken.
2024
1.1.6 We werken samen met de politie aan preventieve en repressieve acties ten aanzien van de verkeersveiligheid.
2024
1.2 We verstrekken vergunningen voor horeca en evenementen.
1.2.1 Naast schoon, heel en veilig dragen we ook bij aan vormen van vermaak. Evenementen in diverse stijlen en horeca maken hier deel van uit. We onderwerpen vergunningaanvragen onder andere aan veiligheidscriteria en bibob-toetsen. Daarnaast voeren we controles op basis van de Alcoholwet uit en schouwen we evenementen. Waar nodig volgen (bestuurlijke) waarschuwingen of maatregelen.
2024
1.3 We werken naast veilig ook aan “schoon” en “heel”.
1.3.1 Het veiligheidsgevoel wordt ook versterkt door een schone omgeving waar herstel van kapot straatmeubilair snel plaats vindt. Onze handhavers (boa's) hebben een signaleringsfunctie, reageren op meldingen van overlast in de brede zin van het woord en zijn oren en ogen in de wijken en dorpen. We treden dienstverlenend op en handhaven waar nodig met boetes of bestuurlijke maatregelen.
2024
1.3.2 We realiseren de invulling van 10 formatieplaatsen. In het najaar zetten we in op formatieuitbreiding van 10 naar 12 formatieplaatsen voor 2025. De invulling van de formatie maakt controle en handhaving beter.
2024
Stand van zaken
Wat heeft het gekost? In de tabel staan, per taakveld, de baten en lasten van dit programma, het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten, de mutaties in de reserves en het gerealiseerde resultaat. Hierbij worden de baten weergegeven als + en de lasten als –. De onttrekkingen aan de reserves zijn gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten (indien systeemreserves). De kosten van de overhead (taakveld 0.4) worden, conform de BBV, weergegeven in het onderdeel “Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien”. (Bedragen x €1.000) Taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal Baten
Werkelijk 2023
Primitieve begroting 2024
Actuele begroting 2024
Werkelijk 2024
Saldo 2024
0 83
0 118
291 75
291 89
0 14
83
118
366
380
14
1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid
-8.446 -2.159
-8.438 -2.335
-8.987 -2.311
-9.004 -2.264
-17 47
Totaal Lasten
-10.606
-10.773
-11.298
-11.268
30
Totaalsaldo van baten en lasten
-10.523
-10.655
-10.932
-10.888
44
1.2 Openbare orde en veiligheid
0
0
0
0
0
Totaal Onttrekkingen reserves
0
0
0
0
0
1.2 Openbare orde en veiligheid
0
0
0
0
0
Totaal Stortingen reserves
0
0
0
0
0
-10.523
-10.655
-10.932
-10.888
44
Geraamd resultaat programma 1. Veiligheid
De belangrijkste financiële afwijkingen zijn in onderstaand overzicht weergegeven (zie gerealiseerd resultaat, kolom 'Saldo 2024') uit bovenstaande tabel. Verschillen tussen taakvelden die per saldo budgettair neutraal zijn, zijn buiten deze verschillenanalyse gelaten.
JAARSTUKKEN 2024 | 2.2 PROGRAMMA 1 VEILIGHEID
20/184
(Bedragen x €1 miljoen) Onderwerp / Taakveld
Overschot (+) / Tekort (-) op budget
Voordeel / Nadeel
Belangrijkste verklaringen
Overige verschillen op dit programma onder de rapportagegrens van €250.000.
Overig
0,0
Voordeel
Totaal
0,0
Overschot op budget 2024
Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”. Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" (26-02-2025)
Jaar
Hoeksche Waard
Nederland
Gemeente weinig stedelijk
Winkeldiefstallen per 1.000 inwoners
2023
0,5
2,5
1,1
Diefstallen uit woning per 1.000 inwoners
2023
0,6
1,3
1,1
Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners
2023
2,1
4,3
2,8
Vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag per 1.000 inwoners
2023
3,3
5,8
4,1
Jongeren met een delict voor de rechter in %
2023
1
1
1
Verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar
2023
9
9
8
JAARSTUKKEN 2024 | 2.2 PROGRAMMA 1 VEILIGHEID
21/184
2.3 Programma 2 Verkeer, Vervoer en Openbare Ruimte Tot het programma Verkeer, vervoer en openbare ruimte behoren de taakvelden verkeer en vervoer, parkeren, recreatieve havens, economische havens en waterwegen, openbaar vervoer, wegen, openbaar groen en (openlucht) recreatie, riolering, afval en begraafplaatsen en crematoria.
