Collegebrief inzake Toezegging T21-062 MRA Duurzaamheid Top
Tekst van het document
Bijvoorbeeld doordat, zoals bij circulair textiel wordt voorgesteld, overheden via de eigen circulaire inkoop het bedrijfsleven helpen bij het toepassen van gerecycled materiaal. Door die verbreding en innovaties kunnen door het bedrijfsleven vervolgens nieuwe afzetmarkten worden gegenereerd, kan marktexpansie plaatsvinden en ontstaan nieuwe vormen van (circulaire) werkgelegenheid. Op deze manier versterken overheid en bedrijfsleven elkaar en wordt direct bijgedragen aan de beoogde duurzame verbetering als antwoord op de coronacrisis. De afspraken dragen bij aan innovaties en de omslag naar een duurzame en circulaire economie De voorgelegde afspraken sluiten aan op de MRA-Agenda 2020-204 waarin de
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
omslag naar vormen van nieuwe duurzame en circulaire economie en nieuwe vormen van duurzame werkgelegenheid doorsnijdend uitgangspunt is. De gemeente heeft in 2020 met de MRA Agenda ingestemd (besluit nr. xxxx). De afspraken sluiten ook aan op het voorstel van de transitiecommissie voor de versterking van de samenwerking in de MRA. In dat advies wordt gepleit voor een intensivering van deze samenwerking om met elkaar te werken aan een nieuwe ambitie: een metropool van grote klasse die o.a. gekenmerkt wordt door zijn duurzame innovatiekracht en zijn duurzame verbindingen. De transitie naar een duurzame economie schept kansen op de arbeidsmarkt en vraagt om nieuwe afspraken en arrangementen op de arbeidsmarkt De wens om te komen tot MRA Green Deals tussen overheden, bedrijfsleven en andere stakeholders werd in het voorjaar 2020 in sterke mate ingegeven door de coronacrisis. Enerzijds was er de angst dat de coronacrisis – na het afloop van de steunpakketten van de rijksoverheid – zou leiden tot een forse toename van de werkloosheid. Anderzijds was er de gedachte dat de transitie naar een duurzame economie nieuwe economische kansen en daarmee als banenmotor zou kunnen fungeren. Op dit moment is nog onduidelijk hoe de werkloosheid zich de komende tijd zal gaan ontwikkelen.
Het zicht op de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt wordt immers nog altijd versluierd door het effect van de steunpakketten waarmee de economie en het bedrijfsleven worden ondersteund en doordat veel mensen (waaronder veel jongeren) zich voor kortere of langere tijd van de arbeidsmarkt lijken te hebben teruggetrokken. Wel is dat duidelijk dat een aantal sectoren (m.n. de sectoren die ook voor de coronacrisis al te maken hadden met tekorten) nog steeds te maken heeft met toenemende krapte. Tegelijkertijd is duidelijk dat er kansen liggen om banen te creëren via de transitie naar een duurzame economie. De groei van allerlei duurzame economische activiteiten is fors en nu reeds zitten bijv. netbeheerders, bouwen installatiebedrijven, logistieke bedrijven, adviesbureaus te springen om mensen met de juiste skills en competenties (daarbij gaat het voor een deel om mensen met een technische achtergrond, maar zeker niet alleen). Hierbij past wel het voorbehoud dat dergelijke activiteiten deels in de plaats komen van niet duurzame activiteiten, waardoor het netto effect op de werkgelegenheid (fors) kleiner is dan het bruto effect. Zo blijkt uit een rapport
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
van SEO uit 2020 dat er met de uitvoering van de aan de verduurzaming gekoppelde investeringsagenda in Noord-Holland jaarlijks ca 16.000 en in Flevoland ca 1800 fte gemoeid zijn, maar dat dit werk in belangrijke mate uitgevoerd zal (moeten) worden door mensen die daarvoor andere werkzaamheden verrichtten1. Er is derhalve vooral een wendbare, inclusieve onderwijs- en arbeidsmarkt nodig om de transitie naar een duurzame MRA-economie te realiseren. Hoe actueel dit vraagstuk is, zagen we de afgelopen periode. In maart 2020 vielen per direct sectoren stil en moesten mensen op zoek naar ander werk, veelal in een andere sector. Dit gaat echter niet vanzelf en vraagt om een gecoördineerde aanpak. Voor Techniek en Bouw krijgt die vorm via de loopbaanpaden Techniek en Bouw die zorgen voor een ketenaanpak van gemeenten, onderwijs en werkgevers waar mensen van uitkering naar werk en van werk naar werk kunnen bewegen. Die ervaringen kunnen we goed gebruiken bij het verder vormgeven van de human capitalopgave van de Green Deals. Er waren voor de coronacrisis al tekorten in de techniek en de bouw, maar door de verduurzamingsambities (en de vergrijzing) zullen deze tekorten en tekorten in andere sectoren groeien. Dat betekent dat mensen die nu werkzaam zijn in krimpberoepen omgeschoold moeten worden naar werken in de techniek of andere sectoren. B.v.
van directiesecretaressen naar installatie- en onderhoudsmonteur of naar planner of logistiek medewerkers. Of dat huidig technisch personeel bijgeschoold moet worden om met nieuwe technieken zoals waterstof te kunnen werken. House of Skills en haar partners2 dragen bij aan het realiseren van een meer wendbare arbeidsmarkt door in te zetten op het versterken van leven lang ontwikkelen, intersectorale mobiliteit en het vergroten van duurzame inzetbaarheid, De skillsaanpak en het ontwikelen van skillsinstrumenten staan daarbij centraal. Voor de Green Deals wordt gewerkt aan het omzetten van relevante functies in skillsprofielen. Er wordt een skillsbased en modulair mbo en hbo-aanbod ontwikkeld en voor de relevante functies komen 1
SEO, Duurzaamheid en energietransitie in Noord-Holland en Flevoland: Gevolgen voor de arbeidsmarkt, augustus 2020. 2 22 AWVN, Board, CNV Vakcentrale, FNV, gemeente Amsterdam, HAN, HvA, ManpowerGroup, MRA, NOVA, OBA, ROCvA/F, Saxion, TNO, UvA, VNO-NCW West, VU.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
skillspaspoorten beschikbaar die ingezet gaan worden bij om- en opscholingstrajecten. Het arbeidsmarktbeleid van zowel de provincie Noord-Holland als Flevoland heeft inmiddels volledig de focus op de klimaatopgave. Dit wordt gecombineerd met de al bestaande focus op de tekorten in techniek en technologie. Voor en met de gehele provincie Noord-Holland is (november 2020-maart 2021) met ruim 160 stakeholders (onderwijsinstellingen, bedrijven, brancheverenigingen, House of Skills, overheden en andere partijen) het Manifest Werken en Ontwikkelen 2030 ontwikkeld, een visie op het samenwerken aan een veerkrachtige technische en technologische arbeidsmarkt voor een duurzaam en groen Noord-Holland. Hieruit komt voort: het vormen en aanjagen van coalities met die stakeholders die noodzakelijk zijn voor het realiseren van oplossingen voor de klimaat en arbeidsmarkt vraagstukken. Beide provincies werken nauw samen binnen de Human Capital Agenda Klimaatopgave MRA. Gecombineerde ontwikkelcoalities van beide provincies gaan allereerst aan de slag met de onderwerpen: voldoende techniek instroom en de intensivering van de samenwerking onderwijs en arbeidsmarkt. Met name verbinden wat er al is, aanjagen samenwerking en vervolgens openstaande knelpunten benoemen en agenderen is het instrument om het beleid te realiseren.
