Document · PDF

Jaarstukken 2022 (Raad)

Beeldvormende bijeenkomst 20 juni 2023, gemeente Hoeksche WaardBij agendapunt: Jaarrekening 202237.361 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

+212

Jaarstukken 2022

Inhoudsopgave Inhoudsopgave

Voorwoord

Inleiding

1.1

Algemeen

1.2

Jaarstukken 2022

1.3

Samenvattend beeld

1.4

Bestemming resultaat

Programma’s

2.1

Programma 0 Bestuur en Ondersteuning

2.2

Programma 1 Veiligheid

2.3

Programma 2 Verkeer, Vervoer en Openbare Ruimte

2.4

Programma 3 Economie

2.5

Programma 4 Onderwijs

2.6

Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie

2.7

Programma 6 Sociaal Domein

2.8

Programma 7 Volksgezondheid en Milieu

2.9

Programma 8 Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening

2.10

Algemene Dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien

Paragrafen

3.1

Inleiding

3.2

Lokale heffingen

3.3

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

3.4

Onderhoud kapitaalgoederen

3.5

Financiering

3.6

Bedrijfsvoering

3.7

Verbonden Partijen

3.8

Grondbeleid

106

3.9

Regiodeal

110

3.10

Wet open overheid

112

Jaarrekening

114

4.1

Overzicht van baten en lasten

114

4.2

Begrotingsrechtmatigheid

116

4.3

Toelichting op de staat van baten en lasten

4.4

Wet normering bezoldiging topfunctionarissen

4.5

Incidentele baten en lasten

116 117 119

4.6

Overzicht van structurele reservemutaties

122

4.7

Balans

123

4.8

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

125

4.9

Toelichting op de balans

129

4.10

Investeringskredieten

142

4.11

Reserves en Voorzieningen

144

4.12

Overzicht Sisa

147

4.13

Overzicht taakvelden

157

Controleverklaring

160

Bijlagen

161

I Interbestuurlijk toezicht

161

II Overzicht van EU/Rijkssubsidies en specifieke uitkeringen

163

Voorwoord Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij ontvangt u de Jaarstukken van 2022. Met genoegen presenteren wij de jaarrekening van gemeente Hoeksche Waard. Een jaar waarin de coronacrisis nog steeds een impact had op onze samenleving. Daarnaast diende zich een nieuwe crisis aan met betrekking tot de oorlog in Oekraïne en kregen we te maken met stijgende energieprijzen, rentestijgingen, hoge inflatie en stijgende bouw- en grondstofkosten. Als gemeente hebben we een maatschappelijke bijdrage mogen leveren in de opvang van Oekraïners. In 2022 is eveneens het collegeprogramma 2022-2026 opgesteld. Een beleidsakkoord met ambitieuze ambities en plannen voor de komende jaren. De raad heeft het collegeprogramma in december 2022 vastgesteld inclusief de daarbij behorende begrotingswijziging. Rol Met deze jaarstukken leggen we verantwoording af over het gerealiseerde beleid en over het financieel beheer in 2022. De jaarstukken zijn bij uitstek het middel waarop u uw controlerende rol kunt uitoefenen. Met de programmabegroting 2022 heeft u vanuit uw kader stellende rol richting gegeven voor het te voeren beleid 2022 binnen de door u vastgestelde financiële kaders. Resultaat 2022 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening voor 2022 sluit af met een positief gerealiseerd resultaat van afgerond € 9,8 miljoen (2021: € 3,0 miljoen).

Bij de Slotrapportage 2022 is een geprognotiseerd resultaat berekend van € 2,1 miljoen. Ten opzichte van de actuele begroting is sprake van een verschil van € 7,7 miljoen (positief), voor een groot gedeelte veroorzaakt door een aantal grote eenmalige meevallers (eind 2022). Een overzicht van de belangrijkste afwijkingen ten opzichte van het geprognotiseerd resultaat bij de Slotrapportage 2022 vindt u terug in hoofdstuk 1.3 Samenvattend beeld van deze jaarstukken. Accountantscontrole In opdracht van de raad heeft de accountant de Jaarstukken 2022 gecontroleerd. Op basis van deze controle doet de accountant een uitspraak over de financiële getrouwheid van de jaarstukken en de rechtmatigheid van de financiële beheershandelingen. De accountant zal naar verwachting een goedkeurende Controleverklaring verstrekken bij deze jaarstukken. Voorstel tot resultaatbestemming In deze jaarstukken doen we u een (beperkt) aantal voorstellen om het gerealiseerde resultaat te bestemmen. We stellen voor om van het gerealiseerde resultaat van € 9,8 miljoen in totaal € 0,6 miljoen aan budget over te hevelen naar 2023 ter uitvoering van een aantal activiteiten in 2023. Van het resterende jaarresultaat van € 9,2 miljoen wordt voorgesteld om dit, conform de uitgangspunten uit de Notitie Reserves en Voorzieningen, te storten in de algemene reserve.

De volledige specificatie van het voorstel tot resultaatbestemming is opgenomen in paragraaf 1.4 van deze jaarstukken.

Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard C. Rijnberg secretaris

C. Aptroot burgemeester

Inleiding

1.1 Algemeen De Programmabegroting 2022 vormt het startpunt voor de planning & control-cyclus 2022. Tussentijdse bijstellingen hebben plaatsgevonden via de Zomerrapportage en Slotrapportage. Daarnaast is de begroting 2022 bijgesteld naar aanleiding van (tussentijdse) raadsbesluiten. Deze Jaarstukken 2022 vormen het sluitstuk van de planning & control-cyclus 2022. Hierin wordt verantwoording afgelegd over de realisatie van het voorgenomen beleid in het jaar 2022. De jaarstukken zijn gebaseerd op de Programmabegroting 2022 en opgesteld volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (hierna BBV). Bij de samenstelling van de Jaarstukken 2022 is het principe ‘sturen op hoofdlijnen’, gebruikt. De beleidsverantwoording op programmaniveau geeft een goede indruk van de activiteiten die in 2022 zijn uitgevoerd om de in de begroting opgenomen doelstellingen te realiseren. De financiële toelichtingen op programmaniveau en de verschillenanalyses zijn op hoofdlijnen opgesteld (conform financiële verordening)

1.2 Jaarstukken 2022 De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag, de jaarrekening en de bijlagen. Jaarverslag De programma-indeling is als volgt: 0. Bestuur en Ondersteuning 1. Veiligheid 2. Verkeer, Vervoer en Openbare Ruimte 3. Economie 4. Onderwijs 5. Sport, Cultuur en Recreatie 6. Sociaal Domein 7. Volksgezondheid en Milieu 8. Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Algemene Dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien De verantwoording over het al dan niet bereiken van de maatschappelijke effecten, doelen en/of speerpunten uit de Begroting 2022 wordt per programma aan de hand van de volgende vragen afgelegd: • Wat gebeurde er om ons heen? • Wat hebben we bereikt? • Wat hebben we gedaan? • Wat heeft het gekost? Per programma rapporteren door middel van een indicator en indien nodig geven wij een toelichting.

√

Gereed Uitvoering loopt volgens planning en gestelde kaders. Uitvoering staat onder druk, kans op afwijkingen. Extra bewaking van de kaders en planning. Uitvoering wijkt in negatieve zin af van de planning en gestelde kaders. Maatregelen zijn vereist.

Naast de programma’s zijn in het jaarverslag de volgende paragrafen opgenomen: • Lokale heffingen • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Onderhoud kapitaalgoederen • Financiering • Bedrijfsvoering • Verbonden partijen • Grondbeleid • Regio Deal • Wet open overheid (nieuw) Jaarrekening De verantwoording over programma-afwijkingen, hoger dan de rapportagegrenzen, wordt per programma aan de hand van de volgende vraag afgelegd: “Wat heeft het gekost?”. Conform de financiële verordening lichten wij afwijkingen tussen actuele begroting en realisatie toe die groter zijn dan € 250.000, -. Deze jaarstukken bevatten: • De financiële verantwoording per programma; • De wettelijk verplichte paragrafen (inclusief een aantal extra paragrafen met specifieke informatie over een aantal onderwerpen) • Een overzicht van baten en lasten (inclusief toelichting); • Gegevens over de Wet Normering Topinkomens; • Een uitsplitsing van de algemene dekkingsmiddelen; • Een overzicht van de incidentele baten en lasten; • Een overzicht van de structurele mutaties in de reserves; • De balans (inclusief toelichting); • De verantwoording over de investeringskredieten; • Overzicht van de reserves en voorzieningen; • De Sisa-bijlage; • Het overzicht van baten en lasten op taakveldniveau; • Overzicht in het kader van de uitvoering van de Wet Generiek Toezicht (bijlage).