Wat gebeurde er om ons heen? Bij veel organisaties wordt gewerkt aan nieuwe mobiliteitsvisies. Zoals onder andere bij verschillende omliggende gemeenten. Dit vroeg de nodige afstemming rondom het op te stellen Mobiliteitsplan voor de Hoeksche Waard. De werkzaamheden aan en de afsluitingen van de Heinenoordtunnel heeft een behoorlijke impact gehad op de doorstroom van verkeer. Dit leidde tot veel extra klachten en meldingen én tot veel ad hoc-maatregelen om direct in te kunnen spelen op de praktijk. Doordat in 2024 werd gewerkt aan het aanbesteden van het openbaar vervoer in onze regio lag de doorontwikkeling van het bestaande busnet tijdelijk stil.
Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel
Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt
Planning
Stand van zaken
2.1 Ieder inwoner kan zich binnen het dorp van A naar B bewegen op duurzame, veilige wijze per auto, fiets of lopend.
2.1.1 Verkeersveiligheid binnen de dorpen verbeteren.
2024 e.v.
Met een juiste weginrichting zorgen wij voor een inrichting van de openbare ruimte zodat deze door alle weggebruikers op een veilige wijze kan worden gebruikt. In ons Mobiliteitsplan benadrukken wij het belang van wandelen en fietsen om bestemmingen te bereiken. In vervolg hierop leggen wij in het Uitvoeringsprogramma (2025) vast hoe wij hier in praktijk invulling aan geven.
2.1.2 Aantal (openbare) laadpalen binnen de dorpen vergroten.
2024 e.v.
2.1.3 Verbeteren ontsluiting van de dorpen of verbeteren verbindingen binnen de dorpen.
2024 e.v.
Om een aantrekkelijke woonomgeving te creëren waar mensen graag verblijven en zich veilig voelen, zetten we ons in om de verkeersveiligheid te verbeteren en de behoeften van fietsers en voetgangers centraal te stellen. We werken daarvoor aan een duurzaam veilige inrichting en zetten in op gedragsverandering. In ons Mobiliteitsplan benadrukken wij het belang van een verkeersveilige omgeving om onze dorpen aantrekkelijk en leefbaar te houden. In vervolg hierop leggen wij in het Uitvoeringsprogramma (2025) vast hoe wij dit kunnen optimaliseren.
2.2 Iedere inwoner en ondernemer kan op duurzame, betrouwbare, veilige en frequente wijze per fiets, auto en openbaar vervoer naar de andere dorpen en steden in de omgeving.
2.2.1 Verbeteren verbindingen tussen de dorpen.
2024 e.v.
Met een duidelijk hoofdwegennet zorgen wij ervoor dat de ontsluiting van onze dorpen via de daarvoor geschikte wegen plaatsvindt. In ons Mobiliteitsplan benadrukken wij het belang van het volledig benutten van de hoofdwegen om onze dorpen te ontsluiten. In vervolg hierop leggen wij in het Uitvoeringsprogramma (2025) vast hoe wij dit kunnen optimaliseren.
2.3 Iedere inwoner en ondernemer maakt gebruik van de openbare ruimte om van te genieten, zich te bewegen en om elkaar te ontmoeten.
2.3.1 We richten de openbare ruimte klimaatbestendig in.
2023 e.v.
We geven uitvoering aan het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie en de projecten die hierin opgenomen staan. We geven uitvoering aan het oplossen van knelpunten van wateroverlast met middelen uit de impulsgelden Klimaatadaptatie van het Rijk, in samenwerking met het waterschap. In 2025 wordt de klimaatstresstest opnieuw uitgevoerd aan de hand van de nieuwste cijfers van het KNMI. We verwachten dat er opnieuw knelpunten voortkomen uit deze test. We bereiden daarom gelijk met de nieuwe stresstest ook een wijkuitvoeringsplan voor in 2025.
2.3.2 Versterken van de biodiversiteit en klimaatbestendigheid van de openbare ruimte.
2023 e.v.
