Document · PDF

Jaarstukken 2022 (Raad)

Beeldvormende bijeenkomst 20 juni 2023, gemeente Hoeksche WaardBij agendapunt: Jaarrekening 202237.361 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Omschrijv ing

T aakv el d

Baten

4.1 Openbaar basisonderw ijs * 4.2 Onderw ijshuisvesting 4.3 Onderw ijsbeleid en leerlingzaken

T otaal Baten Lasten

4.1 Openbaar basisonderw ijs * 4.2 Onderw ijshuisvesting 4.3 Onderw ijsbeleid en leerlingzaken

Primitiev e

A ctuel e

Werkel ijk

begroting

2021

2022

-6

3.273

1.788

-1.484

Werkel ijk 2022 Sal do 2022

734

1.441

1.935

1.376

-559

829

1.471

5.228

3.179

- 2.049

-723

-675

-871

-860

-1.956

-2.207

-5.617

-4.099

1.518

-3.295

-4.016

-4.758

-4.065

692

- 5.975

- 6.898

- 11.245

- 9.024

2.221

- 5.145

- 5.427

- 6.017

- 5.846

172

7.001

T otaal Onttrekkingen reserv es

7.001

Stortingen reserves

-6.698

T otaal Stortingen reserv es

- 6.698

Gereal iseerd resul taat

- 4.842

- 5.427

- 6.017

- 5.846

172

T otaal Lasten Gereal iseerd totaal sal do v an baten en l asten Onttrekkingen reserves

4.2 Onderw ijshuisvesting 4.3 Onderw ijsbeleid en leerlingzaken 4.2 Onderw ijshuisvesting 4.3 Onderw ijsbeleid en leerlingzaken

* De lagere lasten en baten op dit taakveld houden verband met de uitbetaling van de SUVIS-middelen (Ventilatie scholen) aan CSG De Waard en De Leeuwenhartschool in 2023

De belangrijkste financiële afwijkingen zijn in onderstaand overzicht weergegeven (zie gerealiseerd resultaat, kolom Saldo 2022) uit bovenstaande tabel. Verschillen tussen taakvelden die per saldo budgettair neutraal zijn, zijn buiten deze verschillenanalyse gelaten. (bedragen x € 1 miljoen) Ov e r sc hot ( +) / T e kor t ( - ) V oor de e l / Onde r w e r p / T aakv e l d

op budge t

Overig

0,2

T ot aal

0,2

N ade e l

B e l angr ijkst e v e r kl ar inge n Overige verschillen op dit programma onder de rapportagegrens van

V oordeel €250.000. Ov e r sc hot op budge t 2022

Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”.

Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" 24- 03- 2023) % Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie Absoluut verzuim per 1.000 leerplichtige leerlingen 5-18 jr Relatief verzuim per 1.000 leerplichtige leerlingen 5-18 jr

Jaar 2021 2021 2021

Gemeente Hoeksche w einig Waard Nederland stedelijk 1,5 1,9 1,5 0,6 2,7 2,2 5 20 16

2.6

Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie

Tot programma Sport, cultuur en recreatie behoren de taakvelden sportbeleid en activering, sportaccommodaties, cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie, musea, cultureel erfgoed en media. Ook het subsidiebeleid en welzijnswerk zijn in dit programma ondergebracht.

Wat gebeurde er om ons heen? Het jaar 2022 kenmerkte zich als het jaar waarin sport- en cultuurevenementen weer hun doorgang konden hebben. Ook voor verenigingen betekende het weer de opstart van een volledig jaar waarin vrijwel alle activiteiten weer georganiseerd konden worden. De sportdeelname is tijdens de coronacrisis (2020-2021) behoorlijk gedaald en is in 2022 nog niet teruggekomen op het oude niveau. Ook bij verschillende koren en muziekverenigingen is er sprake van een ledenafname. Gelukkig merken de muziekverenigingen wel een toenemende belangstelling van jongeren dankzij het project Méér Muziek in de Klas. Vanuit de gemeente hebben we de verenigingen gestimuleerd hun activiteiten weer op te pakken. Vrijwel alle sport- en cultuurverenigingen en stichtingen kregen te maken met hoge kosten. Vooral de energiekosten stegen enorm. De gemeente heeft een noodfonds voor energiekosten voor sport- en cultuurverenigingen en stichtingen ontwikkeld, om verenigingen die door de hoge energiekosten in nood komen te helpen. Op het gebied van erfgoed zijn we in het afgelopen jaar vooral bezig geweest met het harmoniseren van de gemeentelijke monumentenlijst en het opstellen van de landschapsbiografie. Beide projecten lopen door in 2023.

Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat hebben we bereikt Maatschappelijk effect/ doel

Wat hebben we gedaan Subdoel/ speerpunt

Wanneer Planning

Stimuleren van persoonlijke ontwikkeling en zelfredzaamheid: het bevorderen van sport- en cultuurdeelname

Uitvoering geven aan de Uitvoeringsagenda cultuur

20222024

Ontwikkelen van integrale sport- en beweegnota -en beleid voor financiële ondersteuning van jeugdtopsporttalenten (PN 2022) De uitvoeringsagenda’s cultuur & erfgoed (20212024) zijn uitgevoerd. Het accent ligt daarbij op het versterken van de basis(infra)structuur door het bieden van duidelijke financiële voorwaarden, zorg voor goede huisvesting en het faciliteren en stimuleren

2022

Versterken van een sociaal en verbonden Hoeksche Waard: een stevige asis voor sport en cultuur

Voortgang De uitvoering van de cultuurnota ligt op schema. Op basis van de evaluatie van de cultuurnota en uitvoeringsagenda wordt bepaald of er doelstellingen in de uitvoeringsagenda moeten worden bijgesteld of aangevuld. Uitvoering vertraagd wegens herformulering van de opdracht voor de nota. O.a. bewegingsonderwijs is toegevoegd. Participatietraject is uitgebreid.

20222024

van onderlinge samenwerking. Daarnaast ligt het accent op het verankeren van erfgoed in ruimtelijke beleidsinstrumenten. Het beleid voor de harmonisatie voor de

20222024

Inventarisatie en financiële doorvertalingen vergen meer tijd dan voorzien.

2022 2023

De restauratie van het fort is begonnen en loopt op schema.

buitensportaccommodaties is gereed en wordt geïmplementeerd. Daarnaast vinden nog investeringen vanuit het huidige beleid plaats (PN Behoud en ontwikkeling van cultureel erfgoed in de Hoeksche Waard (PN 2022)

2022) Restauratie en nieuwbouw van Fort Buitensluis (PN 2022)

Wat heeft het gekost? In de tabel staan, per taakveld, de baten en lasten van dit programma, het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten, de mutaties in de reserves en het gerealiseerde resultaat. Hierbij worden de baten weergegeven als + en de lasten als –. De onttrekkingen aan de reserves zijn gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten (indien systeemreserves). De kosten van de overhead (taakveld 0.4) worden, conform de BBV, weergegeven in het onderdeel “Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien”. (bedragen x € 1.000) P ri mi t i ev e

Act uel e

W erkel i j k

b eg ro t i ng

W erkel i j k

Sald o

2021

2022

144

-92

2.992

1.940

4.558

4.550

-9

cultuurparticipatie

-0

5.4 Musea

5.5 Cultureel erfgoed

-4

O ms chri j v i ng

T a a kv el d

Baten

5.1 Sportbeleid en activ ering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en

5.6 Media T o t a a l Ba t en Lasten

5.1 Sportbeleid en activ ering

3. 108

2. 029

4. 786

4. 682

- 105

-982

-1.142

-1.165

-1.053

112

-8.553

-7.786

-8.560

-8.181

379

cultuurparticipatie

-519

-534

-519

-464

5.4 Musea

-216

-234

-259

-243

5.5 Cultureel erfgoed

-662

-612

-668

-656

-1.695

-1.704

-1.854

-1.861

-7

T o t a a l L a s t en

- 12. 627

- 12. 012

- 13. 025

- 12. 458

567

Gerea l i s eerd t o t a a l s a l d o v a n b a t en en l a s t en

- 9. 518

- 9. 983

- 8. 239

- 7. 776

463

5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en

5.6 Media

Onttrekkingen reserves

5.1 Sportbeleid en activering

-9

5.2 Sportaccommodaties

711

680

7.886

-0

195

846

5.5 Cultureel erfgoed

150

5.6 Media

133

198

204

1.256

816

9.133

9.130

-3

5.1 Sportbeleid en activering

5.2 Sportaccommodaties

-8.957

-204

-885

5.5 Cultureel erfgoed

-150

5.6 Media

-515

- 869

- 9.842

- 9.131

- 9.167

- 8.948

- 8.488

460

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea

T otaal Onttrekkingen reserv es Stortingen reserves

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea

T otaal Stortingen reserv es Gereal iseerd resul taat

V oor de e l /

op budge t

N ade e l

Overig

0,5

V oordeel

T ot aal

0,5

Onde r w e r p / T aakv e l d

B e l angr ijkst e v e r kl ar inge n Overige verschillen op dit programma onder de rapportagegrens van €250.000.

