Collegebrief inzake Toezegging T21-062 MRA Duurzaamheid Top
Tekst van het document
Deze afspraken sluiten aan bij het lokale afvalbeleid van gemeenten voor meer hoogwaardige textiel: zowel vanuit doelstellingen voor minder restafval en meer grondstoffen (VANG-doelstelling), voor meer hoogwaardige grondstoffen (specifieke textielstromen als wol, linnen of katoen) en voor verhoging van kwaliteit van het textiel (minder nat, minder vervuiling). Daar wordt aan gewerkt: zowel richting het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, NVRD, VNG, MVO Nederland, als richting Europese opties wordt hard gewerkt om middelen vrij te krijgen voor de aanpak in de MRA. Dit heeft al geresulteerd in verschillende projecten, waarvan het REFLOW-project door de
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Welke partijen (niet overheden) zijn betrokken?
Waartoe verplichten zij zich?
gemeente Amsterdam de meest vergaande is. Aanvullend heeft provincie Noord-Holland aangekondigd om vanuit het Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie te werken aan een subsidieregeling om de uitvoering van projecten te stimuleren waarin meerdere bedrijven samenwerken op regionale of bovenregionale schaal om circulaire grondstof- of productieketens te vormen De Amsterdam Economic Board speelt een prominente rol. Daarnaast onder meer Waternet, ROC van Amsterdam en ROC van Hilversum, Reade, Cordaan, OLVG, ABN Amro, HvA, AMFI, Amsterdam Fashion Academy, Hout&Meubileringscollege, Artemis, Patagonia, ByBorre, CleanLease, MakersUnite, KingLouie, Meesteropleiding Coupeur, Amsterdam Fashion Academy, Studio Jux, Studio Anneloes, N.I.O. MudJeans, SpaarneGasthuis, Circle Economy, Bright.fiber textiles, Bright.loops en Smart Fibersort bv. Sympany, Leger des Heils, House of Skills, Partijen binnen de Denim Deal, Blue Matters, Bossa, Brightloops, Calik, House of Denim, Kings of Indigo, Kuyichi, Leger des Heils, Modint, MUD Jeans, NEN, Ortaanalodu, Retail Experts Group, Scotch & Soda, Smart Fibersort, Sympany, Wieland Textiles en Wolkat.
Partijen binnen de hotellinnen, Stayokay (vertegenwoordigd met 3 hotels), DoubleTree by Hilton Amsterdam, Amsterdam Tropen Hotel, Hotel Jakarta Amsterdam, The Albus, Mercure Hotel Amsterdam City, Ambassade Hotel Amsterdam, The Student Hotel, Conscious Hotels (vertegenwoordigd met 4 Amsterdamse hotels), QO Amsterdam, Aeon Plaza Hotels (vertegenwoordigd met 2 Amsterdamse hotels), blooming Hotel (Bergen), American Hotel Amsterdam, Leonardo Royal Hotel Amsterdam, Hotelschool The Hague. Partijen binnen de MRA-werkgroep textiel, Meerlanden, Spaarnelanden, HVC, GAD. Deze overige partijen zijn geen onderdeel van deze afspraken voor de Duurzaamheid Top, maar wel van de Green Deal Circulair Textiel. Het commitment verschilt per afspraak: van in-kind inzet, tot concrete investeringen, tot afspraken over aansturing en
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Welke partijen zouden betrokken moeten zijn / worden?
Thema Wat is de ambitie (voor de komende jaren?)
Waarom is die belangrijk?
coördinatie van de deals, tot monitoring. Zie: Circulair textiel: samen schaal creëren - Amsterdam Economic Board Iedere organisatie die circulair textiel een warm hart toedraagt, die wil werken aan een zo laag mogelijke CO2-footprint van textiel, die de sociale omstandigheden van productie wil verbeteren en die wil werken aan concrete oplossingen voor de lineaire textielindustrie.
De MRA als fietsmetropool Inzet is dat in 2025: *private en publieke partijen intensief samenwerken om de potentie van de fiets in onze regio en het goed ontwikkelde netwerk van (snel)fietspaden optimaal te benutten *op meerdere plekken in de MRA fietsservicepunten bestaan waar fietsers terecht kunnen voor verschillende voor hen relevante diensten (reparaties, opladen, beschutte werk/verblijfplek, etc.) *de beschikbare fietskennis en -data is gebundeld en maximaal toegankelijk is en er een bloeiende markt is voor service- en productinnovaties die de aantrekkingskracht en kwaliteitsbeleving voor fietsers vergroten *de daling van het fietsgebruik door kinderen is gestopt * het fietsgebruik onder werknemers is toegenomen doordat in secundaire arbeidsvoorwaarden meer opties zijn opgenomen die dit stimuleren en daarvan ook beter gebruikt wordt gemaakt De MRA heeft onlangs de ambitie uitgesproken een ‘metropool van grote klasse’ te willen zijn, waarin nabijheid en de menselijke maat een grote kracht zijn. Deze ambitie is uitgewerkt in drie doelen: De MRA wil de meest inventieve regio van Europa zijn, met de best opgeleide bevolking; wil een regio voor iedereen zijn, naar de menselijke maat en wil een duurzaam verbonden regio zijn. De inzet op het versterken van de MRA als fietsmetropool sluit naadloos aan op deze ambitie en doelen.
Via deze inzet werken we er immers aan om inwoners gezond te houden, professionals vitaal, de leefomgeving prettig, de regio goed bereikbaar en de economie, innovatie en de werkgelegenheid te stimuleren, juist ook in technische, meer praktijkgerichte beroepen. En daarmee kunnen
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Wat willen we afspreken in oktober 2021?
we de regio tegelijkertijd duurzaam transformeren, zodat de klimaatdoelen worden waargemaakt. Juist nu door de coronacrisis het traditionele woon-werkverkeer goeddeels is stilgevallen, veel organisaties actief nadenken over wanneer en hoe hun werknemers in de toekomst naar het werk moeten komen en het fietsgebruik van volwassenen sowieso is toegenomen, liggen er enorme kansen om met dit traject een bijdrage te leveren aan een duurzaam economisch herstel van onze regio. Tegelijkertijd houdt niets doen risico’s in. Ten eerste omdat het fietsgebruik van kinderen terugloopt en daarmee de fietscultuur in onze regio in gevaar kan komen en ten tweede omdat we daardoor als regio onze positie als internationale voorbeeldregio zouden kunnen kwijtraken. De voorbereiding van mogelijke afspraken is op dit moment in volle gang. Er ligt een aantal concept-afspraken en enkele partijen hebben al een intentie uitgesproken daaraan een actieve bijdrage te leveren. Als kapstok voor deze afspraken wordt gemikt op een in oktober door MRA-overheden, bedrijven en kennisinstellingen te ondertekenen convenant dat zich richt op te behalen doelen in 2025. Het convenant zal verschillende opties bieden aan overheden, bedrijven en kennisinstellingen om deel te nemen, zodat iedereen kan meedoen op een door henzelf gewenste en haalbare manier.