We geven uitvoering aan de uitvoeringsagenda biodiversiteit en het uivoeringsprogramma klimaatadaptatie. Ten aanzien van biodiversiteit ligt de focus in 2024 op het omvormen van delen van ons groen van traditioneel beheer naar natuurvriendelijk beheer. We
JAARSTUKKEN 2024 | 2.3 PROGRAMMA 2 VERKEER, VERVOER EN OPENBARE RUIMTE
22/184
Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel
Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt
Planning
Stand van zaken startte met het omvormen van gras en zullen in 2025 voor bosplantsoen ook waar mogelijk natuurvriendelijk beheer gaan toepassen.
Wat heeft het gekost? In de tabel staan, per taakveld, de baten en lasten van dit programma, het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten, de mutaties in de reserves en het gerealiseerde resultaat. Hierbij worden de baten weergegeven als + en de lasten als –. De onttrekkingen aan de reserves zijn gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten (indien systeemreserves). De kosten van de overhead (taakveld 0.4) worden, conform de BBV, weergegeven in het onderdeel “Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien”. (Bedragen x €1.000) Taakveld
Werkelijk 2023
Primitieve begroting 2024
Actuele begroting 2024
Werkelijk 2024
Saldo 2024
1.460 111 135 0 75 1.614 10.801 10.017 1.528
688 79 103 0 63 1.089 10.533 11.488 1.535
1.098 137 133 0 69 1.656 10.419 11.291 1.593
1.144 147 145 0 66 1.749 9.952 11.430 1.500
46 11 12 0 -3 94 -467 138 -93
2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.3 Recreatieve havens 2.4 Economische havens en waterwegen 2.5 Openbaar vervoer 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal Baten
25.742
25.579
26.397
26.134
-263
2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.3 Recreatieve havens 2.4 Economische havens en waterwegen 2.5 Openbaar vervoer 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.5 Begraafplaatsen en crematoria
-16.360 -315 -200 -849 -446 -13.496 -6.437 -8.806 -2.410
-17.383 -401 -177 -858 -559 -15.012 -6.818 -9.629 -2.505
-17.636 -306 -175 -837 -375 -15.272 -6.747 -9.927 -2.560
-17.595 -303 -194 -848 -325 -15.322 -6.710 -9.778 -2.486
42 4 -18 -11 50 -49 36 149 74
Totaal Lasten
-49.320
-53.341
-53.836
-53.560
276
Totaalsaldo van baten en lasten
-23.578
-27.762
-27.439
-27.426
13
2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.3 Recreatieve havens 2.5 Openbaar vervoer 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
306 32 61 85 269
718 32 61 225 283
604 32 61 401 174
589 32 61 356 178
-15 -0 0 -45 3
Totaal Onttrekkingen reserves
752
1.318
1.272
1.215
-56
2.1 Verkeer en vervoer 2.5 Openbaar vervoer 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
0 0 -100
-264 0 0
0 -263 -260
0 -263 -260
0 0 0
Totaal Stortingen reserves
-100
-264
-523
-523
0
-22.925
-26.708
-26.691
-26.734
-43
Geraamd resultaat programma 2. Verkeer, vervoer en openbare ruimte
De belangrijkste financiële afwijkingen zijn in onderstaand overzicht weergegeven (zie gerealiseerd resultaat, kolom 'Saldo 2024') uit bovenstaande tabel. Verschillen tussen taakvelden die per saldo budgettair neutraal zijn, zijn buiten deze verschillenanalyse gelaten. (Bedragen x €1 miljoen) Onderwerp / Taakveld
Riolering
Overschot (+) / Tekort (-) op budget
-0,4
Voordeel / Nadeel
Belangrijkste verklaringen
Nadeel
In 2024 is er ca 2 miljoen minder geïnvesteerd dan de verwachtingen bij de slotrapportage. Hierdoor is de toerekenbare btw ook lager waardoor wij minder aan de voorziening riolering onttrekken. Voornaamste oorzaken zijn enerzijds capaciteitsknelpunten in de uitvoering om werkzaamheden in de markt te zetten én te begeleiden. Daarnaast willen wij werkzaamheden combineren met nutsbedrijven om overlast bij inwoners te voorkomen. Hierdoor zijn projecten doorgeschoven. Overige verschillen op dit programma onder de rapportagegrens van €250.000.