De afspraken voor de Duurzaamheid Top sluiten inhoudelijk aan op het duurzaamheidsprogramma van de gemeente / provincie Dit is per MRA overheid verschillend en kan in de nota voor de eigen situatie op maat ingevuld worden. Risico’s en kanttekeningen Aan het uitgangspunt dat afspraken moeten passen binnen financiële kaders wordt na toepassing toch niet voldaan De afspraken hebben betrekking op nieuwe vormen van inkoop (textiel, plastic, circulair opdrachtgeven), nieuwe vormen van verwerkingscontracten (textiel, plastics), nieuwe vormen van kaders en contracten bij woningbouwprojecten (houtbouw) en op nieuwe vormen van samenwerking (circulair textiel, fiets). Juist doordat nog geen ervaringsgegevens bekend zijn, is het mogelijk dat in de praktijk op onderdelen toch een kostenverhoging
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
voor de gemeente /provincie gaat optreden als gevolg van de nieuwe contracten en inkoopafspraken /overeenkomsten. Mocht hiervan sprake zijn, dan zal de betreffende afspraak in de uitvoering moeten worden gestopt of moeten overheden en bedrijfsleven opnieuw met elkaar in gesprek om te bezien hoe deze toename in kosten alsnog opgevangen kan worden. In algemene zin is het hierbij van belang op te merken dat het bij circulaire cases het niet alleen gaat over de aanvangskosten, maar over de kosten over de gehele gebruiksperiode. Daarbij is de inzet om de levensduur van producten te verlengen en de restwaarde zo hoog mogelijk te houden, door producten zo te ontwerpen dat zij opnieuw hoog in de cyclus kunnen worden gebracht. Dit vraagt waarschijnlijk om het bijeenbrengen van deelbudgetten (en deelverantwoordelijkheden) in de organisatie. Mogelijk is een langere termijn perspectief alsmede een meer integrale aanpak in het terugverdienen van aanvangskosten en het redeneren vanuit waarde(behoud) daarvoor nodig. Soms kan via een analyse van de kosten over de gehele gebruiksperiode worden aangetoond dat hogere aanvangskosten niet leiden tot hogere kosten overall.
Eigen gemeente / provincie staat buiten ontwikkelingen Met de MRA overheden die de MRA-brede afspraken onderschrijven, kan gezamenlijk een gunstige uitgangspositie bij het aangaan van contracten met leveranciers of afvalverwerkende instanties worden gecreëerd. Ook profiteren zij direct van de innovaties en leereffecten die optreden. Hoe meer MRA overheden meedoen, hoe gunstiger beide effecten. Vandaar het belang om te bereiken dat zoveel mogelijk MRA overheden tot overeenstemming komen tijdens de Duurzaamheid Top. Uitvoering Op basis van besluitvorming door de colleges zullen de afspraken op de Duurzaamheid Top van 15 oktober door alle afzonderlijke MRA-overheden die dat willen en de vertegenwoordigers van de betrokken bedrijven en andere stakeholders worden ondertekend
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Na de Duurzaamheid Top zullen vervolgens de afspraken verder worden uitgewerkt en heeft voorbereiding plaats om op de aangegeven data de implementatie te starten. Hierover wordt op dat moment voor zover nodig en indien gewenst per afzonderlijke afspraak en per afzonderlijk onderwerp een implementatieplan aan de colleges voorgelegd.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Bijlage 2 Afspraken MRA Duurzaamheid Top 2021 A: Green Deal Houtbouw B: Green Deal Circulair Textiel C: Green Deal Fiets MRA D: Plastic E: Circulair opdrachtgeven en inkopen
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
A1 Green Deal Houtbouw (toegevoegd als aparte bijlage)
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
A2 Ontvangen reacties van overheden Op 2 juni 2021 is het concept-convenant (Green Deal) houtbouw MRA 2021-2025 besproken in het MRA Portefeuillehouders Overleg Bouwen en Wonen. Afgesproken is dat dit bestuurlijk platform de besluiten neemt over het voor te leggen convenant houtbouw. Hun commentaar betrof vooral de mogelijk hogere kosten van houtbouw en de vraag naar onderbouwing van de keuze voor houtbouw om de CO2 uitstoot te kunnen reduceren. In de bestuurlijke stuurgroep houtbouw MRA met Thijs Kroese (Gemeente Purmerend) als voorzitter en Jan de Reus (Provincie Flevoland) als 2 deelnemers namens PHO Bouwen en Wonen, waarin verder deelnemen de wethouders Maaike Veeningen (gemeente Almere), Jack Schoone (gemeente Lelystad), Marieke van Doorninck (gemeente Amsterdam) alsmede namens de vastgoedpartijen Desirée Uitzetter (BPD), Gertjan van der Baan (Vesteda), Ronald Huikeshoven (AM), Hans Meurs (VORM), Jan van Barneveld (De Alliantie) en namens de kennisinstellingen Arjan van Timmeren (TU Delft) is op 17 juni j.l. grotendeels over dezelfde onderwerpen gesproken. Daarnaast is benadrukt dat het convenant houtbouw MRA geen verplichtend karakter moet krijgen maar vooral ervaren moet worden als een gedeelde inspanning waar publieke en private partijen hun schouders onder willen zetten.
Verder heeft de bestuurlijke stuurgroep houtbouw aangegeven dat de uitdagingen om het gestelde doel van 20% houtbouw vanaf 2025 te halen beter in de tekst zouden moeten worden opgenomen. Dus niet alleen een optimistisch verhaal, ook aandacht voor de zaken die we samen moeten overwinnen. Deze opmerkingen zijn verwerkt in het definitieve convenant houtbouw MRA.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Ook de opmerkingen van de private partijen en de kennisinstellingen zijn voor het grootste deel verwerkt. Zowel in de begeleidende kernwerkgroep als in de brede projectgroep (beide triple helix georganiseerd) is men tevreden over het resultaat. Commentaar MRA-overheden op de ‘voorloper’ De ‘voorloper’ van het convenant op 6 mei 2021 is ter commentaar aan alle MRA-gemeenten en de twee provincies gestuurd. Ook dat commentaar is zoveel als mogelijk verwerkt. Hieronder een schets daarvan. Op genoemde voorloper zijn van 16 MRA-gemeenten en van de Provincie Noord-Holland inhoudelijke reacties ontvangen. Het gaat om de gemeenten Almere, Amstelveen, Amsterdam, Bloemendaal, Diemen, regio Gooi en Vechtstreek, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemstede, Velsen, Ouder-Amstel, Waterland, Zaanstad en Zandvoort. Vrijwel alle gemeenten (met uitzondering van de regio Gooi en Vechtstreek) hebben aangegeven met een positieve grondhouding naar het convenant te kijken. Per aspect hieronder de belangrijkste bemerkingen en de wijze waarop daarmee in deze definitieve versie is omgegaan. Kennis en expertise Van enkele kleinere gemeenten kwam de reactie of zij wel genoeg capaciteit en kennis in huis hebben om uitvoering te kunnen geven aan het convenant houtbouw.