• Overzicht van EU/Rijkssubsidies (bijlage; nieuw)

1.3 Samenvattend beeld Beleidsrapportage Per programma leggen wij verantwoording af over het al dan niet bereiken van de maatschappelijke effecten, doelen en speerpunten uit de actuele programmabegroting. Hierover wordt gerapporteerd door middel van een indicator en indien nodig geven wij een toelichting. In totaal wordt er gerapporteerd over 96 doelen/speerpunten. Daarvan is 79% afgerond of loopt volgens planning en voor 21% staat de uitvoering onder druk. Dit geeft het volgende beeld:

Totaal aantal doelen/speerpunten en voortgang per programma

Ten opzichte van de Slotrapportage 2022 is het beeld qua uitvoering nagenoeg gelijk gebleven. Toen liep ongeveer 79% van de doelen en/of speerpunten op schema, was 1% gereed en 20% stond onder druk. Financiële rapportage Het rekeningresultaat in 2022 is € 9,8 miljoen positief (in 2021: € 3,0 miljoen positief). Het laatste actuele begrotingsresultaat (zie Slotrapportage 2022) is € 2,1 miljoen (positief). Ten opzichte van de actuele begroting is er sprake van een verschil van € 7,7 miljoen (positief). In onderstaande tabel is het gerealiseerde resultaat nader uitgesplitst in de diverse onderdelen: 9

(bedragen x €1.000) Werkelijk 2021

Omschrijving

Primitieve begroting 2022

Actuele begroting 2022

Werkelijk 2022 Saldo 2022

Baten

216.074

193.784

239.747

242.739

Lasten

-218.594

-204.036

-241.742

-234.485

7.256

Gereal iseerd totaal sal do v an baten en l asten

- 2.520

- 10.251

- 1.994

8.254

10.248

2.992

Onttrekkingen reserves

31.575

15.644

36.065

34.992

-1.073

Stortingen reserves

-26.042

-13.414

-31.926

-33.445

-1.520

Gereal iseerd resul taat

3.013

- 8.021

2.145

9.800

7.656

Als we het jaarrekeningresultaat 2022 in perspectief plaatsen, dan is het beeld als volgt: Jaarresultaat als % van totale werkelijke lasten

3,66%

% afwijking tov van begrotingstotaal

2,80%

Voor de verschillenanalyse tussen de actuele begroting 2022 en het werkelijke resultaat van 2022 verwijzen we naar hoofdstuk 2 van deze jaarstukken. Daarin staan de verschillenanalyses per programma. Uit de verschillenanalyse blijkt dat het jaarrekeningresultaat 2022 bestaat uit een aantal verschillen. De belangrijkste (grootste) posten zijn hieronder weergegeven. (bedragen x €1 mln) Omschrijving posten

Programma/onderdeel

Voordelen/ Nadelen

1,0

In 2022 zijn de gronden voor Tienvoet Heinenoord overgedragen aan de ontwikkelaar. De betalingen van deze gronden staan gepland in 2024/2025. Conform de BBV voorschriften dient de volledige opbrengst, na aftrek van de boekwaarde, te worden verantwoord in 2022. Daarnaast zijn baten en lasten van enkele anterieure overeenkomsten, zoals onder meer bij de projecten Stougjesdijk Oost en De Dam in Strijen (fase 2), verschoven tussen de boekjaren 2022 en 2023.

Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien

0,9

Diverse voordelen als gevolg van belastinginkomsten voorgaande jaren (€ 0,2 mln), vrijgevallen middelen vennoorschapbelasting en voorziening dubieuze debiteuren (€ 0,4 mln) en overige kleinere voordelen (€ 0,3 mln).

6. Sociaal Domein

0,7

Betreft niet bestede middelen voor participatie en inburgering

5. Sport, cultuur en recreatie

0,5

Diverse kleinere voordelen op sport, culltuur en recreatie

0. Bestuur en ondersteuning

0,5

Doordat de gestegen rekenrente kan een deel van de opgebouwde voorziening voor wethouderspensionen vrijvallen.

Diverse programma's

0,7

Overige kleinrere voordelen op programma's.

6. Sociaal Domein

2,6

Algemene uitkering

Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien

2,0

8. Volkshuisvesting en Leges omgevingsvergunningen ruimtelijke ordening

Belastingen/voorziening debiteuren/Vpb/overig Begeleide participatie en inburgering Diverse kleinere voordelen op budgetten sport, cultuur en recreatie Vrijval voorziening wethouderspensioenen en overige voordelen Overige voordelen programma's

8. Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening

Totaal

10,0

1,1

In mei 2022 stelden wij ramingen op voor de opvang van Oekraïners. Er was beperkte informatie om de kostenkant specifiek te ramen en we moesten daarom uitgaan van ruw schattingen. Bij het opstellen van de ramingen voor de noodopvang bestond bovendien voor de inkomsten nog veel onduidelijkheid over de rijksvergoedingen (zie ook paragraaf 'risico's en aandachtspunten' in de Slotrapportage 2022). De opvang vindt plaats in de voormalige (leegstaande) gemeentehuizen in Piershil en Strijen. Eind 2022 is duidelijk dat, naast de reguliere normvergoeding per opvangplaats, voor de aanpassingskosten van deze gebouwen een aanvullende Rijksvergoeding wordt verstrekt. Bovendien is de normvergoeding van het Rijk ruim gebleken voor onze gemeente omdat sprake is van eigen vastgoed en wij geen huurcomponent hebben zoals veel andere gemeenten. Daarnaast was in de raming rekening gehouden met hogere inhuurkosten welke niet volledig zijn besteed. Ontvangen (voorschot)middelen in decembercirculaire gemeentefonds (met name energietoeslag), waarvan de uitgaven niet meer in 2022 konden plaatsvinden. Meeropbrengsten leges door woningbouwprojecten waarvoor in 2022 al een omgevingsvergunning is aangevraagd en een aanvraag voor de renovatie van meerdere woningen.

Noodopvang Oekraïense vluchtelingeling

Grondverkopen en anterieure overeenkomsten

Toelichting

Woonvoorzieingen Wmo

Garantstelling Bedrijvenpark Hoeksche Waard

6. Sociaal Domein

3. Economie

Totaal

-0,4

Bij de Slotrapportage 2022 is een tekort vam ruim € 1 miljoen gerapporteerd voor de energietoeslag. De raad heeft daarbij aanvullend budget beschikbaar gesteld. Bij de jaarrekening is sprake van een aanvullend nadeel van € 0,4 miljoen. De raad is hierover via een aparte raadsinformatiebrief (maart 2023) reeds geinformeerd. De overschrijding houdt met name verband met het feit dat het bereik van deze regeling groter is dan eerder verondersteld. Bovendien kunnen aanvragen over 2022 nog tot juli 2023 worden ingediend. Deze kosten drukken op het boekjaar 2022.

-1,5

Op basis van de actuele grondexploitatie van het Bedrijvenpark Hoeksche Waard is de verwachting dat het tekort op deze grondexploitatie circa € 1,5 mln toeneemt. Hierdoor hebben wij een aanvullende storting gedaan aan de voorziening.

-2,3

Armoedebeleid

6. Sociaal Domein

In het laatste kwartaal van 2022 is een aantal grote woningaanpassingen uitgevoerd. De kosten per aanpassing zijn fors hoger als gevolg van tariefsstijging bij aannemers en leveranciers.

