Document · PDF

Bijlage 1 Jaarstukken 2025 (incl controleverklaring)

GEMEENTERAAD 1 juli 2026, gemeente HilversumBij agendapunt: Jaarstukken 2025 (1927928)33.741 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Afhankelijkheidsratio (Gevoeligheid voor bezuinigingen op Rijksoverdrachten) Voorzieningenniveau 7. Netto investeringsquote (Hoogte van de investeringsuitgaven) 8. Netto lasten per inwoner (Hoogte van de netto lopende uitgaven op de exploitatie) Houdbaarheid 9. Solvabiliteitsratio (Schuldbelasting van het bezit) 10. Onbenutte belastingcapaciteit (Ruimte voor verhoging van de eigen belastinginkomsten) Net zoals bij de wettelijk voorgeschreven kengetallen maakt het model van de VNG gebruik van signaalwaarden. Het overschrijden van een signaalwaarde kan duiden op financiële stress op dat betreffende aandachtsgebied. Ook voor beoordeling van de kengetallen zoals genoemd door de VNG geldt dat, een integrale analyse van de ontwikkeling van de financiële positie, waarbij alle relevante elementen in onderlinge samenhang betrokken zijn, zal leiden tot beter inzicht in de financiële positie. De kengetallen zoals opgenomen in een jaarrekening zijn altijd een momentopname en hebben geen voorspellende waarde.

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 22

In deze jaarrekening wordt dan ook slechts teruggekeken naar de uitkomsten voor de jaren 2024 en 2025. De uitkomsten van de VNG kengetallen zijn daarbij als volgt weer te geven. Financiële conditie index eindbalans & exploitatie

Jaarstukken 2024

Jaarstukken 2025

Drempelwaarde 1 2025

Drempelwaarde 2 2025

Vermogenspositie Netto schuldquote ultimo (incl. uitgeleende gelden)

58,9%

60,3% > 100%

> 130%

Effectieve Netto schuldquote ultimo

59,5%

61,2% > 90%

> 120%

Financieringsresultaat in % van baten

-4,9%

-6,6% > -4,75% & < -4% < -4,75%

1,3%

-1,3% geen

< 0%

0 =2

Exploitatie Exploitatieresultaat in % van baten

Aantal nadelige resultaten laatste 3 jaren Afhankelijkheidsratio

77,6%

77,1% > 75% & < 80%

> 80%

Voorzieningenniveau Netto investeringsquote jaar (t-4) - (jaar t)

2,6%

< 0% of >7%

Netto lasten per inwoner

2.298

3,5% >5% & <7% of >0% & <2% 2.652 < 2.672

Solvabiliteitsratio ultimo

24,8%

22,1% < 20%

< 0%

Onbenutte belastingcapaciteit Financiële conditie index

3,9%

3,9% n.v.t.

< 0%

> 3.399

Houdbaarheid

7,5

Index Geen aftrek Half punt aftrek Heel punt aftrek Wanneer een score groen is, blijft de score onder de drempelwaarde. Een oranje score betekent een overschrijding van drempelwaarde 1. Een rode score betekent een overschrijding van drempelwaarde 2. Opgemerkt wordt dat de scores zijn gebaseerd op realisatiecijfers van 2025. Toelichting op de onderdelen waarop de signaalwaarden worden overschreden; • Financieringsresultaat: Het saldo waarmee de netto schuld wijzigt is het financieringsresultaat. De netto schuld is gedurende 2025 gestegen. Normaal gesproken zullen de uitgaven voor investeringen hoger zijn dan de afschrijvingen. Hoger omdat vanwege inflatie de investeringen duurder worden, maar ook omdat door economische groei en inwonersgroei er jaarlijks meer publieke investeringen nodig zullen zijn (bijvoorbeeld scholen en wegen). Als een positief exploitatieresultaat niet voldoende is zal een gemeente extra leningen moeten aantrekken. Normaal gesproken is het financieringsresultaat van een gemeente dan ook negatief. Als het financieringsresultaat te sterk negatief is geeft dat een signaal. • Exploitatieresultaat: Een negatief exploitatieresultaat (voor mutaties reserves) betekent dat de reservepositie aangesproken wordt. Een eenmalig negatief exploitatieresultaat behoeft geen probleem te zijn.

Bij structurele negatieve exploitatieresultaten zal de reservepositie krimpen en het bezit steeds verder gefinancierd zijn met vreemd vermogen (schulden). Gedurende 2025 zijn de reserves van Hilversum verminderd waardoor dit kengetal een punt aftrek oplevert. • Afhankelijkheidsratio: Dit kengetal geeft weer hoe afhankelijk we zijn van de overdrachten van het Rijk en tevens de gevoeligheid voor kortingen op deze overdrachten van het Rijk. Het verhogen van de eigen inkomsten kan de afhankelijkheid van het Rijk verkleinen. • Netto lasten per inwoner: Dit kengetal geeft de mate van flexibiliteit aan voor het realiseren van ombuigingen. Lage netto lasten per inwoner kunnen een indicatie zijn dat het niveau van de noodzakelijke publieke voorzieningen onder druk staat. Hoge netto lasten per inwoner kunnen een signaal zijn dat een gemeente op grote voet leeft. Voor het bepalen of er sprake is van afwijkende netto lasten is wordt Hilversum vergeleken met andere gemeenten met een matige sociale structuur en een sterke centrumfunctie. De netto lopende uitgaven worden gedefinieerd als: lasten

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 23

voor mutaties reserves -/- rentelasten -/- afschrijvingen -/- lasten grondexploitaties -/- inkomsten uit heffingen en belastingen -/- inkomsten van specifieke uitkeringen -/- inkomsten van decentralisatie uitkeringen. De netto lopende uitgaven gedeeld door het aantal inwoners is het kengetal netto lasten per inwoner.

Financiële stresstest gemeenten BDO Accountants & Adviseurs BDO heeft over 2024 alle Nederlandse gemeenten langs de financiële meetlat gelegd om de financiële positie van de Nederlandse gemeenten te analyseren en tot een ranking per gemeente te komen. Hierbij zijn de cijfers gebruikt uit de gepubliceerde jaarrekeningen over 2024 en de meerjarenbegrotingen 2025-2029. Het gemiddelde rapportcijfer van alle gemeenten samen steeg van 6,8 naar 8,4. De helft van deze stijging is het gevolg van een verdere verfijning van de rekensystematiek van BDO waarin meer rekening wordt gehouden met de geplande inzet van reserves in de begroting. De andere helft komt daadwerkelijk door een verbetering van de financiële positie van gemeenten en is met name het gevolg van het overschot over 2024 van € 2 miljard van alle gemeenten samen. BDO signaleert ook schaduwkanten. De gezamenlijke gemeenten verwachten voor de komende vijf jaar nog een tekort van € 2 miljard. Voor bijna 70% van de gemeenten geldt dat zij per saldo een meerjarig tekort verwachten van in totaal € 3,4 miljard. Het gemiddelde beeld is duidelijk verbeterd, maar de financiële uitdagingen blijven voor veel gemeenten onverminderd groot. BDO heeft de financiën van gemeenten met elkaar vergeleken op basis van de wettelijke financiële kengetallen.