Op basis van het convenant wordt de mogelijkheid geboden in 2022 actief deel te nemen aan (vooralsnog) vier concrete samenwerkingsprojecten, te weten: *Een afspraak over de opening van een aantal – op het snijpunt van fietssnelwegen gelegen – fietsservicepunten in de MRA (om te beginnen op Schiphol Noord) waar fietsers gebruik kunnen maken van nuttige diensten (zoals fietsreparaties, deel- en wisselfietsen, snellaadpunten e-bikes, beschutte werk/verblijfplek, pakketservices, etc.) en die worden bemand door mensen van afstand tot de arbeidsmarkt of zij-instromers. Voor MRA-overheden is hierbij van belang dat de inzet op fietservicepunten deel gaat uitmaken van de werkgevers/werknemersaanpak van het programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid (uitgevoerd door Breikers), van de diverse gebiedsaanpakken mobilitet (in het bijzonder de ontwikkeling van multimodale hubs) en dat in 2022
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
wordt verkend wat in de MRA kansrijke locaties zijn voor fietsservicepunten en dat deze worden opgenomen in het programma Metropolitane Fietsroutes. *Een afspraak over het opzetten van een accelerator door overheden en bedrijven die hun werknemers willen stimuleren meer te gaan fietsen, aanbieders van fiets(dienst)en en kennisinstellingen en die als taak heeft kennis te verspreiden, partijen aan elkaar te verbinden en nieuwe businessmodellen te ontwikkelen. Een eerste stap daarbij is het voor werkgevers en werknemers inzichtelijk maken wat mogelijk is en wat werkt (best practices) en bezien hoe werkgevers/werknemers ontzorgd kunnen worden. Voor MRA-overheden is hierbij van belang dat zij de bereidheid hebben als werkgever een voorbeeld hierin te zijn en dat de accelator deel gaat uitmaken van de werkgevers/werknemersaanpak van programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid. *Een afspraak over de vorming van een regionaal fiets kenniscluster waar alle beschikbare fietsdata en fietskennis maximaal wordt ontsloten. Hierbij wordt aangesloten op het Amsterdam Bike City (ABC) initiatief van de gemeente Amsterdam en de Vervoerregio. Het samenbrengen van deze kennis moet niet alleen de regio helpen om te functioneren als lerende organisatie, maar ook om kennisvragen van vertegenwoordigers uit andere regio’s en landen goed te kunnen beantwoorden.
Aan het ABC-initiatief wordt toegevoegd een one stop ‘clearing house’ voor leren over fiets, waaraan allerlei kennis over de fiets (fietsonderhoud, fietsbeleving, fiets-innovaties, fietsdata, informatie over onderzoek en opleidingen) wordt samen gebracht, Daarnaast moet dit cluster zich op de korte termijn ook in het bijzonder richten op het zo scherp mogelijk in kaart brengen van de maatschappelijke baten van fietsen. De oprichting van dit cluster draagt bij aan een bloeiende markt is voor service- en productinnovaties die de aantrekkingskracht en kwaliteitsbeleving voor fietsers vergroten. Voor MRA-overheden en initiatiefnemers ABC in bijzonder is het van belang dat zij dit willen en ondersteunen, bijv. door data die
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Wat wordt van MRAoverheden gevraagd?
overheden verzamelen en monitoren toegankelijk en toepasbaar te maken. *Een afspraak over een stimuleringsprogramma om kinderen te stimuleren om meer te gaan fietsen o.a. door met elkaar een op- en afstaptijdlijn te ontwikkelen die handvatten biedt om alle problemen in de leeftijd van 2-20 jaar te tackelen, door (samen met het onderwijsveld) meer kinderen toegang te geven tot (het gebruik van) een fiets en door een in een aantal wijken concrete pilots te starten (waarbij in eerste instantie wordt gedacht aan de Calandbuurt in Amsterdam en Amsterdam-Noord). Hierbij kan een koppeling worden gemaakt met lopende verkeers(veiligheids)projecten van MRA-overheden. Voor de MRAoverheden is van belang dat zij dit stimuleringsprogramma ondersteunen en bereid zijn dit aan (lopende) projecten toe te voegen en de bereidheid hebben hier publieke middelen voor te vinden. MRA-overheden spelen een belangrijke rol waar het gaat om de voor fietsgebruik benodigde hardware (fietspaden, snelfietsroutes, bewegwijzering, stallingen, etc.). Dit is op MRA niveau geborgd in het bestaande programma Metropolitane Fietsroutes.
Om het gebruik van die hardware te stimuleren moet echter ook worden geïnvesteerd in verbreding van de hardware met fietsservicepunten, in de ontwikkeling en het gebruik van software (denk aan digitale serviceplatforms, mobiele apps, infrastructuurbeheer, gladheidsbestrijding, deelfiets- en fietsparkeerdiensten, pechservice en gedragscampagnes) en orgware (denk aan de opleiding van monteurs, bewaking en beheer, fietskennis en –dataverwerking) van de fietsinfrastructuur. Dit traject richt zich vooral op deze software en orgware en daarbij hebben MRA-overheden een rol, evenals het bedrijfsleven en kennisinstellingen. Belangrijk is dat MRA-overheden hun actieve betrokkenheid bij en (mede)verantwoordelijkheid voor het aanjagen van en meebouwen aan de software en orgware van de fietsinfrastructuur expliciet uitspreken, het overkoepelende convenant ondertekenen en capaciteit ter beschikking stellen om uitvoering van specifieke
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Waarom is het belangrijk dat MRA overheden hiertoe besluiten?
Zijn er kansen om hiervoor nationale of Europese middelen? En wordt daaraan gewerkt?
Welke partijen (niet overheden) zijn betrokken?
Waartoe verplichten zij zich? Welke partijen zouden betrokken moeten zijn / worden?
afspraken die aansluiten op hun beleidsprioriteiten mogelijk te maken. Omdat: *de coronacrisis hèt moment is om het fietsgebruik in de MRA (juist ook voor woon-werkverkeer en voor schoolgaande kinderen) verder te stimuleren en omdat dit vraagt om samenwerking met andere stakeholders, waarbij alle betrokken partijen eigenaarschap nemen; *de animo bij zowel bedrijfsleven als kennisinstellingen om dat momentum te benutten groot is; *met meer aandacht voor de software en orgware het rendement op de investeringen in de hardware aanzienlijk hoger zal zijn; Zie verder blokje hierboven: waarom is die belangrijk? Die zijn er. Te denken valt aan programma’s als het Nationaal Toekomstbeeld Fiets (NTF), indien hiervoor (landelijk en Europese) middelen beschikbaar komen. De koppeling tussen de MRA Green Deal Fiets en het NTF wordt dit jaar gelegd. maar denk bijv. ook aan middelen van fondsen (Edwin van de Sar Foundation, Bernard van Leer Foundation) waar het gaat om stimulering van het fietsgebruik van kinderen en het positieve effect op hun gezondheid en welbevinden.
Amsterdam Economic Board (als mede-trekker), ABN-AMRO, Schiphol, NS, NS Stations, BAM, PON Lease a Bike, Lo Minck Systemen, Swapfiets, Green Business Club Zaanstad, Politie, Veilig Verkeer Nederland, NexTechnician, Groeifiets, Roetz-Bikes, Breikers, BYCS, HvA, UvA, Universiteit van Hasselt, CWI, AMS, Fietsersbond, IJmond Bereikbaar, Arcadis, Cycle Hub Amsterdam, Op dit moment hebben deze partijen zich alleen nog maar verplicht tot het actief meewerken aan en mede-verantwoordelijkheid nemen voor voorbereiding van gezamenlijke afspraken om fietsgebruik in de MRA te stimuleren. Ministeries van I&W en VWS, werkgeversverenigingen, verzekeraars, landelijke fietsambassadeurs, Social Enterprise NL, MVO Nederland, ANWB CROW, Tour de Force, Edwin van de Sar Foundation, Bernard van Leer Foundation
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Thema Wat is de ambitie (voor de komende jaren?) Waarom is die belangrijk?