Ov e r sc hot op budge t 2022

Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”.

Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" 24- 03- 2023) % Niet-sporters t.o.v. bevolking 19 jaar en ouder

Jaar 2020

Gemeente Hoeksche w einig Waard Nederland stedelijk 52,9 49,3 51,4

2.7

Programma 6 Sociaal Domein

Tot het programma Sociaal domein behoren de taakvelden samenkracht en inwonersparticipatie, wijkteams, inkomensregelingen, begeleide participatie, arbeidsparticipatie, maatwerkvoorzieningen (Wmo), maatwerkdienstverlening 18+, maatwerkdienstverlening 18-, geëscaleerde zorg 18+ en geëscaleerde zorg 18-.

Wat gebeurde er om ons heen? In de afgelopen jaren hebben verschillende maatschappelijke crisissen elkaar in hoge snelheid opgevolgd: de coronacrisis, toename van vluchtelingen, stijgende energieprijzen en inflatie. Dit had impact op inwoners en leidde ondanks inspanningen op het gebied van leefstijl en preventie tot een toename in de zorg- en ondersteuningsbehoefte. Inkomensondersteuning/Participatiewet Het kabinet heeft aangegeven fundamentele veranderingen aan te willen brengen in de Participatiewet. Het Rijk streeft naar meer vertrouwen en ruimte voor maatwerk. Daarnaast wordt de regelgeving over de bestaansnorm voor een kostendeler gewijzigd. Ook wordt er meer mogelijk gemaakt voor arbeidsinschakeling van mensen met een arbeidsbeperking. Het kabinet is in 2022 gestart met maatregelen om armoede in Nederland te verminderen. Door de hoge prijzen van energie en boodschappen zijn meer mensen in geldproblemen gekomen. Het kabinet heeft zich als doel gesteld dat in 2030 de helft minder mensen in armoede leeft dan in 2015. Ook met ons lokale gemeentelijke beleid willen we bijdragen aan het voorkomen of verminderen van mensen die in armoede terecht komen.

Schulddienstverlening In 2022, met alle maatschappelijke ontwikkelingen en de gestegen prijzen, werd het nog belangrijker dat onze inwoners schulddienstverlening konden vinden en hier tijdig gebruik van konden maken om problematische schulden te voorkomen. We bleven dan ook inzetten op de ambities en acties zoals vastgelegd in het beleidsplan “integrale schulddienstverlening 2021 –2024". Daarbij richtteen we ons op preventie en informele hulp, het bieden van passende ondersteuning en onze curatieve dienstverlening. Jeugdhulp In 2021 heeft de arbitragecommissie een uitspraak gedaan in het geschil tussen de VNG en het Rĳk over de financiering van de jeugdzorg. De uitspraak is duidelĳk: het Rĳk dient gemeenten te compenseren voor het feitelĳke tekort voor het uitvoeren van taken in de jeugdzorg. In lĳn met de uitspraak van de arbitragecommissie is in het recente regeerakkoord additionele financiering voor de jeugdzorg beschikbaar gesteld. Medio augustus 2022 zĳn er afspraken gemaakt tussen de VNG en het Rĳk. In het kader van het toezichtsregime op de begroting 2023 mogen gemeenten rekening houden met maatregelen die per saldo positieve effecten hebben op de gemeentelĳke begroting. Tot en met 2026 mogen wĳ uitgaan van 100% van de middelen uit het arbitragerapport. Deze maatregelen leiden tot voordelen aan de inkomstenkant (gemeentefonds) en aan de uitgavenkant (kosten jeugdhulp).

De vraag naar jeugdhulp neemt, onder andere als na effect van corona, blĳvend toe. Mede door de krapte op de arbeidsmarkt wordt het nog belangrĳker om zowel de menskracht in de jeugdhulp als de financiële middelen efficiënt te benutten. Samen met onze maatschappelĳke partners en inwoners werken we aan een positief opgroei- en opvoedklimaat, we zetten in op doorontwikkeling van ons jeugdteam en we werken toe naar integrale, gebiedsgerichte 0-100 dienstverlening. Zorg wordt zo lang als nodig, maar zo kort als mogelĳk ingezet 35

en richt zich op het versterken van de eigen kracht. Met behulp van het regionale inkoopkader van de Service Organisatie Jeugd (SOJ) sturen we zowel regionaal als lokaal op de juiste inzet van middelen en het leveren van inspanningen om de sociaal sterke basis en de lokale zorgstructuur te versterken. Wmo Als gevolg van de dubbele vergrĳzing en toenemende vraag stijgt het aantal cliënten. Ondanks ingezette uitvoeringsmaatregelen zijn de kosten en de wachttijden bij de Wmo opgelopen. Om dit om te buigen, zijn er ook beleidskeuzes nodig.

Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat hebben we bereikt Maatschappelijk effect/doel

Wat hebben we gedaan Subdoel/speerpunt

Wanneer Planning

Versterken van een sociaal en verbonden Hoeksche Waard

We voeren collectieve bewustwordin gsactiviteiten uit, zoals Lang leve thuis, het signalerend huisbezoek en de dementievriendelijke samenleving met als doel instroom in individuele voorzieningen te verminderen en voorkomen. We dragen zowel lokaal als regionaal bij aan het verbeteren van de integrale samenwerking door het organiseren van passende overlegtafels en het faciliteren van netwerkbijeenkomsten, zoals het Sturingsoverleg Jeugd HW, de netwerkbijeenkomst Jongeren en het Geld, de Werkgroep Regenbooggemeente en de regionale werkwijze Veilig opgroeien is Teamwork. We dragen bij aan het dichten van de digitale kloof via het verbeteren van digitale vaardigheden en het faciliteren/ beschikbaar stellen van tablets voor ouderen. We realiseren met inwoners en partners laagdrempelige ontmoetingsplekken in ieder dorp, voor informatie/inspiratie/steu n en activiteiten. We ondersteunen de participatie van inwoners met een laag inkomen via de éénjarige pilot OV Minima, waarbij inwoners gratis reizen in de regio met het Dal Vrij-busabonnement. We verkleinen de afstand van de arbeidsmarkt tot onze inwoners. We streven ernaar dat werkgevers meer uitgaan van talenten dan een CV. Hiervoor wordt het project HalloWerk voortgezet.

2022

Voortgang

2022 en verder

2022

De gestelde doelen zijn naar beneden bijgesteld, aangezien ze niet haalbaar waren voor de partners.

20222030

Onderdeel van de uitvoeringsagenda WWZ

20212022

Verlengd met 1 jaar

2022 e.v.

Momenteel loopt er een aanbestedingsprocedure voor HalloWerk. Aansluiting zal plaats vinden op grond van regionale afspraken binnen de arbeidsmarktregio.

Stimuleren van persoonlijke ontwikkeling en zelfredzaamheid

We ondernemen in overleg met onze partners actie in de ontstane scheefgroei tussen de indexering en CAO-ontwikkeling in het sociaal domein. Dit leidt mogelijk tot een financiële of inhoudelijke bijstelling.

2022

We willen kwetsbare jongeren in staat

2022 e.v.

√ Budgetten zijn bijgesteld en landelijk zijn er ook extra middelen beschikbaar gesteld. Indexering vanaf 2023 lijkt toereikend, dus dit is voor nu afgerond. Matchmaker wordt regionaal gefinancierd vanuit de arbeidsmarktregio voor 2022 & 2023

stellen naar vermogen de overgang te maken naar betaald werk dan wel dagbesteding. Daarvoor maken we o.a. werkafspraken met onderwijspartners en ondernemers en zetten we het project Matchmaker voort. We willen dat meer inwoners kunnen

2022

deelnemen op de arbeidsmarkt. Dat doen we o.a. via netwerkvorming, het organiseren van werk-leerlijnen en het versterken van onze inzet op SROI. Met het door-ontwikkelen van de jeugd- en wijkteams ondersteunen we

2022 en verder

inwoners eerder en beter met hun hulpvraag en dringen we het beroep op de maatwerkvoorzieningen terug.

