18. Burgemeestersbrief inzake Voortgangsrapportage Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023 - 2026

De activiteiten in de jaaragenda vergroten de bewustwording van digitale risico’s en versterken de weerbaarheid van kwetsbare groepen. Vooruitblik Hilversum streeft naar een integrale aanpak van digitale veiligheid met een scherpere focus op preventie, handhaving en nazorg. Preventie richt zich op het vergroten van digitale weerbaarheid door voorlichting en educatie aan specifieke doelgroepen om hen beter te wapenen tegen online risico’s. Op het gebied van handhaving werken we intensiever samen met het RIEC, de politie en het Openbaar Ministerie om strafzaken rond digitale criminaliteit, vooral onder jongeren, sneller aan te pakken. Tot slot wordt nazorg versterkt, met meer aandacht voor slachtofferondersteuning na incidenten om verdere schade en herhaling te voorkomen. Deze aanpak zorgt voor een evenwichtige combinatie van preventie, repressie en nazorg binnen de digitale veiligheid. In 2025 richt Hilversum zich op het versterken van digitale weerbaarheid en preventie binnen specifieke doelgroepen, met aandacht voor het verminderen van het risico op oplichting bij ouderen, het verhogen van bewustwording van digitale gevaren bij kinderen (8-12 jaar), het tegengaan van het 15

ronselen van jongeren (12-25 jaar), het verbeteren van de sociale veiligheid in de hybride leefwereld van jongeren (12-25 jaar) en het versterken van de cyberweerbaarheid van ondernemers. Met deze gerichte aanpak beoogt de gemeente Hilversum de digitale weerbaarheid in verschillende lagen van de samenleving te vergroten en de risico's op digitale criminaliteit terug te dringen. Ambitie 2: Verhogen van aangifte- en meldingsbereidheid Bereikte resultaten De ambitie om de aangifte- en meldingsbereidheid te verhogen speelt een belangrijke rol in de aanpak van digitale criminaliteit. Een effectief initiatief hierbij is Prio Digi, waarmee de politie snel reageert op meldingen van digitale criminaliteit en direct ter plaatse gaat. Dit vergroot de heterdaadkracht, waardoor meldingen sneller en directer worden afgehandeld. Prio Digi verbetert niet alleen de dienstverlening, maar ook de digitale kennis en vaardigheden van de politie, wat het vertrouwen van inwoners vergroot en hopelijk leidt tot meer meldingen en aangiftes. De digitaal wijkagent speelt eveneens een belangrijke rol in het vergroten van de meldingsbereidheid en veiligheid binnen de digitale omgeving van Hilversum. Deze agent is zowel fysiek aanwezig in de wijk als online actief en richt zich op het trainen van collega-agenten voor een effectievere aanpak van digitale criminaliteit.

De digitaal wijkagent ondersteunt de traditionele wijkagent door informatie te verzamelen en te delen. Daarnaast biedt hij voorlichting op scholen over onderwerpen zoals digitaal pesten en seksueel beeldmisbruik, en adviseert hij inwoners over veilig internetgebruik en het melden van digitale misstanden. Met zijn persoonlijke aanpak verlaagt de digitaal wijkagent de drempel om misstanden te melden, wat bijdraagt aan een grotere meldingsbereidheid. Vooruitblik Veel slachtoffers van digitale criminaliteit doen geen aangifte, vaak uit schaamte of omdat zij denken dat aangifte doen weinig effect heeft. Hierdoor wordt de omvang van digitale criminaliteit onderschat, wat een effectieve aanpak belemmert. In 2025 start een project om de aangifte- en meldingsbereidheid te stimuleren binnen alle vier de prioriteiten. Gerichte voorlichting en bewustwordingscampagnes zullen inwoners informeren over het belang van melden, zodat de politie en gemeente beter kunnen inspelen op nieuwe trends. Daarnaast verkennen politie en gemeente de mogelijkheden om het vertrouwen van inwoners verder te vergroten, zoals het aanbieden van laagdrempelige meldpunten en het geven van persoonlijke terugkoppeling na een melding.

16

3.3 Maatschappelijke (on)rust Maatschappelijke onrust ontstaat wanneer groepen in de samenleving ontevredenheid of zorgen hebben over thema’s zoals klimaatverandering, woningtekort of vluchtelingen. Vreedzame demonstraties zijn een waardevol onderdeel van onze democratie, maar soms ontstaan gewelddadige confrontaties, wat maatschappelijke onrust tot een complex fenomeen maakt. Toenemende polarisatie, de verspreiding van desinformatie en een dalend vertrouwen in de overheid versterken deze onrust. Ambities op het gebied van maatschappelijke onrust (IVP 2023-2026 en Regionale Veiligheidsstrategie 2023-2026): • Versterken van de verbinding met de samenleving en bevorderen van sociale cohesie. • Verhogen van informatiepositie en verbeteren van handelingsperspectief bij maatschappelijke onrust.

Belangrijkste trends en ontwikkelingen In Nederland dragen verschillende trends en ontwikkelingen bij aan maatschappelijke onrust. Een belangrijk deel hiervan wordt veroorzaakt door de toename van online beschikbare desinformatie en de rol van sociale media bij het verspreiden van complottheorieën en polarisatie. Sociale media bieden individuen en groepen een platform om snel desinformatie te delen en gelijkgestemden te vinden, wat kan leiden tot extremistisch gedrag en verharding van standpunten, zowel online als offline. Bovendien zorgen mondiale problemen, zoals de klimaatcrisis, de vluchtelingencrisis en geopolitieke spanningen (bijvoorbeeld de oorlog in Oekraïne en conflicten in het Midden-Oosten), voor een toenemend gevoel van onzekerheid en polarisatie. Door de sterke sociale cohesie en de onderlinge samenwerking tussen bewoners, groepen, instellingen en maatschappelijke organisaties is er in Hilversum weinig sprake van maatschappelijke onrust, ondanks landelijke trends van polarisatie en desinformatie. Signalen van onrust blijven beperkt, grotendeels dankzij de inzet van buurtverenigingen, buurtcentra, maatschappelijke partners, ondernemers, jongerenwerk en vertegenwoordigers van religieuze gemeenschappen, waaronder moskeeën en kerken. Deze partijen spelen een belangrijke rol in het vroegtijdig signaleren van spanningen en het versterken van de sociale samenhang.

Ook welzijnsorganisaties, wijkregisseurs, scholen en lokale ondernemers dragen door hun nauwe contacten en betrokkenheid bij aan stabiliteit en veiligheid in de wijken. De samenwerking in het maatschappelijke veld tussen deze diverse partijen is van belang en wordt waar nodig ondersteund door de gemeente, bijvoorbeeld door overleg te faciliteren of middelen beschikbaar te stellen. Tegelijkertijd komt veel verbinding en positieve ontwikkeling organisch tot stand vanuit de samenleving zelf.

Voortgang en vooruitblik van de ambities op het gebied van maatschappelijke onrust Hieronder worden de belangrijkste maatregelen en acties tegen maatschappelijke onrust beschreven, evenals aandachtspunten voor verdere versterking in de komende periode. Ambitie 1: Versterken van de verbinding met de samenleving en bevorderen van sociale cohesie Bereikte resultaten Om de maatschappelijke rust te waarborgen bij evenementen en demonstraties met risico op polarisatie of escalatie, heeft de politie in de regio Gooi en Vechtstreek de Verbindingsgroep opgericht. Deze groep fungeert als schakel tussen betrokkenen en het lokale bestuur. Door actief te luisteren en de situatie te monitoren, kan de Verbindingsgroep vroegtijdig signalen van mogelijke onrust opmerken en preventief ingrijpen. Dit stelt hen in staat om personen die escalatie kunnen veroorzaken aan te spreken en uit de anonimiteit te halen, met als doel evenementen en demonstraties vreedzaam te laten verlopen en escalaties te voorkomen. Dit jaar zijn 21 17

demonstraties geregistreerd, waarbij grote wanordelijkheden uitbleven. Vanaf dit jaar worden deze gegevens bijgehouden om een beter overzicht te krijgen van demonstraties en hun verloop. In aansluiting hierop is het overleg met partners hernieuwd om de samenwerking tussen scholen, religieuze gemeenschappen, serviceclubs, politie en gemeente te versterken. Dit overleg bevordert dialoog en activiteiten en helpt om spanningen in de samenleving vroegtijdig te signaleren. Door samen te werken met sleutelfiguren wordt de sociale cohesie verbeterd en polarisatie tegengegaan, wat helpt om maatschappelijke onrust te voorkomen en het vertrouwen in de lokale overheid te versterken. Vooruitblik In 2025 zal de gemeente Hilversum de aanpak verder versterken met het initiatief ‘Verkenning Maatschappelijk Ongenoegen’, in samenwerking met het zorg- en veiligheidsdomein en de inwoners van Hilversum. Dit initiatief richt zich op het beter in kaart brengen van onderliggende zorgen, gevoelens van onvrede en de dynamieken binnen de Hilversumse samenleving. Door samen met inwoners te onderzoeken waar deze zorgen vandaan komen, wil de gemeente niet alleen de oorzaken van maatschappelijke onrust beter begrijpen, maar ook concrete maatregelen ontwikkelen die bijdragen aan vertrouwen, stabiliteit en sociale cohesie.

Hierbij is het versterken van de verbinding tussen inwoners en overheid van belang, evenals het benutten van het krachtenspel binnen de samenleving. Het initiatief stimuleert een sterker samenspel door onderlinge dynamieken waar te nemen, bespreekbaar te maken en te verbinden, met als doel wederzijds begrip en de maatschappelijke samenwerking te verbeteren. Ambitie 2: Verhogen van informatiepositie en verbeteren van handelingsperspectief bij maatschappelijke onrust Bereikte resultaten De focus op veiligheid wordt voortgezet met het Veiligheidsconvenant Media Park 2023-2025. Dit convenant is gericht op het verbeteren van de samenwerking tussen de gemeente, politie en andere betrokken partijen op het Media Park om veiligheidsrisico’s, zoals criminaliteit en escalerende demonstraties, effectief aan te pakken. Binnen dit convenant is een duidelijke taakverdeling opgesteld die de samenwerking versterkt en bijdraagt aan het waarborgen van de openbare orde. Er is een vaste overlegstructuur, met twee keer per jaar een bestuurlijk overleg en drie keer per jaar overleg met het kernteam, bestaande uit vijf werkgroepen (informatiepositie, toezicht, operationele voorbereiding, strategie en governance) en een operationeel veiligheidsoverleg.

Het risicoprofiel voor het Media Park bevat een analyse van de belangrijkste veiligheidsrisico's, zoals niet-vreedzame demonstraties en verstoringen van het uitzendproces. Door deze risico's te prioriteren, kunnen de convenantpartners gerichte maatregelen treffen, zoals cameratoezicht en toegangscontrole, om de veiligheid op het Media Park te waarborgen. Tot slot is een voorstel gedaan voor de verdere professionalisering van de crisisorganisatie op het Media Park en zijn mogelijkheden verkend voor een verdeelsleutel om de kosten van beheersmaatregelen eerlijk te verdelen. Daarnaast is het handelingskader voor demonstraties vastgesteld in de driehoek, om demonstraties ordelijk te laten verlopen. Dit kader biedt richtlijnen voor de voorbereiding, het verloop en de afhandeling van demonstraties binnen Hilversum. Het waarborgt respect voor de vrijheid van meningsuiting en het recht op demonstreren, terwijl er snel kan worden ingegrepen wanneer de gezondheid, het verkeer of de openbare orde in gevaar komt. Demonstraties worden gecategoriseerd op risiconiveau om passende veiligheidsmaatregelen te nemen, met de nadruk op het faciliteren van vreedzame demonstraties. Intern is tevens het handelingskader OOV ontwikkeld, dat zich richt op incidenten gerelateerd aan maatschappelijke onrust. Dit kader biedt een gestructureerde aanpak voor effectieve opvolging van

18

dergelijke incidenten en versterkt de samenwerking tussen gemeente, politie en andere partners, wat zorgt voor een snelle en adequate reactie op verstoringen van de openbare orde. Vooruitblik In het district Gooi- en Vechtstreek worden de Versterkingsgelden van de NCTV ingezet om de aanpak van radicalisering, extremisme en maatschappelijke onrust te versterken. Een deel van deze middelen gaat naar een extern bureau voor evaluatie en verbetering van bestaande beleidsmaatregelen. Dit omvat betere signalering, sterkere samenwerking tussen gemeenten en partners en een effectieve reactie op verschillende dreigingen, zodat gemeenten beter kunnen anticiperen op veiligheidsuitdagingen. Daarnaast wordt gewerkt aan de implementatie van de fenomeenkaart voor online gestimuleerde ordeverstoringen. Deze kaart geeft inzicht in verstoringen van de openbare orde die worden aangewakkerd via sociale media. Door deze ontwikkelingen tijdig in kaart te brengen, kunnen dreigingen sneller worden aangepakt. Tot slot worden trainingen aangeboden aan gemeentemedewerkers op het gebied van maatschappelijke onrust, radicalisering en terrorisme, zodat zij beter zijn toegerust om complexe en gevoelige kwesties tijdig te signaleren en effectief aan te pakken.

19

3.4 Drugshandel op straat Drugsgebruik en drugshandel staan in de top vijf van sociale overlastvormen in de Veiligheidsmonitor en versterken de gevoelens van onveiligheid onder bewoners. Hoewel inwoners signaleren dat er drugs worden gebruikt of gedeald, melden zij dit minder vaak bij de politie of via anonieme kanalen, vaak omdat zij zichzelf niet als slachtoffer zien of denken dat er niets mee wordt gedaan. Hierdoor blijft de omvang van de problematiek vaak moeilijk zichtbaar. De drugsproblematiek is bovendien complex en moeilijk te beheersen, wat een langjarige en geïntegreerde aanpak vraagt. Ambities op het gebied van drugshandel op straat (IVP 2023-2026): • Vergroten van de zichtbaarheid en het inzicht in drugshandel op straat. • Intensiveren van preventie, toezicht en handhaving tegen drugsoverlast op straat.

Belangrijkste trends en ontwikkelingen De belangrijkste trends rondom drugshandel op straat in Hilversum laten zien dat dealers steeds vaker gebruikmaken van digitale kanalen om hun activiteiten te verhullen. Sociale media zoals Snapchat en Telegram worden veelvuldig ingezet voor het regelen van bestellingen en het verspreiden van bestellijsten. De discrete leveringen via deze platformen maken het voor de politie moeilijk om de handel in beeld te krijgen, omdat deze zich grotendeels onttrekt aan traditionele handhavingsmiddelen. Dit vergroot de uitdaging om drugscriminaliteit effectief aan te pakken, vooral omdat de verkoop vaak direct aan huis plaatsvindt. Daarnaast blijft de fysieke verkoop van drugs op straat een constante bron van overlast, met hotspots zoals de Groest, het station, speeltuinen en verschillende parkeerplaatsen. Dealers verplaatsen zich vaak per auto of scooter, wat zorgt voor verkeers- en geluidsoverlast en gevoelens van onveiligheid bij buurtbewoners. Door de verschuiving tussen fysieke en digitale verkoop blijft de aanpak van drugshandel complex en vraagt dit om gerichte maatregelen van politie en gemeente. Uit de Veiligheidsmonitor en de Hilversumse Monitor blijkt dat een deel van de Hilversumse bevolking overlast ervaart door drugshandel. Bijna de helft van de inwoners geeft aan dat de problematiek stabiel is gebleven of mogelijk is toegenomen.

Hoewel de zichtbaarheid door de verschuiving naar online kanalen lijkt af te nemen, blijft de overlast door fysieke handel merkbaar. Dit geeft aan dat er naast traditionele handhaving ook behoefte is aan nieuwe methoden die aansluiten bij de digitalisering van de drugshandel.

Voortgang en vooruitblik van de ambities op het gebied van drugshandel op straat Ambitie 1: Vergroten van de zichtbaarheid en het inzicht in drugshandel op straat Bereikte resultaten De gemeente Hilversum heeft de mogelijkheden voor de aanpak van drugscriminaliteit verder verkend, met een focus op de omvang, aard en onderliggende factoren van de problematiek. Hierbij is aandacht besteed aan risicogroepen, hotspots en sociale factoren die bijdragen aan deze vorm van criminaliteit. Door gebruik te maken van politiedata, interviews met professionals en straatinterviews met inwoners, is er inzicht verkregen in waar en hoe drugshandel zich voordoet en welke groepen het meeste risico lopen. Vooruitblik Drugscriminaliteit blijkt voornamelijk geconcentreerd in wijken zoals het centrum en het stationsgebied. Om deze problematiek aan te pakken, worden er projecten opgezet die gericht zijn op preventiecampagnes voor jongeren, intensivering van handhavingsmaatregelen in hotspots en versterking van de informatiepositie van politie en gemeente. Professionals krijgen trainingen om kwetsbare jongeren, zoals die met een licht verstandelijke beperking, sneller te herkennen en door te verwijzen naar passende ondersteuning. Om de online criminaliteit beter in kaart te brengen, 20

worden digitale experts ingezet om trainingen en workshops te verzorgen. Hiermee kunnen meer medewerkers signalen van digitale criminaliteit herkennen, wat de effectiviteit van de aanpak versterkt. Ook wordt een bewustwordingscampagne gestart om de meldingsbereidheid van inwoners te vergroten, zodat drugsoverlast sneller kan worden aangepakt. Ambitie 2: Intensiveren van preventie, toezicht en handhaving tegen drugsoverlast op straat Bereikte resultaten Door drugshandel op straat als prioriteit te stellen binnen het IVP, is de aandacht voor en samenwerking rondom dit thema vergroot. Signalen worden sneller opgepakt en effectiever aangepakt door gerichte handhavingsacties, extra capaciteit voor surveillance en opsporing en betere afstemming tussen betrokken partijen. Hotspots worden sneller in kaart gebracht, waardoor directe interventies mogelijk zijn bij overlast of criminele activiteiten. Preventieve maatregelen, zoals voorlichting en bewustwordingscampagnes, worden geïntegreerd in het bredere veiligheidsbeleid, wat de zichtbaarheid en impact van drugshandel vermindert. Daarnaast is het coffeeshopbeleid, inclusief het keurmerk voor Hilversumse coffeeshops, voortgezet en geïntensiveerd. Dit keurmerk stimuleert een veilige en verantwoorde bedrijfsvoering door coffeeshops te stimuleren zich aan regels te houden, zoals leeftijdscontrole en het voorkomen van overlast.

Twee keer per jaar voert de gemeente Hilversum samen met de politiecontroles uit bij de acht coffeeshops in de stad om naleving van de keurmerkeisen te waarborgen. Deze controles richten zich op het voorkomen van overtredingen, zoals verkoop aan minderjarigen en dragen bij aan de samenwerking met coffeeshophouders en de beheersing van overlast in de buurt. In juli 2023 is het 'Besluit gebiedsaanwijzing verbod gebruik drugs 2023' ingevoerd, waarmee specifieke gebieden, zoals het centrum, zijn aangewezen voor extra handhavingsmaatregelen tegen drugsovertredingen. Via de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) kan zo sneller en gerichter worden opgetreden. Tussen juli 2023 en juli 2024 zijn er 207 waarschuwingen uitgedeeld en 155 boetes opgelegd. Deze aanpak draagt bij aan een betere openbare orde en het veiligheidsgevoel in de aangewezen gebieden. Vooruitblik In 2025 worden extra projecten gestart om de aanpak van drugshandel te intensiveren en de leefbaarheid in Hilversum te versterken. Er wordt onderzocht welke extra locaties in de APV kunnen worden aangewezen voor handhaving, zodat vanaf 2025 bestuurlijke maatregelen als gebiedsverboden, dwangsommen en het sluiten van panden gericht kunnen worden ingezet tegen drugshandel.

Door deze maatregelen toe te passen tegen zowel dealers als gebruikers, wordt de handhaving in overlastlocaties versterkt en een duidelijk signaal afgegeven dat drugshandel en gebruik niet worden getolereerd. Parallel daaraan wordt een werkproces ontwikkeld voor intensiever toezicht en handhaving in risicogebieden zoals de Groest, het Oosterspoorplein, de Kleine Drift, stations en het Dudokpark. Dit proces richt zich op versterking van de informatiepositie van politie en Boa’s, waardoor drugshandel sneller kan worden opgespoord en bestuurlijke maatregelen effectiever kunnen worden toegepast. De zichtbaarheid en pakkans bij online drugshandel worden eveneens vergroot door de inzet van digitale experts en gerichte acties op digitale platforms. Een speerpunt binnen deze aanpak is de doorverwijzing van jongeren die het drugsverbod overtreden naar Bureau Halt. Door jongeren via educatieve trajecten te confronteren met de gevolgen van hun gedrag en begeleiding te bieden, wordt vroegtijdige interventie mogelijk, zodat verdere afglijding in de criminaliteit wordt voorkomen. Daarnaast zet de gemeente in op vrijetijdsmogelijkheden zoals stageplaatsen, sportfaciliteiten en ontmoetingsplekken die jongeren een positief alternatief bieden. 21

Samenwerking met het Sociaal Domein wordt versterkt door positieve rolmodellen in te zetten. Professionals zoals wijkagenten en Boa’s zullen daarnaast inwoners met verslavingsproblematiek actief doorverwijzen naar verslavingszorg. In samenwerking met scholen en het LEA wordt gekeken hoe deze samenwerking kan worden verbeterd, bijvoorbeeld door inloopspreekuren te organiseren of partners beter te positioneren. Tot slot worden deze activiteiten afgestemd op het gezondheidsbeleid van de gemeente Hilversum. Binnen deze aanpak wordt extra aandacht besteed aan het versterken van het veiligheidsgevoel in de wijken door in te zetten op een opgeruimde en nette omgeving, extra toezicht op het drugsverbod en verbinding met jongeren. Communicatiemiddelen, zoals borden die het drugsverbod aanduiden, worden ingezet om bewoners te informeren over waar drugsgebruik verboden is. Indien nodig kan het drugsverbod worden uitgebreid, terwijl positieve resultaten actief worden gecommuniceerd om het vertrouwen van bewoners verder te versterken.

22

4. Conclusie De uitvoering van het Integraal Veiligheidsplan (IVP) verloopt volgens plan, met gerichte acties op het gebied van preventie, handhaving en nazorg in samenwerking met partners zoals wijkverenigingen, welzijnsorganisaties, bedrijven, politie en het Openbaar Ministerie. Uit de voortgangsrapportage blijkt dat Hilversum een veilige en aangename woonplaats is en blijft, met een hoge leefbaarheid en een brede inzet op veiligheid en handhaving van de openbare orde. Dit wordt ondersteund door stabiele cijfers uit zowel de politierapportages als de Veiligheidsmonitor 2023. De leefbaarheid in de wijken blijft hoog, met een stabiele score van 7,6 voor leefbaarheid en een score van 7,5 voor het algemene veiligheidsgevoel onder inwoners. Om het veiligheidsgevoel en de leefbaarheid verder te versterken, zullen we gericht blijven inzetten op zichtbaarheid van handhaving in de wijken en het verhogen van de aangifte- en meldingsbereidheid. Daarnaast nemen we preventieve maatregelen tegen criminaliteit en veiligheidsrisico's en zorgen we dat nazorg aan slachtoffers goed geregeld is om de lokale veiligheid te verbeteren. In 2025 en 2026 wordt verder gewerkt aan het integraal veiligheidsplan. De voortgang daarvan wordt meegenomen in een volgende voortgangsrapportage.

23

Hoe veilig is Hilversum?

Veiligheidsmonitor gemeente Hilversum 2023 Juni 2024

www.ioresearch.nl

Colofon Uitgave Ipsos I&O Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam Zuiderval 70 7543 EZ Enschede

Rapportnummer 2024/concept

Datum juni 2024

Opdrachtgever Gemeente Hilversum

Auteurs

Rieneke Beeftink Wouter Andringa (red.)

Copyright Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.

Hoe veilig is Hilversum?

