Bijlage 3.2 Nota van Beantwoording initiatiefnemers Meeleesperiode 1
Tekst van het document
Deze verdere uitwerking gebeurt in nauw overleg met de omwonenden. Tot slot wordt voor de wijziging van het omgevingsplan een NNN-toets opgesteld. Hierin wordt beoordeeld of het plan in overeenstemming is met de doelstellingen en regels voor behoud en ontwikkeling van natuur binnen het Natuur Netwerk Nederland. De provincie, als bevoegd gezag, toetst of hiermee wordt voldaan aan het provinciale beleid en de bijbehorende regelgeving. Uitgangspunt is dat de voorgenomen ontwikkelingen passen binnen de Provinciale omgevingsverordening en geen nadelige gevolgen hebben voor de wezenlijke kenmerken en waarden van het Natuurnetwerk Nederland. Het beperkte verlies aan NNN bij de woonen werkgemeenschap wordt ruimschoots gecompenseerd in het hart van het landgoed. Deze kwantitatieve compensatie gaat bovendien gepaard met flankerende maatregelen die extra kwaliteitswinst voor de natuur opleveren. De positieve effecten worden daarbij nadrukkelijk verbonden met andere maatschappelijke en landschappelijke opgaven, zoals het herstel van cultuurhistorische waarden en het duurzaam voortbestaan van het landgoed als geheel. Wijziging Toekomstplan De zienswijze leidt niet tot aanpassingen van het Toekomstplan. Wel is het, in lijn met andere adviezen, vermeldenswaardig dat is afgezien van de eerder voorgestelde boskap ten zuiden van het Bunkerdorp. 2.
Bezwaar tegen de geplande bouwlocatie naast het bunkerdorp De voorgenomen bouw van woningen direct grenzend aan het gemeentelijk monument ‘het bunkerdorp’ aan de Rading is om meerdere redenen onaanvaardbaar: • Aantasting erfgoedwaarde: Het bunkerdorp is gemeentelijk monument vanwege zijn zeldzame stedenbouwkundige, architectonische en cultuurhistorische waarden. Het ensemble is zorgvuldig gepositioneerd in het landschap. Nieuwbouw op enkele meters afstand doorbreekt deze historische opzet en tast het erfgoedkarakter en de ruimtelijke rust aan. 23
• •
•
•
•
schaadt de ruimtelijke samenhang van het monumentale deel van het landgoed. Strijd met convenant en Unesco-uitgangspunten: Volgens het convenant tussen de gemeente Hilversum en Zonnestraal Hilversum BV mag geen enkele ontwikkeling afbreuk doen aan de uitzonderlijke universele waarde van het ensemble Zonnestraal. Ook de Ruimtelijke Verkenning Ensemble Zonnestraal, waar Zonnestraal zich in het convenant expliciet aan committeert, noemt deze locatie niet als ontwikkellocatie. De locatie naast het bunkerdorp wordt daarin niet aangeduid als gebied voor functiewijziging, verdichting of nieuwe bebouwing, wat deze planvorming extra problematisch maakt. Inbreuk op het woongenot van bewoners: De beoogde locatie grenst direct aan tuinen van bestaande woningen. Nieuwbouw zal leiden tot daling van woningwaarde, verlies van privacy, uitzicht en rust en vormt een directe aantasting van het woongenot van de huidige bewoners. Geen draagvlak in de omgeving: De plannen voor deze locatie stuiten op forse bezwaren van omwonenden. De locatie is zeer gevoelig vanwege de directe ligging aan het erfgoedensemble. Nieuwbouw wordt in deze setting ervaren als een inbreuk op het woongenot, de historische beleving en het zorgvuldig opgebouwde karakter van het gebied. Er is geen sprake van gedeeld draagvlak of afstemming met de bestaande woon- en erfgoedomgeving.
Zorgfunctie niet realistisch en juridisch kwetsbaar: De voorgestelde zorgwoningen sluiten niet aan op landelijke zorgvisies of bestaande bekostigingsstructuren. Er zijn geen passende indicatiestromen of zorgbudgetten beschikbaar. Hierdoor is er reële zorg dat de zorgfunctie slechts een papieren rechtvaardiging is voor latere reguliere woningbouw – iets wat strijdig is met het bestemmingsplan en het sociale gedachtegoed van Zonnestraal.
Beantwoording Een belangrijke doelstelling van het Toekomstplan is om een veilige, rustige plek te creëren voor mensen met verschillende zorgvragen met respect voor ieders eigenheid. Landgoed Zonnestraal biedt de mogelijkheid om een woonzorggemeenschap te creëren waar bewoners in hun eigen tempo kunnen deelnemen aan werkzaamheden en activiteiten op het landgoed. In Nederland bestaat een groot tekort aan passende woonplekken voor mensen met een zorgvraag. Ook op het landgoed speelt deze opgave: meerdere zorgorganisaties die hier al actief zijn, of al jarenlang nauw betrokken zijn bij het landgoed, hebben een dringende behoefte aan nieuwe huisvesting. Het Toekomstplan biedt ruimte om in deze behoefte te voorzien. Daarmee sluiten de ontwikkelingen direct aan bij de sociale en maatschappelijke doelstellingen van het landgoed. De zorgfunctie van deze woningen wordt bovendien expliciet vastgelegd in het omgevingsplan, zodat deze niet kan worden omgezet naar reguliere woningbouw. Daarbij is de locatie tussen het Bunkerdorp en het St. Annapad (de tuinderij) vanuit een cultuurhistorische analyse samen met de Rijkscommissie voor het Culturele Erfgoed en de Commissie voor Ruimtelijke Kwaliteit en Monumenten aangewezen als één van de zes zoekgebieden voor nieuwbouw (zoekgebied 5).
Om tegemoet te komen aan bezwaren uit het Bunkerdorp is er voor gekozen om de zorgwoningen in zijn geheel op de voormalige 24
kampeerterrein te situeren. Het zoekgebied 5 wordt vervolgens ingezet voor de realisatie van een grotere kas met schuur waar ook ruimte is voor dieren (inclusief de verplaatsing van de dierenwijde bij Zonnehoeve). Wijziging Toekomstplan De zienswijze is in lijn met andere reacties en hebben een aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg. De zorgwoningen worden in zijn geheel op de voormalige kampeerterrein gesitueerd. 3. Verplaatsing van parkeerdruk naar het bunkerdorp In het Toekomstplan wordt gesteld dat parkeren wordt “geclusterd aan de randen” van het landgoed. In de praktijk betekent dit een verplaatsing van parkeerdruk richting het bunkerdorp en andere kwetsbare zones: • Afwenteling op derden: Het plan lost het parkeerprobleem niet op binnen het eigen terrein van Zonnestraal Hilversum BV, maar schuift de consequenties af op gronden die niet in eigendom zijn van de ontwikkelaar. De parkeerdruk komt terecht op of langs terreinen van particuliere bewoners, woningcorporatie Gooi & Omstreken of de gemeente. Dit is onacceptabel. • Verkeersdruk en overlast: De infrastructuur rond het bunkerdorp is niet ingericht op intensieve verkeersbewegingen of extra parkeercapaciteit. De ontsluitingswegen zijn smal en kwetsbaar. Extra parkeerdruk veroorzaakt overlast, belemmert hulpdiensten en schaadt het woongenot.
• Inconsistentie met duurzaam mobiliteitsbeleid: Zowel het Gebiedskader als de gemeentelijke Mobiliteitsvisie 2040 zetten in op het beperken van autoverkeer, stimuleren van langzaam vervoer en verbeteren van OV-bereikbaarheid. Parkeerdruk verplaatsen zonder het structureel op te lossen is symptoombestrijding, geen beleid. Beantwoording Het parkeren voldoet aan de gemeente norm. Er komt een gereguleerde parkeerplaats bij campus Zonnestraal in het hart van het landgoed en één bij de woonzorggemeenschap op de Kleine Eng Noord. Deze parkeerplaatsen worden ontsloten via de boslaan. De bestaande parkeerveldje bij de CSA Tuininzicht blijft gehandhaafd en wordt ontsloten via de Rading. Hiermee willen we het autoverkeer beperken, zeker op de delen van het landgoed die bedoeld zijn voor rust en natuurbeleving. We nemen maatregelen om wildparkeren – zoals in de bermen van de boslaan – te voorkomen. Verder zetten we sterk in op het stimuleren van wandelen en fietsen. Hiervoor herstellen we historische landschapsstructuren, waarmee we niet alleen de recreatieve beleving versterken, maar ook de bereikbaarheid voor niet-gemotoriseerd verkeer verbeteren. Zo ontstaat er meer rust op het landgoed en tegelijkertijd voldoende ruimte voor wandelaars en fietsers. Bunkerdorp valt buiten ons projectgebied. Voor dit gebied doen wij dan ook geen voorstellen.