We verlengen de verhuisregeling.

2022e.v.

√

We bieden actief advies via het

20212022

√

Meldpunt Schulden om (beginnende) opstapeling van

Q2 is de keuze gemaakt te starten met de doorontwikkeling van de jeugd- wijk en uitvoeringsteams tot 0-100 dienstverlening. De komende periode zal dit eerst inzet en investering vragen, voordat het effect hiervan zichtbaar wordt. Regeling is met vier jaar verlengd. Het is een wettelijke taak en dit is inmiddels geborgd in de uitvoering.

betalingsachterstanden door schulden te voorkomen of vroegtijdig aan te pakken. Bij inwoners met ernstige stapeling van schulden gaan we vrijblijvend bij mensen op huisbezoek met het team Vroeg Erop. We faciliteren een aantal

2022

Onderdeel van de uitvoeringsagenda WWZ

2022 e.v.

Saneringkrediet is gerealiseerd en nu structureel beschikbaar. SDV

laagdrempelige huiskamers voor kwetsbare inwoners in samenhang met partners zoals beschreven in de concept visie Wonen, Welzijn Zorg en faciliteren ook particuliere initiatieven t.b.v. ontmoeten. Bieden van toegang en passende ondersteuning

We ontwikkelen met partners passende vormen van schulphulp, bijv. het saneringskrediet en organiseren

Ondernemers is pilot verlengd met 1 jaar

dat ook ondernemers toegang hebben tot de gemeentelijke schulddienstverlening. De eerste positieve resultaten van de

2022 e.v.

We krijgen steeds meer grip op regionale en lokale inspanningen om hogere zorgkosten te voorkomen. Regionaal is een nieuw inkoopkader vastgesteld en de Stichting Jeugdteams is lokaal gecontracteerd. Daarnaast is het monitoren van de inspanningen en kosten geïntensiveerd. Tegelijkertijd hebben we te maken met niet beïnvloedbare factoren (effecten woonplaatsbeginsel en aantal gezinnen die tot de top van de zorgkosten behoren) die de resultaten nadelig beïnvloeden. In 2021 en 2022 heeft de doorontwikkeling HWwerkt! gelopen. De doorontwikkeling is afgerond, de volgende fase is de implementatiefase + borgingsfase.

uitvoering van het lokaal transformatieplan jeugdhulp zijn zichtbaar: de samenwerking tussen huisartsen en jeugdteams is geïntensiveerd en de eerste tekenen van kostenreductie worden zichtbaar. Beschikkingen jeugdhulp worden afgegeven, passend binnen het werkkader van normalisering& demedicalisering, kostenbewustzijn en het stellen van duidelijke doelen en resultaten.

HWwerkt! is als uitvoeringsorganisatie versterkt: er is inzicht in het cliëntenbestand en er wordt (meer) samengewerkt met werkgevers en partners in de regio.

2022 e.v.

We zetten in op het verbeteren van de kwaliteit van de dienstverlening Sociaal Domein onder andere door verdergaande digitalisering, procesoptimalisaties en een duidelijke werkwijze. De randvoorwaarden voor de nieuwe Wet inburgering zijn gerealiseerd.

2022 e.v.

We optimaliseren de samenwerking

2022 e.v.

√

met de gemeente Nissewaard voor beschermd wonen/maatschappelijke opvang. Er zijn integrale werkprocessen opgesteld en ingericht met ketenpartners. De toegang tot voorzieningen wordt georganiseerd vanuit het perspectief van de inwoner, waarbij de klantreis bepalend is voor de werkprocessen. We starten de pilotproject Doorbraakmethode, om effectiever maatwerk te leveren. Intern worden processen op elkaar afgestemd (Werk & WMO, Werk & Inkomen, 18- en 18 +, jeugd-

2022 e.v.

In 2022 is gestart met een eerste concept inwonersroute (vanuit het perspectief en logica van de inwoner). Deze wordt in 2022 en verder uitgewerkt en vertaald in werkprocessen. Hierbij ligt een focus op het integrale perspectief.

en wijkteams & gemeentelijke uitvoering en Zorg & Veiligheid).

Ingrijpen bij crisis en onveiligheid

We willen dat het aanbod voor begeleiding bijdraagt dat inwoners zo veel mogelijk zelfstandig kunnen deelnemen in de samenleving. Het herstel van zelfstandigheid zal blijken uit de stijgende uitstroomcijfers. Het diverse aanbod moet goed aansluiten op de vraag, hetgeen zal blijken uit de cliëntervaringen. Dit is meegenomen bij de inkoop van WMO-begeleiding in 2022. We bieden passende WMOondersteuning, waarbij we recht doen aan de behoefte van de inwoner en tegelijkertijd de grenzen bewaken die de begroting ons oplegt. Daardoor zullen we in 2022 de stijgende trend van de uitgaven binnen het Sociale Domein analyseren. Dit is de basis voor de transformatieagenda die in 2023 gepresenteerd zal worden. We stellen een uitvoeringsagenda ‘complexe maatschappelijke zorg in de Hoeksche Waard’ vast en beginnen in 2022 met de implementatie. Onder meer ontwikkelen en borgen we het crisis escalatiemodel (overzicht, instrumenten, processen en werkafspraken over op- en afschalen bij een crisis) en gaan tijdens en voorafgaand aan (preventief) onveilige situaties zoveel mogelijk werken met de inzet van ervaringsdeskundigen. We verbeteren de integrale ketensamenwerking Zorg en Veiligheid, lokaal en regionaal. We investeren in overlegstructuren en – vormen en passen zo nodig ook de interne werkprocessen en overleggen aan en zullen o.a.

een actieve bijdrage leveren aan de doorontwikkeling van de werkwijze ‘Veilig opgroeien is teamwork’. We maken aanvullende afspraken met ketenpartners over gegevensuitwisseling en de borging ervan.

2022e.v.

2022 ev

Mb.t. de Doorbraakmethode; Er zijn sessie georganiseerd met IPW en een Doorbraakteam is gerealiseerd. Tevens is een Business Case opgeleverd. Vanaf 2023 monitoren we dit middels evaluaties op clientniveau en middels contractmanagement op aanbiederniveau.

Er is een knoppenanalyse gemaakt die Q3 2023 vertaald wordt in een transformatie agenda Wmo.

2022 2025

Act uel e

W erkel i j k

b eg ro t i ng

W erkel i j k

Sald o

2021

2022

2022 1.768

O ms chri j v i ng

T a a kv el d

Baten

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

260

337

7.395

9.163

6.2 Wijkteams

6.3 Inkomensregelingen

16.407

13.957

13.200

13.669

470

6.4 Begeleide participatie

877

1.110

935

1.274

339

6.5 Arbeidsparticipatie

177

646

157

-489

6.6 Maatw erkv oorzieningen (WMO)

496

429

569

565

-4

6.71 Maatw erkdienstv erlening 18+

6.81 Geëscaleerde zorg 18+

310

317

18. 359

15. 865

23. 065

25. 156

2. 091

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

-9.301

-11.225

-17.988

-16.562

1.425

6.2 Wijkteams

-2.984

-3.138

-3.287

-3.250

6.3 Inkomensregelingen

-18.782

-15.958

-20.264

-21.046

-782

6.4 Begeleide participatie

-5.430

-5.764

-5.582

-5.239

343

6.5 Arbeidsparticipatie

-1.038

-1.281

-1.811

-927

884

6.6 Maatw erkv oorzieningen (WMO)

-3.313

-3.304

-3.251

-3.781

-531

6.71 Maatw erkdienstv erlening 18+

-14.390

-13.057

-15.369

-15.560

-191

6.72 Maatw erkdienstv erlening 18-

-13.878

-11.353

-15.515

-15.576

-61

-374

-531

-775

-598

176

T o t a a l Ba t en Lasten

6.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.82 Geëscaleerde zorg 18-

-3.197

-3.463

-3.504

-3.217

288

- 72. 686

- 69. 075

- 87. 345

- 85. 757

1. 588

- 54. 327

- 53. 210

- 64. 280

- 60. 601

3. 679

2.019

1.916

2.224

1.936

-288

6.2 Wijkteams

368

344

-24

6.3 Inkomensregelingen

6.5 Arbeidsparticipatie

330

6.71 Maatw erkdienstv erlening 18+

233

6.81 Geëscaleerde zorg 18+

160

161

T o t a a l O nt t rekki ng en res erv es

2. 557

2. 149

2. 913

2. 600

- 312

Stortingen reserv es

T o t a a l L a s t en Gerea l i s eerd t o t a a l s a l d o v a n b a t en en l a s t en Onttrekkingen reserv es

