Verslag raadsvergadering 31 januari 2024

20

bewoners en andere betrokkenen beter te verankeren aan de voorkant en duidelijkheid te geven tot hoever de participatie strekt. Het amendement is een mooie gelegenheid voor die partijen die in de commissievergadering hoog opgaven over het belang van participatie om hun woorden nu ook daadwerkelijk betekenis te geven. Amendement A 24-04 ‘Participatie Zonnestraal’ “De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 31 januari 2024, behandelend agendapunt 10 gebiedskader Zonnestraal; constaterende dat: de arbeids- en nazorgkolonie Zonnestraal al vanaf de bouwtijd wordt beschouwd als een uitzonderlijke schepping; -

Zonnestraal een internationaal icoon is en blijft. Het landgoed vertelt het bijzondere verhaal over zorg en re-integratie, crowdfunding en solidariteit en over architectuur en restauratie van het Nieuwe Bouwen;

-

de concepten die in Zonnestraal werden geconcretiseerd nog steeds actueel zijn zoals de toegankelijkheid van de gezondheidszorg voor iedereen ongeacht afkomst en levensovertuiging, het op grond van solidariteit meebetalen aan de zorg voor de (zieke) medemens, de holistische benadering van de mens en het terugkeren naar de maatschappij om daaraan volwaardig te kunnen deelnemen; -

het landgoed Zonnestraal meerdere eigenaren en gebruikers heeft;

overwegende dat: in het gebiedskader is opgenomen dat als opgave wordt gezien: het behouden en passend duurzaam ontwikkelen van Landgoed Zonnestraal aan de hand van de bijzondere waarden zodat het landgoed toekomst bestendig wordt en blijft en goede aansluiting houdt met zijn omgeving; -

in het gebiedskader wordt gesteld dat ‘de eenheid van het landgoed zoveel mogelijk wordt bewaakt en bewaard. Een verdere versnippering van de eigendommen draagt daar niet aan bij’;

-

het landgoed meerdere eigenaren kent zoals Zonnestraal bv, Vesteda, Hilverzorg, Gooi en Omstreken, particuliere eigenaren;

-

overeenkomstig het beleid van de gemeente de initiatiefnemers, Zonnestraal bv, verantwoordelijk zijn voor de participatie;

-

participatie door de verschillende belanghebbenden wordt benoemd als essentieel onderdeel van de planvorming waarvan de resultaten zullen worden meegewogen bij de besluitvorming;

-

er voor initiatiefnemers in relatie tot de vormgeving en reikwijdte van de participatie door de gemeente geen inhoudelijke voorwaarden worden gesteld;

-

de gemeenteraad van Hilversum in 2022 de motie ‘versterking van de positie van belanghebbenden zonder macht’ – in relatie tot burgerparticipatie - unaniem heeft aangenomen;

-

een voorstel hoe deze motie kan worden uitgevoerd tot op heden niet aan de raad is voorgelegd;

Verslag raadsvergadering 31 januari 2024

21

-

de positie van de bewoners van huur- en koopwoningen (en overige eigenaren) in relatie tot de participatie in het kader van het toekomstplan voor Zonnestraal helder moet zijn vanaf de start;

-

het van belang is dat de verschillende belanghebbenden door de eigenaren betrokken worden bij de planvorming;

-

bij de beoordeling de uitkomsten van de participatie worden meegewogen in de uiteindelijke besluitvorming;

-

om dit te kunnen doen is er een participatieplan nodig waar recht wordt gedaan aan de positie en zeggenschap van de mede-eigenaren en bewoners van Zonnestraal;

besluit: het concept-raadsbesluit te wijzigen, zodat deze als volgt komt te luiden: 1. Het Gebiedskader Zonnestraal vast te stellen als kaderstellend document voor het opstellen van een omgevingsplan, met dien verstande dat de verwijzingen naar participatie nader worden uitgewerkt in een participatieplan waarin de mede-eigenaren en bewoners over alle facetten worden geraadpleegd, in de gelegenheid worden gesteld advies te geven op de onderdelen die voor hen van direct belang zijn, en over die onderdelen mee kunnen beslissen.” (Amendement A 24-04 van de PvdA) Mevrouw VAN EXEL-VAN DIJK vraagt wat het gevolg is als het gebiedskader niet langs de raad gaat. Mevrouw KALK stelt dat dat helemaal geen gevolgen hoeft te hebben. Als de ontwikkelaar en de gemeente samen het proces goed met alle betrokkenen doorlopen, dan komt daar een omgevingsplan uit, waarin iedereen zich kan vinden. De taak van de gemeenteraad is om het omgevingsplan vast te stellen. De gemeenteraad stelt geen ondernemingsplan van een individuele ondernemer vast, ook al heet het een toekomstvisie voor een gebied waarin de gemeente belangen heeft. Het gaat haar om rolzuiverheid, waarmee juridische gevolgen in de toekomst te borgen zijn. Mevrouw VAN EXEL-VAN DIJK vraagt of de gemeenteraad door het niet vaststellen van het gebiedskader een stukje grip zal verliezen.

Mevrouw KALK stelt van niet, omdat de raad het omgevingsplan moet vaststellen, dat uiteindelijk bepalend is voor ieders mogelijkheid binnen het gebied. De raad verliest dus geen enkele grip, maar haalt alleen de onzuiverheid uit het voorstel. Dat heeft volgens haar verder geen enkel inhoudelijk gevolg voor de kwaliteit van de te ontwikkelen plannen. Haar motie gaat over het in ere houden van het amfitheater. Bij dit theater passen geen grote groepen mensen en geen versterkte muziek. Het theater is omringd door kwetsbaar natuurgebied, dat men wil behoeden voor bijvoorbeeld de risico's van bosbranden. Die risico’s vergroten als er wel evenementen worden gehouden. De PvdA vindt dat er een zorgvuldige balans moet zijn tussen de kwetsbare natuur op het landgoed Zonnestraal en de wens om het openluchttheater te gebruiken, zoals het bedoeld is en was. Daarom dient zij de motie in, waarin het college wordt opgedragen om ervoor te zorgen dat het amfitheater uitsluitend gebruikt mag worden voor toneel, kleinkunst, onversterkte muziek en kleinschalige activiteiten die in educatieve, culturele of maatschappelijke zin een duidelijke relatie hebben met het herstellingscentrum Zonnestraal of zijn geschiedenis, met een maximum aantal bezoekers en begrensd door het oorspronkelijke aantal zitplaatsen van het amfitheater.

Motie M 24-21 ‘Houd het amfitheater in ere’ De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 31 januari 2024, behandelend agendapunt 10 gebiedskader Zonnestraal; Verslag raadsvergadering 31 januari 2024

22

constaterend dat: • landgoed Zonnestraal, gebouwd in 1923 als werkgelegenheidsproject, over een bescheiden openluchtamfitheater beschikt zonder verdere voorzieningen; • het nooit de bedoeling is geweest om hier publiekstrekkende evenementen te houden; • geluidsversterking door de vorm van een amfitheater niet in de opzet past en daarenboven niet nodig is voor het soort optredens waarvoor het is aangelegd; • dit openluchttheater oorspronkelijk onderdeel uitmaakte van het concept ‘cultuur en ontspanning bespoedigen herstel’, t.b.v. patiënten van Zonnestraal en verplegend personeel; • dit amfitheater plaats biedt aan ten hoogste tweehonderd personen; • dit theater omringd is door kwetsbaar natuurgebied met beschermde status; voorts constaterend dat: • de verleiding om hier evenementen te houden voor de hand ligt gezien de groeiende populariteit van (muziek)evenementen, de aantrekkelijke omgeving en de per auto goed bereikbare locatie; • door klimaatverandering aanhoudend zeer warme en droge periodes steeds vaker voorkomen; wat dit gebied extra kwetsbaar maakt; • bij de circa 200 bewoners van het landgoed op grond van hun ervaringen met eerdere evenementen de vrees leeft dat een toename van evenementen tot overlast zal leiden, voor natuurschade zal zorgen en het risico van bosbrand met zich meebrengt; overwegende dat: • er na vaststelling van het gebiedskader Zonnestraal een