Zodoende is BDO gekomen tot een ranking (Financiële Stresstest Gemeenten van BDO), verdeeld naar omvang van gemeenten. In de benchmark wordt Hilversum vergeleken met andere gemeenten met 50.000-100.000 inwoners. In totaal vallen 63 gemeenten in deze categorie. Het gemiddelde rapportcijfer van deze groep gemeenten samen is 8,2. Dat is iets lager dan het landelijk gemiddelde van 8,4. De gemeente Hilversum komt op een 36e plaats (2024; 10e plaats) met het rapportcijfer 8 (2024; rapportcijfer 9). Conclusie Op basis van het VNG model is de financiële score gedaald naar 7, ten opzichte van de score van 2024, 7,5.: • De score m.b.t. het exploitatieresultaat is verslechterd en levert nu één punt aftrek op. De totale reservepositie van Hilversum is in 2025 gedaald met bijna € 6 miljoen. • De score m.b.t. de netto lasten per inwoner is verbeterd. De netto lasten per inwoner blijven wel onder drempelwaarde 1 van € 2.672 per inwoner en levert een half punt aftrek op. In 2024 was er sprake van één punt aftrek. Lage netto lasten per inwoner ten opzichte van vergelijkbare gemeenten zijn een indicatie dat het niveau aan noodzakelijke publieke voorzieningen mogelijk onder druk staat. Het model van de VNG kan een aanvulling zijn op de verplicht voorgeschreven kengetallen van het BBV.

Ook hier geldt dat de beoordeling een momentopname is, die terugkijkt in de tijd en geen doorkijk geeft naar de toekomstige situatie. Om de toekomstige financiële gezondheid van Hilversum te monitoren kunnen de verplichte kengetallen van het BBV en de aanvullende kengetallen van het VNG model, een signaalfunctie vervullen.

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 24

2. Programma verantwoording

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 25

Programma 1. Wonen en leven

Betrokken partijen Voor het realiseren van de bestuurlijke opgave werken wij samen met inwoners, ondernemers, bedrijven, instellingen en maatschappelijke organisaties. De belangrijkste betrokken partijen binnen het programma Wonen en leven zijn: • (Commerciële) vastgoedpartijen • Buurtsportcoaches • Coöperatie ParkeerService • Culturele organisaties • Duurzaamheidscentrum Hilversum • Energiecoöperatie HilverZon • Energie Diensten Bedrijf • Erfgoedorganisaties • GEM Crailo • Goois Natuur Reservaat (GNR) (verbonden partij) • Grondstoffen- en Afvalstoffen Dienst Gooi en Vechtstreek (verbonden partij) • Huurdersorganisaties • Metropoolregio Amsterdam (MRA) • Ondernemersverenigingen, Platform Economie, Stadsfonds, BIZ-en • Omgevingsdienst Flevoland Gooi en Vechtstreek (OFGV) (verbonden partij) • Openbaarvervoerpartijen • ProRail • Provincie Noord-Holland • Provincie Utrecht • Regio Gooi en Vechtstreek (verbonden partij) en omliggende gemeenten • Rijkswaterstaat • Stichting Team sportservice provincie Utrecht • Sportverenigingen • Uitvaartstichting Hilversum • Woningcorporaties

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 26

(Kaderstellende) Nota's Algemeen • Omgevingsvisie Hilversum 2040 (2024) • Visie Sociaal Domein – Wij zijn Hilversum (2023) Bodem, water, riolering • Gemeentelijk Watermanagement Plan (GWP) 2021-2026 (2020) • Aanwijzingsbesluit Keur AGV 2017 (2017) • Waterschapsverordening (2025) • Verordening havengelden 2026 (2025) • Verordening rioolheffing 2026 (2025) • Leidingverordening (2023) • Handboek Kabels & Leidingen (2025) Milieu en duurzaamheid • Dierenwelzijnsbeleid Hilversum (2016) • Omgevingsverordening NH2022 (2022) • Regionale Energiestrategie (RES) Noord-Holland Zuid 1.0 (2021) • Transitievisie Warmte Hilversum (2021) • Actieplan Luchtkwaliteit 2023-2030 (2023) • Uitvoeringsplan GAD 2023-2026 (2023) • Verordening afvalstoffenheffing 2026 (2025) • Actieplan Geluid 2024-2029 (2024) • Routering Vervoer gevaarlijke stoffen over de weg (2018) • Inkoopbeleid regio Gooi en Vechtstreek (2022) Bereikbaarheid • Verordening Mobiliteitsfonds Hilversum 2019 (2019) • Herziening laadpalenbeleid (2020) • Mobiliteitsvisie 2040 (2021) • Parkeerverordening Hilversum 2023 • Parkeerbeleid Hilversum 2023 (2023) • Nadere regels parkeervergunning Verordening op de heffing en de invordering van parkeerbelastingen Aanwijzingsbesluit parkeren • Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 (2023) Groen en begraafplaatsen • Beleid natuurinclusief bouwen Hilversum 2021 (2021) • Programma Groen Hilversum 2040

(2022) • Uitvoeringsprogramma Programma Groen 2023-2026 (2022) • Velbeleid Hilversum 2024-2040 (2023) Wonen • Lokale Woonvisie Hilversum 2021-2030 (2021) • Regionaal Woonakkoord (2021) • Woondeal MRA (2023) • Regionale Huisvestingsverordening Gooi en Vechtstreek (2024) • Prestatieafspraken 2023 tot en met 2027 (2023) • Convenant Toekomstbestendig Bouwen (2024) • Nota Kostenverhaal (2024) • Woonzorgvisie (2026) Openbare ruimte • Handboek Beheer Hilversum Buiten (2009) • Handboek Inrichting Hilversum Buiten (2009) • Beeldkwaliteitsplan plus 1221 (2020) • Visie Openbare Ruimte (2024) • Handboek Installatieverantwoordelijkheid NEN3140 (2021)

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 27

Sport • Sport- en beweegnota Hilversum 2024-2030 (2024) • Actualisatie meerjaren onderhoudsplannen 2024-2033 voor het gemeentelijke vastgoed en de sportaccommodatie; • Raadsvoorstel Toekomstbestendig gebruik Sportpark Loosdrecht – herinrichting en multifunctioneel gebruik Cultuur • Cultuurbeleid Momentum (2023) Cultureel Erfgoed • Structuurvisie Archeologie De Ondergrondse Stad (2010) • Handboek Verduurzamen Monumenten (2024)

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 28

1.1 Mooie stad Hilversum is een aantrekkelijke stad. De mooie woonwijken, goede voorzieningen, centrale ligging en groene omgeving maken het hier prettig wonen. Het belang van voldoende betaalbare en kwalitatief goede woningen staat buiten kijf. De belangrijkste uitgangspunten uit de Woonvisie zijn bouwen voor doorstroming en bestaande stenen optimaal benutten. De groene contouren van Hilversum zijn ons dierbaar, evenals het illusielandschap. Om in 2040 een toegankelijke, diverse en duurzame stad te zijn, is het nodig dat Hilversum blijft groeien. Dat doen we vanuit het motto ‘reële groei’. De Omgevingsvisie is hiervoor het instrument, als onderdeel van de Omgevingswet. In het coalitieakkoord is opgenomen dat we tot aan 2030 ruwweg 3.000 nieuwe woningen realiseren.

Prestatie-indicatoren Naam indicator

035 Gemiddelde WOZ-waarde (maal duizend euro) 036 Nieuw gebouwde woningen, aantal per 1.000 bestaande woningen

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2022 2023 2024 2025

Streefwaarde 2025 N.v.t. CBS

Bron

Wettelijk

397

451

469

477

Wettelijk

3,76

2,06

4,2

7,6

Aantal nieuw opgeleverde woningen per jaar

208

157

223

334

Aantal sociale huurwoningen t.o.v. de totale woningvoorraad

11.738

11.616

11.682

Percentage opgeleverde sociale huurwoningen per jaar Waardering van het onderhoud van de openbare ruimte

32,0

0,0

37,0

33 Regionale Woon monitor

Niet wettelijk

7,2

7,1

7,0 Hilversum Monitor

Niet wettelijk

7,0 Basisregistratie adressen en gebouwen (BAG)

Wettelijk

350 Basisregistratie adressen en gebouwen (BAG) 11.806 27% van totale Regionale woningvoorraad Woonmonitor

Niet wettelijk Niet wettelijk

Toelichting indicatoren Door bezwaren van omwonenden, doorlooptijd procedures en vertraging in de bouw zelf (denk aan levertijd materialen en aansluiting nutsvoorzieningen) en wijzigingen in het Rijksbeleid de afgelopen jaren ligt het aantal nieuw opgeleverde woningen iets lager dan het streefcijfer. We zien echter wel grote verbeteringen ten opzichte van voorgaande jaren. Er is vooral sprake van vertraging in de ontwikkeling van nieuwbouwprojecten. Hilversum heeft genoeg plancapaciteit om 3.000 woningen voor 2030 op te leveren. Zie hiervoor de woonmonitor. Echter moeten deze woningen in de komende jaren ook daadwerkelijk gerealiseerd gaan worden. In 2025 zijn 37% van de gerealiseerde woningen sociale huurwoningen van een woningcorporatie. Dit is een grote verandering ten opzichte van de voorgaande jaren toen er geen sociale huurwoningen zijn opgeleverd. Een groot deel van deze nieuw opgeleverde sociale huurwoningen zijn woningen van het project Volante in Nieuw Zuid van Dudok Wonen. Per jaar zijn altijd schommelingen in het aantal opleveringen. Voor de komende jaren staan voldoende sociale huurwoningen gepland om de prestatieafspraken die zijn gemaakt te halen. Echter geldt ook hier dat ze in de komende jaren ook echt gebouwd moeten worden. Daarbij zijn de woningcorporaties net als andere ontwikkelaars afhankelijk van veel externe factoren.

Voor 2026 verwachten we ook weer opleveringen van sociale huurwoningen. Zo worden er in november 2026 379 sociale huurwoningen opgeleverd op het Circusterrein. Hier wordt een gemengd wonen concept gerealiseerd waarbij verschillende doelgroepen als een samenleving in het klein met elkaar gaan samenleven en elkaar kunnen helpen. Ondanks het ruime percentage opgeleverde sociale huurwoningen in 2025, is het aandeel sociale huurwoningen met 27% ten opzichte van de totale woningvoorraad gelijk gebleven. Het verschil in percentage is namelijk van 26,7% in 2024 naar 26,8% in 2025 gegaan.

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 29

1.1.1 Ruimtelijke ordening We bouwen verder aan een toekomstbestendig Hilversum. Met gevarieerde woonmilieus, passend werk en een prettig leefklimaat (groen, duurzaam, veilig, bereikbaar en met goede voorzieningen) voor alle Hilversummers. Hilversum heeft in de afgelopen jaren een aantal grote projecten voorbereid en uitgevoerd. Bij deze planontwikkeling maken we gebruik van data gestuurd werken en verrijken we de plannen via inspraak en participatie. Tegelijkertijd zijn er in Hilversum veel kleinere (particuliere) initiatieven om de stad mooier en beter te maken. Het Meerjarenperspectief Gebiedsontwikkelingen (MPG) geeft jaarlijks een beeld welke ontwikkelingen er in de stad plaatsvinden en wat er nodig is om dit financieel verantwoord uit te voeren. Hiermee kan de raad in ieder afzonderlijk project een afweging maken binnen de context van het MPG.

●

Uitwerken van de drie thema's zoals opgenomen in de Omgevingsvisie Hilversum 2040: duurzaam, actief en meedoen.

●

Ontwikkelen van de omgevingsmonitor op basis van het toetsingskader en daarmee de informatiepositie van het bestuur en de inwoners versterken door beschikbaarheid via “Open Hilversum”.

●

Voorbereidingen treffen voor het maken van het omgevingsplan Hilversum.

●

Verdere stappen in de ontwikkeling van de grote (perspectief)gebieden zoals Stationsgebied, Centrum, Circusterrein, Sportpark, Arenapark en 1221 (ontwikkellocatie).

●

Opzetten van het toetsingskader voortkomend uit de Omgevingsvisie Hilversum 2040.

●

Ontwikkelen van de digitale stad Hilversum om toekomstige scenario’s van gebiedsontwikkeling te visualiseren.

Toelichting Eind 2024 heeft de gemeenteraad besloten om de Omgevingsvisie verder gebiedsgericht uit te werken met gebiedsagenda's. Er is onder andere gewerkt aan de gebiedsagenda’s voor Bedrijventerreinen Zuidwest en het Centrum. In de voorjaarsnota 2025 is budget beschikbaar gesteld voor een kwartiermaker/projectleider die dit proces begeleidt voor de gebiedsagenda Zuidwest. Naar verwachting wordt de startnotitie voor de gebiedsagenda Zuidwest in 2026 aan de gemeenteraad voorgelegd. Daarnaast is in 2025 gestart met een onderzoek naar de wensen en voorwaarden voor een omgevingsmonitor. Hierbij wordt gekeken welke indicatoren geschikt en meetbaar zijn, welke al beschikbaar zijn en voldoende inzicht geven. Ook is in 2025 een verkenning gedaan naar een globaal strategisch toetsingskader. In 2026 wordt hier verder aan gewerkt, zodat de voortgang van de uitvoering van de Omgevingsvisie goed kan worden gemeten.

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 30

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

7.055

-368

6.687

Realisatie

5.744

-583

5.161

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

-1.311

-215

-1.526

Het voordelige resultaat van €1,5 miljoen wordt voornamelijk veroorzaakt door een voordeel op het project Sportpark (Arenapark) van €1.052.000 en de invoering omgevingswet van €560.000. Het budget voor het project Sportpark (Arenapark) is niet volledig besteed omdat een deel van de werkzaamheden in 2026 en 2027 worden uitgevoerd. Daarnaast is een bijdrage ontvangen vanuit de Uitvoeringsregeling Versnelling Woningbouw. Het voordeel op dit project leidt tot een lagere onttrekking aan het de reserve Stedelijke Ontwikkeling. Zoals reeds gemeld in de eindejaarsrapportage hebben de werkzaamheden voor de invoering van de omgevingswet vertraging opgelopen. Uitvoering van deze werkzaamheden zullen in 2026 plaatsvinden. Daarom wordt voorgesteld dit budget (inclusief de extra ontvangen middelen vanuit het gemeentefonds) over te hevelen.

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 31

1.1.2 Wonen en bouwen Samen met marktpartijen en woningcorporaties werken we aan mooi en betaalbaar wonen. We bouwen voor doorstroming. Bestaande stenen en onbenutte grond wordt optimaal ingezet. We bouwen 33% sociale huur en 50% middelduur. We kiezen een zakelijke opstelling richting de vele private initiatieven. We blijven de wooncrisis bestrijden. De woonvisie is de basis van de uitvoering van plannen en activiteiten.

●

Faciliteren van woningbouwmogelijkheden binnen projecten door transformatie en flexwonen, passend bij de kansen in de wijken ten behoeve van doorstroming voor jongeren/specifieke doelgroepen (bijvoorbeeld het Circusterrein).

●

Uitvoeren van de prestatieafspraken 2023 -2027 met woningcorporaties en huurders.

●

Opstellen van een woonzorgvisie.

●

Uitvoeren van de wijkgerichte uitvoeringsagenda voor de Hilversumse Meent.

●

Faciliteren van doorstroming door per wijk/project te kijken welke invulling past in die wijk en de inzet van de senioren wooncoaches.

●

Invoeren van de Wet Betaalbare Huur.

●

Invoeren Opkoopbescherming en Leegstandsverordening.

Toelichting In 2023 en 2024 zijn geen sociale huurwoningen opgeleverd. Daardoor liepen we achter op de oplevering van sociale huurwoningen. In 2025 zijn 127 sociale huurwoningen opgeleverd. In 2026 verwachten we de oplevering van 387 sociale huurwoningen op het circusterrein en 158 sociale huurwoningen bij Monnikenpark. Hiermee trekken we het langjarig gemiddelde weer recht en wordt voldaan aan de afspraken uit de prestatieafspraken.

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 32

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

9.218

-2.916

6.302

Realisatie

8.791

-4.936

3.855

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

-427

-2.019

-2.446

Het voordeel van € 2,5 miljoen is grotendeels het gevolg van hogere baten van € 2 miljoen. Dit betreft de baten uit de Spuk Realisatiestimulans, voor het in aanbouw nemen van 168 nieuwe betaalbare woningen, van € 1.176.000 en opbrengsten uit de vergunningverlening van omgevingsvergunningen leiden tot extra baten van € 591.000. De lagere lasten zijn het gevolg van en voordelig resultaat op de lasten voor de werkzaamheden in het kader van de Wet goed verhuurderschap en de Wet betaalbare huur van € 280.000. Dit is het gevolg van capaciteitsgebrek in combinatie met een krappe arbeidsmarkt. Voorgesteld wordt om het voordeel van € 280.000 over te hevelen voor de afronding van de werkzaamheden in 2026. Daarnaast is er een voordelig resultaat op de doorbelasting van afdelings- en organisatie kosten van € 192.000. Deze afwijking wordt centraal toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering van deze jaarstukken. Verder is er een nadelig resultaat omdat de besparing door implementatie van de Omgevingswet niet is behaald; er is een overschrijding voor advies- en onderzoekskosten ontstaat ten behoeve van het verlenen van omgevingsvergunningen van € 146.000.

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 33

1.1.3 Begraafplaatsen en crematorium De verbonden partij Uitvaartstichting Hilversum exploiteert alle gemeentelijke begraafplaatsen en het crematorium in Hilversum. De gemeente stuurt op een hoog kwaliteitsniveau van het begraven en cremeren, het betaalbaar houden van de begraaf- en crematietarieven en het behoud van de monumentale uitstraling van de begraafplaatsen, waaronder de Joodse Begraafplaats. Sturingsmogelijkheden heeft de gemeente via de begroting, tarievenlijst en jaarrekening van de Uitvaartstichting en de benoeming van de voorzitter van de Raad van Toezicht.

Toelichting De activiteiten zoals opgenomen in de programmabegroting 2025 zijn gericht op reguliere werkzaamheden, derhalve zijn er geen speerpunten benoemd. De uitvoering van de ambitie 'Begraafplaatsen en crematorium' ligt op koers.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

599

-394

205

Realisatie

649

-442

208

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

-48

De afwijking voor de uitvoering van werkzaamheden voor de ambitie Begraafplaatsen en Crematoria is beperkt.

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 34

1.2 Levendige stad Een levendig en divers Hilversum maakt de stad aantrekkelijk. Een hoge kwaliteit van de culturele en sportieve voorzieningen, het cultureel erfgoed en de evenementen zorgen voor een aantrekkelijk leef- en vestigingsklimaat. Toekomstbestendige lokale media en een moderne bibliotheek sluiten aan bij het profiel Hilversum Mediastad.

Prestatie-indicatoren Naam indicator

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2022 2023 2024 2025

020 Percentage niet-sporters in de 40,90 38,0 gemeente Bezoekersaantallen - 164.805 evenementen in de openbare ruimte Bezoekersaantallen van de 403.828 488.284 502.142 509.789 grotere culturele instellingen (o.a. Museum, Vorstin, Filmtheater, en Bibliotheek) Percentage inwoners dat bekend 77 76 67 85 is met het culturele aanbod Percentage inwoners dat 51 52 51 56 tevreden is over de culturele voorzieningen

StreefBron waarde 2025 < 40 RIVM

Wettelijk

75.000 Gemeente Hilversum

Niet wettelijk

+10% Jaarverslagen (2026 culturele t.o.v. instellingen 2022) > 80 Gemeente (2026) Hilversum > 60 Hilversum Monitor

Niet wettelijk

Niet wettelijk Niet wettelijk

Percentage inwoners dat tevreden is over de sportvoorzieningen en/sportmogelijkheden

> 65 Hilversum Monitor

Niet wettelijk

Percentage inwoners dat tevreden is over het evenementen aanbod Percentage inwoners dat vindt dat er voldoende mogelijkheden zijn voor sport en recreatie

> 60 Hilversum Monitor

Niet wettelijk

> 70 Hilversum Monitor

Niet wettelijk

Percentage scholen dat meedoet aan cultuureducatie via Proloog

> 75 Gemeente (2026) Hilversum

Niet wettelijk

Toelichting indicatoren De bezoekersaantallen van evenementen in de openbare ruimte zijn vanwege het niet invullen van de functie evenementencoördinator tijdelijk niet bijgehouden. Per 2025 worden die aantallen bijgehouden via het begrote aantal bezoekers dat in de vergunningaanvraag wordt gemeld. Werkelijke bezoekersaantallen worden niet terug gemeld. Het percentage scholen dat meedoet aan cultuureducatie via Proloog betreft het aantal scholen dat aanbod afnam bij Hilversumse instellingen.

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 35

1.2.1 Sportbeleid en activering We stimuleren inwoners om gezond en vitaal te zijn en te blijven. Het is daarvoor belangrijk dat er voor alle inwoners voldoende toegang tot laagdrempelige sportvoorzieningen is. We zetten ons in voor alle Hilversummers door het faciliteren van vitale sportverenigingen, buurtsport en beweegprogramma’s, waar nodig richten we ons op specifieke doelgroepen. Sportevenementen brengen levendigheid, binden bedrijven aan de stad en dragen bij aan een aantrekkelijk leef- en vestigingsklimaat. Onderstaand volgt een toelichting op de voortgang van de specifieke activiteiten die we in 2025 hebben uitgevoerd. Deze activiteiten zijn ook opgenomen in de programmabegroting voor 2025. We willen benadrukken dat we niet specifiek rapporteren over de reguliere activiteiten die we uiteraard ook hebben uitgevoerd in 2025, tenzij deze niet conform begroting zijn uitgevoerd. Voortgang speerpunten begroting 2025 ● Uitvoering geven aan de Sport- en Beweegnota Hilversum 2024-2030 met de missie 'Hilversummers een leven lang actief en vitaal' en het Sportakkoord II samen met betrokken partners. Bij de uitvoering wordt ingezet op de vijf ambities: Inclusie en diversiteit, Sociaal veilige sport, Vitale sportaanbieders, Vaardig in beweging, Ruimte voor sport en bewegen. ●

Inzetten van buurtcoaches via de Brede Regeling Combinatiefuncties in Hilversum. Het doel is om, in samenwerking met diverse maatschappelijke organisaties, de inwoners actief en gezond te houden. De buurtcoaches organiseren en ondersteunen activiteiten om Hilversummers in beweging te brengen en te houden en om hun vitaliteit te bevorderen.

●

Uitvoering geven aan het Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) door een integrale invulling van de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) en Sportakkoord II.

●

Verder brengen van de ontwikkeling van sport en bewegen op het Sportpark.

Toelichting De speerpunten zoals opgenomen in de begroting 2025 zijn allen uitgevoerd in 2025 dan wel liggen op koers in 2025. De Sport- en beweegnota Hilversum 2024 - 2030 is op 15 mei 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. In 2025 is hard gewerkt aan de realisatie van het digitaal Sport- en Beweegplatform sportief.hilversum.nl. Tijdens de Sportontmoeting Hilversum van 20 november 2025 heeft het Mulier Instituut een presentatie gehouden over de monitoring van het sport- en beweegbeleid per 31 december 2024. Er zijn ten opzichte van 2024 2,3 fte meer buurtsportcoaches actief in Hilversum. Er is uitvoering gegeven van de uitgangspunten van het Sportakkoord. De nieuwe sport- en beweegnota heeft de 5 ambities van het Sportakkoord omarmd, zodat deze ook de komende jaren van belang zijn. In 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met het plan om bij de begroting middelen beschikbaar te stellen voor de realisatie hiervan in 2026.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

2.119

-585

1.534

Realisatie

2.045

-607

1.438

-75

-22

-96

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

De afwijking voor de uitvoering van werkzaamheden voor de ambitie sportbeleid is beperkt. De belangrijkste afwijking betreft de terugvordering van subsidies voor buurtsportcoach-activiteiten omdat de definitieve subsidie lager is vastgesteld.