Parkeren dient hier in eerste instantie op eigen terrein te worden opgelost. We constateren ook dat auto's in de bermen van de ontsluitingswegen van het Bunkerdorp geparkeerd staan en dat niet alle bewoners de mogelijkheid hebben op eigen grond een parkeerplaats te realiseren. Of de parkeerdruk zich gaat verplaatsen naar het bunkerdorp en nabij de nazorgwoningen is te bezien. We begrijpen wel uw zorgen hieromtrent en gaan 25
dan ook graag hierover in gesprek, samen met u, de woningbouwcorporatie en de gemeente en andere bewoners. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg. 4. Strijdigheid met beleidskaders en convenant • Strijd met het Gebiedskader Zonnestraal: Hierin zijn natuur, erfgoed en rust leidend. Functieveranderingen worden alleen toegestaan als ze binnen deze waarden passen. De voorgestelde ontwikkelingen schenden meerdere uitgangspunten uit dit kader. • Geen verantwoorde alternatievenafweging: Er is geen serieuze analyse gemaakt van alternatieve locaties voor bebouwing of parkeeroplossingen. • Schending van de erfgoedgedachte en het sociaal-maatschappelijk ideaal van Zonnestraal: De uitgangspunten van het Koperen Stelen Fonds worden losgelaten ten gunste van marktgedreven bouw, zonder reële binding met zorg, inclusiviteit of collectief belang. Beantwoording Het voorliggende Toekomstplan is een uitwerking van het convenant dat in 2018 is gesloten en sluit aan bij het gebiedskader dat de gemeente Hilversum eind 2024 heeft vastgesteld. Het plan bouwt voort op de rijke geschiedenis van het landgoed, met oog voor de cultuurhistorie, het landschap, de natuur en de sociale betekenis die Zonnestraal altijd heeft gehad. Deze uitgangspunten zijn verankerd in de missie, kernwaarden, ontwikkelprincipes en het bijbehorende programma.
De thema’s die u benoemt – zorg, inclusiviteit, collectief belang en sociaalmaatschappelijke idealen – vormen belangrijke pijlers binnen dit plan. Op onze website www.natuurlandgoedzonnestraal.nl vindt u meer informatie over de partijen binnen de gebiedscoalities die het plan verder zullen realiseren. Deze organisaties, stuk voor stuk maatschappelijk gedreven, werken vanuit een gedeelde missie: bijdragen aan een gezondere wereld waarin iedereen meetelt. Veel van deze partijen combineren maatschappelijke doelen met een commerciële verantwoordelijkheid en zijn grotendeels financieel zelfvoorzienend. Tegelijkertijd zoeken wij ook verbinding met commerciële organisaties die maatschappelijke relevantie hebben en bijdragen aan gezondheid en preventie. Op deze manier streven we naar een duurzaam model voor de instandhouding en het herstel van het landgoed. Het Toekomstplan levert een belangrijke bijdrage aan de beleidsdoelen uit het gemeentelijke gebiedskader.
Het gaat daarbij onder meer om: • een menselijke en betaalbare toekomst voor de zorg, • het stimuleren van preventieve zorg en een gezonde leefstijl, • het bieden van passende woonvormen en begeleiding voor zorgbehoevenden, • het versterken van sociale cohesie in leefgemeenschappen, • het behoud en herstel van cultuurhistorische waarden en landschapsstructuren, • het vergroten van de biodiversiteit en natuurontwikkeling, • het verbeteren van bodemkwaliteit en waterbeheer, • en het realiseren van ecologisch waardevolle overgangen en landbouwinclusieve landbouw. 26
Een belangrijk uitgangspunt in het plan is dat 80% van de bouwmogelijkheden uit het huidige bestemmingsplan wordt geschrapt. Daarnaast wordt het bestaande verpleeghuis verplaatst, zodat op die locatie ruimte ontstaat voor herstel van de cultuurhistorische en landschappelijke waarden. Door het bestemmingsplan aan te passen en tegelijkertijd de bescherming van de natuur- en landschappelijke waarden via het Natuur Netwerk Nederland (NNN) en het Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL) goed vast te leggen, dragen we bij aan een duurzame instandhouding van het unieke karakter van het landgoed. Met betrekking tot uw vraag over alternatieve locaties merken wij op dat de mogelijkheden voor nieuwbouw op het landgoed beperkt zijn. Dit komt door de aanwezigheid van verschillende beleidskaders en randvoorwaarden. De belangrijkste daarvan zijn de cultuurhistorische waarderingen van het Rijk en de gemeente, de provinciale regels rondom het Natuur Netwerk Nederland (NNN) en het BPL, evenals de beperkingen die voortvloeien uit de nabijheid van het vliegveld. In het aangepaste Toekomstplan zijn de mogelijke alternatieven voor nieuwbouw nader in beeld gebracht en inzichtelijk gemaakt aan de hand een cultuurhistorische analyse met als resultaat zes zoekgebieden. Per zoekgebied is aangegeven welke functies mogelijk zijn, welk bouwpercentage geldt en welke bouwhoogtes toelaatbaar zijn.
Daarnaast is per gebied beschreven hoe cultuurhistorische kansen kunnen worden benut en welke uitgangspunten voor beeldkwaliteit van belang zijn. Deze principes worden in een later stadium verder uitgewerkt in een Beeldkwaliteitsplan. Wijziging Toekomstplan In lijn met andere zienswijzen en adviezen heeft deze zienswijze ertoe geleid dat het Toekomstplan is aangepast met een uitgebreidere toelichting op de alternatieve zoekgebieden voor nieuwbouw. 5.
Participatieproces en bestuurlijk tijdspad
Geen betekenisvolle participatie, strijdig met Omgevingswet De participatiesessies tussen 2023 en begin 2024 hadden een thematisch en abstract karakter. Deelnemers werden gevraagd mee te denken over vage thema’s als ‘sense of nature’ en ‘sense of being’, zonder dat het werkelijke Toekomstplan bekend was. Er werd niet gesproken over bouwlocaties, kap van bos, verkeersdruk of ruimtelijke impact. Volgens de Omgevingswet moet participatie: a. vroegtijdig; b. op inhoud; c. en aantoonbaar invloedrijk zijn. Aan geen van deze criteria is voldaan. Dit is geen participatie, maar eenzijdige communicatie. Bestuurlijk tijdspad te krap voor zorgvuldige verwerking Hoewel de reactietijd voor bewoners redelijk lijkt, is het ambtelijke en politieke tijdpad problematisch: 27
d. e. f. g.
13 mei: Ambtelijke deadline voor aanlevering stukken 27 mei: B&W-besluit 25 juni / 2 juli: Commissie behandeling 9 juli: Gemeenteraad
Deze tijdlijn biedt nauwelijks ruimte voor verwerking van inspraakreacties of bijstelling van het plan, wat het participatieproces verder ondermijnt. Beantwoording Het spijt ons te vernemen dat u het participatieproces als niet betekenisvol heeft ervaren. Wij hechten, net als u, groot belang aan een zorgvuldig, transparant en inclusief proces. Om deze reden is in het voorjaar van 2023 een participatieplan opgesteld. Dit plan is afgestemd met de belangrijkste betrokkenen, waaronder de gemeente Hilversum en bewoners van het landgoed. In deze periode is ook het initiatief gestart om een bewonersvereniging op te richten, die voor ons een waardevolle en constructieve gesprekspartner is gebleken. Gedurende het gehele planproces is intensief afgestemd met de bewonersvereniging en andere stakeholders. Er is voortdurend gezocht naar passende momenten en inhoudelijke thema’s om samen te bespreken. Er zijn acht bewonersbijeenkomsten georganiseerd. Deze vonden plaats vanaf het begin van het proces, zodat bewoners stap voor stap zijn meegenomen in de totstandkoming van het Toekomstplan – van uitgangspunten en ambities tot en met de conceptplannen. We hebben twee meeleesperiodes georganiseerd van 14 maart tot 25 april (6 weken) en van 12 september tot 11 oktober (4 weken). Daarbij was sprake van vroege betrokkenheid, inhoudelijke verdieping en invloed op de uitkomsten.