Plastic 25% hoogwaardiger gebruik en verwerking van plastic kunststoffen in 2025 in de MRA ten opzichte van 2020 (bron: Ontwerp Programma circulaire economie), waarbij de onderstaande afspraken daar een bijdrage aan gaan leveren. Om verschillende redenen: (1) Slechts een beperkt deel van het jaarlijks vrijkomende plastic wordt gerecycled, het merendeel wordt verbrand. Omdat plastics gemaakt worden uit fossiele stoffen, betekent dit dat plastics op raken. Verder zijn plastics niet altijd goed recyclebaar: alleen de samenstellingen PET, PE en PP vinden een goede weg in de markt, de mixed plastics vormen een groot probleem (ongeveer 40% van het totaal). (2) Door plastic zo goed mogelijk te recyclen wordt voorkomen dat het ons milieu belast. Zo wordt de (micro)plastic soep in de oceanen verminderd en belanden minder microplastics in de natuur. Dit gebeurt niet alleen via de verpakkingen, maar ook door wassen van polyesther kleding, door plastics in shampoos, et cetera. (3) Investeren in een oplossing door de recyclingindustrie in de MRA te stimuleren moeilijk recyclebaar plastic toe te passen in nieuwe producten, draagt bij aan duurzaam economisch herstel. (4) Het goede voorbeeld voor plastic(her)gebruik als MRAoverheden te geven en zo consumenten en bewoners te informeren over verminderen van plasticgebruik en toepassingen van hergebruik.
(5) Ontwikkelen van schaalgrootte om de pilot groene plasticfabriek van en in gemeente Almere van voldoende afzet te voorzien. De groene plasticfabriek is een initiatief van de gemeente Almere en de provincie Flevoland om wat te doen aan het probleem van de lastig recyclebare plastics binnen de MRA. Op dit moment wordt gewerkt aan opschaling van de huidige installatie, waarbij een goed afzetmodel van de producten noodzakelijk is.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Wat willen we afspreken in oktober 2021?
Wat wordt van MRA-overheden gevraagd?
Waarom is het belangrijk dat MRA overheden
(1) Stoppen met het gebruik van single use plastics bij evenementen en dit als voorwaarde op te nemen in het eigen evenementenbeleid (2) Bevorderen van recycling van moeilijk recyclebaar plastics door (minimaal) 1 project met gerecycled plastic in de openbare ruimte te plaatsen. Ad 1: Zowel vanuit overheden als vanuit de evenementensector zijn binnen de MRA veel initiatieven en goede voorbeelden op welke manier single use plastics bij evenementen vermeden kunnen worden. Deze voorbeelden willen we toepassen binnen de hele regio om de hoeveelheid single use plastics verder te reduceren en zo onnodig plasticgebruik te voorkomen. Dit vraagt van overheden het toepassen van de goede voorbeelden in de lokale wet- en regelgeving en het toepassen van beleidsregels voor inkoop bij zelf georganiseerde evenementen over het stoppen van single-use plastics. Vanuit de MRA worden de overheden ondersteund door een handreiking en uitwisseling van kennis en expertise van de goede voorbeelden. Ad 2. Het voorkomen en verminderen van plasticgebruik heeft op de lange termijn effect; op de korte en middellange termijn is recycling met een zo hoog mogelijk perecentage van plastics belangrijk. Voor een deel van de plastics is een nuttige toepassing gevonden. Dit geldt niet voor de moeilijk recyclebare plastics, de zogenaamde mixed plastics.
De MRA-overheden kunnen door toepassing van recyclaat uit mixed plastics in producten in de openbare ruimte deze recycling voor de korte en middellange termijn actief stimuleren. Gevraagd wordt in elk geval 1 project in de openbare ruimte te realiseren (straatmeubilair, verlichting, beschoeiing, steigers et cetera), om zo in communicatieve zin aan inwoners te laten zien wat MRA overheden doen om de recycling te stimuleren en zo dit als economische activiteit stimuleren. Bij voorkeur vanuit de pilot groene plasticfabriek in Almere, om zo voldoende afzet te ontwikkelen en deze pilot te doen slagen. Ad 1: Er zijn veel goede voorbeelden, de evenementensector wil dit goede voorbeeld ook graag uitdragen en het is een eenvoudige manier om impact te maken bij evenementen.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
hiertoe besluiten?
Zijn er kansen om hiervoor nationale of Europese middelen?
Welke partijen (niet overheden) zijn betrokken? Waartoe verplichten zij zich? Welke partijen zouden betrokken moeten zijn / worden?
Ad 2: In de praktijk blijkt het lastig om producten met gerecycled plastic toe te passen in de openbare ruimte, omdat er vaak gewerkt wordt vanuit bestaande bestekken of afspraken. Daarbij is nooit gedacht om dit materiaal toe te passen. Door dit besluit te nemen, worden de mogelijkheden vergroot voor de afname van recyclaat via eisen voor circulaire inkoop van deze producten. Verder is het een discussiepunt tussen de overheden over de nut en noodzaak om gerecycled materiaal in de openbare ruimte toe te passen. Met name is het ontwikkelen van een recycle-industrie het discussiepunt, waarbij voorstanders aangeven dat er nu geen oplossing is voor moeilijk recyclebare plastics en er tussen nu en tien jaar geen zicht is op vermindering van deze hoeveelheid, en waarbij tegenstanders aangeven dat er een mogelijk lock-in effect ontstaat waardoor we vast zitten aan dit type recycle-industrie. Er zijn verschillende mogelijkheden, die deels ook al benut worden binnen de MRA. Zo werken de gemeente Almere en de provincie Flevoland op basis van een Europese subsidie aan de lokale recycling van moeilijk recyclbaar plastics in producten voor de openbare ruimte. Verder worden kansen gezien om de MRA als proeftuin voor de Europese richtlijn ‘Single Use Plastics’ te benutten. Geen binnen de voorgestelde afspraken vanuit de MRA-overheden.
Nvt, want geen Green Deal.
De uitvoering van de afspraken over evenementen worden opgepakt samen met de branchevereniging en het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
In 2018 hebben alle MRA-overheden in een intentie overeenkomst afspraken vastgelegd over Circulair inkopen en opdrachtgeverschap. Op basis hiervan herbevestigen MRA-overheden het volgende: Thema Wat is de ambitie (voor de komende jaren?)
Waarom is dit belangrijk?
Wat willen we afspreken in oktober 2021?
Circulair opdrachtgeven en inkopen In 2018 hebben alle MRA-overheden in een intentieovereenkomst afspraken vastgelegd over circulair opdrachtgeven en inkopen en zich hiermee gecommitteerd aan de volgende doelen en resultaten: 1. 10% circulair inkopen in 2022 op basis van de monitoring binnen de eigen organisatie. 2. Stappen maken voor de verdere doorgroei naar 50% circulair opdrachtgeven en inkopen in 2025. 3. In 2025 een apart besluit te nemen over het in vervolg daarop te bereiken eindbeeld van volledig circulair opdrachtgeven en inkopen in de jaren daarna, waarbij wordt bepaald of 2030 als eindjaar haalbaar en wenselijk is. Circulaire opdrachtgeven en inkopen is een belangrijke instrument voor overheden om circulaire economische activiteiten aan te jagen. Door krachten te bundelen worden koplopers in verschillende marktsegmenten gestimuleerd met steeds duurzamere oplossingen te komen, worden renderende business cases mogelijk gemaakt en wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan het verminderen van de milieubelasting.
- dat in 2022 wordt aangetoond dat aan de overeengekomen 10% circulair opdrachtgeven en inkopen voor de eigen organisatie is voldaan, dan wel, hoe eventuele achterstand op deze ambitie op de snelst haalbare wijze wordt ingelopen; - tevens herbevestigt iedere MRA-overheid dat deze rapportage als basis dient voor de verdere doorgroei naar 50% circulair opdrachtgeven en inkopen in 2025 en dat hiertoe alle benodigde inspanningen geleverd worden; - iedere MRA-overheid geeft tevens aan dat de handreikingen op de tien inkooppakketten die er eind 2022 liggen, alsmede handreikingen die op inkooppakketten opvolgend in de komende jaren worden opgeleverd, worden verspreid binnen de eigen organisatie. De opdrachtgevers binnen de eigen organisatie kunnen deze ondersteuning gebruiken bij inkoopen aanbestedingstrajecten binnen dat inkooppakket of om samenwerking te zoeken met andere MRA-partijen die met soortgelijke trajecten bezig zijn.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
-
Wat wordt van MRAoverheden gevraagd?