toekomstvisie wordt opgesteld met alle bewoners & gebruikers van Zonnestraal; • de initiatiefnemer daar met bewoners en gebruikers het gesprek nog over aan moet gaan; • er een zorgvuldige balans moet zijn tussen de kwetsbare natuur op landgoed Zonnestraal en de wens om het openluchttheater te gebruiken zoals het bedoeld is; draagt het college op bij het opstellen van voorwaarden voor optredens op Zonnestraal: 1. vooralsnog uitsluitend gebruik toe te staan van het amfitheater voor toneel, kleinkunst, onversterkte muziek en kleinschalige activiteiten die in educatieve, culturele of maatschappelijke zin een duidelijke relatie hebben met het herstellingscentrum Zonnestraal of zijn geschiedenis, met een maximum aantal bezoekers, begrensd door het aantal oorspronkelijke zitplaatsen van het amfitheater; en gaat over tot de orde van de dag.” (Motie M 24-21 van de PvdA) Wat betreft mevrouw REMMERS blijft de bestemming van het gebied maatschappelijk medisch. Er zijn al heel veel beperkingen en er wordt volop geparticipeerd over wat mag, ook om het exploitabel te houden. Een aantal kaders vindt zij wat ruim gesteld. Met name het vermelde dat Zonnestraal wel eens een toeristische en recreatieve hotspot voor de hele regio zou kunnen zijn baart haar toch echt wel wat zorgen. Met name over het openluchttheater wil GroenLinks wat meer kaders meegeven.

GroenLinks wil het college aan de slag laten gaan om het locatieprofiel op te stellen. Op voorhand wil zij dat wat minder beperken dan de PvdA. Haar uitgangspunt is dat de natuur de baas is, waarover zij motie M 24-06 indient. Motie M 24-06 ‘Locatieprofiel evenementen Zonnestraal cultuur heelt’ “De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 31 januari 2024, behandelend agendapunt 10 gebiedskader Zonnestraal; constaterende dat:

Verslag raadsvergadering 31 januari 2024

23

•

een openluchttheater onderdeel uitmaakt van het landgoed Zonnestraal. Dit is gebouwd in 1923 als werkgelegenheidsproject en destijds maakte cultuur in het theater onderdeel uit van het zorgconcept: ‘cultuur en ontspanning bespoedigen herstel’; • het theater een bezoekerscapaciteit heeft van 200 bezoekers; • de gemeente Hilversum het toerisme & recreatie wil stimuleren en het landgoed daarbij wordt gezien als één van de topbestemmingen; • het openluchttheater een prachtige plek is om te genieten van allerlei cultuuruitingen; • het college heeft aangegeven dat er een locatieprofiel opgesteld gaat worden met daarin opgenomen aan welke eisen een – eventueel – evenement moet voldoen; constateert voorts dat: • er na vaststelling van het gebiedskader Zonnestraal een toekomstvisie wordt opgesteld met alle bewoners & gebruikers van Zonnestraal; • dat de initiatiefnemer met bewoners en gebruikers het gesprek aangaat over die toekomstvisie; • er op dit moment nog geen kaders zijn voor het op te stellen locatieprofiel; • er een zorgvuldige balans moet zijn tussen de kwetsbare natuur op landgoed Zonnestraal en de wens om het openluchttheater te gebruiken zoals het bedoeld is; draagt het college op bij het opstellen van het locatieprofiel voor toekomstige evenementen op Zonnestraal uit te gaan van: 1.

de vaststelling van een maximale duur van een evenement in relatie tot de tijd die de natuur nodig heeft om zich te herstellen; 2. het toestaan van evenementen indien deze passen binnen het door de gemeente vastgestelde geluidsmaximum, het lichtplan en tijd gedurende het etmaal waarbinnen een evenement mag worden georganiseerd; 3. een maximaal aantal bezoekers bij een evenement, dat in verhouding staat tot de capaciteit van het theater en eventueel andere locaties op het landgoed; 4. een maximaal aantal evenementen per jaar, dat past bij de context van behoud van natuur en het landgoed als geheel; 5. de mogelijkheid om daarnaast het theater te benutten voor educatieve doeleinden voor scholen; en gaat over tot de orde van de dag.” (Motie M 24-06 van GroenLinks, de VVD, het CDA en Hart voor Hilversum) Wat betreft amendement A 24-02 van de PvdA en Democraten Hilversum, ‘Toekomstvisie Zonnestraal’, vermeldt zij dat de goede volgorde is dat het college de raad altijd een voorstel doet in plaats van een ontwikkelaar, zodat zij daarop een toelichting vraagt. Verder wacht zij de prachtige toekomstvisie van alle participanten af.

De heer GÖBBELS refereert aan het et MTD-rapport, geschreven in opdracht van de rijksadviseurs als ruimtelijke verkenning, het advies van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit en Monumenten, het dossier Unesco werelderfgoed, waaraan ook de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed meewerkte en het beleid van de provincie Noord Holland over hoe zij wil omgaan met het Natuur Netwerk Nederland en de groene bufferzone tussen Noord Holland en Utrecht. Die zijn wat Democraten Hilversum betreft kaders voor de ontwikkeling van Zonnestraal. Daarbij zal hij erop letten dat de participatie met alle belanghebbenden in het gebied goed verloopt en het gebiedskader wordt getoetst aan de kaders van de Omgevingsvisie 2040. De discussie rond een minuscuul deeltje, namelijk het gebruik van het openluchttheater heeft hij met verbazing geobserveerd. Na enige aarzeling heeft hij toch maar een motie opgesteld, die een en ander weer in een iets breder perspectief probeert te plaatsen van het evenementenlocatieprofiel. Motie M 24-22 ‘Het openluchttheater van Zonnestraal’ Verslag raadsvergadering 31 januari 2024

24

“De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 31 januari 2024, behandelend het agendapunt Gebiedskader Zonnestraal; constaterende dat: • het openluchttheater in 1921-1922 is aangelegd als werkverschaffingsproject voor ongeveer honderd werklozen uit de gemeente Hilversum;* • het openluchttheater deel uit maakte van het genezingsproces op Zonnestraal voor de patiënt die niet meer bedlegerig was en de toegang rolstoelvriendelijk werd gemaakt in de coulissen van rododendrons;* • het Landschapsplan (2005) voor de verdere ruimtelijke ontwikkeling van Zonnestraal is gebaseerd op de begrippen rust, vertraging en welzijn;* • de raad een Evenementenkader heeft vastgesteld (2017) waarin wordt gerefereerd aan de visie op evenementen als horend bij een levendige mediastad; • dat het SCENECS internationaal filmfestival, het Dudokconcert en het Lijstfestival inmiddels niet meer bestaan, evenals de wielerronde, de ijsbaan en de horror nights; • de intentie was: ‘locatieprofielen zullen minimaal 1x per 2 jaar tegen het licht worden gehouden en waar nodig, in gesprek met bewoners, organisatoren en andere belanghebbenden, geactualiseerd.

