Document · PDF

Bijlage 7A Bijlagen Exploitatieplan

Besluitvormende raad 11 november 2025, gemeente Hoeksche WaardBij agendapunt: Stougjeswijk Bestemmingsplan en Exploitatieplan26.271 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Inpassing in het centrum in woonmilieu 1 fase 2 Rekening houdend met de NZA norm rondom reistijd is het wenselijk dat de nieuwe praktijk alle inwoners van de wijk kan bedienen. Daarom zou de praktijk ruimtelijk ingepast moeten worden in de tweede fase van de ontwikkeling van Stougjesdijk Oost. Bij voorkeur rekening houdend met de parkeerdruk van een grote voorziening en een goede bereikbaarheid. Vooruitlopend op de ruimtelijke inpassing zou de benodigde hoogte van de locatie het best passen in aan de Oude Tramdijk (c) zoals beschreven in het stedenbouwkundig ontwikkelplan. Ambulante ondersteuning, dagbesteding of wijkzorg van 300m2 We realiseren een ambulante ondersteuningslocatie, dan wel dagbestedingslocatie van 300m2. Deze voorziening biedt dienstverlening aan inwoners met een ondersteuningsbehoefte. Daarom is er een logische koppeling te maken met de bijzondere woonvormen. Deze realiseren we in woonmilieu 3. Hierop aansluitend realiseren we ambulante ondersteuning in landschapsdeel A ter hoogte van woonmilieu 3.

Pagina 18

Bijzondere woonvormen Bijzondere woonvormen dragen bij aan de zelfredzaamheid van inwoners. Vanuit de lokale woningbouwprogrammering, de wonen, welzijn zorgvisie (WWZ-visie) en de omgevingsvisie bieden we bijzondere (collectieve) woonvormen. Kijkend naar het huidig aanbod en de te verwachten maatschappelijke ontwikkelingen, zou in Stougjesdijk Oost, ook gezochten moeten worden naar het beiden van ruimte voor (collectieve) bijzondere woonvormen, voor bijvoorbeeld ouderen, jongeren of kwetsbare inwoners. Een woning die past bij uiteenlopende woonbehoefte Om te voorzien aan passend woonaanbod voor verschillende inwoners houden we rekening met tien procent bijzondere woonvormen. We denken hierbij aan drie groepen: Ouderen, jongeren en kwetsbare inwoners. De juiste woonvorm op in de passende kern De huisvesting van complexere doelgroepen zoals uitstromers van beschermd wonen, of jeugdhulp vraagt om een nadrukkelijke afweging. In welke kern is deze huisvesting passend, waar is er voldoende maatschappelijke draagkracht aanwezig? Juist een ontwikkeling in Oud-Beijerland biedt kansen voor de huisvesting van complexere doelgroepen. Omdat het hier gaat om een uitbreiding van een grotere en vitale woonkern. Omdat er in Oud-Beijerland voldoende maatschappelijk draagvlak is om plaats te bieden aan kwetsbare inwoners.

Biedt dit kansen voor de huisvesting van uitstromers van beschermd wonen, of jeugdhulp. Daarom zou er binnen deze ontwikkeling uitdrukkelijk ruimte geboden kunnen worden voor de huisvesting van deze twee doelgroepen. Daar waar de huisvesting van ouderen en inwoners met een beperking ook goed realiseerbaar is in kleinere woonkernen.

Van plan naar realisatie Met deze maatschappelijke visie voor Stougjesdijk Oost hebben we meer zicht gegeven op een praktische uitwerking 10.000m2 maatschappelijke voorzieningen. Deze visie zal onderdeel uit moeten maken van een integraalbeeld voor Stougjesdijk Oost. Wat gedragen wordt door inwoners, ontwikkelaars en gemeente. Deze notitie stelt ons in staat om de noodzakelijke vervolgstappen te nemen in de planvorming. Samenwerking met de markt en betrokken ontwikkelaars In overleg met ontwikkelaars gaan we de dialoog aan over het integrale ontwikkelbeeld van Stougjesdijk Oost. Hiervan maakt de maatschappelijke visie onderdeel uit. Betaalbaarheid van maatschappelijke voorzieningen We hebben aandacht voor de plan economische haalbaarheid van een uiteindelijk programma. Dit geldt ook voor de realisatie van maatschappelijke voorzieningen. Daarom brengen we, voorafgaand aan een definitief plan, de financieringsmogelijkheden van de beoogde maatschappelijke voorzieningen in beeld. Dit doen we aan de hand van vier onderdelen: ▪ De afnemer; ▪ De eindgebruiker; ▪ Gebruikelijke financieringsstroom; ▪ Eventuele bekostigings- en subsidiemogelijkheden.

Pagina 19

Nadere uitwerking vraagt om participatie van inwoners en zorgondernemers Wanneer we tot een gedragen programma zijn gekomen voor Stougjesdijk Oost, zal de maatschappelijke voorziening nader uitgewerkt moeten worden. Hierbij kan er ook gekeken worden naar combinatiemogelijkheden van voorzieningen. Om ervoor te zorgen dat de voorzieningen aansluiten op de behoefte van de gebruikers, is samenwerking met inwoners en zorgondernemers cruciaal. Dit vraagt om een passend participatietraject. Indicatie van Inpassing in het stedenbouwkundigraamwerk van Stougjesdijk Oost

Pagina 20

Verwijzingen CBS. (2022, Januari). Bevolking naar geslacht, leeftijd en viercijferige postcode. Bevolking naar geslacht, leeftijd en viercijferige postcode. Den Haag, Zuid-Holland, Nederland. CBS. (2022, September 16). Bevolking; geslacht, leeftijd en viercijferige postcode, 1 januari. Opgehaald van Opendata.cbs: https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/83502NED/table CBS. (2022, november 9). Jongeren en ouderen per gemeente. Opgehaald van www.cbs.nl: https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/dashboard-bevolking/regionaal/jongeren-en-ouderen Gemeente Amsterdam. (2018). Amsterdam Referentienorm voor maatschappelijke voorzieningen, groen en spelen. Amsterdam: Gemeente Amsterdam. Gemeente Amsterdam. (2021). Omgevingsvisie Amsterdam 2050. Amsterdam: Gemeente Amsterdam. Gemeente Den Haag. (2021). Haagse referentienormen maatschappelijke voorzieningen. Den Haag: Dienst uitvoering & Multimedia. Gemeente Hoeksche Waard. (2021). Stedenbouwkundig raamwerk Stougjesdijk. Oud-Beijerland: Gemeente Hoeksche Waard. Gemeente Hoeksche Waard. (2022). Maatschappeljke visie Stougjesdijk Oost. Maasdam: Gemeente Hoeksche Waard. Gemeente Rotterdam. (2022, november 11). Rekenmodel maatschappelijke voorzieningen 2020. Opgehaald van Public.tableau: https://public.tableau.com/app/profile/gemeente.rotterdam.mo./viz/Voorzieningenmodel201 9_15671628552420/Rekenmodel GGD. (2019).

Integraal advies voor de gezonde leefomgeving. Dordrecht: GGD Zuid-Holland Zuid. GGD GHOR. (2021, Onbekend Onbekend). Kernwaarden Gezonde Leefomgeving. Opgehaald van GGDGHOR: https://ggdghor.nl/wpcontent/uploads/2021/11/220627_GGD_GHOR_EPUB_KW_GEZ_LEEFOMGEVING_versie-juli2022.pdf Ineen. (2022). Geïntegreerde eerstelijnszorg in de wijk. onbekend: Ineen. Kansplus. (2022, november 11). Overzicht van de zorgprofielen voor VG en LVG. Opgehaald van www.kansplus.nl: https://www.kansplus.nl/wp-content/uploads/2016/01/zorgprofielenWLZ.pdf Ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. (2022). Nationale Woon- en Bouwagenda. Den Haag: Ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koningkrijkrelaties. (2022). Programma wonen en zorg voor ouderen. Den Haag: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koningkrijkrelaties. Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koningkrijksrelaties. (2022). Programma Woningbouw. Den Haag: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koningkrijksrelaties. Sanders. (2007). Sociaal Duurzame Wijken. Amsterdam: Vrije publicatie. Springco Urban Analytics. (2021). Woningmarktonderzoek Hoeksche Waard. Oud-Beijerland: Gemeente Hoeksche Waard. Tilstra. (2010). Culemborgse pioniers van het zelfbeheer. Utrecht: GROENE RUIMTE. van der Klein, M., & Wilderink, L. (2017). Groen Verbindt: ontmoeting en sociaal contact in de buurttuin.