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 36

1.2.2 Sportaccommodaties Sportaccommodaties dienen goed onderhouden en in voldoende mate aanwezig te zijn. Bij de sportaccommodaties waarvoor de gemeente verantwoordelijk is stemmen we het beheer en onderhoud af met de sportverenigingen. Voor niet-gemeentelijke sportaccommodaties kunnen sportverenigingen zich aansluiten bij de Stichting Sportinvesteringsfonds Hilversum. De gemeente staat voor de stichting garant. Onderstaand volgt een toelichting op de voortgang van de specifieke activiteiten die we in 2025 hebben uitgevoerd. Deze activiteiten zijn ook opgenomen in de programmabegroting voor 2025. We willen benadrukken dat we niet specifiek rapporteren over de reguliere activiteiten die we uiteraard ook hebben uitgevoerd in 2025, tenzij deze niet conform begroting zijn uitgevoerd. Voortgang speerpunten begroting 2025 ● Ondersteunen van nieuwe initiatieven voor bewegen in de openbare ruimte.

●

Onderzoek doen naar de haalbaarheid van een indoor atletiekbaan, de nieuwe multi-use sporthal en het Evert Kroon-bad.

●

Actualiseren van het meerjarenonderhoudsplan, met betrekking tot al het gemeentelijk vastgoed waaronder sportaccommodaties.

●

Stimuleren van samenwerking en het multifunctioneel gebruik van geplande sportfaciliteiten op Sportpark Loosdrecht.

Toelichting De speerpunten zoals opgenomen in de begroting 2025 zijn allen uitgevoerd in 2025 dan wel liggen op koers in 2025. Het meerjarenonderhoudsplan voor het gemeentelijk vastgoed, inclusief de sportaccommodaties, wordt jaarlijks geactualiseerd. Hierbij worden de geplande uitgaven voor onderhoud opnieuw beoordeeld op noodzaak en prioriteit. Op basis daarvan is bepaald welk onderhoud in het komende jaar wordt uitgevoerd en welke werkzaamheden worden doorgeschoven naar de volgende planjaren. De status van het speerpunt ‘Stimuleren van samenwerking en het multifunctioneel gebruik van geplande sportfaciliteiten op Sportpark Loosdrecht’ staat op geel. Het veldenkeerplan, dat voortkomt uit het eindrapport ‘Vraag-aanbod analyse sportpark Loosdrecht’ is in uitvoering. De inventarisatie en planning is eind 2025 afgerond. De vervolgwerkzaamheden worden vervolgens gefaseerd uitgevoerd in 2026 en 2027. In de praktijk blijkt de stap van plan naar uitvoering lastiger dan vooraf gedacht. Het raadsbesluit is duidelijk over wat er wel en niet kan, maar verenigingen willen meer dan binnen dat besluit past. Zij vragen vooral om oplossingen en extra’s naast het raadsbesluit die gunstig zijn voor hun eigen club, waardoor dit regelmatig botst met het vastgestelde plan en met gemaakte of nog te maken afspraken.

De gewenste samenwerking tussen de verenigingen komt daardoor nog niet goed van de grond. De eerste stappen zijn gezet, maar om het plan goed uit te voeren is meer medewerking en flexibiliteit van de verenigingen nodig.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

4.303

-1.805

2.498

Realisatie

4.469

-1.699

2.770

166

106

272

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

Het nadelige saldo van € 272.000 wordt voornamelijk veroorzaakt door een overschrĳding op de lasten als gevolg van de gestegen kosten voor beheer, onderhoud van sportaccommodaties en installaties van € 116.000 en lagere baten van € 95.000 vanuit de rijksbijdrage SPUK sportstimulering. Deze SPUK is ingesteld om gemeente te compenseren voor BTW die niet gedeclareerd kan worden.

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 37

1.2.3 Culturele activiteiten, instellingen en educatie Culturele activiteiten zijn gericht op het vergroten van de levendigheid en het versterken van de economische identiteit van Hilversum als stad van media, muziek en architectuur. Hierbij wordt ingezet op de pijlers Muziek en podiumkunsten, Media en Film, Architectuur en beeldende kunst en Cultuureducatie en -participatie. De gemeente biedt cultuur aan alle Hilversummers en in alle wijken. Culturele instellingen op professioneel en amateurniveau zijn essentieel voor culturele activiteiten. We stimuleren en faciliteren culturele instellingen, initiatieven, verenigingen en activiteiten om kwaliteit van het aanbod te verhogen, nieuw aanbod te realiseren en in te spelen op de vraag van inwoners. Zo creëren we een aantrekkelijk leef- en vestigingsklimaat. In het nieuwe Cultuurbeleid zijn ambities geformuleerd om kunst en cultuur nog beter zichtbaar te maken en nog meer Hilversummers te laten genieten van het diverse culturele aanbod. We willen met cultuur naast het stimuleren van participatie en sociale cohesie, ook de economische waarde van cultuur en de culturele infrastructuur versterken. Door samenwerking te stimuleren verstevigt niet alleen de sector, maar ook het culturele product.

●

Stimuleren van instellingen en initiatieven bij het verbreden van het aanbod, innovatie en ontwikkeling, onder andere in de wijken.

●

Versterken van cultuureducatie en mediawijsheid door samenwerking met scholen en culturele instellingen, bijvoorbeeld Beeld en Geluid, mede met behulp van cultuureducatie coördinatiepunt Proloog.

●

Herinrichten/versterken rol cultuurcoaches binnen het aanbod vrije tijd/cultuur vrije tijd.

●

Inrichten platform amateurkunst.

●

Faciliteren professionalisering Cultuur Netwerk Hilversum.

●

Het verder toegankelijk maken en ontsluiten van collectie Hilversum.

●

Tussentijdse beoordeling van het uitrollen van Momentum en inzichtelijk maken van realisatie.

Toelichting Voor het inrichten van het platform amateurkunst is er in het vierde kwartaal van 2024 een verkennende bijeenkomst met betrokken partijen geweest. Als gevolg van beperkte capaciteit heeft dit onderwerp geen prioriteit gekregen, als ook het herinrichten van de rol van de cultuurcoaches binnen het aanbod vrije tijd. Hierover is de raad medio november 2025 bijgepraat door het college. Het ontsluiten en toegankelijk maken van collectie Hilversum is vertraagd onder anderen omdat de oplevering van de tentoonstellingsruimte in de nieuwe Bibliotheek vertraagd is.

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 38

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

5.096

-773

4.323

Realisatie

4.970

-804

4.166

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

-127

-31

-157

Het voordelige resultaat van € 157.000 is vooral het gevolg van lagere lasten. Door de vertraging van de verbouwing van de nieuwe bibliotheek was het nog niet mogelijk om tentoonstellingsruimte in te richten en de exploiteren. Dit leidt tot een voordeel van € 115.000. Daarnaast leidt de terugvordering als gevolg van de definitieve subsidievaststelling tot een voordeel van € 92.000. Het afboeken van de boekwaarde van verkochte panden en een hogere dotatie aan de onderhoudsvoorziening leiden tot een nadeel van € 83.000.

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 39

1.2.4 Musea De gemeente heeft een initiërende en faciliterende rol in het verbinden van media en cultuur in de stad, passend bij de identiteit van Hilversum als Mediastad. Het omvormen van de Kerkbrink tot Mediaplein zorgt voor een levendiger plein in het centrum van de stad. Met het streekarchief en de regionale fusie wordt gebouwd aan een toekomstgerichte organisatie.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

2.634

-1.793

841

Realisatie

2.483

-1.688

795

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

-151

105

-46

Het voordelige resultaat van € 46.000 wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een voordelige afwijking van de lasten als gevolg van een lagere storting in de onderhoudsvoorziening gebouwen. Het nadeel op de baten wordt veroorzaakt door een verrekening over 2024 van de bijdrage voor het Archief Gooi en Vechtstreek met de deelnemende partijen.

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 40

1.2.5 Cultureel erfgoed Cultureel erfgoed heeft een verbindende werking in Hilversum vanuit ruimtelijk, sociaal en maatschappelijk perspectief. Bijzonder aan Hilversum is de unieke identiteit als tuinstad in Nederland met een hoge dichtheid aan erfgoed. Hilversum is een monumentenstad in het groen, met ruim 1100 monumenten, drie beschermde stadsgezichten. Cultureel erfgoed beslaat een breed veld, zoals archeologie en aardkunde, cultuurhistorie en verhalen, architectuur en stedenbouw, cultuurlandschap, groen, water en openbare ruimte. Cultureel Erfgoed richt zich op de speerpunten behoud en bescherming van het erfgoed voor huidige en toekomstige generaties, het erfgoed beter benutten en het versterken van de zichtbaarheid en beleving van duurzaam en functionerend erfgoed, het erfgoed inzetten voor ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid. Erfgoed is een leefomgevingskwaliteit en kan een bijdrage leveren aan de ruimtelijke, sociale en maatschappelijke uitdagingen. Met de rijkdom aan cultureel erfgoed in Hilversum vraagt deze visie op het erfgoed om een actualisering van ons beleidskader zodat we ons erfgoed nu en in de toekomst nog beter kunnen positioneren in de ontwikkeling en versterking van de identiteit van Hilversum. De gemeente heeft een regierol bij het beschermen, behouden en versterken van het cultureel erfgoed.

We trekken daarbij ook samen met de eigenaren van monumenten op. Toekomstbestendig betekent ook dat er ruimte is voor transformatie van monumenten met passend gebruik en behoud van de monumentale waarden en het karakter van de monumenten. Het doel hierbij is dat cultureel erfgoed zichtbaar en beleefbaar blijft, een verbindende kracht heeft en actief onderdeel is van een veranderende leefomgeving. In 2024 is de Omgevingsvisie Hilversum 2040 vastgesteld, waarin wordt aangegeven dat integraal gewerkt wordt vanuit de cultuurhistorische basis.

Afronden van het project Erfgoedverhalen van Hilversum waarbij in lijn met de Omgevingsvisie de Hilversumse waarden en kenmerken worden geïnventariseerd en geanalyseerd met experts, inwoners en erfgoedorganisaties.

●

Ontwikkelen beleid en (beleids)instrumenten om erfgoed te behouden, te versterken en te benutten.

●

Restaureren en toegankelijk, zichtbaar en beleefbaar maken van het cultureel erfgoed in Hilversum. Voortzetten advisering restauratie AVRO studiogebouwencomplex.

●

Ondersteuning bieden bij de uitwerking van het masterplan Zonnestraal.

●

fase 2 van de Routekaart Religieus Erfgoed uitwerken om het religieus erfgoed te behouden en te benutten en inzetten op medebestemmingen.

●

Ontwikkelen visie op duurzaam gebruik van de monumentale schoolgebouwen.

●

Proces van het verduurzamen van monumenten onder de aandacht brengen, met behoud van het karakter van deze monumenten.

●

Het aanvullen van het Hilversums Restauratiefonds.

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 41

Toelichting De eerste fase van de erfgoedverhalen is afgerond. In deze fase zijn de wijken onderzocht en geanalyseerd. De waarden en kenmerken zijn geïnventariseerd. Dit heeft geleid tot de oplevering van erfgoedverhalen per wijk en een cultuurhistorische waardenkaart. Daarmee is de cultuurhistorische basis, zoals in de Omgevingsvisie staat, gelegd. De wijkbewoners zijn betrokken bij het onderzoek door hen te vragen wat zij de plekken en gebouwen van betekenis vinden in hun wijk en waarom. Daardoor kunnen verbanden worden gelegd tussen fysieke en sociale betekenissen. Het laatste onderdeel van de opdracht is nog in uitvoering, namelijk de borging in beleid en instrumenten. Het ontwikkelen van beleid en (beleids)instrumenten om erfgoed te benutten, te versterken en te behouden is de tweede nog uit te voeren fase van de erfgoedverhalen. Dit gaat over het positioneren en borgen van het erfgoed in het Omgevingsplan. Daarnaast wordt erfgoed integraal meegenomen en afgewogen in planvorming ter versterking en ontwikkeling van de stad, zoals in gebiedsagenda's, Plan uitwerkingskaders en Locatie ontwikkelplannen. Hilversum heeft een groot aantal beschermde monumentale schoolgebouwen. Vanuit de gemeente is het document ´Regie op Onderwijshuisvesting, Integraal Huisvestingsplan 2024-2039´ opgesteld waarin alle plannen van de gebouwen zijn opgenomen.

Voor elk monumentaal schoolgebouw kan vóór de start van het maken van de plannen een procesbeschrijving worden opgesteld. Zo wordt vanaf het begin onderwijs en erfgoed goed afgestemd en kan direct worden gekeken naar het onderhoud en verduurzaming van de betreffende school. Op dit moment wordt per schoolgebouw het vereiste maatwerk geleverd.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

961

-3

957

Realisatie

956

-32

924

-5

-28

-33

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

De afwijking voor de uitvoering van werkzaamheden voor de ambitie cultureel erfgoed is beperkt.

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 42

1.2.6 Lokale media en bibliotheek Lokale media en de bibliotheek zijn voor de Mediastad van groot belang. De gemeente ondersteunt daarom de bibliotheek en innovatie van de lokale media en journalistiek. Onderstaand volgt een toelichting op de voortgang van de specifieke activiteiten die we in 2025 hebben uitgevoerd. Deze activiteiten zijn ook opgenomen in de programmabegroting voor 2025. We willen benadrukken dat we niet specifiek rapporteren over de reguliere activiteiten die we uiteraard ook hebben uitgevoerd in 2025, tenzij deze niet conform begroting zijn uitgevoerd. Voortgang speerpunten begroting 2025 ● Realisatie van vernieuwing van de huisvesting en verbreding van de bibliotheekfunctie.

●

Samenwerking aangaan met toekomstige partners op het gebied van (bijvoorbeeld) lokale media, mediaopleidingen, cultuureducatie, beeldende kunst en cultuurhistorie.

Toelichting Als gevolg van vertraging in de bouwwerkzaamheden is de oplevering van de nieuwe huisvesting en verbreding van de bibliotheekfunctie nog niet gerealiseerd. In mei jl. is de raad met een RIB hierover geïnformeerd. De nieuwe opleverdatum wordt naar verwachting zomer 2026 bekend. De financiële impact van de vertraging voor de bibliotheek wordt nog onderzocht en de raad wordt met een aanvullende RIB geïnformeerd.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

3.674

-283

3.391

Realisatie

3.611

-287

3.323

-63

-4

-67

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

De afwijking voor de uitvoering van werkzaamheden voor de ambitie Lokale Media en Bibliotheek is beperkt. De belangrijkste afwijking zijn de lagere lasten voor lokale mediaprojecten omdat de laatste aanvraagronde niet in 2025 heeft plaatsgevonden. Voor de uitvoering van deze regeling in 2026 wordt voorgesteld het resterende budget over te hevelen naar 2026.

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 43

1.3 Bereikbare stad Hilversum is een populaire stad om te wonen, werken en recreëren, en trekt als regiogemeente veel bezoekers. Deze populariteit onderstreept het belang van een goede bereikbaarheid, vooral in het levendige centrum. De stad ontvangt dagelijks tal van bezoekers die komen werken, winkelen of van de stad genieten, terwijl bedrijven hun goederen door Hilversum vervoeren. Hoewel onze infrastructuur veel aankan, wordt het steeds duidelijker dat we de grenzen van de capaciteit naderen. Met de verwachte groei van Hilversum kijken we vooruit en zetten we ons in om de bereikbaarheid te waarborgen, de mobiliteit te verduurzamen en de verkeersveiligheid voor iedereen, inclusief fietsers en voetgangers, te blijven garanderen.

Prestatie-indicatoren Naam indicator

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2022 2023 2024 2025

Streefwaarde 2025

Bron

Wettelijk

Aantal geregistreerde verkeersongevallen, per 1.000 inwoners Aantal oplaadpalen in de gemeente Hilversum Aantal verkeersslachtoffers, per 1.000 inwoners

5,10

4,70

5,30

5,36

< Water, Verkeer en Niet voorgaand Leefomgeving wettelijk jaar 250 350 Uitvoeringsprogramma Niet Mobiliteit 2040 wettelijk 0,87 < Water, Verkeer en Niet voorgaand Leefomgeving wettelijk jaar 0,0 19 Gemeente Hilversum Niet wettelijk 72 ≥ 80 Hilversum Monitor Niet wettelijk

160

325

0,70

0,66

1,10

Percentage achterstallig onderhoud op wegen Percentage inwoners dat tevreden is over infrastructuur voor fiets Percentage inwoners dat tevreden is over verplaatsing met auto

20,00

22,00

0,0

≥ 40 Hilversum Monitor

Niet wettelijk

Percentage inwoners dat wekelijks of vaker gebruik maakt van (elektrische) fiets

≥ 69 Hilversum Monitor

Niet wettelijk

Waardering van de bereikbaarheid van het centrum per auto

5,5

5,4

5,2

5,7

6 Hilversum Monitor

Niet wettelijk

Waardering van de bereikbaarheid van het centrum per fiets

8,4

8,3

8,7

≥8,5 Hilversum Monitor

Niet wettelijk

Toelichting indicatoren De gepresenteerde indicatoren geven gezamenlijk inzicht in de bereikbaarheid en het gebruik van mobiliteit in Hilversum. Het is daarbij van belang te benadrukken dat een groot deel van deze indicatoren gebaseerd is op belevingscijfers uit enquêtes (rapportcijfers). Dit betekent dat er geen directe oorzakelijke verbanden kunnen worden vastgesteld. Wel kunnen op basis van trends en ontwikkelingen onderbouwde aannames worden gedaan om de cijfers te duiden. Het aantal geregistreerde verkeersongevallen is iets gestegen. Dit is in lijn met de landelijke trend. Het aantal verkeersslachtoffers per 1000 inwoners, is gedaald en terug op het niveau van 2023. In 2025 waren er twee dodelijke verkeersslachtoffers te betreuren in Hilversum. Dit aantal komt overeen met de aantallen in eerdere jaren vanaf 2021.

De tevredenheid over verplaatsing met de auto ligt onder de streefwaarde en laat een dalende trend zien. Aannemelijk is dat dit samenhangt met tijdelijke factoren, zoals grootschalige wegwerkzaamheden en afsluitingen (onder andere de Kleine Spoorbomen, Gijsbrecht en stationsgebied). Hierdoor neemt de reistijd toe en verslechtert de doorstroming, wat direct invloed heeft op de beleving van automobilisten.

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 44

1.3.1 Verkeer en vervoer We willen de komende jaren concrete stappen zetten om de verkeersveiligheid en doorstroming van alle vormen van verkeer te verbeteren en de mobiliteit te verduurzamen. Uit het vastgestelde Uitvoeringsprogramma Mobiliteit volgen jaarplannen met concrete acties en maatregelen. Deze zijn gericht op zowel voetgangers en fietsers als, gebruikers van deelvervoer, OV-reizigers en automobilisten. De voortgang van de activiteiten wordt regelmatig gemonitord en verantwoord.

Onderstaand volgt een toelichting op de voortgang van de specifieke activiteiten die we in 2025 hebben uitgevoerd. Deze activiteiten zijn ook opgenomen in de programmabegroting voor 2025. We willen benadrukken dat we niet specifiek rapporteren over de reguliere activiteiten die we uiteraard ook hebben uitgevoerd in 2025, tenzij deze niet conform begroting zijn uitgevoerd. Voortgang speerpunten begroting 2025 ● Realiseren van het uitvoeringsprogramma, dat voor 2025 maatregelen omvat, zoals: • Start van de uitvoering van de autoluwe binnenstad en invoering van 30 km/u-zones op de centrumring op basis van in 2024 uitgevoerd onderzoek, waarmee bijgedragen wordt aan een leefbaarder centrum en een verbetering van de luchtkwaliteit. • Het voorbereiden van de invoering van zero-emissiezones op basis van besluitvorming in het begin van 2025, waarmee bijgedragen wordt aan de verduurzaming van mobiliteit en het verbeteren van de luchtkwaliteit. • Het uitbreiden en verbeteren van fietsparkeervoorzieningen op basis van in 2024 uitgevoerd onderzoek naar de kansen en mogelijkheden. De focus ligt daarbij in eerste instantie op het centrum waar, met realisatie van de inpandige fietsparkeervoorziening bij de Kerkbrink, begin 2025 een start wordt gemaakt.

• Het verbeteren van de autobereikbaarheid op en rond de Buitenring-Noord op basis van in 2024 uitgevoerd onderzoek naar de mogelijkheden voor optimalisatie van het Den Uylplein, de verdieping van de onderdoorgang spoorviaduct Lage Naarderweg en de afsluiting van de Sumatralaan-Zuid met de Insulindelaan. • Inhalen van achterstallig onderhoud van wegen en stoepen.

Toelichting De speerpunten zoals opgenomen in de begroting 2025 zijn grotendeels uitgevoerd in 2025 dan wel liggen op koers in 2025. Hoewel de gemeenteraad heeft besloten geen ZE zone in te voeren is het budget wel ten goede gegaan aan motie (M25019) om de effecten op luchtkwaliteit inzichtelijk te maken. Daarnaast is het budget van ‘voor Nixxx met de bus’ niet volledig besteed vanwege een vertraagde start, daarom een voorstel voor gedeeltelijke overheveling naar 2026.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

18.018

-1.302

16.716

Realisatie

18.385

-1.761

16.624

367

-459

-92

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

Het voordelige resultaat van € 0,1 miljoen ten opzichte van de begroting wordt door een overschrijding van de lasten en de baten. De overschrijding op lasten betreft priowegen (€ 128.000), waar ondanks de melding in de eindejaarsrapportage toch meer activiteiten zijn uitgevoerd en kabels en leidingen (€ 185.000), waar meer kosten zijn gemaakt voor herstelwerkzaamheden vanwege werkzaamheden in de ondergrond door nuts- en telecombedrijven. Hier staan ook baten tegenover. .Daarnaast is er een nadelig resultaat op de doorbelasting van afdelings- en organisatie kosten van € 285.000. Deze afwijking wordt centraal toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering van deze jaarstukken.

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 45

Als gevolg van vertraging in de uitvoering zijn de lasten van een aantal projecten lager. Het gaat onder andere om Datagericht werken in de openbare ruimte (€ 100.000), Informatiepunt Stationshart (€ 70.000), Bruisend Hart (€ 47.000) en voor Nixx met de bus (€ 135.000).Omdat de uitvoering in 2026 plaatsvindt stellen wij voor deze budgetten over te hevelen. Ook de lasten voor energiekosten openbare verlichting vallen, door de invoering van LED-verlichting en fluctuaties in de energietarieven, €102.000 lager uit. Tot slot is er een aantal kleinere onder- en overschrijdingen op het totale budget van € 18 miljoen die per saldo optellen tot een nadeel van € 226.000 op de lasten. De hogere baten zijn het gevolg van een hogere vergoeding voor herstelwerkzaamheden na werkzaamheden van nutsbedrijven in de ondergrond (€ 248.000). Als niet begrote baten is in 2025 ook nog een bedrag ontvangen voor projecten waarvoor een omgevingsvergunning is verleend maar die niet voldoen aan de parkeereis (€ 76.000). Het voorstel is om dit bedrag conform de verordening toe te voegen aan het mobiliteitsfonds (resultaatbestemming). Ook is er op de baten een aantal kleinere afwijkingen die optellen tot € 135.000.

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 46

1.3.2 Parkeren Om de bereikbaarheid en leefbaarheid van het centrum, werklocaties en woonwijken te waarborgen, streven we naar een evenwichtige balans tussen de parkeervraag en het parkeeraanbod. Dit doen we door parkeervoorzieningen zo efficiënt mogelijk te benutten. Daarnaast voeren we actief parkeerregulering door om de parkeerdruk te beperken en overlast te voorkomen. Hierbij richten we ons vooral op het tegengaan van overlast veroorzaakt door "vreemde" parkeerders en langparkeerders, door middel van preventieve maatregelen en gerichte handhaving.

●

Het verder digitaliseren van handhaving door middel van het invoeren van de scanauto.

●

Stimuleren van het data gedreven werken met behulp van het doorontwikkelen van het informatiedashboard parkeren.

Toelichting De speerpunten zoals opgenomen in de begroting 2025 zijn allen uitgevoerd in 2025 dan wel liggen op koers in 2025.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

7.002

-12.310

-5.309

Realisatie

6.766

-12.845

-6.079

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

-235

-535

-770

Het voordelig saldo van € 770.000 wordt voornamelijk veroorzaakt doordat er meer parkeervergunningen zijn aangevraagd en hoger aantal parkeeruren van bezoekers (€ 393.000). Verwachting is dat we door verbeterde informatievoorziening in de toekomst een betere inschatting kunnen maken van deze opbrengsten. Daarnaast zijn de kosten voor de uitvoeringsovereenkomst met Coöperatie ParkeerService lager dan verwacht. Dit komt door een lagere inzet van handhaving in het derde kwartaal van 2025 als gevolg van een krappe arbeidsmarkt en personeelswisselingen. In lijn met de afspraken die volgen uit het parkeerbeleid is het voorstel om deze extra inkomsten (€ 770.000) te storten in het mobiliteitsfonds (resultaatbestemming).

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 47

1.4 Duurzame stad Het klimaat verandert, het wordt gemiddeld warmer. We hebben ook vaker te maken met extremen zoals zware regenbuien, droogte en hittegolven. Dit raakt Hilversum. We zien omgewaaide bomen en straten die blank staan na forse regenbuien. Het raakt ook de gezondheid van onze inwoners, bijvoorbeeld door toename van hittestress. Samen met inwoners, organisaties en ondernemers zetten we in op het verduurzamen en vergroenen van Hilversum, conform de Omgevingsvisie en vastgesteld beleid op het vlak van energie, groen, water en circulair. We verduurzamen en vergroenen de openbare ruimte en ons eigen vastgoed. Daarnaast ondersteunen we onze inwoners, organisaties en ondernemers en verleiden hen – zonder dwang – om ook zelf aan de slag te gaan met de eigen woning of bedrijfsruimte, in eigen tuin, op eigen perceel of in de openbare ruimte. Het gemeentebestuur en de inwoners koesteren daarbij onze groene tuinstad.

Prestatie-indicatoren Naam indicator

033 Aantal kg huishoudelijk restafval per inwoner 034 Percentage hernieuwbare elektriciteit

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2022 2023 2024 2025

StreefBron waarde 2025 150 CBS - Huishoudelijk afval > 4 RWS

Wettelijk

148,7

146,9

149,6

nnb

Wettelijk

8,2

4,0

9,0

nnb

Duurzaamheidscore ecologisch kapitaal (0-100)

43,10

52,9

47,5

nnb

Percentage circulaire aanbestedingen t.o.v. het totaal aantal lopende contracten Percentage gescheiden afval t.o.v. de totale hoeveelheid ingezameld afval Percentage inwoners dat vindt dat in zijn/haar buurt voldoende groen is Percentage woningen (voorlopig) energielabel C of beter

30,2

31,1

47,6

43,8

> 35 Gemeente Hilversum

Niet wettelijk

68,0

67,0

64,0

65,0

> 75 GAD Meter

Niet wettelijk

> 75 Hilversum Monitor

Niet wettelijk

34,8

36,5

40,9

43,4

> 40 Klimaatmonitor

Niet wettelijk

Wettelijk

60 PON & Telos Niet (Duurzaamheidsbalans) wettelijk

Toelichting indicatoren Van indicatoren voorzien van 'nnb' waren op 15 mei 2026 de gegevens nog niet beschikbaar. Het percentage circulaire aanbestedingen ten opzichte van de streefwaarde is hoger. Het hogere percentage is vooral het gevolg van de aandacht voor circulair aanbesteden bij werken in de openbare ruimte. Het percentage gescheiden afval ten opzichte van de totale hoeveelheid ingezamelde afval is vergelijkbaar met voorgaande jaren, maar lager dan de streefwaarde. Deze indicator is niet meer passend bij het huidige het huidige afvalbeleid, zowel landelijk als in de regio Gooi en Vechtstreek. voorgesteld wordt om deze indicator niet meer op te nemen, omdat het percentage geeft geen inzicht in de kwaliteit van het gescheiden afval voor hergebruik. De Grondstoffen- en Afvalstoffendienst (GAD) richt zich voornamelijk op de aanpak om specifieke afvalstromen te verbeteren, bijvoorbeeld om GFT-afval (groente-, fruit- en tuinafval) goed apart te houden. Het percentage hernieuwbare elektriciteit volgens de klimaatmonitor laat een toename zien, wat past bij de trend van toenemende zonopwek en gebruik bodemwarmte.

JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 48

1.4.1 Duurzaamheid en milieubeheer De komende jaren gaan we samen met onze (keten)partners verder de wijken in om onze inwoners te ondersteunen en te ontzorgen in het verduurzamen van hun woning. Met een uitgebreid aanbod aan diensten en (subsidie)regelingen bieden we maatwerk voor de verschillende doelgroepen passend bij hun wensen en behoeften. Samen met het Energie Diensten Bedrijf en de energiecoöperatie Hilverzon benaderen we inwoners en geven onze adviseurs onafhankelijk advies voor verduurzaming. De ene keer gaat dat met ondersteuning van een energieklusser die direct bij inwoners met energiearmoede maatregelen treft, bij een ander huishouden kan dat een energiecoach, duurzaamheidsadviseur of specialist van het Energie Diensten Bedrijf zijn die meedenkt over de mogelijkheden voor verduurzaming. Met het Hilversums Isolatie Programma bieden we voor de periode 2023-2026 subsidies aan en blijven we actief de verschillende doelgroepen die Hilversum rijk is bedienen met ons aanbod. We zijn gestart met een grote Hilversum brede campagne voor verduurzaming en verschillende deelcampagnes zullen de komende jaren volgen. Ook is er is een gids gemaakt, waarin het aanbod aan subsidies, regelingen (bv Duurzaam Wonen Lening) op een rij is gezet en welke adviseurs je kunnen ondersteunen.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hilversum&id=16285adb-4af5-4abc-9364-cd7a3e815eef