De locatieprofielen worden verwerkt in bestemmingsplannen/ omgevingsplannen.’ (Locatiebeleid 2017, uitwerking van het evenementenkader 2017, p.2); • als uitgangspunten van het evenementenkader onder 'doelen' staat: 'moet zorgen voor een goede balans tussen de wensen van ondernemers en van bewoners', 'draagt bij aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente Hilversum' (Uitgangspuntennotitie evenementenkader, juli 2016, p.1); • het concept-locatie profiel van Zonnestraal deel uitmaakte van de bespreking in de commissie Economie en Bestuur 18.01.2017,** overwegende dat: • dit openluchttheater een functie vervulde voor de mensen die op Zonnestraal verbleven; • er een zorgvuldige balans moet zijn tussen de kwetsbare natuur op landgoed Zonnestraal en de wens om dit openluchttheater te gebruiken zoals het bedoeld is; • de gemeente een motiveringsplicht heeft bij de geformuleerde doelen dat het toestaan van evenementen op Zonnestraal zorgt voor een goede balans tussen de wensen van ondernemers en van bewoners, en hoe het bijdraagt aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente Hilversum; • het vigerend bestemmingsplan Buitengebied geen locatieprofiel kent voor evenementen op Zonnestraal; • Hilversum vanuit milieubelasting geredeneerd vele andere locaties heeft die zich mogelijk beter lenen voor evenementen; • de locatieprofielen, waaronder Zonnestraat**, die in concept zijn

opgesteld in 2017, niet allemaal door de raad zijn besproken en vastgesteld; • in regionaal verband in buurgemeente Eemnes (Heidelaan) het Goois Openluchttheater *** is, op een terrein voor klein-en-grootschaliger evenementen, zonder dat daar in de omgeving veel omwonenden zijn, in eigendom van het GNR, waar de gemeente Hilversum participant in is; draagt het college op de bestaande en concept-locatieprofielen voor evenementen-locaties, waaronder Zonnestraal, te evalueren en actualiseren en de raad hierover een voorstel toe te sturen ter bespreking en besluitvorming uiterlijk in het vierde kwartaal van 2024; en gaat over tot de orde van de dag.” (Motie M 24-22 van Democraten Hilversum) *

Sanatorium Zonnestraal, Geschiedenis en restauratie van een modern monument, P. Meurs, M-T van Thoor, 2010, pp. 16, 70

Verslag raadsvergadering 31 januari 2024

25

** ***

concept locatieprofiel Zonnestraal Goois Openluchttheater, Heidelaan, Eemnes

De heer EKELMANS ziet voor de toekomst een levendig landgoed voor zich, waar mensen kunnen genieten van de prachtige natuur, de historische en iconische gebouwen en dat zij van die gebouwen ook gebruik kunnen maken. Over het voorliggende gebiedskader is de VVD tevreden. Het biedt kansen voor een toekomstvisie, waarin de unieke waarden van het landgoed zijn geborgd, zodanig dat dit architectonische icoon van meerwaarde kan zijn voor een zo een groot mogelijke groep Hilversummers, nu en later. Hij zou graag in het creatieve proces van de planvorming ruimte willen laten voor ideeën die de levendigheid passend bij de sfeer van Zonnestraal versterken. Daarom dient hij samen met BVNL, Hart voor Hilversum en D66 een amendement in, om ruimte te laten voor horeca, ook in de gebouwen van Duiker. Als horeca onderdeel gaat uitmaken van de toekomstvisie, moet die sowieso voldoen aan de daarvoor geldende kaders in het gebiedskader. Daar passen termen bij als ‘natuurinclusief’, ‘kleinschalig’ en ‘dienend aan de totaalbeleving van het landgoed’. Daarnaast steunt hij motie M 24-06 over het ruimte bieden aan evenementen. Voorts is de VVD van mening dat het aantal parkeerplekken niet mag verminderen op of langs de randen van het landgoed.

Amendement A 24-28 ‘Zonnestraal gastvrij voor de horeca’ De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 31 januari 2024, behandelende het Gebiedskader Zonnestraal; constaterende dat: • in het kader een analyse is opgenomen van wel en niet passende functies van het Landgoed Zonnestraal; • bij het zogenoemde Duiker ensemble expliciet staat vermeld dat de functie horeca (misschien) niet past en • er nu al een horecagelegenheid zit in een ruimte van het Duiker ensemble; overwegende dat: • deze horecafunctie een geliefde plek is voor velen; • horeca een stimulerende functie heeft voor ontmoeting; • het benoemen van de horeca als niet passend belemmerend is voor de planvorming en • er mogelijkerwijs in de toekomst redenen zijn om horeca toe te staan in of rond het Duiker ensemble; concluderende dat: • horeca dus mogelijkerwijs wel past bij het Duiker ensemble en • plannen hiervoor altijd in overeenstemming moeten zijn met de rest van het gebiedskader; besluit het conceptraadsbesluit te wijzigen zodat deze als volgt komt de luiden: Het Gebiedskader Zonnestraal vast te stellen als kaderstellend document voor het opstellen van een toekomstvisie door initiatiefnemer, met daarin de volgende wijziging: was ‘In het Duiker ensemble zitten functies die (mogelijk) niet passen zoals horeca, niet-medische kantoren en bedrijven.’ wordt ‘In het Duiker ensemble zitten functies die

(mogelijk) niet passen zoals niet-medische kantoren en bedrijven.’” (Amendement A 24-28 van de VVD, D66, BVNL en Hart voor Hilversum) De heer GÖBBELS vraagt of de heer Ekelmans in het vigerende bestemmingsplan heeft gekeken welke mogelijkheden er momenteel voor horeca bestaan. Verslag raadsvergadering 31 januari 2024

26

De heer EKELMANS heeft dat zeker gedaan en hij heeft geconstateerd dat er voor horeca ruimte is. De indieners willen dat de horeca-optie ook in de gebouwen van Duiker open blijft staan. Nu staat in het plan dat dat niet de eerste keuze wordt. De heer GÖBBELS vindt dat specifiek sturen. Mevrouw VAN HATTUM koestert evenals de andere raadsleden het landgoed. Zij wijst erop dat het landgoed is gemaakt om ongeveer vijftig jaar tuberculosepatiënten te verzorgen. Dat is aan de gebouwen te zien. Het amfitheater is bij de eerste de beste zware regenval verdwenen onder een laag modder. Het is er nu heerlijk wandelen, wonen en werken, mits het landgoed niet door te veel mensen wordt vertrapt en misbruikt. Iedereen wenst graag mooie natuur, maar wil daar ook van kunnen genieten. En wanneer iedereen er teveel van wil genieten, is er geen natuur meer. Dus hoe is nu een gezonde balans tussen die ecologische en economische belangen op het landgoed te bewaken? Alleen met zo'n balans kan het landgoed letterlijk en figuurlijk groeien en bloeien.

D66 vraagt daarom de wethouder om toe te zeggen dat er bij de besluitvorming van de gemeente over de ontwikkeling van het landgoed een gezonde balans wordt bewaakt tussen economische en ecologische belangen, zodat de natuur en de oorspronkelijk bedoelde esthetiek van het landgoed, waaronder het landschap en de gebouwen, niet worden vertrapt en zelfs verloren gaan. Daarnaast wil zij dat er voldoende ruimte wordt geboden door de gemeente om het zogenaamde holistische gedachtegoed van het landgoed te laten groeien en bloeien. Hieronder vallen onder andere cultuur, kleinschalige evenementen en ontspanning, plus kleinschalige horeca, ecologische landbouw en wellicht de ontwikkeling van een paar kleine start-ups. Als de wethouder bovenstaande toezeggingen doet vertrouwt zij hem en het college bij de verdere uitwerking van het gebiedskader en steunt zij de ingediende amendementen en moties verder niet, behalve amendement A 24-28, ‘Gastvrij voor de horeca’, dat D66 mede indient, omdat dit ook uitgaat van de oorspronkelijk holistische visie van de bedenker van het landgoed. Beperkingen via de huidige wet- en regelgeving over de bescherming van de natuur, wonen en recreëren, zijn er ruim voldoende. Er zijn namelijk ontzettend veel juridische beperkingen. Die waarborgen de natuur om Zonnestraal heen, die zij heel belangrijk vindt.

Als de raad geen vinger aan de pols houdt met een visie komt het landgoed als superdure kostenpost wellicht op zijn bordje terug. Daarom steunt D66 amendement A 24-04 van de PvdA, ‘Participatie Zonnestraal’, niet. Want niemand stemt volgens haar voor afbreken en opdoeken. Mevrouw JANSSON wil zuinig zijn op Zonnestraal, een landgoed met unieke cultuurhistorische en landschappelijke waarden. Met een gebiedskader is de raad op de goede weg om in de toekomst de waarde van Zonnestraal te borgen en in de toekomstvisie te kijken naar mogelijkheden. In het gebiedskader ziet zij graag iets meer aanscherping op het onderdeel evenementen. Daarom diende Hart voor Hilversum motie M 24-06 over het locatieprofiel mede in. Een specifieke evenementenverordening voor Zonnestraal vindt zij een goed idee. Horeca was voor haar fractie een moeilijker onderwerp. Kleinschalig blijft toch wel het toverwoord. Zij gunt wandelaars een kop koffie op een terras. Daarbij heeft zij voor ogen dat het zal gaan zoals het nu gaat. Amendement A 24-29, ‘Gastvrij voor horeca’, dient Hart voor Hilversum daarom mede in. Zij wil beperkte horeca niet uitsluiten en zal bij besluiten over de toekomstvisie zien of het gebiedskader gerespecteerd wordt. Mevrouw VERWEIJ wijst erop dat het landgoed mede is gerestaureerd met geld van huuropbrengsten.