Opgehaald van Verwey-jonker: https://www.verwey-jonker.nl/wpcontent/uploads/2020/07/315009_Groen_Verbindt_A_WEB.pdf ZKA leisure consultants. (2018, september 26). Marktverkenning verblijfstoerisme provincie ZuidHolland. Opgehaald van www.zuidholland.nl: https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&ved=2ahUKEwjAj8uHx o_7AhWENOwKHbN9AbAQFnoECAwQAQ&url=https%3A%2F%2Fwww.zuidholland.nl%2Fpublish%2Fpages%2F21743%2Fmarktverkenningverblijfstoerismeprovinciezuid -holland.pdf&usg=AOvVaw0g_CUsp-_T

Pagina 21

Bijlage 1. Verantwoording van de omgevingsanalyse Huiskamer van de wijk

Voorziening Ontmoeten Rembrandt, Rembrandtplein 1 Huiskamer van de wijk

Wijkgebouw De Gravin

Koninginneplein 2-4 De Open Hof (kerk)

Wijkgebouw ’t Gors Clubhuis Korbatjo

Lange Meet 31 Bezoekerscentrum Klein Profijt Helen Parkhurstweg 29 Clubgebouw SHO

Mulfifunctionele accommodatie Boezem & Co

Boezemsingel 6

Buurthuis Parel Groen Jongerencentrum Bij Frits Stichting Suijin Budo Badmintonclub 't Poona Bowlsvereniging OudBeijerland De Turnkring (turnvereniging) De Beijerse Worp Karateschool Goshinkan

Rijvereniging & Ponyclub Oud-Beijerland Taekwondo/Hapkidovereniging Keumgang TVO (tennis) VV SHO Volleybalvereniging DVO ZOB66 (zwemmen)

Steenenstraat 24 Sport verenigingen Edisonstraat 4 Atletiekvereniging Spirit Hortensiastraat 5 Basketbalvereniging Oud-Beijerland Hortensiastraat 5

Locatie

Functie/ doelgroep

Een plek voor ontmoeting en georganiseerde activiteiten Wijckplein, Een plek voor ontmoeting en Zoomwijckplein 11 georganiseerde activiteiten Ruimte te huur voor clubs/verenigingen voor activiteiten W. van Vlietstraat 2 Ontmoeting voor een kop koffie, een praatje, maar ook georganiseerde activiteiten worden er georganiseerd Ontmoeting voor georganiseerde activiteiten Zalmpad 11 Ontmoeting voor kop koffie, een praatje, maar ook georganiseerde activiteiten Clubhuis van Korfbalvereniging, maar ook plek voor diverse verenigingen zoals bridge en klaverjassen. Geen vrije ontmoeting. Langeweg 18 Clubhuis van voetbal, maar ook plek voor bridgevereniging. Geen vrije ontmoeting Odensehuis, speeltuin, kinderboerderij, naschoolse kinderopvang, verenigingen Hengelsport, fotoclub, maar ook sociaal café als vrije ontmoetingsplek voor kopje koffie of frisdrankje Rembrandtstraat Buurthuis voor met name Zuidwijk, Er 11 worden verschillende activiteiten voor jong en oud georganiseerd Ontmoetingsplek voor jongeren (wordt nieuwe locatie gezocht, zitten nu op ontwikkellocatie Lindenhoeve) Langeweg 14 Polderlaan 4

Fietscrossclub De Spuicrossers Hortensiastraat 5

Randweg 29

Hengelsportvereniging Hoeksche Waard Van Ghentstraat 15 Tenryu Karate Dojo Burg. Diepenhorstsingel 2 Korfbalvereniging Korbatjo Randweg 31-33

Boezemsingel 9

Scouting Oud-Beijerland Wolweversweg 16

Zalmpad 9

Tafeltennisvereniging Sorry Langeweg 16 Voetbalvereniging OSV Langeweg 18 VV Zinkwegse Boys Wiardi Beckmanstraat 32 Zaalvoetbal ZVOB Hortensiastraat 5 Karateschool Shinshinkan

Wiardi Beckmanstraat 32

Fitboetiek: Dé sportschool

De Vriesstraat 6

Jan Lievenslaan 1 Helen Parkhurstweg 29

Langeweg 22 Zinkweg 259 Hortensiastraat 5 Zoomwijcklaan 23

Commerciële sportaanbieders

Pagina 22

Easy Active OudBeijerland | Fitnessclub Easy Active Van Egmond Fitness & Boxing Sturdy Personal Training Budo Hans Roo

Pink Boxing

Rembrandstraat 3 OBL FitnessParadise Hortensiastraat 3

Irenestraat 8 OBL

Home - De sportschool van Oud Beijerland Aston Martinlaan 44 DB Performance Coaching Burg. Diepenhorstsingel 4 Sport2Shine

Langeweg 3

Oost Voorstraat 24 Dans- en theaterschool Balance’th

Kunst en cultuur Doole (Arne v/d Ree) Kunstcollectief Primair Dancing Wise Slagwerkgroep Harmonie De Puppies Popkoor Poppower Guitar4U Popschool Hoeksche Waard Toneelgroep Mask De zang Garage

Bibliotheek OudBeijerland Centrum Leeuwenhartschool CSG Willem van Oranje

Denns (Dennis Happe) Koninginneweg 126 Echt zelfgemaakt Koninginneweg 126 Nijbroek Art Steenenstraat 24 Senioren Orkest Hoeksche Waard Laningpad 2 Muziekvereniging de Bazuin Laningpad 2 HW Vokaal Laningpad 2 Dutch Junior Musical Academy van Wassenaerstraat 18 Muziekschool Hoeksche Waard Karel Doormanstraat 63A Theaterbureau Frijns Boezemsingel 3 Studio on Stage Abel Tasmanstraat 4 Verenigingsgebouw de Bazuin Opvoeden en onderwijs Waterstal 1 Bibliotheek OudBeijerland Rembrandt Jasmijnstrat 6 De Hoeksteen Randweg 2 De Kriekenhof

Kerkstraat 106a

Janszn Costerstraat 6 Oostdijk 61 Kunstenaar Koninginneweg 126 Kunstenaar, onderwijs Koninginneweg 126 Kunstenaar kunstenaars Onbekend (OudKunstenaar Beijerland) Dans (kinderen) Laningpad 2 Muziek Muziek Laningpad 2 Zang Jasmijnstraat 6 Zang Oostraat 32A dans- en theater Steenenstraat 24

Muziek Zang (volwassenen) dans- en theater muziek

muziek van Wassenaerstraat 46 theater Steenenstraat 24 zang Laningpad 2

theater dans muziek

Bibliotheek Rembrandtplein 1

Bibliotheek

Basisschool Zilvermeeuw 2 Basisschool Middelbare School (protestants) W. van Vlietstraat Basisschool (christelijk) 2b

Geloofsgemeenschappen Dorpskerk CGK Heilige familie OudBeijerland Evangelische gemeente De open Hof Oud-gereformeerde gemeente Nederland Hersteld Hervormde gemeente Greupkerk Gereformeerde gemeente

Pagina 23

Bethelkerk Gereformeerde gemeente Kerk Stichting It is Time to Praise Stichting Praise the Lord Witte Kerk Evenageliegemeente Oud-Beijerland Eerstelijnszorg Medisch Centrum Molenaar Metrum Medisch Centrum Huisartsenpraktijk van Nieuwaal Huisartsenpraktijk Deijl Huisartsenpraktijk Hendriks f. Quispel Huisarts J.M.L. Rietveld Waarneming Huisartsen van Mechelen J.j. Van Putte Dagbesteding en intramurale voorzieningen Futurazorg De Klarinet

Ravelstraat 5

Intramurale woonvoorziening Psychogeriatrie Intramurale woonvoorziening Autisme en chronische psychische problemen Debussyring 63 gehandicaptenzorg/psychiatrie Intramurale woonvoorziening Dagbesteding gehandicaptenzorg/psychiatrie

Cavent Stougjeshof

Stougjesdijk

Klarinet 68 Debussyring Gemiva

Symfonie KDC Gemiva

Zuidwester Schendelstraat de overbrugging

Vleugel 50

Schendelstraat 9

Zelfstandig wonen met begeleiding gehandicaptenzorg/psychiatrie Behandeling gehandicaptenzorg/psychiatrie

Iets terugdoen Margrietstraat 2

Zuidzijdse dijk Intramurale woonvoorziening Ouderen Beschut wonen en kringloopwinkel

Pagina 24

Bijlage 2. Benchmark BVO maatschappelijke voorziening Amsterdam en Rotterdam Amsterdam Gemeente Amsterdam onderscheidt drie woonmilieus. Centrum stedelijk, gemend stedelijk en groenblauw (Gemeente Amsterdam, 2021) (Gemeente Amsterdam, 2018). Voor ieder woonmilieu gelden andere referentienormen voor de BVO van maatschappelijke voorzieningen. Voor de benchmark van de BVO voor maatschappelijke voorzieningen hanteren we woonmilieu centrum stedelijk en groenblauw als referentiekader. Dit doen we omdat het referentiekader groenblauw het meest lijkt op de karakteristieken van gemeente Hoeksche Waard. Hierbij letten we: • • •

Mate van stedelijkheid (urbanisatiegraad); Groen; Bevolkingssamenstelling.

