Bijlage 3.2 Nota van Beantwoording initiatiefnemers Meeleesperiode 1

19.

[Huurdervereniging Residence Zonnestraal]. Goedendag. Ik wil graag het volgende naar voren brengen. Na het masterplan is er een nieuw plan gemaakt, gebaseerd op het oude masterplan en zijn er zogenoemde participatie sessies geweest, waar een ieder ideeën kon inbrengen bij de presentatie van de verschillende onderwerpen van het nieuwe plan. Dit heeft geresulteerd in het huidige concept plan, dat onlangs is gepresenteerd aan bewoners van het landgoed, belanghebbenden en omwonenden. Het nieuwe plan heeft veel goede punten, maar bij een aantal kunnen ook vraagtekens geplaatst worden. In feite is van participatie nog niet echt sprake geweest. Nu het plan klaar is, zou de echte participatie moeten beginnen, zodat bewoners en anderen hun bezwaren op voor hun belangrijke punten naar voren kunnen brengen, alternatieven kunnen inbrengen en in overleg wijzigingen kunnen worden aangebracht waar een ieder mee kan leven. Beantwoording Dank voor uw reactie. We waarderen het dat u de sterke punten van het plan benoemt. Tegelijkertijd geeft u aan ook enkele vragen te hebben. In uw eerste punt vraagt u naar de wijze van participatie. Wij hechten, net als u, groot belang aan een zorgvuldig, transparant en inclusief proces. Om deze reden is in het voorjaar van 2023 een participatieplan opgesteld.

Dit plan is afgestemd met de belangrijkste betrokkenen, waaronder de gemeente Hilversum en bewoners van het landgoed. In deze periode is de bewonersvereniging opgericht, voor ons een waardevolle en constructieve gesprekspartner. Gedurende het gehele planproces is intensief afgestemd met de bewoners(vereniging) en andere stakeholders. Er is voortdurend gezocht naar passende momenten en inhoudelijke thema’s om samen te bespreken. Er zijn acht bewonersbijeenkomsten georganiseerd. Deze vonden plaats vanaf het begin van het proces, zodat bewoners stap voor stap zijn 44

meegenomen in de totstandkoming van het Toekomstplan – van uitgangspunten en ambities tot en met het conceptplan. We hebben twee meeleesperiodes georganiseerd van 14 maart tot 25 april (6 weken) en van 12 september tot 11 oktober (4 weken). Daarbij was sprake van vroege betrokkenheid, inhoudelijke verdieping en invloed op de uitkomsten. Ook organiseren we in november (nader in te plannen) nog een bijeenkomst om een toelichting te geven op de beantwoording van de reacties. Een korte samenvatting van het bewonersparticipatietraject: •

Eerste bijeenkomst: kennismaking en toelichting op de aanleiding voor een nieuw plan, de opgaven van het landgoed, het proces en de rol van bewoners.

•

Tweede bijeenkomst: verdieping van inhoudelijke vragen, vooral rond uitgangspunten. Er is stilgestaan bij het vigerende bestemmingsplan, de begrenzing van het plangebied, het convenant met de gemeente en de impact van beleidskaders zoals NNN en BPL.

•

Derde bijeenkomst: verkenning van thema’s en ontwikkelprincipes zoals gemeenschapszin, rust en biodiversiteit, positieve gezondheid, architectuur en inclusiviteit.

•

Vierde bijeenkomst: introductie van de kernwaarden en presentatie van de plankaart met vier ontwikkellijnen: een dorp voor betekenisvol leven, een boerderij voor regeneratieve landbouw, een campus voor integrale gezondheid en een hangar als kloppend hart. Daarbij is ingegaan op ecologie, verkeer en evenementen.

•

Vijfde bijeenkomst: aparte bijpraatsessie met bewoners aan de Rading.

•

Zesde bijeenkomst: gezamenlijke bespreking van het concept Toekomstplan met bewoners van het landgoed en de Rading.

•

Zevende bijeenkomst: publieksbijeenkomst voor een bredere kring van belangstellenden, inclusief bewoners van Nieuw-Loosdrecht en Hilversum.

•

Achtste bijeenkomst: gezamenlijk bespreking over de aanpassingen die naar aanleiding van alle ontvangen reacties en adviezen op het concept Toekomstplan zijn verwerkt in de 2de versie van concept Toekomstplan.

Tijdens de bijeenkomsten is veel ruimte geboden voor de inbreng van aanwezigen. Wij zien de bijdragen van bewoners als waardevolle input en advies voor de totstandkoming van het Toekomstplan. Ook de meeleesperiodes en de ingediende inspraakreacties maken integraal hier onderdeel van uit. In de nota’s van beantwoording en meer op hoofdlijnen in het participatieverslag is beschreven welke opbrengsten dit heeft opgeleverd en hoe deze zijn verwerkt. Ook ná besluitvorming over het Toekomstplan zetten wij het participatieproces voort. Bij vervolgstappen – zoals de wijziging van het omgevingsplan, het opstellen van het beeldkwaliteitsplan, de inrichting van het landschap en de uitwerking van bouwplannen – zoeken we de betrokkenheid op van bewoners en andere belanghebbenden. De bewonersvereniging speelt wat ons betreft hierin ook in de toekomst een centrale rol. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg. 45

Voorbeelden van pijnpunten kunnen zijn: a) b)

c) d) e)

f)

g) h)

Plaats van de Hangar en de Campus. Evenementen in de Pampahoeve, de Campus de Hanger. ~Hierbij willen bewoners van de appartementsgebouwen betrokken worden gezien de geluidsoverlast in het verleden. En hoe zit het met de Brasserie feesten en bruiloften? Parkeren, door de plannen kan de parkeerdruk op de Rading en bij de appartementsgebouwen toenemen. Hoe kan dit voorkomen worden? De nieuwbouw achter het bunkerdorp. De nieuwe woningen kunnen de waarde van de huidige woningen sterk negatief beïnvloeden met mogelijke planschade tot gevolg. Versmalling van de toegangsweg. Dit is niet verantwoord. Door de nieuwe gebouwen zal de verkeersdrukte, die al groot is, op de Loosdrechtse Bos alleen maar toenemen. Er zullen dus maatregelen genomen moeten worden om de snelheid te beperken en parkeren in de bermen te voorkomen. Versmalling van de weg is geen optie aangezien leveranciers voor de appartementsgebouwen en firma's op Zonnestraal een goede toegang moeten hebben. Dit geldt uiteraard ook voor de bus, ambulances, brandweer en andere openbare diensten. Wandelpad. Achter de bomenrij van de appartementsgebouwen is een wandelpad gepland. Dit kan tot overlast zorgen. Het wandelpad langs de Rading zou genoeg moeten zijn. Jan van Zuthenpad. Dit komt niet voor in het plan. Wordt dit opgeknapt? De weg is erg slecht. Het plan is sterk gebaseerd op zorg.

Gezien de huidige ontwikkelingen in de politiek is dit fincieël een wankele basis. Is hiermee bij de financiële onderbouwing rekening gehouden?

Beantwoording a) De locatie van de voormalige Hangar is om meerdere redenen een logische plek voor nieuwbouw. Binnen het geldende bestemmingsplan kan hier al gebouwd worden. De Hangar staat op de betonnen vloerplaat van de Fliegerhorst en kan refereren aan de opengewerkte constructie van weleer. De locatie ligt in de overgangszone tussen het bos en de enggronden, op de kruising van de Houtvesterslaan en het nieuwe pad. Daarmee vormt het een natuurlijke schakel en een centrale ontmoetingsplek voor de verschillende gebiedscoalities en programma’s die op Zonnestraal tot ontwikkeling komen – zoals de campus, de woon-zorggemeenschap en de regeneratieve boerderij. b)

Voor toekomstige evenementen wordt een locatieprofiel opgesteld. De bewonersvereniging wordt betrokken bij het opstellen hiervan. Eventuele feesten en bruiloften bij de Brasserie moeten binnen de wettelijke geluidsnormen plaatsvinden.

c)

In het Toekomstplan gaan we uit van gereguleerd parkeren. We begrijpen uw zorg over de mogelijke verplaatsing van parkeerdruk naar andere delen van het landgoed. Het parkeerplan moet nog in detail worden uitgewerkt. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar de mogelijke verschuiving van parkeerdruk en het risico op wildparkeren op andere plekken. Bij de verdere uitwerking worden ook de bewoners van het landgoed betrokken.

46

d)

De locatie tussen het Bunkerdorp en het St. Annapad (de tuinderij) is vanuit een cultuurhistorische analyse samen met de Rijkscommissie voor het Culturele Erfgoed en de Commissie voor Ruimtelijke Kwaliteit en Monumenten aangewezen als één van de zes zoekgebieden voor nieuwbouw (zoekgebied 5). Om tegemoet te komen aan bezwaren uit het Bunkerdorp is er voor gekozen om de zorgwoningen in zijn geheel op de voormalige kampeerterrein te situeren. Het zoekgebied 5 wordt vervolgens ingezet voor de realisatie van een grotere kas met schuur waar ook ruimte is voor dieren (inclusief de verplaatsing van de dierenwijde bij Zonnehoeve).

e)

Het versmallen van de Boslaan tot een veilige fietsstraat, waar de auto te gast is, sluit goed aan bij onze ambitie om het landgoed verder te vergroenen en de verkeersveiligheid te verbeteren. Hiermee willen we niet alleen de overlast van te hard rijdend verkeer beperken, maar ook een weg creëren die past bij de rust en beleving van het natuurgebied. De Boslaan vormt een belangrijke toegang tot het landgoed en leidt naar het architectonische hoogtepunt: het Duikerensemble. Een veilige, uitnodigende en landschappelijk ingepaste route versterkt deze unieke landgoedervaring. Versmalling van de weg is goed mogelijk zonder de bereikbaarheid te beperken. Er zijn verschillende oplossingen denkbaar waarbij auto's elkaar kunnen passeren, zoals passeerstroken of het gebruik van grasbetonstenen of andere alternatieve verhardingen in de zijstroken in de bermen. Er zijn hiervan vele succesvolle voorbeelden in vergelijkbare (natuur)gebieden. Bij het opstellen van het inrichtingsplan brengen we de mogelijke varianten zorgvuldig in beeld. We doen dit graag in goed overleg met bewoners en gebruikers van het landgoed, zodat het ontwerp recht doet aan zowel gebruik als omgeving. De bereikbaarheid voor hulpdiensten blijft gewaarborgd. Voor de bus geldt het volgende: het wonen verschuift richting de bushaltes op de Rading en de Van Ghentlaan.

De verwachting is dat de haltes op het landgoed dan nauwelijks of niet meer gebruikt worden. Blijkt dat uit de vervoerscijfers, dan kan de omweg van buslijn 104 vervallen en kan de centrale boslaan versmald worden tot een veilige fietsstraat waar de auto te gast is.

f)

Het herstel van het historische ‘boerenpad’ is een belangrijk onderdeel van het Toekomstplan. Op de Engronden wordt al eeuwenlang geboerd – en dat is nog steeds het geval. In de toekomst wordt de samenwerking tussen tuinders en boeren verder versterkt, en ontstaat er meer samenhang met andere programmaonderdelen op het landgoed. Zo kunnen zorgbewoners niet alleen meehelpen op het land, maar bijvoorbeeld ook in de Hangar of op de campus. Om deze samenwerking en onderlinge verbinding te ondersteunen, is een wandelpad van noord naar zuid van groot belang. Het pad verbindt de verschillende onderdelen van het landgoed en draagt zo bij aan de samenhang en synergie binnen het geheel. Daarmee wordt tevens cultuurhistorisch een belangrijk oude structuur op he landgoed hersteld.

47

g)

Het Jan van Zutphen pad heeft in het Toekomstplan een belangrijke functie als fietsverbinding tussen Nieuw Loosdrecht en Hilversum. Hiervoor wordt in het hart van het landgoed de oude structuur herstelt. Ook het Jan van Zutphenpad wordt hersteld waar nodig.

h)

De zorgsector is sterk in ontwikkeling – en Zonnestraal wil hierin voorop blijven lopen. Daarmee bouwen we voort op het rijke verleden van deze plek, waar het sanatorium en ziekenhuis een cruciale rol speelden in de gezondheid van velen. Met de ontwikkeling van de Hangar en de campus op Zonnestraal richten we ons op de realisatie van een toonaangevend inspiratie-, leer- en ontwikkelcentrum voor zorg, gezondheid en innovatie. Centraal hierin staat de overgang van traditionele, op ziekte en curatie gerichte zorg naar een meer holistische benadering van gezondheid, waarin preventie, vitaliteit en het bevorderen van een gezonde leefstijl vooropstaan. Daarbij bieden we huisvesting aan zorgorganisaties die actief bijdragen aan deze vernieuwende visie. Een andere belangrijke ontwikkeling die we op Zonnestraal willen faciliteren, is de groeiende behoefte aan innovatieve woonvormen en voorzieningen voor mensen met een zorgvraag. We streven naar een veilige, rustige en inclusieve leefomgeving voor mensen met uiteenlopende uitdagingen, zoals dementie, autisme, verslaving(en) of andere zorgbehoeften. Hier kunnen zij samen wonen, werken en leven in een ondersteunende gemeenschap. Door te kiezen voor vernieuwing en tegelijkertijd in te zetten op een breed palet aan zorggerelateerde functies – zowel maatschappelijk als (deels) commercieel gedreven – worden de financiële risico’s gespreid.

Zo blijven we enerzijds binnen het gebiedskader van de gemeente, dat richtinggevend is voor de bestemmingsmogelijkheden op het landgoed, en kunnen we anderzijds toewerken naar een gezond en duurzaam exploitatiemodel.

Wijziging Toekomstplan De zienswijze is mede aanleiding tot een aanpassing van het Toekomstplan. De zorgwoningen worden in zijn geheel op de voormalige kampeerterrein gesitueerd.

20.