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

-1.504

6.2 Wijkteams

-23

6.3 Inkomensregelingen

-20

6.5 Arbeidsparticipatie

-118

6.81 Geëscaleerde zorg 18+

-161

T o t a a l S t o rt i ng en res erv es

- 1. 826

Gerea l i s eerd res ul t a a t

- 53. 596

- 51. 060

- 61. 368

- 58. 001

3. 367

(bedragen x € 1 miljoen) Ov e r sc hot ( + ) / T e kor t ( - ) V oor de e l / Onde r w e r p / T aakv e l d

op budge t

N ade e l

B e l angr ijkst e v e r kl ar inge n In mei 2022 stelden w ij ramingen op v oor de opv ang v an Oekraïners. Er w as beperkte informatie om de kostenkant specifiek te ramen en w e moesten daarom uitgaan v an ruw schattingen. Bij het opstellen v an de ramingen v oor de noodopv ang bestond bov endien v oor de inkomsten nog v eel onduidelijkheid ov er de rijksv ergoedingen (zie ook paragraaf 'risico's en aandachtspunten' in de Slotrapportage 2022). De opv ang

Noodopv ang Oekraïense v luchtelingeling

2 ,6

V oordeel

v indt plaats in de v oormalige (leegstaande) gemeentehuizen in Piershil en Strijen. Eind 2022 is duidelijk dat, naast de reguliere normv ergoeding per opv angplaats, v oor de aanpassingskosten v an deze gebouw en een aanv ullende Rijksv ergoeding w ordt v erstrekt. Bov endien is de normv ergoeding v an het Rijk ruim gebleken v oor onze gemeente omdat sprake is v an eigen v astgoed en w ij geen huurcomponent hebben zoals v eel andere gemeenten. Daarnaast w as in de raming rekening gehouden met hogere inhuurkosten w elke niet v olledig zijn besteed. In het laatste kw artaal v an 2022 is een aantal grote w oningaanpassingen

W oonv oorzieningen W mo

- 0 ,4

Nadeel

uitgev oerd. De kosten per aanpassing zijn fors hoger als gev olg v an tariefsstijging bij aannemers en lev eranciers. Bij de Slotrapportage 2022 is een tekort v an ruim € 1 miljoen gerapporteerd v oor de energietoeslag. De raad heeft daarbij aanv ullend budget beschikbaar gesteld. Bij de jaarrekening is sprake v an een aanv ullend nadeel v an € 0,4 miljoen. De raad is hierov er v ia een aparte

Armoedebeleid

- 0 ,4

Nadeel

raadsinformatiebrief (maart 2023; " De huidige stand v an zaken v an de Energietoeslag 2022") reeds geinformeerd. De ov erschrijding houdt met name v erband met het feit dat het bereik v an deze regeling groter is dan eerder v erondersteld. Bov endien kunnen aanv ragen ov er 2022 nog tot juli 2023 w orden ingediend. Deze kosten drukken daarmee nog op het boekjaar 2022. V oor nadere informatie w ordt v erw ezen naar de

Begeleide participatie

0 ,3

V oordeel

raadsinformatiebrief v an maart 2023. Er zijn extra rijksmiddelen ontv angen (participatiebudget). Deze zijn in 2022 niet meer uitgegev en. In de begroting 2022 hebben w ij (onterecht) rekening gehouden met hogere lasten als gev olg v an de (implementatie v an de) de W et

Inburgering

Jeugdhulp

0 ,4

0 ,3

V oordeel

inburgering. De raming hadden w ij op basis v an de actuele inzichten bij de slotrapportage moeten v erlagen, maar is abusiev elijk niet gebeurd. Hierdoor is in nu bij deze jaarrekening op dit budget een v oordeel te rapporten v an € 0,4 mln. Op basis v an de (concept) jaarstukken 2022 v an de Dienst Gezondheid en Jeugd is sprake v an een v oordeel op de kosten v oor Jeugdhulp (met name gesloten Jeugdzorg).

Ov erig

0 ,6

T ot aal

3 ,4

V oordeel

Ov erige v erschillen op dit programma onder de rapportagegrens v an €250.000.

Ov e r sc hot op budge t 2 0 2 2

Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”.

Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" 24- 03- 2023) Personen met bijstandsuitkeringen (per 10.000 inwoners > 18 jaar) Aantal re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners 15-65 jaar) Wmo cliënten met een maatwerkarrangement (per 10.000 inwoners) % Kinderen in armoede % Werkloze jongeren (16 t/m 22 jaar) Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar) Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12-23 jaar) Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar)

Jaar 2021 2020 2022 2021 2021 2022 2022 2022

Gemeente Hoeksche w einig Waard Nederland stedelijk 174,9 431,2 242,3 107,1 202,0 196,5 490 640 599 3 6 4 1 2 1 10,2 10,7 10,1 0,1 0,3 geen data 0,9 1,1 geen data

2.8

Programma 7 Volksgezondheid en Milieu

Tot het programma Volksgezondheid en milieu behoren de taakvelden volksgezondheid en milieubeheer (inclusief duurzame energie).

Wat gebeurde er om ons heen? Duurzaamheid Door (inter)nationale ontwikkelingen als de oorlog in Oekraïne, de energiecrisis, tekorten aan grondstoffen, plant- en diersoorten die dreigen te verdwijnen en extreme weersomstandigheden met natuurrampen tot gevolg, groeit de aandacht en urgentie voor duurzaamheid. Met de droogte van afgelopen zomer en vervolgens de wateroverlast later in het jaar werd opnieuw duidelijk dat de klimaatverandering ook de Hoeksche Waard raakt. Hoewel de ontwikkelingen verre van positief zijn, creëren deze wel kansen voor verduurzaming en het toekomstbestendiger maken van onze woon-, leefen werkomgeving. Zowel inwoners, ondernemers als maatschappelijke organisaties voelen de noodzaak om energie te besparen en duurzaam op te wekken, producten en grondstoffen te hergebruiken, water op te vangen en de natuur op allerlei manieren een handje te helpen. De redenen lopen uiteen. Van geld besparen, nieuwe verdienmodellen ontwikkelen tot aan de wereld leefbaar doorgeven aan onze kinderen en volgende generaties. Wat vaststaat, is dat de verduurzaming van de Hoeksche Waard alleen succesvol kan zijn, als we dit samen doen: van inwoner, maatschappelijke organisatie, ondernemer tot overheid, van rijk tot arm en van koploper tot achterblijver. Milieu Uitstel van de Omgevingswet heeft invloed gehad op diverse milieuthema's waarvoor de gemeente verantwoordelijk is.

De bedoeling was dat bodemtaken van de provincie per 1 januari of per 1 juli 2022 naar de gemeente zouden overgaan. Ditzelfde geldt voor het bevoegd gezag van de provinciale inrichtingen die wij in onze gemeente hebben. Financieel was daar al rekening mee gehouden in de begroting maar door uitstel van de Omgevingswet heeft de provincie besloten de volledige verantwoording te houden over deze taken totdat de Omgevingswet in werking treedt. Gemeente en Omgevingsdienst houden nauw contact met de provincie en hebben dit jaar al wel de nodige voorbereidingen getroffen voor de overdracht van deze taken. We hebben ook voorbereidingen getroffen voor de komst van de Omgevingswet op het gebied van Geluid (Opstellen verkeers- en milieukaart) en Externe veiligheid (up da beleid). Volksgezondheid De uitbraak van het coronavirus het en de maatregelen die daarvoor zijn genomen, hebben impact op de Volksgezondheid. Ook de ontwikkelingen met betrekking tot de oorlog in de Oekraïne hebben impact op de volksgezondheid door de toestroom van vluchtelingen. Dit laatste heeft impact op de druk op de zorg, bijvoorbeeld de Jeugdgezondheidszorg. De komende jaren zal de input duidelijk(er) worden. De maatregelen met betrekking tot Covid-19 en de ontwikkelingen aangaande de oorlog in de Oekraïne hebben ook invloed gehad op de uitvoerbaarheid van het uitvoeringsprogramma Volksgezondheid.