Actief kennis delen en nauwe samenwerking tussen gemeenten en met private partijen en kennisinstellingen zijn mede daarom extra benadrukt in het convenant, vooral wat betreft zaken als kosten, risico’s van houtbouwprojecten, tenders en leren van gerealiseerde projecten. De ontwikkeling van kennis en ervaring rond houtbouw is een belangrijk onderdeel van de kennisagenda die onderdeel is van dit convenant. De mogelijkheid om daarvoor via de MRA externe capaciteit (flexibele schil) in te zetten wordt daarvoor bekeken. Kosten van houtbouw Veel gemeenten hebben zorgen over mogelijke hogere kosten van houtbouw ten opzichte van traditionele bouw en willen weten hoe deze kosten verdeeld
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
worden over de verschillende betrokken partijen. Daarbij is de mogelijke invloed op de grondprijs onzeker. De partijen die het convenant ondertekenen zullen zich inspannen de kostendragers zo goed mogelijk en vooral integraal in beeld te brengen. Daarmee zullen zij meer greep hebben op de knoppen waaraan gedraaid kan worden. Met de geplande schaalsprong en de snelle toename van de kennis rond houtbouw is de verwachting dat de huidige investeringskosten van houtbouw binnen een afzienbare periode verbeterd zullen worden. Daartoe is een wezenlijke andere aanpak van de ontwikkel- en bouwketen van belang. Zie daarvoor ook de bijlage over kosten en business cases in dit convenant. Inspanningsverplichting Voor enkele gemeenten had de ‘voorloper’ nog teveel het karakter van een resultaatverplichting. Een strikte afspraak om iedere gemeente te laten voldoen aan de 20% houtbouw doelstelling is niet voor iedere gemeente realistisch en zou bovendien teveel leiden tot een ongewenste onderlinge afrekencultuur. Naar aanleiding van deze signalen is besloten om de 20% doelstelling te betrekken op de gehele jaarlijkse woningproductie in de MRA, dus als een inspanningsverplichting. Sommige projecten kunnen wellicht in hout worden uitgevoerd, terwijl dat op andere locaties minder goed mogelijk is. Een uitdaging voor de onderlinge afstemming van de woningproductie binnen de MRA.
Zie ook de voorgestelde concrete afspraken onder E.3 in het convenant. Locaties Voor de meeste gemeenten is het nog te vroeg om in dit stadium voldoende concrete locaties voor houtbouw aan te wijzen. De intentie is zeker aanwezig maar de komende maanden zullen diverse gemeenten intern moeten afstemmen welke locaties specifiek voor houtbouw geschikt kunnen zijn. De regelgeving (zoals de MPG en de BENG2) is feitelijk niet sturend, maar gemeenten denken in afspraken met private partijen en in tenders hieraan toch invulling te kunnen geven.
Snelheid van bouwen Versnelling van de MRA woningbouwproductie een belangrijk gezamenlijk doel. Bij veel gemeenten bestaat de zorg of de ambitie om 20% in hout te bouwen (vanaf 2025) niet vertragend kan werken op de
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
woningbouwproductie. Op redelijke termijn, als houtbouw goed is ingeregeld in de Nederlandse context van de ontwikkel- en bouwsector, zal houtbouw door industrialisatie en modulaire bouw én snellere assemblage zeker voor versnelling zorgen. In de komende jaren zal moeten blijken of een effectieve publiek-private samenwerking kan zorgen voor een versnelling, ook in de houtbouw. Transitie naar een bouwsector met veel lagere emissies is nu leidend. Werkgelegenheid In de stuurgroep Duurzaamheid Top is gevraagd naar de effecten van houtbouw op de werkgelegenheid (human capital). In het convenant is beschreven dat economisch haalbare houtbouw een hoge mate kent van prefabricatie, van industrieel en modulair ontwerpen, ontwikkelen en bouwen. Zo veranderen in de uitvoering de bouwplaatsen in montageplaatsen en verschuift de fysieke bouw naar fabrieken en machines. Met de schaalsprong naar 20% van de woningproductie in hout ontstaan kansen voor modernisering van de werkgelegenheid in de bouw in de MRA. Deze nieuwe werkgelegenheid betekent niet dat het aantal bouwvakkers zal toenemen. Het type werk bij houtbouw wordt schoner, veiliger en vindt plaats in een beschermde omgeving.
Bovendien zal deze vorm van industrialisatie compenseren dat er in de komende jaren veel te weinig werkers in de bouw zullen zijn om de doelstelling van 1.000.000 woningen tot 2030 in Nederland te halen (bron: Planbureau voor de Leefomgeving 2021). Parallel zal gewerkt moeten worden aan een nieuwe impuls voor de houtindustrie in de MRA. De strategische ligging van de MRA en de gunstige ligging qua vaar- en verkeerswegen bieden verschillende opties voor geëigende locaties voor een dergelijke industrie. Zowel productie als assemblage kunnen een plek krijgen. Daarmee kan meer expertise over de technische en procesmatige aspecten van houtbouw binnen de MRA ontwikkeld worden, voor alle niveaus van vaardigheden.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
A3 MRA Katern Tomorrow’s Timber (toegevoegd als aparte bijlage
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
B1 Green Deal Circulair Textiel Thema Wat is de ambitie (voor de komende jaren?)
Waarom is die belangrijk?
Circulair Textiel De afspraken richten zich op verschillende ambities van de MRA: (1) Geen textiel meer in het huishoudelijk restafval in 2025 (Visie Circulair Textiel) (2) 25% circulaire inkoop in 2025 en 50% in 2030 (Intentieverklaring circulaire inkoop) (3) 25% hoogwaardiger gebruik en verwerking van textiel in 2025 in de MRA ten opzichte van 2020 (MRA-programma circulaire economie) Met het oog op covid-19 en de behoefte aan nieuwe economische bedrijvigheid zal het versneld toewerken naar een circulaire textielindustrie zowel banen creëren, de uitstoot van CO2 in de regio versneld verminderen als de reputatie van de MRA op het gebied van circulair textiel versterken. Dit is uitgewerkt in de volgende punten: (1) In het kader van duurzaam herstel is de inzet op circulair textiel als kansrijk aangemerkt en daarom wordt dit thema op dit moment uitgewerkt in 10 afspraken die tezamen de Green Deal Circulair Textiel vormen. Daarbij gaat het om 3 ‘overheids’afspraken die op de Duurzaamheid Top 2021 voorliggen en om 7 afspraken met bedrijven, startups, onderwijsinstellingen en andere partners in de MRA. De afspraken op de Duurzaamheid Top 2021 vormen dus een onderdeel van een breder kader aan afspraken die de hele breedte van de textielketen omvatten.
(2) Circulair textiel is een economisch belangrijke activiteit: een kwart van de Nederlandse textielindustrie zit binnen de MRA, het gaat om ca. 2.200 vestigingen, 10.000 werknemers, € 4,5 miljard omzet/jaar. En het is een groeiende sector: 7% groei aantal vestigingen, 15% groei banen sinds 2014 (onderzoek MODINT). In combinatie met het Innovatie Centrum Circulair Textiel in Zaanstad wordt bovendien gewerkt aan industriële en digitale innovaties om van afgedankt textiel, circulaire
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Wat willen we afspreken in oktober 2021?
Wat wordt van MRAoverheden gevraagd?
grondstoffen te maken. Het inzamel- en sorteerproces hangt samen met deze innovaties. (3) Textiel is één van de meest schadelijke afvalstromen in termen van CO2- uitstoot, watergebruik en recycling. Er wordt steeds meer textiel gebruikt, voor kortere tijd (fast fashion), terwijl ook duidelijk is dat de productie gepaard gaat met slechte arbeidsomstandigheden (kinderarbeid, onveilige werkvloeren en lage lonen). Tegelijkertijd wordt slechts een derde van alle textitel apart ingezameld en dus het meeste verbrand. Er is dus werk aan de winkel. (4) De gemeenten hebben door hun wettelijke zorgplicht voor huishoudelijk afval een verplichting om te werken aan het scheiden van afval. Zij hebben daarmee dus ook invloed op het totale textielsysteem en kunnen een verschil maken. Door de inzet van de overheden af te stemmen met de inzet van bedrijven, onderwijs en andere instellingen in de MRA, ontstaat een vliegwiel voor verdere duurzame innovatie en ontwikkeling van economische activiteit vanuit samenwerking. Drie afspraken als gezamenlijke overheidsinzet voor de Green Deal Circulair Textiel in te brengen in het najaar 2021: (1) Meer hoogwaardige inzameling van textiel in de MRA, minimaal 7 kilogram textiel per inwoner per jaar in 2025 en/of inzet op inzameling van specifieke textielstromen, door gebruik te maken van de handreiking.