7,7

Schematisch geeft dit het volgende beeld:

Jaarresultaat in perspectief In 2022 is sprake van een positief jaarresultaat van € 9,8 miljoen (afwijking ad 2,8 % van het begrotingstotaal). Dit resultaat is, vergeleken met voorgaande jaren, relatief fors te noemen. Echter, bij dit resultaat dient in ogenschouw te worden genomen dat het resultaat in grote mate is beïnvloed door een aantal grotere incidentele meevallers waaronder voorschotmiddelen voor de energietoeslag welke 11

wij in december vanuit het Rijk hebben ontvangen, (voordelen op) rijksmiddelen voor de noodopvang Oekraïne, incidentele grondverkopen en de incidentele vrijval van een aantal voorzieningen (debiteuren, wethouders pensioenen). Zonder deze incidentele meevallers, was het jaarresultaat fors lager geweest. De uit deze jaarrekening blijkende (redelijkerwijs) voorzienbare afwijkingen op een aantal specifieke onderwerpen, krijgen in de planning & control-cyclus 2023 dan ook extra aandacht. Op deze manier willen wij de informatieverstrekking in de tussentijdse rapportages aan de raad verder verbeteren. Ondanks dat onze gemeente beschikt over een aantal gunstige financiële ratio’s staat er druk op de beschikbare structurele exploitatieruimte. Het beeld voor onze gemeente sluit hierbij aan bij het landelijke beeld. Weerstandsvermogen en ratio’s Het weerstandsvermogen van de exploitatie is (zeer) goed. Op basis van ons beschikbare weerstandsvermogen zijn wij in staat om (incidentele) risico’s/ tegenvallers op te vangen. Er is sprake van een zeer gunstige weerstandsratio (ruim 10). Voor een verdere toelichting verwijzen we naar paragraaf 3.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Het belang om de (financiële) ratio’s te volgen, neemt de laatste jaren toe. De BBV heeft daarom een aantal financiële indicatoren verplicht gesteld.

Deze ratio’s uitgewerkt in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Hiermee kunnen we (mede) de (financiële) “gezondheid” van onze gemeente bepalen. Uit de in deze jaarstukken berekende ratio’s wordt geconcludeerd dat onze gemeente beschikt over gunstige financiële ratio’s. Voor een verdere toelichting verwijzen we naar paragraaf 3.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Reservepositie De totale omvang van de reserves per 31 december 2022 is ruim € 200 miljoen. De direct beïnvloedbare/ vrije ruimte zit in het vrije deel van de algemene reserve. Dat deel is vrij besteedbaar en bedraagt per eind 2022 € 97 miljoen (exclusief reserve weerstandsvermogen en exclusief resultaat 2022). Voor onze gemeente geldt hiermee dat er voldoende ‘vlees op de botten’ aanwezig is om incidentele tegenvallers te kunnen opvangen. Voor een verdere toelichting verwijzen we naar hoofdstuk 3.3 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing en hoofdstuk 4.11 Reserves en voorzieningen.

1.4 Bestemming resultaat In deze jaarstukken worden de volgende resultaatbestemmingen voorgesteld. (bedragen x €1.000) Onderwerp

Programma

Omschrijving

Bedrag

Resultaat jaarrekening vóór bestemming In 2022 ontvingen wij via de centrumgemeente Nissewaard € 87.000 voor besteding aan HGKM/Toekomstscenario. De regionale besteding van deze middelen loopt via gemeente Dordrecht. Voor de overige gemeenten in ZHZ is Dordrecht centrumgemeente. Zij besloten om voor de inzet op toekomstscenario kind- en gezinsbescherming het overgebleven budget uit 2022 in te zetten in 2023. Van deze middelen hebben wij in 2022 € 19.000 uitgegeven. Wij verwachten Huiselijk Geweld en in 2023 nog € 50.000 (via gemeente Dordrecht) te gaan besteden. Door middel van dit KinderMishandeling voorstel tot resultaatbestemming borgen wij dat in 2023 voldoende budget beschikbaar is in het / Tekomst6. Sociaal Domein kader van de regionale samenwerking op dit onderdeel. 1 scenario "Nu Niet Zwanger" is één van de manieren waarop vormgegeven wordt aan een Kansrijke Start voor kinderen (de eerste duizend dagen). Binnen Nu Niet Zwanger gaan hulpverleners het gesprek aan met cliënten over hun kinderwens en wat daarmee samenhangt. Het doel is dat cliënten een afgewogen keuze maken over hun kinderwens. Het doel en belang van Nu Niet Zwanger onderschrijven we in de Hoeksche Waard maar het is nog zoeken naar de best passende invulling. Dit is ook de reden dat (nog) niet is aangehaakt op het programma Nu Niet Zwanger dat op ZHZniveau is gestart.

Vanuit de via decembercirculaire 2022 ontvangen middelen voor Gezond in de Stad/Kansrijke Start stellen wij voor om €42.000 in 2023 beschikbaar te stellen voor de 6. Sociaal Domein introductie van Nu Niet Zwanger in de Hoeksche Waard. 2 Nu Niet Zwanger

Doorontwikkeling 3 organisatie

Het is noodzakelijk om extra middelen vrij te maken voor de doorontwikkeling van de organisatie. Er wordt gestart met een tweejarig programma binnen de organisatie dat zich richt op de doorontwikkeling van de organisatie en de uitvoering van de motie beleidskeuzes. Uitgaande van een participatieve aanpak met de gemeenteraad, het bestuur, de OR en de medewerkers in de organisatie worden komend jaar extra kosten gemaakt. Er is hiervoor een plan van aanpak in Algemene voorbereiding. Vooruitlopend daarop doen wij nu een reservering om eventuele kosten op te dekkingsmiddelen, vangen. Hiervoor is eenmalig een ontwikkelbudget van € 500.000 benodigd, welke voor meerdere Overhead, Vpb en jaren kan worden ingezet. Een eventueel overschot vloeit terug in de algemene reserve. onvoorzien Totaal resultaatbestemmingsvoorstellen Resultaat jaarrekening na resultaatbestemming, toe te voegen aan de algemene reserve, vrije deel

9.800

500 592 9.208

Het resultaat na resultaatbestemming is € 9,2 miljoen. Wij stellen voor om dit saldo te storten in de algemene reserve. 12

Jaarverslag

Programma’s

De beleidsverantwoording over 2022 is per programma uitgewerkt aan de hand van de volgende vragen: • Wat gebeurde er om ons heen? • Wat hebben we bereikt? • Wat hebben we gedaan? Voor de beantwoording van de laatste 2 vragen is per maatschappelijk effect, doel en/of speerpunt aangegeven wat de voortgang is. Over deze voortang is als volgt gerapporteerd:

√

Gereed Uitvoering loopt volgens planning en gestelde kaders Uitvoering staat onder druk, kans op afwijkingen. Extra bewaking van de kaders en planning Uitvoering wijkt in negatieve zin af van de planning en gestelde kaders. Maatregelen zijn vereist

Als de indicator oranje of rood is, is een toelichting nodig. Bij groen is dit vrijblijvend. Waar staat gemeente Hoeksche Waard voor? Het collegeprogramma 2022-2026 is de basis voor de plannen in onze begroting waarover we in de jaarstukken verantwoording afleggen. In het collegeprogramma staat een stevige en duidelijke ambitie van het college. U leest daarin hoe we onze uitdagingen en ambities willen oppakken. Het programma is onderverdeeld in 4 opgaven en 7 thema’s. In het laatste hoofdstuk wordt ingegaan op de effecten op de organisatie en de gemeentelijke financiën, met daarbij ook concrete acties die nodig zijn om de opgaven en thema's goed op te kunnen pakken. Inhoud geven aan de thema’s van de ambities kunnen én willen we als gemeente niet alleen De vraagstukken die voorliggen zijn complex en vragen integrale antwoorden van de uiteenlopende beleidsvelden zoals wonen, mobiliteit, sociale zaken en economie. Hiervoor is goede samenwerking essentieel, zowel binnen de gemeentehuizen als met de omgeving. Samen doordacht doen. Dat betekent het continu zoeken en vinden van verbinding op de te maken keuzes vanwege schaarste, over het tempo van ontwikkelen, de bereidheid om elkaars belangen te doordenken en gezamenlijke doelen te doorleven.

Gericht investeren om de beweging op gang te brengen en te houden is een samenspel Het college heeft 4 maatschappelijke opgaven uitgelicht, waarmee we aan de slag gaan. We beogen daarmee bij te dragen en impact te hebben, door bijvoorbeeld de bewustwording te vergroten, te bevorderen of juist af te remmen. Ook tussen de maatschappelijke opgaven zijn er verbindingen. De positionering van Hoeksche Waard heeft een relatie met de vitaliteit van het eiland en de inclusieve samenleving een relatie met de ontwikkeling van de dorpen. De aanpak wordt daarbij op verschillende manieren vormgegeven: soms versneld en met een programmatische aanpak. En soms worden onderdelen binnen de reguliere werkzaamheden opgepakt. Het gaat er daarbij in essentie om dat zo effectief mogelijk wordt gestuurd op de gewenste strategische doelen en de samenhang tussen de verschillende activiteiten, in het belang van de maatschappelijke opgave. Per activiteit wordt invulling gegeven aan de wijze van verbinding met inwoners en partners of andere samenwerkingspartners.