Overig
0,4
Voordeel
Totaal
0,0
Tekort op budget 2024
JAARSTUKKEN 2024 | 2.3 PROGRAMMA 2 VERKEER, VERVOER EN OPENBARE RUIMTE
23/184
Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”. Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" (26-02-2025) Omvang huishoudelijk restafval, in kg per inwoner
JAARSTUKKEN 2024 | 2.3 PROGRAMMA 2 VERKEER, VERVOER EN OPENBARE RUIMTE
Jaar
Hoeksche Waard 2023
127
Nederland
Gemeente weinig stedelijk 150
103
24/184
2.4 Programma 3 Economie Tot het programma Economie behoren de taakvelden economische ontwikkelingen, fysieke bedrijfsinfrastructuur, bedrijvenloket en bedrijfsregelingen en economische promotie.
Wat gebeurde er om ons heen? Nederland De Nederlandse economie groeide in 2024 met 0,9% ten opzichte van het voorgaande jaar. Deze groei werd voornamelijk gedreven door hogere consumptie, aangezien huishoudens meer te besteden hadden door een loongroei die boven de inflatie lag. Daarnaast nam de uitvoer toe door de aantrekkende wereldhandel. De koopkracht herstelde in 2024 met 2,7% dankzij de stijging van de lonen en de daling van de inflatie. De werkloosheid bleef laag, maar aanhoudende personeelstekorten vormden een belemmering voor de arbeidsproductiviteit. Bedrijven ondervonden ook hinder van de hoge rentetarieven op kredietverlening. Hoeksche Waard Ook de economie van de Hoeksche Waard liet een gematigde groei zien. De werkgelegenheid nam toe, vooral door nieuwe vestigingen en uitbreidingen van bestaande bedrijven. Relatief gezien komt deze werkgelegenheid vooral uit handel en industrie/energie (vergeleken met Nederland). Al jarenlang is de werkloosheid in de Hoeksche Waard kleiner dan in Nederland (2,7% versus 3,6%). Met zo’n 37.000 banen (700 banen per 1.000 personen beroepsbevolking) heeft de Hoeksche Waard een relatief kleine, open economie. Dit is lager dan het landelijke gemiddelde van 950 banen per 1.000 personen. Een relatief lage werkgelegenheid in een gemeente is kenmerkend voor een landelijke regio onder de rook van een grote stad, in ons geval Rotterdam.
Sectoren De vrijetijdssector in de Hoeksche Waard omvatte 680 vestigingen en bood werk aan 1.610 mensen (4,4% van de totale werkgelegenheid). Er waren 55 verblijfsaccommodaties, waarvan 8 campings. De horecasector is met 1,6 verkooppunten per 1.000 inwoners klein vergeleken met het landelijk gemiddelde van 2,5. Het aantal verkooppunten nam niet af ten opzichte van voorgaand jaar, maar de horeca had het wel zwaar door stijgende energie- en personeelskosten, schulden uit de coronatijd en smalle marges door inflatie. Door over de gemeentegrenzen heen te kijken, is veel meer mogelijk. De samenwerking tussen de eilanden Hoeksche Waard, Goeree-Overflakkee en Voorne-Putten wordt steeds sterker. Ook in de nieuwe ’Next Step’ Regio Deal Zuid-Hollandse Delta werken Rijk en regio samen aan een betere woon-, werk- en leefomgeving. Daarnaast werd in 2024 LEADER Zuid-Hollandse Eilanden gestart. Vanuit Europa en provincie Zuid-Holland is geld beschikbaar gesteld voor plattelandsontwikkeling. Dit is een regeling voor en door burgers. De besluitvorming over de te subsidiëren projecten ligt dan ook niet bij de gemeenten, maar bij een representatieve groep mensen uit de lokale gemeenschap. In 2024 zijn door hen vier projecten goedgekeurd, die meteen gestart zijn en voor eind augustus 2027 moeten worden voltooid.
Voor de agrarische sector geldt dat een perspectief of visie van de Hoeksche Waard als agrarische gemeente wordt meegenomen binnen de Toekomstvisie. Deze moet verder worden uitgewerkt in een programma of uitvoeringsagenda. Daarnaast wordt er op het gebied van landbouw op diverse vlakken met ondernemers en stakeholders afgestemd en gewerkt aan een toekomstbestendige, biodiverse landbouw. Het proces rondom Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) heeft een ambitiedocument opgeleverd dat is opgesteld met alle partners. Na het stopzetten van het NPLG zijn we in gesprek met onder andere de provincie hoe we deze ambities alsnog kunnen realiseren.