De Alliantie heeft landgoed Zonnestraal namelijk in 2007 voor € 6,3 miljoen gekocht en heeft daar een slordige € 13 miljoen aan huuropbrengsten in gestopt. Het Rijk heeft inmiddels gezegd dat soort prestigeprojecten aan banden te leggen. Het landgoed heeft veel geld gekost en is historisch van belang. Zonnestraal kent ook een oorlogsverleden. Daarom vindt zij de startnotitie een goed kader, maar wel heeft zij nog twijfels. De ontwikkelaar belooft veel participatie. Er is een illegale brasserie, er is illegaal gesloopt en er is veel heisa over participatie. Daarom vraagt zij de wethouder goed op te letten. De motie M 24-06 van GroenLinks, de Verslag raadsvergadering 31 januari 2024

27

VVD, het CDA en Hart voor Hilversum over kleinschalige horeca steunt de SP. Motie M 24-21 van de PvdA, ‘Houd het amfitheater in ere’, gaat haar iets te ver. Bij de brasserie worden nu enorme feesten gegeven en grote tenten opgezet. Als er normen en kaders komen raadt zij aan daarop vooral goed te letten. Mevrouw DURLACHER is erg enthousiast over de plannen en constateert dat er zorgen zijn over het vertrappen van de natuur. Er lopen overigens al acht runderen rond, die de natuur ook vertrappen. Zij begreep dat er parkeerplaatsen aan de rand van het landgoed komen en zij vraagt of mindervaliden ook dichterbij mogen parkeren. De heer NANNINGA is het eens met het behouden van bijzondere culturele, architectonisch en natuurwaarden. Die waarden komen volgens hem het beste tot hun recht als men er niet alleen naar mag kijken, maar als men het landgoed ook mag gebruiken voor horeca en beperkte activiteiten, die goed passen. Hij steunt daarom amendement A 24-28 van de VVD, BVNL en Hart voor Hilversum, ‘Zonnestraal gastvrij voor de horeca’ en motie M 24-06 van GroenLinks, de VVD, het CDA en Hart voor Hilversum over locatieprofielen. Motie M 24-21 van de PvdA, ‘Houd het amfitheater in ere’ vindt ook hij wat te ver gaan. De heer VAN VOORDEN (wethouder) herinnert aan de valse start anderhalf jaar geleden, waarna het proces opnieuw is ingericht. Hij herkent ook de zorgen over participatie.

Die is inmiddels enorm goed opgestart, wat ook terug te lezen is in de online gepubliceerde verslagen en in wat hij terughoort van de insprekers en de eigenaren. De eigenaren zien ook de meerwaarde van het participatieproces in, omdat plannen er beter door worden. Hij heeft daarom alle vertrouwen dat de participatie de komende tijd beter wordt. Amendement A 24-04 van de PvdA over participatie ontraadt het college, ook omdat participatie een verantwoordelijkheid van de eigenaren is, die er zeer zorgvuldig mee omgaan. De PvdA sprak ook over een betrouwbare overheid en de wens van de ontwikkelaars om de toekomstvisie te bespreken. In december 2022 stuurde hij de raad een brief met een procesvoorstel, aan welk proces hij graag wil vasthouden. De raad wordt daardoor meegenomen in het proces met grote ruimtelijke keuzen, evenals om grip op participatie te houden. Participatie is namelijk randvoorwaardelijk gemaakt. Gezegd is het gebiedskader pas te zullen bespreken als er een start met participatie wordt gemaakt. Bij de toekomstvisie moet een compleet participatieverslag meegeleverd worden, dat nu al online staat. Dan is er te beoordelen of er voldoende ruimte is voor de holistische benadering. Ook wil het college de ruimte geven aan initiatiefnemers om met een plan te komen. Daarmee zal hij zich ook actief bemoeien.

Amendement A 24-28 van de VVD, BVNL, D66 en Hart voor Hilversum, ‘Zonnestraal gastvrij voor de horeca’, neemt hij mee, omdat dat past in de ontwikkeling van het gebied. In antwoord op BVNL bevestigt hij dat het mogelijk wordt met de auto op bepaalde plekken te komen, ook vanwege de maatschappelijk-medische bestemming. Tegelijkertijd is er de wens om de parkeerdruk naar de randen te verplaatsen. De heer SCHEEPERS (wethouder) omarmt motie M 24-06 van GroenLinks, de VVD, het CDA en Hart voor Hilversum over het opstellen van een locatieprofiel voor het amfitheater dat past bij Zonnestraal. Daarmee is afgelopen zomer een start gemaakt en de motie is daarvoor een steun in de rug. Motie M 24-21 van de PvdA over het in ere houden van het amfitheater legt in het dictum veel beperkingen op aan wat er aan programmering kan. Het college staat liever een generiek locatieprofiel voor het amfitheater voor, waarbij de artistieke inhoud aan de initiatiefnemers blijft. Die motie ontraadt het college daarom. Motie M 24-22 van Democraten Hilversum over het openluchttheater gaat over alle profielen, waaraan het college nog niet toe is. Hij denkt dat de aanwezige profielen nog voldoende zijn en daarnaast is er een goed evenementenkader. Deze motie ontraadt het college eveneens. Tweede termijn Verslag raadsvergadering 31 januari 2024

28

De heer GÖBBELS memoreert dat eens in de een of twee jaar de stand van zaken van locatieprofielen zou worden bekeken. Er is nog geen evaluatie geweest. Daarom zou gekeken moeten worden naar bestaande en concept-locatieprofielen. Ook van Zonnestraal is er namelijk al een conceptlocatieprofiel. De heer SCHEEPERS (wethouder) beschikt over een uitstekend evenementenkader. De locatieprofielen wil hij zeker een keer evalueren. Om Zonnestraal te gebruiken voor een totaalevaluatie van alle locatieprofielen lijkt hem niet helemaal opportuun. Hij gaat de bestaande locatieprofielen zeker evalueren en kijkt nog nader op welke termijn dat gebeurt. Mevrouw KALK had gehoopt dat het college goed zou kijken naar de rol van de raad bij het vaststellen van een toekomstvisie door een individuele ontwikkelaar. Het gaat haar niet om het proces, maar om wie de toekomstvisie vaststelt. Als de raad dat doet, wordt die een wet, waartegen zij bezwaar maakt. De raad moet namelijk altijd het algemeen belang dienen en heeft de door het college aangereikte stukken vast te stellen. De raad kan volgens haar niet rechtstreeks de toekomstvisie van een individuele ontwikkelaar vaststellen. Het verheugt haar dat het met de participatie goed gaat, maar bekend is dat het spannender wordt naarmate het proces vordert en belangen en tegenstellingen scherper worden.

Zij wil bewoners voorkomen die het tegenovergestelde beweren. Daarom heeft de PvdA in amendement A 24-04 voorgesteld om de positie van bewoners beter te verankeren en de zeggenschap vast te leggen. Als men dat niet wil zal de raad daarvan later met de gevolgen geconfronteerd worden als die in de rol van scheidsrechter terecht komt. De wethouder vindt motie M 24-21 over het amfitheater te verstrekkend, omdat die bijna voorschrijft wat er zou moeten gebeuren. Het gaat om hoofdthema’s op het gebied van kleinkunst en toneel, waarmee het programma niet wordt bepaald. Tegelijkertijd wordt er wel bepaald dat er horeca in de Duiker-gebouwen mag. Dat noemt zij minstens net zo detaillistisch. De argumentatie van de wethouder kan zij dus niet helemaal volgen. De heer NANNINGA leest in die motie dat de activiteiten een duidelijke relatie moeten hebben met het herstellingscentrum Zonnestraal en zijn geschiedenis, wat hij lastig vindt. Mevrouw KALK reageert dat de geschiedenis van Zonnestraal een stuk breder is dan de beperking tot het herstellingscentrum als herstelplaats voor tbc-patiënten. Het gaat ook om collectiviteit, verenigingen, werknemersbelangen en de gehele sociaal-democratische geschiedenis. Dat is een enorm ruim begrip.