Mede dankzij het benutten van de digitale mogelijkheden en de fysieke inzet van ‘betrokken” organisaties is er veel bereikt. In het algemeen is er meer oog gekomen voor preventie om gezondheidsproblemen en jeugd veerkrachtiger te houden met daarbij speciale aandacht voor kwetsbare groepen.

Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat hebben we bereikt Maatschappelijk effect/doel

Wat hebben we gedaan Subdoel/speerpunt

Wanneer Planning

Klimaatneutraal 2050

Realiseren uitvoeringsprogramma ‘ Biodiversiteit 2021-2026’ in 2022

2022

Uitvoering geven aan Communicatie en participatie en monitoring en sturing programmaplan Duurzaamheid (PN 2022)

2022-2026

Regionale Energiestrategie (doorlopend, iedere 2 jaar herijking) (PN 2022) Transitievisie Warmte (doorlopend, iedere 4 jaar herijking) (PN2022) Realiseren uitvoeringsprogramma ‘Hoeksche Waard richting energieneutraal 2021-2026’ (PN 2022) Realiseren uitvoeringsprogramma ‘Circulaire economie Hoeksche Waard 2021-2026’ (PN 2022) Samenwerkingsovereenkomst voor volledige ontzorging van de BRO met OZHZ getekend (PN 2022)

2022-2026

We geven uitvoering aan de bij de Nota Publieke Gezondheid 20212023 en het behorende uitvoeringsprogramma'.

Per 1 jan 2022

Energieneutraal 2040/ Klimaatneutraal 2050 (PN 2022)

Circulair 2050/Klimaatneutraal 2050 (PN 2022) Correcte uitvoering van de wettelijke BRO-taken (Besluit Registratie Ondergrond) door de gemeente. (PN 2022) Versterken van een sociaal en verbonden Hoeksche Waard en stimuleren van persoonlijke ontwikkeling en zelfredzaamheid: gezond blijven en gezondheid bevorderen en beschermen

Wij sluiten samen met publieke en private partijen een preventieakkoord.

Voortgang Is opgesteld en vastgesteld in december 2022 door de raad.

2022-2026 2022-2026

Is in december 2022 opnieuw bekrachtigd door de raad.

2022-2025

Is in december 2022 opnieuw bekrachtigd door de raad. De BRO-taken staan nu vast in het jaarprogramma OZHZ en de implementatie van de BRO-taken bevindt zich in een afrondende fase. Loopt tot en met 2023. Zowel Gezondheidsbevordering en Bescherming loopt op schema. In de tijd is wel wat doorgeschoven naar 2023 bv Lokaal Hitteplan. Elk jaar is er een Jaaroverzicht van de uitgevoerde inspanningen in het kader van Gezondheidsbevordering Preventieakkoord is gereed en de projectstructuur staat. Het netwerk is bezig met de uitvoer ervan.

Per 1 jan 2022

De kosten van de overhead (taakveld 0.4) worden, conform de BBV, weergegeven in het onderdeel ‘Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien’. (bedragen x € 1.000) P ri mi t i ev e

Act uel e

W erkel i j k

b eg ro t i ng

W erkel i j k

Sald o

2021

2022

O ms chri j v i ng

T a a kv el d

Baten

7.1 V olksgezondheid

160

-66

7.4 Milieubeheer

117

109 43

T o t a a l Ba t en

123

168

211

7.1 V olksgezondheid

-4.355

-4.228

-4.445

-4.421

7.4 Milieubeheer

-3.146

-2.502

-4.056

-3.710

346

T o t a a l L a s t en

- 7. 500

- 6. 729

- 8. 501

- 8. 131

370

Gerea l i s eerd t o t a a l s a l d o v a n b a t en en l a s t en

- 7. 378

- 6. 722

- 8. 333

- 7. 920

413

463

460

1.020

562

-458

Lasten

Onttrekkingen reserv es

7.1 V olksgezondheid 7.4 Milieubeheer

T o t a a l O nt t rekki ng en res erv es Stortingen reserv es

463

460

1. 043

585

- 458

7.1 V olksgezondheid

-23

7.4 Milieubeheer

-51

-1.547

-1.350

- 74

- 1. 547

- 1. 350

- 6. 988

- 7. 808

- 8. 640

- 8. 685

- 45

T o t a a l S t o rt i ng en res erv es Gerea l i s eerd res ul t a a t

De belangrijkste financiële afwijkingen zijn in onderstaand overzicht weergegeven (zie gerealiseerd resultaat, kolom “Saldo 2022) uit bovenstaande tabel. Verschillen tussen taakvelden die per saldo budgettair neutraal zijn, zijn buiten deze verschillenanalyse gelaten. (bedragen x € 1.miljoen) Ov e r sc hot (+) / Onde r w e r p / T aakv e l d

T e kor t (- )

V oor de e l /

op budge t

N ade e l

Overig

0,0

T ot aal

0,0

B e l angr ijkst e v e r kl ar inge n Overige verschillen op dit programma onder de rapportagegrens van

V oordeel

€250.000.

Ov e r sc hot op budge t 2022

Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”.

Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" 24- 03- 2023) % Hernieuwbare elektriciteit (uit zon, wind, etc.)

Jaar 2020

Gemeente Hoeksche w einig Waard Nederland stedelijk 64,3 26,8 geen data

2.9

Programma 8 Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening

Tot het programma Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening behoren de taakvelden ruimtelijke ordening, grondexploitatie (anders dan bedrijventerreinen), wonen en bouwen.

Wat gebeurde er om ons heen? Wonen De Hoeksche Waard heeft, net als de rest van Nederland, een flinke opgave als het gaat om (betaalbare) woningbouw en het toekomstbestendig maken van de woon- en leefomgeving. Dit vergt de nodige inspanningen. Niet alleen van de gemeente, maar ook van andere overheden, HW Wonen en marktpartijen. Maart afgelopen jaar heeft minister de Jonge de Nationale Woon- en Bouwagenda gepresenteerd. In de Nationale Woon- en Bouwagenda worden de oorzaken van de wooncrisis, de doelstellingen en de programmatische aanpak voor de komende jaren geschetst. Het doel van de Nationale Woon- en Bouwagenda is het bevorderen van de beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit van het woningaanbod in Nederland. Samen met belangrijke partners in het woonveld, zoals gemeenten, woningcorporaties en marktpartijen, bundelt het Rijk de krachten om de geconstateerde problemen en oorzaken aan te pakken en de doelstellingen van de Nationale Woon- en Bouwagenda te realiseren. Ruimtelijke Ordening Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. Dit heeft consequenties voor de werkprocessen en planologische procedures. Hier bereiden wij ons op voor. Dit is ook nodig om te zorgen dat procedures niet stagneren. Op deze manier dragen wij bij aan het invullen van onze maatschappelijke opgaven: De Hoeksche Werken zoals deze zijn opgenomen in de Omgevingsvisie Hoeksche Waard.

Grondexploitatie De gemeente Hoeksche Waard heeft begin 2022 zes grondexploitaties lopen waar zij voor eigen rekening en risico haar gronden ontwikkelt. Vier locaties hebben betrekking op woningbouw. Twee locaties op bedrijventerreinen. De bijbehorende budgetten voor deze ontwikkelingen zijn met het aanbieden van de Meerjarenprognose Grondexploitaties (MPG) 2022 door de raad op 5 juli 2022 vastgesteld. In 2022 zijn drie ontwikkelingslocaties afgerond. Alle werken en werkzaamheden zijn gerealiseerd en alle gronden zijn verkocht. Het gaat om De Hoogerwerf (bedrijventerrein), woonwijk Poortwijk III en Uitbreiding Piershil Noordoost (woningbouw). Jaarlijks, en dus ook in 2023, zal de raad via de MPG 2023 gevraagd worden om de geactualiseerde budgetten voor de drie doorlopende grondexploitaties vast te stellen. De MPG maakt deel uit van de jaarverslaggevings-procedure. Naar verwachting wordt in 2023 de raad gevraagd om twee grondexploitaties te openen die zien op de ontwikkeling van gemeentelijke gronden voor tijdelijke huisvesting. Naast de bestemmingsplannen zal de financiële vertaling daarvan, zijnde een grondexploitatie, aan de raad worden aangeboden. Op dit moment worden op projectbasis, indien noodzakelijk, gronden verworven. Als dit zich voordoet wordt de raad gevraagd hier budgetten voor vrij te maken.