Waarom is het belangrijk dat MRAoverheden hiertoe besluiten? Zijn er kansen om hiervoor nationale of Europese middelen? Welke partijen (niet overheden) zijn betrokken?
Waartoe verplichten zij zich? Welke partijen zouden betrokken moeten zijn / worden?
Iedere MRA-overheid zet zich in om op deze wijze circulaire economische activiteiten op regionale en lokale schaal te stimuleren en kansen te bieden. Om deze doelen te bereiken biedt MRA een breed scala aan concrete en praktische tools, ondersteuning en instrumenten aan de MRA-overheden zoals: - Circulaire Roadmap - neemt organisatie stap voor stap mee naar een hoger circulair niveau; - Handreikingen op 10 inkooppakketten; - E-Learning modules; - Intervisies; - Expertpool. Zie hierboven
Op dit moment niet
Amsterdam Economic Board (AMEC) sluit zich aan bij inzet op circulair opdrachtgeven en inkopen door marktpartijen op het vlak van bedrijfsvoering in het facilitaire domein. AMEC onderzoekt op dit moment op welke wijze de registratie en monitoring op een voor deelnemende organisaties op een zo laagdrempelige en zo min mogelijk arbeidsintensieve wijze kan ingevuld. Is nog niet vervat in een expliciete afspraak. Nvt
Nvt
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Afsprakenset MRA Duurzaamheid Top 2021 15 oktober 10.00 – 13.00 uur WTC, Almere (onder voorbehoud) Inhoud
Oplegbrief gedeputeerde Smelik, voorzitter PHO Duurzaamheid Beslispunten voor MRA overheden en toelichting op voorliggende Green Deals en afspraken (bijlage 1) Afspraken MRA Duurzaamheid Top 2021 (bijlage 2) o Green Deal Houtbouw (A1: convenantstekst met bijlagen, A2: overzicht ontvangen reacties en A3: MRA Katern ‘De houtbouw revolutie’) o Green Deal Circulair Textiel (B1: tabel met toelichting op Green Deal en B2: overzicht ontvangen reacties) o Green Deal Fiets MRA (C1: convenantstekst met bijlagen, C2: overzicht van ontvangen reacties, C3: hoe verder na 9 juli?) o Plastic (D1: tabel met toelichting op afspraak en D2: overzicht ontvangen reacties) o Circulair opdrachtgeven en inkopen (E1: notitie met informatie over de afspraken en E2: intentieverklaring Circulair opdrachtgeverschap en inkopen zoals ondertekend op 20 juni 2018)
NB: de onderstreepte documenten maken geen onderdeel van dit pakket, maar zijn als afzonderlijke bijlagen toegevoegd.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Retouradres: Strawinskylaan 1779, 1077 XX Amsterdam
De colleges van B&W van de MRA-gemeenten De colleges van GS van de provincies Flevoland en Noord-Holland Het DB van de Vervoerregio Amsterdam Afschrift aan bestuurders duurzaamheid van provincies en gemeenten
Datum
9 juli 2021
Kenmerk Behandeld door
Edwin Oskam, 06 13546510, e.oskam@amsterdam.nl Lex Hendriksen, 06 46215266, ahendriksen@haarlem.nl Sibel Kurt, 06 82636070, skurt@amsterdam.nl
Onderwerp
Afspraken voor de MRA Duurzaamheid Top van 15 oktober 2021
Geacht college, In mijn brief van 6 mei jl. heb ik u de vijf voorlopige afspraken voor de MRA Duurzaamheid Top – die op de ochtend van 15 oktober 2021 zal worden gehouden in het WTC Almere – voorgelegd. Namens de Stuurgroep Green Deals MRA en het PHO Duurzaamheid van de MRA verzocht ik u hierop een eerste reactie te geven. Van die mogelijkheid hebben bijna vijfentwintig MRA overheden (70%) gebruik gemaakt. De ontvangen reacties zijn besproken in de Stuurgroep Duurzaamheid Top van 23 juni jl. en deze heeft op basis van deze reacties geconcludeerd dat er voor alle vijf de afspraken voldoende draagvlak is om deze tijdens de Duurzaamheid Top ter ondertekening voor te leggen. Door diverse MRA overheden zijn in hun reacties inhoudelijke
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
aandachtspunten naar voren gebracht. Soms zijn deze van algemene aard, soms specifiek per afspraak. Met name is gevraagd om maximale duidelijkheid te geven over de financiële consequenties en de consequenties in termen van capaciteitsinzet die aan instemming met de afspraak verbonden zijn. Daarnaast bleek uit de reacties een behoefte aan meer aandacht voor de human capital kant van de afspraken (wat betekenen deze voor onderwijs en arbeidsmarkt?) en voor de te verwachten impact van de afspraken. In de bijgevoegde versies van de afspraken (bijlage 2) zijn deze aandachtspunten meegenomen. Ik ga ervan uit dat daarmee voldoende antwoord wordt gegeven op de vragen die hierover zijn gesteld. De inhoudelijke kern van de afspraken is daarbij overigens niet fundamenteel veranderd. Voor een aantal afspraken is wel de vorm aangepast. Zo zijn de Green Deal Houtbouw en de Green Deal Fiets MRA inmiddels uitgewerkt in een uitvoeringsconvenant. Drie van de afspraken (circulaire houtbouw, circulair textiel en de MRA als fietsmetropool) zijn zogenoemde Green Deals. Kern daarvan is dat daarbij ook het bedrijfsleven, kennisinstellingen en andere stakeholders zijn betrokken. Deze Green Deals komen voort uit een op 15 juni 2020 gehouden MRA-breed bestuurlijk overleg dat als reactie op de coronacrisis werd georganiseerd.
Daarin spraken bestuurders de wens uit om samen met bedrijfsleven en kennisinstellingen initiatieven op te pakken die een impus gaven voor een duurzaam economisch herstel uit de coronacrisis. Deze Green Deals zijn ook besproken tijdens het State of the Region event van 2 december 2020. Behalve deze Green Deals zijn voor de Duurzaamheid Top 2021 ook twee afspraken uitgewerkt vanuit het MRA programma circulaire economie. De eerste richt zich op een MRA-brede inzet op de toepassing van circulaire plastics, de tweede op de concretisering van in 2018 gemaakte afspraken rond circulair inkopen. Met nadruk wijs ik u erop dat een succesvolle uitvoering van deze afspraken
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
soms vraagt om nieuwe werkwijzen en procedures binnen overheidsorganisaties. De afspraken hebben immers steeds betrekking op thema’s die op het snijvlak liggen van duurzaamheid en onderwerpen als mobiliteit, economie, bouwen en wonen. Om het proces van afstemming hierover in uw organisatie te faciliteren bevat bijlage 1 een opzet voor een bestuurlijk behandelvoorstel met daarin opgenomen de beslispunten die nu aan u worden voorgelegd. U kunt dit mogelijk benutten voor uw eigen college format. Ik verzoek u om de vijf afspraken in uw college te agenderen en voor de Duurzaamheid Top van 15 oktober een beslissing te nemen over de ondertekening daarvan tijdens de Top (waarbij u uiteraard per afspraak uw afweging kunt maken). Dit creëert de ruimte voor de bestuurder die namens uw organisatie de Top gaat bijwonen om de afspraken te tekenen met het mandaat van het college. Om de voorbereiding van de Top zo soepel mogelijk te laten verlopen verzoek ik u ook om uiterlijk op 1 oktober te laten weten welke van de 5 afspraken uw organisatie gaat ondertekenen. Uiteraard hoop ik op brede steun voor elk van de afspraken. Dat geeft immers naar onze partners het meest duidelijke signaal dat het ons als overheden ernst is.