En omdat centrum stedelijk verhoudingsgewijs het hoogste niveau maatschappelijke voorzieningen heeft. Wat aansluit bij de hoge ambities die we hebben geformuleerd in de WWZ-visie en de omgevingsvisie. Voorziening Totaal Primair onderwijs Basisschool Gymzaal BSO Kinderdagverblijf speelplein

JGZ flexruimte voor ambulante begeleiding: -spreekkamers -ruimte voor speltherapie -omgangsregelingsruimte -kantoorruimte-vergaderruimte

Centrum stedelijk N.v.t.

Groenblauw N.v.t.

1 school per 2100 woningen 400 PO leerlingen 32 kindplaatsen 100 kindplaatsen 0,7 gymzaal Totaal BVO 3770m2 Totaal buitenruimte 1450m2

1 school per 1140 woningen 400 PO leerlingen 32 kindplaatsen 100 kindplaatsen 0,7 gymzaal Totaal BVO 3770m2 Totaal buitenruimte 1450m2

0,012 m2 (BVO) per 1 won.

Normkader

Toegepast op Stougjesdijk Oost

Lokaal

BVO 3770m2 1450m2 buiten

Jeugdwet

2,64m2 BVO

BVO 7540m2 2900m2 buiten

Pagina 25

Behandel- / woon locatie gezinsvervangend wonen Ontmoetingsplek in de wijk (buiten) Eerstelijnszorg Huisarts Fysiotherapeut Overig

0,09 m2 (BVO) per 1 won.

Jeugdwet

198m2 BVO

1 gebouw per 20.000 woningen BVO intern 120m2 Buiten 2500/ 3500 m2 0,3 m2 per woning

Lokaal

1 gebouw 120m2 BVO intern Buiten 2500/ 3500 m2 660m2 BVO huisarts enz.

0,01m2 per woning Maatschappelijke dienst Apotheek Opvanglocatie MO/ BW Dagbestedingslocatie

0,05 m2 (BVO) per won. 1 apotheek per 3000 won.150 m2 (BVO) NVT (niet onderzocht) 0,03 m2 (BVO) per won.

Hospice

0,008 m2 (BVO) per won.

Ontmoeten (binnen) Jongeren Huis van de wijk Buurthuis

0,02 m2 (BVO) 0,063 m2 (BVO 0,063 m2 (BVO)

Wmo en vertaalt in lokaal beleid Zorgverzekeringswet. Norm komt van Zorgverzekeraars Nederland. Wmo en vertaalt in lokaal beleid

22m2 BVO 110m2 BVO 66m2 BVO 17,6m2 BVO

Kunst en cultuur Wijkniveau (kleinkunst, bibliotheek en amateur)

0,25 m2 (BVO)

Lokaal beleid

321,2m2 BVO totaal 44m2 138,6m2 138,6m2 550m2 BVO

Kernniveau (Podia en musea)

0,20 m2 (BVO)

Lokaal beleid

440m2 BVO

In de openbare ruimte Binnensport Sporthal Zwembad

Op alle beeldbepalende plekken Koppel aan school Koppel aan school 0,1 m2 (BVO) 0,24 m2 (BVO) 1 zwembad per 100.000 1 zwembad per 100.000 inwoners inwoners 4000 m2 (BVO) 4000 m2 (BVO) 2 m2 veldoppervlak (geen 9 m2 veldoppervlak (geen BVO) BVO)

Lokaal beleid

220m2 BVO

528m2 BVO

Lokaal beleid

0m2 BVO geen zwembad 4400m2 BVO

0m2 BVO geen zwembad 19800m2 BVO1

Buitensport (vereniging)

Zorgverzekeringswet vertaalt in lokaal beleid en landelijke huisartsenvereniging Wet maatschappelijke ondersteuning in lokaal beleid Lokaal beleid

0,04 m2 (BVO) 0,063 m2 (BVO 0,063 m2 (BVO)

365,2m2 BVO totaal 88m2 138,6m2 138,6m2

Wordt niet meegewogen voor totaaloverzicht. Buitensport valt buiten plangebied. Zie omgevingsanalyse sport.

Pagina 26

Groen in de openbare ruimte Gebruikersgroen

8 m2 per 1 woning (terrein geen BVO)

Eco systeemgroen

8 m2 per 1 won. (terrein) En 0,1 m2 per 1 m2 BVO kantoor-, winkel- of bedrijfsruimte (terrein) 1 speelplek per buurt Overlap met groen is mogelijk 1 speelplek per 300 won. (150 m2 terrein) 1 speelveld per 1.000 won.(1000 m2 terrein)

Spelen en bewegen in openbare ruimte Spelen

Sporten Totaal toegepast op Stougjesdsijk Oost

2 3

24 m2 per 1 woning (terrein) 4 m2 per 1 woning (terrein) En 0,1 m2 per 1 m2 BVO kantoor-, winkel- of bedrijfsruimte (terrein) 1 speelplek per buurt Overlap met groen is mogelijk 1 speelplek per 300 won. (150 m2 terrein) 1 speelveld per 1.000 won.(1000 m2 terrein)

1 m2 per 1 won.(terrein)

11.588m2 BVO

17.072m2 BVO

Lokaal beleid en World Health Organization (WHO) vertaalt in lokaal beleid.

17600m2 BVO

52800m2 BVO2

500m2

Lokaal beleid, mede obv VROM normen.

5 speelplaatsen 750m2 BVO

2000m2 BVO

2000m2 BVO3

Werkelijk

11.450m2 BVO

Valt eveneens buiten plan gebied. Vertaalt naar Hoeksche context betreft ecosysteem groen het plangebied natuurlijk verbonden. Wordt niet meegerekend Krekereiland heeft deze functie. En is niet opgenomen in 10.000m2.

Pagina 27

Rotterdam Gemeente Rotterdam biedt een rekenmodule waarmee de richtlijnen voor maatschappelijke voorzieningen kunnen worden berekend o.b.v. de geldende referentienormen (Gemeente Rotterdam, 2022). We hebben 2200 woningen ingevoerd en komen dan op de volgende normen.

Pagina 28

Bijlage 10 – Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan OudBeijerland Stougjeswijk

Oud-Beijerland Stougjeswijk Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

23 november 2023

Alle getoonde afbeeldingen, foto’s en referentiebeelden zijn ter inspiratie of ter illustratie. Stedenbouwkundige tekeningen (plankaarten, themakaarten, profielen) in dit document zijn gebaseerd op een proefverkaveling. Het stedenbouwkundig plan dient nog nader uitgewerkt te worden, waarbij wijzigingen op de getoonde tekeningen kunnen plaatsvinden. Tenzij anders vermeld zijn getoonde afbeeldingen gemaakt door Atelier Dutch, of door danwel in opdracht van haar opdrachtgevers. Wij hebben ons best gedaan om alle rechthebbenden met betrekking tot (foto)materiaal in dit document te achterhalen. Eenieder die meent dat zijn/haar materiaal onrechtmatig is gebruikt, verzoeken wij om zich tot ons te wenden.

Inhoud 1.