[Adressant 13] Prima plan, maar graag geen bomenkap Beantwoording Dank voor uw reactie. We werken aan een sterk bos, door te zorgen voor een goede menging van verschillende boomsoorten van verschillenden leeftijden. Zo vergroten we de weerbaarheid tegen ziektes, stormen en klimaatverandering. Met het creëren van een diverse structuur en met variatie in bostypen, het maken van open plekken, bosranden en selectief dood hout, wordt de natuur- en biodiversiteitswaarde van het bos bevordert. Voor een goed bosbeheer is het daarbij soms nodig om het bos ‘te dunnen’ ofwel bomen te kappen. Ten aanzien van grotere ingrepen is de eerder voorgestelde kap meer ten zuiden van het Bunkerdorp, mede naar aanleiding van inspraakreacties en adviezen, uit de plannen 48

verwijderd. Alleen ter plaatse van het voormalige kampeerterrein (voor het realiseren van de Woon-werkgemeenschap) en bij de zichtlijn van de Pampahoeve vindt beperkte boskap plaats. Deze wordt echter ruimschoots gecompenseerd door nieuwe aanplant bij de entree, op de Kleine Eng nabij de woon-werkgemeenschap en in het hart van het landgoed. In totaal wordt minimaal 3,5 hectare nieuw bos gerealiseerd tegenover circa 0,7 hectare aantasting. Wij worden hierin deskundig begeleid door de Bosgroepen. Bij de uitwerking van de plannen worden bewoner en andere belanghebbenden betrokken. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft in lijn met andere reacties en adviezen geleid tot een aanpassing van het Toekomstplan. Er wordt afgezien van de eerder voorgestelde boskap ten zuiden van het Bunkerdorp.

21.

[Adressant 14] INLEIDING: Kennisgenomen van de meeleesversie van het Toekomstplan ("het Plan") en deelgenomen aan de informatieavond op 28/3/2025. Deze reactie heeft vooral te maken met de situatie m.b.t. de nazorgwoningen aan het Loosdrechtse Bos. En dan vooral m.b.t. de huur c.q. het (mede)gebruik van de bestaande voor- en achtertuinen en m.b.t. de bijgebouwen achter en naast deze woningen. Disclaimer: onderstaande is uitsluitend bedoeld als persoonlijke visie en reactie van ondergetekende en claimt niet namens anderen te reageren c.q. te spreken. i.

PARTICIPATIE:

De participatie inzet van Zonnestraal B.V. heeft wel wat te wensen overgelaten. Het concept Plan is n.l. vrijblijvend en pas voor het eerst getoond tijdens de informatiebijeenkomst en gaat rechtstreeks en in een hoge versnelling al eind juni naar de Raad voor vaststelling. Er had bij voorkeur een tussenfase van b.v. een tweede en dan participatiebijeenkomst moeten zijn waarbij alle betrokkenen w.o. bewoners en stakeholders ook onderling en met u hadden kunnen reageren op uw behandeling van onze reacties en de effecten daarvan op het Plan. Met als doel om er veel meer een gezamenlijk project van te maken dan het nu helaas dreigt te worden. M.b.t. de bij Hilversum gebruikte zgn. participatieladder zit u op het laagste niveau, van informeren. Zie daarvoor ook de Startnotitie Participatie van de gemeente. Velen wonen en leven hier al tientallen jaren en het effect van uw Plan op hun woon- en leefgenot kan ook daarom ingrijpend zijn. Meer participatie zou gewenst zijn, nochtans. Daar kan de zomerperiode in ruime zin dan voor worden ingezet. Haastige spoed is niet voor niks zelden goed. Beantwoording 49

Hartelijk dank voor uw reactie. We gaan graag in op de door ingebrachte punten. Het spijt ons te vernemen dat u het participatieproces onvoldoende beschouwd. Wij hechten, net als u, groot belang aan een zorgvuldig, transparant en inclusief proces. Om deze reden is in het voorjaar van 2023 een participatieplan opgesteld. Dit plan is afgestemd met de belangrijkste betrokkenen, waaronder de gemeente Hilversum en bewoners van het landgoed. In deze periode is ook het initiatief gestart om een bewonersvereniging op te richten, die voor ons een waardevolle en constructieve gesprekspartner is gebleken. Gedurende het gehele planproces is intensief afgestemd met de bewoners(vereniging) en andere stakeholders. Er is voortdurend gezocht naar passende momenten en inhoudelijke thema’s om samen te bespreken. Er zijn acht bewonersbijeenkomsten georganiseerd. Deze vonden plaats vanaf het begin van het proces, zodat bewoners stap voor stap zijn meegenomen in de totstandkoming van het Toekomstplan – van uitgangspunten en ambities tot en met het conceptplan. We hebben twee meeleesperiodes georganiseerd van 14 maart tot 25 april (6 weken) en van 12 september tot 11 oktober (4 weken). Daarbij was sprake van vroege betrokkenheid, inhoudelijke verdieping en invloed op de uitkomsten.

Ook organiseren we in november (nader in te plannen) nog een bijeenkomst om een toelichting te geven op de beantwoording van de reacties. Een korte samenvatting van het bewonersparticipatietraject: •

Eerste bijeenkomst: kennismaking en toelichting op de aanleiding voor een nieuw plan, de opgaven van het landgoed, het proces en de rol van bewoners.

•

Tweede bijeenkomst: verdieping van inhoudelijke vragen, vooral rond uitgangspunten. Er is stilgestaan bij het vigerende bestemmingsplan, de begrenzing van het plangebied, het convenant met de gemeente en de impact van beleidskaders zoals NNN en BPL.

•

Derde bijeenkomst: verkenning van thema’s en ontwikkelprincipes zoals gemeenschapszin, rust en biodiversiteit, positieve gezondheid, architectuur en inclusiviteit.

•

Vierde bijeenkomst: introductie van de kernwaarden en presentatie van de plankaart met vier ontwikkellijnen: een dorp voor betekenisvol leven, een boerderij voor regeneratieve landbouw, een campus voor integrale gezondheid en een hangar als kloppend hart. Daarbij is ingegaan op ecologie, verkeer en evenementen.

•

Vijfde bijeenkomst: aparte bijpraatsessie met bewoners aan de Rading.

•

Zesde bijeenkomst: gezamenlijke bespreking van het concept Toekomstplan met bewoners van het landgoed en de Rading.

•

Zevende bijeenkomst: publieksbijeenkomst voor een bredere kring van belangstellenden, inclusief bewoners van Nieuw-Loosdrecht en Hilversum.

•

Achtste bijeenkomst: gezamenlijk bespreking over de aanpassingen die naar aanleiding van alle ontvangen reacties en adviezen op het concept Toekomstplan zijn verwerkt in de 2de versie van concept Toekomstplan.

Tijdens de bijeenkomsten is veel ruimte geboden voor de inbreng van aanwezigen. Wij zien de bijdragen van bewoners als waardevolle input en advies voor de totstandkoming van het Toekomstplan. Ook de meeleesperiodes en de ingediende inspraakreacties maken 50

integraal hier onderdeel van uit. In de nota’s van beantwoording en meer op hoofdlijnen in het participatieverslag is beschreven welke opbrengsten dit heeft opgeleverd en hoe deze zijn verwerkt. Ook ná besluitvorming over het Toekomstplan zetten wij het participatieproces voort. Bij vervolgstappen – zoals de wijziging van het omgevingsplan, het opstellen van het beeldkwaliteitsplan, de inrichting van het landschap en de uitwerking van bouwplannen – zoeken we de betrokkenheid op van bewoners en andere belanghebbenden. De bewonersvereniging speelt wat ons betreft hierin ook in de toekomst een centrale rol. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg.

ii.

TUINEN:

Bewoners van de nazorgwoningen hebben merendeels dus al tientallen jaren hun huidige voor- en achtertuinen gehuurd c.q. het vrije (mede-)gebruiksrecht ervan. Naast de woning hebben vele bewoners n.l. ook het (mede-)gebruik van de om het complex gelegen aanliggende groenstroken en tuinen mee gehuurd. De meeste bewoners gebruiken hun voor- en achtertuin al tientallen jaren en al van voor de verkoop van de nazorgwoningen aan Gooi en Omstreken. Dat wordt ondersteund door de plankaart van het huidige Bestemmingsplan Buitengebied en door de kaart van het Kadaster. Op deze laatste kaart blijkt duidelijk het (mede-)gebruik van m.n. de voortuinen als zodanig aangegeven. Het Plan wijkt hiervan af. In het Plan zou o.a. n.l. een noordelijke rij bomen in onze voortuinen komen. Dat zou een ernstige aantasting van ons woongenot betekenen. Het belemmeren van lichtinval door bomen levert hinder op vlgs. Art 5.37 BW. Bij het ontwerp van de nazorgwoningen werd ook juist het bevorderen van licht en lucht als doel gesteld. Dat zou nu dan ook moeten blijven gelden. Het op deze manier toevoegen van bomenrijen op de voortuinen zou leiden tot het zgn. wegbestemmen van huurrechten c.q. (mede)gebruiksrechten. Dat is wettelijk niet toegestaan. Het plaatsen van een nieuwe bomenrij aan de zuidkant voor de huidige toch al dichte bebossing zou ook de lichtinval vanuit het zuiden verder kunnen belemmeren.

De nieuwe plankaart zou moeten worden aangepast aan de huidige feitelijke situatie d.w.z. naar de huidige plankaart van het BP Buitengebied. Overigens geeft het huidige BP aan dat het gehele vlak met de woning en de aanliggende voor- en achtertuin een geheel is en in een (geel) vlak is opgenomen. Beantwoording In dit punt maakt u bezwaar tegen de in het Toekomstplan opgenomen bomenrij langs de nazorgwoningen aan het Loosdrechtesebos 2-24. Het herstel van de bomenrijen langs deze historische landschappelijke structuur wordt vanuit cultuurhistorisch oogpunt als 51

belangrijk beschouwd. Tegelijkertijd begrijpen wij de bezwaren van bewoners die direct aan deze zone wonen. Om die reden hebben wij besloten dat er over de lengte van deze woningen, aan de zijde van de woningen zelf, binnen dit plan géén nieuwe bomenrij wordt aangeplant. Voor de volledigheid willen wij wel opmerken dat de eerder ingetekende bomenrij zich op het eigendom van Zonnestraal Hilversum BV bevindt. Daarnaast bevestigen wij dat wij de eerder gemaakte afspraken respecteren die door de voormalige eigenaar van Zonnestraal (De Alliantie) zijn gemaakt met woningcorporatie Gooi en Omstreken. Concreet betekent dit dat grensoverschrijdend gebruik van huurders die vóór 1 augustus 2007 reeds op deze locatie woonden, wordt gedoogd. Wanneer zij hun huur opzeggen of de woning verlaten, worden eventuele opstallen, hekwerken e.d. op het terrein van Zonnestraal Hilversum BV verwijderd en wordt de oorspronkelijke kadastrale grens hersteld. Het is niet toegestaan om het terrein uit te breiden of nieuwe opstallen te plaatsen als deze ná 1 augustus 2007 zijn gerealiseerd. Wij achten het, in lijn met de standpunten van de gemeente Hilversum en de provincie Noord-Holland, van belang om verrommeling van het landgoed te voorkomen.

Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft een aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg: de bomenrij over de lengte van de woningen, aan de zijde van de woningen Loosdrechtsebos 2-24 worden binnen dit plan niet opgenomen.

iii.

BIJGEBOUWEN:

De bijgebouwen zijn gesitueerd achter en naast de woningen. Het Kadaster en de Omgevingsvisie geven duidelijk bestaande bijgebouwen aan. De Raad van State heeft o.a. op 26/11/2008 ("De Driehoek/De Parken v.s. de Provincie Noord Holland m.b.t. het Bestemmingsplan NW Villagebied) uitgesproken dat alle bestaande bijgebouwen met hun bestemming op de Plankaart/de Verbeelding moeten zijn aangegeven Weglaten houdt wegbestemmen in en dat is wettelijk dan dus niet toegestaan. D.w.z. dat de Omgevingsvisie hier moet worden gevolgd waar bestaande bijgebouwen wel zijn aangegeven. Deze Visie is nl. ook de planjuridische voorganger van het nieuwe Plan. D.w.z. dat alle bijgebouwen nochtans op de Plankaart zouden moeten komen. De Plankaart is n.l. ook het belangrijkste juridisch bindende document voor het toekomstige Omgevingsplan. Ook daarom is het in deze fase juist aangeven van de Plankaart van groot belang. Dat is nu nog niet het geval. Beantwoording De Toekomstvisie kent geen juridische plankaart en heeft daarmee geen bindende planstatus. De juridische vastlegging van functies en bebouwing vindt pas plaats bij de uitwerking in het Omgevingsplan. In deze fase gaat het dus om richtinggevende uitgangspunten en ontwikkelperspectieven, niet om juridisch verankerde bestemmingen of verbeeldingen. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg. 52

iv.

PARKEREN:

Als betaald parkeren inderdaad zou worden ingevoerd dan verslechtert de parkeersituatie voor vele bewoners van de nazorgwoningen enorm door de aanzuiging van extra parkeerdruk. Ons verzoek is in dat geval dan ook om hier parkeren voor bewoners en hun bezoekers te behouden en te verzekeren. Wij hopen dat u onze reactie op een constructieve manier zult willen meenemen en verwerken in het Plan. De ondersteunende plankaarten worden nog als bijlagen separaat nagestuurd. Beantwoording Bunkerdorp en de nazorgwoningen vallen buiten ons projectgebied. Voor dit gebied doen wij dan ook geen voorstellen. Parkeren dient hier in eerste instantie op eigen terrein te worden opgelost. We constateren ook dat auto's in de bermen van de ontsluitingswegen van het Bunkerdorp geparkeerd staan en dat niet alle bewoners de mogelijkheid hebben op eigen grond een parkeerplaats te realiseren. Of de parkeerdruk zich gaat verplaatsen naar het bunkerdorp en nabij de nazorgwoningen is te bezien. We begrijpen wel uw zorgen hieromtrent en gaan dan ook graag hierover in gesprek, samen met u, de woningbouwcorporatie en de gemeente en bewoners. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg.

53

54

22.

[Vereniging Welzijn van Veen naar Zand] Zie de kopie van de brief hieronder. Beantwoording Fijn dat u ons voornemen voor landgoed Zonnestraal in grote lijnen ondersteunt. Tegelijkertijd begrijpen wij uw zorgen over een aantal ontwikkelingen. U vraagt daarbij specifiek naar de uitbreiding met 30 woningen in NNN gebied en het plaatsen van boshutten in kwetsbaar natuur. We gaan graag op deze onderwerpen in: -

Woningen in NNN-gebied: We begrijpen dat u zorgen heeft over mogelijke gevolgen voor de doelstellingen van de NNN van de bouw van 30 woningen op de kleine Eng nabij het Bunkerdorp. Vanwege bezwaren zijn de zorgwoningen nu geconcentreerd op de voormalige kampeerterrein. Dat neemt niet weg dat de locatie nabij het Bunkerdorp één van de zoekgebieden is voor nieuwbouw en in het Toekomstplan bestemd wordt voor een nieuwe kas en schuur. Daarom lichten wij graag toe hoe wij met het NNN-gebied omgaan. Een belangrijk uitgangspunt van het Toekomstplan is juist het versterken van de natuur op landgoed Zonnestraal. Het plan zet in op meer biodiversiteit, een gezondere bodem en meer rust. De natuurwaarden op het landgoed zijn bijzonder, en we koesteren deze dan ook. Naast het behoud van bestaande kwaliteiten, richten we ons juist op natuurontwikkeling en het versterking van de landschappelijke structuur. Om dit zorgvuldig te doen, hebben wij De Bosgroepen ingeschakeld, een onafhankelijke organisatie gespecialiseerd in duurzaam beheer en ontwikkeling van bos en natuur. Zij hebben een ecologische toets uitgevoerd op het plan.

Uit hun beoordeling blijkt dat "de beoogde ingrepen positief bijdragen aan de vitaliteit van bodem en vegetatie, en aan de klimaatbestendigheid van bos en heide, onder andere door de aanplant van klimaatrobuuste soorten en het stimuleren van een gemengde structuurvariatie. Het leefgebied van aanwezige flora en fauna wordt versterkt en ontwikkeld door het creëren van verschillende (micro)habitats." Wel geven zij aan dat sommige ingrepen tijdens de uitvoering tijdelijk negatieve effecten kunnen hebben. In de verdere uitwerking worden daarom mitigerende maatregelen hiervoor meegenomen. Ten behoeve van de wijziging op het omgevingsplan zal een NNN-toets worden opgesteld. Hierin wordt beoordeeld of het plan in overeenstemming is met de doelstellingen en regels voor behoud en ontwikkeling van natuur binnen het Natuur Netwerk Nederland. De provincie, als bevoegd gezag, toetst of hiermee wordt voldaan aan het provinciale beleid en de bijbehorende regelgeving. Uitgangspunt is dat de voorgenomen ontwikkelingen passen binnen de Provinciale omgevingsverordening en geen nadelige gevolgen hebben voor de wezenlijke kenmerken en waarden van het Natuurnetwerk Nederland. Het beperkte verlies aan NNN bij de woon- en werkgemeenschap wordt ruimschoots gecompenseerd in het 55

hart van het landgoed. Deze kwantitatieve compensatie gaat bovendien gepaard met flankerende maatregelen die extra kwaliteitswinst voor de natuur opleveren. De positieve effecten worden daarbij nadrukkelijk verbonden met andere maatschappelijke en landschappelijke opgaven, zoals het herstel van cultuurhistorische waarden en het duurzaam voortbestaan van het landgoed als geheel. -

De historische boshutten verplaatsen we niet. De nieuwe ‘boshutten’ cq ‘tiny houses’ zijn naar aanleiding van reacties en adviezen op het concept Toekomstplan geen onderdeel meer van het plan.

Wijziging Toekomstplan Deze zienswijze heeft in lijn met andere adviezen en zienswijzen een wijziging van het concept Toekomstplan tot gevolg. Tiny houses maken geen onderdeel meer van het Toekomstplan.

56

57

23.

[Woningbouwcorporatie Go en Om]. Zie kopie van de brief.

Beantwoording Wij willen u graag danken voor uw steun aan dit plan en de maatschappelijke en duurzame ambitie. Daarnaast brengt u een aantal punten onder de aandacht, mede om de belangen van uw huurders te vertegenwoordigen. Graag gaan we op deze punten in. 1.

Planontwikkeling en impact op de bewoners: De route door het Bunkerdorp en langs de nazorgwoningen behoudt haar openbare karakter. Deze route is bedoeld voor wandelaars en fietsers, en niet voor autoverkeer ten behoeve van programma’s op het landgoed. Daarnaast vervult de route een functie als calamiteitenroute en kan gebruikt worden door hulpdiensten en als ontsluiting voor de direct aanwonenden

2.

Planontwikkeling en impact op tuinen nazorgwoningen: Een van de punten die u benoemt betreft de in het Toekomstplan opgenomen bomenrij langs de nazorgwoningen aan het Loosdrechtsebos 2-24. Het herstel van de bomenrijen langs deze historische landschappelijke structuur wordt vanuit cultuurhistorisch oogpunt als belangrijk beschouwd. Tegelijkertijd begrijpen wij de bezwaren van bewoners die direct aan deze zone wonen. Om die reden hebben wij besloten dat er over de lengte van deze woningen, aan de zijde van de woningen zelf, binnen dit plan géén nieuwe bomenrij wordt aangeplant. Voor de volledigheid willen wij wel opmerken dat de eerder ingetekende bomenrij zich op het eigendom van Zonnestraal Hilversum BV bevindt. Daarnaast bevestigen wij dat wij de eerder gemaakte afspraken respecteren die door de voormalige eigenaar van Zonnestraal (De Alliantie) zijn gemaakt met woningcorporatie Gooi en Omstreken. Concreet betekent dit dat grensoverschrijdend gebruik van huurders die vóór 1 augustus 2007 reeds op deze locatie woonden, wordt gedoogd. Wanneer zij hun huur opzeggen of de woning verlaten, worden eventuele opstallen, hekwerken e.d. op het terrein van Zonnestraal Hilversum BV verwijderd en wordt de oorspronkelijke kadastrale grens hersteld. Het is niet toegestaan om het terrein uit te breiden of nieuwe opstallen te plaatsen als deze ná 1 augustus 2007 zijn gerealiseerd.

Wij achten het, in lijn met de standpunten van de gemeente Hilversum en de provincie Noord-Holland, van belang om verrommeling van het landgoed te voorkomen.

3.

Parkeren: Bunkerdorp en de nazorgwoningen vallen buiten ons projectgebied. Voor dit gebied doen wij dan ook geen voorstellen. Parkeren dient hier in eerste instantie op eigen terrein te worden opgelost. We constateren ook dat auto's in de bermen van de ontsluitingswegen van het Bunkerdorp geparkeerd staan en dat niet alle bewoners de mogelijkheid hebben op eigen grond een parkeerplaats te realiseren. Of de parkeerdruk zich gaat verplaatsen naar het bunkerdorp en nabij de nazorgwoningen is te bezien. We begrijpen wel uw zorgen hieromtrent en gaan dan ook graag hierover in gesprek, samen met u, de gemeente en bewoners.

4.

Wandelpad: Wij delen de opvatting dat een wandelpad in de nabijheid van de nazorgwoningen geen overlast hoeft te veroorzaken. Het pad wordt zorgvuldig ingepast, in goed overleg met betrokken stakeholders en omwonenden. 58

Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft een aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg: de bomenrij over de lengte van de woningen, aan de zijde van de woningen Loosdrechtsebos 2-24 worden binnen dit plan niet opgenomen.

59

60

61

24.

[Adressant 15]

Als bewoner van een nazorgwoning op de Loosdrechtse Bos 24 wil ik reageren op het conceptplan. Het valt mij op dat er bomen gepland staan in mijn tuin die grenst aan de weg. Graag wil ik erop wijzen dat de tuinen van de woningen van de Loosdrechtse Bos 14 t/m 24 al in gebruik zijn sinds de jaren 70. Dit houdt in dat deze situatie al meer dan 50 jaar bestaat. In al die tijd is dit toegestaan, dit is nimmer gestuit. Het plaatsen van bomen dicht tegen huizen aan valt onder hinder zoals opgenomen in het Burgerlijk wetboek. (Artikel 5:42 lid 1) Verder wil ik erop wijzen dat een kadastergrens niet altijd een juridische grens is. Beantwoording In dit punt maakt u bezwaar tegen de in het Toekomstplan opgenomen bomenrij langs de nazorgwoningen aan het Loosdrechtesebos 14-24. Het herstel van de bomenrijen langs deze historische landschappelijke structuur wordt vanuit cultuurhistorisch oogpunt als belangrijk beschouwd. Tegelijkertijd begrijpen wij de bezwaren van bewoners die direct aan deze zone wonen. Om die reden hebben wij besloten dat er over de lengte van deze woningen, aan de zijde van de woningen zelf, binnen dit plan géén nieuwe bomenrij wordt aangeplant. Voor de volledigheid willen wij wel opmerken dat de eerder ingetekende bomenrij zich op het eigendom van Zonnestraal Hilversum BV bevindt.

Daarnaast bevestigen wij dat wij de eerder gemaakte afspraken respecteren die door de voormalige eigenaar van Zonnestraal (De Alliantie) zijn gemaakt met woningcorporatie Gooi en Omstreken. Concreet betekent dit dat grensoverschrijdend gebruik van huurders die vóór 1 augustus 2007 reeds op deze locatie woonden, wordt gedoogd. Wanneer zij hun huur opzeggen of de woning verlaten, worden eventuele opstallen, hekwerken e.d. op het terrein van Zonnestraal Hilversum BV verwijderd en wordt de oorspronkelijke kadastrale grens hersteld. Het is niet toegestaan om het terrein uit te breiden of nieuwe opstallen te plaatsen als deze ná 1 augustus 2007 zijn gerealiseerd. Wij achten het, in lijn met de standpunten van de gemeente Hilversum en de provincie Noord-Holland, van belang om verrommeling van het landgoed te voorkomen. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft een aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg: de bomenrij over de lengte van de woningen, aan de zijde van de woningen Loosdrechtsebos 2-24 worden binnen dit plan niet opgenomen.

Betaald parkeren Het plan voor betaald parkeren op het landgoed verplaatst parkeerdruk en zorgt voor overlast op andere plekken op het landgoed. Ook zal er meer in bermen geparkeerd worden of deels op bospaden om parkeergeld te voorkomen. Aangezien er niet gehandhaafd wordt op het terrein is dit een reëel gevaar. De bus behouden De suggestie wordt geopperd dat de bus op termijn kan verdwijnen. Dit verslechtert de bereikbaarheid van het landgoed voor met name minder mobiele bewoners en bezoekers. Door het onbereikbaar maken van het terrein voor mindervalide mensen en mensen met een 62

visuele beperking is er sprake van afnemende toegankelijkheid. Hiermee ontstaat ongewild discriminatie op grond van handicap of chronische ziekte. Beantwoording Bunkerdorp en de nazorgwoningen vallen buiten ons projectgebied. Voor dit gebied doen wij dan ook geen voorstellen. Parkeren dient hier in eerste instantie op eigen terrein te worden opgelost. We constateren ook dat auto's in de bermen van de ontsluitingswegen van het Bunkerdorp geparkeerd staan en dat niet alle bewoners de mogelijkheid hebben op eigen grond een parkeerplaats te realiseren. Of de parkeerdruk zich gaat verplaatsen naar het bunkerdorp en nabij de nazorgwoningen is te bezien. We begrijpen wel uw zorgen hieromtrent en gaan dan ook graag hierover in gesprek, samen met u, de woningbouwcorporatie en de gemeente en bewoners. Het wild parkeren op andere plekken op het landgoed willen we voorkomen. In de uitwerkingsplannen gaan we kijken hoe we dit kunnen voorkomen (met bijvoorbeeld meer fysieke maatregelen) T.a.v. de bus: wonen voor zorgbehoevenden verschuift grotendeels richting de bushaltes op de Rading en de Van Ghentlaan. De verwachting is dat de haltes op het landgoed dan nauwelijks of niet meer gebruikt worden. Blijkt dit ook uit de vervoerscijfers, dan kan de omweg van buslijn 104 vervallen en kan de centrale boslaan versmald worden tot een veilige fietsstraat waar de auto te gast is.

Voor de minder mobiele bewoners kunnen we samen met de gemeenten, vervoersaanbieders en gebruikers van het landgoed naar alternatieven gaan kijken, bv. via regiotaxi, wmo-vervoer, speciaal vervoer en/of oplossingen op het landgoed zelf. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg.

Breedte hoofdoprijlaan De versmalling van de hoofdoprijlaan kan bij calamiteiten zoals bij bosbrand leiden tot een catastrofe. Bluswagens blokkeren dan de weg en ontruimen van het terrein is dan niet meer mogelijk. Stel dat er een festiviteit op het terrein plaatsvindt en er kan niet fatsoenlijk ontruimd worden. In het kader van veiligheid vind ik dit een slecht idee. Beantwoording Het versmallen van de boslaan tot een veilige fietsstraat, waar de auto te gast is, sluit goed aan bij onze ambitie om het landgoed verder te vergroenen en de verkeersveiligheid te verbeteren. Hiermee willen we niet alleen de overlast van te hard rijdend verkeer beperken, maar ook een weg creëren die past bij de rust en beleving van het natuurgebied. De boslaan vormt een belangrijke toegang tot het landgoed en leidt naar het architectonische hoogtepunt: het Duikerensemble. Een veilige, uitnodigende en landschappelijk ingepaste route versterkt deze unieke landgoedervaring. Versmalling van de weg is goed mogelijk zonder de veiligheid te beperken. Er zijn verschillende oplossingen denkbaar waarbij auto's elkaar kunnen passeren, zoals passeerstroken of het gebruik van grasbetonstenen of andere alternatieve verhardingen in de zijstroken in de bermen. Bij het opstellen van het inrichtingsplan brengen we de mogelijke varianten zorgvuldig in beeld. We doen dit in goed overleg met de hulpdiensten 63

en bewoners en gebruikers van het landgoed, zodat het ontwerp recht doet aan zowel gebruik als omgeving. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg.

Aansluiten zijarm Loosdrechtse Bos op de hoofdoprijlaan Op dit moment is het niet mogelijk om per auto vanaf de hoofdoprijlaan van de bunkerwoningen naar de hoofdrijlaan te gaan omdat het voor een deel fietspad is. Om sluipverkeer vanuit de Rading te voorkomen willen wij deze knip graag behouden. De sluiproute vanuit Loosdrecht was in het verleden juist de reden om de weg niet aangesloten te houden op de hoofdoprijlaan. Beantwoording Dit uitgangspunt onderschrijven wij. Er komt géén mogelijkheid om met de auto vanaf de boslaan naar het Bunkerdorp te rijden, met uitzondering van hulpdiensten en in geval van calamiteiten. Tegelijkertijd worden de historische landschappelijke structuren in dit gebied hersteld, zodat zowel de ruimtelijke kwaliteit als de oorspronkelijke opzet van het landgoed wordt versterkt. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg.

Boshutten geplaatst in het bos De boshutten staan nu op kwetsbare plekken in het bos getekend. De boshutten hebben een relatie met het sanatorium. Om de oorspronkelijke functie van de boshutten te laten zien is licht en lucht nodig en geen plaatsing in het bos. Daarbij moet voor het plaatsen van de boshutten bos gekapt worden. Dit past niet in goed beheer van het terrein. Een reële mogelijkheid is dat, omdat er geen toezicht op de boshutten in het bos is, dit hangjongeren en daklozen uitnodigt uit met alle gevolgen van dien. Beantwoording De historische boshutten verplaatsen we niet. De nieuwe ‘boshutten’ cq ‘tiny houses’ zijn naar aanleiding van reacties en adviezen op het concept Toekomstplan geen onderdeel meer van het plan. Wijziging Toekomstplan Deze zienswijze heeft in lijn met andere adviezen en zienswijzen een wijziging van het concept Toekomstplan tot gevolg. Tiny houses maken geen onderdeel meer van het Toekomstplan.

Tot Slot In het concept zie ik een aantal tegenstrijdige plannen staan. Waarbij plannen in ‘Sense of Being’ botst met plannen in ‘Sense of Nature’. En ‘Sense of Health’ tegenstrijdig is met sommige plannen in ‘Sense of Being’. Ik hoop dat mijn reactie kan bijdragen tot een aangepast plan dat voor eigenaren, ondernemers, bewoners en bezoekers leidt tot een mooi landgoed.

64

Beantwoording Het gebiedsconcept is gebaseerd op een viertal kernwaarden. De kernwaarden worden in de Toekomstvisie uitgelegd en concreet gemaakt in ontwikkelprincipes. De ontwikkelprincipes worden vervolgens uitgewerkt en ondersteund door kaartmateriaal. Deze uitwerking is daarbij consistent met de kernwaarden. De kernwaarden onderling zijn aanvullend en versterken elkaar. Het plan draagt bij aan het behoud en herstel van de cultuurhistorie, het landschap en de natuur en zet in op een duurzame en inclusieve leefgemeenschappen en vernieuwing in de zorg. Daarbij wordt rekening gehouden met de vigerende beleids- en wettelijke kaders en het vastgestelde gebiedskader van de gemeente Hilversum. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg. Wel is -mede in lijn met andere reacties en adviezen- een uitgebreidere onderbouwing opgenomen van de cultuurhistorische analyse, zoekgebieden voor nieuwe bebouwing, activiteiten per deelgebied en wijzigingen in natuurdoeltypen. Ook zijn de cultuurhistorische kansen directer gekoppeld aan de uitwerking van de deelgebieden.

25.

[Adressant 16] Participatie & gebruikersgroep Een belangrijk onderdeel van de planontwikkeling is de participatie. Bewonersverenigingen, bedrijven en maatschappelijke organisaties hebben meegesproken, zo leest men. Er is echter een groep die er nooit bij betrokken is geweest, die geen ideeën heeft kunnen uiten, suggesties kunnen doen maar die volgens het toekomstplannen kortweg wel geweerd moeten gaan worden als gebruikers. Het is de groep hondeneigenaren die met veel plezier geniet van het bos en er al decennialang met regelmaat wandelt met loslopende honden. Een groep die er belang bij heeft dat het bos in goede staat blijft en daaraan mee wil werken. Een groep die al wandelend veelal de troep opruimt/meenemt die andere gebruikers (zonder hond) hebben achtergelaten. Kortom, het zijn betrokken gebruikers, die niet formeel georganiseerd zijn. En die (daarom?) kennelijk niet de moeite waard zijn om te onderzoeken wie ze zijn, hoe ze de ruimte gebruiken, wat hun ideeën en wensen zijn en hoe ze kunnen bijdragen aan nog beter gebruik en beheer van de ruimte door alle partijen. Uit het toekomstplan blijkt op geen enkele manier dat er moeite is gedaan om deze groep te leren kennen en erbij te betrekken, terwijl dat, ondanks dat er geen organisatievorm is, niet zo heel moeilijk zou zijn. Ze zijn er dagelijks en er is altijd onderling contact.

Maar de plannenmakers vinden het een groep die, zonder die echt goed te kennen, wel moet worden geweerd. Meepraten in een gebiedscoalitie lijkt ook niet tot de mogelijkheden te gaan behoren: er komt geen gebiedscoalitie voor het “natuurbos”.

Gezondheid Gezondheid is een belangrijk aspect in het toekomstplan. De focus ligt daarbij op de gezondheidszorg zoals die wordt aangeboden en beoefend door bedrijven en instellingen op het landgoed. Blijft om die reden het recreatieve gebruik (door hondeneigenaren) onderbelicht? In de opsomming van bestemmingen in het toekomstplan is er geen plaats voor de bestemming “recreatie”. Het levert de eigenaren van het landgoed natuurlijk geen inkomsten op, m.u.v. de brasserie. Het hele “concept” van mens en diens hond sluit m.i. wel prima aan op het gebiedsconcept “sense of health”: de mens moet “naar buiten”. Dat doen hondeneigenaren ook en zeker heel graag op Zonnestraal, ook al wonen en werken zij daar niet. Moet ik hier het belang en de invloed van het hondenbezit op de gezondheid nog duidelijk

65

maken? Ik hoop het niet, dat moet toch bekend zijn. Misschien moet wel benadrukt worden dat honden sociale wezens zijn die onderling vrij contact nodig hebben. Iedereen wil (eist) dat ze maatschappelijk aanvaardbaar gedrag kunnen blijven vertonen (belangrijk aspect bij het fokken van honden), daarvoor hebben zij dat (speel)contact nodig, maar de noodzaak van losloopgebieden is daarentegen onderbelicht en ondergewaardeerd (bij beleidsmakers). Decennialang mogen de honden loslopen in de bossen van Zonnestraal, daar was geen bordje voor nodig. Dat wisten de huidige eigenaren toen zij het landgoed kochten. Het is ook deel van de geschiedenis, waarvan de opstellers van het toekomstplan aangeven dat die belangrijk is. Dit ineens afschaffen is daarmee in tegenspraak.

Beantwoording Wij waarderen de betrokkenheid en de zorg die uit de inspraakreactie spreekt. Het is positief om te zien dat gebruikers van het landgoed, waaronder hondeneigenaren, hun verbondenheid met het gebied tonen en het belang van behoud van natuurwaarden onderschrijven. Ook herkennen wij het beeld dat veel bezoekers – met en zonder hond – zich verantwoordelijk gedragen, het gebied respecteren en zich inspannen om het schoon en aantrekkelijk te houden voor iedereen. Die betrokkenheid zien wij als waardevol. De afgelopen jaren is er veel gesproken over loslopende honden en de impact daarvan op zowel het gebruik van als de natuur op landgoed Zonnestraal. In dit kader zijn gesprekken gevoerd met deskundigen, bewoners, ondernemers en organisaties op het landgoed. Ook is er overleg geweest met onze buren van het Goois Natuurreservaat en is afstemming gezocht met natuurorganisaties en overheden. Landgoed Zonnestraal maakt deel uit van het Natuur Netwerk Nederland. De natuur op het landgoed is bijzonder, maar staat onder druk. Loslopende honden hebben hierop een negatieve invloed. Ze veroorzaken verstoring en stress bij dieren, waardoor schuil- en broedplaatsen verloren gaan. Ook kunnen loslopende honden schade toebrengen aan de vegetatie, onder andere door bemesting.