Ook organiseren we in november (nader in te plannen) nog een bijeenkomst om een toelichting te geven op de beantwoording van de reacties. Een korte samenvatting van het bewonersparticipatietraject: •
Eerste bijeenkomst: kennismaking en toelichting op de aanleiding voor een nieuw plan, de opgaven van het landgoed, het proces en de rol van bewoners.
•
Tweede bijeenkomst: verdieping van inhoudelijke vragen, vooral rond uitgangspunten. Er is stilgestaan bij het vigerende bestemmingsplan, de begrenzing van het plangebied, het convenant met de gemeente en de impact van beleidskaders zoals NNN en BPL.
•
Derde bijeenkomst: verkenning van thema’s en ontwikkelprincipes zoals gemeenschapszin, rust en biodiversiteit, positieve gezondheid, architectuur en inclusiviteit.
•
Vierde bijeenkomst: introductie van de kernwaarden en presentatie van de plankaart met vier ontwikkellijnen: een dorp voor betekenisvol leven, een boerderij voor regeneratieve landbouw, een campus voor integrale gezondheid en een hangar als kloppend hart. Daarbij is ingegaan op ecologie, verkeer en evenementen.
•
Vijfde bijeenkomst: aparte bijpraatsessie met bewoners aan de Rading.
•
Zesde bijeenkomst: gezamenlijke bespreking van het concept Toekomstplan met bewoners van het landgoed en de Rading.
28
•
Zevende bijeenkomst: publieksbijeenkomst voor een bredere kring van belangstellenden, inclusief bewoners van Nieuw-Loosdrecht en Hilversum.
•
Achtste bijeenkomst: gezamenlijk bespreking over de aanpassingen die naar aanleiding van alle ontvangen reacties en adviezen op het concept Toekomstplan zijn verwerkt in de 2de versie van concept Toekomstplan.
Tijdens de bijeenkomsten is veel ruimte geboden voor de inbreng van aanwezigen. Wij zien de bijdragen van bewoners als waardevolle input en advies voor de totstandkoming van het Toekomstplan. Ook de meeleesperiodes en de ingediende inspraakreacties maken integraal hier onderdeel van uit. In de nota’s van beantwoording en meer op hoofdlijnen in het participatieverslag is beschreven welke opbrengsten dit heeft opgeleverd en hoe deze zijn verwerkt. Ook ná besluitvorming over het Toekomstplan zetten wij het participatieproces voort. Bij vervolgstappen – zoals de wijziging van het omgevingsplan, het opstellen van het beeldkwaliteitsplan, de inrichting van het landschap en de uitwerking van bouwplannen – zoeken we de betrokkenheid op van bewoners en andere belanghebbenden. De bewonersvereniging speelt wat ons betreft hierin ook in de toekomst een centrale rol. Tot slot vraagt u ons over de doorlooptijden: Het participatieproces is gestart in het voorjaar van 2023 en is nog altijd gaande. Voor de meeleesperiode is bewust gekozen voor een ruime termijn van zes weken, gelijk aan de gebruikelijke termijn bij gemeentelijke plannen. Omdat er veel aanpassingen zijn gemaakt naar aanleiding van de opmerkingen en adviezen is een tweede meeleesperiode georganiseerd van 4 weken en zijn extra bijeenkomsten georganiseerd om dit te bespreken.
Hoewel wij geen directe invloed hebben op de gemeentelijke besluitvorming en bijbehorende doorlooptijden, streven wij ernaar om via onze website alle belanghebbenden zo goed mogelijk op de hoogte te houden van de voortgang. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg. Tot slot – Ons verzoek aan u Wij verzoeken u dringend: h. Schrapping van de bouwlocatie naast het bunkerdorp i. Geen boskap in het NNN-gebied – behoud van het meer dan 50 jaar oude bosgebied; j. Parkeerdruk niet af te wentelen op kwetsbare erfgoedlocaties en gronden van derden; k. Eerlijke en juridisch geborgde zorgfuncties – geen verkapte woningbouw; l. Hernieuwd participatieproces met transparante, inhoudelijke inspraak; m. Realistisch bestuurlijk tijdspad dat ruimte laat voor zorgvuldige besluitvorming.
Daarnaast vernemen wij graag: n. Op welke wijze de feedback uit deze en andere inspraakreacties wordt verwerkt voordat het plan aan de gemeenteraad van Hilversum wordt voorgelegd;
29
o.
Hoe en via welk kanaal belanghebbenden op de hoogte worden gehouden van de verdere planvorming, besluitvorming en eventuele wijzigingen in het voorstel. Wij denken graag constructief mee aan een toekomstplan dat recht doet aan erfgoed, natuur, bewoners én het oorspronkelijke idealistische gedachtegoed van Zonnestraal.
Beantwoording Wij hopen dat de beantwoording van uw vragen u meer inzicht heeft gegeven in het planproces en de gemaakte afwegingen. Graag vatten we onze reactie kort en overzichtelijk samen (mede op basis van u afrondend verzoek): •
• •
•
•
•
• •
Bouwlocatie: De locatie tussen het Bunkerdorp en het St. Annapad is één van de zes zoekgebieden voor nieuwbouw (zoekgebied 5). In het Toekomstplan wordt dit zoekgebied niet benut voor zorgwoningen maar voor de realisatie van een grotere kas met schuur. Boskap: er is geen sprake van grootschalige boskap rondom het Bunkerdorp. Woningbouwvormen: er komt geen ‘verkapt’ reguliere woningbouwprogramma. De zorgwoningen en het wonen voor cruciale beroepen worden juridisch verankerd en zijn daarmee geborgd binnen het plan. Verkeer en parkeren: wij gaan graag in gesprek met bewoners en betrokkenen over mogelijke verkeersoverlast en parkeerdruk in en rond het Bunkerdorp, met het doel om gezamenlijk te zoeken naar passende oplossingen. Participatieproces: er komt geen nieuw participatietraject. Wel zetten wij het lopende participatieproces zorgvuldig en transparant voort. Daarbij staan wij open voor suggesties ter verbetering. Besluitvorming: er zijn voldoende momenten en mogelijkheden om uw belangen kenbaar te maken, zowel in gesprekken met ons als tijdens de formele besluitvormingsprocedure bij de gemeente. Inzicht in participatie: de werkwijze en resultaten van het participatietraject zijn uitgebreid beschreven in het participatieverslag.
Informatievoorziening: via onze website www.natuurlandgoedzonnestraal.nl houden wij u op de hoogte van de verdere uitwerking van het Toekomstplan en de bijbehorende besluitvorming.
Wij blijven graag met u in gesprek en danken u voor uw betrokkenheid.
16.
[Bewonersvereniging Landgoed Zonnestraal]. Als bestuur van bewonersvereniging Zonnestraal heeft u ons op ons verzoek het ‘Toekomstplan Natuurlandgoed Zonnestraal, versie concept voor meeleesronde’ toegestuurd. Op 27 maart 2025 heeft u hierover een informatieavond gehouden voor bewoners en aanwonenden. Op deze avond waren wij als bestuur aanwezig. Op deze avond heeft u aangegeven dat iedereen tot 25 april 2025 kan reageren. Van deze gelegenheid maken wij graag gebruik. Allereerst willen wij u complimenteren met de totstandkoming van een Toekomstplan Natuurlandgoed Zonnestraal. Wij waarderen dat er nu sprake is van een beter doordacht plan en dat het contact met ons als bewoners en bewonersvereniging is verbeterd ten opzichte van de eerdere fase rondom het Masterplan uit 2022. Overigens hebben wij wel 30
vraagtekens bij de presentatie van dit concept plan op dit moment aangezien de Provincie nog geen oordeel heeft uitgesproken. Er zijn er nog wijzigen met impact op dit plan mogelijk. Evenementen Wij zijn blij met uw mededeling tijdens de presentatie op 8 maart jl. dat u een plan gaat uitwerken voor een beperkt aantal evenementen op het terrein zonder geluidsversterking. Wij praten graag mee over een nadere uitwerking. Concrete zorgen Geen bomenrijen De in de tekeningen geplande bomenrijen bij de nazorgwoningen veroorzaken schaduw en belemmeren lichtinval bij nazorgwoningen fase II. Daarnaast staat de noordelijke bomenrij getekend in de tuinen van de bewoners. Een aantal bewoners huurt hun woning met de grond met tuinen voor en achter hun huis al tientallen jaren, al van ver voor de verkoop van de nazorgwoningen aan woningcorporatie Gooi en Omstreken. Ook is dit niet in lijn met de “Licht en Lucht” filosofie die Duiker voor ogen stond voor het ontwerp. Dit zou een sterke aantasting van het woongenot betekenen. Als laatste blijkt er geen afstemming te zijn geweest met de verhuurder van de woningen, Gooi en Omstreken. Wij verzoeken daarom de bomenrijen te schrappen. 2 Beantwoording Hartelijk dank voor uw reactie. Wij waarderen het dat u het voorliggende Toekomstplan als beter doordacht ervaart en de aangebrachte verbeteringen herkent.