Een nota Grondbeleid is in voorbereiding die, naar het zich laat aanzien, in het 3e kwartaal zal worden aangeboden aan de raad.

Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat hebben we bereikt Maatschappelijk effect/doel

Wat hebben we gedaan Subdoel/speerpunt

Wanneer Planning

De inwerkingtredingsdatum van 1 januari 2024 minimaal te voldoen

Implementatieactiviteiten omgevingswet

2022-2023

Voortgang De inwerkingtredingsdatum is gewijzigd naar 1 januari 2024

aan alle wettelijke vereisten uit de Omgevingswet Integrale ontwikkelkaders op te stellen, die gericht zijn op de gebiedsopgaven en de omgevingskwaliteit

Het grondbeleid inzetten als een middel om onze (ruimtelijke) opgaven en doelstellingen te verwezenlijken Een kwalitatief woningbouwprogramma met de juiste woning op de juiste plek De instroom van jonge huishoudens faciliteren om de demografische balans te behouden Een continue toevoeging van 500 woningen per jaar aan de woningvoorraad om te vvoorzien in de vraag

Opstellen Leidraad voor ontwikkeling Hoeksche Waard (eerder ontwikkelagenda)

2022

Nota Grondbeleid opstellen & onderzoek naar actief grondbeleid

20222024

Activiteiten ter realisatie van onze doelstelling ‘de juiste woning op de juiste plek’ Instroom jonge huishoudens

20222024 20222024

Uit de woon- en verhuismonitor blijkt dat de instroom van jonge huishoudens op gang is gekomen.

Versnelling Woningbouw

20222024

Afgelopen jaar zijn er ruim 485 woningen opgeleverd. Een record.

Het college stelde de leidraad vast als concept voor de terinzagelegging in het 4e kwartaal 2022. Na verwerking van de reacties bieden wij de leidraad in het 2e kwartaal 2023 aan om vast te stellen door de raad. Proces is gestart, verwachting is dat de besluitvorming in het derde of vierde kwartaal van 2023 plaats vindt. Wordt jaarlijks geactualiseerd

Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft weer: de baten en lasten per taakveld, het totaalsaldo van baten en lasten, de wijzigingen in de reserves en het geraamde resultaat (na verrekening met reserves). De baten geven wij weer als +/+ en de lasten als -/-. (bedragen x € 1.000) Primitiev e

A ctuel e

Werkel ijk

begroting

Werkel ijk

Omschrijv ing

T aakv el d

2021

2022

2022 Sal do 2022

Baten

8.1 Ruimte en leefomgeving

3.761

2.700

5.471

7.296

1.825

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

5.475

3.715

3.604

917

-2.688

8.3 Wonen en bouw en

6.379

3.434

3.949

5.058

1.109

15.615

9.848

13.024

13.271

247

8.1 Ruimte en leefomgeving

-4.720

-4.360

-5.684

-6.304

-620

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

-3.528

-3.887

-3.496

-622

2.874

T otaal Baten Lasten

8.3 Wonen en bouw en T otaal Lasten Gereal iseerd totaal sal do v an baten en l asten

-5.004

-4.914

-5.227

-5.182

- 13.251

- 13.160

- 14.407

- 12.108

2.299

2.364

- 3.312

- 1.383

1.163

2.546

8.1 Ruimte en leefomgeving

438

829

4.238

4.170

-68

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

293

366

8.3 Wonen en bouw en

120

T otaal Onttrekkingen reserv es

851

829

4.604

4.536

- 68

Stortingen reserves

Onttrekkingen reserves

T otaal Stortingen reserv es Gereal iseerd resul taat

8.1 Ruimte en leefomgeving

-1.591

-835

-5.059

-5.150

-91

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

-293

-366

-443

-76

8.3 Wonen en bouw en

-776

- 2.660

- 835

- 5.426

- 5.593

- 167

554

- 3.318

- 2.204

106

2.310

Onde r w e r p / T aakv e l d

Grondv erkopen en anterieure ov ereenkomsten

Ov e r sc hot ( + ) / T e kor t ( - ) V oor de e l / op budge t N ade e l B e l angr ijkst e v e r kl ar inge n In 2022 zijn de gronden v oor T ienv oet Heinenoord ov ergedragen aan de

1 ,0

V oordeel

ontw ikkelaar. De betalingen v an deze gronden staan gepland in 2024/2025. Conform de BBV v oorschriften dient de v olledige opbrengst, na aftrek v an de boekw aarde, te w orden v erantw oord in 2022. Daarnaast zijn baten en lasten v an enkele anterieure ov ereenkomsten, zoals onder meer bij de projecten Stougjesdijk Oost en De Dam in Strijen (fase 2), v erschov en tussen de boekjaren 2022 en 2023. De meeropbrengsten komen v oort uit een aantal w oningbouw projecten w aarv oor in 2022 een omgev ingsv ergunning is aangev raagd. De

Leges omgev ingsv ergunningen

1 ,1

V oordeel

aanv ragen hierv oor w erden pas in 2023 v erw acht. Daarnaast w erd in 2022 een aanv raag v oor omgev ingsv ergunning ingediend die v oorzag in een renov atie v an een groot aantal w oningen. Op dit moment onderzoeken w e de mogelijkheden om meer sturing en monitoring te ontw ikkelen op de v erw achte aanv ragen omgev ingsv ergunning in een jaar in samenhang met de ontw ikkeling v an w oningbouw projecten binnen de gemeente Hoeksche W aard.

Ov erig

0 ,2

T ot aal

2 ,3

V oordeel

Ov erige v erschillen op dit programma onder de rapportagegrens v an €250.000.

Ov e r sc hot op budge t 2 0 2 2

Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”.

Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" 24- 03- 2023) Demografische druk (Groene + grijze druk tov 20-64 jarigen) Aantal nieuwbouwwoningen per 1.000 woningen

Jaar 2022 2022

Gemeente Hoeksche w einig Waard Nederland stedelijk 80,5 70,3 79,8 9,8 9,3 9,1

2.10

Algemene Dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien

Voor het onderdeel Algemene Dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien zijn met uitzondering van het onderdeel overhead (bedrijfsvoering), geen doelstellingen en activiteiten geformuleerd. Voor de realisatie van de doelstellingen en activiteiten met betrekking tot overhead/ bedrijfsvoering (taakveld 0.4), wordt verwezen naar programma 0 Bestuur en Ondersteuning en de paragraaf 3.5 Bedrijfsvoering van deze jaarstukken. In de tabel staan, per taakveld, de baten en lasten van dit onderdeel, het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten, de mutaties in de reserves en het gerealiseerde resultaat. Hierbij worden de baten weergegeven als + en de lasten als –. De onttrekkingen aan de reserves zijn gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten (indien systeemreserves). De kosten van de overhead (taakveld 0.4) worden, conform de BBV, verantwoord op dit onderdeel. (bedragen x €1.000) Primitiev e

A ctuel e

Werkel ijk

begroting

Werkel ijk

2021

2022

O mschrijv ing

T aakv el d

Baten

0.4 Overhead

258

133

338

299

-39

0.5 T reasury

1.425

957

988

1.160

172

0.61 OZB w oningen

9.866

10.121

10.241

10.299

0.62 OZB niet-w oningen

7.454

7.448

7.610

162

0.64 Belastingen overig

5.909

761

741

745

101

328

242

0.8 Overige baten en lasten

Sal do 2022

0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds

125.740

122.292

142.018

144.000

1.983

150.752

141.797

161.859

164.441

2.581

0.4 Overhead

-32.709

-30.657

-32.911

-31.679

1.232

0.5 T reasury

-50

-49

-106

-157

0.61 OZB w oningen

-460

-449

-456

-458

-2

-1.243

-353

-363

-378

-15

0.8 Overige baten en lasten

-619

-1.004

-313

-137

176

0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

-283

-17

-67

150

T otaal Baten Lasten

0.64 Belastingen overig

0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds T otaal Lasten Gereal iseerd totaal sal do v an baten en l asten Onttrekkingen reserves

0.10 Mutaties reserves 0.4 Overhead 0.8 Overige baten en lasten

- 35.363

- 32.529

- 34.059

- 32.675

1.384

115.389

109.268

127.801

131.766

3.966

100

1.277

8.211

10.164

14.467

13.364

-1.103

0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds T otaal O nttrekkingen reserv es Stortingen reserves

0.10 Mutaties reserves

8.311

10.164

14.492

14.666

174

-100

-1.277

0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten

-0

0.4 Overhead

-3.322

-7.000

-7.983

0.64 Belastingen overig

-1.036

0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds T otaal Stortingen reserv es Gereal iseerd resul taat

-3.996

-3.590

-4.390

- 8.454

- 10.590

- 12.373

- 13.650

- 1.277

115.246

108.842

129.919

132.782

2.863

De belangrijkste financiële afwijkingen zijn in onderstaand overzicht weergegeven (zie gerealiseerd resultaat, kolom “Saldo 2022) uit bovenstaande tabel. De onttrekkingen aan de reserves zijn gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten. Verschillen tussen taakvelden die per saldo budgettair neutraal zijn, zijn buiten deze verschillenanalyse gelaten.