2 van 107

Inhoudsopgave Samenvatting _________________________________________________________________________________ 5 1

Inleiding ____________________________________________________________________________ 12 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6

2

Leefbaarheid woonbuurt ____________________________________________________________ 17 2.1 2.2 2.3 2.4

3

Totale overlast ____________________________________ 31 Fysieke verloedering ________________________________32 Sociale overlast ___________________________________35 Verkeersoverlast __________________________________ 38 Milieuoverlast ____________________________________ 41 Aanpak van buurtproblemen ___________________________ 44

Veiligheidsbeleving _________________________________________________________________ 46 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

5

Fysieke voorzieningen _______________________________ 17 Sociale cohesie ___________________________________ 20 Oordeel over de woonbuurt ____________________________ 24 Functioneren gemeente _____________________________ 26

Overlast in de buurt _________________________________________________________________ 31 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6

4

Over de Veiligheidsmonitor ____________________________ 12 Steekproef en respons _______________________________ 12 Vragenlijst ______________________________________ 13 Analyse ________________________________________ 13 Presentatie van cijfers _______________________________ 14 Leeswijzer ______________________________________ 15

Veiligheidsbeleving in de buurt _________________________ 46 Veiligheidsbeleving algemeen ___________________________53 Verwachte kans op slachtofferschap ______________________ 54 Discriminatie____________________________________ 55 Weerbaarheid ___________________________________ 58

Slachtofferschap traditionele criminaliteit __________________________________________ 62 5.1 5.2 5.3 5.4

Slachtofferschap traditionele criminaliteit __________________ 62 Slachtofferschap geweldsdelicten ________________________ 64 Slachtofferschap vermogensdelicten ______________________ 67 Slachtofferschap vandalismedelicten ______________________ 70

Hoe veilig is Hilversum?

3 van 107

6

Slachtofferschap online criminaliteit ________________________________________________ 73 6.1 6.2 6.3 6.4

7

Preventie ___________________________________________________________________________ 80 7.1 7.2 7.3 7.4

8

Preventief gedrag _________________________________ Preventieve maatregelen in en om de woning _________________ Online preventie __________________________________ Buurtpreventie ___________________________________

80 83 85 88

Burgers en politie___________________________________________________________________ 91 8.1 8.2 8.3 8.4

9

Slachtofferschap online criminaliteit _______________________73 Slachtofferschap online oplichting of fraude _________________ 75 Hacken _______________________________________ 76 Online bedreiging of intimidatie__________________________77

Contacten burgers met politie ___________________________ 91 Controle door de politie ______________________________ 94 Functioneren politie in de buurt _________________________ 94 Functioneren politie in het algemeen ______________________ 97

Bijlage - Trends en patronen in de landelijke Veiligheidsmonitor___________________ 100 9.1 9.2

Landelijke trends in de Veiligheidsmonitor __________________ 100 Patronen in de Veiligheidsmonitor _______________________ 105

Hoe veilig is Hilversum?

4 van 107

Samenvatting Hieronder zijn de belangrijkste resultaten van de Veiligheidsmonitor Hilversum 2023 beschreven. Allereerst door middel van een situatiebeschrijving en ontwikkelingen per veiligheidsthema en daarna door in te zoomen op wijken en benchmarks.

Figuur 0.1 - Leefbaarheid en veiligheid in Hilversum t.o.v. 2021

Hoe veilig is Hilversum?

5 van 79

Leefbaarheid woonomgeving: inwoners van Hilversum geven de leefbaarheid in de buurt, net als in 2021, het rapportcijfer 7,6.

De tevredenheid over de fysieke voorzieningen in de buurt is in Hilversum toegenomen van een 6,7 in 2021 naar een 6,8 in 2023. De ervaren sociale cohesie in de buurt scoort in Hilversum in 2023 een 6,3. Dit is vergelijkbaar met 2021. De leefbaarheid in de buurt krijgt het cijfer 7,6, net als in 2021. Ten opzichte van 2021 zijn inwoners van Hilversum in 2023 wel positiever gestemd over de onwikkeling van de buurt. Minder inwoners merken een achteruitgang in de ontwikkeling van hun buurt (van 16% naar 13%). Minder dan de helft van de inwoners is (zeer) tevreden over het functioneren van de gemeente als het gaat om de aanpak van leefbaarheid en veiligheid (45%). Dit is hetzelfde als in 2021. Vier op de tien zeggen dat gemeentelijke handhavers (vaak of soms) zichtbaar zijn in de buurt. Meer dan driekwart geeft dit aan voor andere plekken in de gemeente. Drie op de tien zijn (zeer) tevreden over het functioneren van de handhavers in de eigen gemeente. Zowel de zichtbaarheid van, als de tevredenheid met, gemeentelijke handhavers is vergelijkbaar met 2021.

Overlast in de buurt: 48 procent van de inwoners van Hilversum ervaren veel overlast. De ervaren overlast is vergeleken met 2021 gedaald (53%).

De totaal ervaren overlast door inwoners van Hilversum is gedaald van 53 procent in 2021 naar 48 procent in 2023. De meeste overlast wordt ervaren door verkeer, gevolgd door fysieke verloedering, milieuoverlast en sociale overlast. Net als de totaal ervaren overlast is ook de ervaren verkeersoverlast in de afgelopen twee jaren gedaald (van 40% naar 35%). De grootste veroorzaker van verkeersoverlast is volgens inwoners het parkeerprobleem. Ook de overlast door fysieke verloedering daalde van 24 procent in 2021 naar 21 procent in 2023. Hondenpoep op straat of in perken wordt door inwoners het vaakst genoemd. In vergelijking met 2021 zijn er in Hilversum in 2023 geen veranderingen in de ervaren milieuoverlast en sociale overlast. Milieuoverlast ondervinden inwoners het meest door geluid. In de sociale sfeer ervaren inwoners het vaakst overlast door buurtbewoners en rondhangende jongeren.

Veiligheidsbeleving: inwoners van Hilversum geven de veiligheid in hun buurt, net als in 2021, het rapportcijfer 7,5.

Het onveiligheidsgevoel in de eigen buurt veranderde de laatste twee jaren niet. Bijna een op de zes (16%) voelt zich er weleens onveilig. Algemeen gezien voelen bijna vier op de tien inwoners van Hilversum (37%) zich weleens onveilig. Ook dit cijfer is vergelijkbaar met 2021. Bijna een op de tien inwoners (8%) heeft het idee dat er veel criminaliteit in de eigen buurt voorkomt. Dit beeld veranderde de afgelopen twee jaren niet. Wel vonden in 2023 minder Hilversummers dat de criminaliteit in hun buurt het laatste jaar is afgenomen (van 6% naar 4%). Wat betreft vermijdingsgedrag doen inwoners van Hilversum het vaakst de deur ’s avonds niet open.

Hoe veilig is Hilversum?

6 van 107

De kans om slachtoffer te worden van oplichting via internet noemen inwoners van Hilversum het grootst (15%). In vergelijking met 2021 is de verwachte kans op slachtofferschap van zakkenrollerij of straatberoving met geweld hoger. De schaalscore voor persoonlijke weerbaarheid is in Hilversum in 2023 6,3 en is gelijk aan die in 2021. Het vaakst geven Hilversummers aan goed in staat te zijn om grenzen aan anderen duidelijk te maken (71%).

Slachtofferschap: inwoners van Hilversum waren in 2023 vaker slachtoffer van traditionele criminaliteit dan in 2021. Het slachtofferschap van online criminaliteit daalde in 2023 ten opzichte van 2021.

Het slachtofferschap van traditionele criminaliteit is in Hilversum gestegen van 19 procent in 2021 naar 23 procent in 2023. Achtereenvolgens waren de Hilversummers in 2023 met name slachtoffer van vermogensdelicten, vernielingen en geweldsdelicten, waarbij het aantal vermogensdelicten toenam sinds 2021 van 10 procent naar 12 procent. Zowel de aangifte-, als de meldingsbereidheid in Hilversum nam af ten opzichte van twee jaar eerder. De aangiftebereidheid daalde van 31 procent naar 23 procent, voor meldingsbereidheid betreft dit een daling van 36 procent naar 31 procent. Voor vernielingen en geweldsdelicten was de meldingsbereidheid lager dan in 2021. Het slachtofferschap van online criminaliteit is in Hilversum in 2023 in vergelijking met 2021 gedaald van 18 procent naar 15 procent. De online criminaliteit betrof achtereenvolgens online oplichting of fraude, hacken, online bedreiging of intimidatie of een ander misdrijf via internet, waarbij het slachtofferschap van hacken afnam van 7 procent in 2021 naar 5 procent in 2023.

Preventie: de somscore voor preventief gedrag is in Hilversum afgenomen van 2,1 in 2021 naar 2,0 in 2023.

Het preventief gedrag van de inwoners van Hilversum is er de afgelopen twee jaren op achteruitgegaan. Inwoners van Hilversum laten in 2023 wel vaker hun licht ’s avonds branden wanneer er niemand thuis is en laten ook vaker waardevolle spullen thuis om diefstal te voorkomen dan in 2021. Voor preventieve maatregelen in en rondom het huis scoren inwoners, net zoals in 2021, een 1,6. Het vaakst hebben zij extra veiligheidssloten of grendels op ramen en/of deuren (60%), dit is minder dan in 2021 (65%). Het gebruik van camerabewaking is tussen 2021 en 2023 toegenomen (van 15% naar 22%). De somscore voor online preventie betreft in Hilversum in 2023 een 2,6. Dit is vergelijkbaar met 2021. Het vaakst kiezen inwoners sterke wachtwoorden die niet te raden zijn. Vergeleken met 2021 veranderden inwoners van Hilversum minder vaak hun wachtwoord (van 32% naar 29%). Ook wordt een firewall door Hilversummers minder vaak gebruikt dan twee jaar eerder (van 42% naar 36%).

Hoe veilig is Hilversum?

7 van 107

Contact burgers en politie: een derde is (zeer) tevreden over het functioneren van de politie in de buurt, drie op de tien zijn (zeer) tevreden over de zichtbaarheid van de politie in de buurt. Dat beeld is gelijk aan 2021.

Een kwart van de Hilversummers heeft in de afgelopen twaalf maanden een of meerdere keren contact gehad met de politie. Van hen zijn zeven op de tien (heel) tevreden over hun laatste contact met de politie. Dit is vergelijkbaar met 2021. Een derde van de inwoners is, net als in 2021, (heel) tevreden met de zichtbaarheid van de politie in de buurt. Drie op de tien zijn (heel) tevreden over het functioneren van de politie in de buurt. Van deze laatste groep is ongeveer de helft het eens met de stelling dat de politie weinig contact heeft met de bewoners uit de buurt. Dit percentage is lager dan in 2021.

Wijken vergeleken Wijken vergeleken: Noordwest, Zuid en Hilversumse Meent scoren relatief beter op verschillende indicatoren van leefbaarheid en veiligheid. Centrum en Noordoost vallen op met relatief lagere scores voor leefbaarheid en veiligheid. Noordwest, Zuid en Hilversumse Meent scoren op de meeste indicatoren significant beter dan gemiddeld in de gemeente. Inwoners van deze wijken geven zowel de leefbaarheid, als de veiligheid van hun woonbuurt een hoger rapportcijfer dan gemiddeld. Bovendien ervaren zij een sterkere sociale cohesie dan gemiddeld, waarbij in de wijk Zuid de sociale cohesie hoger is dan in 2021. De wijken Noordwest en Hilversumse Meent hebben, met uitzondering van sociale overlast in Noordwest, significant minder vaak te maken met alle vormen van overlast in de buurt. Ook scoren inwoners van alle drie deze wijken hoger dan gemiddeld op preventief gedrag en inwoners van Noordwest hoger op preventieve maatregelen in en rondom de woning. In Hilversumse Meent zijn de inwoners wel minder tevreden met de zichtbaarheid en het functioneren van de politie in de buurt. Centrum en Noordoost scoren op de meeste indicatoren significant slechter dan gemiddeld in de gemeente. De inwoners van deze wijken beoordelen de leefbaarheid van de woonbuurt met een lager rapportcijfer, terwijl in Centrum relatief meer inwoners vinden dat hun buurt achteruitgaat.

In Centrum en Noordoost ervaren inwoners eveneens minder sociale cohesie dan gemiddeld. Inwoners van Centrum hebben vaker te maken met alle vormen van overlast; inwoners van Noordoost scoren slechter op verkeersoverlast en fysieke verloedering. De inwoners van Noordoost geven de veiligheid van hun woonbuurt een lager rapportcijfer en hebben vaker het idee dat er criminaliteit in hun wijk voorkomt. Ook zijn zij vaker slachtoffer van geweldsdelicten. Inwoners van Centrum scoren lager op preventief gedrag en preventieve maatregelen in en rondom het huis dan gemiddeld. Inwoners van Noordoost nemen eveneens minder preventieve maatregelen in en rondom het huis. De score op preventief gedrag is in Noordoost vergelijkbaar met het gemeentelijke gemiddelde, maar is wel hoger dan in 2021. In Centrum zijn de inwoners wel vaker tevreden met de zichtbaarheid en het functioneren van de politie in de buurt.

Hoe veilig is Hilversum?

8 van 107

Zuidoost, Zuidwest en Oost scoren op de meeste indicatoren gelijk aan het gemeentelijk gemiddelde. Inwoners van Oost geven de leefbaarheid een lager rapportcijfer en ervaren een minder sterke sociale cohesie dan gemiddeld. Inwoners van Zuidwest vinden vaker dat hun woonbuurt achteruit is gegaan. Inwoners van Zuidoost beoordelen de leefbaarheid positiever, waarbij het rapportcijfer voor de leefbaarheid hoger is dan in 2021. In Zuidoost scoren inwoners ook hoger op preventief gedrag en preventieve maatregelen in en rondom het huis dan gemiddeld.

Hilversum vergeleken Benchmark: inwoners van Hilversum ervaren vaker overlast en zijn vaker slachtoffer van traditionele criminaliteit dan gemiddeld in Nederland, het district Gooi en Vechtstreek en de politie-eenheid Midden-Nederland. Ook op preventief gedrag en preventieve maatregelen scoren inwoners van Hilversum lager.

De waardering voor de kwaliteit van de fysieke voorzieningen in de buurt ligt in Hilversum boven het landelijk gemiddelde. Inwoners van Hilversum zijn minder vaak ontevreden over het functioneren van de gemeente in de aanpak van leefbaarheid en veiligheid. De totaal ervaren overlast is in Hilversum significant hoger dan het landelijk gemiddelde, met name de ervaren overlast door verkeersoverlast valt op. Ook het algemene onveiligheidsgevoel is in Hilversum hoger dan gemiddeld in Nederland. Inwoners van Hilversum zijn vaker slachtoffer van traditionele criminaliteit, terwijl hun aangiftebereidheid relatief lager is. Inwoners van Hilversum vertonen eveneens minder preventief gedrag en nemen minder preventieve maatregelen in en rondom het huis, maar scoren hoger op online preventie dan het landelijk gemiddelde. De inwoners van Hilversum geven een lager rapportcijfer aan de leefbaarheid van de buurt dan gemiddeld in het district Gooi en Vechtstreek. De score voor sociale cohesie is lager; die voor de kwaliteit van de fysieke voorzieningen in de buurt hoger. De totaal ervaren overlast is in Hilversum significant hoger dan in het district Gooi en Vechtstreek. Dit wordt met name veroorzaakt door verkeers-, sociale en milieuoverlast. Hilversummers beoordelen de veiligheid met een lager rapportcijfer en er is vaker sprake van een onveiligheidsgevoel in de buurt.

Ook de persoonlijke weerbaarheid scoort relatief laag in Hilversum. Inwoners van Hilversum zijn ten opzichte van het district Gooi en Vechtstreek vaker het slachtoffer van traditionele criminaliteit. Dat is zo voor zowel geweld, als voor vermogensdelicten en vernielingen. Online criminaliteit komt in Hilversum minder vaak voor. De meldings- en aangiftebereidheid is in Hilversum lager. Ook hun scores op preventief gedrag en preventieve maatregelen rondom huis zijn relatief gezien lager dan in het district Gooi en Vechtstreek. Wat betreft leefbaarheid zijn de inwoners van Hilversum meer tevreden met de fysieke voorzieningen in de buurt dan gemiddeld in de politie-eenheid Midden-Nederland. Zij ervaren echter ook een minder sterke sociale cohesie. De totaal ervaren overlast is in Hilversum significant hoger dan in de politie-eenheid Midden-Nederland. Zowel door verkeers-, als milieuoverlast ervaren inwoners vaker overlast.

Hoe veilig is Hilversum?

9 van 107

Inwoners van Hilversum zijn ten opzichte van de politie-eenheid Midden-Nederland relatief vaker het slachtoffer van traditionele criminaliteit. Dat is met name zo voor vandalismedelicten. De aangiftebereidheid is in Hilversum lager dan in de politie-eenheid. Ook scoort Hilversum relatief laag op preventief gedrag en preventieve maatregelen rondom het huis dan in de politieeenheid Midden-Nederland. De tevredenheid met het functioneren en de zichtbaarheid van de politie in de buurt is in Hilversum lager dan gemiddeld in de politie-eenheid.

Hoe veilig is Hilversum?

10 van 107

Inleiding

Hoe veilig is Hilversum?

11 van 107

1

Inleiding De Veiligheidsmonitor is een tweejaarlijks terugkerend bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap. De Veiligheidsmonitor wordt uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, gemeenten en politie. In 2023 heeft Hilversum meegedaan aan de Veiligheidsmonitor. Dit rapport doet verslag van dit grootschalige onderzoek. Achtereenvolgens bespreken we in dit inleidende hoofdstuk de achtergrond van de Veiligheidsmonitor (par. 1.1), de steekproef en respons (par. 1.2), de vragenlijst (par. 1.3), de weging en analyse (par. 1.4), de presentatie van cijfers (par. 1.5) en de leeswijzer (par. 1.6).

1.1

Over de Veiligheidsmonitor

Het Ministerie van Justitie en Veiligheid laat tweejaarlijks 65.000 enquêtes onder de Nederlandse bevolking afnemen door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en Ipsos I&O. Individuele gemeenten kunnen zich aansluiten bij de Veiligheidsmonitor (deelnemers). Deelnemers aan de Veiligheidsmonitor kopen enquêtes in bij Ipsos I&O, boven op de enquêtes die vanuit het landelijke deel voor hun eigen gemeente beschikbaar zijn. Daarbij kunnen deelnemers zelf kiezen met welke frequentie ze aan de Veiligheidsmonitor willen deelnemen (tweejaarlijks of anders).

Meer informatie over de Veiligheidsmonitor is na te lezen op de website van de Veiligheidsmonitor (www.veiligheidsmonitor.nl).

1.2

Steekproef en respons

Voor dit onderzoek is door het CBS een aselecte steekproef getrokken van 4.856 inwoners1 uit de Basisregistratie Personen (BRP) van de gemeente Hilversum. Bij het trekken van de steekproef is rekening gehouden met het schaalniveau waarop de gemeente Hilversum informatie wenst te ontvangen. De gemeente wil graag inzicht in de ervaren veiligheid op gemeente- en wijkniveau. De geselecteerde inwoners kregen in augustus 2023 een brief thuis met een persoonlijke uitnodiging voor deelname aan het onderzoek en konden vervolgens tot november online de vragenlijst invullen. Aan non-responders is tweemaal een herinnering per post gestuurd. In totaal hebben 1.620 van de 4.856 geselecteerde inwoners een volledige vragenlijst ingevuld. Dit komt neer op een respons van 33,4 procent. Het landelijke responspercentage van de Veiligheidsmonitor 2023 bedraagt 33,1 procent.

1

Het betreft inwoners van 15 jaar en ouder in particuliere huishoudens. Dit is exclusief inwoners die verblijven in instellingen, inrichtingen en tehuizen.

Hoe veilig is Hilversum?

12 van 107

Er hebben 170 inwoners van Hilversum deelgenomen aan de landelijke Veiligheidsmonitor. Deze zijn toegevoegd aan het respondentenbestand. De totale respons in Hilversum komt daarmee uit op 1.790. In de separate bijlage tabellenboek is de responsverdeling opgenomen, uitgesplitst naar persoonlijke kenmerken. In onderstaande tabel is de respons per wijk opgenomen. Tabel 1.1 - Respons per wijk Wijknaam

Respons

Responspercentage (Ipsos I&O)

Centrum

224

28,3

Noordwest

236

37,0

Zuidwest

217

33,4

Zuid

242

37,8

Zuidoost

222

32,9

Oost

223

31,0

Noordoost

222

32,6

Hilversumse Meent

204

35,7

Hilversum

1790

33,4

1.3

Vragenlijst

De vragenlijst van de Veiligheidsmonitor bestaat uit 12 standaard vragenblokken waarin verschillende onderwerpen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid aan bod komen. Hilversum heeft geen gebruik gemaakt van de vrije ruimte van de vragenlijst om vragen over lokale onderwerpen toe te voegen. Het kader hieronder geeft een overzicht van de verschillende onderwerpen in de vragenlijst van Hilversum.

Overzicht van vraagblokken in vragenlijst van de Veiligheidsmonitor:

•

Leefbaarheid woonbuurt

•

Beleving overlast in de buurt

• • • •

1.4

•

Oordeel functioneren politie algemeen

Veiligheidsbeleving

•

Oordeel functioneren gemeente

Slachtofferschap

•

Preventie

Tevredenheid laatste politiecontact en controle door politie

•

Discriminatie

•

Achtergrondkenmerken

Oordeel functioneren politie in de buurt

Analyse

Voor steekproefonderzoek is het van groot belang dat de steekproef op grond waarvan uitspraken worden gedaan zo veel mogelijk representatief is voor de populatie waarnaar wordt gegeneraliseerd. Om de representativiteit van de steekproef te vergroten is een weging toegepast. Weging is een rekenkundige bewerking, die ervoor zorgt dat een eventuele scheefheid van de respons ten opzichte van de populatie wordt gecorrigeerd.

Hoe veilig is Hilversum?

13 van 107

Dit gebeurt door bevolkingsgroepen die in de respons onder- dan wel oververtegenwoordigd zijn zwaarder of juist minder zwaar in de resultaten mee te laten tellen. Aan het databestand van de Veiligheidsmonitor is door het CBS een weging toegevoegd. In deze weging zijn onder andere de volgende kenmerken meegenomen: leeftijd, geslacht, huishoudgrootte, stedelijkheidsgraad en herkomst. De steekproef van de Veiligheidsmonitor is dankzij de weging op deze kenmerken representatief voor de bevolking van gemeente Hilversum.

1.5

Presentatie van cijfers

In dit rapport worden de resultaten voornamelijk op twee wijzen gepresenteerd: • Een deel van de resultaten wordt gepresenteerd in de vorm van percentages, bijvoorbeeld het percentage personen dat ergens tevreden over is. Bij de berekening van de percentages in deze rapportage is de werkwijze van het CBS gevolgd: de ‘weigert’- en ‘weet niet’-antwoorden zijn niet buiten beschouwing gelaten. • In dit rapport wordt veel gebruik gemaakt van zogenoemde schaalscores. Dit zijn cijfermatige samenvattingen van meerdere met elkaar samenhangende vragen. Bij de berekening van deze scores is de werkwijze van het CBS gevolgd: de waarde van iedere schaalscore varieert op een schaal tussen 0 en 10. Bij de berekening van de schaalscores zijn de ‘weigert’- en ‘weet niet’antwoorden, eveneens conform CBS-werkwijze, wel buiten beschouwing gelaten.

Let op! Een schaalscore staat niet gelijk aan een rapportcijfer, omdat de indicatoren zijn samengesteld op basis van percentages en niet op basis van rapportcijfers.

De uitkomsten van Hilversum zijn in dit rapport afgezet tegen de resultaten in het district, de politie-eenheid en de landelijke cijfers over 2023 (Nederland). In het rapport wordt hiernaar verwezen als de referentiegebieden. Daarnaast worden de uitkomsten van Hilversum ook vergeleken met vier referentiegemeenten: Amstelveen, Blaricum, Laren en Wijdemeren. De uitkomsten volgens de geografische indeling van de politie (basisteam, district en politieeenheid) zijn opgenomen in de bijlage tabellenboek. Tabel 1.2 - Geografische indeling gemeente Hilversum Basisteam(s) Gooi en Vechtstreek-Zuid

District

Veiligheidsregio

Eenheid

Gooi en Vechtstreek

Gooi en Vechtstreek

Midden-Nederland

Verschillen tussen de resultaten van de referentiegebieden en de gemeente Hilversum, en tussen de resultaten van de wijken en het gemiddelde van de gemeente Hilversum, worden beschreven als deze significant zijn. Het is dan minimaal 95 procent zeker dat de resultaten ook daadwerkelijk van elkaar verschillen en het gevonden verschil niet te wijten is aan toeval. Ook verschillen tussen de uitkomsten van 2023 en 2021 voor de gemeente Hilversum en de gebieden van de gemeente worden alleen beschreven als deze significant zijn. Verschillen tussen de resultaten van de referentiegemeenten en de gemeente Hilversum worden beschreven als deze groter zijn dan 3 procentpunt (bij percentages) of 0,3 punt (bij rapportcijfers en indicatoren).

Hoe veilig is Hilversum?

14 van 107

Bij enkele resultaten in het rapport kan het voorkomen dat er vermeld wordt dat deze indicatief zijn. Er zijn dan minder dan 50 waarnemingen om dit resultaat op te baseren, omdat de bijbehorende vraag slechts aan een gedeelte van de respondenten is gesteld. Dit is bijvoorbeeld het geval bij ‘tevredenheid over contact met de politie’, die vragen zijn alleen aan inwoners gesteld die in het afgelopen jaar daadwerkelijk contact met de politie hebben gehad. In dit soort gevallen wil indicatief zeggen dat dit specifieke resultaat niet als representatief kan worden beschouwd voor de hele populatie.

1.6

Leeswijzer

In de hoofdstukken 2 tot en met 4 worden de resultaten gepresenteerd over achtereenvolgens de leefbaarheid van de woonbuurt, beleving van buurtoverlast en veiligheidsbeleving. De hoofdstukken 5 en 6 gaan in op slachtofferschap van traditionele criminaliteit en online criminaliteit. Hoofdstuk 7 geeft een beeld van genomen preventiemaatregelen en buurtpreventie en hoofdstuk 8 behandelt de tevredenheid over de politie. In hoofdstuk 9 geven we een korte samenvatting van landelijke trends en patronen in de Veiligheidsmonitor. Bij dit rapport horen verder een Excel-bestand (‘tabellenboek’) met alle uitkomsten van de Veiligheidsmonitor en een overzicht van de Indicatoren Kernbeleid Veiligheid voor Hilversum, en de vragenlijst. Deze zijn als separate bijlagen meegeleverd.

Hoe veilig is Hilversum?

15 van 107

Leefbaarheid woonbuurt

Hoe veilig is Hilversum?

16 van 107

2

Leefbaarheid woonbuurt Dit hoofdstuk gaat over de leefbaarheid van de woonomgeving in Hilversum. In paragraaf 2.1 wordt de door inwoners ervaren kwaliteit van fysieke voorzieningen in de woonbuurt beschreven. In paragraaf 2.2 staat de betrokkenheid van inwoners bij de woonbuurt, oftewel de sociale cohesie in Hilversum centraal. Paragraaf 2.3 beschrijft hoe de inwoners de leefbaarheid beoordelen en hoe zij de ontwikkeling van de buurt ervaren. Paragraaf 2.4 sluit af met de tevredenheid over het functioneren van de gemeente als het gaat om leefbaarheid en veiligheid, en over zichtbaarheid van de gemeentelijke handhavers.

2.1

Fysieke voorzieningen

De aanwezigheid van fysieke voorzieningen en het onderhoud hiervan kunnen van invloed zijn op de leefbaarheid van de eigen woonbuurt. Bewoners is gevraagd hoe tevreden zij zijn over vijf voorzieningen in hun eigen leefomgeving (Figuur 2.1). Daarnaast is op basis van de scores op deze vijf stellingen een schaalscore ‘fysieke kwaliteit’ berekend (Figuur 2.2).

De schaalscores voor fysieke kwaliteit zijn berekend op basis van de vijf stellingen over fysieke voorzieningen. De schaalscore kan variëren tussen 0 en 10. Hoe hoger de score, des te meer inwoners de kwaliteit van de aanwezige fysieke voorzieningen waarderen.

Figuur 2.1 - Tevredenheid fysieke voorzieningen

De straatverlichting

6%

Figuur 2.2 - Fysieke kwaliteit (schaalscore)

86%

Hilversum

6,8 6,7 6,6 6,6

Onderhoud plantsoenen en parken

9%

72%

Onderhoud stoepen, straten en pleintjes

DI Gooi en Vechtstreek PE Midden­ Nederland

13%

69%

Amstelveen

7,1 7,1

De speelplekken voor kinderen

11%

Blaricum

6,5 6,8

Laren

6,3 6,5

Wijdemeren

6,2 6,0

Nederland 2023

6,5 6,5

De voorzieningen voor jongeren

57%

15%

50%

42%

0%

(heel) ontevreden (heel) tevreden

Hoe veilig is Hilversum?

6,5 6,5

50%

100%

2021

0

2

4

6

8

10

17 van 107

Inwoners van Hilversum is gevraagd wat zij vinden van de verschillende fysieke voorzieningen in hun woonbuurt. Het meest tevreden zijn zij met de straatverlichting. Bijna negen op de tien inwoners (86%) vinden dat hun woonbuurt goed verlicht is. Met de voorzieningen voor jongeren zijn inwoners relatief het minst tevreden, vier op de tien Hilversummers (42%) geven aan hier tevreden over te zijn. De schaalscore voor fysieke kwaliteit, die alle vijf de voorzieningen omvat, bedraagt in Hilversum in 2023 een 6,8. De waardering over de fysieke kwaliteit is in Hilversum significant hoger dan in het district Gooi en Vechtstreek (6,6), de politie-eenheid Midden-Nederland (6,5) en Nederland (6,5). Zo zijn Hilversummers vaker tevreden over de straatverlichting, het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes, evenals over het onderhoud van plantsoenen en parken dan in voornoemde referentiegebieden. Ook is de schaalscore voor fysieke kwaliteit in Hilversum groter dan in de referentiegemeenten Blaricum (6,5), Laren (6,3) en Wijdemeren (6,2). De schaalscore is in Hilversum daarentegen lager dan in de gemeente Amstelveen. In deze gemeente betrof de schaalscore in 2023 een 7,1. De tevredenheid over fysieke voorzieningen is in de gemeente Hilversum licht toegenomen van 6,7 in 2021 naar 6,8 in 2023.

Hilversummers tonen in 2023 meer tevredenheid over het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes.

6,8

is in Hilversum de score voor de fysieke kwaliteit van de buurt.

Dit is hoger dan in de referentiegebieden.

Hoe veilig is Hilversum?

18 van 107

Figuur 2.3 - Schaalscores fysieke kwaliteit per wijk 10

2023

8 6,8 6,7

6,4 6,6

6,6 6,7

6,9 6,8

6,8

6,6 6,6

6,5

6,9

6,6

6,8 6,8

2021

7,1 7,1

6 4 2 0

De schaalscore voor fysieke kwaliteit is ook beschikbaar op wijkniveau. Op wijkniveau is de waardering voor de fysieke kwaliteit in Hilversumse Meent (7,1) significant hoger dan in de gemeente (6,8). In Hilversumse Meent is de tevredenheid over bijna alle fysieke voorzieningen hoger dan gemiddeld, alleen de waardering voor het onderhoud van plantsoenen en parken is gelijk aan het gemiddelde. De laagste schaalscores voor de fysieke kwaliteit zijn te vinden in Centrum (6,4) en Zuidoost (6,6). In deze wijken zijn inwoners minder vaak tevreden over speelplekken voor kinderen en jongerenvoorzieningen dan het gemeentelijke gemiddelde. Inwoners van Centrum zijn ook relatief minder vaak tevreden met het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes. Op wijkniveau zijn er geen significante ontwikkelingen in de schaalscore fysieke kwaliteit. Tabel 2.1 - Stellingen fysieke kwaliteit per wijk (percentage (heel) tevreden) Onderhoud

Onderhoud

De

De

De

stoepen, straten

plantsoenen

straatverlichting

speelplekken

voorzieningen

en pleintjes

en parken

voor kinderen

voor jongeren

Centrum

62%

69%

84%

40%

29%

Noordwest

75%

72%

85%

38%

26%

Zuidwest

69%

72%

89%

59%

53%

Zuid

71%

76%

87%

57%

38%

Zuidoost

67%

72%

84%

51%

34%

Oost

68%

71%

83%

71%

48%

Noordoost

67%

72%

88%

63%

51%

77%

74%

91%

71%

62%

69%

72%

86%

57%

42%

Hilversumse Meent Hilversum

Hoe veilig is Hilversum?

19 van 107

Uitleg tabel De zogenaamde stoplichttabel laat zien hoe bewoners uit verschillende wijken oordelen over de fysieke voorzieningen in de wijk ten opzichte van het gemeentelijk gemiddelde. Dit is per wijk en per stelling met verschillende kleuren aangegeven: Rood: negatiever dan het gemeentelijk gemiddelde Grijs: vergelijkbaar met het gemeentelijk gemiddelde Blauw: positiever dan het gemeentelijk gemiddelde

2.2

Sociale cohesie

De leefbaarheid van een woonbuurt wordt niet alleen bepaald door de aanwezigheid en kwaliteit van fysieke voorzieningen. Ook de sociale cohesie in de woonbuurt speelt hierbij een rol. Bij sociale cohesie gaat het om de mate waarin burgers vinden dat zij zelf en anderen betrokken zijn bij hun woonbuurt. Aan de inwoners zijn acht stellingen voorgelegd over sociale cohesie (Figuur 2.4). Daarnaast is op basis van de scores op vier van de acht voorgelegde stellingen een schaalscore berekend (Figuur 2.5).

De schaalscores voor sociale cohesie zijn berekend op basis van de stellingen ‘de mensen gaan in deze buurt op een prettige manier met elkaar om’, ‘ik voel me thuis bij de mensen in de buurt’, ‘ik woon in een gezellige buurt waar mensen elkaar helpen’ en ‘de mensen kennen elkaar in deze buurt nauwelijks’. De schaalscore kan variëren tussen 0 en 10. Hoe hoger de score, des te positiever men is over de sociale cohesie in de eigen woonbuurt.

Hoe veilig is Hilversum?

20 van 107

Figuur 2.4 - Stellingen over sociale cohesie * in schaalscore sociale cohesie Ik zou mijn huissleutel aan de buren durven geven, bij vakantie e.d. De mensen in de buurt gaan op een prettige manier met elkaar om * Ik ben tevreden over de bevolkingssamenstelling in de buurt

75%

Hilversum

6,3 6,3

4%

74%

DI Gooi en Vechtstreek

6,6 6,5

11%

66%

PE Midden­ Nederland

6,4 6,5

12%

59%

Amstelveen

6,2 6,3

11%

58%

Blaricum

6,7 6,6

Laren

6,8 6,8

Wijdemeren

6,8 6,7

Nederland

6,4 6,4

15%

Ik voel me thuis bij de mensen in de buurt * Ik woon in een gezellige buurt waar mensen elkaar helpen * In de buurt mensen durven aanspreken op onwenselijk gedrag

16%

Ik heb veel contact met andere buurtbewoners De mensen kennen elkaar in deze buurt nauwelijks *

Figuur 2.5 - Sociale cohesie (schaalscore)

48%

31%

33%

46%

33%

100% 50% (helemaal) mee oneens

0%

50% 100%

(helemaal) mee eens

2023 2021

0

2

4

6

8

10

Driekwart van de inwoners durft de huissleutel bij de buren af te geven wanneer zij lang weggaan, bijvoorbeeld met vakantie. Ongeveer hetzelfde aandeel Hilversummers vindt dat de mensen in de buurt op een prettige manier met elkaar omgaan. Daartegenover staat dat maar een derde van de inwoners aangeeft veel contact te hebben met andere buurtbewoners. De enige negatief geformuleerde stelling: ‘De mensen kennen elkaar in deze buurt nauwelijks’, wordt door bijna de helft van de inwoners (46%) niet onderschreven. In Hilversum bedraagt de schaalscore voor sociale cohesie in 2023 een 6,3. Inwoners van Hilversum ervaren een minder sterke sociale cohesie dan in het district Gooi en Vechtstreek (6,6) en de politie-eenheid Midden-Nederland (6,4). Hilversum scoort op alle vier de stellingen van sociale cohesie lager dan in voornoemde referentiegebieden. Ook in drie van de vier referentiegemeenten, te weten Blaricum (6,7), Laren (6,8) en Wijdemeren (6,8), zijn inwoners positiever over de sociale cohesie in de eigen woonbuurt dan in Hilversum.

6,3

Hilversum scoort relatief laag op sociale cohesie in vergelijking met

het district Gooi en Vechtstreek en politie-eenheid Midden-Nederland.

Hoe veilig is Hilversum?

21 van 107

Figuur 2.6 - Schaalscores sociale cohesie per wijk 10 2023

2021

8 6,3 6,3

6

6,1 5,9

6,6 6,5

6,4 6,2

6,8

6,9 6,9 6,4

6,4 6,2

6,0

6,3

5,8 5,9

4

2

0

Op wijkniveau is de schaalscore voor sociale cohesie in Centrum (6,1), Oost (6,0) en Noordoost (5,8) significant lager dan het gemeentelijke gemiddelde (6,3). Tabel 2.2. laat zien dat zowel in Centrum, als in Noordoost inwoners het minder vaak eens zijn met drie van de vier stellingen over sociale cohesie. In de wijken Zuid (6,8), Hilversumse Meent (6,9) en Noordwest (6,6) is er juist sprake van een significant hogere schaalscore voor sociale cohesie dan het gemeentelijke gemiddelde. In Zuid en Hilversumse Meent is het men het vaker eens met drie van de vier stellingen die wijzen op betrokkenheid bij de buurt. In vergelijking met 2021 is de sociale cohesie in Zuid toegenomen. De schaalscore ging van 6,4 naar 6,8, vooral omdat inwoners positiever zijn over de gezelligheid en hoe mensen elkaar helpen. De overige stellingen die betrekking hebben op sociale cohesie in de wijk, maar niet in de schaalscore zitten, laten ongeveer hetzelfde beeld zien (tabel 2.3). Zo geven onder meer inwoners van de wijken Centrum en Noordoost minder vaak hun huissleutel aan buren bij langere afwezigheid en zijn inwoners in Noordoost minder vaak tevreden met de bevolkingssamenstelling van de buurt. Gekeken naar de wijken met een hogere sociale cohesie durven inwoners van Zuid en Hilversumse Meent vaker mensen aan te spreken op ongewenst gedrag.

Hoe veilig is Hilversum?

22 van 107

Tabel 2.2 - Stellingen schaalscore sociale cohesie per wijk (percentage (helemaal) mee eens) De mensen in de

De mensen in de

Ik woon in een gezellige

Ik voel me thuis bij

buurt kennen

buurt gaan op een

buurt waar mensen

de mensen in de

elkaar nauwelijks

prettige manier

elkaar helpen

buurt

met elkaar om Centrum

43%

70%

50%

46%

Noordwest

27%

77%

53%

63%

Zuidwest

31%

76%

59%

65%

Zuid

29%

82%

71%

69%

Zuidoost

29%

76%

57%

63%

Oost

36%

70%

57%

56%

Noordoost

38%

62%

47%

50%

Hilversumse Meent

17%

85%

77%

60%

Hilversum

33%

74%

58%

59%

Tabel 2.3 – Overige stellingen sociale cohesie per wijk (percentage (helemaal) mee eens) Ik heb veel contact

Ik ben tevreden over

Huissleutel aan buren

In de buurt mensen

met andere

de bevolkings-

durven geven bij

durven aanspreken

buurtbewoners

samenstelling in de

langere afwezigheid

op onwenselijk

buurt

gedrag

Centrum

30%

62%

60%

46%

Noordwest

30%

73%

87%

55%

Zuidwest

35%

63%

80%

43%

Zuid

36%

75%

82%

53%

Zuidoost

35%

70%

74%

51%

Oost

31%

62%

74%

43%

Noordoost

28%

55%

66%

42%

Hilversumse Meent

42%

61%

86%

57%

Hilversum

33%

66%

75%

48%

Hoe veilig is Hilversum?

23 van 107

2.3

Oordeel over de woonbuurt

De inwoners van Hilversum is ook een aantal algemene vragen voorgelegd over de ontwikkeling van hun eigen woonbuurt. Vindt men dat de eigen buurt in het afgelopen jaar vooruit of achteruit is gegaan? Het oordeel over de ontwikkeling van de woonbuurt wordt uitgedrukt in het aandeel inwoners dat zegt dat de buurt vooruit is gegaan en het aandeel dat vindt dat de buurt achteruit is gegaan (Figuur 2.7). Ook is gevraagd naar een oordeel over hoe prettig men het vindt om in de buurt te wonen (Figuur 2.8). Figuur 2.7 – Ontwikkeling woonbuurt (percentage)

Figuur 2.8 – Oordeel leefbaarheid woonbuurt (rapportcijfer)

Hilversum

7,6 7,6

DI Gooi en Vechtstreek PE Midden­ Nederland

7,7 7,7

Hilversum

13%

11%

DI Gooi en Vechtstreek

13%

8%

PE Midden-Nederland

15%

10%

Amstelveen

16%

9%

Amstelveen

7,7 7,7

Blaricum

13%

8%

Blaricum

7,9 7,9

Laren

11%

7%

Laren

8,0 8,1

Wijdemeren

7,9 7,8

Nederland 2023

7,6 7,6

Wijdemeren

17%

5%

Nederland

17%

10%