Inle id i ng.......................... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 1 .1 I ntro duct ie. . . . . . . . . . . . . . . . .................................... 5 1 . 2 Do el en funct ie be eldre g ieplan..................... 5 1 . 3 Wetteli j ke kader.. . . . . . . .................................... 6

Raamwe r kplan op H oofd l ijn en . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 2 .1 De op gave.. . . . . . . . . . . . . . . . .................................... 9 2 . 2 Raa mwer kpla n op ho ofd lijnen...................... 10 2 . 3 Ess ent ie va n het raa mwer k plan.................... 11

D NA van de locat ie.. ........ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 2 3.1 H i stor i s c he ont w i kkeling.............................. 13 3. 2 H et p older la nds c ha p.................................... 14 3. 3 Rui mteli j ke structuur.................................... 1 6 3. 4 Cul tuur hi storie.. . . . . . . . . ................................... 18 3. 5 Water . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .................................. 20 3. 6 B ebouw i ngskenmer ke n . . .............................. 22 3. 7 Ver ke er en ver vo er.. . . .................................. 23 3. 8 Conc lusie.. . . . . . . . . . . . . . . . . . .................................. 24

4. B e e ld kwal ite it alge m e e n ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 4 .1 Sfe eroms c hr i j v i ng.. . . . .................................. 26 4 . 2 Cul tuur hi storie.. . . . . . . . . .................................. 28 4 . 3 Eenhe den va n B e eldre g ie............................ 30 4 . 4 L a nds c ha p : e colo gie, inricht ing en b ehe er. 32 4 . 5 I nr ic ht i ngsto ep assi ngen open b are ru imte . . . 35 4 . 6 Natuur i nc lusief bouwe n.............................. 38 4 . 7 Kli maatada ptat ie en Hitte stre ss.................. 39 4 . 8 Conceptue el bouwen . . ................................. 44 4 . 9 B i j zondere wo onvormen.............................. 46 4 .1 0 Energiezui nige gebouwen........................... 48 4 .1 1 Nu t svo orz ieni ngen.. . . .................................. 49

Open bare ru imte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..................... 50 5.1 Hoofd planstructu u r...................................... 51 5.2 Een h e den van b e eld re g ie............................ 5 2 5.3 Kre ek.................................... ....................... 5 2 5.4 Tramd ijk.. .............................. ....................... 5 4 5.5 S ingels . . ................................ ....................... 5 5 5.6 Polder velden.. .............................................. 5 6 5.7 Hoofd rou te........................... ....................... 57 5.8 Ran d zon e . . ................................................... 5 8 5.9 Overige e en h e den....................................... 6 2 5.10 S pe el- en ont moet ingsplek ke n. ................... 6 3 5.11 3-30-300.. ............................ ....................... 6 6 5.1 2 Mobiliteit..................................................... 6 8 5.13 Oevers . . ....................................................... 8 0 5.14 Bruggen en k u nst wer ken............................. 8 2

Wo ons feren.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ...................... 84 6.1 Een h e den van b e eld re g ie............................ 8 5 6.2 Kleur en materiaal................ ....................... 8 6 6.3 Kernen......................................................... 8 8 6.3 Bu u r ten................................ ....................... 94 6.4 Dijker ven.............................. ..................... 1 0 0 6.5 S pe cials................................ ...................... 1 0 6

Pro ce s en Kwaliteit s bewak ing...................... 1 1 4 7.1 Ver volgstappen.......................................... 1 1 5 7.2 Kwaliteit sb ewak ing.................................... 1 1 6 7.3 Wer k wij ze............................. ...................... 1 1 7

Oud-Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

Knotboom Haksingel Kreek

1. Inleiding

Griendkeet Heul Lintbebouwing Kooikerwoning Stelle Eeuwkant Afrastering Buurtschap Dijk Schuur Jaagpad Koepad Poorten en Hekken Brug Knechtswoning Stuweelhaag Donk Muraltmuur Droogschuur Nol Leiboom Trambaan Peekade Kniphaag Poterloods Boerderij

Oud Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

1 .1 Intro duct ie

1 . 2 Do e l e n funct ie b e eld re g ieplan

Dit Beeldregieplan heeft betrekking op de ontwikkeling van Stougjeswijk in Oud-Beijerland. Voor deze woonwijk is een bestemmingsplan opgesteld. In het bestemmingsplan zijn (bouw) regels opgesteld waar de toekomstige bebouwing voor dit ontwikkelingsgebied aan moet voldoen. Dit Beeldregieplan is opgesteld ten behoeve van het uiterlijk en de onderlinge samenhang van de bebouwing, waarbij wordt gestuurd op ruimtelijke

Het Beeldregieplan voor Stougjeswijk is een schakel in een reeks beleidsdocumenten (Omgevingsvisie Hoeksche Waard, Bestemmingsplan, etc.) die in onderlinge samenhang moeten leiden tot realisatie van de nieuwe woonwijk. Het Beeldregieplan bouwt voort op het Hoofdlijnenakkoord, het Raamwerkplan op Hoofdlijnen en het Bestemmingsplan Stougjesdijk-Oost (NL.IMRO.1963. BP123456-ON01). In de Gebiedsvisie en het Bestemmingsplan

Het Beeldregieplan is een richtsnoer voor diegenen die het stedenbouwkundig plan invullen met bebouwing en onbebouwde ruimten. De opdrachtgevers in de bouw, de architecten, de toekomstige bewoners en gebruikers en de gemeente zelf hebben er houvast aan. De opdrachtgevers en architecten kunnen de kwaliteitseisen voor de bebouwing eraan ontlenen, de aanstaande bewoners krijgen een beeld van hun toekomstige woonomgeving kwaliteit. Dit Beeldregieplan geeft opdrachtgevers, ontwerpers zijn de toekomstige woonvelden weergegeven, de ligging van en van het karakter van de diverse woningtypen en de gemeente en bouwers vooraf informatie waaraan bouwplannen moeten vol- de hoofdwegen, de groen- en waterpartijen en de situering van kan het Beeldregieplan als taakstellend kader hanteren voor alle doen en beoogt een inspiratiebron te zijn om een hoge kwaliteit de voorzieningen. In het Beeldregieplan wordt de nagestreefde betrokkenen bij het ontwerp en de realisatie van Stougjeswijk. te realiseren. beeldkwaliteit van de toekomstige bebouwing gevisualiseerd. Er wordt in weergegeven aan welke visuele kwaliteitseisen de be- Het Beeldregieplan is sturend voor de vormgeving van de geboubouwing zal moeten voldoen. Het gaat daarbij om de vormgeving wen maar zal geen knellend keurslijf mogen zijn.

Er kunnen zich van de woningen en andere gebouwen, om het kleur- en materi- gaandeweg de verdere uitwerking van het stedenbouwkundig aalgebruik, de parkeeroplossingen en de wijze waarop de over- plan allerlei, nu niet te voorziene ontwikkelingen voordoen, die gangen worden vormgegeven van privé naar openbare ruimten. een flexibele aanpak vereisen. Dit document is opgezet als een Beeldregieplan, en is daarmee anders van karakter dan een beeldkwaliteitplan. Daar waar een beeldkwaliteitplan duidelijke randvoorwaarden (‘eisen’) stelt aan de architectuur en de uitwerking daarvan, gaat een Beeldregieplan meer uit van de totale sfeer. Een Beeldregieplan geeft aan met welke middelen deze sfeer bereikt kan worden. Een Beeldregieplan stelt geen randvoorwaarden of eisen, maar beschrijft de voorgestane variatie als een keuzepalet waaruit gekozen kan worden. En een Beeldregieplan beschrijft de stappen in het proces: als er in eerste instantie flexibiliteit is, wordt in ieder geval duidelijk vastgelegd wanneer de concrete keuzes worden gemaakt.

Oud Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

1. 3 Wette l ijke kader De gemeente Hoeksche Waard wil zorgvuldig omgaan met de bebouwing in de gemeente. Zij wil ook de bouwers, woningcorporaties en ontwikkelaars inspireren en stimuleren zorgvuldig om te gaan met nieuwbouw. De Nota Ruimtelijke Kwaliteit Hoeksche Waard 2020 biedt de bouwers en aanvragers van een bouwaanvraag inzicht en verheldering over de beoordeling van (zijn of haar) bouwplannen. Voor (ver)bouw is een omgevingsvergun-

Dit Beeldregieplan fungeert derhalve als gebiedsgericht welstandskader voor dit specifieke plangebied, en vervangt daarmee voor dit gedeelte de Nota Ruimtelijke Kwaliteit. Voor de overige aspecten zoals objectgerichte criteria (aan- en uitbouwen, dakopbouwen en dakkapellen, reclame-uitingen, etc.) blijft de huidige Nota Ruimtelijke Kwaliteit van toepassing.

ning nodig, tenzij het een vergunningvrij bouwwerk betreft. De gemeente toetst het bouwplan vervolgens aan de verschillende wettelijke en beleidsmatige toetsingskaders: (onder meer) aan de nota ruimtelijke kwaliteit, het bestemmingsplan, het bouwbesluit en de bouwverordening. Op basis van deze nota wordt gekeken of een bouwplan voldoende bijdraagt aan de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving en hier geen afbreuk aan doet. In de Nota Ruimtelijke Kwaliteit Hoeksche Waard 2020 wordt aangegeven welke criteria een rol spelen bij de beoordeling aan het uiterlijk van bouwwerken en binnen welke kaders die beoordeling zich afspeelt. Wanneer er sprake is van een grote woninguitbreiding zoals Stougjeswijk, gelden veelal de gebiedsgerichte beoordelingskaders zoals opgenomen onder de gebiedsgerichte criteria. Omdat deze deels ontoereikend zijn voor de woningbouwontwikkeling is dit Beeldregieplan opgesteld. Hierin zijn specifieke gebiedsgerichte beoordelingskaders opgenomen voor de integrale woningbouwkontwikkeling. Deze zouden later onderdeel kunnen worden van de Nota Ruimtelijke Kwaliteit.