(bedragen x €1 mln)

Overschot (+) / T ekort (- )

Algemene uitkering

2,0

Belastingen

0,2

Overige baten en lasten

0,2

Vennootschapsbelasting Overig

0,2 0,3

V oordeel / Nadeel Belangrijkste verklaringen Betreft middelen die wij vanuit de decembercirculaire 2022 van het gemeentefonds van het Rijk hebben ontvangen. Dit bestaat uit meerdere kleinere posten, maar voornamelijk uit het voorschot voor de energietoeslag voor 2023 (€ 1,2 mln). Volgens de BBV voorschriften dienen wij dit voorschot in 2022 te verantwoorden. De uitgaven van deze energietoeslag volgt in 2023 (zie raadsvoorstel mei 2023). Voordeel Voordeel Betreft belastinginkomsten uit voorgaande jaren. Op grond van de jaarlijkse oudersomsanalyse/beoordeling van onze openstaande debiteuren nemen wij, conform de richtlijnen in het het BBV, een voorziening voor mogelijke oninbaarheid op. In 2022 hebben wij een deel van de voorziening Voordeel kunnen laten vrijvallen. Voordeel Vrijval van de gereserveerde vennootschapsbelasting over 2020 Voordeel Overige verschillen op dit programma onder de rapportagegrens van €250.000.

T otaal

2,9

Overschot op budget 2022

Onderw erp / T aakveld

Uitsplitsing Algemene Dekkingsmiddelen Onderstaand overzicht bevat de uitsplitsing van de algemene dekkingsmiddelen. Voor de verschillenanalyse tussen actuele begroting 2022 en werkelijk 2022 wordt verwezen naar bovenstaande tabel, waar de grootste afwijkingen zijn toegelicht. Onder de algemene dekkingsmiddelen behoren de inkomsten waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald. De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit de lokale heffingen, de algemene uitkering, dividendinkomsten, het saldo van de financieringsfunctie (verschil tussen de aan taakvelden toegerekende rekenrente en de werkelijk betaalde rente over langen kortlopende leningen, ook wel renteresultaat genoemd) en eventuele overige algemene dekkingsmiddelen. De verdeling van de algemene dekkingsmiddelen is als volgt: (bedragen x €1.000)

Overzicht algemene dekkingsmiddelen Lokale heffingen waarvan besteding niet gebonden is*/** Algemene uitkeringen (incl. frictiekostenvergoeding) Dividend Saldo financieringsfunctie Totaal

Werkelijk 2021 (a ) 23.216 123.588 1.379 0 148.184

Primitieve begroting 2022 (b) 18.442 122.292 920 0 141.653

Actuele begroting 2022 (c ) 18.532 141.739 951 0 161.222

Werkelijk 2022 (d) 18.771 143.722 1.012 3 163.508

Verschil (d-c) 239 1.983 61 3 2.286

* Deze heffingen bestaan uit de precariobelasting, (on)roerende zaakbelasting, toeristenbelasting en hondenbelasting ** Precariobelasting in 2021 voor het laatst van toepassing

Grafisch geeft bovenstaande tabel het volgende beeld:

Overhead De overheadkosten bestaan uit de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Voorbeelden zijn de gemeentesecretaris en directie, HRM, informatievoorziening en automatisering, huisvesting, financiën etc. Vennootschapsbelasting Gemeenten en andere overheden moeten, sinds 2016, vennootschapsbelasting (vpb) betalen over de winst die ze met hun ondernemingsactiviteiten maken. Voor voordelen die behaald worden met overheidstaken geldt vrijstelling van vpb, tenzij er sprake is van concurrentie met private ondernemingen. Met name de grondexploitaties behoren voor onze gemeente tot ondernemerstaken en zijn daarmee in de aangifte vpb betrokken. De grondexploitaties zijn, vanaf 2019 (herindeling), als één geheel beoordeeld waardoor compensatie tussen alle grondexploitaties mogelijk is. Voor activiteiten waarbij de gemeente mogelijk in concurrentie treedt met private ondernemingen (bv bij detacheren van personeel, verhuur onroerend goed) is er geen sprake van winststreven. De conclusie dat de gemeente voor deze overige activiteiten geen onderneming in fiscale zin vormt, kan dan ook gehandhaafd blijven. Onvoorzien In de begroting 2022 is, conform de financiële verordening, een raming voor onvoorziene uitgaven opgenomen, gebaseerd op (afgerond) €1,- per inwoner.

Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”, met uitzondering van de gemeente specifieke indicatoren (formatie, bezetting, apparaatskosten, inhuur en overhead).

Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" 24-03-2023) Woonlasten éénpersoonshuishouden in € Woonlasten meerpersoonshuishouden € Gemiddelde WOZ-waarde woningen x € 1.000 Gemiddelde WOZ-waarde woningen x € 1.000 Formatie (fte per 1.000 inwoners) Bezetting (fte per 1.000 inwoners) Apparaatskosten (kosten per inwoner) Externe inhuur (% van totale loonkosten) Overhead (% van de totale lasten)

Jaar 2022 2022 2021 2022 2022 2022 2022 2022 2022

Gemeente Hoeksche w einig Waard Nederland stedelijk 647 823 geen data 743 905 geen data 281 290 310 309 317 312 6,38 * * 5,96 * * 688 * * 25% * * 12% * *

*Geen gegevenss opgenomen in "Waar staat je gemeente.nl"

Toelichting bij beleidsindicator “Externe inhuur” (% van totale loonkosten) In bovenstaande tabel is opgenomen dat de externe inhuur als percentage van de totale loonsom (werkelijke salarislasten van vast personeel incl. de kosten van inhuur als gevolg van vacatures, vervanging bij ziekte en specialistische inhuur) 25% betreft. In 2021 was dit percentage nog 29%. Ten opzichte van 2021 is daarmee sprake van een daling van 4%. Doel is om het inhuurpercentage stapsgewijs verder af te bouwen.

Paragrafen

3.1

Inleiding

De afzonderlijke paragrafen in de jaarstukken beschrijven we de beleidslijnen voor belangrijke beheersmatige aspecten en voor de lokale heffingen. De paragrafen hebben als doel een dwarsdoorsnede van de Jaarstukken te presenteren. Daar waar de Jaarstukken meer zijn gericht op het gerealiseerde beleidsproces, richten de paragrafen zich op het beheersproces, dat niet direct extern gericht is, maar waarbij sprake is van een behoorlijke financiële betekenis, een grote bestuurlijke relevantie of randvoorwaarden die van belang zijn voor een goed inzicht van de (beleids)programma’s. Samengevat is het hoofddoel van de paragrafen om, door dwarsdoorsneden van de begroting, uw raad te faciliteren in het vaststellen van een aantal wezenlijke beleidslijnen en de hoofdlijnen van de uitvoering te controleren. De jaarstukken bevatten de volgende paragrafen: • Lokale heffingen • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Onderhoud kapitaalgoederen • Financiering • Bedrijfsvoering • Verbonden partijen • Grondbeleid • Regio Deal • Wet open overheid (nieuw)