Daarnaast zorgen loslopende honden en achtergelaten hondenpoep, met name rond parkeerplaatsen en horeca, voor overlast voor andere bezoekers van het landgoed. Het landgoed streeft naar het versterken van biodiversiteit, een gezonde bodem en meer rust. Tegelijkertijd vinden we het belangrijk dat bezoekers kunnen genieten van wandelen, bewegen en natuurbeleving. Daarom verwelkomen wij iedereen op het landgoed, maar brengen we meer structuur aan in de wandel- en fietsroutes, met meer ruimte voor natuur. Wandelen met de hond blijft uiteraard mogelijk, maar wel onder de voorwaarde dat honden voortaan aangelijnd zijn. Wij gaan hondenbezitters hierover actief informeren, en ook uitleggen waarom deze maatregel nodig is – via bebording, onze website, toezicht en handhaving. Tot slot wijzen we erop dat buiten de hekken, op het aangrenzende terrein van het Goois Natuurreservaat, nog altijd een groot losloopgebied voor honden beschikbaar is. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg. Natuur Het toekomstplan stelt dat het landgoed een hoge natuur- en landschapswaarde heeft. Er wordt in de plannen echter zo rigoureus ingegrepen, dat die waarde daardoor behoorlijk onder druk komt te staan. Daarvan wordt terloops opgemerkt dat dat wel weer goedkomt… Laten we het

66

hopen, ik ga hier in dit stuk verder niet op in. We hebben ook te maken met recreatiedruk, dat kan niet ontkend worden. Dat wil het toekomstplan weren. Maar misschien moet recreatiedruk als een gegeven worden beschouwd. Het is nu eenmaal niet anders, het landgoed ligt in een dichtbevolkt gebied van Nederland. Het landgoed is samen met Hoorneboeg een populair recreatiegebied voor mensen uit de wijde(re) omgeving, dat onontbeerlijk is voor het welzijn van de bevolking en in dat opzicht niet gemist kan worden. Misschien moet het begrip “verbetering” niet alleen gezocht worden in het uitsluiten/weren/inperken van recreatie, eufemistisch weergegeven in de omschrijving “De recreatiedruk wordt beter verdeeld.” Wat in de praktijk leidt tot het weren van maatschappelijk gezien belangrijke en noodzakelijke recreatie. Het landgoed en naastliggende gebieden zijn nu eenmaal geen Natura2000 gebieden, dus een integralere visie op het evenwicht tussen natuurbeheer en sociaal-maatschappelijk beheer is wenselijk. Niet het afschuiven op andere gebieden. Mijn opmerkingen vormen geen pleidooi tegen de natuur, integendeel.

Beantwoording Dank voor uw betrokken reactie en uw zorg voor zowel de natuur als het maatschappelijk belang van recreatie op Zonnestraal. Wij herkennen het belang dat u schetst: het landgoed ligt in een dichtbevolkte regio en vervult al decennialang een belangrijke recreatieve functie. Tegelijkertijd laat de analyse van deskundigen, natuurorganisaties en betrokken partijen zien dat de natuur op het landgoed bijzonder is, maar onder druk staat. Het plan richt zich daarom nadrukkelijk op het versterken van biodiversiteit, een gezonde bodem en meer rust in het gebied. Het Toekomstplan is niet bedoeld om recreatie te weren, maar om deze zorgvuldiger te organiseren. Zonnestraal blijft nadrukkelijk toegankelijk voor wandelen, bewegen en natuurbeleving — voor álle bezoekers. Wel wordt meer structuur aangebracht in wandelen fietsroutes, zodat kwetsbare natuurgebieden beter worden beschermd en recreatie zich evenwichtiger over het landgoed kan verdelen. Dat betekent dat sommige vormen van recreatie worden begrensd, zoals het los laten lopen van honden, omdat deze aantoonbaar verstoring veroorzaken voor flora, fauna en andere bezoekers. Tegelijkertijd blijft buitensport, wandelen met aangelijnde hond en horeca-bezoek gewoon mogelijk — en blijft er buiten de hekken een groot losloopgebied beschikbaar.

Wij delen uw uitgangspunt dat natuurbelangen en sociaal-maatschappelijke belangen samengaan. Juist daarom kiest het plan voor balans: bescherming waar dat nodig is, ruimte voor recreatie waar dat kan. Dat vraagt soms om verschuivingen, maar niet om uitsluiting. Het doel is een toekomstbestendig landgoed waar natuurkwaliteit, gezondheid, recreatie en erfgoed elkaar versterken. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg. Bereikbaarheid De door mij geschetste gebruikersgroep maakt graag gebruik van het bos van Zonnestraal en de heide van de Hoorneboeg op een sociaal-maatschappelijke manier zoals beschreven. Het toekomstplan wil dit ook weren door de bereikbaarheid te minimaliseren. Op de publieksavond en het plan wordt aangegeven dat je met je hond maar lopend of op de fiets moet komen. De aanwezige parkeervoorziening bij het bos wordt opgeheven. Het maakt eens te meer duidelijk dat naar deze groep gebruikers geen onderzoek is gedaan, ga maar eens na voor welke

67

hondeneigenaren dat helemaal geen optie is (bijv. leeftijd, afstand, situatie hond, fysieke omstandigheden). Auto’s willen weren klinkt aardig, maar wordt voor gebruikers van de andere faciliteiten niet zo rigoureus aangepakt. Waarbij op de publieksavond de opmerking viel dat je je auto dan maar ergens anders moet parkeren (vliegveld,…). Heet dat niet “het probleem afschuiven.”? Kortom De hondeneigenaren passen prima in de aloude “ongeëvenaarde sociaal-maatschappelijke dimensie”; van oudsher beseffen we dat we te gast zijn, dus mogen we verwachten dat daarmee wel rekening gehouden gaat worden en dat het bos zoals omschreven beschikbaar en bereikbaar blijft.

Beantwoording Het Toekomstplan richt zich echter op het verminderen van autoverkeer om natuur, rust en veiligheid beter te beschermen. Daarom wordt vrij parkeren aan het bos beperkt en parkeren geclusterd op een kleiner aantal gereguleerde plekken op het landgoed, ontsloten via de Boslaan. Wandelen met aangelijnde honden blijft gewoon mogelijk, en buiten de hekken van Zonnestraal blijft een groot losloopgebied beschikbaar. Het doel is niet gebruikers te weren, maar een zorgvuldiger balans te creëren tussen natuurwaarden en recreatie. In de verdere uitwerking blijven we aandacht houden voor bereikbaarheid en duidelijke communicatie. Wijziging Toekomstplan De zienswijze heeft geen aanpassing van het Toekomstplan tot gevolg.

68