Nota Ruimtelijke Kwaliteit Hoeksche Waard 2020

Oktober 2020

Oud Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

Oud-Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

Knotboom Haksingel Kreek

2. Raamwer kplan op Hoofdlijnen

Oud Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

2 .1 De op gave De ontwikkeling van Stougjeswijk gaat over meer dan alleen een nieuwe uitbreidingswijk voor Oud-Beijerland. Er zijn meerdere thema’s die een belangrijke rol spelen bij de ontwikkeling van de nieuwe wijk Stougjeswijk in Oud-Beijerland. In de Gebiedsvisie zijn ambities en kwalitatieve doelstellingen geformuleerd. Het gaat dan onder andere om het groene karakter van de omgeving en het implementeren van dit karakter in het nieuwe plangebied. Samengevat zijn voor Stougjeswijk de volgende belangrijke thema’s e/o doelstellingen geformuleerd:

Doe lgro ep en

Onde rs c he iden d Wo on milieu

De woningbouw in Stougjeswijk moet in de regionale behoefte Stougjeswijk zal zijn eigen karakter ontwikkelen met kleine kernen, voorzien. Stougjeswijk moet een buurt zijn voor ouderen, ge- buurten en dijkerven in een groen en landschappelijk raamwerk. Het zinnen en starters op de woningmarkt. Voor deze doelgroepen woonmilieu van Stougjeswijk is herkenbaar, omdat het gebaseerd wordt een passend en onderscheidend woonmilieu gerealiseerd, is op de lokale en regionale identiteit. Daardoor zal Stougjeswijk een onderscheidend woonmilieu zijn binnen de Hoeksche Waard met een openbare ruimte waar men elkaar kan ontmoeten. en in de regio Rotterdam. Stougjeswijk is complementair aan de Lands c ha p bestaande wijken van Oud-Beijerland en het stedelijke Rotterdam. Het landschap van de Hoeksche Waard is typerend voor de regio. Het eilandkarakter komt in de Hoeksche Waard sterk naar voren Re cre at ie doordat het is omsloten door open water. Kenmerkend voor de In het recreatieve netwerk van de Hoeksche Waard, waar gewanHoeksche Waard is de openheid van de polders, de dijken en de deld, gevaren en gefietst wordt, kan Stougjeswijk een belangrijk kreken. Stougjeswijk zal geen harde grens vormen tussen dit ty- scharnierpunt vormen.

De structuur van Stougjeswijk vormt een perende landschap en de kern Oud-Beijerland, het zal een over- schakel in het fietspadennetwerk en maakt nieuwe vaarverbindingen mogelijk. Het fiets- en waternetwerk van de regio vindt gang zijn tussen bebouwing en landschap. aansluiting op Stougjeswijk en zullen bestaande connecties met St re e keigen won e n het stadscentrum van Oud-Beijerland versterken. Bovendien zulDe Hoeksche Waard kent een aantal typerende woonvormen die len binnen het gebied voldoende ontmoetings- en speelplekken kenmerkend zijn voor de regio. In de omgeving zijn er kleine dor- komen, op natuurlijke wijze ingericht. pen, buurtschappen en dijkwoningen. Op basis van deze en andere ‘woonlandschappelijke bouwstenen’ wordt in Stougjeswijk Wate r invulling gegeven aan een groen woonmilieu. Hiertoe zal ook de Water speelt een belangrijke rol in de Hoeksche Waard. Het water onderliggende structuur van de het polderlandschap doorsche- onderscheidt verschillende gebieden binnen de waard, maar verbindt deze ook. In Stougjeswijk worden de dijk en de kreek geresmeren in de nieuwe structuur van Stougjeswijk. pecteerd. En er is op basis van de polderslotenstructuur een nieuwe waterstructuur ontworpen voor Stougjeswijk. Het water wordt verbonden, het kan gebruikt worden voor recreatie (varen), natuurontwikkeling (gradiënten, natuurlijke oevers) en waterberging.

Du u rzaamh eid De ontwikkeling van Stougjeswijk zal op alle mogelijke aspecten zichtbaarheid geven aan duurzame ontwikkeling. Stougjeswijk wordt zoveel als mogelijk energieneutraal, circulair en klimaatadaptief. Duurzaamheid zal ook herkenbaar zijn in aspecten als het realiseren van een flexibel stedenbouwkundig raamwerk met heldere dragers, waarin landschappelijk wonen, groen en water worden gecombineerd. Het groene raamwerkwerk wordt ingezet voor biodiversiteit.

Gezon dh eid Stougjeswijk wordt een woonwijk waar bewoners in verschillende fasen van hun leven aangenaam en gezond kunnen leven: woningen met een aangename inrichting en een goed binnenklimaat; een beweegvriendelijke leefomgeving met voldoende voorzieningen in de buurt; een aangename symbiose van mobiliteit, wonen, werken en verblijven. Door het betrekken van de natuur in de woonmilieus wordt het voor kinderen en ouderen aantrekkelijker om in de natuur te spelen of te recreëren.

Oud Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

ije

rla

j k

l a a

outb

Streekeigen wonen in een landschappelijk raamwerk. Het Hoekschewaardse landschap wordt herkenbaar gemaakt in het plangebied. Het landschappelijk raamwerk is de contramal voor verschillende woonbuurtjes, gelegen in een groene omgeving waar gewandeld, gevaren en gefietst kan worden. Het landschappelijk raamwerk vormt de hoofdplanstructuur van Stougjeswijk.

ord

bu oo urt st

e id

pa r e z la

2 . 2 Raamwer k plan op hoofdlijnen

kern zuid

ke no rn or d

t z r u u b

urt

e w e

d e r

P a p

P o l

S t

o u

g j

e s

d i

In Stougjeswijk wordt het landschap verweven met het woongebied. De groene lijnen van het landschappelijke raamwerk doorweven het woongebied. Deze hoofdstructuren hebben een continu karakter, wat wil zeggen dat ze onafhankelijk zijn van de woonbuurtjes die ze dooraderen. Het zijn groen-, water- of verkeersstructuren, of combinaties daarvan. Er wordt ingezet op een afwisselend landschap dat varieert in open en dicht, in beplanting en in gebruik, in lange en korte lijnen. Het oorspronkelijke agrarisch polderpatroon vormt de basis voor de landschapsontwikkeling, als het ware een post-agrarisch woonlandschap. De landschappelijke structuren lijken de verschillende woonvelden van elkaar te scheiden, maar ze zijn meer een verbindende openbare ruimte. Zo is een watergang geen scheiding tussen twee buurten, maar een singel waaraan gewoond wordt. Zo ontstaat een intiem woongebied met verschillende kleinere buurtjes met verschillende groottes en verschillende concepten (buurten, dijkerven, kernen, etc.), waar korte zichtlijnen op bebouwing worden afgewisseld met lange zichtlijnen het landschap in. De hoofdstructuur bevat verder ook een gebiedsontsluiting, hoofdfietspaden en recreatieve ontmoetingsplekken.

Oud Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

r t w

c e n t r u m

v e

e e u w k a n t

v e

buurt kern

r w

n anne o n t s p il ie u m n o o w

on w tsp oo a nm nn ili en eu

o u

ven

-er

bu ke urt rn

-er

dijk

e s

inge

g j

bind

dijk

sver

S t

fiet

on wo tspa on nn mi en lie u

ven

d i

j k

dijk

-er

i j k

ute

b u s ro

ven

R-net

e n e v r w v e

Concept

Water

Groen

t m e

d i e e b n g e i t b u

Ondergrond

2 . 3 E ss e nt ie van het raamwer k plan De basis voor de ordening van het plan wordt gevormd door de polderondergrond en de cultuurhistorische elementen die aanwezig zijn in het plangebied. De Stougjesdijk en de kenmerkende en monumentale bebouwing wordt ingepast, net als de kreek en de voormalige tramdijk. Het systeem van poldersloten vormt de basis voor de vormgeving van de nieuwe wijk. Deze lijnen zoeken de verbinding met de omgeving door groenstructuren en fietsroutes eraan te koppelen. Deze groenstructuren met fietsroutes, hoofdroutes, ontmoetingsplekken en verbrede of nieuwe watergangen vormen samen met de kreekzone en de tramdijk het landschappelijk casco voor de nieuwe woningbouw. Zo ontstaat een intiem woongebied met verschillende kleinere buurtjes met verschillende groottes en verschillende concepten (buurten, dijkerven, kernen, etc.), waar korte zichtlijnen op bebouwing worden afgewisseld met lange zichtlijnen het landschap in. De groene lijnen van het landschappelijke raamwerk doorweven het woongebied. Zo ontstaat een hoofdplanstructuur die geworteld is in de oorspronkelijke ondergrond en tegelijk nieuwe landschappelijke elementen hieraan toevoegt. De landschappelijke structuren lijken de verschillende woonvelden van elkaar te scheiden, maar ze zijn meer een verbindende openbare ruimte.