JAARSTUKKEN 2024 | 2.4 PROGRAMMA 3 ECONOMIE
25/184
Het aanbod van bedrijventerreinen in de Hoeksche Waard is vrijwel volledig uitgegeven en de vraag bleef in 2024 onverminderd hoog. Met regelmaat is de gemeente benaderd door ondernemers die op zoek waren naar ruimte voor uitbreiding in de Hoeksche Waard. Deze ontwikkelingen en de mogelijke gevolgen voor de vitaliteit van de regionale economie nemen we mee in de verschillende beleidsdocumenten.
Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel
Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt
Planning
3.1 Betere ruimtelijke mogelijkheden voor bedrijven en instellingen
3.1.1 Ruimte bieden voor circulaire, digitale en inclusieve activiteiten.
Doorlopend
3.1.2 Regionale en lokale beleidsontwikkeling, beleidsuitvoering en advisering (bedrijventerreinenstrategie incl. uitvoeringsprogramma).
1.1 Q1 2024 (oplevering) daarna uitvoering
3.2 Meer kennisintensieve bedrijvigheid
3.2.1 Stimuleren kennisintensieve bedrijvigheid en netwerken via o.a. accountmanagement, de Regio Deal en Economic Board.
Doorlopend
3.3 Meer zakelijk en recreatief bezoek aan de Hoeksche Waard
3.3.1 (Evaluatie) Gebiedsmarketing en stimuleren toeristische aantrekkelijkheid.
2024 e.v.
3.4 Profilering en positionering Hoeksche Waard
3.4.1 Als onderdeel van het verhaal Hoeksche Waard het uitwerken van een perspectief/visie op de Hoeksche Waard als agrarische gemeente.
2025
3.5 Sterker ondernemersklimaat
3.5.1 Stimuleren publiek/private samenwerking en alliantievorming.
Doorlopend
3.5.2 Verbeteren aansluiting onderwijsarbeidsmarkt en stimuleren ondernemerschap door actualisatie arbeidsmarktagenda en uitvoeringsprogramma.
Doorlopend
3.5.3 Faciliteren van bedrijvigheid, starters en ondernemerschap in de Hoeksche Waard (SOB-H HW/Startsmart).
Doorlopend
3.6.1 Goede en frequente vervoersverbindingen over water en tussen stad en land.
2023 - 2028
3.6.2 Aanbod ontwikkelen met en voor jongeren en jeugd.
2023 - 2028
3.6.3 Aantrekkelijke en duurzame verblijfsaccommodaties.
2023 - 2028
3.6.4 Beweegvriendelijke buitenruimte.
2023 - 2028
3.6.5 Uitbreiden aanbod voor waterrecreatie, dagrecreatie en evenementen.
2023 - 2028
3.6.6 Samenwerking en alliantievorming.
2023 - 2028
3.6.7 Aanbodversterking en ontwikkelingen met themalijnen.
2023 - 2028
3.6 Versterken welzijn en welvaart via recreatie en toerisme
Stand van zaken
Strategie werklocaties (bedrijventerreinen en kantoren) is in ontwikkeling en wordt conform planning opgeleverd.
In RIB 2024 wordt beschreven dat de visie Hoeksche Waard als agrarische gemeente verwerkt wordt in de Toekomstvisie en in de Startbeslissing NPLG.De Toekomstvisie wordt dit jaar afgerond. Door NPLG is vanuit het Rijk een streep gezet. Echter diverse opgaven uit het NPLG blijven bestaan. Gelet hierop wordt in samenwerking met provincie, waterschap en lokale partijen gewerkt aan een gebiedsplan.Volgend op Toekomstvisie en gebiedsplan zal een uitvoeringsprogramma worden opgesteld voor de landbouw.
Wat heeft het gekost? In de tabel staan, per taakveld, de baten en lasten van dit programma, het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten, de mutaties in de reserves en het gerealiseerde resultaat. Hierbij worden de baten weergegeven als + en de lasten als –. De onttrekkingen aan de reserves zijn gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten (indien systeemreserves). De kosten van de overhead (taakveld 0.4) worden, conform de BBV, weergegeven in het onderdeel “Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien”.