3.2

Lokale heffingen

Inleiding In deze paragraaf staat informatie over de gemeentelijke belastingen en rechten (gebonden heffingen), die in onze gemeente van toepassing zijn, het beleid rondom de lokale heffingen een overzicht van de opbrengsten in 2022 en een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid. Algemene uitgangspunten Belastingen, zoals onroerendezaakbelasting en hondenbelasting zijn algemene dekkingsmiddelen. De opbrengsten zijn vrij besteedbaar. Dit in tegenstelling tot de gebonden heffingen, zoals rioolrecht. Deze middelen moeten verplicht besteed worden aan het doel waarvoor zij geïnd zijn. In onderstaand overzicht geven wij aan welke belastingen wij heffen, wat de heffingsmaatstaf is en wat het beoogd doel is. Omschrijving

maatstaf

beoogd doel

Onroerende zaakbelasting

W OZ w aarde

algemeen dekkingsmiddel

Roerende zaakbelasting

w aarde roerende zaak

algemeen dekkingsmiddel

Hondenbelasting

aantal honden

algemeen dekkingsmiddel

T oeristenbelasting

aantal ov ernachtingen

algemeen dekkingsmiddel

W atertoeristenbelasting

aantal etmalen v erblijf

algemeen dekkingsmiddel

Bel astingen

aantal aankomsten Dagtoeristenbelasting

T iengemeten

algemeen dekkingsmiddel bestrijding v an kosten gericht op v eiligheid , leefbaarheid of ontw ikkeling v an het aangew ezen gebied w aar de belasting gehev en

Reclamebelasting

W OZ w aarde

w ordt.

bedrag per onroerende

v erhalen v an kosten, gemaakt v oor het

Baatbelasting

zaak

tot stand brengen v an de v oorziening

v ast bedrag

v erv anging riolering dekking v an kosten v oor onderhoud en

Rechten dekking v an kosten v oor onderhoud en Rioolheffing w on. eigenaar

Rioolheffing w oningen.gebruiker aantal gebruikers

v erv anging riolering

Rioolheffing niet w on. eigenaar

W OZ w aarde

v erv anging riolering

Rioolheffing niet w on. gebruiker

W OZ w aarde

v erv anging riolering

dekking v an kosten v oor onderhoud en dekking v an kosten v oor onderhoud en dekking v an de kosten v an diensten nader omschrev en in de tariev entabel bij de v erordening (begrav en, Lijkbezorgingsrechten

div ersen (v erschillend per dienst)

grafuitgifte, onderhoud, specifieke dienst)

Leges

div ersen (v erschillend per dienst)

dienstv erlening aan een indiv iduele derde

dekking v an de kosten v an

v ast bedrag v erhoogd met een bedrag per

dekking v an de kosten v oor afv oer en

Afv alstoffenheffing

lediging

v erw erking v an huishoudelijk afv al

Hav en- en kadegelden

div ersen (v erschillend per hav en)

dekking kosten onderhoud hav ens en kades.

Marktgelden

dekking v an kosten v erbonden aan v ierkante meters gebruik gebruik v an een marktstandplaats bestrijding v an kosten gericht op v eiligheid, leefbaarheid of ontw ikkeling

BIZ

div ersen ( v erschillend

v an de bedrijv eninv esteringszone

per BIZ v ereniging)

(w inkelgebied of bedrijv enterrein)

Woonlasten De gemeentelijke woonlasten bestaan uit onroerendezaakbelasting (OZB), afvalstoffenheffing en rioolheffing. De gemeentelijke belastingen zijn in 2022 niet meer dan trendmatig (inflatiecorrectie) gestegen. De inflatiecorrectie voor 2022 was 1,6%.

De gebonden heffingen, zoals afvalstoffenheffing, en leges, mogen wettelijk maximaal 100% kostendekkend zijn, inclusief toe te rekenen compensabele btw, mutaties in voorzieningen en toe te rekenen kosten voor overhead. Ook voor deze gebonden heffingen is de inflatiecorrectie van 1,6% toegepast. We streven naar zo laag mogelijke lokale lasten Activiteiten voeren we uit tegen zo laag mogelijke kosten voor inwoners en bedrijven. Bij de rechten streven we naar kostendekkende tarieven. Kostenonderbouwing volgens het Besluit begroting en verantwoording (BBV) Het BBV schrijft voor dat in de paragraaf lokale heffingen kostenonderbouwingen voor belastingtarieven zijn opgenomen. Dit geldt met name voor de gebonden heffingen. Uit deze onderbouwing moet blijken in welke mate de lasten gedekt worden door de baten (maximaal 100%). Wij berekenen dit door per gebonden heffing de totale baten te delen door de totale lasten voor zover deze toe te rekenen zijn aan de heffing. Bij baten nemen wij zowel de opbrengst van de heffing als de overige baten, zoals bijdragen van derden, mee. In de kostprijs nemen we de kosten op voor diensten van externen (netto kosten). De ambtelijke ureninzet, overhead en (compensabele) btw mee. Btw die fiscaal aftrekbaar is mag niet meegenomen worden.

Overhead rekenen we toe volgens een opslag De apparaatskosten bestaan uit directe loonkosten en overhead (loonkosten ondersteunend personeel, huisvesting, ICT etc.). De directe loonkosten rekenen we rechtstreeks toe op basis van de geraamde tijdsbesteding. Overhead rekenen we via een opslagpercentage direct toe aan de loonkosten. Het percentage bepalen we door de overhead te delen door de totale directe loonkosten. Opbrengst lokale heffingen Onderstaande tabel geeft een overzicht van de begrote en werkelijke opbrengsten van de lokale heffingen in 2022. Oms chrijv ing

Beg ro o t

W erkel ijk

2022

V ers chil

Bel astingen Onroerende zaakbel asting

17.684

17.908

225

-5

Hondenbel asting

625

631

T oeristenbel asting

112

130

Roerende zaakbel asting

Precariobel asting

Recl amebel asting

106

101

-5

Baatbel asting

-1

Subtotaal (a)

18.541

18.780

239

Riool heffing

8.478

8.583

105

Lijkbezorgingsrechten

1.282

1.423

141

Leges

5.492

6.612

1.121

Afval stoffenheffing

8.506

8.349

- 157

Haven- en kadegel den

108

Marktgel den

-0

Subtotaal (b)

23.834

25.096

1.262

BIZ

-5

subtotaal

-5

42.458

43.954

1.496

Rechten

Overig

T o ta a l (a +b +c)

Lokale lastendruk meerpersoonshuishoudens De onroerendezaakbelasting (OZB) voor woningen, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing bepalen het totaal van de lokale lasten. In onderstaand overzicht geven wij de gemiddelde lasten 2022 van 55

Hoeksche Waard naast het landelijk gemiddelde weer. Uitgangspunt hierbij is een meerpersoonshuishouden met een eigen woning met een (gemiddelde) waarde van € 305.000. (bedragen x € 1)

Lastendruk 2022 meerp. Huish met eigen woning Hoeksche Waard OZB 262 rioolheffing 205 afvalstoffenheffing 225 Lastendruk 692

landelijk * 380 207 317 904

* bron: Coelo 2022

Onroerende- en roerende zaakbelastingen (OZB en RZB) Bij de onroerende- en roerende zaakbelastingen is de herwaardering van het (on-)roerend goed (wet WOZ) van belang. De WOZ-waarde wordt jaarlijks vastgesteld. De belasting wordt uitgedrukt in een percentage van deze waarde. Voor belastingjaar 2022 gaat het om de waarde op de peildatum 1 januari 2021. Waardestijging van bestaande panden is in het tarief gecorrigeerd (verlaging van de tarieven). Vervolgens is de inflatiecorrectie (1,6% voor 2022) toegepast. De tarieven voor OZB en RZB zijn wettelijk verplicht aan elkaar gelijk. Zowel OZB als RZB behoren tot de algemene dekkingsmiddelen waarvan de besteding vrij is. In 2022 is een totaalbedrag van ca € 17,9 miljoen aan OZB ontvangen. Hieronder treft u een overzicht aan van de tarieven 2022 van onze gemeente en het landelijk gemiddelde over 2022.

Hondenbelasting Hondenbelasting is een van de oudste belastingen van ons land en werd in 2022 in 165 gemeenten geheven. Deze belasting betreft een algemeen dekkingsmiddel en hoeft daarmee niet verplicht besteed te worden aan de kosten die de gemeente maakt voor hondenbezit. In 2022 is een totaalbedrag van ca € 631.000 aan hondenbelasting ontvangen. In onderstaande tabel geven wij de tarieven voor 2022 van onze gemeente weer evenals het landelijk gemiddelde over 2022(van gemeenten waar hondenbelasting is ingevoerd). (bedragen x € 1 ) Hondenbelasting eerste hond volgende hond kennel

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12874090/1