Het is echter niet ondenkbaar dat sommige afspraken in eerste instantie worden ondertekend door een beperkt aantal MRA-overheden (coalitions of the willing), die daarmee wellicht de weg bereiden voor andere MRA-overleden om in een later stadium alsnog aan te sluiten. Parallel aan het traject van de positiebepaling door MRA-overheden loopt het traject waarbij de vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven en de kennisinstellingen die bij de diverse Green Deals betrokken zijn ook hun positie bepalen. Ook zij nemen voorafgaand aan de Top hun besluit, zodat ook zij gemandateerd zijn om namens hun organisatie te tekenen.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Ik hoop u via deze brief voor dit moment voldoende te hebben geïnformeerd. Indien u vragen heeft of aandachtspunten wilt meegeven kunt u contact opnemen met Lex Hendriksen of Edwin Oskam, beiden verbonden aan de MRA- programma’s Duurzaamheid. Hun contactgegevens treft u in de aanhef van deze brief. Met vriendelijke groet,
Cora Smelik, mede namens het PHO Duurzaamheid MRA, de stuurgroep Green Deals MRA en de stuurgroep MRA Duurzaamheid Top
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Bijlage 1: Beslispunten voor MRA overheden en toelichting op voorliggende Green Deals en afspraken Toelichting: Deze bijlage is opgesteld op verzoek van ambtenaren van MRAoverheden en is bedoeld als input voor een collegebesluit over de standpuntbepaling m.b.t. de afspraken voor de MRA Duurzaamheid Top van 15 oktober. De bijlage bevat de beslispunten waarvan u in de collegebesluiten uit zou kunnen gaan en achtergrondinformatie over o.a. de financiële consequenties van ondertekening van de afspraken en de consequenties in termen van gevraagde personeelsinzet, impact van de afspraken, alsmede de argumenten voor en risico’s van de afspraken. Het is uiteraard geheel aan u/uw college om te bepalen op welke wijze u de afspraken agendeert.
De beslispunten op een rij 1. Het college onderschrijft de ambitie om op de Duurzaamheid Top van 15 oktober samen met MRA overheden, bedrijven en andere relevante stakeholders op de vijf voorgelegde onderwerpen tot zo concreet mogelijke afspraken te komen om op die manier een impuls te geven aan een duurzaam herstel uit de coronacrisis. 2. Het college mandateert de bestuurder die de gemeente / provincie vertegenwoordigt tijdens de Duurzaamheid Top om die afspraken namens de gemeente / provincie te ondertekenen waarmee het college formeel heeft ingestemd. Green deal houtbouw 3.1. Het college stemt in met de ondertekening in oktober van het jaarlijks te actualiseren convenant (‘Green Deal’) Houtbouw MRA 2021-2025. Daarin wordt het uitgangspunt om vanaf 2025 voor alle nieuwbouw in de MRA een schaalsprong te maken door minimaal 20% uit te voeren in houtbouw/ biobased bouw. Deze doelstelling wordt vertaald in afspraken over aan te wijzen locaties, het ontwikkelen en delen van kennis, verbetering van de
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
bouwregelgeving, kosten en businesscase afstemmen. Het college stemt er daarnaast mee in dat het stimuleren van houtbouw/biobased bouw wordt opgenomen in de (komende) omgevingsvisie en de omgevingsplannen. Het college stelt de eigen organisatie in staat de intenties van het convenant te realiseren en geeft jaarlijks aan hoe de organisatie op dit punt vorderingen maakt. Het convenant Houtbouw MRA betreft een uitdaging waar publieke en private partijen alsook kennisinstellingen (triple helix) gezamenlijk hun schouders onder willen zetten. Green deal circulair textiel 3.2. Het college stemt er mee in: toe te werken naar meer hoogwaardige inzameling van textiel met minimaal 7 kilogram per inwoner per jaar in 2025 en/of inzet op inzameling van specifieke textielstromen; zich bij toekomstige inkoop van kleding en textiel te commiteren aan de handreiking klimaatneutrale en circulaire inkoop bedrijfskleding; de contracten voor textielsortering en verwerking af te stemmen op een model van lokale sortering en regionale verwerking. Green deal MRA als fietsmetropool 3.3. Het college onderschrijft dat het actief betrokken en (mede)verantwoordelijk wil zijn voor het aanjagen van en het meebouwen aan de software en orgware van de fietsinfrastructuur en daarmee voor het verder stimuleren van het fietsgebruik. Het college stemt in met:
de ondertekening in oktober van het daarop gerichte overkoepelende convenant (onder het voorbehoud dat er op dat moment een afspraak is over de benodigde basisfinanciering voor de uitvoering daarvan)
deelname aan de Green Deal Fiets MRA in de rol van: o lid peloton of lid kopgroep o sprinter-klimmer bij het thema fietsservicepunten/fietsvriendelijke arbeidsvoorwaarden/kenniscluster/kind en fiets/nieuw thema: het actief verkennen van de raakvlakken tussen de eigen
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
beleidsprioriteiten en de onder dat convenant in uitwerking zijnde specifieke afspraken (gericht op resp. het openen van fietsservicepunten, op het stimuleren van werknemers om de fiets te gebruiken, op de vorming van een regionaal fiets kenniscluster en op het stimuleren van het fietsgebruik van kinderen) en en van de mogelijkheden om daarop aan te sluiten. Niet herbruikbaar plastic 3.4. Het college stemt in met het ondertekenen van de afspraak die betrekking heeft op: het opnemen van een stop op het gebruik van single use plastics bij evenementen als voorwaarde in het eigen evenementenbeleid; het bevorderen van recycling van moeilijk recyclebaar plastics door vanaf 2025 ten minste voor 1 project in de openbare ruimte als eis te hanteren dat het straatmeubilair dat wordt toegepast is samengesteld uit niet direct recyclebaar plastic; Afspraak over circulair inkopen 3.5. Het college stemt in met het schriftelijk herbevestigen van de eerder in 2018 vastgelegde intentie om tot circulair opdrachtgeven en inkopen in de MRA te komen (collegebesluit xxxx) door aan te geven dat in 2022 over de voortgang op de klimaatneutrale circulaire inkoop aan de MRA wordt gerapporteerd en door te bevestigen dat met actieve inzet wordt bereikt dat in 2025 50% van alle inkoop door de eigen organisatie klimaatneutraal en circulair plaats heeft zoals in 2018 al is voorgenomen.
Het college stemt er daarnaast mee in dat de handreikingen op de tien inkooppakketten die er eind 2022 liggen, alsmede handreikingen die op inkooppakketten die in de komende jaren worden opgeleverd, worden verspreid binnen de eigen organisatie, zodat de opdrachtgevers binnen de eigen organisatie deze kunnen gebruiken bij inkoop- en aanbestedingstrajecten binnen dat inkooppakket of om samenwerking te zoeken met andere MRA-partijen die met soortgelijke trajecten bezig zijn.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Achtergrondinformatie: nadere toelichting op de afspraken De Duurzaamheid Top van 15 oktober wordt op een andere manier voorbereid dan de Duurzaamheid Top-pen die in 2019 en 2020 werden gehouden. Op de voorgaande bijeenkomsten werden MRA- breed intenties uitgesproken, die daarna nog moesten worden geformaliseerd door individuele MRA overheden. Voor de komende Duurzaamheid Top is het de bedoeling om op de dag van de Duurzaamheid Top zelf, tot concrete besluiten te komen op de vijf voorbereidde afspraken. Daarmee wordt de kans op een succesvolle follow up vergroot. Dat vraagt er uiteraard om dat colleges hierover vooraf een expliciet standpunt innemen, zodat de bestuurders die aan de Top deelnemen, namens hun college een standpunt kunnen innemen. De afspraken die op de Duurzaamheid Top worden voorgelegd zijn het afgelopen half jaar voorbereid. Drie van deze afspraken zijn Green Deals en deze zijn een direct gevolg van een op 15 juni 2020 gehouden MRA-breed bestuurlijk overleg. Daarin spraken de bestuurders de wens uit om samen met het bedrijfsleven en kennisinstellingen te komen tot Green Deals met als doel om op die manier gezamenlijk een impuls te geven aan een duurzaam economisch herstel uit de coronacrisis.
De Green Deals Houtbouw, Circulair Textiel en Fiets MRA die vanuit dit overleg zijn geconcretiseerd vormen nu onderdeel van de besluitvorming van de Duurzaamheid Top op 15 oktober as. (zie de beslispunten 3.1 -3.3). Behalve deze Green Deals zijn er voor de Duurzaamheid Top 2021 ook twee afspraken uitgewerkt vanuit het programma circulaire economie. De eerste richt zich op de MRA-brede inzet op de toepassing van circulaire plastics, de tweede op de concretisering van de in 2018 MRA-breed uitgesproken intenties rond circulair inkopen (zie de beslispunten 3.4 en 3.5).
De essentie van de afspraken De Green Deal Houtbouw Met het convenant houtbouw MRA spreken overheden, private vastgoedpartijen en partijen als woningcorporaties, ingenieursbureaus en
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
banken af op welke wijze zij in een nauwe publiek-private samenwerking de schaalsprong in houtbouw in de MRA (20% van de woningproductie vanaf 2025) tot stand willen brengen. Dat doen zij door afspraken te maken over aan te wijzen locaties, over het ontwikkelen en delen van kennis (in samenhang met de City Deals en de innovatieprogramma’s van bijvoorbeeld de NEPROM), over verbetering van de bestaande bouwregelgeving en over kosten en haalbare business cases. De Green Deal Circulair Textiel De drie afspraken die voorliggen tijdens de Duurzaamheid Top 2021 vormen de bijdrage van de overheden aan de Green Deal Circulair Textiel en zijn er op gericht om via een gezamenlijke overheidsinzet te komen tot meer hoogwaardige inzameling van textiel in de MRA en/of inzet op inzameling van specifieke textielstromen, tot het gebruik van de Handreiking klimaatneutrale en circulaire inkoop bedrijfskleding bij de inkoop van bedrijfskleding en textiel en tot de uitwerking samenwerking sorteren en verwerken MRA-overheden via contractering. Deze afspraken maken deel uit van een bredere set van afspraken met kennisinstellingen en bedrijven over Circulair Textiel. De Green Deal Fiets MRA De Green Deal Fiets MRA beoogt de potentie van de fiets in de regio te versterken en het goed ontwikkelde netwerk van (snel)fietspaden optimaal te benutten.
Hiertoe werken private en publieke partijen intensief samen om ideeën om te zetten in concrete projecten die het gebruik van de fiets in de metropoolregio stimuleert. Het accent ligt daarbij niet op de fietsinfrastructuur zelf, maar juist op andere aspecten van het fietsecosysteem (de ‘software’ en ‘orgware’) waarmee het maatschappelijk rendement op de investeringen in die fietsinfrastructuur (in de vorm van een intensiever gebruik daarvan) kan worden verhoogd. Plastic In het Programma Circulaire Economie is de ambitie neergelegd om in de MRA in 2025 te komen tot een 25% hoogwaardiger gebruik en verwerking van plastic kunststoffen t.o.v. 2020. De afspraken die voorliggen tijdens de Duurzaamheid Top zijn bedoeld om aan deze ambitie invulling te geven.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Circulair opdrachtgeven en inkopen In 2018 hebben alle MRA-overheden in een intentieovereenkomst afspraken vastgelegd over circulair opdrachtgeven en inkopen en zich hiermee gecommitteerd aan de volgende doelen en resultaten: 1. 10% circulair inkopen in 2022. 2. Stappen maken voor de verdere doorgroei naar 50% circulair opdrachtgeven en inkopen in 2025. 3. In 2025 een apart besluit te nemen over het in vervolg daarop te bereiken eindbeeld van volledig circulair opdrachtgeven en inkopen in de jaren daarna, waarbij wordt bepaald of 2030 als eindjaar haalbaar en wenselijk is. Tijdens de Duurzaamheid Top 2021 worden afspraken gemaakt die hierop voortborduren en de eerder geformuleerde ambities helpen realiseren.
Consequenties van ondertekening voor MRA-overheden (incl. financiële consequenties en benodigde capaciteitsinzet) De Green Deal Houtbouw De gemeenten gaan door ondertekening akkoord met een inspanningsverplichting om houtbouw hoog op de woningbouwagenda te zetten: Zij wijzen geschikte locaties voor houtbouw aan, voor korte en langere termijn. Vanaf 2022 wijzen gemeenten jaarlijks minimaal 1 locatie aan voor houtbouw en zorgen ervoor dat deze locatie op de markt komt, Zij nemen het stimuleren van houtbouw op in hun op te stellen omgevingsvisies, Bij uitgifte van eigen grond zorgen zij dat de uitgiftevoorwaarden ondersteunend zijn aan dit convenant houtbouw MRA, Zij werken aan het vroegtijdig vergroten van de interne expertise rond houtbouw door middel van het voor relevante ambtenaren bijwonen van informatie- en expertsessies en het delen van kennis tussen de relevante interne onderdelen en ervaring binnen de MRA met andere gemeenten,
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Zij stellen de eigen organisatie in staat om de intenties van dit convenant te realiseren. Directies woningbouw en duurzaamheid geven ieder jaar binnen de MRA aan hoe de organisatie op dit punt vorderingen maakt, Projectvoorstellen vanuit de markt richting houtbouw zullen zij positief waarderen en ondersteunen bij de uitwerking, Zij vragen aan ontwikkelende partijen een milieu-impact berekening op basis van LCA (Levens Cyclus Analyse, bijvoorbeeld bij MPG) waarbij nadrukkelijk biogeen CO2 opgeslagen in hout en biobased materialen wordt meegerekend.
Deze inspanning zal per gemeente enige extra capaciteit vergen, zoals bij elke transitie en nieuwe werksoort. In de kennisagenda opgenomen in het MRA convenant zijn handreikingen gedaan om daaraan tegemoet te komen met actief onderling kennisdelen en inzet van de flexibele schil in de MRA. Gemeenten zoals Amsterdam hebben inmiddels de nodige ervaring met houtbouwprojecten en hebben toegezegd hun kennis met andere MRAgemeenten te zullen delen. Ambtenaren zullen gerichte trainingen moeten volgen, mede aangeboden via de MRA en de City Deals (ministerie BZK). Wat betreft mogelijke extra kosten van houtbouw: door integraal met alle stappen in de ontwikkel- en bouwketen te rekenen is de verwachting dat de (life time) investeringskosten van projecten tot 10 lagen niet tot nauwelijks duurder zullen zijn dan bij traditionele bouw. In afspraken tussen gemeenten en private partijen rond de kosten van projecten zullen partijen deze integrale kostenopstelling gaandeweg onder de knie krijgen. De reductie van emissies van CO2 en stikstof is daarentegen zeer fors in deze vergelijking.