Zo is een watergang geen scheiding tussen twee buurten, maar een singel waaraan gewoond wordt. Het Hoekschewaardse landschap wordt herkenbaar gemaakt in het plangebied.

Oud-Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

Knotboom Haksingel Kreek

3. DNA van de locat ie

Oud Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

3.1 Histor i s c h e ont wik ke li ng Bij de vorming van het landschap heeft de zee een grote rol gespeeld. Aan het begin van de Middeleeuwen was de Hoeksche Waard een groot veenmoeras dat bestond uit rietlanden, gorzen en slikken. Getijdegeulen en –kreken zorgden voor de afwatering. Door het gebied stroomden de Maas, Waal en Merwede en de verdwenen rivieren Dubbel en Striene. De loop van de rivieren was toen heel anders dan nu. Zo stroomde de Maas van het te-

In de historie van het landschap van de Hoeksche Waard speelt de Sint-Elisabeths vloed van 1421 een belangrijke rol. Een groot deel van het al ingepolderde land rondom Dordrecht kwam hierbij onder water te staan. Dit gebied, ten oosten van de Keizersdijk maakte deel uit van de Grote Waard, een bedijkt gebied tussen de grote rivieren met een omvang van circa 40.000 hectare. Strijen en Puttershoek werden helemaal verwoest. Slechts de Keizersdijk

Tegelijkertijd ontwikkelden zich de polders Oud-Heinenoord, Oude Korendijk en Oud-Piershil aan de westelijke zijde van de huidige Hoeksche Waard. Deze ringvormige polders ontstonden door het bedijken van ‘opwassen’, afzettingen midden in het water. Tussen de twee eilanden lagen slikken en gorzen.

genwoordige ’s-Gravendeel via Maasdam en Westmaas naar de oostpunt van het eiland Putten. Ter hoogte van Maasdam werd in 1270 de Maas afgedamd om de waterstand in de waard beter te kunnen beheersen. Een restant van deze Maas is de Binnenbedijkte Maas, de kronkelige en afgedamde rivierarm tussen Maasdam en Westmaas. Aan de vroegere rivier de Striene werd Strijen gesticht, het oudste dorp van de Hoeksche Waard.

tussen Strijen en Maasdam, die diende als zeewering, en de Sint binding tussen deze twee delen gelegd. Hierdoor ontstonden de Anthoniepolder bleven gespaard. polders van Oud-Beijerland, Nieuw-Beijerland en Nieuw Piershil. In korte tijd was een enorme oppervlakte bedijkt. Hierna werden Na deze ramp werd eerst het Oudeland van Strijen bedijkt en steeds meer nieuwe gorzen bedijkt. Dit is buitendijks aangeslibd vervolgens de polders Mijnsheerenland van Moerkerken. Er werd land, dat bij gewone vloed niet meer onderloopt. Langs oude dijken een tweede dam in de Maas gelegd waarna het Munnikenland van en meestal op de kruising met een kreek werden nederzettingen Westmaas werd ingepolderd. Door deze dam was het niet nodig gesticht, zoals Piershil en Oud-Beijerland. Toen het verkeer aan het om langs de noordoever van de Maasarm een dijk aan te leggen. eind van de 19e eeuw toenam is een stoomtram geïntroduceerd. In Het restant van de rivier tussen Westmaas en Oud-Beijerland de jaren zestig van de vorige eeuw werden de Haringvlietbrug en slibde langzaam dicht. de Heinenoordtunnel aangelegd, waardoor het isolement van de Hoeksche Waard opgeheven werd. In de jaren tachtig kwam daar nog de Kiltunnel bij met aansluiting op de A16.

Tussen 1500 en 1600 werd door verdere inpoldering een ver-

Bron: Nota Ruimtelijke Kwaliteit Hoeksche Waard 2020

1850

1900

1950

2000

2023 13

Oud Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

3. 2 H et polder la n ds c hap De bodem van de Hoeksche Waard bestaat uit een bovenlaag van klei op een ondergrond van veen. De dikte van de veenlaag varieert en ligt op sommige plaatsen zelfs aan de oppervlakte. In het landschap kan onderscheid worden gemaakt tussen het oude land en de jonge polders. Het oude land bestaat uit de St. Antonypolder, de Polder Munnikenland van Westmaas en het Oudeland van Strijen. Deze bestaan uit een dikke laag veen met hier bovenop een dun

Tenslotte zijn er nog de buitendijkse gronden. Deze bestaan grotendeels uit grasland en natuur. In een aantal gebieden zijn veel vogels aanwezig, zoals bij de Korendijksche Slikken. Voorheen kon onderscheid gemaakt worden tussen onbegroeide slikken en begroeide gorzen. Vanwege de jarenlange afsluiting van het Haringvliet (geen getijdewerking van eb en vloed) was door aanleg van bouwland op buitendijkse gronden dit onderscheid

laagje klei. Omdat deze polders voor akkerbouw te drassig zijn, bestaan ze grotendeels uit weiland. Ze zijn te herkennen aan de verkavelingsvorm, namelijk lange smalle percelen, die bepaald zijn door de restanten van oude veenstromen (kreken). Deze kronkelige kreken fungeren nu als poldersloten met langs de oevers soms gras- en rietstroken. De wegen en dijken lopen meestal recht, wat sterk contrasteert met de kronkelige loop van de sloten.

grotendeels verdwenen en vervaagd. Door het weer gedeeltelijk openstellen van de Haringvlietsluizen en het creëren van nieuwe natte natuurgebieden lopen de gebieden als Tiengemeten, Tiendgorzen en de Oeverlanden bij Strijensas als een natuurgebied onder water. Deze gebieden zijn door het Rijk ter uitvoering van regelgeving van de EU aangewezen als Habitatrichtlijn- en Vogelrichtlijngebied, voortkomend uit de Nota Ruimte. Het Haringvliet en Oudeland van Strijen zijn aangewezen als Natura 2000 gebied.

De jonge polders kennen een meer blokvormige verkavelingsstructuur. In de jaren ’70 en ’80 van de vorige eeuw zijn door herinrichting de verkavelingsverschillen tussen oudere (vrij onregelmatige stroken, blokken) en jongere polders (rationeler en grootschaliger) sterk verminderd. Deze jongere polders maken deel uit van het kleipolderlandschap en zijn veelal in gebruik als akkerland. In deze polders kreeg de zee na de Sint-Elisabeths vloed langer de tijd om op het veen klei te deponeren en door de betere ontwatering kon akkerbouw plaatsvinden. Belangrijke gewassen zijn aardappelen, suikerbieten en granen. Verspreid zijn er boomgaarden te vinden, die meestal omgeven zijn door een hoge elzenhaag. De polders worden van elkaar gescheiden door dijken. Deze dijkenstructuur geeft op heldere wijze de inpolderingsgeschiedenis van de Hoeksche Waard weer. Zo hebben vrijwel alle dorpen eens aan het open water gelegen, maar door inpoldering werden zij hiervan afgesloten.

De Hoeksche Waard is eveneens, vanwege de bijzondere kwaliteiten voor natuur en landschap, aangemerkt als ‘Nationaal Landschap’ status. De definitie van een Nationaal Landschap is een gebied met bijzondere landschappelijke, cultuurhistorische en recreatieve waarden die van belang zijn voor het functioneren van de Ruimtelijke Hoofdstructuur en die wordt bedreigd door verstedelijking of andere ruimtelijke ontwikkelingen. Voor de Hoeksche Waard gaat speciale aandacht uit naar onder andere de identiteit van het landschap en is daarom voor een groot gedeelte aangemerkt als bijzonder welstandsgebied. Bron: Nota Ruimtelijke Kwaliteit Hoeksche Waard 2020

Stougjeswijk

Oud Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

kaart Hoeksche Waard 1917

Waard (v.(m.); en) [van een woord voor water Oud-Eng. wær (opspattend water), 1. Een waard (of weerd) is een oude naam voor een vlak landschap in een rivierengebied. Waarden zijn ontstaan onder invloed van rivieren en geheel of gedeeltelijk omgeven daardoor. De waarden worden tegen deze waterlopen beschermd door rivierdijken. Dit in tegenstelling tot uiterwaarden, die buitendijks aan de rivier liggen. Streeknamen met “waard” komen sinds de 12e eeuw in het Nederlandse rivierengebied voor. De Hoeksche Waard. 15

Oud Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

3. 3 Ru imte l ijke st r uct u u r Op het eiland zijn verschillende landschappelijke, beeldbepalende structuren te herkennen. De voornaamste structuren worden gevormd door enerzijds de dijken met de daaraan gelegen bebouwingslinten en anderzijds de kreken.

Dijken

Ke r ne n

De ruimtelijke structuur van de Hoeksche Waard wordt grotendeels bepaald door de vele dijken als gevolg van steeds weer nieuwe inpolderingen. Aan en op de dijken zijn woningen gebouwd en bedrijven gevestigd. De dijken hebben een belangrijke verbindingsfunctie, zowel voor mens als natuur en zijn vaak beplant met bomenrijen, soms tot wel drie rijen dik. De dichte beplanting bestaat uit populieren, essen of wilgen. De dijken van de Hoeksche Waard zijn in een aantal categorieën onder te verdelen. De zeedijken zijn hoog, breed, onbebouwd en onbeplant. Ze zijn te herkennen aan de flauwe taluds aan de vroegere buitenkant. De ringdijken liggen rond de oude veenkernen (‘oude’ zeedijken) en zijn meestal beplant. Tenslotte zijn er de dijken langs aanwassen waar langs de voormalige zeezijde de woningen op de dijk staan. Aan de polderzijde staan de woningen onder aan de dijk. Dit is goed te zien aan de Stougjesdijk (de westelijke plangrens van Stougjeswijk).

De Hoeksche Waard is een weinig verstedelijkt gebied en kent een gespreid stedelijk systeem dat bestaat uit dorpen en dorpslinten die ontstaan zijn aan dijken. Buiten de kernen is de bebouwing van de Hoeksche Waard geconcentreerd aan en op de dijken. Deze bebouwingslinten vormen één van de structuurdragers in het landschap. In het open landschap is verder weinig bebouwing.

O pe nhe id

De Hoeksche Waard wordt gekenmerkt door de grote mate aan openheid van het landschap. Dit maakt oriëntatiepunten, gevormd door kerktorens en molens, van verre zichtbaar. Onder andere vanaf de doorgaande wegen zijn er lange zichtlijnen. Zo zijn de windmolens aan het Haringvliet tot ver in de Hoeksche Waard zichtbaar. De beplante dijken zijn structurerend in het landschap. Tussen het open landschap en deze dicht beplante dijken bestaat een sterk contrast. De dijken zijn onderbrekers van de openheid Kre ken en zorgen door omkadering van de polders dat de openheid meer Naast de dijken zijn de kreken belangrijke lijnvormige elementen ervaren wordt. in het landschap van de Hoeksche Waard. De grillige loop van de kreken staat in contrast tot de meer strakke dijkenstructuur. De Bron: Nota Ruimtelijke Kwaliteit Hoeksche Waard 2020 oude kreeklopen zijn vaak nog restanten van getijdengeulen van voor de inpoldering en liggen verscholen in het landschap. Ze maken deel uit van de Ecologische Hoofdstructuur, evenals de Binnenbedijkte Maas. Deze afgesloten rivierarm is een in het oog springend element in het landschap.

Oud Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

natuurgebied Oude Maas

dorpskern

Stougjeswijk Hoofdwaterstructuur Robuuste kreken Dijken Rondje Hoeksche Waard Bouwrichting Polderrichting

Oud Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

3. 4 Cu l tu u r h istor ie Veel van de oorspronkelijke cultuurhistorische waarden in de Hoeksche Waard zijn in de loop der tijd verloren gegaan, door ruilverkaveling, kanalisering van kreken of sloop van oude boerderijen. Binnen Stougjeswijk zijn enkele cultuurhistorische waarden te herkennen en te behouden. De Stougjesdijk is onderdeel van het dijkenpatroon van de Hoeksche Waard, die getuigt van haar ontstaansgeschiedenis. Verder zijn er belangrijke cultuurhistorische elementen die vrij in het buitengebied verspreid liggen, waaronder grote monumentale boerderijen. Één van deze monumentale boerderijen is gelegen in Stougjeswijk. En natuurlijk is de kreek centraal door Stougjeswijk herkenbaar als rudiment van een oude kreek of getijdegeul met een meer natuurlijk verloop.

voo

alig

monumentale bebouwing

boomgaard

jesdij Stoug

het voormalige stationsgebouw Krooswijk aan de Stougjesdijk 289

Papew

in te passen bebouwing

ord

ijk

Oud Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

Impressie Hoeksche Waard

Dijken en kreken hoekse waard

Oud Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

3. 5 Water

De kreken die door en langs het gebeid lopen vallen onder de De kreken zijn onderdeel van net Natuurnetwerk Nederland (NNN) Natuurnetwerk Nederland. Het natuurnetwerk is een netwerk van gebieden in Nederland waar de natuur voorrang heeft. Dit deel van het NNN zijn lange verbindingen die bestaan uit een aantal watergangen en kreekrestanten met een natuurvriendelijke (flauwe) oever. Langs de oevers groeit riet, kruidenrijke moerasvegetatie en (op sommige plaatsen) struweel. Op regelmatige afstanden zijn in het kader van het Vlietproject stapstenen met wat grotere oppervlaktes aan moeras, bloemrijk grasland (hooiland), poelen en wilgenbos aangelegd. Andere elementen zijn van oudsher bewaard gebleven. De afgelopen jaren zijn delen hersteld of toegevoegd. Op enkele stukken zijn langs de watergangen rietoevers aanwezig. Aangezien de inrichting over het algemeen goed is, er relatief veel stapstenen aanwezig zijn en het grootste deel van de doelsoorten kan vliegen of zwemmen zijn, vormt de afwezigheid van een begeleidende inrichting geen groot knelpunt. In het noorden gaat de verbinding onder de N217 door; deze is passeerbaar gemaakt voor terrestrische fauna.

Door deze noord-zuidverbinding worden de Natura 2000- gebieden Oude Maas (Bosschengriend, Vlietmonding) en Hollands Diep (Hoogezandse Gorzen) - via De Vliet, de Negentienmorgenvliet, de Loggervliet en de Schuringse Haven - met elkaar verbonden. Overigens vormen alle verbindingen in de Hoekse Waard samen ook een netwerk dat in combinatie met de fijnmazige groenblauwe dooradering in het agrarisch gebied een geschikt leefgebied vormt voor verschillende dier- en plantensoorten.

Natuurnetwerk Nederland (NNN) 20

Oud Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

West Zomerlandsepolder

Oud Heienoordsepolder

Oud-Bijderlandsepolder

Hoofdwaterstructuur Stougjeswijk Polderdijk Polderweg Ontwateringskreek (robuuste kreek) Sloot met ontwateringsrichting Westmaas Nieuwlandpolder

Oud Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

In het open polderlandschap rond Oud-Beijerland is er buiten de bebouwing aan de dijklinten weinig bebouwing te vinden. Aan de Stougjesdijk (en bijvoorbeeld ook aan de Langeweg) is een aantal ‘erven’ met boerderijen gesitueerd die grotendeels worden omgeven door erfbeplanting. Deze erfbeplanting zorgt ervoor dat de erven als eilandjes in het open polderlandschap komen te liggen. Vaak staan achter op het erf één of meerder bijgebouwen. Het hoofdgebouw bestaat uit één bouwlaag met kap en is opgetrokken uit metselwerk of heeft witgepleisterde gevels.

3. 6 Bebou wings ken m er ke n

Bron: Nota Ruimtelijke Kwaliteit Hoeksche Waard 2020

Binnen de Hoeksche Waard en Oud-Beijerland zijn verschillende bebouwingskernmerken te vinden. Buiten de oude kern (het centrum van Oud-Beijerland) zijn dat de 20ste-eeuwse uitbreidingen, dijklinten, erven (vooral in het buitengebied) en bedrijfsbebouwing. Aan de westzijde van Stougjeswijk zien we Poortwijk als 20ste- en 21ste-eeuwse uitbreiding. De bebouwingskernmerken van het bebouwingslint en het erf zijn van belang voor de ontwikkeling van Stougjeswijk. De Stougjesdijk is een zogenaamd halfopen dijklint. Bij deze dijklinten is de afwisseling in dichtheid van de bebouwing kenmerkend. Vaak komen er tegen elkaar gebouwde clusters van woningen voor op grote onderlinge afstand van elkaar. Karakteristiek is dat aan de westzijde van de dijk de woningen op de dijk staan, terwijl zich aan de oostzijde vooral boerderijen en bedrijvigheid onder aan de dijk bevinden op ruime kavels. Beneden aan de dijk bevinden zich de grote erven waarop monumentale boerderijen staan met grote schuren of nieuwbouw in de vorm van villa’s met diverse bijgebouwen of agrarische bedrijfsbebouwing. De monumentale boerderijen hebben karakteristieke gevels en worden vaak omringd door erfbeplanting, waardoor bijgebouwen nauwelijks zichtbaar zijn vanaf de dijk. De woningen onder aan de dijk hebben vaak een smalle dieper gelegen strook tussen de dijk en de woning.