Tegelijkertijd nemen wij uw zorgen serieus en gaan daar graag zorgvuldig op in. Een van de punten die u benoemt betreft de in het Toekomstplan opgenomen bomenrij langs de nazorgwoningen aan het Loosdrechtsebos 2-24. Het herstel van de bomenrijen langs deze historische landschappelijke structuur wordt vanuit cultuurhistorisch oogpunt als belangrijk beschouwd. Tegelijkertijd begrijpen wij de bezwaren van bewoners die direct aan deze zone wonen. Om die reden hebben wij besloten dat er over de lengte van deze woningen, aan de zijde van de woningen zelf, binnen dit plan géén nieuwe bomenrij wordt aangeplant. Voor de volledigheid willen wij wel opmerken dat de eerder ingetekende bomenrij zich op het eigendom van Zonnestraal Hilversum BV bevindt. Daarnaast bevestigen wij dat wij de eerder gemaakte afspraken respecteren die door de voormalige eigenaar van Zonnestraal (De Alliantie) zijn gemaakt met woningcorporatie Gooi en Omstreken. Concreet betekent dit dat grensoverschrijdend gebruik van huurders die vóór 1 augustus 2007 reeds op deze locatie woonden, wordt gedoogd. Wanneer zij hun huur opzeggen of de woning verlaten, worden eventuele opstallen, hekwerken e.d. op het terrein van Zonnestraal Hilversum BV verwijderd en wordt de oorspronkelijke kadastrale grens hersteld.
Het is niet toegestaan om het terrein uit te breiden of nieuwe opstallen te plaatsen als deze ná 1 augustus 2007 zijn gerealiseerd. Wij achten het, in lijn met de standpunten van de gemeente Hilversum en de provincie Noord-Holland, van belang om verrommeling van het landgoed te voorkomen. 31
Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft een aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg: de bomenrij over de lengte van de woningen, aan de zijde van de woningen Loosdrechtsebos 2-24 worden binnen dit plan niet opgenomen. Heroverwegen locatie doelgroep woningen De geprojecteerde locatie van ‘doelgroep woningen’ direct gepositioneerd achter de bunkerwoningen roept zorgen op over overlast voor de bewoners en waardedaling van de in de recent jaren verkochte woningen. Bij de verkoop is nooit mogelijke bebouwing van deze grond genoemd. Daarnaast zal de huidige rust voor flora en fauna in dit (NNN-gebied dan wel Provinciaal Beschermd landschap) onder druk. De volumetoename is vooral rond het bunkerdorp gesitueerd. Bij de gekozen locatie wordt geen rekening gehouden met de monumentale waarde van het bunkerdorp. Het bunkerdorp is volgens de gemeentelijke monumentenlijst een bijzonder ensemble. Het plan gaat ook voorbij aan het in bij de aanschaf van het landgoed met de gemeente afgesloten convenant waarin o.a.
wordt gesteld: ”Partijen verklaren zich bereid om middels dit convenant een aantal concrete afspraken te maken, die ertoe leiden dat zij of hun rechtsopvolgers in staat zijn om Zonnestraal te behouden, te ontwikkelen, te beheren en te exploiteren, in de geest van UNESCO werelderfgoed” Tevens wordt er in het convenant afgesproken: “Partijen gaan uit van de basisuitgangspunten: de voorwaarden voor de aanwijzing van Zonnestraal als UNESCO werelderfgoed en de Ruimtelijke Verkenning Ensemble Zonnestraal, opgesteld door MTD Landschapsarchitecten uit 2016.” Wij vragen om heroverweging van de locatie, op een meer voor de hand liggende, minder verstorende en minder kwetsbare plek. Beantwoording De locatie tussen het Bunkerdorp en het St. Annapad (de tuinderij) is vanuit een cultuurhistorische analyse samen met de Rijkscommissie voor het Culturele Erfgoed en de Commissie voor Ruimtelijke Kwaliteit en Monumenten aangewezen als één van de zes zoekgebieden voor nieuwbouw (zoekgebied 5). Om tegemoet te komen aan bezwaren uit het Bunkerdorp is er voor gekozen om de zorgwoningen in zijn geheel op de voormalige kampeerterrein te situeren. Het zoekgebied 5 wordt vervolgens ingezet voor de realisatie van een grotere kas met schuur waar ook ruimte is voor dieren (inclusief de verplaatsing van de dierenwijde bij Zonnehoeve).
Wijziging Toekomstplan De zienswijze is mede aanleiding tot een aanpassing van het Toekomstplan. De zorgwoningen worden in zijn geheel op de voormalige kampeerterrein gesitueerd. Geen extra woningen De uitbreiding van het landgoed met 30 woningen, waarvan een groot deel in natuurgebied, achten wij strijdig met de kernwaarde ‘Sense of Nature’. Nieuwe uitbreidingslocaties voor wonen horen niet in NNN-gebied. Dat is ook in strijd met de kernwaarde ‘Sense of Nature’.
32
Beantwoording Een belangrijk uitgangspunt van het Toekomstplan is het versterken van de natuur op landgoed Zonnestraal. Dit komt tot uitdrukking in de kernwaarde ‘Sense of Nature’. Het plan zet in op meer biodiversiteit, een gezondere bodem en meer rust. De natuurwaarden op het landgoed zijn bijzonder, en we koesteren deze dan ook. Naast het behoud van bestaande kwaliteiten, richten we ons op natuurontwikkeling en het versterking van de landschappelijke structuur. Om dit zorgvuldig te doen, hebben wij voor de totstandkoming van het Toekomstplan De Bosgroepen ingeschakeld, een onafhankelijke organisatie gespecialiseerd in duurzaam beheer en ontwikkeling van bos en natuur. Zij hebben een ecologische toets uitgevoerd op het plan. Uit hun beoordeling blijkt dat "de beoogde ingrepen positief bijdragen aan de vitaliteit van bodem en vegetatie, en aan de klimaatbestendigheid van bos en heide, onder andere door de aanplant van klimaatrobuuste soorten en het stimuleren van een gemengde structuurvariatie. Het leefgebied van aanwezige flora en fauna wordt versterkt en ontwikkeld door het creëren van verschillende (micro)habitats." Wel geven zij aan dat sommige ingrepen tijdens de uitvoering tijdelijk negatieve effecten kunnen hebben. In de verdere uitwerking worden daarom mitigerende maatregelen hiervoor meegenomen.
Omdat het realiseren van deze doelstelling om diepgaande kennis, samenwerking, geduld en toewijding vraagt wordt de uitwerking van deze plannen en beheer en onderhoud samen met gespecialiseerde bureaus gedaan. Ook hebben we (en zullen dit ook de toekomst doen) natuurorganisaties in de planvorming georganiseerd om ons kritisch te volgen en suggesties te doen voor verbeteringen. Tevens vindt er regelmatig overleg en afstemming plaats over de planvorming met het Goois Natuurreservaat. Daar waar er mogelijkheden zijn om de natuurgebieden beter op elkaar te laten aansluiten, willen hier graag op inzetten. Voor de wijziging van het omgevingsplan wordt een NNN-toets opgesteld. Hierin wordt beoordeeld of het plan in overeenstemming is met de doelstellingen en regels voor behoud en ontwikkeling van natuur binnen het Natuur Netwerk Nederland. De provincie, als bevoegd gezag, toetst of hiermee wordt voldaan aan het provinciale beleid en de bijbehorende regelgeving. Uitgangspunt is dat de voorgenomen ontwikkelingen passen binnen de Provinciale omgevingsverordening en geen nadelige gevolgen hebben voor de wezenlijke kenmerken en waarden van het Natuurnetwerk Nederland. Het beperkte verlies aan NNN bij de woonen werkgemeenschap wordt ruimschoots gecompenseerd in het hart van het landgoed.
Deze kwantitatieve compensatie gaat bovendien gepaard met flankerende maatregelen die extra kwaliteitswinst voor de natuur opleveren. De positieve effecten worden daarbij nadrukkelijk verbonden met andere maatschappelijke en landschappelijke opgaven, zoals het herstel van cultuurhistorische waarden en het duurzaam voortbestaan van het landgoed als geheel. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg.
33
Parkeren voor bewoners moet mogelijk blijven Het plan voor betaald parkeren op het landgoed verplaatst parkeerdruk en bijkomende overlast naar het bunkerdorp, de nazorgwoningen en de omliggende woonwijken en natuurgebieden. Wij vragen u deze maatregel te heroverwegen of minimaal te flankerend beleid in te zetten. Parkeren voor bewoners moet mogelijk blijven. Niet iedereen heeft een parkeerplaats op eigen grond. Beantwoording Met een parkeerregulering willen we het autoverkeer beperken, zeker op de delen van het landgoed die bedoeld zijn voor rust en natuurbeleving. Deze maatregel gaan we daarom niet heroverwegen. Bunkerdorp valt buiten ons projectgebied. Voor dit gebied doen wij dan ook geen voorstellen. Parkeren dient hier in eerste instantie op eigen terrein te worden opgelost. We constateren ook dat auto's in de bermen van de ontsluitingswegen van het Bunkerdorp geparkeerd staan en dat niet alle bewoners de mogelijkheid hebben op eigen grond een parkeerplaats te realiseren. Of de parkeerdruk zich gaat verplaatsen naar het bunkerdorp en nabij de nazorgwoningen is te bezien. We begrijpen wel uw zorgen hieromtrent en gaan dan ook graag hierover in gesprek, samen met u, de woningbouwcorporatie en de gemeente en bewoners. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg.
De bus behouden De suggestie wordt geopperd dat de bus op termijn kan verdwijnen. Dit verslechtert de bereikbaarheid van het landgoed voor met name minder mobiele bewoners. De afstand van een bushalte tot woningen moet volgens het CROW 200-500 meter zijn. Daaraan wordt nu al niet voldaan en deze afstand wordt met het verdwijnen van de bus alleen maar groter. Daarbij zijn elektrische bussen de meest duurzame vorm van vervoer. Beantwoording Het wonen verschuift richting de bushaltes op de Rading en de Van Ghentlaan. De verwachting is dat de haltes op het landgoed dan nauwelijks of niet meer gebruikt worden. Blijkt dit ook uit de vervoerscijfers, dan kan de omweg van buslijn 104 vervallen en kan de centrale boslaan versmald worden tot een veilige fietsstraat waar de auto te gast is. Voor de minder mobiele bewoners kunnen we samen met de gemeenten, vervoersaanbieders en gebruikers van het landgoed naar alternatieven gaan kijken, bv. via regiotaxi, wmovervoer, speciaal vervoer en/of oplossingen op het landgoed zelf. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg. Breedte hoofdoprijlaan behouden De versmalling van de hoofdoprijlaan past niet binnen het vigerende vervoersbeleid Het versmallen van de rijbaan tot één rijstrook met inhaalstroken is gevaarlijk. Eén voertuig kan de hele weg blokkeren.
Bij een calamiteit zoals bosbrand moet met groot materieel uitgerukt kunnen worden. Het meerekenen voor natuurbehoud van de m2 die vrijkomen bij het versmallen van de weg zien wij als bluewashing. Beantwoording
34
Het versmallen van de boslaan tot een veilige fietsstraat, waar de auto te gast is, sluit goed aan bij onze ambitie om het landgoed verder te vergroenen en de verkeersveiligheid te verbeteren. Hiermee willen we niet alleen de overlast van te hard rijdend verkeer beperken, maar ook een weg creëren die past bij de rust en beleving van het natuurgebied. De boslaan vormt een belangrijke toegang tot het landgoed en leidt naar het architectonische hoogtepunt: het Duikerensemble. Een veilige, uitnodigende en landschappelijk ingepaste route versterkt deze unieke landgoedervaring. Daarmee is de versmalling geen symbolische maatregel. Samen met het verwijderen van verhardingen op diverse andere plekken op het landgoed (vooral ook voor parkeren) heeft dit een gunstige impact op de natuur op het landgoed. Versmalling van de weg is goed mogelijk zonder de bereikbaarheid te beperken. Er zijn verschillende oplossingen denkbaar waarbij auto's elkaar kunnen passeren, zoals passeerstroken of het gebruik van grasbetonstenen of andere alternatieve verhardingen in de zijstroken in de bermen. Er zijn hiervan vele succesvolle voorbeelden in vergelijkbare (natuur)gebieden. Bij het opstellen van het inrichtingsplan brengen we de mogelijke varianten zorgvuldig in beeld.
We doen dit graag in goed overleg met bewoners en gebruikers van het landgoed, zodat het ontwerp recht doet aan zowel gebruik als omgeving. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg. Knip behouden Op dit moment is het niet mogelijk om per auto vanaf de hoofdoprijlaan naar de bunkerwoningen te gaan omdat er een deel fietspad is. Om doorgaand verkeer te voorkomen willen wij deze knip graag behouden. Daarnaast dient de nooduitgang/uitrit voor de appartementen behouden te blijven. Beantwoording Dit uitgangspunt onderschrijven wij. Er komt géén mogelijkheid om met de auto vanaf de boslaan naar het Bunkerdorp te rijden, met uitzondering van hulpdiensten en in geval van calamiteiten. Tegelijkertijd worden de historische landschappelijke structuren in dit gebied hersteld, zodat zowel de ruimtelijke kwaliteit als de oorspronkelijke opzet van het landgoed wordt versterkt. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg. Boshutten op andere locatie De boshutten staan nu op kwetsbare plekken in het bos geprojecteerd zonder toezicht en zonder historische onderbouwing. De boshutten hebben een relatie met het sanatorium. Om de oorspronkelijke functie van de boshutten te laten zien is licht en lucht nodig. Wat het doel is van het verplaatsen van deze hutten is onduidelijk.
Als er sprake is van verplaatsing, doen wij de suggestie voor clustering nabij het hoofdgebouw, wat beter aansluit bij de historie en waarbij gerichte handhaving op oneigenlijk gebruik makkelijker wordt.
35
Beantwoording De historische boshutten verplaatsen we niet. De nieuwe ‘boshutten’ cq ‘tiny houses’ zijn naar aanleiding van reacties en adviezen op het concept Toekomstplan geen onderdeel meer van het plan. Wijziging Toekomstplan Deze zienswijze heeft in lijn met andere adviezen en zienswijzen een wijziging van het concept Toekomstplan tot gevolg. Tiny houses maken geen onderdeel meer van het Toekomstplan. Handhaving Uit de in het plan naar voor komende zorg om de natuur en ecologisch evenwicht (Sense of Nature) hoeft niet te wachten tot er een plan wordt uitgevoerd: dit is tot op heden niet erg zichtbaar. Het landgoed dreigt zonder handhaving een vrijplaats te worden. Wij verzoeken u dit nu al op te pakken. Beantwoording Wij onderschrijven dat een aantal zaken los van het Toekomstplan kan worden opgepakt. Op het gebied van natuur en ecologisch evenwicht is de afgelopen jaren uitvoering gegeven aan het Werkplan Bosbeheer; hierover is meer informatie te vinden op onze website. Handhaving en toezicht kunnen inderdaad nu al onderdeel vormen van het reguliere overleg tussen Zonnestraal BV en de bewoners, conform de reeds opgestarte gesprekken. Het nieuwe Toekomstplan biedt bovendien een stevige basis om hierop verder voort te bouwen. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg.