Voor provincies zijn de volgende afspraken opgenomen: Wanneer de houtbouwdoelstelling wordt overgenomen door de gemeenten, zullen de gezamenlijke gemeenten in regionaal verband met de provincies het woonakkoord daarop met een wijzigingsovereenkomst actualiseren; Zij maken ruimte in regionale plannen voor de realisatie van nieuwe gebieden met multifunctioneel bos. In de loop van 2022 rapporteren de provincies over vorderingen op dit terrein.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
De Green Deal Circulair Textiel Ondertekening van de afspraak over Circulair Textiel tijdens de Duurzaamheid Top betekent voor MRA-overheden dat: zij zich door het gebruik van de Handreiking hoogwaardige inzameling inzetten om meer hoogwaardig textiel in te zamelen en zo toe te werken naar minder hoogwaardig textiel in het restafval. zij toezeggen om bij toekomstige inkooptrajecten van bedrijfskleding en textiel de Handreiking Inkoop circulair textiel te gaan gebruiken. Daardoor wordt én de markt voor circulair textiel gestimuleerd én een concrete bijdrage geleverd aan de reductie van de negatieve effecten van textiel èn d.m.v. van inkoop aan het bereiken van de doelstellingen op circulaire inkoop. zij een actieve bijdrage gaan leveren aan de verkenning naar het afstemmen van een model van lokale sortering van al het ingezamelde textiel (per gemeente of per groep van gemeenten) op herdraagbaar en niet-herdraagbaar, en regionale verwerking van het niet-herdraagbare textiel. Ondertekening van de Green Deal Circulair Textiel heeft in beginsel geen financiële consequenties voor MRA-overheden omdat het reguliere werkzaamheden betreft op afvalbeleid, op inkoop en aanbesteding en contractvorming. Voor het afvalbeleid hebben verschillende overheden laten weten dat zij de afspraken gaan opnemen in hun afvalbeleid.
Voor inkoopaanbesteding geldt dat overheden ook op deze manier werken en de handreiking een extra impuls geeft zonder financiële consequenties. Voor contractvorming bij sortering-verwerking betreft het een richtinggevende uitspraak om samenwerking te onderzoeken. De afspraken vragen om incidentele inzet van de beleidsmedewerker afval voor de verkenning naar sorteren en verwerken en inzet voor het vertalen van de doelstelling voor 7 kg naar maatregelen in de gemeente. De Green Deal Fiets MRA Artikel 8 van het convenant dat betrekking heeft op de financiën en bekostiging van de Green Deal Fiets is nog niet uitgewerkt. Voor een succesvolle uitrol van activiteiten na de ondertekening daarvan is jaarlijks naar
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
schatting een bedrag van 75.000 euro nodig. Deze basisfinanciering is nodig om de inzet van een trekker van die uitrol te kunnen financieren en voor bijv. communicatie en events. Daarnaast zullen er ook budgetten noodzakelijk zijn voor financiering van de te ontwikkelen activiteiten op de concrete thema’s (projectfinanciering), maar de omvang daarvan is afhankelijk van nadere keuzes en maken geen deel uit van de basisfinanciering. De inzet is om de benodigde basisfinanciering van naar verwachting 75.000 euro in de periode tot eind 2022 deels te dekken uit bestaande budgetten van de MRA en de Vervoerregio en deels te dekken uit bijdragen van nietoverheden. Van de gemeenten en de provincies zal in principe geen financiële bijdrage worden gevraagd voor het jaar 2022. Met de leden van het MRA Platform Mobiliteit (Vervoerregio, provincies N-Holland, Flevoland en gemeenten Amsterdam en Almere) zal worden gesproken over de mogelijkheid van een financiële bijdrage. In de periode tot 15 oktober zal in nadere gesprekken met alle betrokken stakeholders moeten blijken of dergelijke afspraken kunnen worden gemaakt op een wijze die voor alle betrokken stakeholders acceptabel is. Dit is een noodzakelijke voorwaarde voor het kunnen afsluiten van de Green Deal Fiets MRA. Voor de periode na 2022 zal opnieuw worden bezien wat een logisch financieringsvoorstel is.
Over de benodigde projectfinanciering kunnen in het convenant op dit moment nog geen concrete uitspraken worden gedaan en bindende financiële afspraken worden gemaakt. Per thema zal worden bezien welke ambities worden geformuleerd, welke concrete activiteiten daarvoor nodig zijn en welke financieringsmogelijkheden daarvoor beschikbaar zijn. De benodigde projectfinanciering zal door de partijen die betrokken zijn bij het betreffende thema gezamenlijk moeten worden gevonden. De consequenties van ondertekening van het convenant voor de personeelsinzet zijn afhankelijk van de wijze waarop overheden daarop aansluiten. Deze inzet is minimaal indien gekozen wordt voor een rol in het ‘peloton’, maar is substantiëler indien gekozen wordt voor een rol in de ‘kopgroep’ of een rol als ‘sprinter’ of ‘klimmer’ op een specifiek thema (waarbij deze keuze uiteraard mede bepaald zal worden door de mate waarin deze thema’s aansluiten op de eigen beleidsfocus).
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Plastic Zowel vanuit overheden als vanuit de evenementensector zijn binnen de MRA veel initiatieven en goede voorbeelden op welke manier single use plastics bij evenementen vermeden kunnen worden. Denk daarbij bijv. aan de toepassing van statiegeldsystemen voor bekers. Deze voorbeelden willen we gaan uitrollen binnen de hele regio. Dit vraagt van overheden het toepassen van de goede voorbeelden in de lokale wet- en regelgeving en het toepassen van beleidsregels voor inkoop bij zelf georganiseerde evenementen over het stoppen van single-use plastics. Vanuit de MRA worden de overheden daarbij ondersteund door een handreiking en uitwisseling van kennis en expertise van de goede voorbeelden. De MRA-overheden kunnen door toepassing van recyclaat uit mixed plastics in producten in de openbare ruimte het hergebruik van deze moeilijk recyclebare plastics actief stimuleren. Gevraagd wordt in elk geval 1 project in de openbare ruimte te realiseren, om zo aan inwoners te laten zien wat MRA overheden doen om de recycling te stimuleren en dit als economische activiteit stimuleren. Ondertekening van deze afspraak heeft in principe geen financiële consequenties omdat het reguliere werkzaamheden betreft op het evenementenbeleid en op de productencatalogus/leidraad openbare ruimte.
Voor het evenementenbeleid geldt dat overheden dit periodiek een update geven, waarbij zij dan gebruik kunnen maken van de goede voorbeelden van andere MRA-overheden. En voor de producten in de openbare ruimte geldt dat de optie voor gerecycled plastic toegevoegd moet worden in de productencatalogus of leidraad openbare ruimte (of soortgelijk document). De afspraken vragen om enige extra personele inzet bij de herijking van het huidige evenementenbeleid en om inzet vanuit de vakafdelingen openbare ruimte om producten in de openbare ruimte te realiseren. Circulair opdrachtgeven en inkopen Het instemmen met de voorgestelde afspraken op dit thema heeft consequenties voor MRA-overheden. Zo vraagt het kunnen aantonen dat in 2022 en verder de eerder afgesproken mijlpalen worden gehaald om een datagedreven aanpak, waarbij zowel vanuit het MRA Programma Circulaire Economie als de Amsterdam Economic Board ondersteuning wordt geboden bij het monitoren van circulaire inkoop.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Het behalen van de genoemde mijlpalen vraagt van MRA-overheden daarnaast om binnen de eigen organisatie te zorgen voor de benodigde competentieontwikkeling voor sturing, uitvoering en monitoring van circulair opdrachtgeven en inkopen, maar ook om het anders (durven) omgaan met bestaande procedures. Om alle MRA overheden hierin te faciliteren biedt het MRA Programma Circulaire Economie een kennisnetwerk, een expertpool, diverse tools en handreikingen, die binnen een MRA breed netwerk worden ontwikkeld al dan niet ondersteund met expertise van buitenaf. Het instemmen met deze afspraken heeft geen financiële conseqenties.
Impact van de afspraken De Green Deal Houtbouw Belangrijkste punt van overweging is het bijdragen aan forse reductie van de uitstoot van CO2 en stikstof. Momenteel is de bouwsector als geheel verantwoordelijk voor 40% van de totale CO2 uitstoot. Onderstaand schema laat zien hoe hout (CLT) opgenomen CO2 vasthoudt. Door remontabel ontworpen woningbouw wordt circulariteit flink bevorderd. Door industriële modulaire houtbouw zal bovendien de woningproductie op korte termijn kunnen versnellen. Tenslotte is de bij dit convenant ingezette publiek-private (triple helix) samenwerking als zeer waardevol en essentieel voor de transitie naar een snellere en betere woningbouw bevonden.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
De Green Deal Circulair Textiel De textielsector is een economisch belangrijke en groeiende activiteit: een kwart van de Nederlandse textielindustrie zit binnen de MRA, het gaat om ca. 2.200 vestigingen, 10.000 werknemers, € 4,5 miljard omzet/jaar. Via de afspraken in het kader van deze Green Deal kan dan ook niet alleen een impuls worden gegeven aan de verduurzaming van deze belangijke sector (textiel is één van de meest schadelijke afvalstromen in termen van CO2uitstoot, watergebruik en recycling), maar ook aan de versterking van de economische kracht van de MRA op het gebied van circulair textiel. Momenteel wordt ongeveer 8,5 Kton textiel jaarlijks ingezameld, door het volgen van deze afspraak zal deze hoeveelheid bijna worden verdubbeld (16,9 Kton textiel). De Green Deal Fiets MRA In het convenant zijn de volgende doelen van de Green Deal Fiets MRA opgenomen:
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
1. De potentie van de fiets in de regio te versterken en het goed ontwikkelde netwerk van (snel)fietspaden optimaal te benutten. Hiertoe werken private en publieke partijen intensief samen om ideeen om te zetten in concrete projecten die het gebruik van de fiets in de metropoolregio stimuleert; 2. Bij te dragen aan de CO2-doelstelling, die is afgeleid van het Regionaal Mobiliteitsplan voor zover het betrekking heeft op de MRA en voor zover het gaat om het onderdeel ‘stimuleren actieve mobiliteit’. De potentiële CO2-reductie (t.o.v. 1990) voor dit onderdeel in de MRA voor de duur van dit convenant (2025) wordt geschat tussen 4-11 kiloton CO2. 3. Het bevorderen van de onderlinge samenwerking tussen overheden, bedrijven en kennisinstellingen op het gebied van fiets; 4. Het (inter)nationaal uitdragen van het belang van fietsgebruik voor een slimme, gezonde, goed bereikbare, leefbare samenleving. Over de impact van fietsstimulerende maatregelen is al enige informatie beschikbaar. Zo is op basis van ervaringen met fietspilots bij grote bedrijven in onze regio bijvoorbeeld bekend wat een effectief fietsplan bij een organisatie gemiddeld per werknemer jaarlijks kan opleveren in termen van groei van het fietsgebruik, reiskostenbesparing, arbeidsproductiviteit, uitstoot en gezondheidskostenbesparing.
Overigens moet de samenwerking tussen overheden, bedrijven en kennisinstellingen op de Green Deal Fiets in de MRA ook tot nieuwe / extra economische activiteiten en de creatie van nieuwe werkgelegenheid leiden en tot een nog sterker gewaardeerde positie als voorbeeldregio voor cultuur, kennis en innovatie rond fietsen. M.b.v. de beschikbare kengetallen om de impact van de fietsstimulerende maatregelen te registreren, zal in 2022 een dashboard worden ingericht, waarin de impact wordt gerelateerd aan de doelen. Plastic De afspraken voor de Duurzaamheid Top moeten zowel leiden tot een beperking van het gebruik van plastics (en daarmee aan de belasting van ons leefmilieu) en een impuls geven aan het hergebruik van moeilijk recyclebare mixed plastics.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
De toepassing van mixed plastics in producten in de openbare ruimte kan daarnaast zorgen voor een bijdrage aan de werkgelegenheid in het productieproces. De groene plasticfabriek in Almere is daar een goed voorbeeld van. Omdat er veel plastic (verpakkingen) producerende bedrijven in de MRA gevestigd zijn, is de aanverwante werkgelegenheid groot. En daarbij is het van belang om deze industrie te bewegen om een bijdrage te leveren aan het verminderen van het plasticprobleem en op de lange termijn de werkgelegenheid te behouden. De impact van de afspraken valt op dit moment lastig te kwantificeren. Circulair opdrachtgeven en inkopen Circulaire opdrachtgeven en inkopen is een belangrijk instrument voor overheden om de milieuvoetafdruk van hun organisatie direct te verkleinen. Minstens zo belangrijk is dat het circulaire economische activiteiten aanjaagt. Door krachten te bundelen en op een voorspelbare en vergelijkbare manier de markt te bevragen, worden koplopers in verschillende marktsegmenten gestimuleerd met steeds duurzamere oplossingen te komen en worden renderende business cases mogelijk gemaakt. Met deze uitwerking zetten we de bundeling van krachten op MRA schaal voort en zorgen we voor aansluiting bij vergelijkbare ontwikkelingen landelijk, in andere regio’s en internationaal.
Kennisuitwisseling en -deling leidt tot versterking en versnelling in het behalen van de eigen ambities. De bundeling van krachten door MRA overheden biedt een belangrijke basis om met het bedrijfsleven, maatschappelijke partners en kennisinstellingen gezamenlijke ambities te formuleren.
Onderbouwing gevraagde beslissingen Met het uitspreken van steun voor de voorgelegde afspraken wordt bereikt dat op vijf thema’s een forse impuls aan de duurzaamheidsambities kan worden gerealiseerd. Via deze afspraken wordt een concrete bijdrage geleverd aan de ambities m.b.t. verduurzaming en innovatie door niet te blijven steken in intenties, maar gezamenlijk concrete richtinggevende besluiten te nemen. Het college laat de MRA weten op de genoemde onderdelen gezamenlijk met mede-overheden tot de genoemde uitwerkingsbesluiten te willen komen.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Argumenten Een bundeling van krachten vanuit de overheden is een voorwaarde om te komen tot innovaties en nieuwe economische proposities Om tot werkbare proposities te komen is het van belang dat overheden op MRA-schaal gelijke voorwaarden aan het bedrijfsleven stellen of via samenwerking een markt creëren met een omvang waarop bedrijven met een zekere schaalgrootte rendabel kunnen opereren. Kansen kunnen niet of vooralsnog niet worden benut als alle overheden op de vijf onderwerpen steeds de eigen (inkoop)voorwaarden blijven hanteren. Overheden, kennisinstellingen en bedrijfsleven versterken elkaar in de transitie naar een duurzame economie De voorliggende afspraken op de vijf onderwerpen zijn in samenwerking met het bedrijfsleven en andere stakeholders uitgewerkt. Bijvoorbeeld bij houtbouw met ontwikkelaars, institutionele beleggers, woningcorporaties, de bouwsector en kennisinstellingen. Bij textiel met inzamelaars, sorteerders, technologische bedrijven, onderwijsinstellingen, retailers en consumentenorganisaties. En in het geval van de inzet van circulaire plastics ten behoeve van straatmeubilair met het innovatieve plasticbedrijf dat in Almere is gevestigd. De inzet van de voorgelegde afspraken is dat overheden en bedrijfsleven elkaar aanvullen en versterken.