Zeeheldenwijk Centrum

Croonenburghwijk

Zuidwijk

Poortwijk

Stougjeswijk De dijkwoningen ‘op’ de Stougjesdijk bestaan grotendeels uit één bouwlaag met kap, waarbij de nokrichting evenwijdig aan de dijk is gesitueerd. Er komen regelmatig dakkapellen voor. De goothoogte wisselt evenals de nokhoogte, waardoor een gevarieerd bebouwingsbeeld ontstaat. De gevels zijn opgetrokken uit metselwerk of zijn gepleisterd. Met name bij de oude dijkwoningen zijn decoraties aanwezig boven deuren en ramen en is er gebruik gemaakt van verschillende kleuren bakstenen. Op het dak liggen pannen in diverse tinten. Soms liggen ook de bijgebouwen, die vaak van hout of baksteen zijn, in de rooilijn langs de dijk. 22

Dorpskern 20 ste-eeuwse uitbreidingen Dijklinten Erven Bedrijfsbebouwing

Oud Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

3. 7 Ve r ke er en ver vo er De belangrijkste drager in de wegenstructuur is de A29 die Rotterdam via de Heinenoordtunnel en de Haringvlietbrug met Noord-Brabant en Zeeland verbindt als onderdeel van de as Rotterdam-Antwerpen. Daarnaast ligt de N217 tussen Nieuw-Beijerland en ’s-Gravendeel. Bij de aansluiting met de A29 is sprake van een ‘verkeerskundig knooppunt’. De N217 vormt aan de oost- en zuidzijde de meeste herkenbare begrenzing van het plangebied, samen met de Stougjesdijk aan de westzijde. Op de N217 kan geen directe aansluiting voor Stougjeswijk gemaakt worden.

Bus richting Goudswaard/Rotterdam: 40 minuten reistijd Interval spits: 10 minuten Buiten spits: 15-25 minuten

N217 Nieuw Beijerland 10 minuten

Bebouwde kom Snelste fietsroute

Bus richting Zuid-Beijerland/Numansdorp: 20-40 minuten reistijd Interval spits: 15 minuten Buiten spits: 30-60 minuten

Hoofdontsluiting Buslijn en bushalte 23

Oud Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

3. 8 Con clusie In Stougjeswijk komen verschillende landschappelijke en cultuurhistorische kernkwaliteiten van de Hoeksche Waard samen. Binnen Stougjeswijk zijn verschillende landschappelijke, beeldbepalende structuren te herkennen. Rond het plangebied is de openheid van het landschap goed te zien. De Stougjesdijk met de boerderijen met erfbeplanting is daarmee structurerend in het landschap. Tussen het open landschap en een dijk als de Stougjesdijk bestaat een sterk contrast. De Stougjesdijk springt derhalve in het oog als beeldbepalende structuur, net als het rudiment van de kreek. Aan de Stougjesdijk is tevens een monumentale boerderij gelegen en er staan ook enkele monumentale bomen. Aan het eind van de 19e eeuw is de stoomtram geïntroduceerd, waarvan nog een verhoogd grondlichaam herkenbaar is in Stougjeswijk, de ‘spoordijk’ of ‘tramdijk’. De ruimtelijke opzet van Stougjeswijk zal de kernwaarden van het landschappelijk DNA borgen. Het DNA van het landschap van de Hoeksche Waard is immers een collectieve waarde die de pijler is voor de ontwikkeling van de Hoeksche Waard in het algemeen en Stougjeswijk in het bijzonder.

Haksingel Kreek Griendkeet Heul Lintbebouwing Kooikerwoning Stelle Eeuwkant Afrastering Buurtschap Dijk Schuur Jaagpad Koepad Poorten en Hekken Brug Knechtswoning Stuweelhaag Donk Muraltmuur Droogschuur Nol Leiboom Trambaan Peekade Kniphaag Poterloods Boerderij

4. Be eldkwaliteit algeme en

Oud-Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

Knotboom

Oud Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

4 .1 Sfe eroms ch r ijving De identiteit van Stougjeswijk wordt opgebouwd rond drie centrale thema’s: het Hoekschewaardse landschap, de cultuurhistorie van de plek en de ‘nieuwe 21ste-eeuwse tijdlaag’. Door deze drie thema’s te combineren ontstaat een uniek beeld voor Stougjeswijk, en zal in meer of mindere mate herkenbaar zijn in alle bebouwing en in de openbare ruimte.

Het la n ds c hap als d rage r

De c ul t uur hi storie van de plek

Een ‘ n ieu we 21ste- e eu ws e t ijd laag ’

Het Hoekschewaardse landschap wordt het centrale thema voor de inrichting van Stougjeswijk. In het plangebied komen de drie belangrijke ruimtelijke elementen van de Hoeksche Waard samen (het open polderlandschap, de dijk en de kreek). Dit worden de ruimtelijke dragers van Stougjeswijk. Naast de Stougjesdijk, die tevens een belangrijk cultuurhistorisch element is, zijn dat de kreek en de polderverkaveling met een structuur van polderslootjes die door zal schemeren in de nieuwe structuur. Het Hoekschewaardse landschap wordt in Stougjeswijk gearticuleerd: het landschap van slootjes, kades, knotbomen, haksingels, jaagpaden, struweelhagen, etc. wordt extra ‘aangezet’ in een typisch Hoekschewaards ruimtelijk raamwerk. Het landschappelijk raamwerk is er niet alleen om in te wonen, het raamwerk wordt ook geprogrammeerd met recreatieve functies zoals wandelen, varen en fietsen, en duurzame elementen zoals waterberging en bomen, houtwallen en andere beplanting met gradiënten voor biodiversiteit.

Veel van de oorspronkelijke cultuurhistorische waarden in de Hoeksche Waard zijn in de loop der tijd verloren gegaan, door ruilverkaveling, kanalisering van kreken of sloop van oude boerderijen. Daarom is het van belang om binnen Stougjeswijk de aanwezige cultuurhistorische waarden zoals de monumentale boerderijen en de tramdijk te behouden. Maar deze cultuurhistorie kan ook een drager zijn van de nieuwe identiteit van Stougjeswijk. De ‘Hoekschewaardse bouwstenen’ zoals dijkwoningen, polderlinten, buurtschappen, tuinderserven, boerderijen en schuren kunnen de basis zijn voor de nieuwe woonsferen in Stougjeswijk. In de architectuur kan evengoed verwezen worden naar een griendkeet, kooikerwoning, knechtswoning, droogschuur of een poterloods. Streekeigen wonen in een landschappelijk raamwerk.

Naast het teruggrijpen op de landschappelijke ondergrond en de cultuurhistorie van de plek, wordt voor Stougjeswijk ook vooruitgekeken naar de toekomst. De nieuwe woningbouwontwikkeling zal immers ook toekomstbestendig zijn, wat te herkennen is in duurzaam gematerialiseerde woningen met installaties voor hernieuwbare energie en warmte, in natuurinclusieve gebouwen met voorzieningen voor flora en fauna, in klimaatadaptieve maatregelen voor het opvangen en vasthouden van hemelwater, etc. Deze nieuwe manier van bouwen past bij de uitdagingen van deze tijd, die past bij de transitie naar een energie-efficiënte en natuurinclusieve en klimaatadaptieve architectuur. Dit zal ook herkenbaar zijn als identiteit van Stougjeswijk.

Staalkaarten voor het Vechtpark — Atelier Veldwerk

pag. 40

Staalkaarten voor het Vechtpark — Atelier Veldwerk

pag. 40

Oud Beijerland Stougjeswijk | Beeldregieplan & Inrichtingsregieplan

het landschap als drager

I nspirat ie

braam

Staalkaarten voor het Vechtpark — Atelier Veldwerk

pag. 30

bosbes

beukennootje

Staalkaarten voor het Vechtpark — Atelier Veldwerk

vlier

de cultuurhistorie van de plek

Staalkaarten voor het Vechtpark — Atelier Veldwerk

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16074592/1