Algemene feedback op het plan Wij erkennen de goede intenties van het plan, maar missen consistentie, onderbouwingen en transparantie die nodig zijn voor een goede beoordeling en dus om constructief mee te denken Kernwaarden onvoldoende onderbouwd De vier kernwaarden (sense of place, nature, health, being) zijn richtinggevend, maar in het plan ontbreekt een analyse hoe voorgestelde maatregelen hieraan bijdragen. De keuzes lijken vaak niet consistent uitgewerkt en daarmee op gespannen voet te staan met deze waarden, zoals bijvoorbeeld de forse toename van bebouwing in NNN-gebied. Het plan blijft onduidelijk over wat uiteindelijk zwaarder weegt: natuurbehoud, erfgoed, zorg, of de inkomsten. Zolang hier geen transparantie over is, kunnen wij de voorstellen niet goed beoordelen. Beantwoording Het gebiedsconcept is gebaseerd op een viertal kernwaarden. De kernwaarden worden in de Toekomstvisie uitgelegd en concreet gemaakt in ontwikkelprincipes. De ontwikkelprincipes worden vervolgens uitgewerkt en ondersteund door kaartmateriaal. Deze uitwerking is daarbij consistent met de kernwaarden. De kernwaarden onderling zijn aanvullend en versterken elkaar. Het plan draagt bij aan het behoud en herstel van de cultuurhistorie, het landschap en de natuur en zet in op een duurzame en inclusieve 36
leefgemeenschappen en vernieuwing in de zorg. Daarbij wordt rekening gehouden met de vigerende beleids- en wettelijke kaders en het vastgestelde gebiedskader van de gemeente Hilversum. T.a.v. het voorbeeld dat u noemt is een belangrijk uitgangspunt in het plan dat 80% van de bouwmogelijkheden uit het huidige bestemmingsplan wordt geschrapt. Daarnaast wordt het bestaande verpleeghuis verplaatst, zodat op die locatie ruimte ontstaat voor herstel van de cultuurhistorische en landschappelijke waarden. Door het bestemmingsplan aan te passen en tegelijkertijd de bescherming van de natuur- en landschappelijke waarden conform de Natuur Netwerk Nederland (NNN) te borgen, dragen we bij aan een duurzame instandhouding van het unieke karakter van het landgoed. In kwantiteit en kwaliteit betekent dit overigens meer groen, meer natuur. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg. Wel is -mede in lijn met andere reacties en adviezen- een uitgebreidere onderbouwing opgenomen van de cultuurhistorische analyse, zoekgebieden voor nieuwe bebouwing, activiteiten per deelgebied en wijzigingen in natuurdoeltypen. Ook zijn de cultuurhistorische kansen directer gekoppeld aan de uitwerking van de deelgebieden.
Gebrek aan financiële transparantie U stelt als rentmeester het landgoed duurzaam te willen beheren, maar het plan biedt geen inzicht in de noodzakelijke beheerkosten, noch in hoe de voorgestelde ingrepen financieel bijdragen. Zonder inzicht in de onderliggende business cases en benodigde beheerkosten en de daarmee samenhangende inkomsten is niet na te gaan of de voorgestelde bebouwing proportioneel is. Daarmee is ook onduidelijk of deze in lijn is met de gestelde ambities en blijft het onduidelijk of bijvoorbeeld extra woningbouw nodig is voor beheer, of vooral bijdraagt aan het dekken van de kosten van duurzaam beheer dan wel winstmaximalisatie. Op zich een reëel doel maar dit kan helder worden uitgesproken. Wij achten het risico dat de onderliggende business cases niet duurzaam blijken te zijn waardoor een alternatieve invulling van al gerealiseerd vastgoed volgt, strijdig met de kernwaarden, hoog. Beantwoording De financiële uitvoerbaarheid maakt onderdeel uit van de toelichting bij het omgevingsplan. De gemeente draagt hiervoor in beginsel de verantwoordelijkheid. In het geval van een particulier initiatief tot wijziging van het omgevingsplan, kan de gemeente van de initiatiefnemer verlangen dat voldoende inzicht wordt gegeven in de financiële aspecten van de planontwikkeling, zodat de uitvoerbaarheid kan worden getoetst.
Voor het Toekomstplan hebben de initiatiefnemers een globale financiële doorrekening opgesteld. Op basis hiervan is geconcludeerd dat het plan financieel uitvoerbaar is. Uitgegaan wordt van een evenwichtige mix van maatschappelijke en commerciële investeringen en opbrengsten. Deze opzet maakt een gezonde, haalbare en duurzame exploitatie mogelijk, zonder structurele risico’s voor de publieke middelen. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg. Bluewashing en onduidelijke afwegingen
37
Duurzaamheid en erfgoed worden als belangrijke uitgangspunten genoemd, maar blijven vaag. Het risico bestaat dat ze vooral als marketinginstrument worden gebruikt. Wij missen een onderbouwing van keuzes bij conflicterende belangen (natuurbehoud versus bebouwing, rust versus recreatie, etc.). Sommige voorstellen – zoals extra bebouwing in NNN-gebied of de plaatsing van boshutten – lijken eerder afbreuk te doen aan cultuurhistorische waarden en natuurbehoud dan ze te versterken. Beantwoording Het Toekomstplan gaat uit van belangrijke waarden ten aanzien van cultuurhistorie, landschap, natuur en duurzaamheid. De voorstellen zijn geen symbolische maatregelen. Om een aantal voorbeelden te noemen wordt ten aanzien van cultuurhistorie in het Toekomstplan onder meer de volgende concrete maatregelen beschreven: behouden en herstellen van laanbeplating langs de lanen van Het Emtincksbos, terugbrengen en autovrij maken van de lanen achter de werkplaatsen, herstellen van het St. Annapad tussen de centrale boslaan en de Rading, reconstrueren van de verdwenen laan bij het houtvesterhuisje, herstellen van het ‘boerenpad’ bij de overgang van bos en enggronden, reconstructreren van het slingerpad tussen De Pampahoeve en de bosjuwelen, herbouwen van diamantslijperij Adamas.
Ook voor de natuur worden concrete maatregelen voorgesteld, denk daarbij onder meer aan het beheer van de bosgebieden gericht op structuurversterking en klimaatadaptatie, natuurinclusieve landbouw, natuurvriendelijke overgangszone, de vermindering van de bouwrechten met 80%, het verwijderen van asfalt en vergroten areaal groen. Dit zijn een aantal voorbeelden van concrete maatregelen die in het Toekomstplan zijn opgenomen. Ook zijn er ambities die vooral in de uitwerkingsplannen concreet moeten worden gemaakt, bijvoorbeeld ten aanzien van de mogelijkheden voor duurzaam en circulair bouwen. Ten aanzien van de vraag over conflicterende belangen verwijzen wij graag naar de beantwoording van uw vraag onder ‘ kernwaarden onvoldoende onderbouwd’. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg. Wel is -mede in lijn met andere reacties en adviezen- een uitgebreidere onderbouwing opgenomen van de cultuurhistorische analyse, zoekgebieden voor nieuwe bebouwing, activiteiten per deelgebied en wijzigingen in natuurdoeltypen. Ook zijn de cultuurhistorische kansen directer gekoppeld aan de uitwerking van de deelgebieden. Participatieproces: tijd om echt te starten Het Masterplan uit 2022 werd door u ingetrokken en onder de mededeling dat aan een nieuw plan gewerkt zou gaan worden. Er is daarna met een ‘schone lei’ begonnen.
Tot dusver hebben bijeenkomsten echter vooral een algemeen, vrijblijvend en informeel karakter (zonder plan) gehad waarbij algemene ideeën zijn uitgewisseld vanuit verschillende invalshoeken. Omdat er nog geen samenhangend plan was hebben bewoners en dus ook onze leden nog niet inhoudelijk mee kunnen denken over keuzes, afwegingen en alternatieven. Als bestuur hebben wij, na enige druk om het plan vooraf te kunnen lezen, kennisgenomen van de meeleesversie van het Toekomstplan.
38
Als bewonersvereniging van Landgoed Zonnestraal, die inmiddels een breed gedragen vertegenwoordiging kent van de bewoners van de ongeveer 100 woningen op het terrein, constateren wij dat met het huidige plan een nieuw stadium is bereikt. Daarmee kan de daadwerkelijke participatie nu ook echt beginnen. De presentatie van het plan op 27 maart jongstleden was de eerste echte inhoudelijke kennismaking voor bewoners, zonder dat zij zich hier vooraf inhoudelijk op konden voorbereiden. Enkel een schriftelijke reactie op een voorliggende versie, met als deadline 25 april 2025 zonder verdere verdiepende dialoog of inspraakmogelijkheid, achten wij geen volwaardige participatie door onze leden en overige bewoners van het landgoed. Echte participatie vraagt ruimte voor dialoog, toelichting en consultatie waarbij bewoners inhoudelijk mee kunnen denken over keuzes, afwegingen en alternatieven. 5 Wij verzoeken u dan ook om in de fase die nu aanbreekt écht werk te gaan maken van het participatietraject. Beantwoording Het spijt ons dat u het participatieproces niet ervaart als een ‘volwaardige’ participatie. Wij hechten, net als u, groot belang aan een zorgvuldig, transparant en inclusief proces. Om deze reden is in het voorjaar van 2023 een participatieplan opgesteld. Dit plan is afgestemd met de belangrijkste betrokkenen, waaronder de gemeente Hilversum en bewoners van het landgoed.
In deze periode bent u ook gestart met het oprichten van een bewonersvereniging. Voor ons bent u een waardevolle en constructieve gesprekspartner. Gedurende het gehele planproces is intensief afgestemd met u en andere stakeholders. Er is voortdurend gezocht naar passende momenten en inhoudelijke thema’s om samen te bespreken. Er zijn acht bewonersbijeenkomsten georganiseerd. Deze vonden plaats vanaf het begin van het proces, zodat bewoners stap voor stap zijn meegenomen in de totstandkoming van het Toekomstplan – van uitgangspunten en ambities tot en met conceptplannen. We hebben twee meeleesperiodes georganiseerd van 14 maart tot 25 april (6 weken) en van 12 september tot 11 oktober (4 weken). Daarbij was sprake van vroege betrokkenheid, inhoudelijke verdieping en invloed op de uitkomsten. Ook organiseren we in november (nader in te plannen) nog een bijeenkomst om een toelichting te geven op de beantwoording van de reacties. Een korte samenvatting van het bewonersparticipatietraject: •
Eerste bijeenkomst: kennismaking en toelichting op de aanleiding voor een nieuw plan, de opgaven van het landgoed, het proces en de rol van bewoners.
•
Tweede bijeenkomst: verdieping van inhoudelijke vragen, vooral rond uitgangspunten. Er is stilgestaan bij het vigerende bestemmingsplan, de begrenzing van het plangebied, het convenant met de gemeente en de impact van beleidskaders zoals NNN en BPL.
•
Derde bijeenkomst: verkenning van thema’s en ontwikkelprincipes zoals gemeenschapszin, rust en biodiversiteit, positieve gezondheid, architectuur en inclusiviteit.
•
Vierde bijeenkomst: introductie van de kernwaarden en presentatie van de plankaart met vier ontwikkellijnen: een dorp voor betekenisvol leven, een boerderij voor 39
regeneratieve landbouw, een campus voor integrale gezondheid en een hangar als kloppend hart. Daarbij is ingegaan op ecologie, verkeer en evenementen. •
Vijfde bijeenkomst: aparte bijpraatsessie met bewoners aan de Rading.
•
Zesde bijeenkomst: gezamenlijke bespreking van het concept Toekomstplan met bewoners van het landgoed en de Rading.
•
Zevende bijeenkomst: publieksbijeenkomst voor een bredere kring van belangstellenden, inclusief bewoners van Nieuw-Loosdrecht en Hilversum.
•
Achtste bijeenkomst: gezamenlijk bespreking over de aanpassingen die naar aanleiding van alle ontvangen reacties en adviezen op het concept Toekomstplan zijn verwerkt in de 2de versie van concept Toekomstplan.
Tijdens de bijeenkomsten is veel ruimte geboden voor de inbreng van aanwezigen. Wij zien de bijdragen van bewoners als waardevolle input en advies voor de totstandkoming van het Toekomstplan. Ook de meeleesperiodes en de ingediende inspraakreacties maken integraal hier onderdeel van uit. In de nota’s van beantwoording en meer op hoofdlijnen in het participatieverslag is beschreven welke opbrengsten dit heeft opgeleverd en hoe deze zijn verwerkt. Tot slot refereert u aan de presentatie van 27 maart en de meeleesperiode. Voor de meeleesperiode en inspraakreacties op het concept Toekomstplan is bewust gekozen voor een ruime termijn van zes weken, gelijk aan de gebruikelijke termijn bij gemeentelijke plannen. In deze periode zijn twee druk bezochte bewonersbijeenkomsten gehouden (27 maart en 17 april) met veel ruimte voor dialoog. Daarbij hebben we iedereen de mogelijkheid gegeven om ter plekke (mondeling of schriftelijk) danwel via de website of mail in te spreken. Omdat er veel aanpassingen zijn gemaakt naar aanleiding van de opmerkingen en adviezen is een tweede meeleesperiode georganiseerd van 4 weken en zijn extra bijeenkomsten georganiseerd om dit te bespreken. Ook ná besluitvorming over het Toekomstplan zetten wij het participatieproces voort.
Bij vervolgstappen – zoals de wijziging van het omgevingsplan, het opstellen van het beeldkwaliteitsplan, de inrichting van het landschap en de uitwerking van bouwplannen – zoeken we de betrokkenheid op van bewoners en andere belanghebbenden. De bewonersvereniging speelt wat ons betreft hierin ook in de toekomst een centrale rol. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg. Tot slot Wij willen als bewonersvereniging positief kritisch blijven meedenken over de toekomst van ons unieke woongebied. Het is essentieel dat er nu een fase volgt waarin wij als belanghebbenden serieus betrokken worden. Alleen op die manier kan het Toekomstplan uitgroeien tot een breed gedragen, realistisch en duurzaam plan waarin natuur, erfgoed én bewoners samen tot hun recht komen. Wij gaan ervan uit dat het participatieproces nu echt vorm krijgt en dat onze opmerkingen meegewogen worden bij de verdere planvorming. Graag blijven wij hierover met u in gesprek. Beantwoording
40
Hartelijk dank voor uw inspraakreactie namens een grote groep bewoners van het landgoed. Het participatieproces stopt niet bij het concept Toekomstplan; het is een continu traject waarbij we de plannen stap voor stap verder willen uitwerken, in nauwe samenspraak met alle betrokkenen – waaronder uiteraard de bewoners van het landgoed. 17.
[Adressant 12]. Hartelijk dank voor het delen van het toekomstplan. Ik waardeer de inspanningen die zijn gedaan om een visie voor de toekomst te ontwikkelen. Naast de reactie van het bestuur van de Bewonersvereining Landgoed Zonnestraal, d.d. 19 april 2025, wil ik hieronder een aantal zorgen benadrukken: 1.
Overnachtingen op 3 evenementlocaties: het is essentieel dat er geen overnachtingen worden toegestaan op evenementlocatie(s) om de rust en veiligheid van het landgoed te waarborgen.
2.
Evenementen met geluidsversterking of vuurwerk: om de natuurlijke omgeving zowel overdag als 's-avonds te beschermen: een minimaal aan evenementen welke zonder geluidsversterking en zonder vuurwerk wordt georganiseerd.
3.
Breedte hoofdoprijlaan / behoud van de elektrische bus: breedte van deze laan handhaven ivm waarborgen veiligheid bewoners en verkeersdeelnemers, daarnaast is de elektrische bus een waardevolle toevoeging voor de bereikbaarheid van het landgoed en moet dus zeker behouden blijven.
4.
Rust in het bos: rust in het bos betekent zeker geen stimulatie fietsverkeer door het Bunkerdorp om vervolgens aan het einde van het fietspad over te steken en verder te rijden over het huidige zand bospad /straks een heus fietspad door de natuur (?), niet met de gewone fiets laat staan met fatbikes en/of elektrische bakfietsen die snelheden van 25 km/u kunnen bereiken (!). Dit zou m.i. nu al verboden moeten worden en d.m.v. borden aangeven "Vrij wandelen op de paden" wat betekent dat je er alleen mag wandelen en dus niet fietsen en paardrijden. Ik vertrouw erop dat genoemde punten in overweging zullen worden genomen bij de verdere ontwikkeling van het toekomstplan.