Mevrouw REMMERS is benieuwd naar de precieze bedoeling van amendement A 24-28 van de VVD, BVNL, Hart voor Hilversum en D66, ‘Zonnestraal gastvrij voor de horeca’, en zij vraagt of er meer of minder horeca zal komen. De heer VAN VOORDEN (wethouder) kondigt een collegevoorstel over de toekomstvisie aan, op grond waarvan het gesprek plaatsvindt. Daarmee is stap voor stap het participatieproces te volgen, waarbij hij hoopt procedures te voorkomen. Het college wil de mogelijkheid bieden om horeca mogelijk te maken. Amendement A 24-02 van de PvdA en Democraten Hilversum, ‘Toekomstvisie Zonnestraal’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 8 tegen 29 stemmen verworpen, met de stemmen van de SP, de PvdA en Democraten Hilversum voor. Amendement A 24-04 van de PvdA, ‘Participatie Zonnestraal’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 8 tegen 29 stemmen verworpen, met de stemmen van de SP, de PvdA en Democraten Hilversum voor.

Verslag raadsvergadering 31 januari 2024

29

Amendement A 24-28 van de VVD, BVNL, Hart voor Hilversum en D66, ‘Gastvrij voor de horeca’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 31 tegen 6 stemmen aangenomen, met de stemmen van Democraten Hilversum en de PvdA tegen. Motie M 24-22 van Democraten Hilversum, ‘Openluchttheater Zonnestraal’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 8 tegen 29 stemmen verworpen, met de stemmen van Democraten Hilversum, de SP en de PvdA voor. Motie M 24-06 van GroenLinks, de VVD, het CDA en Hart voor Hilversum, ‘Locatieprofiel evenementen Zonnestraal, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 24 tegen 13 stemmen aangenomen, met D66, Democraten Hilversum en de PvdA tegen. Motie M 24-21 van de PvdA, ‘Houd het amfitheater in ere’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 6 tegen 31 stemmen verworpen, met de stemmen van de PvdA en Democraten Hilversum voor. Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem aangenomen. 11.

STARTNOTIE ECONOMISCHE VISIE

De VOORZITTER geeft aan dat in de notitie staat hoe het proces naar de economische visie eruit komt te zien en hoe de thema's, opgaven, doelgroepen en gebieden verder worden uitgewerkt. De startnotitie is het kader aan de hand waarvan het college de economische visie verder gaat opstellen. De startnotitie is besproken door de commissie Bestuur en Economie op 24 januari jl. Intussen zijn er verschillende amendementen aangekondigd door Democraten Hilversum, de PvdA en de ChristenUnie. Mevrouw VERWEIJ vindt het vijf keer vermelden van het mkb in de startnotitie bizar weinig. De vermeldingen zijn voornamelijk gedaan in relatie tot start-ups, scale-ups en incubators. Zij wil het ook hebben over de praktisch geschoolde mkb’ers, de lokale ondernemers die alle ruimte nodig hebben. Zij hebben het na de coronaperiode heel zwaar. Daarom verzoekt zij de wethouder om zo ruim mogelijk met alle regels om te gaan en rariteiten als ‘ecologische straten’ uit het woordenboek te schrappen. Ook gaat het om financiële ondersteuning, rekeningen op tijd betalen en ruime PR voor deze mkb’ers. Zij is blij met alle aandacht voor praktisch geschoolden. Nu worden mbo-studenten vaak nog niet voor vol aangezien. Ze krijgen geen korting voor studentenkaarten, ze mogen geen lid van een studentenvereniging worden, krijgen vaak geen of een zeer lage stagevergoeding en ze worden ook nog wel eens gediscrimineerd.

Amendement A 24-23 van de ChristenUnie, ‘Talentontwikkeling centraal in de economische visie’, gaat de SP te ver. Wel duidelijk is dat de prioriteit van de SP bij de praktisch geschoolden ligt, bij de toekomstige loodgieters, timmermannen, snackbarhouders, oliebollenbakkers, verplegers en schilders. Zij noemt het van belang dat de gemeente mkb-vriendelijker wordt. In 2021 stond Hilversum nog niet eens in de top 100 van meest mkb-vriendelijke gemeenten. Daarom daagt zij het college uit om wel in die top 100 terecht te komen. De heer NANNINGA is blij met het voornemen van het college om de economische visie te actualiseren en sluit aan bij het uitgangspunt dat economische groei niet het doel is, maar dat welvaart en welzijn voor inwoners voorop staan. De economie staat ten dienste van de samenleving en niet andersom. Voor ligt een startnotitie om het eerst als raad eens te worden over de uitgangspunten van de nog op te stellen visie. Maar daarin gaat de startnotitie al best wel ver met een uitspraak over de inhoud van de visie zelf, zonder dat daarvoor een goede onderbouwing is gezien. Het gaat de ChristenUnie dan vooral om het onderdeel arbeidsmarkt. De inzet op een talentvolle beroepsbevolking en inclusiviteit noemt hij heel goed, wat voor dit onderdeel al best voldoende had kunnen zijn. Maar de startnotitie gaat verder. Nu al wordt Verslag raadsvergadering 31 januari 2024

30

bepaald dat er inzet nodig is op meer theoretisch opgeleiden. Dezelfde notitie geeft ook aan dat er daarvan al relatief veel zijn. Daarnaast is te lezen dat er ook een grote mismatch bestaat tussen de beroepsbevolking en het aantal banen in Hilversum. Dat kan hij dus niet rijmen met elkaar. Vooral niet als men bedenkt dat een keuze voor meer hbo- en wo-opgeleiden tegelijk een keuze is voor minder praktijkopgeleiden. En dat is weer niet te rijmen met de grote hoeveelheid jongeren die uitstroomt op mbo-niveau en die een talent hebben op praktisch gebied. Ook daarover staat in de startnotitie dat de gemeente daar juist ook het een en ander voor wil organiseren. Hij dient daarom een amendement daarover in. Hij wil vasthouden aan het uitgangspunt om in te zetten op een talentvolle beroepsbevolking, van praktijkschool tot aan universiteit. Iedereen heeft unieke waardevolle talenten waarop de lokale visie zich zou moeten richten. Amendement A 24-23 ‘Talentonwikkeling centraal in economische visie’ “De raad van de gemeente Hilversum in vergadering bijeen op 31 januari 2024, besprekende de Startnotitie Economische Visie Hilversum; constaterende dat: in een economische visie richting wordt gegeven hoe we als gemeente de komende jaren de economische ontwikkeling in Hilversum willen ondersteunen; -

de volgende zin is opgenomen in de startnotitie voor het opstellen van deze visie: ‘Hilversum beschikt over een relatief theoretisch opgeleide beroepsbevolking, dat moeten we behouden en uitbouwen’;

-

er in de inleiding gesproken wordt van een mismatch in de beroepsbevolking in Hilversum ten opzichte van de beschikbare banen;

overwegende dat: een economische visie ten dienste moet staan van de samenleving en de samenleving niet ten dienst van de economie; -

er nog geen onderbouwing is voor wat er nodig is om de “mismatch” in de beroepsbevolking in Hilversum op te lossen of te verminderen;

-

het aanbod van opleidingen in Hilversum en de regio als eerste ten doel zou moeten hebben om talenten tot ontwikkeling te brengen, of dit nu theoretisch is of praktisch;

-

als er al sprake is van relatief veel theoretisch opgeleiden het onlogisch en misschien wel onwenselijk lijkt deze groep nog verder uit te bouwen;

-

dit vraagstuk niet in deze startnotitie kan worden opgelost, maar in de economische visie nadere uitwerking vereist,

besluit: beslispunt 1 van het concept-raadsbesluit te wijzigen, zodat deze als volgt komt te luiden: 1. De startnotitie Economische Visie Hilversum vast te stellen, met de volgende wijziging: onder het kopje ‘Arbeidsmarkt – een vaardige en talentvolle beroepsbevolking’ (pag. 6) van de Startnotitie Economische visie Hilversum wordt de tekst ‘Hilversum beschikt over een relatief theoretisch opgeleide beroepsbevolking, dat moeten we behouden en uitbouwen.’ als volgt gewijzigd: ‘Hilversum beschikt over een relatief theoretisch opgeleide beroepsbevolking.’” (Amendement A 24-23 van de ChristenUnie) De heer LAHAISE mist cultuur als focuslijn, waarover hij een motie indient en hij kan zich nauwelijks voorstellen dat iemand daartegen is. Amendement A 24-17 ‘Economie en cultuur’ Verslag raadsvergadering 31 januari 2024

31

“De gemeenteraad van Hilversum, in vergadering bijeen op 31 januari 2024, behandelend het agendapunt 11 ‘Startnotitie Economische Visie Hilversum’; constaterend dat:  we het profiel Hilversum ‘mediastad’ koesteren en dat we in de visie verkennen hoe we de sector kunnen blijven ondersteunen, werkgelegenheid bevorderen en talent en innovatie een voedingsbodem bieden in onze gemeente;  een goed vestigingsklimaat de kapstok vormt voor een gezonde economische ontwikkeling;  de dynamiek in de mediasector enorm is, zodat Hilversum zich niet kan permitteren achterover te leunen willen we deze sector en zijn werkgelegenheid behouden;  er een evident sterke relatie is tussen media en cultuur;  overwegend dat:  cultuur in de Startnotitie Economische Visie Hilversum wel wordt genoemd (p. 7) maar niet als ‘actie, lijn of instrument’ van beleid;  cultuur ook een economische meerwaarde in zichzelf vertegenwoordigt, zoals aangetoond in het rapport ‘Een schat van waarde’; besluit: het concept-raadsbesluit te wijzigen, zodat deze als volgt komt te luiden: 1. de startnotitie Economische Visie Hilversum vast te stellen, met dien verstande dat daarin de volgende wijzigingen worden opgenomen: 1. de zin ‘We focussen hierbij op 5 lijnen:’ op pagina 12 van de startnotitie wordt gewijzigd in ‘We focussen hierbij op 6 lijnen:’ 2.

aan de vijf lijnen op pagina 12 wordt als zesde toegevoegd: ‘Bevordering van cultuur: de relatie tussen media en cultuur te versterken en uit te bouwen, ook fysiek.’” (Amendement A 24-17 van de PvdA) De heer VAN DROGEN herinnert aan het een jaar terug vastgestelde cultuurbeleid, terwijl de PvdA dat aspect nu aan de vijf focuspunten wil toevoegen. Hij vraagt waarom dat nodig is. De heer LAHAISE ziet vijf focuslijnen gepresenteerd waarvoor extra aandacht nodig is. Daaraan wil hij een zesde focuslijn cultuur toevoegen, omdat de reputatie van de mediastad volgens hem staat of valt bij de aantrekkelijkheid als vestigingsplaats voor mediamakers, zowel voor theoretisch- als praktisch geschoolden. De heer WESTERNENG gaat het bij economie over welzijn en welvaart, die men zou kunnen schragen op voldoende banen voor bewoners van Hilversum en florerende bedrijven die die banen mogelijk maken. Hij is blij met de expliciete ruimte die voor werkgelegenheid in de startnotitie gevraagd wordt. Een handreiking is voor elke nieuw gerealiseerde woning 20 m² aan werkruimte toe te voegen om Hilversum niet in een slaapstad te veranderen. Dat noemt hij een prettige maatstaf om te verkennen hoe de toekomst van de Hilversumse economie eruit zou moeten zien. Cultuur ziet de VVD niet als apart speerpunt.

De wethouder heeft in de commissievergadering hem goed uitgelegd dat er eigenlijk al een oververtegenwoordiging is van theoretische banen en werknemers. Het gaat om een goede match. Er zijn zowel theoretisch als praktisch geschoolden nodig voor een brede en mooie samenleving en economie. De geschetste tegenstelling in amendement A 24-23 ziet hij niet. De heer GÖBBELS ziet opnieuw de vraag spelen wat de relatie met de nog niet vastgestelde omgevingsvisie is en de zorg over de mate van praktisch vooruitdenken aan oplossingen bij conflicterende ruimteclaims. Hij vraagt te denken aan de Commissie MER als men nu wil gaan praten weer over 20 m² werkgebied als maatstaf voor elke nieuw te realiseren woning. Wat betreft werkgelegenheid sluit hij zich aan bij de oproep van de ChristenUnie in amendement A 24-23.

Verslag raadsvergadering 31 januari 2024

32

Hij dient zelf amendement A 24-08 over het kaartmateriaal in, dat zo grofmazig is dat het ondoorzichtig wordt en om verduidelijking vaagt. Amendement A 24-08 ‘Voorkom een valse start (bij Startnotitie Economische Visie’ De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 31 januari 2024, behandelend agendapunt Startnotitie Economische visie; constaterende dat: het kaartmateriaal in de Startnotitie een potentiële ontwikkellocatie Werken aangeeft in het deel tussen Hilversum en Bussum*; -

de Rijksoverheid deze groene randen wil vrijwaren van verstedelijking**;

overwegende dat: - aan de Lage Naarderweg/N524 een solitair gelegen kantoorpand staat en voor het overige een groenblauwe zone ligt tot aan onze buurgemeente; -

nieuwe lintbebouwing hier ongewenst is;

besluit: de Startnotitie Economische visie vast te stellen, met uitzondering van de concept structuurkaart Werken op pagina 11.” (Amendement A 24-08 van Democraten Hilversum) De heer VAN DROGEN heeft bij het kaartje, waarover amendement A 24-08 gaat, het idee dat het gebiedje boven het Media Park vooral om het railinfragebied gaat. Cultuur hoeft wat GroenLinks betreft geen focuspunt te worden in de economische visie. Tot slot vraagt hij de wethouder om een toelichting op amendement A 24-23 van de ChristenUnie, ‘Talentontwikkeling centraal in economische visie’. De heer SCHEEPERS (wethouder) dankt mevrouw Verweij voor haar vurige pleidooi voor de Hilversumse mkb’ers. Aan de vele fantastische mkb-bedrijven besteedt het college veel aandacht, onder andere met de Dag voor de ondernemer en de verkiezing van de ondernemer van het jaar. Het design van Hilversum 600 is gemaakt door SOS Design, een fantastische Hilversumse mkb-onderneming. De gemeente koopt zoveel mogelijk bij eigen mkb’ers in. Wat betreft amendement A 24-23 van de ChristenUnie, ‘Talentontwikkeling centraal in de economische visie’, is dat meer aandacht voor theoretisch opgeleiden noodzakelijkerwijs ten koste gaat van praktisch opgeleiden. Het is heel belangrijk om voor praktische geschoolden veel arbeidsplekken te hebben.

Daarmee gaat het college bijvoorbeeld bij de Gebiedsagenda Zuidwest aan de slag en daartoe ziet het ook absoluut ruimte. Tegelijkertijd heeft de gemeente voor de innovaties op het gebied van media, zorg en misschien ook wel op het gebied van de intersectie tussen media en cultuur hoogopgeleiden nodig. De vermelde woorden daarover wil hij niet uit de startnotitie halen. De heer NANNINGA meent dat het college in de op te stellen visie duidelijk kan maken wat het bedoelt met en-en. Zoals het nu in de startnotitie staat is het hem onduidelijk. Dat punt zou in de visie nader uitgewerkt kunnen worden. De heer SCHEEPERS (wethouder) raadt aan de betreffende woorden te laten staan, omdat er ook een duidelijke boodschap uit spreekt. Beide doelgroepen zijn belangrijk voor de Hilversumse economie. Amendement A 24-17 van de PvdA, ‘Economie en cultuur’, ontraadt hij, hoewel hij het wel met de PvdA eens is. Cultuur is benoemd als belangrijk onderdeel van de Hilversumse economie. De vijf beleidslijnen zijn niet sectoraal, maar meer maatregelen waaraan het college denkt om al die sectoren aan te kunnen jagen. Ook media en zorg staan niet in de vijf beleidslijnen. Het betreft lijnen waarlangs het college alle sectoren wil positioneren in de economie. De vijfde lijn samenwerking gaat bijvoorbeeld over samenwerking tussen media en cultuur en tussen media en zorg.

Verslag raadsvergadering 31 januari 2024

33

Het gebied langs het spoor net buiten de gemeentegrens is het Railpro-terrein. De groenstroken in dat gebied hebben de bestemming natuur en het college is niet van plan daaraan te tornen. Tweede termijn De heer GÖBBELS zegt dank voor die verduidelijking, zodat hij amendement A 24-08 intrekt. De heer LAHAISE trekt na de uitleg van de wethouder amendement A 24-17 in en concludeert dat de bedoeling daarachter is begrepen. Amendement A 24-23 van de ChristenUnie, ‘Talentontwikkeling centraal’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 13 tegen 24 stemmen verworpen, met de stemmen van D66, Democraten Hilversum, BVNL en de ChristenUnie voor. Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 36 stemmen voor en 1 stem tegen aangenomen, met de stem van de ChristenUnie tegen. De VOORZITTER schorst de vergadering om 22.00 uur. Schorsing. De VOORZITTER heropent de vergadering om 22.13 uur. 12.

STARTNOTITE HERINDELING WIJDEMEREN

De VOORZITTER brengt naar voren dat de gemeente Wijdemeren bestuurlijk wil herindelen met een andere gemeente en hiervoor een verkenningsfase start. Ook met het college van de gemeente Hilversum worden daarover gesprekken gevoerd. Met de voorliggende startnotitie vraagt het college aan de gemeenteraad om de opdracht en de kaders voor deze verkenningsfase vast te leggen. De startnotitie is besproken door de commissie Bestuur en Economie op 24 januari jl., waarbij is aangegeven dat dit voorstel met debat naar de raad kan. Intussen is er ook een aantal amendementen aangekondigd. De heer EERENBERG schetst eerst een algemeen beeld alvorens op de startnotitie in te gaan. Het zijn financieel veranderende tijden. Geld is niet meer gratis en begint schaars te worden. Gemeenten vragen via de VNG het Rijk om meer geld, maar ook daar zijn er te veel plannen en is er te weinig geld. Los van alle bestaande financiële uitdagingen licht hij er één sector uit, het onderhoud aan infrastructuur. In de toekomst zijn er grote financiële inspanningen nodig op het gebied van onderhoud van wegen, bruggen, viaducten en dergelijke. TNO heeft in oktober 2023 een rapport uitgebracht, getiteld ‘Vernieuwingsopgave infrastructuur’. De conclusies daarvan zijn schokkend. Er is een grote achterstand bij overheden op het gebied van onderhoud aan infra.

Maar nog veel ernstiger is dat overheden met verkeerde modellen werken om onderhoudskosten te prognosticeren. Hij denkt niet dat de situatie in de regio Gooi en Vechtstreek rooskleuriger is dan het landelijke beeld. Ook in Hilversum was recent nog bij de renovatie van de Kanaalbrug te zien dat grote budgetoverschrijdingen voor en tijdens de uitvoering van projecten een groot financieel risico zijn. Kortom, er zijn financiële uitdagingen genoeg en een mogelijke fusie kan het allemaal nog veel complexer maken. Vervolgens gaat hij inhoudelijk in op het voorliggende stuk. Het verbaast hem dat de gemeente Wijdemeren de start van de onderzoeksfase, de fase na de verkenningsfase, ziet als een periode waar men vertrouwen kan uitspreken om tot een deal te komen. De goede procedure is volgens hem dat men vertrouwen uitspreekt als alle details bekend zijn, ook de financiële, en dan nog kan de deal afketsen. Hij

Verslag raadsvergadering 31 januari 2024

34

steunt het college om dit standpunt van de gemeente Wijdemeren expliciet te toetsen en wat hem betreft mag het college dit direct ontzenuwen. Zeer bezorgd is Hart voor Hilversum over de mogelijke negatieve effecten van de fusie met de gemeente Wijdemeren en de gevolgen en de lasten voor Hilversum. Hij is niet blij met vage termen in dat rapport, zoals ‘niet te zwaar geraakt’. Aan de andere kant begrijpt hij na de uitleg van de wethouder in de commissievergadering dat nog niet al te veel duidelijk is. In het coalitieakkoord hebben de coalitiepartijen afgesproken om de lasten niet te sterk te laten stijgen en dat is niet voor niets gedaan. Hij gaat akkoord met amendement A 24-09 van Democraten Hilversum en D66, ‘Rol van de Audit en rekeningcommissie’, onder aantekening dat die commissie op tijd wordt ingezet en dat er zorgvuldig en zonder tijdsdruk gewerkt kan worden. Spreker snapt de zorgen in amendement A 24-12 van Democraten Hilversum, ‘Geen financieel nadeel voor de Hilversummers en de gemeente Hilversum’. Er is nog geen financiële duidelijkheid, zodat hij dat amendement op dit moment nog niet opportuun vindt. Het toevoegen van een vierde variant, zoals amendement A 24-11 van Democraten Hilversum en D66 vermeldt, vindt hij een optie, die ook uit het participatietraject in Wijdemeren naar voren kwam.

Bijkomend voordeel is dat financiële risico's over meerdere gemeenten gespreid kunnen worden. Wat betreft amendement A 24 16 van Democraten Hilversum, ‘Slimme samenstelling project- en stuurgroep’, heeft hij in de commissievergadering de wethouder de optie voorgehouden om de stuurgroep te versterken met een externe deskundige op het gebied van gemeentelijke fusies. De gemeente Wijdemeren heeft dat namelijk ook gedaan. Het gaat hem niet zozeer om de financiële expert zoals in het amendement staat. Het gaat hem om een persoon die ervaring heeft met gemeentelijke fusies en samenvoegingen van gemeenten. Graag zou hij een toezegging van de wethouder willen hebben dat als zij merkt dat er in het onderhandelingsteam van Hilversum behoefte is aan extra expertise op dat specifieke gebied, zij dan een externe expert gaat werven. Amendement A 24-10 van Hart voor Hilversum gaat over een referendummogelijkheid. Hart voor Hilversum wil dat er bij inwoners de optie onder de aandacht wordt gebracht om gebruik te maken van de Referendumverordening, die overigens in maart 2017 met een zeer grote meerderheid door de raad is aangenomen. Daarom noemt hij dat amendement sympathiek. In de pers en persberichten is regelmatig het belang van Wijdemeren voor de regio naar voren gebracht. Hart voor Hilversum ziet dit belang, maar er zijn nog meer belangrijke afwegingen om een mogelijke fusie te wegen.

Waar er voordelen zijn, zijn er ook nadelen. Mogelijke financiële nadelen zijn voor hem zwaarwegend. Wat hem betreft dient in de berichtgeving ook dit punt naar voren te komen om tot een meer gebalanceerde informatiestroom te komen. Amendement A 24-27 ‘Referendummogelijkheid’ “De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 31 januari 2024, behandelend agendapunt Startnotitie herindeling Wijdemeren; constaterende dat: • herindeling en eventuele samenvoeging van gemeenten complex is; • het college voorstelt om in deze verkennende fase een peiling te houden en in fase 2 andere middelen in te zetten voor participatie, behoudens het referendum; overwegende dat: • gemeente Hilversum wel een correctief Raadgevend referendum verordening heeft; • het college geen behoefte heeft aan een ja/nee referendum; • in de volgende fase, dus na de verkenning, een referendum voor inwoners en ondernemers wel een mogelijkheid zou moeten zijn; spreekt uit dat: • het op voorhand uitsluiten van een referendum niet wenselijk is; besluit: • het concept raadsbesluit te wijzigen, zodat dit als volgt komt te luiden:

Verslag raadsvergadering 31 januari 2024

35

De startnotitie ‘Kaders voor de verkenningsfase van de herindeling van de gemeente Wijdemeren’ vast te stellen, met dien verstande dat de volgende zin wordt verwijderd uit de startnotitie: ‘aan deze twee peilingen hebben wij meer behoefte dan aan bijvoorbeeld een ja/nee referendum, dat een groot risico van oppervlakkigheid en ongenuanceerdheid met zich mee brengt; en wordt vervangen door: ‘aan deze 2 peilingen ontlenen we brede informatie. Indien de wens bij panelleden en/of inwoners bestaat voor een correctief raadgevend referendum, kunnen zij daar conform de verordening naar handelen.’” (Amendement A 24-27 van Hart voor Hilversum) De heer VAN DROGEN vermeldt dat de GroenLinks-afdeling van Hilversum tien jaar terug al fuseerde met GroenLinks Wijdemeren, wat positief is bevallen. De GroenLinks-afdelingsvoorzitter heeft het raadsbesluit van Wijdemeren om zelf aan te geven dat zij niet meer zelfstandig verder kan dapper genoemd en daarbij sluit hij zich aan. Het is namelijk niet makkelijk om dat zomaar over je eigen gemeente te zeggen. GroenLinks is blij dat Hilversum een van de gesprekspartners is en roept het college op om het gesprek open en positief in te gaan en vooral te kijken hoe je elkaar kunt versterken. De zorgen over de financiën deelt hij en die moeten goed in beeld komen.

Maar men kan in eerste instantie vooral kijken naar hoe gemeenten elkaar kunnen versterken en helpen. Ten slotte noemt hij het belangrijk vaart in de gesprekken te houden. Hoe langer die namelijk duren, hoe duurder het wordt. De heer FENNEMA wijst erop dat de raad zich vanavond niet uitspreekt om al dan niet te fuseren met Wijdemeren en of dat een goed idee is, maar over het proces en hoe men komt tot een besluit. Volgens de VVD ligt een goed gebalanceerd plan voor, mede door de uitstekende ambtelijke voorbereiding. Het is wel wat kostbaar, maar het optuigen van een stevige projectorganisatie lijkt hem wel een goed idee. Dat alles niet is dichtgespijkerd lijkt hem eveneens verstandig. Wel begrijpt hij waar de amendementen van Democraten Hilversum vandaan komen, maar die vindt hij te vroeg in het proces. Na een ‘go’ voor een tweede fase staat de VVD zeker open voor een gesprek over geen financieel nadeel voor Hilversum. De VVD steunt amendement A 24-09 van Democraten Hilversum en D66, ‘Rol van de Audit en rekeningcommissie, evenals amendement A 24-11 van Democraten Hilversum en D66 over een vierde variant. Hij begrijpt dat het college geen behoefte heeft aan een ja/nee-referendum, omdat het onderwerp al moeilijk genoeg is. Een dergelijk referendum doet volgens hem geen recht aan het complexe proces. Dat staat los van de Referendumverordening waarover Hilversum beschikt.

Met betrekking tot de peiling steunt hij het idee van het peilen van een willekeurige aangeschreven groep Hilversummers, een dwarsdoorsnede van de Hilversumse bevolking. De Hilversumse Meent hoort volgens hem voor 100% bij Hilversum en hij wil niet de suggestie wekken dat die in dit proces verhandelbaar is. De heer DEEN is het eens met de heer Fennema ten aanzien van De Meent. Het besluit van de gemeente Wijdemeren heeft een enorme impact op de bevolking daarvan. Hij vindt dat Hilversum klaar moet staan voor haar buren als zij hulp nodig hebben, maar niet tot elke prijs. De raad staat voor een uitdagende en interessante periode en de startnotitie geeft een goed proces weer. De gemeente Wijdemeren onderzoekt meerdere opties, zodat het logisch is dat Hilversum voor een vierde optie gaat. Daarom heeft D66 amendement A 24-11 mede ingediend, zo ook amendement A 24-09 over een sterke rol van de Audit- en rekeningcommissie in het vervolg.

Verslag raadsvergadering 31 januari 2024

36

D66 is trots op de Referendumverordening van Hilversum. Inwoners zijn eigenwijs genoeg om hier keuzes in te maken en daarom ondersteunt D66 het amendement A 24-27 van Hart voor Hilversum, ‘Referendummogelijkheid’. Het amendement A 24-10 van Democraten Hilversum, ‘Referendum’ vindt hij daarentegen niets toevoegen. D66 voelt wel veel voor de door Democraten Hilversum voorgestelde externe blik, maar ziet die ook als iets voor een eventuele volgende fase. Voor nu heeft hij vertrouwen in de aanpak en de expertise vanuit de gemeente Hilversum. De genoemde randvoorwaarden voor het financiële nadeel genoemd in amendement A 24-12 van Democraten Hilversum zijn wat hem betreft te absoluut voor deze fase, maar hij staat er wel voor dat de juiste keuzes voor de Hilversumse inwoners worden gemaakt. Maar er zijn ook bredere belangen, bijvoorbeeld het belang van de regio. De heer VONK heeft door de startnotitie vertrouwen dat het proces goed gaat verlopen en was al blij met het doorlopen voortraject. De SP is ook benieuwd naar de reactie op de voorstellen van Democraten Hilversum om het projectteam uit te breiden, zoals vermeld in amendement A 24-16. Als het college dat als meerwaarde ziet is hij daar ook voor. De SP steunt voorstellen die een referendum mogelijk gaan maken en heeft zorgen over de financiële gevolgen van een herindeling.

Daarom gaat hij wel mee met amendement A 24-12 van Democraten Hilversum hierover. Nu zijn er namelijk al Hilversummers die het financieel zwaar hebben en niet rondkomen. Hij kan zich best voorstellen dat de burgemeester diens kaarten af en toe tegen de borst houdt en de raad dan in vertrouwen dingen meldt. De heer STREUTKER verwacht een beetje een verstandshuwelijk, omdat niemand voor het scenario van een fusie heeft gekozen. Wijdemeren is twintig jaar geleden al gefuseerd en dreigt nu weer te gaan scheiden. Ook het CDA kan zich een vierde variant voorstellen. Hij denkt dat de startnotitie prima in elkaar zit en hoopt in de eerste verkenningsfase een mooie stap te kunnen maken. Overigens vindt hij het vervelend dat amendementen van Democraten Hilversum al worden becommentarieerd, terwijl die nog niet zijn ingediend. De heer NANNINGA wil zaken stapsgewijs aanpakken, waarvoor de startnotitie ook bedoeld is. Eerst vindt een verkennend gesprek plaats. De ChristenUnie vindt het goed daarvoor open te staan, evenals voor het onderzoeken van een mogelijke samenwerking. Dat is de gemeente vanuit het brede maatschappelijke belang verplicht en dat biedt wellicht ook mooie kansen en mogelijkheden. Afhankelijk van het verloop van de eerste gesprekken, staat de gemeente mogelijk aan het begin van een impactvol groot traject op allerlei raakvlakken.

De verleiding is daarom groot dat de raad er bovenop gaat zitten en allerlei dingen wil regelen, zoals een referendum en het voorkomen van financiële gevolgen. Hij stelt echter voor om nu als raad nog enigszins terughoudend te zijn en ruimte te geven voor het verkennende gesprek, waarvoor in de startnotitie de goede uitgangspunten staan. Hij wil het college de ruimte bieden om de eerste gesprekken aan te gaan. De heer GÖBBELS laat weten dat wijlen Tweede Kamervoorzitter Vondeling het boek ‘Lam of leeuw’ schreef. Die pleitte ervoor dat de Kamer als leeuw optreedt. Vaak denkt hij aan die titel bij de werkzaamheden van de raad en of die een lam of een leeuw moet zijn. Bij het Wijdemerendossier is de raad de opdrachtgever. De leeuw zegt geen ervaring met een fusie te hebben. Er staat financieel veel op het spel en die grapt dat er financieel zelfs meer op het spel staat dan bij het parkeerbeleid. Daarom, stelt de leeuw, is het goed wanneer vanaf de start de neutrale financiële expert deelneemt in de project- en in de stuurgroep. Daartoe dient hij het volgende amendement in: Amendement A 24-16 ‘Slimme samenstelling project-en-stuurgroep’ Verslag raadsvergadering 31 januari 2024