CConstaterende datHilversum
Koppel je AI →
Document · PDF

Collegebrief inzake Stand van zaken De Stolpe

GEMEENTERAAD 2 juni 2021, gemeente HilversumBij agendapunt: Ingekomen stukken - Rubriek 031.102 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Medewerkers, cliënten, bezoekers en leveranciers zouden een auto met zich mee kunnen brengen en dus extra parkeerdruk op de buurt kunnen zetten. Omwonenden geven aan dat er verschillende initiatieven al lopen in de buurt over de parkeerdruk. Zorgen leven dat met de toekomstige invulling van De Stolpe de parkeerdruk op de buurt alleen maar zal toenemen. Ook deels omdat er weinig parkeerruimte in en om het pand is. Over het algemeen hebben weinig tot geen van de cliënten van beschermd wonen voorzieningen een auto en ontvangen zij ook weinig bezoek. Wel zullen een deel van het personeel en de behandelaars met eigen vervoer naar De Stolpe kunnen reizen. Kwintes geeft aan dat de parkeergarage onder De Stolpe voldoende zal zijn voor het parkeren. Deze heeft plek voor 9 auto’s. Overig parkeren zal dan plaats moeten vinden in openbare ruimte. Met het personeel, bezoek en behandelaars is er een goede kans dat er (op bepaalde momenten op de dag) meer parkeerplekken nodig zijn. Er zullen dan ook waarschijnlijk meer auto’s in de openbare ruimte geparkeerd moeten worden. Dit zal een impact hebben op de beschikbare parkeerplekken in de buurt en de aanwezigheid van meer geparkeerde auto’s in de straten.

Beheersmaatregelen Kwintes Voor deze risico’s heeft Kwintes de volgende beheersmaatregelen genoemd: -

Het balkon op de eerste verdieping wordt in de toekomstige invulling alleen overdag door medewerkers van De Stolpe gebruikt. Daarnaast wordt het balkon met doorzichtige panelen bedekt zodat het geluid vanaf het balkon niet direct door kan dragen richting de achtertuinen van de nabij liggende woningen aan de Burgemeester Gülcherlaan. Ook wordt er mogelijk een afzuigsysteem geïnstalleerd op de balkons zodat er ook geen overlast door rooklucht kan ontstaan.

-

De tuin wordt zo slim mogelijk ingericht dat buren bijvoorbeeld geen last hebben van rook. Een akoestische schutting behoort daarbij ook tot de mogelijkheden.

54

-

Mogelijk wordt er een rechtstreekse ingang naar het aangrenzende park gerealiseerd vanaf de achtertuin van De Stolpe, zodat cliënten niet over de Zonnelaan, en langs de twee woningen die daaraan liggen, hoeven te lopen hiervoor.

-

Met de buurtbeheergroep is Kwintes van plan te verkennen hoe het park qua beheer en toezicht voor iedereen verbeterd kan worden.

-

De tuin van De Stolpe wordt groen ingericht (en dus niet gebruikt voor parkeren) om bij te dragen aan de groene uitstraling van de Zonnelaan.

-

Er wordt (anders dan in de tijdelijke situatie) geen jeugd geplaatst in De Stolpe: mogelijke verkeer aantrekkende werking die met deze groep geassocieerd kan worden wordt daarmee ingeperkt.

-

In de kelder van De Stolpe worden in totaal 9 parkeerplekken gerealiseerd voor medewerkers. Hiermee stelt Kwintes dat er voldoende eigen parkeergelegenheid voor alle medewerkers is op het eigen terrein. Ook zal er in de kelder een gemeenschappelijke fietsenstalling worden geïnstalleerd.

-

Met leveranciers wordt geprobeerd vaste tijden af te spreken buiten bijv. de spitstijd waarop kinderen door de buurt naar school fietsen. Leveranciers zullen op het eigen terrein van De Stolpe naast het Kinderdagverblijf kunnen laden en lossen.

Resterend risico Met deze beheersmaatregelen wordt bij een aantal risico’s ofwel de kans verlaagd of de impact verminderd zoals te zien is in onderstaande tabel.

Tabel 7 - Risico overzicht in categorie Pand en perceel Zo kan met de inpandige parkeerplekken de mogelijke extra parkeerdruk in de buurt vermeden worden. Het resterend risico in deze categorie blijft echter aanzienlijk voornamelijk omdat: - De korte afstand tot de rondom gelegen woningen blijft bestaan en daarmee, ook als een deel van het dagelijkse gebruik van De Stolpe omgeleid wordt, snel tot (onvoorziene) overlast situaties kan leiden. - Feit blijft dat een grote nieuwe groep van gebruikers (in vergelijking met de over het algemeen minder mobiele bewoners van de tijd van Hilverzorg) gebruik gaan maken van het park. 55

- De ligging van De Stolpe blijft op afstand van de dichtstbijzijnde voorzieningen in vergelijking met de Lorentzweg in Bussum, wat voor zowel de minder mobiele cliënten als de buurtbewoners aan de hoofd looproutes niet ideaal is. 6.6 Opstart van locatie Risico 6a – Kwintes krijgt buurtbewoners niet mee in een gedragen eindresultaat

Gezien de ontwikkeling van de relatie van Kwintes met de buurt, is er een kans dat met de huidige koers partijen in een patstelling terecht komen, wat voor geen van de betrokkenen een goede uitkomst is. De ervaringen van buurtbewoners met Kwintes als organisatie en de nieuwe cliënten van De Stolpe hebben tot veel onrust geleid in de buurt. De manier waarop Kwintes tot nu toe gereageerd en gecommuniceerd heeft in situaties heeft deze onrust vaak niet kunnen wegnemen en in sommige gevallen zelfs verergerd. Dit werkt nog steeds door in de relatie van Kwintes met de buurtbewoners en zal dit naar verwachting ook in de nabije toekomst blijven doen. Daarnaast plaatsen een aantal betrokken buurtbewoners vraagtekens bij of Kwintes de buurt alsnog op een constructieve manier mee kan gaan krijgen in een voor buurtbewoners nieuwe ontwikkeling in hun buurt. Op basis van het verleden is de kans aanzienlijk dat Kwintes met de huidige werkwijze tegen weerstand blijft oplopen, waarvan de impact ook aanzienlijk is voor alle betrokkenen aangezien de onrust in de buurt blijft.

Risico 6b – Kinderziekten bij opstart onvermijdelijk

Ook bij een goed doordacht concept en plan voor de opstart, zullen onvoorziene zaken tijdens de opstart de kop op steken waardoor tijdelijk minder controle gehouden kan worden op de beoogde 'holding environment'. Bij een groot project als de verbouwing en het opstarten van beschermd wonen in De Stolpe is het onvermijdelijk dat er onvoorziene zaken zijn waardoor processen haperen. Deze zogenaamde kinderziektes komen bij elk project voor. Voor De Stolpe heeft Kwintes een relatief snelle opbouw voor ogen, hierdoor neemt de kans op kinderziektes toe en zal de impact van een hapering ook groter kunnen zijn. Kwintes heeft in de tijdelijkheid het pand al gebruikt en is tot op zekere hoogte bekend met het pand en de omgeving. Hierdoor neemt de kans op kinderziektes af tot gemiddeld. De impact kan echter hoog zijn indien de ‘holding environment’ wordt aangetast omdat er bijvoorbeeld tijdelijk geen goed toezicht kan worden gehouden op de in- en uitgangen.

56

Risico 6c – Relevante gemeentelijke activiteiten dienen opstart van operatie bij te benen

Als de gemeente qua opschalen van bijvoorbeeld extra benodigde handhaving in de buurt de opening van De Stolpe niet kan bijbenen, kan de landing van het concept in de buurt niet goed gefaciliteerd worden. Borging van de toekomstige operatie in De Stolpe in de relevante gemeentelijke processen, zoals de buurtcoördinatie en handhaving, is van groot belang voor het creëren van een stabiel systeem zowel binnenin De Stolpe als in de omringende buurt. Het is bijvoorbeeld belangrijk dat het gemeentelijke team van handhaving het tempo van opbouwen van de toekomstige invulling kan bijbenen qua inzet van BOAs. Gezien de huidige werkdruk op de betrokken afdelingen, bestaat er een reële kans dat de gemeente de opening van een dergelijke grootschalige beschermd wonen voorziening niet kan bijbenen. De impact hiervan is groot omdat daarmee het toezicht op de openbare ruimte komt te vervallen.

Beheersmaatregelen Kwintes Voor deze risico’s heeft Kwintes de volgende beheersmaatregelen genoemd: -

Zo snel mogelijk van start gaan met de buurtbeheergroep om de buurt zo snel mogelijk te betrekken in het vervolgproces.

-

Met een bestaand personeelsbestand de opstart van de nieuwe locatie realiseren (i.p.v. met een volledig nieuw team te starten).

-

Kwintes wil extra afspraken maken met de gemeente over de inzet van BOA’s, de wijkagent en de buurtcoördinator.

Resterend risico Met deze beheersmaatregelen wordt bij een beperkt aantal risico’s ofwel de kans verlaagd of de impact verminderd zoals te zien is in onderstaande tabel.

57

Tabel 8- Risico overzicht in categorie Opstart van locatie Het resterend risico in deze categorie blijft aanzienlijk, voornamelijk omdat: - Er veel onduidelijkheid, onrust en (soms ook) onwil is bij de buurtbewoners, ondanks de inspanningen van Kwintes tot nu toe. - Kinderziekten bij de opstart alsnog reëel zijn: met alle kennis en ervaring van Kwintes in het opzetten en beheren van beschermd wonen voorzieningen en het meenemen van een omringende buurt, is er bijvoorbeeld toch veel onrust ontstaan in de tijdelijke situatie. - Een dergelijke grote beschermd wonen voorziening vraagt ook veel van het gemeentelijke team. Ter vergelijking met een andere locatie in de gemeente waar het om 16 bewoners ging heeft het volgens het gemeentelijke team ongeveer vijf jaar geduurd voordat alles goed geland was in een met De Boomberg vergelijkbare buurt. 6.7 Toekomstige ontwikkelingen Risico 7a – Verzwaring van zorgprofielen over tijd

De verwachting is dat beschermd wonen zorgprofielen over tijd zwaarder zullen worden, wat meer druk zal zetten op de zorg biedende organisaties en de omgeving van de cliënten. Landelijk is de verwachting dat met de ingezette richting van ambulantisering in de zorg, de zorgprofielen die in een beschermd wonen voorziening worden geplaatst over tijd zwaarder zullen worden. Degene die recht hebben op langdurige zorg zijn immers de zwaardere zorgprofielen. Dit vraagt niet alleen meer inzet van de zorgaanbieder om alsnog een ‘holding environment’ op de locatie te bewerkstelligen, maar zet ook meer druk op de omgeving, bijvoorbeeld omdat er meer gedragsproblematiek voorkomt. Kwintes geeft aan dat de samenstelling van bewoners van De Stolpe in de toekomst zal verschuiven van 75% naar 100% Wlz. Van de 25% Wmo zal een deel overgaan naar de Wlz en een deel uitstromen. Het deel dat uitstroomt wordt dus naar verwachting aangevuld met nieuwe Wlz instroom. De kans is met de ingezette richting in de zorg aanzienlijk bij een populatie van 100% Wlz. De impact is ook aanzienlijk omdat het de druk op de zorgaanbieder en de omgeving van de cliënt vergroot. 58

Risico 7b – Verdere verzwaring door toevoeging forensische beschermd wonen cliënten zet extra druk

Toevoeging van forensische beschermd wonen cliënten vraagt om meer aandacht op het voorkomen van recidive en introduceert daarmee nieuwe problematiek en zet extra druk op organisatie en omgeving. De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) vereist (volgens een recent onderzoek) vanuit de inkoop dat aanbieders van forensisch beschermd wonen aan een aantal eisen voldoen, en verlangt daarbij weliswaar dat aanbieders een ‘forensische benadering’ hanteren, maar legt niet vast wat deze in moet houden. De invulling en kwaliteitsnormen komen voornamelijk uit het veld zelf. Het onderzoek stelt dat de gevolgen hiervan tweeledig zijn: 1. Negatief: de ‘lat’ ligt laag; aanbieders kunnen er vooralsnog voor kiezen om voor hun forensische cliënten precies hetzelfde aan te bieden als voor reguliere cliënten (een kwart van de aanbieders van forensisch beschermd wonen uit de voor het onderzoek afgenomen enquête bevestigt dit). 2. Positief: het biedt mogelijkheden aan aanbieders om zichzelf te specialiseren en maximaal tegemoet te komen aan de ‘vraag’ (in de vorm van de ondersteuningsbehoefte van cliënten en verwachtingen van indicatiestellers). Dit is ook wat er in de praktijk gebeurt. Het onderscheid in aanbod zit hem, volgens het onderzoek, meer in de invulling van begeleiding dan in de fysieke vormgeving van faciliteiten.

Aanbieders die deel hebben genomen aan de enquête geven aan dat de inzet voor deze doelgroep zich vooral onderscheidt op: -

Samenwerking, meer contact met reclassering en andere partijen

-

Andere begeleiding, meestal gericht op voorkomen van recidive en meer structuur

-

Risicotaxatie en -beheersing

Momenteel is niet expliciet omschreven waartoe forensisch beschermd wonen moet dienen. Als gevolg daarvan kent het een diverse populatie ― in zwaarte, problematiek en herkomst. Deze populatie is in de afgelopen jaren ook nog eens fors toegenomen (7). Kwintes geeft in gesprekken aan dat het niet de insteek is om ex-forensische beschermd wonen cliënten in De Stolpe te huisvesten (deze cliënten zullen eerder op andere Kwintes locaties geplaatst worden waar personeel ‘forensische scherpte’ heeft). Door dit niet uit te sluiten, blijft de kans bestaan dat dit in de toekomst in meer of mindere mate wel gaat gebeuren. De eventuele impact zou groot zijn voor de operatie en de buurt aangezien er een ander soort profiel en daarmee problematiek wordt toegevoegd aan de populatie.

59

Daarnaast komt er in de enquête die in de buurt is uitgezet naar voren dat er veel onbekend is over de beoogde doelgroepen en daarbij veel zorgen zijn over de voor plaatsing van ex-forensische (naast exTBS, ex-zedendelinquenten en andere) doelgroepen die mogelijk een gevaar vormen voor de openbare veiligheid.

Risico 7c – Personeelstekort

Vanwege het voortdurende en groeiende personeelstekort in de zorg kunnen ook bij De Stolpe problemen ontstaan rond bemanning en werkdruk wat een negatieve invloed kan hebben op het bewaren van de ‘holding environment’. Er is landelijk een tekort aan gekwalificeerd personeel in de zorg. Volgens recent onderzoek blijft de komende jaren het personeelstekort het grootste probleem voor de ggz. Het groeiende tekort leidt tot oplopende wachttijden, veiligheidsrisico’s en mogelijke sluitingen van ggz-locaties. Bovendien loopt de werkdruk op, resulterend in meer ziekteverzuim en daarmee hogere personeelskosten, waardoor de winstgevendheid van ggz-instellingen onder druk komt te staan (18). Dit tekort blijft ondanks meerdere nationale programma’s verder oplopen. Daarnaast is er een groot verloop te zien. Vooral jongere medewerkers stromen uit de zorg, o.a. vanwege beperkte loopbaanperspectieven. De kans dat dit ook bij Kwintes optreedt is aanwezig en de impact hiervan op het functioneren van de beschermd wonen voorziening en de cliënten is zeer groot.

Beheersmaatregelen Kwintes Voor deze risico’s heeft Kwintes de volgende beheersmaatregelen genoemd: -

In de eerste populatie die zal verhuizen naar De Stolpe zijn geen ex-forensische beschermd

wonen cliënten aanwezig. Resterend risico Met deze beheersmaatregel wordt het tweede risico in de categorie verminderd.

60

Tabel 9 - Risico overzicht in categorie Toekomstige ontwikkelingen Resterend risico in deze categorie blijft aanzienlijk, voornamelijk omdat: - Naast de voorziene transitie van 75% naar 100% Wlz, wordt er landelijk een verzwaring van profielen voorzien met de ingezette ambulantisering. - Door het niet uitsluiten van ex-forensische beschermd wonen cliënten, blijft het onduidelijk hoe dit zich mogelijk kan ontwikkelen in de toekomst en daarmee in hoeverre er meer druk wordt gezet op de buurt. Dit is een van de punten die voor grote onrust zorgt in de buurt. 6.8 Tweedegraads effecten De tweedegraads effecten volgen uit een integrale toets op alle risico’s. Hierin wordt gekeken naar •

de onderlinge domino-effecten: het effect dat het ene risico een ander risico kan veroorzaken en

•

de coïncidentie: het effect waarbij verschillende risico’s elkaar versterken.

De belangrijkste verbanden worden hieronder genoemd met de nummering van de betreffende risico’s in haakjes erachter: -

Als de leefkwaliteit van cliënten onder druk komt te staan (1a, 1b), wordt de kans groter dat hun evenwicht wordt verstoord (risico’s 1c, 1d).

-

Als het medicatie-schema niet goed wordt opgevolgd, de medicatie wordt geweigerd of de medicatie wordt beïnvloed door alcohol-/drugsgebruik (2c, 2d, 2e), wordt de kans groter dat hun evenwicht wordt verstoord (risico’s 1c, 1d).

-

Als hun evenwicht wordt verstoord (1c, 1d, 1e), is de kans groter dat ze probleemgedrag laten zien (1f, 1g, 1h, 1i).

-

Als de zorgprofielen zwaarder worden over tijd (7a, 7b), wordt de kans op probleemgedrag vergroot (1f, 1g, 1h, 1i).

-

Als cliënten door bovengenoemde redenen probleemgedrag laten zien richting medecliënten (1g), vergroot dit de kans dat het evenwicht van de medecliënten verstoord wordt (1c) waardoor de kans groter wordt dat de medecliënten probleemgedrag laten zien (1f, 1g, 1h, 1i) en dat de begeleiding veel bezig is met het oplossen van dagelijkse strubbelingen tussen medecliënten (2g).

-

Omdat De Stolpe dicht op een aantal woning ligt (5a), cliënten zich veel zullen ophouden in het aangrenzende park (5b) en een doorgang door de buurt noodzakelijk voor het bereiken van

61

voorzieningen (5c), is de kans groter dat zich probleemgedrag richting passanten/buurtbewoners voordoet (1i). -

Vanwege de beperkte overige ruimte naast de eigen wooneenheid in/rond het pand (4a, 4b, 4c), komt de leefkwaliteit van de cliënt extra onder druk te staan (1a, 1b) en kunnen mogelijke spanningen overvloeien naar het aangrenzende park (5b) en mogelijk ook meer overlast veroorzaken voor de directe omgeving (5a, 5c).

Hiermee worden een aantal van de belangrijke resterende risico’s zoals de druk op de leefkwaliteit van de cliënten (1a), verstoring van evenwicht van cliënten door prikkels van medecliënten (1c), probleemgedrag richting passanten/buurtbewoners in de buurt (1i) via verschillende wegen verder vergroot. De leefkwaliteit van deze groep wordt extra beïnvloed doordat iedere kwetsbare cliënt in de beoogde invulling, ondanks de kleinschaligheid van zorg die Kwintes voorstelt per verdieping, in een gebouw wordt geplaatst met 85 andere kwetsbare cliënten, waarvan een groot deel enige tot zware vormen van gedragsproblematiek kan tonen waardoor het precaire evenwicht van cliënten negatief beïnvloed kan worden. Meerdere tweedegraads effecten kunnen dit probleemgedrag in de beoogde invulling doen toenemen, wat o.a. weer meer negatieve prikkels voor de cliënten kan betekenen. De beoogde opzet zet hiermee niet alleen druk op de leefkwaliteit binnen in het pand maar ook rondom het gebouw. 6.9 Invloed van aantallen Met het huidige beoogde aantal van 86 studio’s, is het risico vaak aanzienlijk omdat het simpelweg om meer mensen gaat, meer interactie, meer bewegingen en daarmee ook hogere risico’s. Hieronder een aantal voorbeelden: -

Meer cliënten verkleint de kans voor bewoners om zo inclusief mogelijk te wonen in de maatschappij omdat het voor de omwonenden een uitdaging wordt om hen allemaal onderdeel te laten worden van de buurt.

-

Meer cliënten op hetzelfde plot leidt tot meer prikkels op en rond het gebouw; ook al verblijft men voornamelijk op de eigen verdieping, in de liften, bij de entree en in de tuin komt men over tijd met 85 andere cliënten in aanraking.

-

Meer cliënten vergroot ook de kans op incidenten, bijv. rond weigering van medicatie of spanningen met begeleiding.

-

Meer cliënten, zorgt voor meer druk op het park, meer kans op overlast voor omwonenden en meer kans op probleemgedrag buiten De Stolpe.

-

Meer cliënten zorgt voor een grotere werkdruk voor bijvoorbeeld de gedragswetenschapper (die daarmee over de regio de casuïstiek van ruim 200 cliënten dient te ondersteunen en een grotere rol dient te pakken in de groepsdynamiek), de receptiemedewerker en de wakende en slapende nachtdienst die op een grotere groep cliënten toezicht dienen te houden.

-

Meer cliënten zet meer druk op de benodigde gemeentelijke ondersteuning. 62

Ook komt er uit de enquête die in de buurt is uitgezet een duidelijke consensus over de aantallen naar buiten; iedereen vindt de beoogde 80 te hoog. Over of er wel of geen bewoners met psychosociale problematiek in De Stolpe kunnen worden geplaatst, lopen de meningen uiteen. Maar iedereen vindt de 80 bewoners in elk geval te hoog. Een deel ziet de invulling van Kwintes totaal niet zitten, een deel ziet in zeer kleine aantallen van rond de 10 nog wel een inpassingsmogelijkheid en een deel ziet mogelijkheden voor aantallen tussen 20 en 40 met lichtere profielen en zeer goede begeleiding. Diegene die een bezetting van 10 tot 40 bewoners als mogelijkheid zien, zijn van mening dat het pand dan geschikter moet worden gemaakt met een ruimere opzet met meer kwalitatieve buitenruimte. Daarnaast geldt dat buurtbewoners in de interviews aangaven dat een kleinschaligere opzet de buurt ook de mogelijkheid biedt om een beweging te maken om diegene die in De Stolpe komen te wonen mee te nemen in de activiteiten die er zijn in de buurt. Dit bevordert niet alleen de inclusie maar verbetert ook de veiligheidsbeleving. 7.

Conclusies & Aanbevelingen

7.1 Conclusies Er zijn in totaal 37 bruto risico’s voor de leefbaarheid van de buurt De Boomberg geobserveerd rond de toekomstige invulling van De Stolpe waarvan -

17 grote risico’s (beheersmaatregel nodig)

-

18 risico’s (beheersmaatregel gewenst)

-

2 beperkte risico’s (beheersmaatregel te overwegen)

De risico’s liggen verspreid over diverse categorieën. Veel van de risico’s vinden weliswaar plaats in het pand, maar werken door naar de omgeving buiten het pand en hebben daarmee impact op de leefbaarheid van de buurt. Een aantal van de risico’s worden veroorzaakt door externe factoren zoals bijvoorbeeld het voorziene personeelstekort in de zorg. Uit de risicoanalyse blijkt dat Kwintes een groot aantal effectieve beheersmaatregelen treft; veel van de geobserveerde risico’s nemen van bruto naar netto af in zwaarte zoals te zien is in onderstaande diagram.

63

Figuur 8 – Overzicht van totaal aantal bruto en netto risico’s Van de 17 grote bruto risico’s blijven er 8 grote netto risico’s over waar in ieder geval beheersmaatregelen nodig zijn: -

1a - Druk op leefkwaliteit van cliënten op lange termijn vanwege woon-opzet

-

1i - Probleemgedrag richting passanten/buurtbewoners in de buurt

-

2e - Medicatie beïnvloed door alcohol-/drugsgebruik

-

4a - Beperkte gemeenschappelijke ruimte

-

4b - Beperkte ruimte in/rond het pand voor dagbesteding

-

4c - Beperkte buitenruimte voor cliënten

-

7a - Verzwaring van zorgprofielen over tijd

-

7c - Personeelstekort

Hierbij moet worden opgemerkt dat de risico’s 7a en 7c externe factoren betreffen waar Kwintes beperkt invloed op heeft. Verder blijven er 16 overige risico’s staan waarvoor beheersmaatregelen gewenst zijn om de impact op de leefbaarheid van de buurt De Boomberg zo veel als mogelijk te beperken. Er blijven dus, ondanks de door Kwintes voorgenomen beheersmaatregelen, aanzienlijke netto risico’s die beheersmaatregelen nodig hebben om de leefbaarheid in de buurt te waarborgen. Hiermee is het resterende netto risico zonder additionele maatregelen niet aanvaardbaar. Ook het absorptievermogen van de buurt wordt met de beoogde invulling van de Stolpe overstegen. Bepalende factor voor zowel het absorptievermogen als de risico’s zijn de aantallen. Met 86 cliënten en veel facetten waarop incidenten kunnen voorvallen kan er niet worden uitgesloten dat er incidenten zullen voorvallen en zal de mate waarin het beschermd wonen opgenomen kan worden in de wijk sterk geremd worden. Een deel van de buurtbewoners geeft aan dat nieuwe bewoners van een beschermd wonen voorziening welkom zijn, mits de aantallen en de opzet het absorptievermogen van de buurt niet overstijgen.

64

Daarnaast kan worden gesteld dat de beoogde opzet niet in lijn is met hetgeen is geadviseerd in de commissie Toekomst Beschermd Wonen. De richtlijn is wat dat betreft helder: kleinschalig, op maat en gericht op herstel waarbij er zoveel als mogelijk sprake is van meedoen in de samenleving en regulier wonen. De plannen van Kwintes voldoen niet aan deze richtlijn. Er is sprake van ‘stapelen’ van zorgprofielen, het is niet kleinschalig, er kan met dit concept op deze locatie geen sprake zijn van meedoen in de samenleving en het pand heeft zonder een zeer ingrijpende verbouwing geen overeenkomsten met regulier wonen. De introductie van een groep van 86 nieuwe beschermd wonen cliënten in een solitair gebouw in een dunbevolkte buurt is ruimtelijk en sociaal-maatschappelijk gezien geen doorvertaling van het advies. Dit betekent dat de leefkwaliteit van deze groep, die al een lage leefkwaliteit ervaart, extra onder druk wordt gezet. Alles overziend, is de conclusie dat het plan zoals voorgesteld door Kwintes een negatief effect heeft op de leefbaarheid van de Buurt de Boomberg. 7.2 Aanbeveling voor vervolg Verreweg de meeste kwetsbare doelgroepen stromen vanuit een beschermd wonen voorziening uit naar een reguliere woning en kunnen weer met enige steun onderdeel worden van de maatschappij.

De doelgroepen die het niet lukt om op zichzelf te wonen en die 24 uur ondersteuning nabij nodig hebben, zijn zonder uitzondering de meest kwetsbare doelgroepen. Grootschalige woonvoorzieningen met de meest kwetsbare doelgroepen worden in geen enkel beleid aangemoedigd en waar deze wel zijn ontstaan is dit uit schaarste op de vastgoedmarkt of efficiëntie in bedrijfsvoering. Tegelijkertijd zijn Wmo en Wlz wachtlijsten in de regio lang en passende plekken voor de kwetsbare doelgroepen die behoefte hebben aan een beschermd wonen voorziening dun bezaaid. Ook bij De Stolpe is de druk om elk mogelijk beschikbaar stuk maatschappelijk vastgoed te benutten voor kwetsbare doelgroepen merkbaar. Kwintes geeft zelf aan dat ze niet zozeer op zoek waren naar een grote locatie; De Stolpe kwam op hun pad. Degenen die direct te maken hebben met de doelgroep benadrukken vaak dat het aanbod dusdanig beperkt is op het moment, dat een voorziening zoals beoogd op De Stolpe, ondanks dat het wellicht niet ideaal is, alsnog zeer welkom is om mensen op de wachtlijst een langverwachte plek te bieden. Hierbij wordt door verschillende mensen aangegeven dat het beter zou zijn als er in plaats van een locatie voor meer dan 80 cliënten er 4 locaties voor 20 cliënten zouden zijn. Locaties welke geschikt zijn voor 20 cliënten zijn echter tot nu toe niet beschikbaar gebleken in Hilversum.

Er is sprake van een situatie waarbij alles wat aan wonen en zorg kan worden toegevoegd meer dan welkom is. Het leveren van zorg en huisvesting is iets wat niet in één kader past, de kern van woonzorg voorzieningen is dat deze domein overstijgend zijn en daarom als geheel niet in de kaders van bijvoorbeeld de Zvw, Wmo of de Wlz passen. Om te komen tot passende oplossingen is intensieve en integrale (regionale) samenwerking tussen zorgverzekeraars, gemeenten, zorgaanbieders, 65

cliëntenorganisaties en woningbouwcorporaties dan ook cruciaal. Het uitgangspunt wat hierbij gehanteerd zou moeten worden is ‘zo goed mogelijk aansluiten op de maatschappij en zo regulier als mogelijk wonen’. Het heeft hierbij de voorkeur om wonen en zorg volledig te scheiden, hierbij verzorgt een woningbouwcorporatie het wonen en een zorgaanbieder de zorg. Het voordeel hiervan is dat er een betere woning aangeboden kan worden omdat een woningbouwcorporatie een onrendabel deel voor zijn rekening kan nemen - de zogenaamde onrendabele top. De partijen die hier een eerste stap in moeten zetten zijn de gemeenten, zorgaanbieders en woningbouwcorporaties. Uit die eerste stap zal een ruimtelijk programmatische woon-zorg strategie moeten volgen die aansluit op de huidige en toekomstige behoefte voor de Zvw, Wmo en de Wlz. De Stolpe kan een rol vervullen in de voorgenoemde woon-zorg strategie. Hierbij moet wel rekening gehouden worden met aantallen die aansluiten bij de buurt. Een omvang die beter aansluit op de buurt ligt tussen de 10 en 40 bewoners. Verder zal het pand drastisch aangepast moeten worden om zich te ontdoen van de verpleegzorg uitstraling en te komen tot wat opgevat kan worden als regulier wonen. Ook met lage aantallen moet er rekening worden gehouden met de aansluiting op de sociale structuur in de buurt.

Minder zware zorgprofielen en bij voorkeur Wmo met verhoogde kansen om weer te participeren in de maatschappij sluiten beter aan bij de enigszins gesloten (maar niet anonieme) buurt. Minder zware zorgprofielen zijn beter in staat om vrijwilligerswerk en dagbesteding in de buurt te vervullen en zijn beter in staat contact te leggen met buren. Een deel van de buurtbewoners geeft aan dat zij bereid zijn om in lagere aantallen kwetsbare mensen op te nemen in de buurt, een sterke aanbeveling is om met deze buurtbewoners gezamenlijk verder uit te werken hoe dit zou kunnen werken. Door deze lijn te volgen, kunnen voor de 6 grote netto risico’s waar Kwintes grote invloed op heeft aanvullende beheersmaatregelen genomen worden om de risico’s te verlagen door o.a. het aantal cliënten aanzienlijk te verlagen, te kiezen voor een ruimere woonzorg opzet en een strikter beleid rond alcohol en drugs te hanteren. In onderstaande tabel worden hiervoor een aantal beheersmaatregelen genoemd per risico:

66

Nummer Titel 1a

Druk op leefkwaliteit van cliënten op lange termijn vanwege woon-opzet

Netto score 64

Geadviseerde beheersmaatregel Herindelen pand voor realisatie van grotere en daarmee meer toekomstbestendige woningen.

Terugbrengen van aantal cliënten met min. 50% vermindert 1i

Probleemgedrag richting

passanten/buurtbewoners in de buurt

kans van voorkomen ook aanzienlijk. Gericht toezicht en 64

handhaving in de buitenruimte draagt bij aan het

bewerkstelligen van een prettig leefklimaat in de buurt.

Daarnaast kan er actief met de buurt gewerkt worden om de cliënten zo goed mogelijk te laten landen in de buurt.

2e

Medicatie beïnvloed door alcohol/drugsgebruik

64

Strikt beleid met middelengebruik waar o.a. via de

buurtbeheergroep toezicht op gehouden kan worden. De op dit moment ingetekende gemeenschappelijke

4a

Beperkte gemeenschappelijke ruimte

64

ruimten behouden in de nieuwe indeling en waar mogelijk uitbreiden zodat bijv. de 4de verdieping ook samen kan komen.

4b

4c

Beperkte ruimte in/rond het pand voor dagbesteding

Beperkte buitenruimte voor cliënten

64

64

Ruimte voor kantoorpersoneel heroverwegen en waar

mogelijk inzetten voor dagbesteding of andersoortige activering, bijv. een kookcafe.

Mogelijkheden voor inpandige buitenruimte kunnen bij de herindeling overwogen worden.

Effectiviteit geadviseerde beheersmaatregel(en) Zeer effectief als aantal hiermee ook met min. 50% verminderd wordt.

Effectiviteit Netto score 80%

13

60%

26

80%

13

100%

0

100%

0

80%

13

Naast dat de beheersmaatregelen de kans verkleinen, kan door de lokale maatschappij actief te betrekken ook de

impact beperkt worden. Dit neemt niet al het risico weg.

Dit is wel iets waar de buurt, de gemeente en Kwintes juist

in de eerste opstartfase gezamenlijk kunnen optrekken om eventuele nieuwe beheersmaatregelen samen uit te denken.

Verkleint de kans aanzienlijk dat middelengebruik de werking van medicatie beïnvloed.

Herindelen pand, betekent minder cliënten per verdieping en daarmee minder druk op de gemeenschappelijke ruimte. Verkleint kans en impact aanzienlijk.

Meer ruimte voor dagbesteding, biedt meer ruimte voor gezonde activering en contact met medecliënten en de buurt en levert daarmee een positieve bijdrage aan de leefbaarheid.

Ook zonder substantiele toevoeging van inpandige

buitenruimte ontstaat door de lagere bezetting minder druk op de gedeelde tuin.

Tabel 10 – Overzicht van mogelijke additionele beheersmaatregelen Dit sluit aan op de mogelijkheden die er liggen om aan te sluiten op het absorptievermogen Een andere mogelijkheid is om volledig aan te sluiten op de voormalige functie van De Stolpe en primair te richten op de vergrijzing die ook optreedt bij kwetsbare doelgroepen. In dit geval zou De Stolpe een specialistische functie krijgen waarbij verpleegzorg het vertrekpunt is. Deze optie heeft echter zijn beperkingen voor de doelgroep, ook voor ouderenzorg was de locatie afgekeurd en de vraag is of er genoeg passende profielen hiervoor aan te wijzen zijn op de bestaande wachtlijsten. Ondanks dat het verpleegzorg zou betreffen geldt ook voor deze doelgroep dat er een woonzorg oplossing geboden moet worden die in lijn is met de richting van ‘een zo normaal mogelijk bestaan’ vanuit het oogpunt om hen daarmee vooruit te helpen. Voor welk scenario ook gekozen wordt, in elk geval zal de instroom van profielen die veel onrust veroorzaken in hun omgeving beperkt moeten worden; een enkele bewoner die veel probleemgedrag vertoont kan een groot rimpeleffect op gang brengen en de leefkwaliteit voor een grote groep betrokkenen ernstig benadelen.

Ook wanneer cliënten na een zorgvuldige intake alsnog niet goed in de gemeenschap van De Stolpe passen, dienen alternatieven op voorhand georganiseerd te zijn zodat er uitwijkmogelijkheden bestaan. Een aanbeveling op dit vlak is om een plan op te stellen om de populatie rustig op te bouwen. Laat eerst een kleine groep overgaan, evalueer en ga dan over tot de volgende groep verhuizingen. Faciliteer daarbij eerste ontmoetingen met de buurt om nieuwe buren kennis met elkaar te laten maken in een laagdrempelige en geborgde setting. Bouw daarbij voldoende buffer in waardoor een volgende serie verhuizingen eventueel uitgesteld kunnen worden om eventuele ontstane onrust eerst met aandacht te adresseren. Wanneer alle lichten op groen staan, kan er op deze manier over meerdere jaren gradueel opgeschaald worden. Juist voor het accepteren van de beoogde kwetsbare doelgroep in de wijk is een zorgvuldig proces van belang.

67

Het vervolg vergt hoe dan ook een proactieve houding van de gemeente, Kwintes maar ook van de buurtbewoners om gelijkwaardig het gesprek aan te gaan wat De Stolpe zou kunnen zijn in de toekomst.

68

Appendix | Vergelijking De Stolpe met de Lorentzweg in Bussum Kwintes haalt in het projectplan en in gesprekken vaak de locatie Lorentzweg in Bussum aan. Beide locaties zijn grootschalig, kennen een soortgelijk verleden en liggen aan een doorgaande groenstructuur. Voor een goed vergelijking zijn beide locaties qua ligging in de buurt en op basis van de plattegronden met elkaar vergeleken. Vergelijking qua ligging in de buurt De Lorentzweg is ruim gelegen en heeft weinig direct contact met de omgeving zoals te zien is in onderstaande figuur.

Figuur 9 – Overzicht van de Lorentzweg in Bussum (maten gemeten via googlemaps) De woningen voor ouderen ten zuiden van het Kwintes complex aan de Lorentzweg hebben een verkeersruimte aan de binnentuin (donkeroranje) en zijn niet richting maar weg van het beschermd wonen georiënteerd (grijze pijlen). De overige omringende woningen worden door garageboxen (grijs), groen en wegen gescheiden. Het meest nabij gelegen ten opzichte van de omringende woningen zijn de patiowoningen van de beschermd wonen voorziening - deze laagbouw ligt op ca 26 meter afstand van de dichtstbijzijnde woningen. De hoogbouw van de beschermd wonen voorziening ligt op een minimale

69

afstand van ca. 33 meter ten opzichte van omringende woningen en is nergens direct op omringende woningen georiënteerd (witte pijlen). De routes vanuit het pand naar voorzieningen lopen buiten de wijk om. Er is in de directe omgeving een kerk, een wijkcentrum, een huisartsenpraktijk. Winkelvoorzieningen zijn binnen 300 meter beschikbaar. Op en rond de Lorentzweg kunnen bewoners van de beschermd wonen voorziening redelijk hun eigen gang gaan en is een interactie met de buurt een keuze. Bij De Stolpe ligt dit anders. Het pand is omsloten door woningen waarbij de afstand van de hoogbouw van de beschermd wonen voorziening tot aan de eerste woongevel ca. 21 meter is zoals te zien is in onderstaande figuur.

Figuur 10 - Overzicht van De Stolpe in Hilversum (maten gemeten via Google Maps) De hoofdentree van De Stolpe is gelegen aan één van de hoofdontsluitingen van het Boombergpark (gele pijl). De tuin wordt gescheiden door een schutting met de buren aan de Burgemeester Gülcherlaan (donkergroene doorgetrokken lijn). En de woningen zijn direct georiënteerd op de buren (witte pijlen). Direct aan De Stolpe zit een kinderdagverblijf gevestigd (roze). Ondanks dat deze gescheiden is door het

70

logistieke hof en de buitenspeelplekken voor de kinderen aan de Burgemeester Gülcherlaan, bevindt deze functie zich in de directe invloedssfeer van De Stolpe. Er bevinden zich in de buurt geen ondersteunende voorzieningen en voor dagelijkse boodschappen moet min. 1 km lopen. Op De Stolpe kunnen de bewoners in vergelijking met de Lorentzweg dus minder hun eigen gang gaan. Men woont dichter op de buren waarbij er direct aan de ingang wordt gemengd met de dagelijkse routine van mede-buurtbewoners waardoor interactie met de buurt een gegeven is. Vergelijking op pandniveau De Lorentzweg heeft 83 appartementen van gemiddeld 27 m2 en De Stolpe heeft 86 kamers van gemiddeld 26 m2. De Lorentzweg heeft 2 appartementen groter dan 30 m2 en De Stolpe heeft 9 appartementen groter dan 30 m2. Qua omvang van de appartementen zijn de locaties dus redelijk gelijk. De plattegronden van beide locaties zijn te zien is in onderstaande figuur.

71

Figuur 11 – Plattegronden Lorentzweg en De Stolpe De Lorentzweg heeft ongeveer 820 m2 aan ruimtes voor dagelijkse activiteiten en De Stolpe ongeveer 250 m2. Dit is een groot verschil zeker omdat met kleine appartementen de ruimtes voor dagelijkse

72

activiteiten enorm belangrijk zijn voor het welzijn van de inwoners. Hiernaast biedt De Stolpe weinig ruimte om bezoek te ontvangen. De Lorentzweg heeft op elke verdieping een balkon van ca 24 m2. De Stolpe heeft op de 2e en 3e verdieping een balkon van respectievelijk 14 en 7 m2. Het balkon op de 1e verdieping van De Stolpe zal niet toegankelijk zijn voor bewoners. Op de 4de verdieping hebben bijna alle appartementen een eigen balkon. Hiermee zijn de begane grond en de eerste verdieping aangewezen op de tuin voor frisse lucht en roken. Dit veroorzaakt een constante verkeersstroom door de woonkamer op de begane grond wat mogelijk meer prikkels veroorzaakt bij de inwoners. De kleine balkons op de 2e en 3e verdieping van De Stolpe hebben zitgelegenheid voor 4 respectievelijk 2 personen op 19 studio’s per verdieping. Dit is krap bemeten en leidt ook tot meer verblijf in de tuin en meer verkeersbewegingen in het pand. Qua buitenruimte heeft de Lorentzweg een ruime tuin die beschut is gelegen. Hier is een terras, een kippenren en ruim groen met voldoende zitgelegenheid. Ook aan de voorkant van het pand is er een plantsoen op eigen terrein met overkapte zitgelegenheid. De Stolpe heeft bijna dezelfde maat achtertuin maar deze is minder gunstig gelegen omdat de tuin minder diep is en rondom de achterkant van het pand gevouwen is.

Ook is de achtertuin direct gelegen aan de tuin van de buren op de Burgemeester Gülcherlaan en de Zonnelaan. Het effect hiervan is dat cliënten bij De Stolpe op een kleinere buitenruimte zullen verblijven en dichter op de buren zitten. Er is qua ontsluiting meer ruimte op de begane grond van de Lorentzweg. Er is een ruime aanloop met een overkapping waarna men binnen komt in een centrale kern met een balie en vooral gedeelde ruimtes en personeelsruimtes. De woonvleugels liggen gescheiden van de entree. Bij De Stolpe is er geen aanloop, vanuit de Zonnelaan komt men ook langs een balie in een centrale kern waar ook direct aan gewoond wordt. Hiermee is de begane grond van De Stolpe een drukkere plek en zullen de aan de entree grenzende woningen meer hinder van verkeersbewegingen door het pand ondervinden.

73

Appendix | Uitkomsten enquête De enquête heeft uitgestaan van 26 november tot en met 12 december 2020. Na sluiting van de online enquête en verwerking van 8 binnengekomen geldige papieren enquêtes, zijn in totaal 264 volledig ingevulde enquêtes van unieke huisadressen verwerkt. Van de in totaal 1655 buurtadressen is er hiermee een respons gehaald van 16%. Wanneer het aantal ingevulde enquêtes per straat afgezet wordt tegen het aantal adressen in die straat, ontstaat - voor een aantal relevante straten – dit beeld: -

Burgemeester Gülcherlaan: 61% van de adressen heeft de enquête ingevuld

-

Burgemeester Schooklaan: 40%

-

Van Lenneplaan: 31%

-

Sterrelaan: 31%

-

Albertus Perkstraat: 29%

-

Schuttersweg: 19%

-

Zonnelaan: 18%

-

Peerlkamplaan: 12%

N.B. Ter vergelijking: aan een relatief ver weg van De Stolpe gelegen straat als de ’s-Gravelandseweg heeft 9% van de adressen de enquête ingevuld. Profiel van de respondenten In vergelijking met de buurt als geheel is in de ingevulde enquête een ondervertegenwoordiging van de 1-persoonshuishoudens, en een oververtegenwoordiging van (met name) stellen zoals te zien is in onderstaande figuur.

overig 7%

huishoudensamenstelling respondenten

huishoudensamenstelling wijk Boomberg

1-pers. hh. 15% gezin met kinderen 37%

2-pers. hh. 42%

mp. zonder kind. 30%

1 pers. 40%

mp. met kind. 30%

Figuur 12 – Huishoudensamenstelling respondenten vs. de buurt

74

Qua huishoudenssamenstelling van de respondenten valt op dat er weinig eenoudergezinnen zijn en gezinnen waarvan kinderen slechts een deel van de tijd aanwezig zijn. Ook zijn er maar weinig zogenaamde ‘empty nesters’. Geen van de respondenten heeft een inwonend familielid t.b.v. mantelzorg. Gestuurd is op het invullen van de enquête door meerderjarigen. Omdat er weinig jongeren zelfstandig wonen in Boomberg, is het daarom logisch dat er slechts weinig jonge respondenten zijn. Bijna driekwart van de respondenten is zelfs 50-plus zoals te zien is in onderstaande tabel.

Leeftijdscategorie

% respondenten

< 25 jaar

1%

26 – 35 jaar

3%

36 – 50 jaar

23%

51 – 67 jaar

40%

> 68 jaar

33%

Tabel 11 – Leeftijdsverdeling respondenten 93% van de respondenten bewoont een eigen koopwoning. Dat is niet in lijn met de totale verhouding van 65% koopwoningen in de buurt. (8) 65% van de respondenten woont 8 jaar of langer in de buurt. In zijn of haar huidige woning woont 61% al 8 jaar of langer. 50% van de respondenten verwacht nog minstens 15 jaar in het huidige huis te blijven wonen. Ter vergelijking: de gemiddelde woonduur van een inwoner van Hilversum tot de volgende verhuizing (binnen of buiten de gemeente) is 8,4 jaar. (9) Het is gezien bovenstaande niet vreemd dat 78% van de respondenten aangeeft bij de eerstvolgende verhuizing dit binnen de buurt te willen doen. Sociale cohesie en menging in de buurt Men kent elkaar in de buurt, over de wens voor een gemengde buurt zijn de meningen verdeeld: -

Bijna driekwart van de respondenten geeft aan van minstens 15 huizen in de buurt te weten wie er woont.

-

15% van de respondenten verleent of ontvangt structurele hulp aan een buurtgenoot of heeft daar vergevorderde plannen voor.

-

59% van de respondenten zet zich ook niet op een andere manier in voor (mensen uit) de buurt.

75

-

62% van de respondenten komt wel bij minimaal 5 verschillende buurtgenoten weleens over de vloer.

-

Een gemengde buurt (qua achtergrond of inkomensniveau) wordt door een ongeveer een derde van de respondenten (37%) belangrijk gevonden, al staat 1 op de 3 hier neutraal in.

-

Respondenten zijn minder verdeeld over de wenselijkheid van dagelijkse instroom van werkers in de buurt: 1 op de 5 vindt dit wel prettig, echter bijna de helft (48%) vindt dit juist niet prettig.

Tevredenheid Respondenten zijn grotendeels (erg) tevreden met hun huis en de groene en rustige buurt zoals te zien is in onderstaande tabel: Aspecten van de buurt waar men het meest

Aspecten van de buurt waar men het minst

tevreden mee is

tevreden mee is

- de eigen woning (53%)

- de parkeerfaciliteiten (35%)

- het groen in de buurt (47%)

- de openbare inrichting (26%)

- de rust (42%)

- het type voorzieningen (23%)

- de ligging van de buurt (36%)

- de veiligheid (17%)

- de sfeer (31%)

- het OV in of nabij de buurt (15%)

- de veiligheid (22%)

- de hoeveelheid voorzieningen (14%)

Tabel 12 – (On)tevredenheidsfactoren De drie woorden die (met afstand) volgens de respondenten het beste het karakter van de buurt typeren, zijn respectievelijk: groen, mooi en vriendelijk. (N.B. door minder dan 1% zijn gekozen: lelijk, asociaal, ongezond, vernieuwend en ongezellig. Deze woorden uit de keuzelijst typeren dus volgens deze groep respondenten het minst goed het buurtkarakter). Veiligheidsbeleving Hoewel meer dan de helft (55%) van de respondenten weleens slachtoffer is geweest van criminaliteit in het algemeen, en dat waarschijnlijk voor een groot deel van die respondenten in de buurt plaatsvond (62%), voelt bijna iedereen zich op straat in de buurt op zijn gemak (91%) en gelukkig (31%); terwijl niemand zich geïrriteerd en nog geen 2% zich er onveilig voelt. Wanneer men alleen thuis is in de eigen woning of tuin gelden overigens dezelfde antwoorden, weliswaar met andere percentages (82% resp. 48%).

76

Diefstal (of pogingen daartoe) is de meest voorkomende vorm van criminaliteit waar de respondenten aangeven in de buurt slachtoffer van te zijn geweest. Buiten diefstal vallen vooral vandalisme en – in mindere mate – agressie op. Qua overlast geeft 58% van de respondenten aan in de buurt weleens overlast te ervaren. Verkeersoverlast/-overtredingen worden daarbij het meest genoemd (51%), gevolgd door geluidsoverlast van passanten (45%). In de categorie ‘Anders’ (28%) zijn opvallend de terugkerende antwoorden ‘scholieren’, ‘hangjongeren op / rondom school, Speldenkussen en fietstunneltje’, ‘schoolverkeer’ (breed fietsen, ouders met auto’s), en ‘vuurwerk’. Een aantal overige cijfers: -

Een minderheid van 15% vindt dat er te weinig sociale controle in de buurt is.

-

Een ruime meerderheid van 80% vertrouwt over het algemeen de mensen op straat in de buurt.

-

Slechts 7% van de respondenten kent voor zijn gevoel te weinig mensen in de buurt om te kunnen aankloppen voor hulp.

-

41% van de respondenten ziet weleens dingen gebeuren in de buurt die hij niet begrijpt.

-

20% vindt dat hij te weinig grip heeft op zijn directe leefomgeving.

Perceptie van zorginstellingen in de buurt Verschillende antwoorden zijn gegeven op de vraag naar het aantal zorginstellingen in de buurt zoals te zien is in onderstaande tabel. Geschatte aantal zorginstellingen in De Boomberg

% respondenten

geen

1,1%

1

5,3%

2 tot 4

39,0%

5 tot 7

34,5%

8 tot 10

12,9%

meer dan 10

7,2%

Het werkelijke aantal is 9 zorginstellingen. 7% van de respondenten schat dit aantal dus hoger in, en 13% zit in de goede range. Dit betekent dat 80% van de respondenten de hoeveelheid zorginstellingen in De Boomberg lager inschat dan het in werkelijkheid is. Een meerderheid van de respondenten (40%) vindt het geschatte aantal zorginstellingen in de buurt precies goed. Een derde van de respondenten (32%) vindt het (iets of erg) veel; 13% vindt het (helemaal) niet (te-)veel. Dit betekent dat ruim 1 op de 6 respondenten hier geen mening over heeft.

77

25% van de respondenten is van mening dat er in een buurt als De Boomberg nooit sprake van te veel zorg cliënten in de buurt kan zijn; 47% vindt dat er wel een maximum bestaat in zo’n buurt. Een meerderheid van 56% vindt dat mensen met een zorgbehoefte zo goed als mogelijk onderdeel van de ‘normale’ samenleving zouden moeten kunnen uitmaken, 19% vindt dit níet. Voor 61% van de respondenten geldt dat de maatschappelijke voorzieningen in De Boomberg geen of slechts een klein beetje invloed op zijn dagelijks leven hebben; voor 5% is het ‘erg veel’. De Stolpe Van de respondenten geeft slechts 16% aan niet goed bekend te zijn met ‘De Stolpe. Voor degenen die aangaven er goed bekend mee te zijn, geldt: -

Voor het grootste deel (71%) volgt die bekendheid uit het feit dat ze dicht bij de locatie wonen. Dit wordt gevolgd door het voornemen van Kwintes om hier zorg te gaan verlenen (51%), en vanwege het feit dat het een bekend pand in de buurt is (40%).

-

Voor bijna een derde van deze groep is hun houding naar De Stolpe erg negatief, en voor nog eens bijna een derde is dat een beetje negatief. Slechts 12% van de huidige groep van respondenten is een beetje of erg positief.

-

Voor maar liefst 75% van de groep die goed bekend is met De Stolpe, heeft hun houding tegenover De Stolpe te maken met de cliënten / het type zorg. De communicatie over De Stolpe heeft voor 29% van deze groep invloed op hun houding, het gebouw (de architectuur, buitenruimte) voor 25%. In de categorie ‘andere reden’ wordt door 31% van deze groep (nog) een antwoord gegeven.

-

Voor 25% van de respondenten die De Stolpe kent, heeft De Stolpe in de afgelopen vijf jaar hun dagelijks leven beïnvloed, voor 36% helemaal niet.

-

Voor degenen voor wie De Stolpe hun dagelijks leven in de afgelopen vijf jaar een beetje tot erg veel heeft beïnvloed, of aangaven dat niet te weten, geldt: - dat voor 47% van hen dat te maken had met ervaren overlast van De Stolpe; - voor 24% had het als consequentie dat ze De Stolpe e.o. mijden; - voor 37% van hen geldt (ook) een andere reden.

Of de situatie m.b.t. De Stolpe in de afgelopen vijf jaar als heel anders is ervaren dan toen Hilverzorg nog exploiteerde, daarover lopen de meningen uiteen (nee: 27%, tegenover ja: 35%). Voor het merendeel van de groep die sinds 2016 een verschil ervaart, geldt dat er meer drukte (mensen, verkeer), overlast (hangjongeren, drugs, louche sfeer) en gevoel van onveiligheid worden ervaren. Bijna 9 op de 10 respondenten geeft aan een beetje of goed bekend te zijn met de verbouwingsplannen van De Stolpe. ‘Een warm, vertrouwd thuis’ en ‘veel gezondheid’ zijn de meest gekozen wensen voor de nieuwe bewoners van De Stolpe. Slechts 15% geeft aan niks met hen te maken willen hebben, en wenst

78

de nieuwe bewoners dus ook niets toe. Wel geldt voor veel respondenten dat (bepaalde typen) cliënten in de buurt welkom zijn, mits in een klein aantal (waardoor ze ook meer ruimte in het gebouw en op het eigen terrein zullen hebben), onder strakke begeleiding en (dus) met minder impact voor de buurt. Als succes ingrediënten om het gebouw en de nieuwe bewoners goed in de buurt in te passen, wordt op de eerste plaats genoeg beveiliging in en rondom het gebouw (44%) gezien, gevolgd door meer buitenruimte tussen gebouw en aangrenzend bestaand gebied (23%), mogelijkheden om elkaar te leren kennen (21%) en ‘anders’ (47%). Hierbij worden (o.a.) genoemd: -

goede begeleiding (en voldoende personeel);

-

goed selectiebeleid (en bepaalde typen cliënten hier niet huisvesten (zware psychiatrie, exdelinquenten/tbs’ers), en bijvoorbeeld ouderen of jonge gezinnen wel);

-

bij incidenten handhaving / adequate reactie (ingrijpen);

-

veilige omstandigheden en integratiemogelijkheden om elkaar over en weer te leren kennen;

-

normen en waarden met elkaar delen, en: ‘leven en laten leven’, respect voor elkaar;

-

goede communicatie met de buurt;

-

een open in plaats van bange houding, respect, begrip en geen vooroordelen vanuit de buurt.

Qua overige ideeën om De Stolpe succesvol te laten landen, geldt dat veel respondenten nog iets willen noemen, maar dat hier bijna geen nieuwe zaken op tafel komen. Uitzonderingen hierop zijn: -

het instellen van buurttoezicht;

-

interne ontspannings- en activiteitenruimten creëren;

-

meedoen met ‘gluren bij de buren’; mogelijkheden om elkaar over en weer te leren kennen. Ook door bijvoorbeeld ateliers in het gebouw te vestigen zodat er diensten verleend kunnen worden, cliënten laten meehelpen bij evenementen in de buurt, open dagen of een openings/kennismakingsfeest, meedoen met Sint Maarten of de Straatspeeldag, bewoners betrekken bij de buurtvereniging;

-

een huislijker aangezicht aan het pand geven (eerder is ook genoemd: niet één groot gebouw, maar meerdere kleinere gebouwen);

-

een proefperiode voor nieuwe cliënten instellen;

-

maar ook niet teveel aandacht besteden aan negatieve geluiden uit de buurt omdat men snel een negatief geluid laat horen.

79

Appendix | Overzicht van risico’s Nummer Titel 1a

1b

1c

1d

1e

1f

Druk op leefkwaliteit van

cliënten op lange termijn vanwege woon-opzet

Druk op leefkwaliteit van

cliënten vanwege menging

verpleging met niet-verpleging Verstoring van evenwicht van cliënt door prikkels van medecliënten

Verstoring van evenwicht van cliënt door interactie met buurtbewoners

Verstoring van evenwicht door

verhuizing en wijziging situatie

Probleemgedrag richting medewerkers Kwintes

Bruto kans

Bruto impact

Bruto score

Hoog

Groot

64

Effectiviteit beheersmaatregel(en) Beheersmaatregelen hebben geen effect op de fysieke woonopzet.

Effectiviteit Netto score

Netto Kans

Netto Impact

0%

64

Hoog

Groot

60%

26

Laag

Groot

60%

26

Middelmatig

Middelmatig

60%

19

Laag

Middelmatig

80%

13

Laag

Middelmatig

60%

32

Middelmatig

Middelmatig

60%

40

Middelmatig

Groot

20%

32

Laag

Zeer groot

20%

64

Middelmatig

Zeer groot

60%

19

Zeer laag

Groot

80%

7

Zeer laag

Middelmatig

40%

36

Laag

Zeer groot

60%

16

Zeer laag

Zeer groot

20%

64

Middelmatig

Zeer groot

60%

14

Laag

Klein

40%

38

Middelmatig

Middelmatig

Beheersmaatregel om verschillende soorten verdiepingen Hoog

Groot

64

(en daarmee cliëntengroepen) te creëren is hier effectief.

Er is op dit moment echter weinig van terug te zien in de plannen (bijv. voor de inrichting of de plaatsing van de eerste populatie vanaf andere Kwintes locaties).

Hoog

Groot

64

Middelmatig

Groot

48

Beheersmaatregelen voor het creëren van een positief leefklimaat met begeleiding hebben effect. Cliënten blijven echter 24/7 dicht op elkaar zitten.

Beheersmaatregelen van Kwintes hebben effect op de

kans en impact (op de cliënt), maar hebben geen effect op de individuele buurtbewoner dus daardoor blijft het risico bestaan.

Hoog

Groot

64

Zeer hoog

Groot

80

Beheersmaatregelen rond verhuizing kunnen, mits goed

uitgevoerd, zeer effectief zijn in het verkleinen van de kans en impact van een mogelijke verstoring van evenwicht. Beheersmaatregelen rond bijv. continue begeleiding

hebben effect, kans blijft echter aanwezig vanwege de

zwaarte van de profielen en de vele interactiemomenten met de begeleiding.

Beheersmaatregelen rond bijv. continue begeleiding 1g

Probleemgedrag richting medecliënten

Zeer hoog

Zeer groot

100

hebben effect. Kans blijft echter aanwezig vanwege de zwaarte van de profielen, het feit dat cliënten dicht op

elkaar wonen en de begeleiding niet kan toezien op alle interacties tussen cliënten.

1h

1i

2a 2b

2c

Probleemgedrag richting kinderdagverblijf

Probleemgedrag richting

passanten/buurtbewoners in de buurt

Begeleiding, behandeling en

medicatie niet langer toereikend Discontinuïteit in begeleiding of behandeling

Medicatie-schema niet goed opgevolgd

Beheersmaatregel om cliënten op het terrein van de Laag

Zeer groot

40

Stolpe aangrenzend aan het KDV geen toegang te bieden beperkt effectief aangezien cliënten onderweg naar

voorzieningen er via de openbare weg direct langs lopen. Hoog

Zeer groot

80

Middelmatig

Groot

48

Middelmatig

Middelmatig

36

Beheersmaatregelen van Kwintes hebben effect op de kans en impact (op de cliënt), maar buiten het pand betekent ook buiten het toezicht van begeleiding.

Beheersmaatregelen rond bijv. signaleringsplan effectief om eventuele veranderingen tijdig te signaleren.

Beheersmaatregel om met meerdere begeleiders per cliëntengroep te werken zeer effectief.

Beheersmaatregelen rond bijv. individueel

begeleidingsplan, signaleringsplan en medicatie-protocol Middelmatig

Zeer groot

60

dragen bij aan het verminderen van de kans. Incidenten rond medicatie zijn echter een van de meest

voorkomende incidenten bij Kwintes in de Gooi en Vechtstreek.

2d

Medicatie geweigerd

Laag

Zeer groot

40

Medicatie-protocol biedt medewerkers handvat om dit met de cliënt te adresseren en daarmee effectief.

Huisregel om binnen beperkt alcohol en geen softdrugs te 2e

Medicatie beïnvloed door alcohol-/drugsgebruik

gebruiken, laat grijs gebied ontstaan rond alcohol en doet Hoog

Zeer groot

80

geen uitspraak over gebruik van softdrugs buiten het pand. Signaleringsplan helpt begeleiding wel om

eventuele signalen dat medicatie niet naar behoren werkt op te vangen.

2f

Spanningen tussen begeleiding en cliënt

Middelmatig

Middelmatig

36

2g

strubbelingen tussen medecliënten

effectief. Toch zijn er situaties voorgekomen waarbij spanningen opliepen tussen begeleiding en cliënt.

Beheersmaatregelen rond continue begeleiding en

Begeleiding veel bezig met oplossen dagelijkse

Begeleidingshandboek en ondersteunende trainingen zijn

Hoog

Groot

64

toezicht op de verdieping effectief. De groepsdynamiek

behoeft echter extra aandacht gezien de zwaarte van een groot deel van de toekomstige profielen en de continue behoefte aan gedragsregulering.

80

Nummer Titel

Bruto kans

Bruto impact

Bruto score

Effectiviteit beheersmaatregel(en)

Effectiviteit Netto score

Netto Kans

Netto Impact

Beheersmaatregelen rond plaatsing en intake dienen zich

nog te bewijzen op deze plek; in de tijdelijke situatie zijn er groepen geplaatst die achteraf werden geëvalueerd als 3a

Druk op toelaten cliënten

Middelmatig

Groot

48

niet geschikt voor deze plek. Tevens worden in het

40%

29

Middelmatig

Middelmatig

60%

16

Zeer laag

Zeer groot

80%

5

Zeer laag

Middelmatig

80%

13

Zeer laag

Groot

60%

19

Laag

Middelmatig

60%

14

Laag

Middelmatig

0%

64

Hoog

Groot

0%

64

Hoog

Groot

0%

64

Hoog

Groot

40%

29

Laag

Groot

20%

38

Laag

Groot

20%

38

Hoog

Middelmatig

20%

38

Middelmatig

Groot

60%

6

Zeer laag

Klein

60%

14

Laag

Klein

40%

38

Middelmatig

Groot

40%

29

Middelmatig

Middelmatig

40%

29

Middelmatig

Groot

0%

64

Hoog

Groot

laat voor het wel toevoegen van forensische beschermd

20%

38

Middelmatig

Groot

Geen relevante beheersmaatregelen waargenomen.

0%

60

Middelmatig

Zeer groot

projectplan verhuizingen van populaties reeds

aangekondigd terwijl de screening voor De Stolpe nog

komend jaar dient plaats te vinden. Dit betreft ook deels 3b 3c

3d

3e

3f

Begeleiders hebben niet het geschikte profiel

Onvoldoende ondersteuning van medewerkers

Onvoldoende begeleiding aanwezig overdag

Onvoldoende begeleiding aanwezig 's nachts

Onvoldoende toezicht bij in- / uitloop pand

een externe factor: mogelijke druk vanuit de regio. Laag Laag

Zeer groot Middelmatig

40 24

Hoog

Groot

64

Middelmatig

Groot

48

Kwintes heeft met ervaring met het vinden en inzetten van begeleiders voor de betreffende doelgroepen. Beheersmaatregelen rond bijv. het beschreven

begeleidingsproces, basismethodiek en Kwintes Academie zeer effectief.

Beheersmaatregelen om twee begeleiders per verdieping neer te zetten, met daarbovenop huishoudelijke en activiteitenbegeleiding zeer effectief.

Beheersmaatregelen rond 1 wakende en 1 slapende

medewerker met een vorm van sluitplan zijn effectief. In het geval van een incident kunnen 5 etages met 86 cliënten wel veel zijn voor 2 medewerkers.

Beheersmaatregelen rond signaleringsplan voor cliënten Middelmatig

Middelmatig

36

waar toezicht op in- / uitloop nodig is en inzetten van

receptiemedewerker effectief. Camerasysteem draagt zonder continue bewaking weinig bij.

Beheersmaatregel om twee vergaderruimten op de eerste verdieping met een flexibele glazen wand alleen wanneer ze niet gebruikt worden open te stellen als 4a

Beperkte gemeenschappelijke ruimte

Hoog

Groot

64

gemeenschappelijke ruimte vormt geen volledige

toevoeging. De extra TV-zitplekken bevinden zich in loop/verkeersruimte, grenzen aan kantoor/spreekruimte en bieden geen natuurlijk daglicht en daarmee geen kwalitatieve toevoeging aan de beschikbare gemeenschappelijke ruimte.

4b

4c

4d

5a

Beperkte ruimte in/rond het pand voor dagbesteding

Beperkte buitenruimte voor

Beheersmaatregel om twee vergaderruimten op de eerste Hoog

Groot

64

Groot

64

aangrenzend aan hoofd

Middelmatig

Groot

48

Dicht op woningen

Middelmatig

Groot

48

Veel prikkels bij studio’s looproutes

locatie om een uitgebreid dagbestedingsprogramma aan te bieden.

Hoog

cliënten

verdieping hiervoor (deels) in te zetten, biedt geen vaste

Beheersmaatregel om beschikbare tuin effectief in te

richten neemt niet weg dat de (inpandige) buitenruimte beperkt blijft.

Beheersmaatregel om in deze studio's cliënten te plaatsen die hier geen hinder van ervaren beperkt effectief.

Beheersmaatregelen om alleen in de kelder te parkeren,

de tuin groen te houden, en eventueel een extra ingang

naar het park te realiseren kunnen effect hebben, mits ze worden uitgevoerd.

5b

5c

5d 5e

6a

6b

6c

7a

Extra druk op aangrenzend park Doorgang door buurt

noodzakelijk voor bereiken voorzieningen

Verkeer aantrekkende werking Parkeerdruk op buurt Kwintes krijgt buurtbewoners niet mee in een gedragen eindresultaat

Kinderziekten bij opstart onvermijdelijk

Relevante gemeentelijke

activiteiten dienen opstart van operatie bij te benen

Verzwaring van zorgprofielen over tijd

Hoog

Middelmatig

48

Middelmatig

Groot

48

7c

toevoeging forensische

beschermd wonen cliënten zet extra druk

Personeelstekort

in samenwerking met gemeente beheer in het park te intensiveren kan effect hebben.

Beheersmaatregelen rond begeleiding en de buurtbeheergroep hebben beperkt effect.

Beheersmaatregelen hebben geen effect op afstand of route.

Zeer laag

Groot

16

Middelmatig

Middelmatig

36

Hoog

Groot

64

Beheersmaatregel om afspraken te maken met leveranciers effectief.

Beheersmaatregel om voldoende parkeerplekken voor

medewerkers in de kelder van De Stolpe te realiseren is effectief, mits het aantal plekken voldoende is.

Beheersmaatregel rond buurtbeheergroep is beperkt

effectief. Er is meer nodig om de ontstane onrust in de wijk te doen afnemen en de buurt constructief mee te krijgen.

Middelmatig

Groot

48

Middelmatig

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hilversum&id=af62a3c2-bb83-4145-a23f-9f5a3dbaf525