Bijlage 1 Jaarstukken 2025 (incl controleverklaring)
Tekst van het document
Jaarstukken 2025
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................................................... 2 Leeswijzer ................................................................................................................................................................................... 4 Jaarverslag .................................................................................................................................................................................. 5 1. Beschouwingen ...................................................................................................................................................................... 6 1.1 Algemene beschouwingen ............................................................................................................................................ 6 1.2 Financiële beschouwingen ............................................................................................................................................ 8 2. Programma verantwoording ................................................................................................................................................ 24 Programma 1.
Wonen en leven ................................................................................................................................................ 25 1.1 Mooie stad .................................................................................................................................................................. 28 1.2 Levendige stad ............................................................................................................................................................ 34 1.3 Bereikbare stad ........................................................................................................................................................... 43 1.4 Duurzame stad ............................................................................................................................................................ 47 Wat heeft het gekost? ...................................................................................................................................................... 54 Programma 2. Zorg ...................................................................................................................................................................
56 2.1 Kansrijke stad .............................................................................................................................................................. 58 2.2 Verbindende stad........................................................................................................................................................ 61 2.3 Ondersteunende stad ................................................................................................................................................. 66 Wat heeft het gekost? ...................................................................................................................................................... 71 Programma 3. Werken ............................................................................................................................................................. 73 3.1 Ondernemende stad ................................................................................................................................................... 75 3.2 Werkende stad ............................................................................................................................................................
81 3.3 Sociale stad ................................................................................................................................................................. 85 Wat heeft het gekost? ...................................................................................................................................................... 88 Programma 4. Bestuur ............................................................................................................................................................. 89 4.1 Effectief en efficiënt bestuurde stad ........................................................................................................................... 90 4.2 Veilige stad .................................................................................................................................................................. 94 4.3 Dienstverlening aan de stad........................................................................................................................................ 99 Wat heeft het gekost? .................................................................................................................................................... 101 Programma 5.
Financiën en grondexploitaties ....................................................................................................................... 102 5.1 Grondexploitatie en vastgoed ................................................................................................................................... 103 5.2 Financieel gezonde stad ............................................................................................................................................ 107 Wat heeft het gekost? .................................................................................................................................................... 110 3. De paragrafen ..................................................................................................................................................................... 111 3.1 Lokale heffingen........................................................................................................................................................ 112 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................................................................. 127 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................................................................................
134 3.4 Financiering............................................................................................................................................................... 147 3.5 Bedrijfsvoering .......................................................................................................................................................... 164 3.6 Verbonden partijen ................................................................................................................................................... 178 3.7 Grondbeleid .............................................................................................................................................................. 196 3.8 Openbaarheid ........................................................................................................................................................... 198 Jaarrekening ........................................................................................................................................................................... 199 4. Het overzicht van lasten en baten ......................................................................................................................................
200 4.1 Het overzicht van lasten en baten 'in één oogopslag'............................................................................................... 201 4.2 Toelichting op de verschillen .................................................................................................................................... 202 4.3 Overzicht van incidentele lasten en baten ................................................................................................................ 206 4.4 Overzicht verstrekte subsidies .................................................................................................................................. 211 4.5 Bezoldiging topfunctionarissen (WNT) ..................................................................................................................... 217 4.6 Rechtmatigheidsverantwoording .............................................................................................................................. 220 5. De uiteenzetting van de financiële positie ......................................................................................................................... 221 5.1 Balans ........................................................................................................................................................................
222 5.2 Toelichting op de balans ........................................................................................................................................... 224 5.3 Investeringskredieten ............................................................................................................................................... 245 5.4 Staat van reserves ..................................................................................................................................................... 260 5.5 Staat van voorzieningen ............................................................................................................................................ 264 5.6 Staat van overlopende passiva en activa, voortvloeiende uit rijk ............................................................................. 268 5.7 Gewaarborgde geldleningen ..................................................................................................................................... 271 5.8 EMU-saldo................................................................................................................................................................. 279 5.9 Verantwoordingsinformatie over de specifieke uitkeringen (SiSa) ........................................................................... 280 6.
Overige gegevens ............................................................................................................................................................... 294
2
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 3
6.1 Controleverklaring ............................................................................................................................................................ 295 7. Bijlagen ............................................................................................................................................................................... 303 7.1 Toelichting weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................ 304 7.2 Overzicht van taakvelden per programma................................................................................................................ 314
3
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 4
Leeswijzer De jaarstukken zijn het sluitstuk van de begrotingscyclus en zijn ten behoeve van de controlerende functie. Bij de controle zijn diverse aspecten van belang. De jaarrekening moet een getrouw beeld geven, en de baten en lasten en de balansmutaties, moeten op een rechtmatige manier tot stand zijn gekomen. Voorts is het jaarverslag vooral van belang voor de toetsing van de doelmatigheid en doeltreffendheid van het beleid. Door het vaststellen van de jaarrekening verleend de raad het college decharge voor het uitgevoerde financieel beheer. De jaarstukken van de gemeente bestaat overeenkomstig artikel 24 van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) uit: 1. het jaarverslag; 2. de jaarrekening. ad. 1 - het jaarverslag bevat: • de beschouwingen; • de programmaverantwoording; • de paragrafen. ad.
2 - de jaarrekening bevat: • het overzicht van baten en lasten over huidig boekjaar; • de uiteenzetting van de financiële positie per 31 december van het huidige boekjaar; • de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen, waaronder de rechtmatigheidsverantwoording over de financiële rechtmatigheid van baten, lasten en balansmutaties over huidig boekjaar; • de overige gegevens, waaronder de accountantsverklaring; • de SiSa-bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen en • de bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld. Het jaarverslag bevat de inhoudelijke ambities en de daarbij behorende resultaten en financiën, verdeeld over de begrotingsprogramma’s Wonen & leven, Zorg, Werken, Bestuur en Financiën & grondexploitaties. De jaarrekening bevat financieel-technische overzichten, die inzicht verschaffen in de financiële situatie van onze gemeente. In hoofdstuk 1, het jaarverslag, zijn de algemene beschouwingen opgenomen. Dit is een terugblik op 2025 en bevat een resumé van de belangrijkste beleidsontwikkelingen. In dit hoofdstuk zijn ook de financiële beschouwingen opgenomen waarmee in het kort het financiële beeld wordt weergegeven en toegelicht.
Uitgebreidere informatie vindt u terug in de programmaverantwoording (hoofdstuk 2) waar per programma wordt ingegaan op ambities, activiteiten, indicatoren en financiën. Indicatoren die na 20 mei 2026 bekend zijn geworden, zijn niet verwerkt. Deze indicatoren zijn te herkennen aan de tekst 'nnb'(nog niet bekend). Reden hiervan is de bestuurlijke doorlooptijd die nodig is tussen 15 mei 2026 en 26 mei 2026 (datum controleverklaring). Hoofdstuk 3 omvat de wettelijk verplichte paragrafen. De formele jaarrekening van de gemeente, waarop de controleverklaring van de accountant is gebaseerd, betreft de hoofdstukken: 4. overzicht van lasten en baten over 2025; 5. uiteenzetting van de financiële positie; balans per 31 december 2025 met toelichting & SiSa-verantwoording.
Gelet op de bestendige gedragslijn ‘rekening volgt begroting’ volgt de inhoud en volgorde van de jaarstukken zoveel mogelijk de inhoud en volgorde van de programmabegroting 2025.
NB. Bij het handmatig natellen van de tabellen in deze jaarstukken kunnen in de tellingen kleine afrondingsverschillen ontstaan als gevolg van afronding op duizendtallen.
4
Jaarverslag
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 6
1. Beschouwingen 1.1 Algemene beschouwingen Politieke beschouwingen 2025 was voor de gemeente Hilversum in meerdere opzichten een bijzonder jaar. Een jaar van verandering en verbinding. Het vierde jaar van de coalitie, maar niet het laatste jaar. Deze verlengde bestuursperiode is een gevolg van de uitgestelde raadsverkiezingen in verband met de herindeling. Herindeling – van besluit naar uitvoering De voorbereidingen op de aanstaande herindeling met de gemeente Wijdemeren zijn in 2025 voortvarend voortgezet. De participatiebijeenkomsten met inwoners en organisaties werden uitgevoerd en trokken veel belangstelling, de gemeenteraden hebben kennisgemaakt met elkaar en elkaars werkgebied, de ambtelijke fusie kreeg zijn beslag op 1 januari 2026. Voor alle beleidsterreinen is vastgelegd wanneer de uiteindelijke harmonisatie van beleid en uitvoeringsregelingen een feit moet zijn. Daarbij is de harmonisatie van de lokale lasten natuurlijk een belangrijk onderwerp waarbij de posities van beide gemeenten grote verschillen herbergt. Beide gemeenteraden hebben een gelijkluidend besluit genomen om de harmonisatie van de lokale lasten zoveel mogelijk op de Hilversumse uitgangspunt te laten aansluiten. In aanloop naar de nieuwe gemeente zijn hierover de nodige sessies geweest en besluiten genomen.
In alle opzichten een zorgvuldig en transparant proces, waarover ook de minister zijn waardering heeft uitgesproken. Financiële druk – landelijk knelpunten Hilversum heeft net als alle gemeenten te maken met een toenemende (financiële) druk op de begroting. Deze ontstaat vooral doordat wij net als alle gemeenten wel nieuwe taken krijgen maar waar dan in de regel ontoereikende budgetten voor meekomen vanuit de landelijke overheid. Dit gecombineerd met de kosten van de vergrijzing, het ontbreken van een structurele oplossing voor de kosten van de jeugdzorg, en de algehele prijsstijgingen zorgen ervoor dat ook onze begroting onder druk komt te staan. De Algemene Uitkering stijgt niet voldoende mee om deze kostenstijgingen te kunnen dekken. Voor de jeugdzorg zijn er wel incidentele middelen beschikbaar gekomen ter compensatie voor de eerdere tekorten. Problemen zoals bijvoorbeeld de netcongestie en stikstof vergroten ook de financiële druk. Structurele oplossingen zijn nog niet in zicht, ondanks het aantreden van een nieuwe landelijke regering. Woningnood – grondrecht wonen In 2025 zijn voor het eerst na een aantal jaren weer nieuwe sociale huurwoningen opgeleverd. Dit is het begin van het realiseren van de afspraken uit prestatieafspraken. Dit is goed nieuws. En tegelijkertijd slechts een druppel op de gloeiende plaat.
De woningnood is met name groot onder starters en mensen die met spoed een huis nodig hebben. Klimaat, mobiliteit en economie Ook dit jaar zijn er weer activiteiten uitgevoerd of in voorbereiding genomen op het gebied van het bestrijden van de gevolgen van de klimaatverandering. Onder andere zijn in het centrum grote waterbergingen gemaakt voor de opvang van het water uit hoosbuien. Meerdere speelplekken en openbare ruimte zijn verder vergroend, we zijn kampioen tegelwippen. Op het gebied van mobiliteit zijn er keuzes gemaakt met betrekking tot het niet ontwikkelen van logistieke hubs. De centrumring wordt (deels) 30-km gebieden. De uitbreiding van het betaald parkeergebied is afgerond. Mede in reactie op de discussies in samenleving en raad is gestart met het evalueren van de uitbreiding. In 2025 zijn er daarom weer aanvullende maatregelen genomen om de effecten van de invoering van betaald parkeren voor zovele mogelijk betrokkenen te vergemakkelijken. De invoering van betaald parkeren leidt zichtbaar tot minder blik op straat. De economische visie is in 2025 ontwikkeld. Hilversum mediastad blijft het uitgangspunt waarbij het belang van media voor de stad evident is. Media is een breed en veelzijdig begrip, wat voortdurend in beweging is. De transitie sociaal domein De beweging om meer naar de wijken te gaan vanuit het sociaal domein werpt zijn vruchten af.
We bereiken steeds meer bewoners, de weg en wijzerspreekuren worden goed gevonden en we zijn beter in staat om vroegsignalering ook daadwerkelijk in te zetten in het kader van preventie.
6
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 7
Steeds meer mensen maken (indicatieloos) gebruik van de algemene voorzieningen, de dagactiviteiten succesvol en we zien dat steeds meer mensen actief zijn als vrijwilliger. Het gebruik van jeugdzorg lijkt zich te stabiliseren. De beweging van ziekte en zorg naar gedrag en gezondheid is gaande. De samenwerking met externe partijen (onderwijs, zorg en ondersteuning) loopt goed en heeft geleid tot gezamenlijke transformatieplannen (IZA) wat gehonoreerd is in de vorm van externe financiering. Arbeidsmarkt en sociaal ontwikkelbedrijf Gemeente Hilversum heeft haar rol als centrumgemeente van de arbeidsmarktregio verder invulling gegeven. Met strategische partners is het Regionaal Beraad opgericht en de start van het Regionaal Werk Centrum voorbereid. N.a.v. de financiële situatie van Tomin is besloten om Tomin vanaf 2028 te splitsen in twee aparte sociaal ontwikkelbedrijven voor Almere en de regio Gooi en Vechtstreek. Hilversum heeft het voortouw genomen om samen met de regiogemeenten het nieuwe regionale ontwikkelbedrijf vorm te geven. Gebiedsontwikkelingen Hilversum heeft ambities waar het gaat om de stedelijke ontwikkeling en klaar zijn voor de toekomst. De voorbereidingen van de ontwikkelingen op het Arenapark zijn in volle gang. De gemeenteraad heeft ingestemd met het sportcomplex met een indoor atletiekbaan, ruimte voor bewegingsonderwijs en het Evert Kroonzwembad.
Binnen dit zwembad krijgt een van de baden de naam Juf Ellen. Het sportcomplex is een belangrijke drager voor de ontwikkeling van het Sportpark. Het nieuwe busstation is op een haar na gereed. de flexwoningen op het Circusterrein schieten uit de grond. Volante is klaar en Anna’s Hoeve afgerond. Maar er waren ook tegenvallers, zoals het mislukken van de aanbesteding van de fietskelder in combinatie met de ontwikkeling van twee bouwblokken in het Stationsgebied. Deze uitdaging nemen we mee naar 2026. Andere hoogtepunten 2025 In de jaarrekening wordt verslag gedaan over de bereikte resultaten op basis van de afgesproken prestatie-indicatoren. Daarnaast zijn er nog heel veel andere zaken gedaan, zoals bijvoorbeeld de vele paspoortverstrekkingen, de vergunningverleningen, het onderhoud van wegen, de aanpak van de riolering, de dagbestedingen, suïcide-aanpak, de opvang van de Oekraïners, de woonagenda De Meent, de participatie over het participatiebeleid, het antidiscriminatiebeleid, de uitvoering van het onderwijs huisvestingsbeleid, de vele sport- en beweegactiviteiten, weer meer kinderen die meeliepen met de Cityrun, de vele demonstraties die op een goede manier zijn verlopen, de gebiedsagenda Zuid West, de viering van Internationale vrouwendag, enz enz.
7
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 8
1.2 Financiële beschouwingen De jaarrekening is een omvangrijk boekwerk dat voor een groot deel vanuit de financiële techniek is opgesteld. Om de jaarrekening beter te kunnen duiden, geven deze beschouwingen een samenvattend beeld van de financiële positie van Hilversum per 31 december 2025 en de resultaten over het boekjaar 2025. Gemeentefinanciën zijn complex. Toch werkt de financiële huishouding van een gemeente in de basis zoals iedere andere financiële huishouding. Naast de jaarlijkse baten en lasten die in de exploitatie staan, kan er voor aanvullende lasten geld uit reserves worden gehaald. Via de balans en de exploitatierekening kan snel inzicht worden verkregen in de financiën van Hilversum. In de balans komt de verhouding tussen de bezittingen (activa) en de daarvoor beschikbare eigen middelen (reserves) en financieringsmiddelen van derden (schulden) tot uitdrukking. In de exploitatierekening wordt duidelijk welke inkomsten de gemeente heeft en waar het geld aan wordt uitgegeven. Het jaarrekeningresultaat volgt uit het saldo van de inkomsten en uitgaven in dat jaar (gerealiseerd totaal saldo baten en lasten) en de verrekening met de reserves (gerealiseerd resultaat).
Het saldo van inkomsten en uitgaven voor verrekening met reserves geeft aan of er per saldo middelen aan het eigen vermogen kunnen worden toegevoegd (bij een positief saldo), of dat er middelen aan het eigen vermogen moeten worden onttrokken (bij een negatief saldo). In de hierop volgende paragrafen geven we een korte financiële beschouwing van de jaarrekening inclusief de vermogenspositie, lichten we toe hoe het resultaat over 2025 is opgebouwd en hoe dit zich verhoudt tot het door de raad vastgestelde begrote resultaat.
8
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 9
1.2.1 Toelichting op het resultaat In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), de verslaggevingsregels van gemeenten, wordt onderscheid gemaakt tussen het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten en het gerealiseerd resultaat. Het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten bedraagt € 5,3 miljoen nadelig over 2025. Per saldo is tussentijds € 6,4 miljoen onttrokken aan de reserves, zodat het gerealiseerd resultaat afgerond € 1,1 miljoen voordelig bedraagt. Relevant voor het uiteindelijke resultaat is het 'resultaat na bestemming’. Dat is het resultaat na budgetoverhevelingen en aanvullende mutaties reserves, per saldo € 4,1 miljoen nadelig. Dit leidt tot een resultaat na voorgestelde resultaatbestemming van € 3,1 miljoen nadelig. Aan de raad wordt de resultaatbestemming ter besluit voorgelegd.
In de onderstaande tabel ziet hoe u dit resultaat tot stand is gekomen: Bedragen x € 1.000 Financieel resultaat Werkelijke lasten
417.363
Werkelijke baten
-412.032
Gerealiseerd totaal saldo baten en lasten
5.331
Stortingen in de reserves
14.827
Onttrekkingen uit de reserves
-21.219
Mutaties reserves
-6.392
Gerealiseerd resultaat (afgerond)
-1.061
Resultaatbestemming: Budgetoverhevelingen
5.335
Mutatie reserve mobiliteitsfonds
852
Mutatie reserve saldo opvang ontheemden Oekraïne
-31
Mutatie reserve stedelijke ontwikkeling
-2.000
Mutatie reserve vereveningsfonds sociale huurwoningen
34
Totaal voorgestelde resultaatbestemmingen
6.243
Resultaat na bestemming
3.129 - is voordeel/ + is nadeel
9
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 10
1.2.2 Toelichting Jaarrekeningresultaat 2025 Bij de jaarrekening vergelijken we het werkelijke resultaat met het door de raad vastgestelde begrote resultaat. Het rekeningresultaat werd bij de primaire Begroting 2025 op neutraal begroot. Door de tussentijdse besluitvorming door de Raad wordt dit oorspronkelijk begrote resultaat altijd bijgesteld. Het daadwerkelijke begrote jaarrekeningresultaat per 31 december 2025 is door de Raad bijgesteld naar € 5,3 miljoen voordelig. Het werkelijke (gerealiseerde) resultaat is afgerond € 1,1 miljoen voordelig en daarmee afgerond € 4,3 miljoen nadeliger dan begroot.
Verloop begroting en resultaat
Raad
Saldo oorspronkelijk begroting 2025
13-nov-24
Bedragen x € 1.000 Baten Saldo
Lasten 387.619
-387.619
0
3.858
-3.858
0
Budgetoverheveling na resultaatbestemming 2024 Sociaal Domein
950
-950
0
Budgetoverheveling na resultaatbestemming 2024 MOB
825
-825
0
Raadsbesluiten met begrotingswijzigingen Budgetoverhevelingen 2024
Voorjaarsnota 2025
11-jun-25
17.010
-13.362
3.648
Eindejaarsrapportage 2025
10-dec-25
11.672
-20.634
-8.962
Begrotingssaldo op 31 december 2025
421.934
-427.248
-5.314
Werkelijke lasten en baten (gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten)
417.363
-412.032
5.331
Stortingen in / onttrekkingen uit reserves (reserve mutatie)
14.827
-21.219
-6.392
Werkelijk gerealiseerd resultaat 2025 (afgerond)
432.190
-433.251
-1.061
Verschil begroting 2025 & werkelijk gerealiseerd resultaat 2025
10.256
-6.003
4.253
- is voordeel/ + is nadeel Om een goed beeld te krijgen van de oorzaak van de afwijkingen is in onderstaande tabel weergegeven binnen welke programma’s verschillen optreden en hoe groot die zijn. Vervolgens worden de grootste afwijkingen (groter dan € 250.000) toegelicht. Voor een uitgebreidere analyse per programma verwijzen wij u naar hoofdstuk 4.2 van de jaarstukken en de financiële analyses op de programmaverantwoording. Bedragen x € 1.000 Bedrag Totaal
Financiële afwijkingen per programma groter dan € 250.000 Programma 1 - Wonen en leven
-8.114
Invoering nieuwe omgevingswet
-561
Project Sportpark (Arenapark)
-1.052
Vergunningverlening
-445
Wet goed verhuurderschap en wet betaalbare huur
-280
Realisatiestimulans
-1.176
Parkeren
-770
Loon- en afdelingskosten (paragraaf bedrijfsvoering)
105
Reserve mutaties
-2.727
Saldo overige verschillen kleiner dan € 250.000
-1.208
10
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 11
Programma 2 - Zorg
-2.486
Opvang vluchtelingen Oekraïne
297
Wmo huishoudelijke hulp
-485
Jeugd
-1.735
Loon- en afdelingskosten (paragraaf bedrijfsvoering)
-527
Saldo overige verschillen kleiner dan € 250.000
-36
Programma 3 - Werken
-125
Nabetaling stadsfonds
397
Regionaal Werkcentrum (RWC)
-651
Minimaregelingen
670
Loon- en afdelingskosten (paragraaf bedrijfsvoering)
47
Reserve mutaties
155
Saldo overige verschillen kleiner dan € 250.000
-743
Programma 4 - Bestuur
1.597
Pensioenvoorziening wethouders
797
Samenvoeging
-837
Aan de slag met dienstverlening sociaal domein
-740
Facilitaire kosten
-278
Veiligheidsregio
630
Dienstverlening
-300
Loon- en afdelingskosten (paragraaf bedrijfsvoering)
1.569
Reserve mutaties
649
Saldo overige verschillen kleiner dan € 250.000
107
Programma 5 - Financiën
13.382
Afwaardering boekwaarden
11.097
Verkoop opbrengsten panden en gronden
416
Anna's Hoeve
-318
Voorziening Stationsgebied
4.700
Mutatie onderhanden werk
826
Lasten grondexploitaties
-809
Loon- en afdelingskosten (paragraaf bedrijfsvoering)
57
Algemene uitkering
-1.600
Stedelijke opgave
-305
Saldo overige verschillen kleiner dan € 250.000
-682
Totaal afwijkingen ten opzichte van begroot resultaat Eindejaarsrapportage
4.254 - is voordeel/ + is nadeel
11
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 12
Toelichting afwijkingen Programma 1 - Wonen en leven • Omgevingswet: In 2025 is minder budget besteed aan de implementatie van de Omgevingswet dan geraamd. De invoering is een meerjarige operatie die doorloopt tot na 2025; de transitie naar het Omgevingsplan loopt zelfs tot 2032. Door afhankelijkheden in de landelijke keten, beperkte capaciteit en interne herprioritering zijn diverse activiteiten vertraagd. Deze schuiven door naar 2026 en verder, waardoor onderbesteding is ontstaan. Daarnaast ontving Hilversum in 2025 via het gemeentefonds € 317.000 aan aanvullende Rijksmiddelen, specifiek geoormerkt voor de implementatie van de Omgevingswet. Deze middelen moeten beschikbaar blijven voor de doorgeschoven werkzaamheden. Door de combinatie van onderbesteding en extra Rijksmiddelen is het beschikbare budget hoger dan eerder opgenomen in de Eindejaarsrapportage 2025. Om de implementatie zorgvuldig voort te zetten wordt voorgesteld dit bedrag over te hevelen naar 2026. Hiermee kunnen noodzakelijke activiteiten worden uitgevoerd, zoals doorontwikkeling van het omgevingsplan, inrichting van werkprocessen, beheer van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en opleiding van medewerkers. • Project Sportpark (Arenapark): In 2025 is de haalbaarheid verkend en zijn voorbereidingen getroffen voor de verschillende deelprojecten.
Het gaat om het opstellen van kaderstellende documenten, het uitvoeren van onderzoeken en het maken van afspraken met eigenaren en initiatiefnemers. De gemeenteraad is op 17 september 2025 geïnformeerd met het raadsvoorstel ‘Verkenning OV-knoop Sportpark en visie Laapersveld’ en met verschillende RIB’s over kavelontwikkelingen en de omgevingseffectrapportage. Van het totale budget van € 2,1 miljoen is nog circa € 822.000 over, waarvan € 500.000 voor de kosten van ProRail en € 322.000 voor overige kosten. Dit komt doordat werkzaamheden van zowel de gemeente als ProRail grotendeels in 2026 en 2027 plaatsvinden. Er is een voordeel van € 230.000 aan baten vanwege een te verwachten bijdrage vanuit de Uitvoeringsregeling subsidie flexibele schil versnelling woningbouw Noord-Holland 2025. Bovenstaande afwijkingen leiden tot een lagere onttrekking van € 1.052.000 aan de reserve Stedelijke Ontwikkeling. In totaal hebben alle afwijkingen ten opzichte van de begroting geen effect op het rekeningresultaat • Omgevingsvergunningen: In het laatste kwartaal van 2025 zijn uit twee grote projecten (3 vergunningen) opbrengsten gerealiseerd die niet zijn begroot. In totaal levert dit een hogere opbrengst op van € 591.000.
De beoogde besparingen naar aanleiding van de implementatie van de Omgevingswet worden niet behaald, waardoor een overschrijding van € 146.000 voor advies en onderzoekskosten ontstaat ten behoeve van het verlenen van omgevingsvergunningen. Per saldo een voordeel van € 445.000. • Wet goed verhuurderschap en de Wet betaalbare huur: De Wet goed verhuurderschap is per 1 juli 2023 ingegaan en heeft als doel om ongewenste praktijken van verhuurders tegen te gaan en discriminatie en intimidatie op de woningmarkt te beteugelen. In de wet staan regels over financiële zaken. De wet biedt een instrumentarium voor gemeenten om gedrag van verhuurders te stimuleren en te kunnen handhaven tegen malafide verhuurders en huisjesmelkers. De Wet betaalbare huur is in juli 2024 ingegaan. Het doel is betaalbaarheid vergroten, huurders beter te beschermen en huren te koppelen aan kwaliteit, met handhaving door gemeenten sinds 1 januari 2025. In verschillende circulaires is budget beschikbaar gesteld voor meerjarige activiteiten. Het totale budget bedroeg in 2025 € 346.000, te besteden in 2025 en daarna. In 2024 en 2025 is een start gemaakt met de werkzaamheden in het kader van deze wetten (organisatie en bemensing). De eerste zichtbare resultaten zijn het inrichten van een meldpunt en de mogelijkheid voor het opleggen van bestuurlijke boetes.
In 2026 en 2027 worden de activiteiten waarvoor de middelen beschikbaar zijn gesteld uitgevoerd. Daarom wordt voorgesteld het resterende budget van € 280.000 over te hevelen naar 2026. • Realisatiestimulans: Het Rijk streeft ernaar dat er jaarlijks 100.000 nieuwe woningen worden gebouwd, waarvan twee derde betaalbaar. Om gemeenten te ondersteunen bij deze opgave is de specifieke uitkering (SPUK) Realisatiestimulans ingevoerd. Gemeenten ontvangen een vaste bijdrage van € 7.000 per betaalbare woning waarvan de bouw start in de periode 2025 tot en met 2029.Recentelijk heeft de commissie BBV bepaald dat deze baten verantwoord moeten worden in het jaar waarop deze rijksbijdrage betrekking heeft. Op grond hiervan is € 1.176.000 als baat opgenomen. Dit bedrag heeft betrekking op de start van de bouw van 168 woningen in 2025. Dit bedrag was niet begroot. Als onderdeel van het besluit over de resultaatbestemming wordt voorgesteld dit bedrag toe te voegen aan de Reserve stedelijke ontwikkeling. • Parkeren: Het aantal parkeervergunningen en bezoekersparkeeruren laat zich moeilijk voorspellen. Gebleken is dat de inkomsten voor parkeervergunningen hoger uitvalt dan begroot. Door verbeterde informatievoorziening over het aantal vergunningen en het gebruik hiervan, verwachten we in de toekomst betere inschattingen te kunnen maken.
In lijn met de afspraken die volgen uit het parkeerbeleid is het voorstel om de extra inkomsten te storten in het mobiliteitsfonds (resultaatbestemming € 393.000). Voor het onderhoud aan gemeentelijke parkeergarages en stallingen zijn minder kosten (€ 47.000) gemaakt dan begroot met name door minder calamiteiten en storingen. De lasten op de onderhoudskosten parkeermeters zijn ook lager dan begroot (€ 56.000). Dit is met het gevolg van een extra jaar garantie, bedongen bij de ombouw van de bestaande parkeerautomaten en de plaatsing van nieuwe automaten, in combinatie met de uitbreiding van het betaald parkeergebied. In de begroting was al rekening gehouden met een incidenteel lager benodigd onderhoudsbudget, maar door de extra garantie zijn de onderhoudskosten in 2025 nog gunstiger uitgevallen. Door Coöperatie ParkeerService is met name in het derde kwartaal 2025 minder handhavingsinzet geleverd. Dit was het gevolg van een krappe arbeidsmarkt en personeelswisselingen. Hierdoor zijn de kosten lager dan begroot
12
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 13
•
(€ 120.000). In 2026 is er meer sturing binnen het handhavingsteam van Coöperatie ParkeerService zodat er beter wordt gestuurd op de personeelsplanning en er een buffer is bij tegenslagen. Tezamen met overige baten en lasten kleiner dan € 50.000 leidt dit tot een voordeel op parkeren van € 770.000. Loon- en afdelingskosten zie paragraaf Bedrijfsvoering 3.5.11 Effectenindicatoren.
Programma 2 - Zorg • Opvang vluchtelingen Oekraïne: Voor de opvang is € 941.000 minder uitgegeven dan begroot. De lasten vallen met name lager uit door lagere cateringkosten voor de Philipslocatie (invoering/verhoging van de verplichte eigenbijdrage) en lagere lasten voor beveiliging en locatiebeheer (aanpassingen van de contracten). Daarnaast zijn er een aantal soorten lasten die in lager uitvallen, maar in mindere mate zoals energie, verstrekken leefgeld, Thebe onderhoud leidingen en inhuur. De baten zijn in lijn zijn gebracht met de lasten conform de voorschriften van het Rijk zijn, waardoor de baten van € 1.275.000 lager uitvallen. Per saldo leidt dit tot een nadelig saldo van €334.000. Dit wordt gecompenseerd door een extra uitkering van het Rijk in de decembercirculaire. De ontvangst van de decembercirculaire valt echter buiten ambitie ‘samenkracht en burgerparticipatie’ en maakt onderdeel uit van de ambitie ‘financiële huishouding’. • Wmo huishoudelijke hulp: Het voordeel van €497.000 wordt met name verklaard doordat de nieuwe CAO voor huishoudelijke hulp later dan verwacht is ingegaan. • Jeugd: Het voordeel van € 1,8 miljoen wordt veroorzaakt door een afname van de lasten. De lasten Jeugdhulp met verblijf zijn € 772.000 lager dan begroot.
Zoals aangegeven in de Collegebrief 'Geprognosticeerde uitgaven jeugdzorg 2025' van 1 oktober 2025 zien we in 2025 dat er lagere aantallen jeugdigen zijn op de verblijfsplekken. Deze trend heeft ook het laatste kwartaal van 2025 doorgezet. De lasten Landelijke transitie arrangement zijn € 473.000 lager dan begroot. Dit betreft lasten van landelijke afspraken tussen de VNG en specifieke zorgaanbieders voor hoog-specialistische, schaarse jeugdhulp die niet op regionaal niveau kan worden georganiseerd, die grotendeels niet via de gemeente worden toegewezen. Ten opzichte van 2024 zijn deze kosten met € 782.000 gestegen. Een daling van de lasten in het laatste kwartaal leidt tot het voordeel ten opzichte van de begroting. De lasten Jeugdhulp ambulant zijn € 131.000 lager dan begroot. Op het begrote budget van € 18,5 miljoen is een onderschrijding van € 315.000 (0,7%). Ten opzichte van 2024 is er een stijging van € 1,2 miljoen, wat zowel door aantallen als gemiddelde prijs wordt veroorzaakt Overige verschillen Jeugdzorg, lager lasten van € 359.000 betreffen Jeugdreclassering/bescherming en PGB. Tezamen met overige baten en lasten kleiner dan € 50.000 leidt dit tot een voordeel op jeugd van €1,8 miljoen. • Loon- en afdelingskosten zie paragraaf Bedrijfsvoering 3.5.11 Effectenindicatoren.
Programma 3 - Werken • Nabetaling stadsfonds: De gemeente heeft sinds 2015 structurele middelen uit de OZB-opslag op de OZB-Niet woningen voor het Stadsfonds geïnd, die niet volledig blijken te zijn doorgezet naar ondernemers en maatschappelijke organisaties. Dit komt door een verschil tussen de uitvoeringsovereenkomst en subsidiewet- en regelgeving. Het gaat om een nabetaling (en daarmee een nadeel) van € 397.000 over de periode 2020-2025. • Regionaal Werkcentrum (RWC): In 2025 zijn middelen vanuit het Rijk beschikbaar gesteld om het RWC vorm te geven. Hilversum is als centrumgemeente verantwoordelijk voor de uitvoering van het RWC. Een deel van de verkregen rijksmiddelen hiervoor zullen pas in 2026 tot uitgaven leiden, derhalve wordt de raad gevraagd om € 651.000 over te hevelen naar 2026. Dit is exclusief de met de december circulaire verkregen middelen van € 157.000 (totaal gevraagd over te hevelen € 808.000). Het gaat om het impulsbudget, het communicatiebudget en de overgebleven middelen van Werk aan Werk. Door de middelen over te hevelen kunnen deze in 2026 doelmatig en samen met de RWC-partners worden ingezet. • Minimaregelingen: In 2025 is er in totaal € 7,4 miljoen uitgegeven aan minimaregelingen, wat € 670.000 meer is dan begroot.
Dit komt vooral door een eenmalige hogere uitgave van € 360.000 voor de activeringsregeling, die in 2025 voor anderhalf jaar tegelijk werd uitbetaald. Ook is er €100.000 extra uitgegeven aan de automatische uitbetaling van de individuele inkomenstoeslag. Daarnaast zijn de kosten voor Sociaal Medische indicaties met € 150.000 gestegen door hogere kinderopvangkosten en meer opvanguren. Het resterende nadeel van € 60.000 kon niet precies worden verklaard. • Loon- en afdelingskosten zie paragraaf Bedrijfsvoering 3.5.11 Effectenindicatoren. Programma 4 - Bestuur • Pensioenvoorziening wethouders: Er heeft een extra storting in de pensioenvoorziening van de (voormalig) wethouders plaatsgevonden. Deze extra storting bedraagt € 797.000 als gevolg van de overgang per 2028 naar ABP waar een hogere dekkingsgraad wordt voorgeschreven. • Samenvoeging: Er worden kosten gemaakt als gevolg van de samenvoeging met Wijdemeren. Een groot deel van deze kosten worden gedekt uit de Arhi-middelen vanuit het Rijk middels de Algemene Uitkering. Wegens timing verschillen tussen de uitgaven en opbrengsten Arhi-middelen is middels de voorjaarsnota 2025 de reserve “Herindeling” gevormd om dit effect te egaliseren. Tijdens de eindejaarsrapportage is een begroting opgesteld bestaande uit diverse projecten/activiteiten ten behoeve van de samenvoeging met Wijdemeren. Niet alle
13
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 14
•
•
•
•
•
beoogde projecten/activiteiten zijn uitgevoerd in 2025 waardoor de uitgaven lager zijn dan begroot. Verwachting is dat deze uitgaven in 2026 en verder zullen plaatsvinden. Dit heeft geen effect op het resultaat aangezien de uitgaven uit de hiervoor gevormde Herindelingsreserve worden gedekt. Aan de slag met dienstverlening sociaal domein: Met de investering in de dienstverlening binnen het sociaal domein wordt een extra impuls gegeven aan de ingezette beweging van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag. De transitie naar een nieuwe manier van werken op het Sociaal Plein vraagt om een fundamentele omslag: van ondersteuning per regeling naar een integrale toegang en nauwe samenwerking tussen de disciplines Jeugd, Wmo, Werk, Participatie en Schuldhulpverlening. In 2025 zijn financiële middelen ingezet voor het ontwerp en de voorbereiding van integraal en wijkgericht werken. Ook is een inwonerreis ontwikkeld, met behulp waarvan we diverse dienstverleningsprocessen hebben geanalyseerd, geprioriteerd en verbeterd. Onder meer vertraging in de oplevering van het regiesysteem heeft ervoor gezorgd dat we niet al in 2025 konden starten met het implementeren van de nieuwe werkwijze. De verwachting is dat de over te hevelen middelen volledig in 2026 worden ingezet, omdat de implementatie van wijkgericht en integraal werken in 2026 plaatsvindt.
De middelen worden onder meer besteed aan: • Start pilot integrale dienstverlening in Hilversum Oost Deze pilot in is in januari 2026 gestart. Binnen de pilot zetten we in op de ontwikkeling van en personele inzet voor de ontwikkeling van de integrale toegang en het integraal werken, het ontwikkelen van vaardigheden voor een brede uitvraag aan de hand van positieve gezondheid, onder meer door trainingen en intervisie en het verbeteren van processen en communicatie naar onze inwoners. • Uitrol nieuwe werkwijze over HilversumDe pilot in Oost vormt het begin van de integrale en wijkgerichte werkwijze. Gedurende het jaar wordt deze stapsgewijs uitgerold over heel Hilversum, zodat alle inwoners uiteindelijk op dezelfde manier worden bediend en professionals in de wijken optimaal samenwerken.De raad is onder anderen met de volgende collegebrieven geïnformeerd over de voortgang en de noodzaak van de voorgestelde overheveling. • Collegebrief inzake Beantwoording raadsvragen overheveling dienstverlening sociaal domein (3 februari 2026) • Toelichting op prognose overheveling dienstverlening sociaal domein (4 november 2025) • Collegebrief Overheveling budget dienstverlening sociaal domein (6 juni 2025).
Facilitaire kosten: De lagere kosten worden met name door een voordeel op de energielasten veroorzaakt; de energielasten zijn lager door minder verbruik op electra en lagere tarieven voor gas. Ook is er door investeringen in nieuwe AV middelen minder onderhoud nodig geweest. Veiligheidsregio: Begin 2025 zouden we starten met uitbreiding van de inzet van de Wijkbrandweer. De vacature bij de regio is pas in het 3e kwartaal ingevuld. Daardoor zijn er maar beperkt uren in rekening gebracht. Daarnaast is ook later gestart met de uitvoering van het programma Weerbaarheid. In de Eindejaarsrapportage 2025 is de afrekening van het resultaat over 2024 van de Veiligheidsregio als voordeel gemeld. Deze afrekening bleek echter al Jaarrekening 2024 te zijn verwerkt. Dit betekent het gemelde voordeel zich niet voordoet in 2025. Per saldo leidt dit tot een nadeel. Dienstverlening: De aangekondigde activiteiten in 2025 binnen het Programma 4 Bestuur inzake dienstverlening zijn veelal uitgevoerd. Dit betreft activiteiten zoals invoering Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer, vervanging afspraak -en telefoonsoftware, chatbot front office, aanpassingen dienstverlening op basis van de visie Sociaal domein, communicatie over dienstverleningsprincipes binnen de organisatie, en medewerking aan opvolging van de aanbevelingen uit het Rekenkamer onderzoek Toegankelijke dienstverlening.
Vanwege de voorbereiding op de ambtelijke fusie per 1 januari 2026 zijn een aantal activiteiten welke voor 2025 gepland stonden doorgeschoven naar 2026 en 2027. Dit betreft breder gebruik door inwoners van MijnOverheid Berichtenbox, een MijnHilversum applicatie voor burgers en een nieuwe FrontOffice Applicatie. Daarnaast zal 2026 in het teken staan van het introductieprogramma van de collega’s uit Wijdemeren binnen de Hilversumse dienstverlening en de harmonisatie van inwonersproducten vanwege de fusie. Tevens worden de kosten ten behoeve van de voorbereiding op de wettelijke verplichting inzake ID-Wallet uit de overheveling betaald (zie activiteiten begroting 2026). Een indicatie van de kosten is: Interne communicatie (€50.000), Procesoptimalisatie MOR (€50.000), Digitalisering Dienstverlening met onder anderen MijnHilversum, ID Wallet en doorontwikkeling website (€ 50.000) en verbeteren Toegankelijkheid, aanbevelingen RK-onderzoek (€50.000). Dit telt op tot de gevraagde overheveling van €300.000. Loon- en afdelingskosten zie paragraaf Bedrijfsvoering 3.5.11 Effectenindicatoren.
Programma 5 - Financiën • Afwaardering boekwaarden: In de Begroting 2025 was oorspronkelijk een opbrengst van € 2,78 miljoen voor de verkoop van drie percelen gronden opgenomen. Bij verkoop van deze percelen zou er voor € 1,08 miljoen aan boekwaarde voor deze gronden worden afgewaardeerd. Nu de verkopen niet in 2025 hebben plaatsgevonden vindt er ook geen afwaardering op de boekwaarde plaats. Dit leidt tot een onderschrijding op de lasten van € 1,08 miljoen. De raad is op 12 januari 2026 met de collegebrief 'afwaardering panden aankoop Koninginneweg (1917998)' geïnformeerd over het oordeel van de accountant over tot de balanswaarde van de aangekochte panden aan de Koninginneweg tot en met 31 december 2025. Het afwaarderen van deze panden tot de grondwaarde heeft geleid tot een verlies in de jaarrekening van € 12,2 miljoen. Indien de raad instemt met het openen van de GREX
14
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 15
•
• •
•
• • •
•
Koninginneweg in 2026, wordt het resultaat verantwoord op basis van de ingebracht grondwaarde en de nog aan te kopen panden binnen het boekjaar 2026. per saldo leidt dit tot een nadeel van € 11,1 miljoen. Verkoopopbrengst panden en gronden: In 2025 zijn de panden aan de Augustinushof 63 en 's-Gravelandseweg 182 verkocht. Deze verkopen hebben € 1,76 miljoen opgeleverd. De beoogde verkoop van de panden Anton Philipsweg 2, 4 en 4B is niet doorgegaan omdat de beoogde koper zich voorlopig heeft teruggetrokken. Hierdoor zijn er minder baten van € 486.000 dan begroot. Het netto resultaat van de verkoop is toegevoegd aan de reserve stedelijke ontwikkeling. In 2025 zijn echter meer gronden aan Liander verkocht voor het plaatsen van elektriciteitshuisje om het energienetwerk uit te breiden. Dit leidt in 2025 tot een hogere verkoopopbrengst voor gronden van € 70.000 dan begroot. Het netto resultaat van de verkoop is toegevoegd aan de reserve stedelijke ontwikkeling. per saldo leidt dit tot een nadeel van € 416.000. Anna’s Hoeve: In de Voorjaarsnota 2025 is het laatste deel van de winst opgenomen. De definitieve berekening, gebaseerd op de werkelijke lasten en baten, laat ten opzichte van de begrote winst een voordeel zien van € 318.000. De GREX Anna's Hoeve is met de actualisatie GREX afgesloten.
Voorziening Stationsgebied: Voor verlieslatende grondexploitaties is een voorziening op basis van contante waarde getroffen. Op basis van de actualisatie van het Stationsplein is een (contant) verlies berekend van ongeveer € 8,6 miljoen. Voor een verlieslatende grondexploitatie wordt conform het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) een bedrag van € 4,8 miljoen aan de voorziening 'Planexploitaties' toegevoegd, dit bedrag is € 4,7 miljoen hoger dan begroot. Mutatie onderhanden werk: Dit betreft de afwijking ten opzichte van de begrote mutatie onderhanden werk. Voor een meer gedetailleerd overzicht wordt verwezen naar de Nota Grondexploitaties 2026 onderdeel van het besluit m.b.t. de actualisatie van de grondexploitaties waarin de verschillen tussen de actualisatie 2025 en 2026 nader verklaard worden. Lasten grondexploitaties: Ten opzichte van de begrote lasten van de twee grondexploitaties Anna's Hoeve en Stationsplein is er in 2025 minder uitgegeven. Voor een meer gedetailleerd overzicht wordt verwezen naar de nota Grondexploitaties 2026 waarin de verschillen tussen de actualisatie 2025 en 2026 nader verklaard worden. Loon- en afdelingskosten zie paragraaf Bedrijfsvoering 3.5.11 Effectenindicatoren. Algemene uitkering: De decembercirculaire wordt na opstellen van de Eindejaarsrapportage 2025 ontvangen.
Het voordeel van de Decembercirculaire 2025 van € 1,6 miljoen wordt met name veroorzaakt door effecten op ontwikkeling van het aantal huishoudens met een laag inkomen, toekenning van middelen voor de meerkosten van de opvang van Oekraïners, correcties op WOZ-waardemutaties over het jaar 2023 en extra middelen voor de Wet versterking regie Volkshuisvesting. Het structurele effect van deze circulaire wordt verwerkt in de voorjaarsnota 2026. De raad is middels een collegebrief hierover geïnformeerd en voorgesteld om een deel van de onbenutte middelen via resultaatbestemming 2025 over te hevelen naar 2026. Stedelijke opgave: In 2025 zijn geen uitgaven gedaan die uit deze stelpost zijn gedekt. In de Voorjaarsnota 2025 is incidenteel budget opgenomen voor de inhuur van de projectleider integrale gebiedsagenda Zuidwest voor het opstellen van de startnotitie gebiedsagenda Zuidwest. Dit budget is niet besteed in 2025. Het voorstel is om €85.000 over te hevelen uit de stelpost stedelijke opgave naar 2026.
15
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 16
1.2.3 Resultaatbestemming Een belangrijke bijdrage aan het resultaat wordt veroorzaakt door niet (volledig) uitgevoerde plannen en projecten. Het niet benutten van de hiervoor opgenomen budgetten heeft geleid tot een groot positief effect op het behaalde resultaat over 2025. Voor in totaal € 5,3 miljoen (circa 1,3% van de begrote lasten) is een verzoek gedaan om niet uitgegeven budgetten uit 2025 over te hevelen naar 2026 voor de verdere uitvoering van de onderliggende plannen. Conform het BBV vallen niet bestede exploitatiebudgetten aan het eind van het jaar vrij. In de Nota financieel beleid zijn hierop twee uitzonderingen opgenomen. Overhevelingen zijn mogelijk als het budget incidenteel is en de uitvoering al gestart is of als het gaat om door medeoverheden of anderen voor een specifiek doel beschikbaar gestelde middelen. Dit leidt ertoe dat van het totaal behaalde resultaat over 2025, € 1,1 miljoen voordelig, een bedrag van € 5,3 miljoen moet worden bestemd ter dekking van de genoemde overhevelingsvoorstellen. Bedragen x € 1.000 Overhevelingen per thema Programma 1 Wonen en leven Mooie stad uitvoeringsagenda De Meent*
61
Prestatieafspraak Wonen (Woonzorgvisie)*
60
Flexwonen*
80
Invoering Omgevingswet*
560
Wet goed verhuurderschap
280
Wet versterking regie volkshuisvesting
207
Levendige stad Subsidieregeling lokale media (Mediafonds)
72
Bereikbare stad Voor nixxx met de bus*
50
Renovatie Installatie Ooievaarsplein*
30
Datagedreven werken*
100
Duurzame stad Baggeren oude haven* Subsidie Hilversums Isolatie Programma voor woningen met een hoge WOZ
150
Sanering MOB-terrein
83
60
Programma 2 Zorg Verbindende stad Bouwdepot uitvoering*
181
Ontwikkelplan WMO
200
ondersteunende stad Kinderopvang pleegouders
62
Programma 3 Werken Ondernemende stad Lobby HBO onderwijs*
83
Gebiedsagenda centrum*
70
Gebiedsagenda Media Park*
92
Gebiedsagenda Bedrijventerrein Zuid West*
180
16
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 17
Talent en Innovatie (Stimuleren hoger onderwijs, onderzoek en valorisatie)
75
Werkende stad Regionaal Werk Centrum (RWC)*
808
Werkkamer
58
Sociale stad Vroegsignalering*
50
Programma 4 Bestuur Veilige stad Dierenwelzijn*
95
Dienstverlening aan de stad Programma Dienstverlening*
300
Rubricering akten
50
Effectief en efficiënt bestuurde stad eHRM doorontwikkeling applicatie
57
Aan de slag met dienstverlening sociaal domein*
740
Programma 5 Financiën en grondexploitaties Strategische gronden Bruisend Hart
46
Financieel gezonde stad Implementatie Belastingapplicatie
159
Projectleider integrale gebiedsagenda Zuidwest
85
Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp (DU)
55
WIN Loket
96
Totaal overhevelingen per programma / thema
5.335
* Desbetreffende overhevelingen zijn reeds aangekondigd in de eindejaarsrapportage 2025 (Hoofdstuk Prognose overhevelingen jaarrekening 2025 (pagina 23). Bij deze jaarstukken wordt voorgesteld (resultaatbestemming): • Dotatie € 852.000 aan de reserve Mobiliteitsfonds; • Onttrekking € 31.000 uit de reserve Opvang Oekraïners; • Onttrekking, per saldo, € 2.000.000 uit de reserve stedelijke ontwikkeling; • Dotatie € 34.000 aan de reserve vereveningsfonds sociale huurwoningen.
Mutaties reserves en voorzieningen Reserve Mobiliteitsfonds
Toevoeging
Bedragen x € 1.000 Onttrekking Saldo
852
852
Reserve Opvang Oekraïners Reserve stedelijke ontwikkeling Reserve vereveningsfonds sociale huurwoningen
2.053
Totaal
2.939
31
-31
4.053
-2.000
34
34 4.084
-1.145
- is voordeel/ + is nadeel
17
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 18
1.2.4 Financiële positie Deze paragraaf geeft een financiële beschouwing op het eigen vermogen, de financiering en het weerstandsvermogen. Voor de beoordeling van de financiële positie is het belangrijk om zowel naar de exploitatie als de balans te kijken. In de balans komt de verhouding van de bezittingen (activa) in beeld en de daarvoor beschikbare eigen middelen (reserves) en financieringsmiddelen van derden (schulden). Ook voor het bepalen van het eigen vermogen kijken we naar de balans. Waarbij het eigen vermogen de uitkomst is van de waarde van alle bezittingen (activa) minus de schulden. Het eigen vermogen is opgebouwd uit de algemene reserve, bestemmingsreserves en het saldo van de jaarrekening. Het eigen vermogen is in 2025 per saldo met een bedrag van €5,3 miljoen afgenomen van € 97,0 miljoen in 2024 naar € 91,7 miljoen eind 2025 voor resultaatbestemming. Schematisch ziet het verloop van het eigen vermogen er als volgt uit:
Het eigen vermogen bestaat voor € 37,6 miljoen uit “bestemmingsreserves”. Aan deze reserves heeft de raad eerder een bestemming gegeven. Deze reserves zijn zonder (nieuwe)besluitvorming van de raad niet vrij besteedbaar. De algemene reserve van de gemeente is binnen de financiële beleidskaders wel vrij aanwendbaar en bedraagt eind 2025 € 53,0 miljoen (exclusief het resultaat van deze jaarrekening). In de Toelichting op de Staat van Reserves (hoofdstuk 5.4) bij deze jaarrekening worden de verschillen tussen begrote en werkelijke mutaties per reserve toegelicht. Op het voordelig jaarrekeningsaldo van € 1,1 miljoen liggen claims voor budgetoverheveling van € 5,3 miljoen en aanvullende mutaties van tezamen € 1,1 miljoen voordelig aan bestemmingsreserves en voorzieningen. Door deze resultaatbestemmingen ontstaat uiteindelijk een nadelig resultaat van € 3,1 miljoen na bestemming, dat ten laste zal worden gebracht van de algemene reserve.
Schuldpositie De houdbaarheid van de gemeentefinanciën op de langere termijn hangt af van de ruimte om, naast de noodzakelijke uitgaven voor publieke voorzieningen, de schuldverplichtingen in de vorm van rente en aflossingen te betalen. Daarom letten wij naast de baten en lasten (exploitatie) ook nadrukkelijk op de geldstromen, de hoogte van de schuld in relatie tot het kunnen betalen van de rente en aflossing en de beschikbare weerstandscapaciteit. Het is wenselijk dit goed te monitoren omdat een oplopende schuldenpositie de begrotingsruimte op termijn kan verminderen. In de onderstaande grafiek is het verloop van de langlopende schuld over de afgelopen jaren weergegeven.
18
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 19
De langlopende schuld is uitgekomen op € 191 miljoen en is daarmee € 2 miljoen lager uitgekomen dan was voorzien in de begroting 2025. Ten opzichte van vorig jaar is de schuld met € 6,5 miljoen toegenomen. In de paragraaf Financiering (hoofdstuk 3.4) staat een uitgebreide analyse op het vreemd vermogen.
19
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 20
1.2.5 Houdbaarheidstest Inleiding De houdbaarheid van de gemeentefinanciën wordt langs twee wegen beoordeeld; de wettelijke financiële kengetallen en de houdbaarheidstest gemeentefinanciën. Beide beoordelingen geven een beeld hoe de gemeente er financieel voorstaat. Beide beoordelingen zijn een momentopname, kijken alleen terug in de tijd en geven geen doorkijk naar de toekomstige situatie. De voorgeschreven kengetallen zijn: schuldquote, solvabiliteit, grondexploitatie en onbenutte belastingcapaciteit. Een kengetal of beter gezegd, de ontwikkeling van een kengetal is een weerspiegeling van het gevoerde financiële beleid. De kengetallen samen geven inzicht in de financiële weerbaar- en wendbaarheid. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) heeft bewust geen vaste normen vastgesteld voor financiële kengetallen. In plaats daarvan ligt de nadruk op een heldere uitleg en interpretatie van deze kengetallen. Dit is om twee belangrijke redenen: • Elke gemeente is uniek: De financiële situatie verschilt sterk per gemeente. Een vaste norm zou geen recht doen aan deze lokale verschillen. • Kengetallen zijn hulpmiddelen, geen doelen: Het doel is dat de gemeente zelf nadenkt over wat financieel gezond is in de eigen situatie, en daarop stuurt. De gemeenteraad kan wel zelf streefwaarden of normen vaststellen.
Deze zelfgekozen normen helpen raadsleden om de financiële gezondheid van de gemeente te beoordelen, bijvoorbeeld bij het bekijken van de begroting, de jaarrekening of voorstellen met financiële gevolgen. Naast de kengetallen worden ook de uitkomsten van de houdbaarheidstest gemeentefinanciën van de VNG opgenomen in de jaarstukken. Deze houdbaarheidstest is in de eerste plaats een stresstest die gebaseerd is op kasstromen. De test bepaalt met behulp van aanvullende kengetallen de financiële conditie van de gemeente. Uiteindelijk wordt dit uitgedrukt in een financiële score dat de “Financiële conditie index” wordt genoemd. De financiële positie die uit de kengetallen en de houdbaarheidstest blijkt is geen doel op zich, maar moet altijd worden bekeken in samenhang met de totale maatschappelijke opgave van de stad. Het te bereiken maatschappelijke rendement en de bijdrage aan de inhoudelijke beleidsdoelstellingen zijn hierbij van evident belang. De financiële positie is ondersteunend aan het afwegingsproces en moet het bestuur helpen verantwoorde keuzes te kunnen maken voor de (middel)lange termijn. Houdbare gemeentefinanciën Kengetallen Volgens de Nota van Toelichting bij het wijzigingsbesluit is het aan het College van BenW om een beoordeling te geven over de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie.
Het verloop van de financiële kengetallen (de kengetallen zijn overigens gekoppeld aan begrotingsparagrafen waar ze meer inhoudelijk zijn beschreven) is als volgt: Ref. Kengetal
Jaarstukken 2024
Begroting 2025
Jaarrekening 2025
Begroting 2026
1. Netto schuldquote
59%
64%
60%
73%
2. Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen 3. Solvabiliteitsratio
52%
58%
53%
64%
25%
23%
22%
19%
4. Grondexploitatie
0%
1,5%
0%
2,1%
5. Structurele exploitatieruimte
3,6%
0,5%
10%
1%
6. Belastingcapaciteit
98%
97%
99%
91%
Zie paragraaf 3.2.6 Financiële Kengetallen voor de beoordeling van de categorieën van deze kengetallen.
20
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 21
In combinatie met het weerstandsvermogen, dat als uitstekend wordt beoordeeld, laat dit zien dat de gemeente Hilversum een degelijke financiële positie heeft. De gemeente Hilversum wil haar financiële positie op orde hebben. Hiertoe stelt het college als randvoorwaarden een sluitende begroting, gedegen risicomanagement en een robuuste algemene reserve, waarbij de lasten voor de burger beperkt stijgen. Op basis van de in deze jaarstukken opgenomen cijfers beoordeelt het college de “onderlinge verhouding van de kengetallen in relatie tot de financiële positie” als goed. Houdbaarheidstest De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft een houdbaarheidstest voor gemeenten ontwikkeld waarmee de financiële conditie van de gemeente Hilversum wordt bepaald aan de hand van tien financiële kengetallen. Deze kengetallen zijn daarbij gerangschikt naar de thema’s, Financieel vermogen, Exploitatie, Voorzieningenniveau en Houdbaarheid. Financieel Vermogen 1. Netto schuldquote incl. uitgeleende gelden (Druk van de schuldverplichtingen op de exploitatie) 2. Effectieve netto schuldquote (Hoogte van de effectieve schuld) 3. Financieringsresultaat in % van de baten (Wijziging Netto schuld) Exploitatie 4. Exploitatieresultaat in % van baten (Mate waarin de uitkomst van de exploitatierekening positief is) 5. Aantal nadelige resultaten van de laatste 3 jaren 6.