(2) MRA overheden commiteren zich aan de handreiking klimaatneutrale en circulaire inkoop bedrijfskleding bij inkoop van bedrijfskleding en textiel. (3) Uitwerking samenwerking sorteren en verwerken MRAoverheden via contractering Ad 1: In de handreiking meer hoogwaardige inzameling van textiel worden de landelijk bekende strategieën om meer textiel in te zamelen toegelicht. Door deze toe te passen in het bestaande beleid op gebied van afvalscheiding/ afvalinzameling, werken de MRAoverheden gezamenlijk toe naar meer gescheiden textiel en minder textiel in het restafval. Op dit moment wordt ongeveer 8,5 Kton textiel jaarlijks ingezameld, door het volgen van deze afspraak wordt jaarlijks 16,9 Kton textiel apart ingezameld (bijna een
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Waarom is het belangrijk dat MRA overheden hiertoe besluiten?
verdubbeling). Anderzijds kan ook ingezet worden op hoogwaardige inzameling door specifieke grondstoffen in te zamelen (katoen, wol, linnen) of door juist de kwaliteit van de inzameling te verbeteren. Ook daar geeft de handreiking ondersteuning bij. Ad 2: Bij toekomstige inkooptrajecten van bedrijfskleding en textiel de handreiking circulair textiel te gebruiken. Daardoor wordt én de markt voor circulair textiel gestimuleerd én een concrete bijdrage geleverd aan de reductie van de negatieve effecten van textiel èn d.m.v. van inkoop aan het bereiken van de doelstellingen op circulaire inkoop. Ad 3: Een actieve bijdrage aan de verkenning naar het afstemmen van een model van lokale sortering van al het ingezamelde textiel (per gemeente of per groep van gemeenten) op herdraagbaar en niet-herdraagbaar, en regionale verwerking van het niethedraagbare textiel. De afzonderlijke MRA-gemeenten hebben contracten voor de inzameling, sortering en verwerking van het huishoudelijk textiel. Met een andere inrichting van deze contracten kunnen de MRA-overheden actief bijdragen aan het ontwikkelen van schaalgrootte voor de rendabele verwerking van niet hedraagbaar textiel. Waar knelpunten ontstaan wordt samenwerking met de provincies gezocht om deze op te lossen.
Tenslotte vormen de afspraken een onderdeel van de bredere strategie op textiel, waarbij ook door middel van lobby en subsidies de overheden de condities voor hoogwaardiger gebruik van textiel zo optimaal mogelijk willen krijgen. Er zijn verschillende invalshoeken: 1. Door inzet van deze afspraken laten de MRA-overheden hun commitment en inzet zien richting de Green Deal Circulair Textiel, waarbinnen meer dan 50 bedrijven, onderwijsinstellingen, provincies, gemeenten en andere partijen actief zijn. Het aannemen van deze drie afspraken draagt in belangrijke mate bij aan de ketensamenwerking in de MRA op circulair textiel. 2. Het apart inzamelen van textiel levert een positieve business case op waarmee investeringen gedaan kunnen worden. Doordat er minder restafval komt (8,4 Kton) en meer textiel (8,4 Kton) snijdt dit mes aan twee kanten: € 840.000 minder kosten
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Zijn er kansen om hiervoor nationale of Europese middelen?
voor verbranding (uitgaande van verwerkingtarief van 100 inclusief verbrandingsbelasting) en eventuele opbrengsten vanuit het apart ingezamelde textiel. 3. De MRA is hét hart van de Nederlandse textielwereld (20% van totaal aantal vestigingen, bijna 10.000 fte, € 4,5 miljard omzet). De afspraken dragen bij aan het behoud van deze nationale en internationale positie. De MRA-overheden ontwikkelen met deze afspraken de context waarbinnen bedrijven zich willen vestigen, met de focus op circulair textiel. 4. Er zijn kansen voor social return door kwaliteit centraal te zetten bij inzameling door handlossen en bij de sortering van ingezameld textiel naar herdraagbaar en niet-herdraagbaar textiel op lokaal niveau. Daarnaast biedt circulaire inzet van werkkleding kansen voor activiteiten op het gebied van reparatie en onderhoud. 5. Deze afspraken sluiten aan bij het lokale afvalbeleid van gemeenten voor meer hoogwaardige textiel: zowel vanuit doelstellingen voor minder restafval en meer grondstoffen (VANG-doelstelling), voor meer hoogwaardige grondstoffen (specifieke textielstromen als wol, linnen of katoen) en voor verhoging van kwaliteit van het textiel (minder nat, minder vervuiling). 6. De lat hoog leggen voor UPV. Tenslotte wordt landelijk gewerkt aan de uniforme producentenverantwoordelijkheid (UPV). De aangekondigde UPV bevat doelstellingen die relatief eenvoudig te halen zijn.
Door de lat voor inzameling en de sortering en verwerking hoog of hoger te leggen, wordt dat de uitgangspositie voor de verdere onderhandelingen over de invulling van de UPV. De MRA legt hierbij met 7 kilogram textiel per inwoner per jaar, de lat hoog en laat zien wat ook zonder de UPV al mogelijk is. Daar wordt aan gewerkt: zowel richting het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, NVRD, VNG, MVO Nederland, als richting Europese opties wordt hard gewerkt om middelen vrij te krijgen voor de aanpak in de MRA. Dit heeft al geresulteerd in verschillende projecten, waarvan het REFLOW-project door de gemeente Amsterdam de meest vergaande is.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Welke partijen (niet overheden) zijn betrokken?
Waartoe verplichten zij zich?
Aanvullend heeft provincie Noord-Holland aangekondigd om vanuit het Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie te werken aan een subsidieregeling om de uitvoering van projecten te stimuleren waarin meerdere bedrijven samenwerken op regionale of bovenregionale schaal om circulaire grondstof- of productieketens te vormen De Amsterdam Economic Board speelt een prominente rol. Daarnaast onder meer Waternet, ROC van Amsterdam en ROC van Hilversum, Reade, Cordaan, OLVG, ABN Amro, HvA, AMFI, Amsterdam Fashion Academy, Hout&Meubileringscollege, Artemis, Patagonia, ByBorre, CleanLease, MakersUnite, KingLouie, Meesteropleiding Coupeur, Amsterdam Fashion Academy, Studio Jux, Studio Anneloes, N.I.O. MudJeans, SpaarneGasthuis, Circle Economy, Bright.fiber textiles, Bright.loops en Smart Fibersort bv. Sympany, Leger des Heils, House of Skills, Partijen binnen de Denim Deal, Blue Matters, Bossa, Brightloops, Calik, House of Denim, Kings of Indigo, Kuyichi, Leger des Heils, Modint, MUD Jeans, NEN, Ortaanalodu, Retail Experts Group, Scotch & Soda, Smart Fibersort, Sympany, Wieland Textiles en Wolkat.
Partijen binnen de hotellinnen, Stayokay (vertegenwoordigd met 3 hotels), DoubleTree by Hilton Amsterdam, Amsterdam Tropen Hotel, Hotel Jakarta Amsterdam, The Albus, Mercure Hotel Amsterdam City, Ambassade Hotel Amsterdam, The Student Hotel, Conscious Hotels (vertegenwoordigd met 4 Amsterdamse hotels), QO Amsterdam, Aeon Plaza Hotels (vertegenwoordigd met 2 Amsterdamse hotels), blooming Hotel (Bergen), American Hotel Amsterdam, Leonardo Royal Hotel Amsterdam, Hotelschool The Hague. Partijen binnen de MRA-werkgroep textiel, Meerlanden, Spaarnelanden, HVC, GAD. Deze overige partijen zijn geen onderdeel van deze afspraken voor de Duurzaamheid Top, maar wel van de Green Deal Circulair Textiel. Het commitment verschilt per afspraak: van in-kind inzet, tot concrete investeringen, tot afspraken over aansturing en coördinatie van de deals, tot monitoring. Zie: Circulair textiel: samen schaal creëren - Amsterdam Economic Board
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
B2 Ontvangen reacties van overheden Vraag Hoe moeten we de afspraken voor de Duurzaamheid Top 2021 zien in het kader van de aangekondigde uniforme producentenverantwoordelijkheid (UPV) voor textiel, zoals aangekondigd in de voortgangsrapportage van de Staatssecretaris? Antwoord (1) We mogen niet vertragen. De aangekondigde UPV in de rapportage bevat enkel (zeer) brede contouren voor een mogelijke UPV in 2023. Uit zowel afstemming binnen de NVRD met andere overheids-inzamelaars, en afstemming met VNG, beiden ook onderdeel van het landelijke ketenoverleg, komt naar voren dat er nog veel onduidelijk is over de UPV. We kunnen niet wachten tot deze afspraken helemaal duidelijk zijn, omdat textiel te belangrijk is om te vertragen. De MRA werkt binnen deze drie gremia aan een zo goed mogelijke UPV, en zoekt de afstemming met de MRA-overheden als dat nodig is. (2) We moeten de lat hoog/hoger leggen. De aangekondigde UPV bevat doelstellingen die relatief eenvoudig te halen zijn. Door de lat voor inzameling en de sortering en verwerking hoog of hoger te leggen, wordt dat de uitgangspositie voor de verdere onderhandelingen over de invulling van de UPV. De MRA legt hierbij met 7 kilogram textiel per inwoner per jaar, de lat hoog en laat zien wat ook zonder de UPV al mogelijk is. (3) Overheidsafspraken hebben samenhang met Green Deal Circulair Textiel.
Al langer is duidelijk dat impact op textiel samenhangt met samenwerking in het textielsysteem. Als alle partijen in beweging komen, ontstaat er dynamiek, springen partijen over hun schaduw heen en ontstaat het besef van een gezamenlijk probleem dat gezamenlijk opgelost wordt. De drie afspraken voor de Duurzaamheid Top 2021 is de bijdrage van de overheden aan de green deal, waarmee de overheden het belang van deze afspraken onderstrepen, binnen hun mogelijkheden sturing geven op textiel en zo de randvoorwaarden ontwikkelen voor regionale samenwerking en banencreatie.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Vraag Wat betekent de samenwerking ten aanzien van de textielsortering en verwerking? Antwoord Eén van de afspraken uit de MRA Duurzaamheid Top 2019 was gericht op een inventarisatie van contracten op textielinzameling en verwerking. Uit deze inventarisatie komen verschillende inzichten die bijdragen aan de huidige afspraak op sortering en verwerking: veel MRA-overheden hebben contracten bij slechts enkele textielinzamelaars (Sympany en Re-share), de sortering van het textiel wordt grotendeels bij één partij gedaan (Wieland in Wormerveer), waar het textiel precies blijft na sortering is onduidelijk of slecht inzichtelijk. Verder zijn in de afgelopen 3 jaar verschillende aanbestedingen op gebied van textielinzameling en -verwerking gedaan door MRA-overheden, met wisselend succes (aantal aanbestedingen zijn ingetrokken). Eén van de redenen is dat de markt (nog) niet klaar is voor de hoge lat die de MRA-overheden willen leggen ten aanzien van wat er met het textiel gebeurd (transparantie), en de verwachte blijvend lage prijs voor textiel in de wereldmarkt. Vanuit de MRA-werkgroep textiel is daarom voorgesteld om de samenwerking te gaan verkennen op de sortering en verwerking van textiel.
Bijvoorbeeld door samen te werken in de uitwisseling van kennis en expertise bij aanbesteding, de contractvoorwaarden uit te wisselen, of om (in een verder gaand model) ook samen op te trekken bij het aanbesteden (massa geeft meer marktkracht).
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
C1 Green Deal Fiets MRA Concept-convenant Green Deal Fiets MRA Toelichting op de status van het concept-convenant en de financiën Hieronder volgt de tekst van het concept-convenant. Daarin wordt de samenwerking van partijen die deelnemen in de Green Deal Fiets vormgegeven. De tekst van dit concept-convenant wordt juridisch getoetst: dit kan leiden tot wijzigingen en aanvullingen. Het is de bedoeling dat partijen die gaan deelnemen aan de Green Deal Fiets dit convenant onderschrijven en ondertekenen tijdens/rond de Duurzaamheid Top van 15 oktober 2021. Artikel 8 over de financiën en bekostiging van de Green Deal Fiets is nog niet uitgewerkt. Voor een succesvolle uitrol van activiteiten na de ondertekening van de Green Deal Fiets op 15 oktober is jaarlijks naar schatting een bedrag van 75.000 euro nodig. Deze basisfinanciering is nodig om de inzet van een trekker van die uitrol te kunnen financieren en voor bijv. communicatie en events. Daarnaast zullen er ook budgetten noodzakelijk zijn voor financiering van de te ontwikkelen activiteiten op de concrete thema’s (projectfinanciering), maar de omvang daarvan is afhankelijk van nadere keuzes en maken geen deel uit van de basisfinanciering.
De inzet is om de benodigde basisfinanciering van naar verwachting 75.000 euro in de periode tot eind 2022 deels te dekken uit bestaande budgetten van de MRA en de Vervoerregio en deels te dekken uit bijdragen van nietoverheden. Gezien het karakter van de te maken kosten zal deze bijdrage vermoedelijk grotendeels in cash moeten zijn. Bindende afspraken hierover zijn op dit moment nog niet gemaakt, maar zijn uiteraard wel nodig. Van de gemeenten en de provincies zal in principe geen financiële bijdrage worden gevraagd voor het jaar 2022. Met de leden van het MRA Platform Mobiliteit (Vervoerregio, de provincies Noord-Holland, Flevoland en de gemeenten Amsterdam en Almere) zal worden gesproken over de mogelijkheid van een financiële bijdrage. In de periode tot 15 oktober zal in nadere gesprekken met alle betrokken stakeholders moeten blijken of dergelijke afspraken kunnen worden gemaakt op een wijze die voor alle betrokken stakeholders acceptabel is. Dit is een noodzakelijke voorwaarde voor het kunnen afsluiten van de Green Deal Fiets MRA. Voor de periode na 2022 zal opnieuw worden bezien wat een logisch financieringsvoorstel is.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Over de benodigde projectfinanciering zullen in het convenant nog geen concrete uitspraken worden gedaan en bindende financiële afspraken worden gemaakt. Per thema zal worden bezien welke ambities worden geformuleerd, welke concrete activiteiten daarvoor nodig zijn en welke financieringsmogelijkheden daarvoor beschikbaar zijn. De benodigde projectfinanciering om projecten binnen een bepaald thema te kunnen realiseren, zal door de partijen die betrokken zijn bij het betreffende thema gezamenlijk moeten worden gevonden. Partijen: 1. De gemeenten, provincies en vervoerregio, samenwerkend in de Metropoolregio Amsterdam, 2. De Amsterdam Economic Board, als samenwerkingsverband van besluitvormers, innovatiemanagers en changemakers binnen bedrijven, kennisinstellingen en overheden, 3. Overige partijen, zoals genoemd in bijlage 1 (opsomming hier ook vermelden in definitieve versie na besluitvormingsronde),
nemen het initiatief om te werken aan een gezonde, leefbare, bereikbare, klimaatneutrale Metropoolregio Amsterdam door middel van deze Green Deal Fiets. (Eventueel begripsbepalingen): Overwegende dat: 1. De MRA de ambitie heeft een ‘metropool van grote klasse’ te willen zijn, waarin nabijheid en de menselijke maat een grote kracht zijn. Deze ambitie is uitgewerkt in drie doelen: De MRA wil de meest inventieve regio van Europa zijn, met de best opgeleide bevolking; wil een regio voor iedereen zijn, naar de menselijke maat en wil een duurzaam verbonden regio zijn. De Green Deal Fiets past binnen deze ambitie en doelen. 2. Op 2 december 2020 tijdens het State of the Region event van de MRA de contouren voor de Green Deals zijn toegelicht, die zowel bij moeten dragen aan de duurzaamheidsambities van de MRA als aan het economisch herstel van de regio na de coronacrisis. De Green Deal Fiets was daar één van. 3. Het nationale Klimaatakkoord doelen stelt ter vermindering van de uitstoot van broeikasgassen. 4. Als regionale uitwerking van het Klimaatakkoord in de provincies NoordHolland en Flevoland een Regionaal Mobiliteitsplan (RMP) is opgesteld, waarin regionale doelen staan vermeld voor vermindering van de CO2-uitstoot door bijv. het sterker bevorderen van het fietsgebruik;
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
5. De Metropoolregio Amsterdam en de Amsterdam Economic Board willen bijdragen aan het de uitvoering van nationale Klimaatakkoord en het RMP door o.a. het gebruik van de fiets verder te stimuleren; 6. De Metropoolregio Amsterdam en de Amsterdam Economic Board de kansen willen benutten om duurzame investeringen in fietsmobiliteit door overheden, kennisinstellingen en bedrijven te stimuleren en aan te jagen; 7. De Metropoolregio Amsterdam in het Convenant Metropolitane Fietsroutes (2018) werkt aan het realiseren van een samenhangend fietsroutenetwerk en fietsinfrastructuur; 8. Deze Green Deal Fiets, aanvullend op het in de vorige overweging genoemde Convenant, fietsstimulerende ideeën omzet in concrete projecten en maatregelen die bijdragen aan de doelen van duurzaamheid en klimaat, stimulering fietsgebruik, circulaire economie en (fiets)innovaties.
Spreken het volgende af: Artikel 1: Doelstelling Het doel van de MRA Green Deal Fiets is: 1. De potentie van de fiets in de regio te versterken en het goed ontwikkelde netwerk van (snel)fietspaden optimaal te benutten. Hiertoe werken private en publieke partijen intensief samen om ideeën om te zetten in concrete projecten die het gebruik van de fiets in de metropoolregio stimuleert; 2. Bij te dragen aan de CO2-doelstelling, die is afgeleid van het Regionaal Mobiliteitsplan voor zover het betrekking heeft op de MRA en voor zover het gaat om het onderdeel ‘stimuleren actieve mobiliteit’. De potentiële CO2reductie (t.o.v. 1990) voor dit onderdeel in de MRA voor de duur van dit convenant (2025) wordt geschat op tussen 4 en 11 kiloton CO2; 3. Het bevorderen van de onderlinge samenwerking tussen overheden, bedrijven en kennisinstellingen op het gebied van fiets; 4. Het (inter)nationaal uitdragen van het belang van fietsgebruik voor een slimme, gezonde, goed bereikbare, leefbare samenleving.
Artikel 2: Tourleiding De Metropoolregio Amsterdam en de Amsterdam Economic Board geven als initiatiefnemers leiding en sturing aan de ontwikkeling van de Green Deal (Tourleiding) en geven uitvoering aan het convenant op de volgende punten: 1. Het bijeenbrengen van (potentiële) partners om samen te werken aan de Green Dealdoelen, zoals genoemd bij artikel 1, en het ondersteunen en aanjagen van ideeën die leiden tot concrete fietsstimulerende maatregelen in de regio, en de daaraan verbonden specifieke doelen die zijn uitgewerkt in bijlage 2;
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
2. Het inrichten van een dashboard, waardoor de impact van de fietsstimulerende maatregelen wordt gemeten en gerelateerd aan de doelen. In 2022 zal dit dashboard worden ingericht; 3. Toetreding tot de Tourleiding staat in principe open voor partners die zich verbinden aan de Green Deal Fiets en zich inzetten voor het realiseren van de algemene Green Dealdoelen.
Artikel 3. Sprinters en Klimmers Partijen die de convenantdoelen onderschrijven en zich actief en concreet inzetten (in personele capaciteit en/of medefinanciering van projecten) om ideeën voor fietsstimulering te ontwikkelen en om te zetten in concrete realiseerbare projecten zijn de Sprinters en Klimmers. Artikel 4. Ploegen en Ploegleiders 1. De partijen, als bedoeld in artikel 3 (Sprinters en Klimmers) die werken aan een bepaald thema, zoals aangegeven in bijlage 2, vormen samen een Ploeg; 2. Elke Ploeg kiest uit zijn midden een Ploegleider, die als trekker van de ploeg fungeert; 3. Elke Ploeg is voor het eigen thema verantwoordelijk voor het ontwikkelen van ideeën en het omzetten ervan in concrete realiseerbare projecten, inclusief de projectfinanciering die nodig is het project uit te kunnen voeren. De Tourleiding heeft hierin een ondersteunende, faciliterende rol.
Artikel 5. Kopgroep Partijen die de convenantdoelen onderschrijven en actief ondersteunen zijn de ambassadeurs voor de doelen van de Green Deal. Zij vormen de Kopgroep. Zij helpen mee om het netwerk van organisaties te versterken die de fiets willen stimuleren en zij stimuleren partijen die willen meewerken aan de doelstelling om toe te treden tot dit convenant. Artikel 6. Peloton van deelnemers Partijen die de convenantdoelen onderschrijven en de mogelijkheid open willen houden op een door henzelf gekozen moment actief deel te nemen, vormen het Peloton van deelnemers. Zij maken deel uit van het netwerk van organisaties, maar gaan geen verdere verplichtingen aan die voortvloeien uit dit convenant, behoudens dat zij de Tourleiding in staat stellen haar activiteiten – financieel of anderszins – mogelijk te maken. Het Peloton van deelnemers wordt door de Tourleiding halfjaarlijks geïnformeerd over de ontwikkelingen rond de Green Deal.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Artikel 7. Verantwoordelijkheid De activiteiten van de Tourleiding gebeuren onder bestuurlijke verantwoordelijkheid van de bestuurlijke trekkers van de MRA Uitvoeringslijn Fiets. De bestuurlijke betrokkenheid van de niet-overheidspartijen wordt in overleg met de Amsterdam Economic Board nader vormgegeven. Artikel 8. Financiën 1. Het benodigde bedrag voor de procesactiviteiten van de Tourleiding, als bedoeld in artikel 1, wordt vooralsnog geraamd op ca. € 75.000,- (per jaar, in periode 2022-2025). Dit bedrag is nodig voor de bekostiging van de aanjaagfunctie, communicatie, netwerkbijeenkomsten en events en monitoring en rapportage (t.b.v. het dashboard); 2. Deze geraamde out-of-pocketkosten kunnen worden verlaagd indien partijen (extra) personele inzet leveren om niet t.b.v. de procesactiviteiten; 3. De periode tot 15 oktober 2020 wordt benut om met stakeholders in gesprek te gaan over de financiering van de procesactiviteiten, als bedoeld in het eerste lid (de basisfinanciering); 4. Het streven bij de financiering van de procesactiviteiten is dat de overheidspartijen 50% bijdragen en de niet-overheidspartijen de overige 50%; 5. De bekostiging van concrete projecten, die in de Ploegen worden ontwikkeld als bedoeld in artikel 4, maakt deel uit van het projectplan: de bekostiging van een project moet door de betrokken deelnemers aan het project zelf gevonden worden.
De projectkosten make geen deel uit van de procesactiviteiten, genoemd in het eerste lid.
Artikel 9. Bijdragen en projectactiviteiten 1. De bijdrage die elk van de partijen aan de Green Deal Fiets levert, elk vanuit hun eigen rol, staat per partij genoemd in bijlage 1. Partijen zijn niet verantwoordelijk voor de uitvoering van de acties van andere partijen. 2. De projectactiviteiten waarmee van start zal worden gegaan, staan in bijlage 2. Indien er nieuwe projectactiviteiten ontstaan, worden deze in bijlage 2 opgenomen en wordt van de betreffende partners de projectbijdrage opgenomen in bijlage 1. 3. Projectactiviteiten die worden afgerond door het stopzetten ervan of het starten van een concreet project, staan eveneens in bijlage 2. 4. De concrete uitvoering van projecten valt niet onder verantwoordelijkheid van dit convenant, maar zal door betrokken partijen zelf nader vorm moeten worden gegeven. De uitvoerende partijen verplichten zich wel om de benodigde
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
informatie te leveren die nodig is voor het monitoren van de impact en de verwerking ervan in het dashboard, zoals bedoeld in artikel 2.2.
Artikel 10: Gegevensuitwisseling 1. Eenieder respecteert het verzoek van de ander om gegevens al dan niet vertrouwelijk te houden, het beroep van een partij op een wettelijk voorschrift tot geheimhouding van gegevens en heeft aandacht voor het gestelde in de wet- en regelgeving rondom bescherming persoonsgegevens en openbaarheid van bestuur. 2. De kennis die tijdens de ontwikkeling wordt gegenereerd, zal door alle partijen mogen worden gebruikt, mits het de belangen van één van de deelnemers niet schaadt. 3. De kennis die tijdens de ontwikkeling wordt gegenereerd blijft eigendom van de partijen die deze kennis heeft voortgebracht of ingebracht, zonder dat hij hiervoor de andere partijen een vergoeding verschuldigd is of vraagt. 4. Partijen zullen geen onderwerpen bespreken, afspraken maken of handelingen verrichten die in strijd zijn met het mededingingsrecht. Artikel 11: Slotbepalingen 1. De afspraken van het Convenant treden in werking met ingang van 15 oktober 2021 en eindigen op 31 december 2025. 2. De afspraken kunnen na 31 december 2025 (gewijzigd) worden voortgezet indien partijen dit wensen. 3. Partijen komen overeen dat afspraken in dit Convenant niet in rechte afdwingbaar zijn. 4.
Dit convenant is niet van toepassing voor een MRA-overheid of lid van de Amsterdam Economic Board die voorafgaand aan de ingangsdatum als bedoeld in 1e lid, kenbaar heeft gemaakt de Green Deal Fiets niet te willen ondersteunen. 5. Nieuwe partijen kunnen toetreden tot dit Convenant. Hiertoe: a. maakt een partij die wenst toe te treden haar verzoek schriftelijk bekend bij de Tourleiding. In dit verzoek zegt de nieuwe partij toe om zich aan te sluiten bij één of meer bijdragen of activiteiten, of om zelf een aanvullende bijdrage of activiteit te formuleren; b. stuurt de Tourleiding het verzoek door naar Partijen die het Convenant reeds hebben ondertekend, met het verzoek om in te stemmen met toetreding. Indien Partijen niet reageren binnen 10 werkdagen na het versturen van het verzoek tot instemming, stemmen zij stilzwijgend in;
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
c. bij toetreding tot het convenant gelden voor die toetredende partij de afspraken van dit Convenant en wordt de toetredende partij opgenomen in de bijlagen van dit Convenant, zoals bedoeld in artikel 8. 6. Indien een der Partijen de afspraken in dit Convenant niet wenst voort te laten duren, dan kan deze Partij door middel van schriftelijke opzegging haar deelname beëindigen. Uitgangspunt daarbij is dat overige Partijen in dat geval het Convenant continueren. 7. Het Convenant zal openbaar gemaakt worden onder vermelding van de naam: Convenant Green Deal Fiets MRA.
Aldus overeengekomen, d.d. 15 oktober 2021 te Almere
Bijlage 1: bijdrage per convenantpartner aan de MRA Green deal Fiets MRA (bijgewerkt tot 8 juli) Toelichting op de status van bijlage 1: In deze bijlage staat per deelnemende partij aangegeven welke inzet door ieder afzonderlijke partij wordt geleverd voor de Green Deal Fiets. De bijdragen die hieronder staan vermeld zijn nog niet volledig en nog niet definitief door elke partij vastgesteld. De periode tot 15 oktober zal worden benut om de definitieve bijdragen van elke afzonderlijke partij te bepalen. Van elke niet-overheidspartij wordt gevraagd goed naar de eigen teksten te kijken en hierover besluiten te nemen. Of waar nog niets is ingevuld, aan te geven welke bijdrage zij willen leveren. Voor de overheidspartijen van de MRA wordt gevraagd bij hun besluitvorming over het convenant aan te geven welke rol(len) zij willen gaan innemen indien zij besluiten deel te nemen aan het convenant.
Metropoolregio Amsterdam (MRA)
geeft uitvoering aan het convenant en voert het secretariaat verantwoordelijk voor contacten met de bestuurlijke trekkers van het convenant bereidt de (bestuurlijke) besluitvorming voor binnen de MRA richt de samenwerking tussen convenant partijen zodanig in dat de convenantdoelen worden gehaald
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
stelt hiervoor 2 personen beschikbaar (programmamanager energietransitie en coördinator fiets) die gemiddeld 2x8u/week aan het convenant werken zoekt naar extra personele capaciteit (projectondersteuner)
Amsterdam Economic Board
geeft uitvoering aan het convenant verantwoordelijk voor contacten met de bestuurlijke trekkers van het convenant bereidt de (bestuurlijke) besluitvorming voor binnen de Amsterdam Economic Board richt de samenwerking tussen convenant partijen zodanig in dat de convenantdoelen worden gehaald stelt hiervoor 1 persoon beschikbaar (lead mobiliteit) die gemiddeld 8u/week aan het convenant werkt zoekt naar extra personele capaciteit (communicatie adviseur)
BYCS
neemt deel en ondersteunt de tourleiding bij de uitvoering van het convenant ondersteunt de inhoudelijke thema’s bij het actief betrekken van organisaties, vormen van projectideeën en het verder brengen tot projecten en financiering biedt kennis en ondersteuning om organisaties te overtuigen de fiets te omarmen en hen te helpen bij vertaling van beleid naar gedrag
ABN-AMRO
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Deelname aan online/ offline informatiesessies m.b.t. de mogelijkheden voor werkgevers omtrent de fiets (ten voorbeeld; 25 juni organiseert Lease a Bike een informatieve webinar samen met de Fietsersbond over de voordelen van fietsen voor werknemers waar ik ook kom spreken); Support in lobby richting de Rijksoverheid om de leasefiets te combineren met de onbelaste reiskostenvergoeding; Deelt kennis en ervaring op het gebied van implementatie (lease)fietsregelingen; Communiceert intern en naar relevante gesprekspartners over eigen acties en voortgang van het convenant.
AMS Arcadis BAM
Faciliteren van een mogelijke website voor het informatie delen over fietsservicepunten aan een breder publiek Mogelijke investeerder in de te ontwikkelen 5 fietsservicepunten die opschaalbaar zijn, als onderdeel van een breder pakket met verdienvermogen
Breikers
Stichting Breikers besteedt in haar adviestraject 'spreiden en mijden' bij werkgevers structureel aandacht aan het stimuleren van fietsgebruik onder forensen in de MRA. Breikers werkt hierin samen met de gebiedsgerichte aanpakken IJmond, Haarlem, Schiphol, Zuidas en Zuidoost. Breikers rapporteert over de resultaten. Breikers verkent in samenwerking met de Fietsersbond de mogelijkheden om te komen tot een 'certificering' fietsvriendelijk bedrijf als onderdeel van haar adviestraject.
Breikers stelt de regionale mobiliteitsdata ter beschikking voor het identificeren van gunstige locaties voor fiets service centra in de MRA. Breikers wil demosessie organiseren met het instrument MobilityAnalyst: https://my.mobilityanalyst.com/breikers/
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
CWI Cycle Hub Amsterdam Fietsersbond Green Business Club Zaanstad Groeifiets Hogeschool van Amsterdam Lominck Systemen
Ervaring in fietsparkeren in brede zin inzetten voor fietsservicepunten Meedenken over parkeer- en oplaadsystemen, hufterproof fietspompen Inzetten van het netwerk in fietsservices
Mijksenaar
Bij te dragen aan de vindbaarheid en herkenbaarheid van een fietsservicepunt. Hoe zorg je voor een uniforme een heldere en leesbare uitstraling van de modules en hoe de aanwezige fietsservices vindbaar zijn. Concept van regionaal naar nationaal herkenbaar concept. Ondersteunen in het visualiseren van serviceconcepten voor specifieke doelgroepen.
NexTechnician
Levert een bijdrage aan de technische services van de fietsservicepunten Mogelijkheden zijn om leerwerkplekken in te zetten, waar ook zij-instromers een plek kunnen krijgen, mogelijk in samenwerking met de Tweewieler Academy.
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Aanbod om te bezien of de locatie NexTechnician geschikt is als servicepunt in te richten.
NS Stations Politie PON Lease a Bike
Organisatie van online/ offline informatiesessies m.b.t. de mogelijkheden voor werkgevers omtrent de fiets (ten voorbeeld; 25 juni organiseren wij een informatieve webinar samen met de Fietsersbond over de voordelen van fietsen voor werknemers. Nick van ABN komt hier ook spreken); Support in lobby richting de Rijksoverheid om de leasefiets te combineren met de onbelaste reiskostenvergoeding vanuit Pon (tbd); Deelt (juridische en fiscale) kennis, ervaringen en voorbeeldcases op het gebied van implementatie (lease-) fietsregelingen (bijna altijd al getoetst door lokale belastinginspecteur) Activatie mogelijkheid en ondersteuning van 1.200+ fietsenwinkels die we kunnen betrekken in activaties van bedrijven voor stimulering fietsgebruik (denk aan organisatie testevenementen, testivals, demo's etc.); Helpt werkgevers inzichtelijk maken wat de voordelen van fietsgebruik is voor de gezondheids- en duurzaamheidsdoelstellingen. Communiceert naar klanten en dealers over eigen acties en voortgang van het convenant;
Roetz-Bikes Schiphol Swapfiets Universiteit van Amsterdam Universiteit van Hasselt Veilig Verkeer Nederland
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Wat wordt gevraagd van de MRA overheden? 1. Besluit om deel te nemen aan het Convenant Green Deal Fiets MRA. 2. Aan te geven welke rol(len) men kiest bij deelname. Hieronder worden de verschillende rollen kort toegelicht, met een verwachting voor de ambtelijke inzet per rol Deelname als lid van het Peloton:
Facultatieve ambtelijke deelname aan 2 sessies per jaar om geïnformeerd te worden over de voortgang van het convenant en de verschillende thema’s
Deelname als lid van de Kopgroep:
Actief uitdragen van de convenantdoelen Helpen mee om het netwerk van organisaties te versterken die de fiets willen stimuleren Stimuleren dat nieuwe partijen willen meewerken aan de doelstelling door toe te treden tot het convenant De te leveren ambtelijke inzet is naar eigen inzicht
Deelname als sprinter/klimmer bij het thema Fietsservicepunten:
Het in kaart brengen welke locaties langs de (metropolitane) fietsroutes in potentie geschikt zouden zijn voor de realisatie van (pilots van) fietsservicepunten. Deze activiteit zal naar verwachting in eerste globaal worden uitgevoerd en in 2022 een ambtelijke inzet vragen van 12-20 uur. Het actief mee helpen ontwikkelen van pilots van fietsservicepunten. Dit vraagt naar verwachting in 2022 een ambtelijke inzet van 8 uur per maand. Bij een nader te maken keuze voor een pilot fietsservicepunt in een bepaalde gemeente, zal de gemeente bereid moeten zijn na te denken over een financiële bijdrage ter realisering van de pilot.
Deelname als sprinter/klimmer bij het thema Fietsvriendelijke Arbeidsvoorwaarden:
Lobby richting de Rijksoverheid/ MinFin om de leasefiets te combineren met de onbelaste reiskostenvergoeding Verplichte aanwezigheid van HR-managers van overheidsorganisaties/ bedrijfsleven bij tenminste één informatiesessie omtrent mogelijkheden fiets in secundaire arbeidsvoorwaarden (ten voorbeeld; >50% van de Gemeenten start
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
met de leasefiets regeling nadat ze met ons in gesprek zijn geweest) - het lastige is om bedrijven/ gemeenten te bereiken en te laten starten met oriëntatie/ aan te laten haken bij informatiesessies Lokale overheden enthousiasmeren om kennissessies te organiseren voor MKB bedrijven in de gemeente/ regio die geïnteresseerd zijn in de fiets. Openlijk delen best practices vanuit de eigen organisatie van bij dit thema aangesloten partijenin informatiesessies. Naar verwachting vraagt dit een ambtelijke inzet van 4 uur per te organiseren informatie- en kennissessie.
Deelname als sprinter/klimmer bij het thema Kenniscluster:
Meedenken over en meebouwen aan een gedetailleerd business plan voor een Amsterdam Institute for Urban Cycling Toetreden tot kernteam voor doorontwikkeling van plannen voor dit instituut. Opzetten van een toegankelijk platform rondom toegepaste wetenschap rondom fiets, waar het delen van kennis centraal staat Openlijk delen best practices in informatiesessies Goede connectie met het delen van data maken Openen van internationale ‘hotline’ voor vragen rondom fiets Naar verwachting vraagt dit een ambtelijke inzet van 4 uur per te organiseren informatie- en kennissessie.
Deelname als sprinter/klimmer bij het thema ‘Op- & afstaptijdlijn Kinderen’
Meewerken aan vormgeven en uitvoering van aantal concrete pilots om gebruik van de fiets door kinderen te stimuleren. Meewerken aan doorontwikkeling van op-/afstaptijdlijn Kinderen en aan vertaling daarvan in concrete activiteiten. Ondersteunen van te ontwikkelen campagne om gebruik van de fiets door kinderen te stimuleren Aansluiten bij lobby richting de Rijksoverheid rondom de petitie van de Nederlandse Fietsburgemeesters en partners, die erop gericht is de jarenlange daling in fietsgebruik bij Nederlandse kinderen te keren Openlijk delen best practices in informatiesessies Naar verwachting vraagt dit een ambtelijke inzet van 4 uur per te organiseren informatie- en kennissessie.
Deelname als sprinter/klimmer bij een nieuw (door partij zelf aangedragen) thema, namelijk:
Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)
info@metropoolregioamsterdam.nl
1077 XX Amsterdam
www.metropoolregioamsterdam.nl
Aalsmeer
Besluit wel/niet deel te nemen aan Green Deal Fiets, in de rol van:
Lid peloton of lid kopgroep Sprinter-klimmer bij thema: fietsservicepunten/fietsvriendelijke arbeidsvoorwaarden/kenniscluster/kind en fiets/nieuw thema: ………………..
Almere
Besluit wel/niet deel te nemen aan Green Deal Fiets, in de rol van: