Collegebrief inzake Jaarrekening STIP 2020
Tekst van het document
Organisatiebrede onderwijskundige zaken worden uitgezet in het IB-netwerk bestaande uit de intern begeleiders van alle scholen binnen Stip Hilversum. Het netwerk wordt gecoördineerd door het hoofd onderwijs en kwaliteit en de beleidsmedewerker onderwijskwaliteit. In 2020 stonden o.a. de volgende speerpunten op de agenda van de IB-netwerkbijeenkomsten:
Nieuwe onderwijsresultatenmodel Opbrengsten Presentatie Cindy Florijn rondom rekenontwikkeling en problemen. Uitwisseling zicht op ontwikkeling: groepsplannen en overzichten Dyslexie en leesondersteuning Kwaliteitszorg: los punten en scholing Cees Bos Stipklas Ontwikkelingen Kei-klas Corona/ afstandsonderwijs 1e Lock down: noodopvang kwetsbare/ zorg leerlingen, eindtoets, po-vo overgang, zicht op ontwikkeling behouden, arrangementen plus voortgang, rol IB tijdens afstandsonderwijs, leerplicht, positieve ontwikkelingen binnen scholen en afstemmen van toetsafspraken binnen Stip Strategisch beleid & lerende organisatie ook binnen IBnetwerk Volgen van kleuters; kleuterobservaties/ toetsen Adviesprocedure Pilot contactpersonen Unita Onderwijsresultatenmodel Meldcode intervisie en protocol Veranderingen rol van de IB-er Ontwikkeling route boek IB Audits Dialoog rondom vertrek bestuurder Aannamebeleid taalschool Ontwikkelingen Kei-klas Uit verschillende onderwerpen zijn speerpunten geformuleerd. Deze speerpunten zijn omgezet in acties en dienen te leiden tot het terugdringen van mogelijke achterstanden bij leerlingen en het verstevigen van de zorgtaak van de school. 17
In 2020 is binnen Stip een IB-kweekvijver afgerond. In de kweekvijver zijn de volgende onderwerpen aan bod gekomen: Het werk van een intern begeleider, professionele houding, feedback geven en je rol binnen het team. Handelings Gericht Werken binnen de school, wat vraagt dit van een intern begeleider? De rol van de intern begeleider binnen de verschillende lagen van de organisatie en vooral de IB-er binnen een lerende organisatie Rol van een intern begeleider binnen het samenwerkingsverband van Unita Casussen teamrol Routeboek IB en routes zorg in de regio Coaching leerkrachten Zorgsysteem Corona en de rol van IB-er Casussen op leerling niveau Vanuit deze IB-kweekvijver wil Stip komende IB-vacatures te kunnen voorzien van leerkrachten die al voorbereid zijn op de taak van IB-er zoals deze in de stichting wordt ingevuld. Daarnaast wil Stip leerkrachten die affiniteit hebben met en belangstelling hebben voor het werk van de IB-er de kans geven in deze kweekvijver te onderzoeken of zij zich willen scholen tot IB-er. Vanuit de kweekvijver is een leerkracht als IB-er op een Stipschool gestart. Twee andere leerkrachten uit de kweekvijver hebben besloten de invulling van deze ambitie nog even uit te stellen.
Onderwijskansenbeleid Schakelklassen Het voorgaande schooljaar is het onderwijskansenbeleid van de gemeente Hilversum ingezet waarbij er gewerkt wordt met maatwerkplannen. Een onderdeel van dit onderwijskansenbeleid zijn de schakelklassen. In 2020 hebben zes van onze scholen de schakelklas gecontinueerd: Violenschool, De Dubbeldekker, Lelyschool, Goudenregenschool (Kerkelanden), Sterrenschool Hilversum en Villa Vrolik. De schakelklas is een organisatiemodel voor zowel autochtone als allochtone basisschoolleerlingen, die vanwege een grote taalachterstand onder hun cognitieve niveau presteren. Hierdoor voorkomen we kansenongelijkheid bij deze risicogroep. Het doel van de schakelklas is om deze leerlingen binnen een schooljaar op het niveau van de groep te brengen. Vanuit de doelen die in de maatwerkplannen staan beschreven, wordt door de hierboven beschreven scholen ingezet op vergroting van de woordenschat door de inzet van de methode “Met woorden in de weer” en Logo 3000. Daarnaast worden de didactische vaardigheden van de leerkrachten verhoogd door te werken met EDI (Expliciete Directe Instructie). Centrale Opvang Basisonderwijs Stip Hilversum heeft een Centrale Opvangklas Basis Onderwijs (COBO) op Taalschool, onderdeel van De Dubbeldekker. In deze groepen zitten leerlingen die korter dan een jaar in Nederland verblijven en de Nederlandse taal niet beheersen.
Het doel van de COBO is om deze leerlingen een jaar lang “onder te dompelen” in de Nederlandse taal. Deze COBO-groepen zijn tevens een voorziening voor alle omringende gemeenten. Op Taalschool zijn in 2020 zes COBO-groepen gehuisvest. Leesacademie. In 2020 is op De Dubbeldekker de leesacademie gecontinueerd. De leesacademie is bedoeld voor leerlingen uit groep 6, 7 en 8 die op rekenen resultaten behalen op HAVO-niveau maar op begrijpend lezen beduidend lager scoren. Om deze leerlingen een goede kans te bieden bij de doorstroom naar het voortgezet onderwijs ligt in de leesacademie de focus op het versterken van het begrijpend 18
lezen. Eén keer per week komen deze leerlingen na school bij elkaar waar ze drie uur extra les in begrijpend lezen krijgen. Tijdens deze les worden verschillende activiteiten, op het gebeid van begrijpend lezen, ingezet. Zo worden onder andere krantenartikelen besproken, leerlingen lezen boeken welke besproken worden en leerlingen houden spreekbeurten en maken werkstukken. Daarnaast krijgen de leerlingen huiswerk dat zij thuis met hun ouders moeten maken. Zo worden de ouders betrokken bij de ontwikkeling van hun kind en leren zij, ook voorbereidend op het voortgezet onderwijs, hun kind te ondersteunen bij het huiswerk maken. Voor- en vroegschoolse educatie. Alle betrokken partijen op het gebied van de voor- en vroegschoolse educatie (VVE) in Hilversum, zoals peuterspeelzalen, GGD, logopedie en de basisscholen (waaronder Stip Hilversum), hebben zitting in de regiegroep VVE. Binnen deze regiegroep worden afspraken gemaakt om de doorgaande lijn van peuters naar kleuters zo goed mogelijk te bewaken en om ouders daarbij te betrekken. Met deze doorgaande lijn willen we de kansen voor kinderen die een risico hebben op een leerachterstand, met name taalzwakke kinderen, vergroten. Hiermee willen we de kansenongelijkheid terugdringen. Inspectie van het Onderwijs In het schooljaar 2020 heeft Stip Hilversum een bestuursbezoek ontvangen van onderwijsinspecteur Heleen Vinckemöller.
Wegens tijdgebrek heeft de inspectie besloten een aantal bestuursbezoeken te compacten. Ook het bezoek aan Stip Hilversum was een compact bestuursbezoek wat bestond uit een gesprek met de bestuurder en het hoofd onderwijs en kwaliteit. Scholen werden dit keer niet bezocht. Tijdens het besprek met de onderwijsinspecteur werden de volgende onderwerpen besproken: actuele ontwikkelingen binnen de Stipscholen en de ambitie hiervan, de kwaliteitszorg van het bestuur en de ambitie hiervan, uitdagingen die het bestuur ziet en de ambitie hiervan. Het was een prettig gesprek. Aan het eind van het gesprek complimenteerde de inspecteur het bestuur met het feit dat het bestuur goed zicht had op de kwaliteit van het onderwijs en stelde ze vertrouwen in het bestuur van Stip. Omdat dit een compact bestuursbezoek was is er geen inspectieverslag van dit bezoek gemaakt. Volgend schooljaar zal de onderwijsinspectie een regulier bestuursbezoek doen en zal daar een inspectieverslag van worden gemaakt. Passend onderwijs Voor reguliere leerlingen wordt de ondersteuning ingezet zoals deze is beschreven in de basisondersteuning. Indien er een ondersteuningsvraag is voor een leerling welke niet binnen de basisondersteuning valt, kan een multidisciplinair overleg (MDO) worden gepland.
Aan dit overleg nemen naast de ouders, de leerkracht en de intern begeleider ook deskundigen vanuit het samenwerkingsverband Unita deel. In het MDO wordt besproken welke ondersteuning de leerling en/of leerkracht nodig heeft. Ook in de thuissituatie kan, indien gewenst, ondersteuning geboden worden. Daarnaast kan in het MDO een toelaatbaarheidsverklaring voor het SBO of SO worden afgegeven. Indien de ondersteuningsbehoefte van een leerling de basisondersteuning overstijgt, kan een Arrangement Plus worden aangevraagd. Het bestuur vraagt dit Arrangement Plus aan bij het samenwerkingsverband Unita middels het formulier “Bestuursaanvraag Arrangement Plus”. Om voor het Arrangement Plus in aanmerking te komen, moet via de bestuursaanvraag, een Groeidocument en een MDO aangetoond worden dat het om een meervoudige, complexe hulpvraag gaat die de basisondersteuning overstijgt. Vanuit het Arrangement Plus kan extra expertise of extra formatie worden ingezet in de school. 19
Het Arrangement Plus is geldig voor een schooljaar. Het bestuur en het samenwerkingsverband dragen samen de kosten van dit Arrangement Plus. In 2020 heeft Stip Hilversum ca. 42 plus-arrangementen ingezet, voor in totaal ca. € 188.000 de helft hiervan komt uit de eigen middelen van Stip Hilversum, de andere helft van samenwerkingsverband Unita. Opvallend is het hoge aantal plus-arrangementen voor de IPS Hilversum; van het totaalbedrag wordt ca. € 90.000 aan 8 leerlingen van onze internationale school besteed. Een groot deel van deze leerlingen zou op een reguliere school naar het SBO of speciaal onderwijs doorverwezen worden; aangezien onze regio geen Engelstalige voorziening kent op die niveaus, blijven deze leerlingen op de school en is er extra ondersteuning nodig. Door onze deskundige IB-ers wordt tijdig gesignaleerd, indien nodig een ontwikkelingsperspectief (OPP) gemaakt en een MDO opgestart, alles met als doel de leerling te voorzien in zijn ondersteuningsbehoeften. Indien dit op een andere school beter kan, wordt er verwezen, zowel BaOBaO als BaO-S(B)O. Stip Hilversum stuurt niet op een percentage verwijzingen, maar kijkt wel of dit percentage verandert. Indien dit het geval is onderzoeken we waar dat aan ligt. In 2020 zijn er 6 leerlingen verwezen naar het SO (0,17%) (5 leerlingen cluster 4 en 1 leerling cluster 3). Dit is hetzelfde percentage als in 2019.
In het SBO zijn 39 leerlingen naar het SBO verwezen (1,11%), dit is een afname van 0,02%. Hiervan zijn 10 leerlingen afkomstig uit de COBO. In totaal zijn er 45 leerlingen verwezen (1,28%). Dit percentage is gelijk aan 2019. Doorstroomprogramma PO-VO De Vondelschool (voorheen Elckerlycschool Schuttersweg) en het A. Roland Holst Collega (VO) zijn vanaf januari 2018 gestart met het doorstroomprogramma PO-VO. In 2020 hebben de bovenbouwklassen van de Vondelschool gebruik gemaakt van de lokalen van het A. Roland Holst Collega. Docenten en leerkrachten hebben in 2020 nauw samengewerkt, kennis uitgewisseld en gebruik gemaakt van co-teaching. Het doel is om de leerlingen van groep 7 en 8 vaardigheden te laten ontwikkelen, o.a. op het gebied van creativiteit, motivatie, metacognitie, werkhouding en “leren leren”, zodat de leercapaciteit die zij hebben maximaal benut kan worden en zij een goede start kunnen maken in het VO. De ouders zijn betrokken geweest bij dit proces. Netwerk Jonge Kind Stip Hilversum wil elke kleuter de gelegenheid geven zich breed te ontwikkelen met gebruik en inzet van talenten. Het onderwijs aan jonge kinderen vraagt specifieke kennis en opleiding.
Om de kwaliteit van dit onderwijs in de groepen 1-2 te optimaliseren kunnen STIP-leraren uit groep 1-2 deelnemen aan het Stip Netwerk Jonge Kind (Stip NJK) waarin expertise gedeeld wordt, van elkaar geleerd wordt en kennis wordt aangeboden. Eén leerkracht per schoollocatie (op een grote school twee) krijgt de taak namens de school aan dit netwerk deel te nemen en contactpersoon te zijn voor de collega’s in groep 1-2. In het kader van deskundigheidsbevordering is elke leerkracht uit groep 1-2 welkom om deel te nemen. Het Netwerk Jonge Kind komt drie keer per schooljaar bij elkaar. Het Netwerk Jonge Kind wordt opgezet, gecoördineerd en uitgevoerd door één intern begeleider met specialisatie Jonge Kind onder supervisie van het hoofd onderwijs en kwaliteit. Thema’s die worden gedeeld in het NJK zijn o.a. leer-werkgesprekken, ouderbetrokkenheid, verschillende kleutervolgsystemen en beginnende geletterdheid. Ook de schakelklasleerkrachten hebben deelgenomen aan het NJK. Leerresultaten In 2020 heeft het ministerie van onderwijs besloten de eindtoets wegens de scholensluiting niet te laten plaatsvinden. Hierdoor zijn er geen eindtoetsgegevens van 2020 bekend. Ook de landelijke monitor sociale veiligheid is in 2020 niet afgenomen.
20
Uitstroom van leerlingen naar het VO in 2020 De doorstroom van leerlingen van de groepen 8 van de Stip-scholen naar het voortgezet onderwijs zag er in 2020, in percentages, als volgt uit:
Toelichting uitstroomgegevens 2020 In 2020 was het percentage uitstroom naar VMBO of hoger, lager dan de jaren daarvoor. Dit zou mogelijk te verklaren zijn doordat er geen eindtoets in 2020 is afgenomen en daarmee ook geen herziening van de schooladviezen. Ook op landelijk niveau is dit beeld te zien (Staat van het onderwijs 2021). 2020: VMBO en hoger: 86% (grens = 85% = 1F) N. B.: De uitstroom van de IPS Hilversum is niet meegenomen in dit overzicht. Van deze school is de uitstroom in 2020 (54 lln.): PrO: 0%, VMBO: 2%, HAVO: 9% en VWO: 89%. Hiermee is de 1F-grens bij de IPS 100%. Uit de rapportage van het Nationaal Cohortonderzoek Onderwijs (NRO) blijkt dat de adviezen van de Stip-scholen aansluiten bij de opleiding in het Voortgezet Onderwijs die de leerlingen na drie jaar nog volgen. Uit gesprekken met het Voortgezet Onderwijs en de onderwijsinspectie blijkt dat zij deze constatering delen.
21
6. Overige onderwerpen Coronapandemie Begin 2020 ontwikkelde zich in korte tijd een Covid 19-pandemie (corona) die grote impact had op de Nederlandse maatschappij, waaronder de scholen. Met grote snelheid greep het coronavirus om zich heen wat leidde tot een lockdown op 16 maart. De scholen kregen het nieuws dat de leerlingen thuis moesten blijven en van de leerkrachten werd gevraagd afstandsonderwijs te bieden. Voor ouders met cruciale beroepen werd noodopvang voor hun kinderen verzorgd op de scholen. Voor iedereen gold de anderhalvemeterafstand-regel. Dit alles vroeg van de scholen, zowel leerkrachten als leerlingen en ouders, een grote flexibiliteit en aanpassingsvermogen. Niet alleen praktisch maar ook emotioneel. Sociale activiteiten gingen niet door en ook de eindtoets vond niet plaats. Iedereen spande zich in om er het beste van te maken. Leerkrachten leerden omgaan met online lesgeven, leerlingen werkten thuis op laptops en ouders regelden het thuisonderwijs en ondersteunden hierbij waar mogelijk. Niet overal was de ondersteuning thuis optimaal. Kwetsbare gezinnen hadden het moeilijk. Leerkrachten ondersteunden waar nodig en hielden hun leerlingen elke dag in beeld. Waar nodig werd het Regionaal Bureau Leerlingenzorg (RBL) en het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) betrokken.
Leerkrachten ontvingen grote complimenten voor hun betrokkenheid, zowel van het RBL en CJG als van de ouders. Ondanks alle inzet en betrokkenheid hebben leerlingen geleden onder de lockdown. Er zijn leerlingen die onvoldoende hebben kunnen profiteren van de ondersteuning. Zij hebben de minste leergroei doorgemaakt. Ook zijn er leerlingen die het sociaal emotioneel erg zwaar hebben gehad. Na de meivakantie mochten de scholen gelukkig weer open en konden leerlingen weer naar school. In eerste instantie halve dagen later weer hele dagen. De anderhalvemeter afstand was de nieuwe norm. Ook dit vroeg weer om extra maatregelen in de scholen. Na de zomervakantie gingen de scholen hard aan de slag om de opgelopen achterstanden in kaart te brengen en plannen te maken voor het herstellen van deze achterstanden. In december volgde echter een tweede lockdown en gingen de scholen weer dicht. Omdat de scholen veel hadden geleerd van de eerste lockdown verliep de aanpak en het online lesgeven in deze tweede lockdown beter. Tijdens de eerste lockdown heeft Stip Hilversum een crisisteam ingericht. In dit team zaten een aantal directeuren, de stafleden en de bestuurder. In het team werden de maatregelen die vanuit het ministerie kwamen besproken en vertaald naar maatregelen op de scholen. Ook werden de vragen die leefden in de scholen beantwoord.
Tijdens de tweede lockdown in december zijn er ook twee leden van de GMR, een leerkracht en een ouder, aangesloten bij het crisisteam. Onderwijstijd De Rijksbekostiging is toereikend om voldoende lestijd te realiseren met voldoende bekwame en gekwalificeerde leerkrachten. De gestelde norm is 940 uren. Binnen deze norm hebben de scholen de vrijheid, passend bij de identiteit en visie van de school, de onderwijstijd over het schooljaar en de week verdelen. Het vakantierooster is voor alle scholen in Hilversum en de rest van ’t Gooi gelijk, zowel voor primair als voortgezet onderwijs. Ieder jaar wordt de vakantieplanning door de PO- en VO-besturen in goed overleg en unaniem vastgesteld. Onze GMR heeft ingestemd met de uitgangspunten van het vakantierooster en de procedure van de totstandkoming hiervan. Alle Stip-scholen kennen sinds 2015 een continurooster, behalve de Jan van Rijckenborghschool. De Fabritiusschool, Lorentzschool, IKC Villa Vrolik en De Windkanter hebben voor vijf gelijke lesdagen gekozen. Dag van de Leraar Ieder jaar vieren we binnen Stip Hilversum op 5 oktober de Internationale Dag van de Leraar. Ook dit 22
jaar zette Stip Hilversum die dag alle leerkrachten en andere medewerkers van onze Stip-scholen in het zonnetje. En bij zo’n feestelijke dag hoort natuurlijk ook een cadeautje. Alle leerkrachten en andere medewerkers van Stip Hilversum ontvingen voor De Dag van de Leraar in 2020 een placemat die opgevouwen kan worden zodat er een lunch in bewaard kan worden. Door het gebruik van deze placemat hoeven de boterhammen niet mee naar school te worden genomen in plastic boterhamzakjes. Dit is weer een besparing van het milieu. Overigens ontvingen alle medewerkers van Stip Hilversum aan het eind van het kalenderjaar met kerst ook een klein cadeautje en een kerst- en nieuwjaarswens van de stichting, naast het cadeau dat zij via de schooldirecteur ontvangen. Klachten en meldingen Stip Hilversum en de Stip-scholen zijn aangesloten bij de landelijke commissie onderwijsgeschillen en beschikken over een klachtenregeling waarin de procedure rond de afhandeling van klachten en de rol van interne contactpersonen binnen de scholen en de externe vertrouwenspersoon staan beschreven. Stip Hilversum doet er alles aan om er voor te zorgen dat ouders tevreden zijn over het onderwijs dat wij verzorgen en de veilige leeromgeving die wij hierbij bieden. Mocht een ouder onverhoopt toch niet tevreden zijn, dan is het belangrijk dat die ouder dit eerst met de direct betrokkene bespreekt.
Als een ouder zich daarna desondanks onvoldoende gehoord voelt, heeft hij/zij de mogelijkheid om een klacht in te dienen. Om dit te doen heeft Stip Hilversum een klachtenregeling en hebben we op iedere school een contactpersoon klachtenregeling. Deze contactpersoon hoort uw klacht aan en kan u vertellen welke mogelijkheden er voor u zijn. Dat kan bijvoorbeeld een gesprek zijn met de leerkracht en/of directeur, maar ook het advies om uw klacht te bespreken met de externe vertrouwenspersoon. De klachtenregeling is in het najaar van 2019 geëvalueerd en herzien en in 2020 door de GMR goedgekeurd. Net als in de voorgaande jaren was in 2020 mevrouw Heleen de Jong ingehuurd als externe vertrouwenspersoon. Voor de zomervakantie heeft Stip Hilversum afscheid genomen van mevrouw Heleen de Jong. In augustus 2020 is de nieuwe externe vertrouwenspersoon Dominique Maas gestart. In 2020 heeft één ouder een klacht ingediend via Onderwijsgeschillen, de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs. De ouders van een leerling uit groep 8 hadden een klacht ingediend bij deze Landelijke Klachtencommissie over het schooladvies van hun kind. De verantwoordelijke van Onderwijsgeschillen was van mening dat de school de adviesprocedure goed had doorlopen maar adviseerde het advies nogmaals te heroverwegen omdat de leerling door de lockdown geen eindtoets had kunnen maken.
De school heeft het advies heroverwogen en kansrijk geadviseerd. Het bestuur van Stip Hilversum heeft de onderwijsinspecteur geïnformeerd over deze klacht. Schoolplannen en -gidsen In de zomer van 2020 zijn de nieuwe schoolplannen 2020-2024 gereedgekomen. Via het digitale programma mijnschoolplan.nl zijn de schoolplannen opgesteld. De schoolplannen zijn goedgekeurd door de MR-en van de scholen en op de site van de onderwijsinspectie geplaatst. De schooldirecteuren maken ook jaarlijks een jaarplan voor hun school en schrijven een jaarverslag waarin de evaluatie van dit jaarplan wordt opgenomen. Beide documenten worden met de schooldirecteur in een van de kwartaalgesprekken met de directeur-bestuurder en een of meerdere stafmedewerkers van Stip Hilversum besproken. De schooldirecteuren zorgen ervoor dat de jaarplannen en jaarverslagen in het schooldossier van de onderwijsinspectie worden geplaatst. Rond de zomer van ieder jaar worden de schoolgidsen van de bij Stip Hilversum aangesloten scholen door de directeur-bestuurder van Stip Hilversum beoordeeld en na goedkeuring door hem en de 23
medezeggenschapsraden aan de schoolinspectie aangeboden. De schoolgidsen zijn ook in 2020 weer op de sites van de scholen en in het schooldossier geplaatst. De scholen realiseren zich dat de schoolgidsen niet alleen een wettelijke verplichting zijn, maar ook een visitekaartje voor de school kunnen zijn. Om die reden besteden we veel aandacht aan de inhoud én het uiterlijk van de schoolgids. Sommige scholen kiezen ervoor de schoolgids alleen digitaal aan te bieden via de schoolwebsite.
24
7. Leerlingen Het totale leerlingenaantal van Stip Hilversum is per 1 oktober 2020 gestegen ten opzichte van 1 oktober 2019; het leerlingenaantal laat een stijging zien van 133 leerlingen naar 3.489. Deze stijging wordt veroorzaakt door de toetreding van de Jan van Rijckenborghschool per 1 januari 2020. Per 1 oktober 2020 heeft deze school 71 leerlingen. Daarnaast zien we een groei op verschillende Stip-scholen, met name bij Villa Vrolik en de Violenschool. Stip Hilversum heeft Pronexus een nieuwe berekening laten maken voor de IKC Villa Vrolik (februari 2021). Hieruit blijkt dat IKC Villa Vrolik uiteindelijk zal doorgroeien naar een langjarig gemiddelde van 425 leerlingen. Hierbij groeit de school in 2026 al naar 420 leerlingen en zal daarna stabiel blijven. Het leerlingenaantal van De Dubbeldekker fluctueert mede door het aantal statushouders. Per 1 oktober 2020 zijn er 99 nieuwkomers (COBO-leerlingen), een stijging van 14 leerlingen ten opzichte van vorig jaar. De verwachting is dat dit aantal in 2021 verder zal stijgen. De gemeente Hilversum, Huizen en Bussum hebben vanuit Lowan de opdracht gekregen de opvangcapaciteit voor statushouders te verdubbelen. Op de Dubbeldekker zien we het reguliere aantal leerlingen teruglopen. Ondanks de goede onderwijskwaliteit op deze school blijven de inschrijvingen achter ten opzichte van de andere Stipscholen.
De afsluiting van de hoofdweg naar de wijk waarin De Dubbeldekker staat zal hier mede de oorzaak van kunnen zijn. De International Primary School Hilversum is weer gedaald in leerlingen in 2020, maar dit wordt als incidenteel gezien. Door de corona-maatregelen wereldwijd is er veel onzekerheid ontstaan onder de expats. Veel reisadviezen werden negatief waardoor veel expats ervoor kozen terug te reizen naar hun vaderland. Daarnaast heeft de onzekerheid rond de Brexit hier een rol gespeeld. Een deel van de economische immigranten en expats kiest ervoor zich definitief in Nederland te vestigen, en kiest om die reden voor hun kinderen voor een reguliere Nederlandse school of voor een tweetalige basisschool (zoals onze Violenschool en Gooise Daltonschool). Als de rust na corona en de brexit is wedergekeerd verwachten we weer een stijging van het leerlingaantal op de IPS Hilversum. De prognoses voor de komende jaren geven aan dat het totale leerlingenaantal van Stip Hilversum in de komende jaren verder gaat stijgen, met name door groei bij De Windkanter, IKC Villa Vrolik en de Violenschool. Bij De Windkanter en IKC Villa Vrolik groeit het aantal leerlingen op natuurlijke wijze vanzelf omdat het grootste deel van de leerlingen nu in de onderbouw zit en de bovenbouw nog klein is.
Beide scholen zijn enkele jaren geleden van onderop gestart De Violenschool groeit onder meer door de populariteit van de tweetalige afdeling. In oktober 2020 kende de gemeente Hilversum een totaal van 7.941 leerlingen in het primair onderwijs. Het marktaandeel van Stip Hilversum was daarmee ca. 44%. Daarmee blijft het openbaar onderwijs veruit de grootste richting in het basisonderwijs in Hilversum. Hieronder ziet u in een overzicht hoe de leerlingenaantallen zich de afgelopen jaren hebben ontwikkeld op de diverse scholen en locaties:
25
26
Zoals bekend zijn de leerlingenaantallen een belangrijk gegeven in de bedrijfsvoering van een school. De ontwikkeling van het aantal leerlingen heeft directe gevolgen voor de Rijksbekostiging die de school ontvangt en (dus) ook voor het aantal personeelsleden aan wie werk geboden kan worden. De bekostiging per onderbouwleerling ligt hoger dan voor een bovenbouwleerling. Dit vervalt bij de invoering van vereenvoudiging bekostiging. Om de leerlingenaantallen van de Stip-scholen positief te beïnvloeden werken bestuur en scholen blijvend aan de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs, de uitstraling van de scholen, de profilering van de scholen, contacten met de wijk en andere belanghebbenden, public relations door middel van nieuwe websites, folders, sociale media etc.
27
8. Medezeggenschap Als onderwijsinstelling voor primair onderwijs heeft Stip Hilversum op elke school een medezeggenschapsraad ingericht. Via deze raad kunnen ouders en personeel invloed uitoefenen op het beleid van de school. De raad heeft informatie-, advies- en instemmingsrecht. Medezeggenschap is een belangrijk kader voor de participatie van ouders. De medezeggenschapsraden, bestaande uit 50% ouders en 50% personeelsleden, beslissen mee over schoolse zaken en leveren daarmee een belangrijke bijdrage aan de kwaliteit van onze Hilversumse openbare basisscholen. Gemeenschappelijke medezeggenschapsraad Wanneer meer dan één school onder hetzelfde bevoegd gezag valt, is er naast de medezeggenschapsraad (MR) per school ook een gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR) voor bovenschoolse zaken. De GMR is het orgaan voor advies- en instemmingsrecht over bovenschoolse zaken. De GMR behandelt alleen onderwerpen die voor de scholen van gemeenschappelijk (schooloverstijgend) belang zijn. De GMR kan gevraagd en ongevraagd (initiatiefrecht) advies geven over alle bovenschoolse zaken. Tevens hebben zij instemmings- en/of adviesrecht. Deze rechten kunnen per geleding en onderwerp verschillen. De GMR is binnen Stip Hilversum het inspraakorgaan dat allereerst met de directeur-bestuurder en daarnaast -indien een onderwerp daarom vraagt- met het bovenschools management contact heeft.
De GMR bestaat op dit moment uit 9 ouders en 8 onderwijspersoneelsleden. Uit hun midden hebben zij een voorzitter gekozen en er is dit jaar een externe secretaris aangesteld. Vanuit de leden worden verschillende commissies ingevuld die specifieke onderwerpen behandelen, waaronder de financiële commissie en personeelscommissie. De financiële commissie van de GMR bespreekt de conceptbegroting, het bestuursverslag en de jaarrekening met de directeur-bestuurder en controller van Stip Hilversum, waarna zij een advies uitbrengt aan de gehele GMR. De personele commissie van de GMR bespreekt het bestuursformatieplan met de directeur-bestuurder en hoofd P&O van STIP en brengt hierna ook haar advies uit aan de gehele GMR. De GMR kwam het afgelopen jaar 7 keer in vergadering bijeen en heeft ook, meer dan de gebruikelijke tweemaal, informatief en constructief overleg gevoerd met de RvT. Het contact in de driehoek bestuurder- RvT-GMR werd bewust gezocht omdat de GMR haar positie nadrukkelijker wilde innemen en om de verbinding met de RvT te intensiveren. Deze herpositionering met betrekking tot de rol van medezeggenschap binnen STIP heeft een aantal stevige gesprekken met de bestuurder opgeleverd. De GMR is gegroeid in haar rol en neemt deze serieus. Zij wil vanuit een zoveel als mogelijk positief kritische houding haar positie binnen de governance driehoek innemen.
Het voornemen is ook om ook de intensievere samenwerking binnen met de RvT in de toekomst voort te zetten en verder inhoud te geven. Om ook de professionaliteit van de GMR en ook alle MR-en op het gewenste pijl te houden en te brengen is voor alle MR-en meerdere cursussen m.b.t. medezeggenschap georganiseerd en deze zijn door leden vanuit alle scholen binnen STIP goed bezocht. Na het vertrek van de bestuurder in november, heeft de GMR zich zeer nadrukkelijk beziggehouden met de aanstelling, het profiel en opdracht van de interim bestuurder. In het kalenderjaar 2020 zijn onder meer de volgende vergaderonderwerpen aan de orde geweest: Bestuursformatieplan 2020-2021 Bestuursverslag en jaarrekening 2019 Functiewaardering (herwaardering) directeuren en onderwijsassistenten Strategisch beleidsplan 2020 – 2024 (totstandkomingsproces) Werkdruk onder leraren 28
Personeelsbezetting en lerarentekort Positie medezeggenschap binnen STIP (rol GMR) Coronamaatregelen (sluiting scholen/thuisonderwijs/heropenen scholen) Cultuur binnen Stip en op scholen (‘Stip-gevoel’) GMR duidelijker positioneren en daarmee ook MR op scholen in positie brengen Profiel en opdrachtformulering interim bestuurder ICT ontwikkelingen (binnen Stip)
29
9. Personeel Corona In 2020 heeft het corona virus een grote invloed gehad op de werkomstandigheden van de leerkrachten en schoolleiders. Sluiting van de scholen, digitaal onderwijs, beperkte inzet van leerkrachten als gevolg van (mogelijke) besmetting hebben er voor gezorgd dat er veel is gevraagd van al onze medewerkers. Lerarentekort en vacatures Net als de meeste andere schoolbesturen ondervindt ook Stip Hilversum nog steeds de gevolgen van het groeiende lerarentekort. Sociale media kanalen zoals LinkedIn, Facebook, Instagram en Twitter zijn in 2020 nog actiever ingezet om Stip Hilversum als werkgever te promoten. Daarnaast wordt het gebruik van het eigen netwerk via medewerkers van Stip gestimuleerd en beloond. In de laatste maanden van het schooljaar 2019-2020 waren er binnen de scholen in totaal 44 openstaande vacatures. Al deze vacatures zijn vóór de zomervakantie ingevuld. Voor 16 vacatures is dat gelukt door interne mobiliteit en/ of uitbreiding van uren van Stip medewerkers en voor het andere deel (28 vacatures) door de instroom van nieuwe medewerkers. Door interne mobiliteit zijn ook vacatures voor intern begeleider en schoolleider ingevuld, wat aansluit bij het Stip beleid om medewerkers doorgroeimogelijkheden te bieden. Naast de (doorlopende) werving van leraren is in 2020 ook succesvol geworven voor de functie van schoolleider.
Eén vacature voor schoolleider hebben we niet voor de start van schooljaar 2020-2021 kunnen invullen, waardoor het nodig was hiervoor (tot 1 februari 2021) een interim directeur in te zetten. Stip Hilversum doet veel om een vangnet te creëren in het geval er vacatures ontstaan. Zo is er een invalpool voor ziekte en verlof en is het zij-instroom traject in 2020 gecontinueerd. Verder wordt bewust aandacht besteed aan begeleiding van nieuw instromende leraren door middel van een gedegen startersprogramma. Ook is er extra aandacht voor instroom en behoud van stagiaires, onder andere door het beschikbaar stellen van een stagevergoeding en het actief enthousiasmeren van afstuderende stagiaires om in te stromen bij Stip Hilversum na het behalen van het PABO-diploma. Stagiaires of beter gezegd: collega’s in opleiding kunnen ook kosteloos gebruik maken van het scholingsaanbod in de Stip Academie. Instroom en uitstroom Per 31 december 2020 waren er in totaal 361 medewerkers (266 fte) in dienst bij Stip Hilversum, waarvan 75 met een tijdelijke aanstelling. In 2020 zijn er 56 nieuwe medewerkers ingestroomd en 52 medewerkers uitgestroomd. Hiervan zijn 30 medewerkers op eigen verzoek uitgestroomd, 6 in verband met (keuze) pensioen, 1 door middel van een ontbinding en 4 vanwege afloop tijdelijk (stage)contract. Wat betreft in- en uitstroom zitten er grote verschillen tussen de scholen.
Dit varieert van minder dan 1% tot ruim 5%. Voor de gehelde stichting geldt dat ten opzichte van 2019 er sprake is van een lichte groei in het aantal medewerkers, namelijk van 346 (253 fte) per 31 december 2019 naar 361 (266 fte) per 31 december 2020. Het beleid van het bestuur is gericht op het voorkomen van ontslag. Minder goed functionerende medewerkers krijgen extra ondersteuning, scholing en/of coaching, met de bedoeling hen binnen de organisatie te kunnen houden. Indien een medewerker ondanks de inzet ter verbetering toch onvoldoende blijft functioneren, ondersteunt het bestuur de betreffende medewerker op een adequate en financieel verantwoorde manier in het vinden van een andere betrekking. 30
Met ingang van 1 januari 2020 is de Jan van Rijckenborghschool onderdeel geworden van Stip Hilversum. Hierdoor zijn er 8 medewerkers (5,4 fte) ingestroomd. Opbouw personeelsbestand Verhouding functiegroepen De verdeling van medewerkers over de verschillende functiegroepen (peildatum 31 december 2020) wordt getoond in onderstaande tabel. Functiegroep Onderwijzend personeel Directie (incl. sectorleiders IPS) Onderwijs ondersteunend personeel Totaal aantal medewerkers
Aantal medewerkers 282 17 65 364*
FTE 209,89 15 40,45 265,33
*dit aantal wijkt af van het totaal aantal medewerkers in dienst bij Stip, omdat er medewerkers zijn die een dienstverband als onderwijzend personeel én als onderwijs ondersteunend personeel hebben.
Functiedifferentiatie leerkracht Als we kijken naar de functiedifferentiatie binnen de populatie onderwijzend personeel, dan kan geconstateerd worden dat de groep met salarisschaal L10 veruit het grootst is, namelijk 209 leraren (74%). Het aantal medewerkers in salarisschaal L11 is 73 (26%). Dit aantal is inclusief de intern begeleiders die vanuit hun specifieke rol ingeschaald zijn in L11. Binnen Stip zijn in 2020 twee medewerkers ingeschaald in schaal L12, beide werkzaam als sectorleiders op de internationale school. Stip Hilversum hanteert het beleid dat leraren alleen ingeschaald worden in schaal L11 als specifieke taken zijn opgedragen en worden uitgevoerd conform de functiebeschrijvingen uit de CAO én een Masteropleiding is afgerond. Inzet extern personeel De inzet van extern personeel was in 2020 beperkt. Voor het schooljaar 2020-2021 is besloten om geen medewerkers meer in te zetten op basis van payroll. De medewerkers die voor die tijd via deze constructie werden ingezet op de Taalschool hebben een dienstverband bij Stip aangeboden gekregen. In 2020 is voor de tijdelijke invulling van een vacature voor intern begeleider (0,4 fte), leerkracht (0,8 fte) en schoolleider (0,8 fte) zijn medewerkers ingehuurd.
De enige (structurele) inzet van medewerkers zonder dienstverband zijn de medewerkers die flexibel (via het mobiliteitscentrum) vanuit de zogenaamde B-pool worden ingezet. Deze medewerkers kiezen er bewust voor om niet voor een vast aantal uur per week binnen de stichting te werken, maar flexibiliteit voor de hoeveelheid te werken uren en het moment waarop ze ingezet worden. Wanneer bij ziekte of verlof geen medewerker vanuit de invalpool beschikbaar is voor vervanging was er (net als voorgaande jaren) ook in 2020 de mogelijkheid om een invaller via Lukida of Dit is Wijs in te zetten. Lukida biedt vakdocenten op het gebied van kunst en cultuur. Via Dit is Wijs worden ZZP leerkrachten ingezet. Verhouding mannen en vrouwen Van de 361 medewerkers in dienst op 31 december 2020 is 302 vrouw (84%) en 59 man (16%). Ten opzichte van 2019 is deze verhouding exact gelijk gebleven. Er is aandacht voor de instroom van mannen, maar hier wordt geen specifiek beleid op gevoerd. Verhouding parttime en fulltime Van de 361 medewerkers heeft op 31 december 2020 29% (111 medewerkers) een fulltime
31
dienstverband. Van de parttimers (250 medewerkers) werkt 70% 3 dagen of meer. Ten opzichte van 2019 (32% fulltime) zien we in 2020 opnieuw een lichte daling van het aantal fulltimers. Dit heeft voor- en nadelen. In verband met opvang van ziekte en verlof zijn parttimers flexibeler, soms kunnen zij (tijdelijk) een dag extra werken. Hiertegenover staat dat het inroosteren in de groepen soms lastiger is. Daarnaast is het voor een school het belangrijk om medewerkers met een kleine aanstelling ook betrokken te houden bij de ontwikkelingen op de school.
Werktijdfactor 120 100 80 60 40 20 0 0-0,2 fte
0,2-0,4 fte
0,4-0,6 fte
0,6-0,8 fte
0,8-1 fte
≥1 fte
Personeelsopbouw per leeftijdscategorie De leeftijdsopbouw van de medewerkers bij Stip kende de afgelopen jaren een gelijkmatige verdeling over de leeftijdscategorieën 25 tot 65 jaar. Ten opzichte van 2018 en 2019 zien we dat er een stijging is in de leeftijdscategorieën 35-44 jaar en 45-54 jaar. De daling van het aantal medewerker in de leeftijdscategorie 55-64 jaar zet verder door in 2020. De groep van 65 jaar en ouder zien we ook over 2020 (als gevolg van het stijgen van de pensioenleeftijd) verder toenemen. De totale groep van 55 jaar en ouder blijft qua percentage gelijk aan 2019, namelijk 24%. Dit komt overeen met het landelijke gemiddelde. De gemiddelde leeftijd binnen Stip is op 31 december 2020 44,26 jaar. Dit is vergelijkbaar met 2019 (44,65 jaar).
Personeelsopbouw naar leeftijd 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 < 25 jaar
25-34 jaar
aantal mdws 2018
35-44 jaar
45-54 jaar
aantal mdws 2019
55-64 jaar
≥ 65 jaar
aantal mdws 2020
32
Rekening houdend met het aantal te werken uren (werktijdfactor) is de leeftijdscategorie 45 tot 55 jaar (net als voorgaande jaren) minder vertegenwoordigd. Dit komt omdat in deze leeftijdscategorie naar verhouding meer parttime wordt gewerkt. In onderstaand figuur is de personeelsopbouw naar leeftijd en werktijdfactor weergegeven.
Personeelsopbouw naar leeftijd en werktijdfactor 80 70 60 50 40 30 20 10 0 < 25 jaar
25-34 jaar
35-44 jaar
aantal fte 2018
45-54 jaar
aantal fte 2019
55-64 jaar
≥ 65 jaar
aantal fte 2020
Gewogen gemiddelde leeftijd Jaarlijks wordt op 1 oktober de Gewogen Gemiddelde Leeftijd (GGL) van het lerarenbestand vastgesteld. De GGL is bepalend voor de hoogte van de rijksvergoeding voor het volgende schooljaar. De landelijke GGL bedraagt per 1 oktober 2020 39,51 jaar. Verhoudingsgewijs heeft Stip gemiddeld iets oudere leerkrachten, dit vertaalt zich in een hogere personele bekostiging door het Rijk. Bij invoering van de vereenvoudigde bekostiging wordt de GGL afgeschaft. Het beleid zou kunnen zijn om nu bij voorkeur jongere leerkrachten te laten instromen in vacatureruimte en zodoende de gemiddelde leeftijd de komende jaren te laten dalen. Invalpool Stip Hilversum heeft leraren in dienst die, bij ziekte en verlof, vanuit de invalpool worden ingezet op de diverse scholen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de A-pool en de B-pool. De A-pool betreft medewerkers die in dienst zijn van Stip. Zij hebben een vaste werktijdfactor en vaste werkdagen en worden toegewezen aan een zogenaamde stamschool. Op het moment dat deze medewerkers niet ingezet worden voor inval, verrichten zij werkzaamheden op hun stamschool. In de B-pool zitten leraren die op afroep kunnen worden ingezet. Zij hebben niet de verplichting om een aanvraag te accepteren en worden alleen betaald voor de uren die zij voor Stip Hilversum werken.
De inzet van invalleerkrachten (vanuit de A en B pool) wordt gecoördineerd door het mobiliteitscentrum van het administratiekantoor ObT. In 2020 is gemiddeld 7,25 fte aan leerkrachten vanuit de A-pool ingezet. Hiervoor waren 14 medewerkers beschikbaar. Van deze medewerkers hebben er 10 een vast contract en 4 een tijdelijk contract. Voor de B-pool waren 20 personen beschikbaar met een wisselende formatie. Door de scholen zijn in 2020 in totaal 607 invalverzoeken ingediend. Hiervan zijn er 349 (58%) ingevuld door medewerkers vanuit de A-pool en 256 (42%) door medewerkers vanuit de B-pool.
33
Zij-instroomtraject Eind 2018 is in samenwerking met de Hogeschool Utrecht een zij-instroomtraject gestart. Dit traject is opgezet om de instroom van leraren in het onderwijs te bevorderen en hiermee een deel van de tekorten te ondervangen. Een leer-werk-traject dat op maat is samengesteld zorgt ervoor dat zijinstromers binnen maximaal 2 jaar volledig lesbevoegd zijn. Bij Stip hebben wij er voor gekozen om de zij-instromers te laten starten in februari en hen tot einde van het betreffende schooljaar bovenformatief in te zetten. Hierdoor krijgen zij een goede start met veel begeleiding. Gedurende deze bovenformatieve periode krijgen zij steeds meer verantwoordelijkheid en zijn ze in staat om tegen het einde van het schooljaar zelfstandig de klas te draaien. Vanaf het schooljaar daarna worden de zij-instromers opgenomen in de reguliere formatie van de school en hebben zij de verantwoordelijkheid over een eigen klas. Deze opzet vergroot de slagingskans van dit traject, maar vraagt wel een extra investering in tijd en geld. Door de intensieve begeleiding wordt uitval voorkomen en de kwaliteit van deze leerkrachten verhoogd. In februari 2020 zijn 2 zij-instromers gestart. Verzuim In 2020 is er, net als in 2019, veel aandacht geweest voor verzuimbegeleiding en -preventie.
Dit was specifiek gericht op het voorkomen van kort verzuim (onder andere door het voeren van ‘frequent verzuimgesprekken’) en het beperken van de duur van lang verzuim door het casemanagement nog strakker te monitoren. In samenspraak met de Arbodienst is er extra aandacht voor verzuim. Zo houdt de verzuimconsulent van de Arbodienst iedere 2 weken spreekuur op het bestuurskantoor, zijn er periodiek SMT’s met schooldirecteuren, P&O en de Arbodienst. Eind 2020 hebben alle schoolleiders deelgenomen aan een verzuimtraining. Schoolleiders zijn verantwoordelijk voor het casemanagement en worden begeleid door P&O bij onder andere het bijhouden van de Poortwachter verplichtingen en geadviseerd bij complexe verzuim casuïstiek. Het verzuimpercentage over het kalenderjaar 2020 was 5,16%. Dat betekent een stijging van 0,29% ten opzichte van 2019 toen het verzuimpercentage 4,87% was. Het verzuimpercentage ligt nog steeds onder het landelijk gemiddelde (5,9%) voor de sector Onderwijs. De verzuimfrequentie is vrijwel gelijk gebleven namelijk 0,75 ten opzichte van 0,73 in 2019. Ook de gemiddelde verzuimduur is met 16 dagen is ten opzichte van 2019 niet veranderd. Het percentage ‘nulverzuimers’ is met 55,45% vrijwel onveranderd ten opzichte van 2019 toen dit op 56% lag. De verzuimcijfers en -meldingen over 2020 zijn als volgt onderverdeeld per verzuimduurklasse: 2020
Totaal
Kort verzuim (1-7 dg)
Verzuim% Aantal meldingen
5,16% 318
0,57% 243
Middellang verzuim (8-42 dg) 0,50% 37
Lang verzuim (> 42 dg) 2,53% 29
Extra lang verzuim (> 2 jaar) 1,55% 9
Het merendeel (4%) van het verzuim in 2020 wordt veroorzaakt door langdurig ziekteverzuim. Dit is met name verzuim geclassificeerd als sociaal-emotioneel disfunctioneren, waarbij oorzaken een mix zijn van werkgerelateerde en persoonlijke/privé factoren. Daarnaast is voor een deel ook sprake van langdurige fysieke beperkingen als gevolg van ziekte. Met name de categorie extra lang verzuim is ten opzichte van 2019 gestegen van 1,39% naar 1,55%. De verzuimcijfers op schoolniveau laten een wisselend beeld zien. Het verzuim op sommige scholen is (ruim) boven de 5% en op andere scholen ligt het percentage aanzienlijk lager, waarvan op 10 scholen zelfs onder de 4%. Bij scholen met een klein team kan het percentage vertekend zijn bij
34
ziekte van één of meerdere collega’s. Ook wanneer er sprake is van langdurig verzuim van 1 of meerdere medewerkers kan dit een vertekend beeld geven. Werkdrukgelden Net als vorig schooljaar zijn ook de schooljaren 2019-2020 en 2020-2021 vanuit de overheid werkdrukgelden toegekend. Directeuren hebben met hun teams vastgesteld hoe zij deze werkdrukgelden willen besteden. Sommige scholen hebben gekozen voor de inzet van onderwijsassistenten voor extra ondersteuning in de klassen. Ook wordt er vaak voor gekozen om een (vak)leerkracht extra in te zetten en hiermee de werkdruk van collega’s te verlichten.
35
10. Huisvesting In het ‘Strategisch beleidsplan 2016-2020’ van Stip Hilversum is het streven opgenomen onze schoolgebouwen een schone, frisse én functionele uitstraling te geven die past bij scholen in de 21e eeuw. Het binnen- en buitenonderhoud dat daarvoor wordt uitgevoerd, gebeurt zo veel mogelijk volgens de meerjarenonderhoudsplannen die in 2018 zijn geactualiseerd. Deze nieuwe mjop’s maken nogmaals duidelijk dat de totale jaarlijkse kosten voor het onderhoud van de schoolgebouwen van Stip Hilversum (met 19 locaties) hoger zijn dan de gelden die we hiervoor vanuit het Rijk ontvangen. Met name de kosten voor onze acht monumentale schoolgebouwen zijn hoger dan de rijksvergoeding. Overigens zijn de energiekosten voor deze monumenten ook hoger dan de normvergoeding, omdat deze gebouwen niet voldoende of nauwelijks te isoleren zijn, bijvoorbeeld omdat het bij zo’n monument vrijwel onmogelijk is dubbele beglazing aan te brengen. Naast de monumenten zijn er nog enkele andere onderdelen van de onderwijshuisvesting die extra onze aandacht vragen. Het streven is bijvoorbeeld de gym- en speelzalen van Stip Hilversum met de beschikbare middelen en conform de meerjarenonderhoudsplannen goed te onderhouden. Echter, ook hier constateren we dat de middelen ontoereikend zijn.
Daarbij speelt mee dat wij voor het groot onderhoud, anders dan voor de schoolgebouwen, vanuit het Rijk via de lumpsum geen financiën ontvangen. Deze gymzalen zijn ooit vanuit de gemeente Hilversum aan de schoolbesturen overgedragen, zonder dat daarbij vanuit het Rijk of de gemeente middelen beschikbaar zijn gekomen voor onderhoud. De zgn. klokuren-vergoeding die schoolbesturen voor de gymlokalen ontvangen, is nauwelijks toereikend voor klein onderhoud, gas, water en licht en voor de aanschaf van nieuw gymmateriaal. Nieuwbouw IPS Hilversum, samen met Taalschool, ISK en GSF In Hilversum is het initiatief genomen op het in ontwikkeling zijnde Arenapark in Hilversum een internationale onderwijscampus te realiseren. STIP Hilversum en de Gooise Scholen Federatie (GSF) hebben aangegeven dat zij gezamenlijk een onderwijsaanbod op deze campus willen inrichten waar de IPS, de Taalschool en ISK Het Gooi nieuwe huisvesting zullen gaan krijgen. Daarnaast wordt nagedacht hoe de inrichting van zo’n campus kan bijdragen aan het verbeteren van het vestigingsklimaat. Realisatie van de campus is in beginsel voorzien in het schooljaar 2023/2024.
Op deze campus zullen leerlingen zich voorbereiden op internationaal vervolgonderwijs (in Nederland of het buitenland), maar wordt ook passend onderwijs aangeboden voor leerlingen met een internationale achtergrond die zich blijvend in Nederland willen vestigen. In 2021 zal er een projectplan worden opgesteld en een programma van eisen. De verwachting is dat er eind 2021 kan worden gestart met de bouw. Uitbreiding IKC Villa Vrolik De IKC Villa Vrolik maakt een sterke groei door. Deze sterke groei van het aantal leerlingen heeft onder andere te maken met de nieuwbouwgebieden Anna’s Hoeve, dat bijna geheel is ontwikkeld, en het voormalig Philipsterrein, waarvan de bouw nog moet beginnen. Voor deze groei zal in 2021 een uitbreiding worden aangevraagd bij de gemeente Hilversum. Voor deze aanvraag zal begin 2021 een businesscase worden ingediend met daarbij een programma van eisen. Hierbij zal ook de bouw van een nieuwe gymzaal worden meegenomen. Afhankelijk van het besluit van de gemeente Hilversum en een vervangende onderwijsruimte hopen we eind 2021 te kunnen starten met de uitbreiding.
36
Verhuizing De Windkanter en de Taalschool Na de zomervakantie van 2020 is De Windkanter vanuit de porta-cabins op het terrein van Merem verhuisd naar het gebouw waar de Taalschool in zat, naast De Dubbeldekker. De Windkanter heeft hiermee een vaste huisvesting waar de school de mogelijkheid heeft verder te groeien. Naast aanpassingen in de school is het schoolplein van De Windkanter aangepast. Ook heeft De Windkanter in het gebouw een vrije peuterspeelzaal met een antroposofische grondslag gekregen. De Taalschool heeft tijdelijke huisvesting gekregen op de Jan Blankenlaan. Als de campus op het Arenapark is voltooid zal de Taalschool daar een vaste onderwijsplek krijgen. Onderhoud gebouwen Ten laste van de voorziening is in 2020 ongeveer € 560.000 besteed aan onderhoud. Belangrijke onderdelen van het groot onderhoud aan schoolgebouwen in 2020 waren: Gietvloeren Fabritiusschool Fabritiuslaan en Egelantierstraat Inrichting schoolplein Villa Vrolik Miva toilet Violenschool Diverse werkzaamheden Taalschool J. Blankenlaan Diverse werkzaamheden De Windkanter Oude Amersfoortseweg Vervangen brandmeldinstallatie IPS Hilversum Mondriaan Buitenschilderwerk IPS Hilversum Rembrandtlaan Gevels, ramen, latten IPS Hilversum Rembrandtlaan Renovatie diverse gymzalen Onderhoud noodverlichtingsarmaturen scholen Onderhoud cv-ketels scholen
37
11. Uit de scholen In het jaar 2020 is er zowel op stichtings- als op schoolniveau weer heel veel gebeurd. Hieronder laten we in willekeurige volgorde per school enkele onderwerpen de revue passeren. Iedere directeur van zijn/haar school of locatie heeft op eigen wijze, in zijn/haar eigen stijl en taal, iets kenmerkends over zijn/haar school genoteerd. Jan van Rijckenborghschool De Jan van Rijckenborghschool is vanaf januari 2020 formeel toegetreden tot STIP, een overstap van een klein bestuur van twee scholen met een Rozenkruis denominatie naar een groter schoolbestuur voor Openbaar Onderwijs. Wij voelden ons buitengewoon welkom ontvangen. De insteek voor ons was/is in deze transitie de waarden die wij vanuit het Rozenkruis meenemen zoveel mogelijk te behouden, maar wel dusdanig dat dit aansluit bij de uitgangspunten van het Openbaar Onderwijs. E.e.a. werd door ons van oudsher echter in enigszins religieus aandoende termen geformuleerd. Dit wordt door de ouders steeds minder herkend, wat van ons een herijkingsmoment van onze uitgangspunten vraagt. Deze Schoolcultuurverandering is ingezet en vindt nog steeds plaats. Daarnaast heeft dit jaar ook in organisatorische zin in het teken gestaan van deze transitie.
De implementatie van de verschillende systemen waarmee STIP werkt en de algehele integratie in STIP is wel enigszins bemoeilijkt door de coronaperikelen die vanaf maart een grote impact hadden op de gang van zaken. Hierdoor werd uiteraard het ondersteuning bieden aan elkaar wel wat ingewikkelder. Binnen schoolverband hebben we eraan gewerkt het eigenaarschap van leerlingen en leerkrachten te vergroten. Door reflectiegesprekken worden leerlingen betrokken bij de voortgang van de eigen leerontwikkeling. Eigenaarschap betekent in de praktijk dat niet elke hobbel in het leerproces voor de leerlingen wordt weggenomen, maar dat ernaar gestreefd wordt om in hem of haar een kern van verantwoordelijkheid voor zijn eigen leven te leggen. Duurzaamheid heeft bij ons altijd veel aandacht gekregen. Er is een schooltuin die door kinderen en ouders wordt beheerd, er zijn zonnepanelen geplaatst en wordt veel aandacht geschonken aan- en lesgegeven in thema’s zoals afvalscheiding, e-waste, circulaire economie, bewust omgaan met water en energie, etc.. Onlangs zijn we in samenwerking met de gemeente Hilversum hierin meer samenhang gaan brengen middels het landelijk twee jaar durende project Eco-schools.
Leerlingen vormen daarin met elkaar en met een stuurgroep van ouders een werkgroep waarin ze actief gaan onderzoeken wat er op dit vlak al gebeurd binnen onze school en wat er nog aan initiatieven zou kunnen worden ontwikkeld.
38
IKC Villa Vrolik Corona brak in februari 2020 echt door in Nederland waarbij we in een hele nieuwe realiteit terecht kwamen. Op 16 maart volgde een eerste lockdown. Later in het jaar volgde een tweede lockdown. Wat heeft deze periode ons gebracht? ★ Aanpassingsvermogen: op vele aspecten moesten we een aanpak bedenken, eigen maken of bijstellen waarbij het niet alleen ging om de ontwikkeling en groei van de leerkracht maar tegelijkertijd de afstemming vinden met elkaar als team. ★ Doorzetten: naast het aanpassingsvermogen vroeg dit jaar bovenmatig meer doorzettingsvermogen van het team. In korte tijd in een situatie gezet te worden waar niets vertrouwd is, niemand weet hoe het moet en je de uitkomst niet weet van je inzet maakt dat onzeker. Tegelijkertijd is het besef aanwezig dat de inzet die gedaan wordt cruciaal is voor de kinderen (en de gezinnen). Dit vraagt uithoudingsvermogen en kunnen doorzetten. Bij zowel het team als bij de kinderen en ouders was dit een belangrijk thema dit jaar. ★ Vertrouwen en positiviteit: niet alles ging perfect. Fouten zijn gemaakt naast de goede resultaten die geboekt werden. Ook dat ervaar je als je dingen voor het eerst doet, de kennis er nog niet is en de situatie waarin je je verkeert op meerdere fronten niet stabiel is.
Hoe belangrijk is het dan om te durven vertrouwen op keuzes die je maakt, daar een tijdje voor te durven gaan en met elkaar positief te blijven en de slingers op te blijven hangen ook al zijn ze wat verbleekt. Dankzij de IKC-app hebben we in dit jaar waarin ouders het IKC niet meer mochten betreden, toch veel kunnen delen met elkaar ook al was het op afstand. ★ Evalueren en reflecteren: het is spannend om een weg in te durven slaan, met elkaar te experimenteren en op basis van wat werkt en wat niet definitieve keuzes te maken. De insteek voor het IKC team was: we blijven niet stilstaan maar geven elkaar de ruimte om te ontdekken hoe we het onderwijs, de extra ondersteuning en het contact met de kinderen en thuis kunnen ontwikkelen. Daarna komen we bij elkaar terug en delen we onze ervaringen en resultaten. Dan maken we een definitieve keuze hoe we het op schoolniveau (blijven) aanpakken. We hebben ons kwetsbaar opgesteld door regelmatig feedback van ouders en leerlingen te vragen. Kwetsbaar omdat je na zo hard werken en flinke inspanning en alleen maar wil gaan voor het beste, toch naast positieve, realistische feedback ook verbeterpunten en soms onrealistische verwachtingen ontvangt. Het betekent dat je wel als school blootlegt wat goed gaat en wat leeft onder ouders en kinderen. Het betekent (soms) dat je als school de koers moet uitleggen (we doen dit omdat..
en we blijven dit doen) of we stellen de koers bij want het werkt blijkbaar niet. ★ Verbinding en samenwerken: in een moeilijke situatie heb je elkaar nodig. In een situatie waarin alles onbekend is helemaal. Je hoeft het niet alleen te doen, sterker nog; het levert zoveel op om samen die reis te maken en te (durven) leren van en met elkaar. Het heeft in ons team meer (ver)binding gebracht. Ook de samenwerking met ouders is versterkt; we hadden elkaar nodig op vele vlakken. Ouders hebben een groot deel van de tijd (deels) de rol van de leerkracht thuis noodgedwongen moeten overnemen naast hun eigen werk- en thuissituatie. Kindcentrum De Wijde Blik Vorig schooljaar werden wij nog de Goudenregenschool Kerkelanden genoemd, maar vanaf 1 augustus 2020 heten wij Kindcentrum De Wijde Blik. Wij vertalen plezier op school naar samen spelen, samen werken en samen leren. Wat je leuk vindt leer je makkelijker. Kinderen zijn op school om te leren. De leerkracht motiveert en stimuleert hen en heeft overzicht over de leerontwikkeling. Leren mag een feest zijn. Om goed te kunnen leren en je talent te kunnen ontwikkelen is er een basis nodig van vertrouwen, plezier, lef en samenwerking tussen kind, ouders en school.
39
De school is groeiende. Door onze nieuwe naam, missie, visie en duidelijke speerpunten zijn we een interessante school waar het niet alleen gaat om de basisvakken, maar waar ook het ontwikkelen van talenten bij kinderen centraal staat. Sinds dit schooljaar is de Stip-Kei-klas in ons gebouw gevestigd, waarin praktisch talent gestimuleerd wordt. Speerpunten van ons onderwijs zijn passend bij ons vernieuwde missie/visie. Sfeer staat voorop en mede door de Kanjertraining verbetert dit iedere dag. Leesplezier wordt bevorderd door de "Bibliotheek op School". Met onze theaterlessen zijn wij uniek, als basisschool, in Hilversum. De nadruk ligt in de theaterlessen niet op het in elkaar zetten van een voorstelling; het spelproces (leren uiten en bewustwording) vinden wij belangrijker dan een ‘mooi’ theatraal eindresultaat. Naast het feit dat we het heel leerzaam en belangrijk vinden, zijn deze lessen ook nog eens heel erg leuk! Binnen het huidige onderwijsbeleid is het, zeker op een kleine school, tamelijk uniek dat er structureel theateronderwijs wordt gegeven. Dit schooljaar zijn wij als team gestart met het "EDI-traject" ter bevordering van het didactisch handelen van de leerkrachten. Deze aanpak is bewezen effectief en loopt door in schooljaar 2021/2022.
Fabritiusschool Het kalenderjaar 2020 werd op de Fabritiusschool natuurlijk vooral beheerst door corona en alles wat dat verder met zich meebracht. We zijn het jaar rustig gestart in de eerste twee maanden met een tweede teamscholing m.b.t. onze nieuwe methode ‘Maakkunde’. Deze methode (ontwerpers NEMO instituut) is zeer toegankelijke methode voor wetenschap en techniek en biedt een combinatie van ontwerpend leren, onderzoekend leren en 21e-eeuwse vaardigheden. De gevarieerde lessen spreken alle typen leerlingen aan. En de hoogwaardige teamtraining en het toegankelijke lesmateriaal geven de leerkracht vertrouwen en vaardigheden. De derde teamscholing kon later het jaar geen doorgang vinden en zal in 2021 moeten plaatsvinden. Pas daarna is de methode definitief geborgd in ons curriculum. Daarna brak echter de corona los en werden we overvallen door de lockdown medio maart. In deze periode is er zo goed mogelijk getracht het onderwijs online op te pakken. Dat hier in begin een behoorlijk diversiteit in zichtbaar was, mag logisch zijn gezien de beginsituatie in kennis en vaardigheden van leerkrachten en leerlingen. Dat we in deze periode niet altijd de goede dingen hebben gedaan werd ons duidelijk.
Dit was dan ook direct het 1e speerpunt na de zomervakantie: een duidelijk beleid opstellen met de juiste middelen om tot een gestructureerd online onderwijsaanbod te komen, zodat we in een mogelijke tweede lockdown direct konden overschakelen. Medio oktober ’20 was dit beleid klaar en gereed voor gebruik. Basis van dit online onderwijspakket is de dagelijkse structuur die wordt aangeboden in drie online momenten per dag voor alle leerlingen van alle groepen. Begin van ’21 is direct gebleken dat het zeer succesvol is en houvast geeft voor ouders en kinderen. Door de maatregelen en belemmeringen werd ook het directe contact met de ouders verbroken. Ouders mochten niet meer in de school en/of op het schoolplein komen. Hierdoor moest er een goede en duidelijke manier komen van communiceren naar de ouders, die ook makkelijk toegankelijk was. Naast het reeds gebruikte Social Schools communicatieprogramma is ook het programma mijnweektaak.com aangeschaft en geactiveerd. Hierop kunnen ouders en leerlingen inloggen en is het complete weekprogramma van de klas zichtbaar, zodat ze dagelijks kunnen volgen wat hun kind 40
doet. Door dit programma is het dus ook voor kinderen die een dag ziek zijn mogelijk het werk verder te volgen en maken door o.a. de koppeling naar de methodesoftware. Dit laatste programma en de kennis en vaardigheden die in de onlineperiode zijn opgedaan, door zowel leerkrachten als leerlingen, zijn de winstpunten uit de coronaperiode. Het moet gezegd worden dat de Fabritiusschool nagenoeg ongeschonden de corona-periode is doorgekomen. In 2020 zijn er geen besmettingen op school geweest waardoor geen enkele groep in quarantaine moest. Door een grote mate van zelfverantwoordelijkheid en zelfdiscipline van kinderen, leerkrachten én ouders zijn wij 2020 doorgerold, waarbij met hulp van o.a. de ouderraad we nog zo veel mogelijk activiteiten hebben kunnen laten doorgaan, meestal wel in aangepaste vorm. Ook na de zomervakantie heeft het onderwijs niet geleden onder het juk van corona, de analyses van de resultaten in 2020 laten dat ook zien, maar het was vaak wel op eieren lopen. Uiteindelijk heeft dit ook heel veel kracht gekost en energie gevraagd van de leerkrachten. Hopelijk brengt 2021 ons de verlossing van dit virus en kunnen we vrijuit doen wat we willen doen. Goudenregenschool De Goudenregenschool heeft zich ondanks en dankzij de vele perikelen rond corona verder kunnen ontwikkelen.