2.1

Programma 0 Bestuur en Ondersteuning

Tot het programma Bestuur en ondersteuning behoren de taakvelden bestuur, burgerzaken (inclusief dienstverlening) en beheer overige gebouwen en gronden.

Wat gebeurde er om ons heen? Na de gemeenteraadsverkiezingen is er een nieuwe raad en een nieuw college aangetreden. De coalitie heeft een hoofdlijnenakkoord opgesteld, die verder is uitgewerkt in een collegeprogramma. De coronamatregelen zijn steeds verder afgeschaald en de organisatie kon zich weer volledig richten op de reguliere dienstverlening. Er is sprake van een verdergaande digitalisering (digitale overheid) en iedereen moet kunnen blijven meedoen (inclusie).

Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat hebben we bereikt Maatschappelijke effect/ doel

Wat hebben we gedaan Subdoel/speerpunt

Wanneer Planning

Voortgang

2023 e.v. Op elk kanaal ervaart de klant dezelfde Het uitvoeren van doorlopende passende, betrouwbare, eenvoudige en kwaliteitsmeting op alle dienstverlenings- en kwalitatief goede dienstverlening, communicatiekanalen. afgestemd op de vraag van de Het monitoren en analyseren van de klant. Wij hebben inzicht in de beschikbare data (kwantitatief en waardering/wensen van onze klanten, kwalitatief). handelen proactief en sturen, daar waar nodig, bij. Overheidsinformatie toegankelijker, Actief openbaar maken van documenten en 2023 e.v. transparanter, vindbaarder maken bevorderen dat wij actief en met een open houding de samenwerking met de samenleving opzoeken. Uitvoering van de Regio Deal Uitvoering huidig programma Regio Deal. Daarnaast wil de regio met een regionale investeringsagenda impuls geven aan de Brede Welvaart langs 3 sporen. 1. Opstellen regionale investerings- agenda 2023 e.v. 2. Verkennen van een strategische agenda 2023 e.v. met PZH 3. Afgestemd lobbyen en netwerken 2023 e.v. Gemeentelijk vastgoed is zoveel Bij de uitvoering van projecten zetten wij 2023 e.v. mogelijk energieneutraal in 2030 (PN zoveel mogelijk in op het maximaal benutten van de kansen op verduurzaming van het 2022) gemeentelijk vastgoed. Het op orde brengen van de Uitvoeren van in 2021 vastgestelde 2022 e.v. vastgoedportefeuille door uitvoering vastgoedbeleid.

In 2022 gestart met implementatie van het vastgestelde beleid van het in 2021 vastgestelde op onderdelen. Dit loopt in 2023 en 2024 vastgoedbeleid, waaronder het nog door. opstellen van een integraal accommodatieplan (IAP) per dorp Integraal Accommodatieplan (IAP). In 2022 2022 e.v. gestart met de eerste 2 dorpen. Uitkomst gaat half 2023 naar de Raad waarna een vervolg naar de andere dorpen wordt gemaakt.

gemaakte kosten (indien systeemreserves). De kosten van de overhead (taakveld 0.4) worden, conform de BBV, weergegeven in het onderdeel “Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien”. (bedragen x €1.000) P ri mi t i ev e

Act uel e

W erkel i j k

b eg ro t i ng

W erkel i j k

Sald o

O ms chri j v i ng

T a a kv el d

2021

2022

Baten

0.1 Bestuur

2.261

931

1.266

335

0.2 Burgerzaken

1.091

1.012

1.251

1.193

-58

775

5.428

5.553

126

0.3 Beheer ov erige gebouw en en gronden T o t a a l B a t en

4. 126

1. 130

7. 610

8. 012

402

0.1 Bestuur

-6.673

-4.770

-5.238

-5.024

214

0.2 Burgerzaken

-3.685

-3.390

-3.679

-3.661

0.3 Beheer ov erige gebouw en en gronden

-3.784

-418

-5.246

-5.416

-171

T o t a a l L a s t en

- 14. 142

- 8. 578

- 14. 163

- 14. 101

Gerea l i s eerd t o t a a l s a l d o v a n b a t en en l a s t en

- 10. 016

- 7. 448

- 6. 554

- 6. 090

464 0

Lasten

Onttrekkingen reserv es

0.1 Bestuur

202

3.103

172

3. 305

267

0.1 Bestuur

-117

-26

0.3 Beheer ov erige gebouw en en gronden

-250

- 367

- 26

- 7. 077

- 7. 448

- 6. 287

- 5. 848

439

0.3 Beheer ov erige gebouw en en gronden T o t a a l O nt t rekki ng en res erv es Stortingen reserv es

T o t a a l S t o rt i ng en res erv es Gerea l i s eerd res ul t a a t

De belangrijkste financiële afwijkingen zijn in onderstaand overzicht weergegeven (zie gerealiseerd resultaat, kolom Saldo 2022) uit bovenstaande tabel. Verschillen tussen taakvelden die per saldo budgettair neutraal zijn, zijn buiten deze verschillenanalyse gelaten. (bedragen x €1 mln) Ov e r sc hot ( +) / T e kor t ( - ) V oor de e l / Onde r w e r p / T aakv e l d

op budge t

Bestuur

0,3

Overig

0,1

T ot aal

0,4

N ade e l

B e l angr ijkst e v e r kl ar inge n De omvang van de voorziening voor w ethouderspensioenen w ordt

bepaald op basis van de opgebouw de pensioenrechten en een verplicht toe te passen rekenrente. Doordat de rente is gestegen, kan een deel V oordeel van de opgebouw de voorziening vrijvallen. Overige verschillen op dit programma onder de rapportagegrens van V oordeel €250.000 Ov e r sc hot op budge t 2022

Beleidsindicatoren Voor dit programma zijn geen (verplichte) beleidsindicatoren van toepassing.

2.2

Programma 1 Veiligheid

Tot het programma Veiligheid behoren de taakvelden crisisbeheersing en brandweer en openbare orde (inclusief handhaving) en veiligheid.

Wat gebeurde er om ons heen? Covid-19, asielcrisis en klimaatcrisis De diverse crises volgden elkaar snel op en hebben flink effect op onze inzet. Zo staan onder andere de ontwikkelopgaves onder druk. Realisatie is onder meer afhankelijk van de duur en de nasleep van de crisis, maar ook van de gevolgen en effecten voor de bevolking en kent afhankelijkheden met derden. Digitale veiligheid Naast de versnelde digitalisering in de samenleving verschuift ook de traditionele criminaliteit en dreiging van buitenaf van de fysieke naar de digitale wereld. Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit neemt toe en overstijgt vormen van fysieke criminaliteit. Er wordt een beroep gedaan op de digitale weerbaarheid van de bevolking.

(Woon) Overlast Overlast in de openbare ruimte en woonoverlast zijn veiligheidsproblemen die niet nieuw zijn. Samen met veiligheidspartners zijn wij bezig om dit aan te pakken. De aanpak van overlast en geweld door o.a. alcohol- en drugsgebruik, (hang)jongeren en verwarde personen vraagt extra inzet. Deze overlast zorgt voor een gevoel van onveiligheid bij omwonenden. Ook geluidsoverlast, vervuilde woningen, verloederde of vervallen panden en overlast door drugshandel bedreigen het woongenot en vergroten het gevoel van onveiligheid. De overlastgevers worden aangepakt en er is ook aandacht voor de mensen die er last van hebben.

Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat hebben we bereikt Wat hebben we gedaan Maatschappelijk effect/doel Subdoel/speerpunt Ketenaanpak verstevigen

Alternatieven voor vrijetijdsbesteding creëren

Wanneer Voortgang Planning

Verankeren van de samenwerking, 2021-2022 opschaling en de juridische kaders die samenwerking en informatieuitwisseling helpen mogelijk maken Zoeken naar mogelijkheden, samen 2021-2022 met het Sociaal Domein, om jeugd passende alternatieven (activiteiten en locaties) te bieden en daartoe te bewegen

Een samenleving waarin de Verschuiving accent focus ligt op wat wel mogelijk is vergunningverlening binnen de bandbreedte van Coronaregels.

2022

Dag van de Dialoog Polarisatie voorkomen en depolariseren waar nodig door niet de polen te bestrijden maar het midden te versterken.

2022

Na een arbeidsintensieve en tijdrovende periode is commitment en draagvlak gerealiseerd en daarmee het realiseren van een (1) jongeren ontmoetingsplaats. Doorontwikkeling en verder uitwerking vindt plaats.

In verband met extra onvoorziene werkzaamheden waaronder o.a. de opvang van vluchtelingen is dit vertraagd.

2022 Doorontwikkeling van het team - Verdere uitwerking en Handhaving Openbare toepassingen van de diversiteit aan Ruimte (PN 2022) thema’s binnen het takenpakket - Verdieping en verdere vormgeving aan het gebiedsgericht werken o.b.v. de ambitie m.b.t dorpsgericht werken (PN 2022)

Voorkomen dat criminelen de veiligheid en het ondernemersklimaat in onze buitengebieden aantasten.

Team handhaving openbare ruimte heeft een lastige periode achter de rug onder andere door de impact van handhaving van de coronamaatregelen. Dit speelde begin 2022 nog sterk. Het team heeft zich vervolgens in 2022 ingezet op doorontwikkeling. Zo zijn de prioriteiten uit het VTH-beleid doorvertaald in het werk en zijn er werkafspraken en processen aangescherpt. Ook is gestart met het verder uitwerken van gebiedsgericht werken. De doorontwikkeling blijft aandacht houden. In verband met extra onvoorziene werkzaamheden waaronder o.a. de opvang van vluchtelingen is dit vertraagd.

2022

Keurmerk Veilig Buitengebied invoeren

Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft weer: de baten en lasten per taakveld, het totaalsaldo van baten en lasten, de wijzigingen in de reserves en het geraamde resultaat (na verrekening met reserves). De baten geven wij weer als +/+ en de lasten als -/-. (bedragen x € 1.000) P ri mi t i ev e

Act uel e

W erkel i j k

b eg ro t i ng

W erkel i j k

Sald o

2021

2022

2022 0

O ms chri j v i ng

T a a kv el d

Baten

1.1 Crisisbeheersing en brandw eer

-2

1.2 Openbare orde en v eiligheid

1.1 Crisisbeheersing en brandw eer

-7.619

-7.529

-7.922

-7.825

1.2 Openbare orde en v eiligheid

-1.785

-1.787

-1.927

-1.907

- 9. 404

- 9. 315

- 9. 850

- 9. 733

117

- 9. 382

- 9. 268

- 9. 823

- 9. 700

123

161

145

161

145

T o t a a l Ba t en Lasten T o t a a l L a s t en Gerea l i s eerd t o t a a l s a l d o v a n b a t en en l a s t en Onttrekkingen reserv es

1.2 Openbare orde en v eiligheid

T o t a a l O nt t rekki ng en res erv es Stortingen reserv es

1.2 Openbare orde en v eiligheid

-125

- 125

- 9. 346

- 9. 268

- 9. 677

- 9. 555

123

T o t a a l S t o rt i ng en res erv es Gerea l i s eerd res ul t a a t

(bedragen x € 1.000) Ov e r sc hot ( + ) / Onde r w e r p / T aakv e l d

T e kor t ( - )

V oor de e l /

op budge t

N ade e l

Ov erig

0 ,1

T ot aal

0 ,1

B e l angr ijkst e v e r kl ar inge n Ov erige v erschillen op dit programma onder de rapportagegrens v an

V oordeel

€250.000

Ov e r sc hot op budge t 2 0 2 2

Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”.

Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" 24-03-2023) Winkeldiefstal per 1.000 inwoners Diefstal uit woning per 1.000 inwoners Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners Vernieling en beschadiging per 1.000 inwoners Jongeren met een delict voor de rechter in % Verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar Verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar

Jaar 2022 2022 2022 2022 2020 2020 2021

Gemeente Hoeksche w einig Waard Nederland stedelijk 0,5 2,3 0,9 0,6 1,4 1,1 2,2 4,6 2,9 3,3 6,0 4,5 1 1 1 17 11 9 6 8 7

2.3

Programma 2 Verkeer, Vervoer en Openbare Ruimte

Tot het programma Verkeer, vervoer en openbare ruimte behoren de taakvelden verkeer en vervoer, parkeren, recreatieve havens, economische havens en waterwegen, openbaar vervoer (OV), wegen, openbaar groen en (openlucht) recreatie, riolering, afval en begraafplaatsen en crematoria.

Wat gebeurde er om ons heen? De ontwikkelingen rondom de grote renovatieopgaven van Rijkswaterstaat (Haringvlietbrug en Heinenoordtunnel) zorgen voor verkeershinder op de snelweg A29 maar ook op ons lokale wegennet. De voorbereidende werkzaamheden leidden tot tijdelijke afsluitingen van rijstroken waarmee het verkeer zich op een andere manier verspreidde in onze gemeente. De verwachtte effecten op ons wegennet zijn steeds duidelijker geworden zodat ook maatregelen op het lokale wegennet bepaald kunnen worden en uitgevoerd kunnen worden. Het jaar 2022 stond voornamelijk in het teken van de grotere infrastructurele aanpassingen ten behoeve van een goede en veilige ontsluiting van Hoeksche Waard wanneer de renovatiewerkzaamheden starten. De intensieve samenwerking die wij op dit gebied hebben met mede-wegbeheerders, vervoerders, bedrijven en bereikbaarheidsorganisaties in onze gemeente zetten wij in 2023 voort. De ontwikkelingen in openbaar vervoer staan in het teken van het langzame herstel van de reizigersaantallen die sterk zijn beïnvloed door de Coronapandemie. Om het OV de noodzakelijke verandering te laten doormaken, heeft de provincie Zuid-Holland (PZH) een Transitieplan opgesteld. In dit plan is de strategie gekozen om te focussen op herstel van de reizigersopbrengsten en daarmee de focus op drukke lijnen en snelle verbindingen.

In 2022 is een aantal van deze maatregelen geconcretiseerd. Zo zijn de routes in Oud-Beijerland, Heinenoord, Mijnsheerenland en Klaaswaal versneld en waar nodig vervangen door OV op Maat. De verbinding Strijen – Strijensas - 's-Gravendeel is mede door de inzet van de gemeente niet vervangen door OV op Maat, maar door een Buurtbus gereden door vrijwilligers.

Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat hebben we bereikt Maatschappelijke effect/doel

Wat hebben we gedaan Subdoel/speerpunt

Wanneer Planning

In de planperiode t/m 2024 de openbare ruimte een kwaliteitsimpuls geven

Uitvoeren diverse onderhoudsprojecten en daarmee verbeteren beeldkwaliteit

2022 t/m 2024

Voortgang Een aantal projecten is niet afgerond in 2024. Het betreft bijvoorbeeld het project Haven Puttershoek. De vertraging wordt mede veroorzaakt door bijvoorbeeld een project als Burg. De Zeeuwstraat dat met voorrang opgepakt moet worden. Daarnaast zorgen de gestegen doorlooptijden van nutsbedrijven (Evides, Stedin) voor vertraging op de planning. Dit heeft invloed op de termijn waarop de kwaliteitsimpuls gerealiseerd wordt. Bij de actualisatie van het integraal beleidsplan openbare ruimte verwerken we de consequenties.

De (stedelijke) gebieden rondom Hoeksche Waard zijn op multimodale manier snel, veilig en comfortabel bereikbaar. De twee onderwerpen die hiernaast staan beschreven zijn belangrijk om de onderlinge verbinding te verbeteren.

De dorpen in Hoeksche Waard zijn multimodaal met elkaar verbonden

Verbeteren ontsluiting Hoeksche Waard West

Overlast minimaliseren renovatie Heinenoordtunnel door infrastructurele (o.a. Parallelweg N217) en gedrags- beïnvloedende maatregelen te treffen in de periode tot en met 2024. De Randweg Klaaswaal is onderdeel van de Mobiliteitsagenda samen met de provincie ZuidHolland. Met de aanleg van een Randweg wordt het doorgaande verkeer uit Klaaswaal gehaald om hiermee de leefbaarheid en de verkeersveiligheid te vergroten. We volgen de ontwikkelingen op de Haringvlietbrug nauwgezet Realiseren mobiliteitsagenda provincie Zuid-Holland We zetten in op verschillende methoden van vervoer: met de auto, fiets en het OV blijft de Hoeksche Waard zowel intern als extern goed bereikbaar. Het zuidwesten van de Hoeksche Waard is niet met passende ontsluitingswegen ontsloten. De oplossing moet passen bij het karakter van het gebied en bijdragen aan de verbetering van: • de doorstroming

t/m 2024

Door onvoorziene omstandigheden noodzaak planning aan te passen bij verschillende projecten. Financiële middelen staan onder druk vanwege stijgende prijzen materialen en personeel. De gesprekken over het maatregelpakket zitten in de afrondende fase.

t/m 2024 voorbereid ing, overeenko msten, procedure en grondverwerving 2025 uitvoering

Concept MER-rapport is gereed en wordt beoordeeld door partners. In 2023 concept definitief maken en opstarten bestuurlijk overleg voorkeursalternatief.

Door lopend

2025

Datawerkzaamheden bekend maar maatregelenpakket is nog onvoldoende uitgewerkt door RWS. Overleg met PZH over actualisatie is gestart.

Gemeenteraad en Verenigde Vergadering hebben in december 2022 geen besluit genomen. De planning is nu om rond de zomer 2023 meerdere tracés voor te leggen. Daaraan voorafgaand wordt opnieuw geparticipeerd met direct betrokkenen en omgeving.

van het verkeer;

•

de leefbaarheid voor bewoners van de omliggende dijken;

•

de verkeersveiligh eid, met name voor fietsers.

De impact van mobiliteit op de leefbaarheid wordt verlaagd

Stimuleren en faciliteren gebruik duurzame vormen van mobiliteit. Dit doel hangt deels samen met het treffen van gedrag beïnvloedende maatregelen ten behoeve van het minimaliseren van overlast door renovatie Heinenoordtunnel (PN 2022). Vergroten van de biodiversiteit

2022 2025

Uitvoeringsprogramma biodiversiteit realiseren (PN 2022) Klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte

2022-2025

Klimaatadaptief 2050

Realiseren uitvoeringsagenda en uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie (PN 2022)

2022-2025

De doelstelling verschuift van ‘De hoeveelheid restafval verminderen’ naar ‘Kwaliteitsverbetering van de gescheiden grondstoffen’

We laten de RAD meer toezien op de kwaliteit door meer en frequenter de aangeboden containers en zakken te controleren. Daarnaast communiceren we helder wat er wel en

2022

Verbetering van de biodiversiteit

De manier waarop we werken aan de doelstelling om Nederland in 2050 klimaatadaptief ingericht te hebben

2022 t/m 2050

Continu doorlopend proces bij (nieuwe) ruimtelijke ontwikkelingen in onze gemeente en bij mobiliteitsplannen. Daarnaast monitoren wij het gebruik van duurzame vervoermiddelen tijdens de komende hinderperioden.

Klimaatadaptief inrichten (meer waterbergingen, bomen, groen, waterdoorlatende bestrating) leidt tot hogere beheerkosten. Deze zijn nog niet structureel geborgd.

niet aangeboden mag worden in de verschillende inzamelmiddelen.

Reguliere taken Doel

Onderwerp/activiteit

Planning

Onderhoud openbare ruimte volgens beleidsplan

We beheren alle kapitaalgoederen in de openbare ruimte op kwaliteitsniveau B (basis). Hierbij is het van belang dat het schoon, heel en veilig is. We voeren het onderhoud planmatig en efficiënt uit. We monitoren de kwaliteit en borgen zo de waarde van het kapitaalgoed.

Doorlopend

Voortgang

Verminderen parkeerdruk

We breiden parkeergelegenheid in woon-

Doorlopend

Een aantal projecten is niet afgerond in 2024. Dit betreft de kwaliteitsimpuls die is toegelicht in de tabel hierboven.

straten waar een tekort aan parkeervakken is ontstaan zoveel mogelijk uit. Dit doen we in overleg met omwonenden en dorps- en buurtverenigingen.

Wat heeft het gekost? In de tabel staan, per taakveld, de baten en lasten van dit programma, het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten, de mutaties in de reserves en het gerealiseerde resultaat. Hierbij worden de baten weergegeven als + en de lasten als –. De onttrekkingen aan de reserves zijn gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten (indien systeemreserves). De kosten van de overhead (taakveld 0.4) worden, conform de BBV, weergegeven in het onderdeel “Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien”. (bedragen x € 1.000) P ri mi t i ev e

Act uel e

W erkel i j k

b eg ro t i ng

W erkel i j k

Sald o

O ms chri j v i ng

T a a kv el d

2021

2022

Baten

2.1 V erkeer en v erv oer

1.082

962

1.186

1.422

236

2.2 Parkeren

2.3 Recreatiev e hav ens

104

139

2.4 Economische hav ens en w aterw egen

2.5 Openbaar v erv oer

-1 198

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

819

463

1.273

1.470

7.2 Riolering

8.395

8.575

8.633

8.720

7.3 Afv al

9.918

9.328

9.308

9.150

-157

7.5 Begraafplaatsen en crematoria T o t a a l Ba t en Lasten

2.1 V erkeer en v erv oer

1.616

1.313

1.302

1.440

138

22. 049

20. 881

21. 981

22. 529

548

-14.947

-14.556

-15.162

-16.173

-1.011

2.2 Parkeren

-363

-397

-380

-370

2.3 Recreatiev e hav ens

-294

-202

-146

-148

-3

-1.368

-668

-667

-664

-231

-435

-443

-359

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-10.757

-11.237

-12.544

-12.590

-46

7.2 Riolering*

-5.793

-5.281

-5.363

-5.765

-402

7.3 Afv al

-8.257

-8.256

-8.286

-7.982

304

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

-2.856

-1.780

-2.144

-2.311

-167

T o t a a l L a s t en

- 44. 866

- 42. 814

- 45. 136

- 46. 364

- 1. 228

Gerea l i s eerd t o t a a l s a l d o v a n b a t en en l a s t en

- 22. 817

- 21. 933

- 23. 155

- 23. 836

- 680

2.4 Economische hav ens en w aterw egen 2.5 Openbaar v erv oer

Onttrekkingen reserv es

2.1 V erkeer en v erv oer

5.119

363

955

-0

2.2 Parkeren

2.3 Recreatiev e hav ens

2.4 Economische hav ens en w aterw egen

850

125

149

348

846

847

621

T o t a a l O nt t rekki ng en res erv es

6. 824

808

2. 020

Stortingen reserv es

2.1 V erkeer en v erv oer

-4.102

-700

2.3 Recreatiev e hav ens

2.5 Openbaar v erv oer

-25

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-280

-428

-478

-50

2.5 Openbaar v erv oer 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.2 Riolering 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

T o t a a l S t o rt i ng en res erv es

- 4. 407

- 1. 128

- 1. 178

- 50

Gerea l i s eerd res ul t a a t

- 20. 401

- 21. 125

- 22. 264

- 22. 994

- 730

* Deze lasten zijn exclusief de toe te rekenen kosten voor overhead welke op taakveld 0.4 Overhead worden verantwoord

De belangrijkste financiële afwijkingen zijn in onderstaand overzicht weergegeven (zie gerealiseerd resultaat, kolom “Saldo 2022) uit bovenstaande tabel. Verschillen tussen taakvelden die per saldo budgettair neutraal zijn, zijn buiten deze verschillenanalyse gelaten. (bedragen x €1 miljoen) Ov e r sc h ot ( + ) / On de r w e r p / T aakv e l d

T e kor t ( - )

V oor de e l /

op bu dge t

N ade e l

B e l an gr ijkst e v e r kl ar in ge n Er is sprake v an een ov erschrijding op de energielasten door de stijging

Openbare v erlichting

v an energietariev en. Hierov er is de raad v ia een raadsinformatiebrief

- 0 ,2

geïnformeerd in maart 2023. V oor nadere informatie omtrent de Nadeel

ov erschrijding w ordt v erw ezen naar de raadsinformatiebrief. Als gev olg v an de interne (budgetneutrale) kostenv erdeling zijn er meer

- 0 ,3 Nadeel

V erkeer en V erv oer

kosten naar dit taakv eld doorbelast (zie toelichting bij "Algemene dekkingsmiddelen") Betreft een eenalige afschrijv ing (last) v an activ a die onder de

- 0 ,3

activ eringsgrens v an €25.000 blijv en. Deze grenzen zijn v astgelegd in de Nadeel

Ov erig

0 ,1

T ot aal

- 0 ,7

Nota w aardering en afschrijv ing v aste activ a 2019. Ov erige v erschillen op dit programma onder de rapportagegrens v an

V oordeel

€250.000

T e kor t op bu dge t 2 0 2 2

Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”.

Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" 24- 03- 2023) Huishoudelijk restafval, in kg per inwoner

Jaar 2021

Gemeente Hoeksche w einig Waard Nederland stedelijk 134 169 118

2.4

Programma 3 Economie

Tot het programma Economie behoren de taakvelden economische ontwikkelingen, fysieke bedrijfsinfrastructuur, bedrijvenloket en bedrijfsregelingen en economische promotie.

Wat gebeurde er om ons heen? Detailhandel Ondernemers versterkten in 2022 hun samenwerking op centrumniveau voor de kernen ’s-Gravendeel en Numansdorp door te stemmen voor de oprichting van een Bedrijveninvesteringszone (BIZ). Hiermee wordt gezamenlijk opgetrokken aan het levendig houden van winkelgebieden. Beide BIZzen traden met ingang van 1 januari 2023 in werking. Bedrijventerreinen In samenwerking met het bedrijfsleven is ingezet op het verder ontwikkelen van de bestaande bedrijventerrein als duurzaam bedrijventerrein. Op het Regionaal bedrijventerrein Hoeksche Waard zijn de laatste beschikbare bedrijfskavels zo goed als verkocht of gereserveerd. Uitbreiding van het beschikbare aanbod heeft plaatsgevonden door particulier initiatief. In Puttershoek is de bedrijvencampus Shipp 21 door de ontwikkelaar verder in ontwikkeling gebracht met de ontwikkeling van infrastructuur, waaronder een nieuwe ontsluitingsweg, de bouw van de eerste fase van Depot 1 en het aanvragen van de bouwvergunning voor Depot 2. Ook het terrein Reedijk in Heinenoord is door de eigenaren verder in ontwikkeling gebracht. Digitale economie In 2022 heeft het telecombedrijf E-Fiber de aanleg van een gebiedsdekkend glasvezelnetwerk voor de Hoeksche Waard van ca. 750 kilometer grotendeels tot uitvoering laten komen.

Dit is een megaoperatie waarbij graafwerkzaamheden moeten plaatsvinden in alle dorpskernen, inclusief buitengebieden en bedrijventerreinen in de Hoeksche Waard. Hiermee ontstaat een fundament voor de ontwikkeling van de digitale economie in de Hoeksche Waard. Vrijetijdseconomie De vrijetijdssector heeft in 2022 kunnen werken aan herstel. Met name de verblijfsrecreatieve sector en de restaurants zijn erin geslaagd om op hun oude – pre corona- niveau te komen qua omzet. Maar waar de consument aan de ene kant de horeca en recreatiebedrijven weer weet te vinden, kampte de vrijetijdsector aan de andere kant met stijgende kosten en personeelsgebrek. Dit speelde ondernemers in de Hoeksche Waard flink parten, ook omdat zij dit niet volledig konden doorberekenen in de prijzen. Deze situatie blijft de vrijetijdssector voor uitdagingen stellen. Gebiedsmarketing Marketing is noodzakelijk om ambities op het gebied van toerisme en recreatie, wonen en ondernemen te kunnen realiseren. Hierbij is gekozen voor een focus op jonge huishoudens als primaire doelgroep. In 2022 is samen met de genoemde sectoren gekeken naar de mogelijkheden voor het versterken, beter benutten en uitdragen van de bestaande kwaliteiten van de Hoeksche Waard.

2022 stond daarbij vooral in het teken van het verder uitwerken van het merkpaspoort, het in orde brengen van de basis marketing- en communicatiekanalen en de opstart van nieuwe mediakanalen, campagnes en evenementen.

Landbouw Onze gemeente bestaat voor 70% uit landbouwgrond. Dit bepaalt ook de uitstraling van ons gebied. De agrarische sector staat enorm onder druk door allerlei redenen, zoals klimaatveranderingen, stikstofproblematiek, aantasting van de biodiversiteit en haperende verdienmodellen. Lokale, regionale en landelijke ontwikkelingen volgen elkaar in een hoog tempo op. Het jaar 2022 was roerig voor de landbouwsector. Op 10 juni jl. presenteerde het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) het Nationaal Programma Landelijk Gebied, met onder meer aandacht voor de stikstofproblematiek. Hieruit volgt de opgave om op 1 juli 2023 tot een gebiedsplan voor de Zuid-Hollandse Eilanden te komen. De communicatie rond NPLG heeft in de agrarische sector en in de samenleving tot veel emotie en onrust geleid. Bestuurlijk heeft de Hoeksche Waard de ambitie uitgesproken om voor onze gemeente een eigen NPLG-gebiedsagenda op te stellen, waarmee we een basis leggen voor de landbouwvisie. Arbeidsmarkt Gemeente Hoeksche Waard kent relatief veel werkgelegenheid in de handel en industrie/ energie, maar ook in de kleinere sectoren bouw en landbouw/visserij. In algemene zin heeft onze regionale economie zich goed hersteld na de coronapandemie. Het aantal kortdurende werklozen in onze gemeente is verder gedaald.

De druk op de arbeidsmarkt in de Hoeksche Waard is in 2022 onverminderd hoog gebleven. Logistiek, techniek, zorg en met name ICT zijn de grootste vraagsectoren in de Hoeksche Waard. Door een lichte groei van de werkgelegenheid en een niet of nauwelijks groeiende participatiegraad, zal het arbeidsaanbod tot 2025 blijven dalen. De groep van 20-24-jarigen kent nog steeds een negatief migratiesaldo richting de Randstad (ontgroening). De spanning op de arbeidsmarkt zal dus naar verwachting nog verder toenemen, waardoor het steeds lastiger wordt om vacatures in te vullen. Met initiatieven als SOB Hoeksche Waard, de zorgcampus en de verkenning op meer mbo-aanbod in de Hoeksche Waard werken we aan een vitale arbeidsmarkt waarin vraag en aanbod in balans zijn.

Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat hebben we bereikt Maatschappelijk effect/doel

Wat hebben we gedaan Subdoel/speerpunt

Wanneer Planning

Een gezond economisch vestigingsklimaat

Uitvoering beleidsplan startende ondernemers bestaande uit acties gericht op het terugdringen c.q. beperken van het aantal stoppers en het informeren en ondersteunen van uitkeringsgerechtigden bij de start van een eigen onderneming. (PN 2022) Pendelonderzoek ten behoeve van beperken uitgaande pendel Inspiratiesessies bedrijven op gebied van arbeidsmarkt, sociaal ondernemerschap en Leven Lang Leren en Ontwikkelen

2022

In 2030 is de arbeidsmarkt in de Hoeksche Waard vitaal, omdat (toekomstige) vraag en aanbod in kwantitatieve en kwalitatieve zin in evenwicht is.

Voortgang

2022

20222023

De Hoeksche Waard is als Foodlab voor de Randstad koploper op het gebied van gezond voedsel en duurzame en innovatieve landbouw. De gemeente heeft de ambitie om de kennis en kunde op dit gebied in de Hoeksche Waard zichtbaar en beleefbaar te maken voor een breed regionaal publiek en te benutten voor verbeteringen in de landbouw, natuur en gezondheid.

Het versterken van het (economisch) vestigingsklimaat en welzijn

Ontwikkelen Smart Hubs

20222023

Bevorderen betrokkenheid van werkgevers bij de inclusieve samenleving door versterking sociaal ondernemerschap In samenwerking met het ruimtelijk domein opstellen van een toetsingswijzer multifunctionele landbouw Innovatieve projecten voor herstel en behoud bodemkwaliteit (Regio Deal) Korte Keten initiatieven waarmee de afstand tussen boer en burger wordt verkleind en de voedselketen wordt verduurzaamd (Regio Deal) Projecten op gebied van regionale kennisontwikkeling en –deling (Regio Deal) Praktisch sociaal - economisch herstelplan coronacrisis gericht op herstel van de zwaar getroffen ondernemersgroepen. Deze integrale en concrete plannen moeten zorgen voor het (deels) opvangen van de negatieve effecten van de crisis. (PN 2022) Visie Vrijetijdseconomie uitvoeringsprogramma

2022

Allianties vrijetijdseconomie

20222023

Doorontwikkelen waterverbindingen Doorontwikkelen recreatieve routes

20222024 20222024

Project in uitvoering samen met deelnemende partners. In 2022 eerste bouwstenen gelegd voor verder opbouw fysieke ontmoetingsplaats studenten en bedrijven in HW in 2023. Planning loopt samen met rooster scholen MBO en HBO.

2022

20222024

20222024 20222024

2022

Het concept Uitvoeringsprogramma VTE zal in het eerste halfjaar van 2023 ter besluitvorming worden aangeboden aan het college Is uitgesteld in verband met koppeling uitvoeringsprogramma Visie Vrijetijdseconomie en nog te nemen besluit hierover.

Het versterken van het toeristisch-recreatief profiel

Verbinden Recreatie en Toerisme rond het Haringvliet (Regio Deal) Natuur en beleving kust Voordelta (Regio Deal) Herstructurering campings en recreatieterreinen (Regio Deal) Professionele gebiedsmarketing organisatie

20222024

Opbouwen naamsbekendheid Hoeksche Waard en vergroten positie Hoeksche Waard Cross-mediaal marketing platform Professionaliseren gastheerschap Hoeksche Waard

20222024

20222024 20222024 20222024

Staat nog niet in verband met gewijzigde inzichten. Stuur gezet op een eenvoudigere vorm van organisatie.

20222024 20222024

A ctuel e

Werkel ijk

begroting

2021

2022

Werkel ijk

Omschrijv ing

T aakv el d

Baten

3.1 Economische ontw ikkeling

-2

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

821

448

1.664

817

-848

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

139

104

-6

3.4 Economische promotie

184

122

221

295

74 - 772

T otaal Baten Lasten

1.090

709

1.999

1.228

3.1 Economische ontw ikkeling

-1.123

-1.324

-1.161

162

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-332

-559

-1.325

-2.004

-679

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

-794

-851

-992

-646

346

3.4 Economische promotie

-531

-191

-369

-324

- 2.780

- 2.925

- 4.010

- 4.135

- 125

T otaal Lasten Gereal iseerd totaal sal do v an baten en l asten Onttrekkingen reserves

2022 Sal do 2022

- 1.690

- 2.217

- 2.011

- 2.907

- 896

3.1 Economische ontw ikkeling

328

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

627

256

219

-194

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

254

190

602

391

-211

T otaal Onttrekkingen reserv es

3.4 Economische promotie

847

418

1.448

1.043

- 405

Stortingen reserves

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-442

-1.051

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

-121

-442

-757

- 563

- 442

- 1.807

- 1.406

- 2.240

- 2.370

- 3.672

- 1.302

3.4 Economische promotie T otaal Stortingen reserv es Gereal iseerd resul taat

(bedragen x € 1 miljoen) Ov e r sc hot ( + ) / Onde r w e r p / T aakv e l d

T e kor t ( - ) op budge t

V oor de e l / N ade e l B e l angr ijkst e v e r kl ar inge n De gemeente Hoeksche W aard staat garant v oor de geldleningen v an het Bedrijv enpark Hoeksche W aard bij de BNG. Op basis v an de actuele grondexploitatie v an het Bedrijv enpark Hoeksche W aard is de v erw achting dat het tekort op deze grondexploitatie circa € 1,5 mln toeneemt. De totale v erliesv oorziening per 31- 12- 2022 v an afgerond €

Garantstelling Bedrijv enpark Hoeksche W aard

5,6 miljoen is gebaseerd op het v erw acht negatiev e resultaat v an het Bedrijv enpark HW bij een ontw ikkeling v an 20 hectare zoals - 1 ,5

ov ereengekomen tussen gemeente het Bedrijv enpark HW . Bij, de door de accountant v an het bedrijv enpark gew aarmerkte, actualisatie v an de grondexploitatie 2023, is niet uitgegaan v an v olledige ontw ikkeling v an 20 hectare maar v an 18 hectare. De gemeente gaat op dit moment nog uit v an v olledige ontw ikkeling v an 20 hectare en heeft v anuit het v oorzichtigheidsbeginsel de hoogte v an de v oorziening hierop gebaseerd. Hierdoor dienen w ij de v oorziening v oor deze garantstelling Nadeel

Ov erig

0 ,2

T ot aal

- 1 ,3

V oordeel

op te hogen met dit bedrag. Ov erige v erschillen op dit programma onder de rapportagegrens v an €250.000.

T e kor t op budge t 2 0 2 2

Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”.

Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" 24- 03- 2023) % Netto arbeidsparticipatie tov potentiele beroepsbevolking % Functiemenging (verhouding tussen banen en woningen) Banen (per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 tot en met 64 jaar) Bedrijfsvestigingen (per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 tot en met 64 jaar)

Jaar 2022 2021 2021 2021

Gemeente Hoeksche w einig Waard Nederland stedelijk 73,6 72,2 72,7 47,8 53,3 49,7 643,9 805,5 698,5 162,6 165,1 164,5

2.5

Programma 4 Onderwijs

Tot het programma Onderwijs behoren de taakvelden openbaar basisonderwijs, onderwijshuisvesting en onderwijsbeleid en leerlingzaken.

Wat gebeurde er om ons heen? Geen bijzonderheden.

Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat hebben we bereikt Maatschappelijk effect/doel

Wat hebben we gedaan Subdoel/speerpunt

Wanneer Planning

Stimuleren van persoonlijke ontwikkeling en zelfredzaamheid: het bevorderen van kansengelijkheid in de voorschoolse periode en in het onderwijs.

Lokale uitvoering Nationaal Programma Onderwijs, zodat leervertragingen worden ingehaald en leerlingen die het moeilijk hebben, ondersteund worden.

20212023

Uitvoering geven aan de vastgestelde Lokale Educatieve Agenda 2021-2022 Hoeksche Waard (LEA), waaronder de thema’s • Onderwijskansenbeleid,

20212022

•

Versterken van een sociaal en verbonden Hoeksche Waard: het stimuleren van een passend, toegankelijk, gedifferentieerd en kwalitatief hoogwaardig onderwijsaanbod voor ieder kind in de Hoeksche Waard.

Versterken van een sociaal en verbonden Hoeksche Waard: een kwalitatief goed onderwijshuisvestingsaanbod.

Het versterken van het leesonderwijs en buitenschoolse opvang plus Uitvoering geven aan de vastgestelde Lokale Educatieve Agenda 2021-2022 Hoeksche Waard (LEA), waaronder de thema’s: - passend onderwijs en jeugdhulp, - jeugdhulp in de (voor)school en thuiszitters Bijdragen aan het opstellen van de ondersteuningsplannen van de drie samenwerkingsverbanden Passe nd Onderwijs. Uitvoering geven aan het door de raad vastgestelde Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs 2021- 2024. De kaders voor bewegingsonderwijs zijn met ingang van het schooljaar 2022-

Voortgang Een deel is/wordt uitgevoerd conform planning (o.a. extra inzet op leesonderwijs en ondersteuning van kwetsbare leerlingen). Een deel dat zou starten medio 2022 is getemporiseerd i.v.m. her-prioritering (noodopvang Oekraïne) In de jaren 2021 en 2022 is voortgang geboekt op de 8 thema's. Gelet op externe ontwikkelingen zoals toename onderwijs voor nieuwkomers is het niet voor alle thema's gelukt de oorspronkelijke planning aan te houden.

20212022

Idem (hierboven)

20222023

Dit is conform planning verlopen. Het ondersteuningsplan van Berséba wordt in 2023 vastgesteld.

20212024

Binnen het financiële kader van het IHP zijn andere inhoudelijke keuzes gemaakt op verzoek van het OOGO. Conform startnotitie wordt nota Sport en Bewegen Q2

20222024

2023 door de gemeenteraad vastgesteld en uitvoering volgt.

2023 aan raad voor besluitvorming aangeboden.

Wat heeft het gekost? In de tabel staan, per taakveld, de baten en lasten van dit programma, het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten, de mutaties in de reserves en het gerealiseerde resultaat. Hierbij worden de baten weergegeven als + en de lasten als –. De onttrekkingen aan de reserves zijn gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten (indien systeemreserves). De kosten van de overhead (taakveld 0.4) worden, conform de BBV, weergegeven in het onderdeel ’Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien’. (bedragen x € 1.000)

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12874090/1