Beantwoording Hartelijk dank voor uw reactie. Graag gaan we op bovenstaande vier punten in. 1.
Overnachtingen op 3 evenementlocaties: Het is niet mogelijk om op 3 locaties te overnachten op het landgoed. Het Toekomstplan gaat uit van één locatie met overnachtingsmogelijkheid: de Hangar. De overnachtingen zijn hoofdzakelijk alleen mogelijk in combinatie me een retraite, training, cursus, bijeenkomst, herstelzorgverblijf en/of een zorgbezoek aan patiënte of cliënt. Ondergeschikt is ook zakelijk of recreatief verblijf. Dit zal de rust op het landgoed niet verstoren. De veiligheid op het landgoed kan hierbij wel toenemen omdat er wat meer sociale toezicht is.
41
2.
Evenementen met geluidsversterking of vuurwerk: bij de behandeling van het gebiedskader is de motie ‘locatieprofiel evenementen Zonnestraal “cultuur heelt’ aangenomen. In deze motie constateert de gemeenteraad dat het openluchttheater onderdeel uitmaakt van het landgoed, een bezoekerscapaciteit heeft van 200 bezoekers, dat de gemeente toerisme & recreatie wil stimuleren en het landgoed daarbij ziet als één van de topbestemmingen en het openluchttheater een prachtige plek is om te genieten van cultuur. De raad constateert tevens dat er geen locatieprofiel is voor evenementen en dat er een zorgvuldige balans nodig is tussen de kwetsbare natuur en de wens om het openluchttheater te gebruiken. De raad vraagt het college om een locatieprofiel op te stellen. De gemeente werkt op dit moment aan een tijdelijk locatieprofiel voor evenementen. Tijdelijk voor de duur totdat er een nieuwe omgevingsplan is met de definitieve locatieprofielen voor evenementen op basis van het Toekomstplan. In het tijdelijke locatieprofiel wordt er onder meer gekeken naar passende evenementen bij de natuur en het groene karakter van het landgoed en de historische waarde. Regels worden gesteld over de locaties, de grootte en het aantal evenementen. Rekening wordt gehouden met belasting voor de natuur. Zo worden er ook regels verbonden aan het gebruik van versterkt geluid. Vuurwerk is niet toegestaan.
In het Toekomstplan geven we aan in samenspraak met de omwonenden de locatieprofielen op te stellen. Daarbij stellen we dat de evenementen aan het volgende moet voldoen: -
3.
zijn onlosmakelijk verbonden met Zonnestraal geven invulling aan onze kernwaarden bieden iets bijzonders en hebben kwaliteit veroorzaken geen overlast voor omwonenden en de natuur toegankelijk en betaalbaar zijn.
Breedte hoofdoprijlaan / behoud van de elektrische bus: In het Toekomstplan verschuiven we het wonen richting de bushaltes op de Rading en de Van Ghentlaan. De verwachting is dat de haltes op het landgoed dan nauwelijks of niet meer gebruikt worden. Blijkt dat uit de vervoerscijfers, dan kan de halte voor buslijn 104 op Zonnestraal vervallen en kan de centrale boslaan versmald worden tot een veilige fietsstraat waar de auto te gast is. Voor de minder mobiele bewoners zullen we samen met de gebruikers van het landgoed, gemeente en vervoerders naar alternatieven gaan kijken, bv. via regiotaxi, wmo-vervoer, speciaal vervoer en/of oplossingen op het landgoed zelf. Het versmallen van de Bbslaan tot een veilige fietsstraat, waar de auto te gast is, sluit daarbij aan bij onze ambitie om het landgoed verder te vergroenen en de verkeersveiligheid te verbeteren. Hiermee willen we niet alleen de overlast van te hard rijdend verkeer beperken, maar ook een weg creëren die past bij de rust en beleving van het natuurgebied.
4.
Rust in het bos: Om de rust op het landgoed te vergroten reguleren wij het parkeren, verminderen we het autoverkeer en voorkomen we wildparkeren. Honden moeten 42
aan de lijn blijven, zodat de natuur niet onnodig wordt belast. Tegelijkertijd stimuleren we fietsen en wandelen door het loop- en fietsnetwerk te verbeteren. Daarbij herstellen we de fietsroute in het hart van het landgoed. Zo ontstaat een meer rechtstreekse aansluiting van de routes uit Nieuw-Loosdrecht op het Jan van Zutphenpad richting Hilversum. Op termijn past hier ook een dwarslaan bij tussen de Jan van Zutphenlaan en het Loosdrechtsbos in de richting van het Bunkerdorp. De route door het Bunkerdorp behoudt haar openbare karakter en kan later dienen als parallelle fietsverbinding. Wij verwachten dat deze maatregelen vooral positieve effecten hebben: meer beweging, vaker de fiets pakken zonder dat dit ten koste gaat van de rust op het landgoed. De opkomst van fatbikes, e-bikes en te hard rijden is vooral een landelijk aandachtspunt en wordt niet op dit landgoed opgelost. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg.
18.
[VWG Gooi] De Vogelwerkgroep het Gooi en Omstreken, vereniging voor onderzoek naar en bescherming van vogels, wil graag reageren op het concept Toekomstplan Natuurlandgoed Zonnestraal. Het landgoed Zonnestraal is door ons in 2024 geïnventariseerd op broedvogels. Uit deze inventarisatie, en uit eerdere inventarisaties, blijkt dat Landgoed Zonnestraal een rijk gebied is wat betreft soorten en aantallen broedvogels. Het aantal soorten (43) komt overeen met de aantallen op andere, vergelijkbare landgoederen en gebieden in het Gooi. Bij vergelijken met een inventarisatie in 1984 blijkt dat de broedvogelstand wel is veranderd door de ontwikkelingen op het landgoed (meer bebouwing, heidecorridor, oudere bomen) en door landelijke trends (bijvoorbeeld voor spechten en zwarte mees), maar dat Landgoed Zonnestraal na 40 jaar nog steeds een rijk gebied is voor broedvogels. In het rapport staan de volgende aanbevelingen: “Voor de toekomst is het van groot belang om bij de voorgenomen ontwikkelingen het landgoed te blijven beheren en ontwikkelen als een natuurgebied. Er zijn hiervoor de volgende aanbevelingen: Blijf het gebied beheren en ontwikkelen als een natuurgebied. Laat oude en dode bomen staan en denk aan het aanplanten van vruchtdragende bomen en struiken langs de randen. Aandacht voor het zoneren van de vele activiteiten en het creëren van rust(gebieden).
Beperken en reguleren van verstorende activiteiten, met name het vele autoverkeer, parkeren, recreatie en openlucht evenementen. Meer aandacht voor communicatie over en handhaving van de gedragsregels voor recreanten, zoals het losloopverbod voor honden. Onder andere door toezicht en het plaatsen van borden.
43
Wat betreft het ontwikkelen als natuurgebied zien we vooral nieuwe mogelijkheden op de landbouwakkers. Die worden nu nog gebruikt voor intensieve landbouw. De akkers kunnen worden omgezet in natuurlijk terrein met bijvoorbeeld rustgebieden en natte gedeeltes”. De plannen en aanpak in het Toekomstplan Natuurlandgoed Zonnestraal zijn tot onze vreugde goed in lijn met deze aanbevelingen. Wij verwachten hier veel van voor de toekomstige vogelstand. Wij realiseren ons wel dat de wijze van uitvoering en van het beheer hierbij cruciaal zijn. Het belang daarvan willen wij dan ook benadrukken. Wij zijn graag bereid om te zijner tijd hierover van gedachten te wisselen. Beantwoording Hartelijk dank voor uw inspraakreactie. Wij waarderen het dat onze plannen en aanpak aansluiten bij uw aanbevelingen. De vorig jaar uitgevoerde inventarisatie van broedvogels hebben wij met belangstelling ontvangen. Het is goed om te vernemen dat Zonnestraal een rijke diversiteit aan broedvogels kent, zowel in soorten als in aantallen. Graag gaan wij op uw aanbod in en treden wij met u in gesprek om uw aanbevelingen verder te vertalen naar de uitwerking, uitvoering en het beheer van het project Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg.