18. Burgemeestersbrief inzake Voortgangsrapportage Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023 - 2026

BURGEMEESTER DR . IR. G.M. VAN DEN TOP POSTBUS 9900 1201 GM HILVERSUM

Aan de gemeenteraad cc commissieleden cc pers

BEZOEKADRES: RAADHUIS DUDOKPARK 1 TELEFOONNUMMER 14035 WWW.HILVERSUM.NL

19 december 2024 1625965 BEHA NDELD DOOR Y. van Brenk TELEFOON (035) 629 2384 BIJLAGEN 1 BETREFT Voortgangsrapportage Integraal Veiligheidsplan 2023 - 2026 DATUM

ONS KENMERK

Geachte raadsleden, Met deze brief bieden wij u de voortgangsrapportage aan van het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 20232026 (bijlage 1). De voortgangsrapportage geeft een actueel overzicht van het veiligheidsbeeld in Hilversum, gebaseerd op politiecijfers over de periode januari tot en met september 2024, de Veiligheidsmonitor 2023 en de behaalde resultaten en voortgang op de prioriteiten die zijn vastgesteld in het IVP. Een gedetailleerd veiligheidsbeeld valt te lezen in de voortgangsrapportage. Een beknopte weergave is in deze brief te lezen. De rapportage bespreekt de trends, ontwikkelingen, voortgang en de vooruitblik binnen de vier prioriteiten: georganiseerde ondermijnende criminaliteit, digitale veiligheid, maatschappelijke onrust en drugshandel op straat. De cijfers van het vierde kwartaal worden meegenomen in het volledige beeld over het jaar 2024 tijdens de raadsinformatieavond op 4 februari 2025. Veiligheidsbeeld van Hilversum Uit het veiligheidsbeeld blijkt dat Hilversum een veilige en aangename woonplaats is, met een hoge leefbaarheid en een brede inzet op veiligheid en handhaving van de openbare orde. De leefbaarheid in de wijken blijft hoog met een stabiele score van 7,6 voor leefbaarheid en een score van 7,5 voor het algemene veiligheidsgevoel onder inwoners. Tegelijkertijd vragen trends in specifieke criminaliteitsvormen onze nadrukkelijke aandacht.

Het aantal geregistreerde incidenten in Hilversum is in de eerste drie kwartalen van 2024 met 10% gestegen ten opzichte van dezelfde periode in 2023; van 2.912 naar 3.189 incidenten (zie tabel 1). Waar de totale registraties van het hele jaar in de afgelopen jaren stabiel bleven (3.924 in 2021, 4.046 in 2022 en 4.002 in 2023), is in 2024 daarmee nu al een opwaartse trend te zien. De stijging komt voornamelijk door de toename van digitale criminaliteit, autokraak en fietsendiefstal en drugshandel, -vervaardiging en -bezit. De stijging wordt deels verklaard door de intensievere inzet van veiligheidspartners op de prioriteiten, wat heeft geleid tot een beter zicht op de problematiek en een toename van politiecijfers. Daarnaast speelt de groeiende aangifte- en meldingsbereidheid een rol. Om de veiligheid en leefbaarheid te versterken, vergroten wij de zichtbaarheid van handhaving in de wijken en werken we verder aan het stimuleren van aangifte- en meldingsbereidheid. Daarnaast worden

VERVOLGBLAD

2 preventieve maatregelen tegen criminaliteit en veiligheidsrisico's genomen en wordt gezorgd dat nazorg aan slachtoffers goed geregeld is. De gemeente ondersteunt buurtinitiatieven, organiseert voorlichtingscampagnes en versterkt zowel formele als informele netwerken in de wijken. Ook voert de politie intensievere surveillance uit en werkt zij nauw samen met partners in de wijken. Het OM werkt met de gemeente en politie samen aan een integrale aanpak, waarbij strafrecht en bestuursrecht worden gecombineerd om problematische situaties aan te pakken.

Totaal in kwartalen 1 tot en met 3

ontwik.jan-sept 2024 t.o.v . jan-sept 2023

2021

2022

2023

2024

gemeent e

Midden Nederland

c riminalit eit t ot aal

2838

3056

2912

3189

+ 10%

– 2%

Misdrijven m et grot e im pact woninginbraken totaal ...waarv an geslaagd ...waarv an pogingen geweld: totaal ...waarv an zeden ...waarv an straatroof ...waarv an ov erv al ...waarv an openlijk geweld ...waarv an bedreiging ...waarv an mishandeling …waarv an ov erig huiselijk geweld

102 77 25 270 12 3 0 6 120 124 5 53

105 80 25 361 23 4 5 21 108 183 17 57

84 59 25 342 17 5 0 12 113 185 10 52

72 53 19 370 30 12 0 14 113 195 6 37

– 14% – 10% – 24% + 8% + 76% + 140% + 17% 0% + 5% – 40% – 29%

– 7% – 1% – 18% + 2% – 8% – 5% + 29% + 5% + 6% + 2% – 7% – 19%

Veel voorkom ende crim inalit eit autokraken brom-,snor-,fietsdiefstal v ernielingen zakkenrollen inbraak/diefstal bedrijf en instelling winkeldiefstal

239 350 345 20 30 102

295 287 344 20 35 130

165 282 370 28 35 179

236 389 331 22 39 203

+ 43% + 38% – 11% – 21% + 11% + 13%

+ 8% – 2% – 2% – 7% – 3% – 12%

Overig fraude totaal …waarv an: gedigitaliseerde c rimi wapenhandel en/of bezit drugshandel,-v erv aardiging,-bezit c y berc rime

546 0 17 22 34

373 0 18 32 32

380 310 19 14 40

392 355 20 21 36

+ 3% + 15% + 5% + 50% – 10%

+ 11% + 16% + 23% + 23% – 37%

meldingen jongerenov erlast ov erlast onbegrepen gedrag ongev allen op de weg

620 762 970

361 811 685

394 763 637

444 944 738

+ 13% + 24% + 16%

+ 0% + 15% + 1%

criminaliteit

2024 t.o.v. 2023

+ 10% 2838

3056

2912

3189

2021

2022

2023

2024

daling

– 2% gemeente

Midden Nederland

stijging

woninginbraak

geweld autokraak (brom)fietsdiefstal

vernielingen zakkenrollen fraude

wv online handel jongerenoverlast

onbegrepen gedrag gemeente

Midden Nederland

Tabel 1. Vergelijking Veiligheidsbeeld Q1-Q3 2024 met Q1-Q3 2023 Stijgende trends Opvallend is de 50% stijging in drugshandel, -vervaardiging en -bezit, in vergelijking met 23% stijging in Midden-Nederland. Wanneer de bredere trend over meerdere jaren wordt bekeken, is er echter geen consistente stijging zichtbaar: eerdere jaren kenden zelfs hogere aantallen. Hoewel het aantal registraties beperkt is (van 14 naar 21), kan deze stijging waarschijnlijk (deels) worden verklaard door een intensievere handhaving en een focus op drugshandel in het IVP. Verder heeft een grotere meldingsbereidheid van inwoners, gestimuleerd door voorlichtingscampagnes, mogelijk verder bijgedragen aan een toename in geregistreerde incidenten. Digitale criminaliteit blijft een aandachtspunt met een toename van 15% in 2024, vrijwel gelijk aan de stijging van 16% in Midden-Nederland. Door de toenemende digitalisering van de samenleving worden criminelen in staat gesteld meer cyberaanvallen, phishing en online oplichting te plegen. Ondanks voorlichtingscampagnes blijft de digitale weerbaarheid van burgers en organisaties een uitdaging, mede doordat niet iedereen gebruik maakt van beveiligingsmaatregelen zoals tweestapsverificatie. Ook hier speelt de toegenomen meldingsbereidheid een rol, aangezien meer mensen incidenten zoals online fraude melden.

De cijfers laten een stijging zien in zedenzaken en straatroven in Hilversum, hoewel het om beperkte aantallen gaat. Het aantal zedenzaken steeg van 17 naar 30 (76%) en het aantal straatroven van 5 naar 12 (140%). Ondanks het beperkte aantal incidenten gaat het om ingrijpende gebeurtenissen die impact hebben op slachtoffers en de gemeenschap. De gemeente en politie zetten daarom in op meer

VERVOLGBLAD

3 zichtbaarheid, slachtofferondersteuning, gerichte opsporing en zichtbare handhaving om verdere toename te voorkomen. Daarnaast worden deze fenomenen nauwkeurig gevolgd voor betere duiding. Het aantal diefstallen van bromfietsen, snorfietsen en fietsen steeg met 38%, terwijl Midden-Nederland een daling van 2% zag. Door de populariteit van dure elektrische fietsen groeit het mobiel banditisme. In Nederland zien we een toename van rondtrekkende criminele groepen en er zijn nu ook signalen dat deze activiteiten op meerdere locaties in Hilversum plaatsvinden. Daarnaast speelt de toegenomen meldingsbereidheid een rol. Duurdere elektrische fietsen zijn vaak verzekerd, wat leidt tot meer aangiften van diefstallen om aanspraak te maken op schadevergoedingen. De gemeente en politie zetten in op preventieve maatregelen zoals campagnes, buurtpreventiegroepen en een lichtkar bij het station. Tegelijkertijd worden repressieve acties uitgebreid met extra surveillance, inzet van politie en boa’s en mogelijk een lokfiets. Daarnaast wordt onderzocht waarom het aantal diefstallen in Hilversum stijgt terwijl het in de regio daalt. Het aantal autokraken steeg eveneens, met 43% ten opzichte van de 8% stijging in de regio MiddenNederland. Deze incidenten vinden vooral plaats in het centrum, voornamelijk rondom parkeergarages.

Deze stijging wordt deels veroorzaakt door onvoldoende preventieve maatregelen, zoals cameratoezicht en goede verlichting, waardoor parkeergarages een aantrekkelijk doelwit zijn. Automobilisten laten onbedoeld waardevolle spullen zichtbaar achter in hun voertuigen, wat het risico op autokraken vergroot en het belang van preventieve maatregelen benadrukt. De gemeente voert gesprekken met de beheerders van de garages om maatregelen te treffen die de veiligheid verbeteren en werkt daarnaast samen met de politie aan extra toezicht en bewustwordingscampagnes om zowel preventie als handhaving te versterken. Prioriteiten en voorlopige resultaten integraal veiligheidsplan Ondermijning Op het gebied van georganiseerde ondermijnende criminaliteit blijft Hilversum zich richten op het versterken van de informatiepositie en de weerbaarheid van betrokken instanties. Het Bestuurlijk Interventie Team (BIT) en de Wet BIBOB blijven hierin een centrale rol spelen, net als de ondersteuning en weerbaarheid van jeugd door preventieve programma’s om jonge aanwas binnen criminele netwerken tegen te gaan. Daarnaast blijft de zorgsector kwetsbaar voor ondermijning; het bundelen van expertise met handhavings- en zorgorganisaties staat hierin centraal.

De aanpak is echter complex, mede door beperkingen op het gebied van privacywetgeving, die het delen van informatie tussen betrokken partijen bemoeilijken. Ook de aanpak van mensenhandel blijft onverminderd aandacht vragen, waarbij de focus blijft op samenwerking met de Regionale Informatie- en Expertisecentra (RIEC) en verbeterde signalering, zodat uitbuiting binnen de regio sneller wordt aangepakt en slachtoffers tijdig hulp krijgen. Deze maatregelen helpen om criminele invloeden te beperken en de weerbaarheid van onze stad te vergroten. Digitale veiligheid Binnen de prioriteit van digitale veiligheid is afgelopen periode ingezet op het vergroten van digitale weerbaarheid en het versterken van de preventieve kennis en vaardigheden van specifieke doelgroepen. Het Digital Child Rights-onderzoek, trainingen mediawijsheid door Beeld & Geluid en de jaaragenda Digitale Veiligheid Gooi en Vechtstreek vormen hierbij een stevige basis in bewustwording en preventie. In 2025 gaat Hilversum zich breder richten op het verkleinen van de risico’s op digitale oplichting bij ouderen, het vergroten van digitale bewustwording bij kinderen, het tegengaan van het ronselen van jongeren en het versterken van de cyberweerbaarheid van ondernemers. Naast preventieve initiatieven komt er meer aandacht voor nazorg, handhaving en repressie om de impact van digitale criminaliteit verder te beperken.

Ook wordt de online verwevenheid van jeugdgroepen in de ondermijnende criminaliteit onderzocht. Samen met het RIEC, OM, Belastingdienst, politie en de gemeente brengt Hilversum in kaart waar jongeren zich online bewegen, welke platformen zij gebruiken en welke vormen van groepen en criminaliteit hiermee gepaard gaan. Deze analyse helpt om risicogedrag vroegtijdig te

VERVOLGBLAD

4 signaleren en gerichte interventies in te zetten, waarmee Hilversum zowel digitale weerbaarheid als sociale veiligheid bevordert. Maatschappelijke onrust Hilversum ervaart relatief weinig maatschappelijke onrust, ondanks landelijke trends waarin polarisatie en desinformatie toenemen. De rust in Hilversum is grotendeels te danken aan sterke samenwerkingen met partners. Religieuze gemeenschappen, waaronder moskeeën en kerken, evenals buurtverenigingen, maatschappelijke organisaties, jongerenwerk, wijkregisseurs, serviceclubs, ondernemers, scholen en welzijnsorganisaties, vervullen een belangrijke rol bij het versterken van sociale cohesie en het vroegtijdig signaleren van spanningen. Ook zijn verschillende gemeenschappen samen met de gemeente vertegenwoordigd in het Bondgenotenoverleg, waar (actuele) maatschappelijke opgaven en kwesties met elkaar worden besproken. De relatie met de partners op het Media Park is intensief, waarbij dit jaar verdere stappen zijn gezet in de versterking van de veiligheid door het vastleggen van duidelijke veiligheidsafspraken, het opstellen van een risicoprofiel, een vaste overlegstructuur en verbeterde samenwerking tussen betrokken partijen. Deze aanpak draagt gezamenlijk bij aan een stabiel en veilig Media Park.

Het vernieuwde handelingskader voor demonstraties en de Verbindingsgroep van de politie ondersteunen een vroegtijdige signalering en gecontroleerde begeleiding bij evenementen en demonstraties. In 2025 zal de gemeente Hilversum de aanpak verder versterken met het initiatief ‘Verkenning Maatschappelijk Ongenoegen’, in samenwerking met het zorg- en veiligheidsdomein en de inwoners van Hilversum. Dit initiatief richt zich op het beter in kaart brengen van onderliggende zorgen, gevoelens van onvrede en de dynamieken binnen de Hilversumse samenleving. Door samen met inwoners te onderzoeken waar deze zorgen vandaan komen, wil de gemeente niet alleen de oorzaken van maatschappelijke onrust beter begrijpen, maar ook concrete maatregelen ontwikkelen die bijdragen aan vertrouwen, stabiliteit en sociale cohesie. Hierbij is het versterken van de verbinding tussen inwoners en overheid van belang, evenals het benutten van het krachtenspel binnen de samenleving. Het initiatief stimuleert een sterker samenspel door onderlinge dynamieken waar te nemen, bespreekbaar te maken en te verbinden, met als doel wederzijds begrip en de maatschappelijke samenwerking te verbeteren. Aanpak drugshandel Het aanpakken van drugshandel en overlast is een groot maatschappelijk probleem waar moeilijk grip op te krijgen valt.

Daarvoor is een langdurige aanpak nodig en een intensieve samenwerking met verschillende partners. Dit jaar zijn de eerste stappen gezet om de informatiepositie te verbeteren en gerichte aanpakken te ontwikkelen. Samen met de politie en partners binnen de coffeeshopbranche is geïnvesteerd in samenwerking om overlast te verminderen en de veiligheid te vergroten. In het komende jaar ligt de nadruk op de uitvoering van intensievere maatregelen. De aanpak wordt versterkt door frequente controles op hotspots, waarbij indien nodig bestuurlijke maatregelen worden toegepast, zoals gebiedsverboden, dwangsommen en sluiting van drugspanden. Ook de aandacht voor digitale platforms wordt versterkt: digitale experts zullen toezien op onlinekanalen, waar steeds vaker bestellingen van drugs worden geplaatst. Een speerpunt binnen deze aanpak is de doorverwijzing van jongeren die het drugsverbod overtreden naar Bureau Halt. Door jongeren via educatieve trajecten te confronteren met de gevolgen van hun gedrag en begeleiding te bieden, wordt vroegtijdige interventie mogelijk zodat de kans verdere afglijding in de criminaliteit afneemt. Verder start er een project om de algemene meldings- en aangiftebereidheid onder inwoners en ondernemers te vergroten, zodat signalen sneller en effectiever kunnen worden opgevolgd.

Ook heeft Hilversum de bestaande intentieverklaring om jonge aanwas binnen (georganiseerde ondermijnende) criminaliteit aan te pakken geëvalueerd en geactualiseerd. In samenwerking met scholen, politie, Halt en het sociaal domein worden signalen van criminele betrokkenheid bij jongeren vroegtijdig opgespoord en

VERVOLGBLAD

5 aangepakt. Naast preventieve interventies, zoals bewustwordingscampagnes en voorlichting voor jongeren, ouders en docenten, blijft repressie en toezicht door politie een belangrijk onderdeel om de zichtbaarheid van criminaliteit en onveiligheid aan te pakken. Hilversum zet concrete stappen in het versterken van de veiligheid, het aanpakken van ondermijning, drugshandel en overlast en in digitale- veiligheid en weerbaarheid. Tegelijkertijd zijn de opgaven omvangrijk en is een langjarige aanpak nodig. In de komende jaren wordt daarom aan de hand van het integraal veiligheidsplan (IVP) intensief verder gewerkt aan deze opgaven met de politie, OM, de veiligheidsregio, ketenpartners en maatschappelijke partners. Raadsinformatieavond 4 februari 2025 U bent al uitgenodigd voor de raadsinformatieavond van 4 februari 2025, waarin het volledige veiligheidsbeeld van 2024 inclusief aanpak en resultaten wordt gepresenteerd en hierover verder met u in gesprek wordt gegaan. Via deze brief wil ik u hiervoor nogmaals van harte uitnodigen. Hoogachtend, de burgemeester van Hilversum

dr. ir. G.M. van den Top

Voortgangsrapportage Integraal Veiligheidsplan 2023 – 2026 Gemeente Hilversum

1

Inhoud 1. Inleiding ................................................................................................................................... 3 1.1 Aanleiding en doel ......................................................................................................................... 3 1.2 Leeswijzer ...................................................................................................................................... 3 2. Veiligheidsbeeld ....................................................................................................................... 4 2.1 Overzicht van Veiligheidsbeeld ...................................................................................................... 4 2.2 Veiligheidsmonitor Hilversum 2023 .............................................................................................. 8 3. Voortgang op prioriteiten........................................................................................................ 10 3.1 Georganiseerde ondermijnende criminaliteit ............................................................................. 10 Belangrijkste trends en ontwikkelingen ........................................................................................ 10 Voortgang en vooruitblik van de ambities tegen georganiseerde ondermijnende criminaliteit ..

10 3.2 Digitale veiligheid ........................................................................................................................ 14 Belangrijkste trends en ontwikkelingen ........................................................................................ 14 Voortgang en vooruitblik van de ambities op het gebied van digitale criminaliteit...................... 15 3.3 Maatschappelijke (on)rust ........................................................................................................... 17 Belangrijkste trends en ontwikkelingen ........................................................................................ 17 Voortgang en vooruitblik van de ambities op het gebied van maatschappelijke onrust .............. 17 3.4 Drugshandel op straat ................................................................................................................. 20 Belangrijkste trends en ontwikkelingen ........................................................................................ 20 Voortgang en vooruitblik van de ambities op het gebied van drugshandel op straat .................. 20 4. Conclusie ....................................................................................................................................... 23

2

1. Inleiding 1.1 Aanleiding en doel Deze voortgangsrapportage biedt een actueel overzicht van de tussenresultaten van het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023-2026 in Hilversum en evalueert de voortgang op de gestelde prioriteiten en maatregelen. Het IVP functioneert als sturingsinstrument waarbij de gemeente en haar partners nauw samenwerken om de veiligheid in Hilversum en de regio te versterken. Hierbij zijn de prioriteiten uit de Regionale Veiligheidsstrategie vertaald naar lokaal beleid. Hilversum werkt intensief samen met regionale partners aan een integrale aanpak van criminaliteit en veiligheid, met speciale aandacht voor het zichtbaar maken van verborgen criminaliteit. Een hogere meldingsbereidheid geeft een completer beeld van veiligheidsrisico’s en maakt gerichte acties mogelijk. Wel kan een stijgend aantal meldingen een vertekend beeld geven; een toename in geregistreerde incidenten wijst niet altijd op een daadwerkelijke stijging van de criminaliteit. Deze rapportage biedt inzicht in de voortgang van de prioriteiten en ondersteunt de gemeente, politie en het Openbaar Ministerie (OM) bij het identificeren en bijsturen van knelpunten. Bovendien wordt dit document gebruikt als voorbereiding op de raadsinformatieavond op 4 februari 2025.

1.2 Leeswijzer Deze voortgangsrapportage geeft een overzicht van de huidige stand van zaken in de uitvoering van het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023-2026. De rapportage bespreekt trends, ontwikkelingen, behaalde resultaten en knelpunten binnen de vier prioriteiten: georganiseerde ondermijnende criminaliteit, digitale veiligheid, maatschappelijke onrust en drugshandel op straat. Daarnaast bevat het adviezen voor eventuele bijsturing en verduidelijkt het de aandachtspunten voor de komende periode. De voortgang toont aan dat Hilversum op koers ligt en zich actief inzet voor het behoud van een veilige gemeente. De rapportage dient als sturingsinstrument voor de gemeente en haar partners om het veiligheidsbeleid verder te optimaliseren.

3

2. Veiligheidsbeeld Voordat de voortgang inzichtelijk wordt gemaakt, is het van belang eerst te kijken naar het veiligheidsbeeld in Hilversum. Dit hoofdstuk biedt een overzicht van de veiligheidssituatie in Hilversum gedurende de eerste drie kwartalen van 2024. De criminaliteitscijfers van januari tot september 2024 worden vergeleken met dezelfde periode in 2023. De cijfers zijn afkomstig uit politierapportages en omvatten alle geregistreerde incidenten, zoals aangiften en meldingen van overlast.

2.1 Overzicht van Veiligheidsbeeld In de eerste drie kwartalen van 2024 steeg het aantal geregistreerde incidenten in Hilversum naar 3.189, een toename van 10% ten opzichte van de 2.912 incidenten in 2023 over dezelfde periode. Deze stijging komt voornamelijk door de toename van digitale criminaliteit, autokraak en fietsendiefstal en drugshandel, -vervaardiging en -bezit. Hoewel het totaal aantal geregistreerde incidenten in voorgaande jaren stabiel bleef (3.924 in 2021, licht gestegen naar 4.046 in 2022 en daarna afgenomen naar 4.002 in 2023), laat 2024 dus een lichte opwaartse trend zien.

Totaal in kwartalen 1 tot en met 3

ontwik.jan-sept 2024 t.o.v . jan-sept 2023

2021

2022

2023

2024

gemeent e

Midden Nederland

c riminalit eit t ot aal

2838

3056

2912

3189

+ 10%

– 2%

Misdrijven m et grot e im pact woninginbraken totaal ...waarv an geslaagd ...waarv an pogingen geweld: totaal ...waarv an zeden ...waarv an straatroof ...waarv an ov erv al ...waarv an openlijk geweld ...waarv an bedreiging ...waarv an mishandeling …waarv an ov erig huiselijk geweld

102 77 25 270 12 3 0 6 120 124 5 53

105 80 25 361 23 4 5 21 108 183 17 57

84 59 25 342 17 5 0 12 113 185 10 52

72 53 19 370 30 12 0 14 113 195 6 37

– 14% – 10% – 24% + 8% + 76% + 140% + 17% 0% + 5% – 40% – 29%

– 7% – 1% – 18% + 2% – 8% – 5% + 29% + 5% + 6% + 2% – 7% – 19%

Veel voorkom ende crim inalit eit autokraken brom-,snor-,fietsdiefstal v ernielingen zakkenrollen inbraak/diefstal bedrijf en instelling winkeldiefstal

239 350 345 20 30 102

295 287 344 20 35 130

165 282 370 28 35 179

236 389 331 22 39 203

+ 43% + 38% – 11% – 21% + 11% + 13%

+ 8% – 2% – 2% – 7% – 3% – 12%

Overig fraude totaal …waarv an: gedigitaliseerde c rimi wapenhandel en/of bezit drugshandel,-v erv aardiging,-bezit c y berc rime

546 0 17 22 34

373 0 18 32 32

380 310 19 14 40

392 355 20 21 36

+ 3% + 15% + 5% + 50% – 10%

+ 11% + 16% + 23% + 23% – 37%

meldingen jongerenov erlast ov erlast onbegrepen gedrag ongev allen op de weg

620 762 970

361 811 685

394 763 637

444 944 738

+ 13% + 24% + 16%

+ 0% + 15% + 1%

criminaliteit

2024 t.o.v. 2023

+ 10% 2838

3056

2912

3189

2021

2022

2023

2024

daling

– 2% gemeente

Midden Nederland

stijging

woninginbraak

geweld autokraak (brom)fietsdiefstal

vernielingen zakkenrollen fraude

wv online handel jongerenoverlast

onbegrepen gedrag gemeente

Midden Nederland

Tabel 1. Vergelijking Veiligheidsbeeld Q1-Q3 2024 met Q1-Q3 2023 Opvallende stijgingen De recente stijging in criminaliteit vereist extra aandacht van de gemeente, politie en het Openbaar Ministerie. Verschillende categorieën laten een duidelijke toename zien, wat vraagt om een gezamenlijke aanpak. Opvallend is de 50% stijging in drugshandel, -vervaardiging en -bezit, in vergelijking met 23% in Midden-Nederland. Wanneer we de bredere trend over meerdere jaren bekijken, zien we echter geen consistente stijging: eerdere jaren kenden zelfs hogere aantallen. Hoewel het aantal registraties beperkt is (van 14 naar 21), kan deze stijging deels worden verklaard door een intensievere handhaving en een focus op drugshandel in het IVP. Verder heeft een grotere meldingsbereidheid van inwoners, gestimuleerd door voorlichtingscampagnes, mogelijk verder bijgedragen aan een toename in geregistreerde incidenten. 4

Geweldsincidenten en maatschappelijke onrust Het aantal registraties van geweldsincidenten nam met 8% toe, waarbij vooral zedendelicten en straatroven toegenomen zijn. Incidenten van openlijk geweld stegen eveneens, terwijl andere categorieën zoals mishandeling en bedreiging stabiel bleven. De categorie ‘overige incidenten’ daalde. Door de daling in de categorie 'overig' is het mogelijk dat bepaalde incidenten nu onder andere geweldsvormen worden geclassificeerd, wat naast de totale stijging van 8% ook bijgedragen kan hebben aan de toename in specifieke geweldscategorieën Het merendeel van deze incidenten doet zich voor in het centrum, vaak tijdens uitgaansnachten. Om de veiligheid te waarborgen, werkt de gemeente nauw samen met partners via het vernieuwde Convenant Veilig Uitgaan, waarin afspraken zijn gemaakt over toezicht, toelatingsbeleid en het gebruik van collectieve horecaontzeggingen voor veelplegers. De politie, BOA's en beveiligers zijn zichtbaar aanwezig in het horecagebied en horecaportiers voldoen aan beveiligingseisen om overlast te voorkomen. Daarnaast gelden maatregelen voor verantwoord alcoholgebruik en het weren van drugs en wapens, waarbij horecaondernemers incidenten direct melden aan de politie.

De gemeente investeert verder in de kwaliteit en netheid van het uitgaansgebied, zoals cameratoezicht in het centrum bijdraagt tijdens piekmomenten voor snelle interventie. Fietsendiefstal en autokraak Het aantal diefstallen van bromfietsen, snorfietsen en fietsen steeg met 38%, terwijl MiddenNederland een daling van 2% zag. Volgens de politie dragen populariteit van dure elektrische fietsen en de vraag naar tweedehands e-bikes en onderdelen hieraan bij. Daarnaast speelt de toegenomen meldingsbereidheid een rol. Duurdere elektrische fietsen zijn vaak verzekerd, wat leidt tot meer aangiften van diefstallen om aanspraak te maken op schadevergoedingen. Een mogelijke factor dat invloed heeft op de geregistreerde cijfers is de intensieve handhaving door de gemeente op fietsen. Er wordt actief gecommuniceerd om inwoners bewust te maken van de mogelijkheid om opgehaalde fietsen terug te halen. Toch blijkt dat een deel van de niet-opgehaalde fietsen vaak als gestolen wordt opgegeven, wat kan bijdragen aan een vertekend beeld in de cijfers. Het aantal autokraken steeg eveneens, met 43% ten opzichte van de 8% stijging in de regio MiddenNederland. Deze incidenten vinden vooral plaats in het centrum, voornamelijk rondom parkeergarages.

Deze stijging wordt deels veroorzaakt door het ontbreken van effectieve preventieve maatregelen, zoals cameratoezicht en goede verlichting, waardoor parkeergarages een aantrekkelijk doelwit blijven. Veel automobilisten dragen onbedoeld bij aan het probleem door waardevolle spullen zichtbaar achter te laten in hun voertuigen, wat criminelen aantrekt. Daarnaast lijkt er in deze risicogebieden sprake te zijn van onvoldoende zichtbaar toezicht door politie en boa’s, wat de gelegenheid voor autokrakers kan vergroten. Om deze stijgingen in zowel fietsendiefstal als autokraken aan te pakken, hebben we eerder dit jaar verschillende preventieve maatregelen genomen, zoals het waarschuwen van de WhatsApp Buurtpreventiegroepen en het delen van video's op sociale media. Verder is er nauw samengewerkt met de politie en is het toezicht in risicogebieden versterkt. Ook worden inwoners actief voorgelicht over hoe zij hun voertuigen beter kunnen beveiligen. Voor fietsendiefstal is een lichtkar op het station geplaatst en wordt onderzocht of gestart kan worden met het inzetten van lokfietsen om de situatie verder aan te pakken. Overlast door onbegrepen gedrag Overlast door onbegrepen gedrag steeg met 24% in Hilversum, vergeleken met 15% in de regio. Factoren zoals afname in zorgondersteuning en een gebrek aan passende woonvormen dragen bij aan deze stijging.

Veel inwoners met complexe problematiek worden met medicatie naar huis 5

gestuurd, vaak zonder voldoende begeleiding. Daarnaast spelen ook spanning, eenzaamheid, moeite om mee te komen in de samenleving, verslaving, trauma en andere factoren een rol bij onbegrepen gedrag. Het blijkt dat de stijging ook wordt beïnvloed door individuele gevallen die veel meldingen veroorzaken. Om deze problematiek aan te pakken, werkt Hilversum samen met partners in zorg, veiligheid en welzijn voor een snellere triage en een gerichte aanpak van onbegrepen gedrag, met als doel de capaciteit en samenwerking te verbeteren en de financiële en wettelijke kaders helder te maken voor professionals. De definitie van verward gedrag varieert per melding en invoerende collega bij de politie. De E33code wordt soms als verzamelcode gebruikt, ook voor meldingen die niet altijd direct met verward gedrag samenhangen. Bij meldingen van strafbare feiten of specifieke overlastsituaties wordt een andere code toegepast, maar wanneer een passende code ontbreekt, kan alsnog E33 worden toegekend. De stijging in het aantal meldingen wordt mede verklaard door verbeteringen in de registratie en inspanningen om deze verder te verfijnen. Hierdoor wordt gewerkt aan een nauwkeuriger beeld van de aard en omvang van de meldingen. Digitale criminaliteit Digitale criminaliteit blijft een aandachtspunt met een toename van 15% in 2024, vrijwel gelijk aan de stijging van 16% in Midden-Nederland.

Door de toenemende digitalisering van de samenleving worden criminelen in staat gesteld meer cyberaanvallen, phishing en online oplichting te plegen. Ondanks voorlichtingscampagnes blijft de digitale weerbaarheid van burgers en organisaties een uitdaging, mede doordat niet iedereen gebruik maakt van beveiligingsmaatregelen zoals tweestapsverificatie. Ook hier speelt de toegenomen meldingsbereidheid een rol, aangezien meer mensen incidenten zoals online fraude melden. Jongerenoverlast Meldingen van jongerenoverlast zijn gestegen met 13%, vergeleken met 15% in Midden-Nederland. Om effectief te kunnen acteren, zetten we sterk in op het stimuleren van het melden van jongerenoverlast. Door meldingen serieus te nemen en direct op te volgen, kunnen ketenpartners gerichte acties ondernemen om problematische jeugdgroepen snel aan te pakken. Bij de aanpak van problematische jeugdgroepen in Hilversum ligt de focus op de versterking van de samenwerking tussen ketenpartners en de implementatie van het ICT-systeem, waarmee fluïde jeugdnetwerken beter in beeld worden gebracht. Dit systeem helpt bij het analyseren van de wisselende samenstellingen van groepen jongeren, die steeds vaker zowel online als offline actief zijn.

Daarnaast worden gezamenlijke trainingen georganiseerd waarin de hybride leefwereld van jongeren centraal staat, zodat ketenpartners effectief kunnen inspelen op de dynamiek binnen deze groepen. Er wordt daarnaast gewerkt aan een preventief jongerenoverleg en een duidelijke opschalingsstructuur, waarmee het zorg- en veiligheidsdomein snel kan reageren op signalen van jeugdoverlast en integraal per wijk de problemen concreet kan bespreken en aanpakken. Winkeldiefstal en inbraak bij bedrijven Winkeldiefstal is gestegen met 13%, terwijl de regio juist een daling van 12% zag. Deze stijging kan deels worden toegeschreven aan de verhoogde meldingsbereidheid van winkeliers, actief aangespoord door wijkagenten. Ook maatregelen zoals SODA-boetes en winkelverboden dragen bij aan de meldingsbereidheid. Het aantal inbraken en diefstallen bij bedrijven en instellingen toegenomen met 11%, wat afwijkt van de daling van 3% in de regio. Het betreft echter een relatief klein aantal incidenten (circa 50 gevallen), waardoor deze stijging met enige voorzichtigheid geïnterpreteerd moet worden en mogelijk niet wijst op een structurele trend.

6

Verkeersongevallen Het aantal ongevallen op de weg is met 16% gestegen in de eerste drie kwartalen van 2024, terwijl de stijging in Midden-Nederland beperkt bleef tot 1%. De politie zet zich actief in voor de verkeersveiligheid en heeft in deze periode 2.958 bekeuringen uitgeschreven voor diverse verkeersfeiten, waaronder 697 voor het vasthouden van een mobiel elektronisch apparaat tijdens het rijden, 317 voor het niet dragen van gordel of helm, 169 voor het rijden door rood licht en 203 voor snelheidsovertredingen. Daarnaast zijn er acht grotere verkeerscontroles uitgevoerd om de veiligheid op de weg verder te verbeteren. We hebben recent ook een verkeerscampagne uitgevoerd om de verkeersveiligheid in Hilversum te vergroten. Deze campagne omvat verschillende preventieve en repressieve acties, waaronder het ophangen van nieuwe spandoeken bij scholen, de invoering van twaalf “rustig-aan-banen” om automobilisten bewust te maken van snelheid en specifieke aandacht voor veilig e-bike gebruik onder jongeren. Daarnaast zijn er gastlessen georganiseerd waarbij basisscholieren hun eigen verkeersborden konden ontwerpen en hebben boa’s en de politiecontroles gehouden op fietsverlichting en mobiel gebruik op de fiets, waarbij ook een nieuwe rollerbank voor e-bikes werd ingezet.

Verder wordt gewerkt aan verkeersveiligheid door gevaarlijke kruispunten aan te passen, verkeersremmende maatregelen toe te passen en veilige oversteekplaatsen en fietsinfrastructuur te creëren. Opvallende dalers Het aantal woninginbraken is afgenomen met 14%, ten opzichte van de daling van 7% in de regio. Deze ontwikkeling kan deels worden toegeschreven aan de verschuiving van traditionele naar digitale criminaliteit, het gevoerde beleid, zoals de inzet van buurtpreventie, bewustwordingscampagnes van politie en gemeente en gerichte politie-inzet in risicogebieden. Daarnaast hebben de verbeterde beveiligingstechnologie zoals slimme beveiligingscamera's en geavanceerde alarmsystemen eraan bijgedragen. We zien ook een afname van huiselijk geweld, met een daling van 29%, vergeleken met een afname van 19% in de regio. Ook op het gebied van vernielingen is er een daling van 11% opgetreden, wat in contrast staat met de kleinere daling van 2% in de regio. Het aantal zakkenrollen is eveneens gedaald, met 21%, ten opzichte van een daling van 19% in Midden-Nederland, al gaat het wel om een klein aantal incidenten. Een andere dalende trend is zichtbaar in de afname van cybercrime, met een daling van 10%, wat minder sterk is dan de regionale daling van 37%. Het is belangrijk hier onderscheid te maken tussen cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit.

Cybercrime richt zich direct op ICT-systemen, zoals hacken en DDOS-aanvallen, terwijl gedigitaliseerde criminaliteit traditionele delicten omvat die versterkt worden door technologie, zoals WhatsAppfraude en phishing.

7

2.2 Veiligheidsmonitor Hilversum 2023 De Veiligheidsmonitor 2023 biedt inzicht in de beleving van veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap in Hilversum. Het onderzoek, uitgevoerd door Ipsos I&O in samenwerking met het CBS, bevat analyses op gemeente- en wijkniveau en vergelijkt de situatie in 2023 met eerdere jaren en met landelijke gemiddelden (zie bijlage 2). De monitor is een belangrijk toetsinstrument bij het beschouwen van het veiligheidsbeeld in Hilversum en is daarom in deze rapportage opgenomen en in zijn geheel als bijlage terug te lezen. De monitor is gebaseerd op een respons van 1.790 inwoners van 15 jaar en ouder, wat een steekproef van 33,4% opleverde. De vragen behandelden thema’s als de leefbaarheid van de woonbuurt, veiligheidsbeleving, overlast in de buurt, slachtofferschap en het functioneren van gemeente en politie. Deze inzichten vormen een basis voor het evalueren en bijstellen van veiligheids- en leefbaarheidsbeleid, gericht op het versterken van de sociale cohesie en het verhogen van het veiligheidsgevoel onder inwoners. Leefbaarheid en veiligheidsgevoel In Hilversum geven inwoners de leefbaarheid van hun woonbuurt een stabiele beoordeling van 7,6, dezelfde score als in 2021. Vergeleken met referentiegemeenten en landelijke gemiddelden positioneert Hilversum zich hiermee in de middenmoot.

Het algemene veiligheidsgevoel blijft in 2023 stabiel met een score van 7,5, vergelijkbaar met 2021. Ongeveer 16% van de inwoners voelt zich soms onveilig in hun eigen buurt. Dit cijfer is niet gestegen, wat een positief teken is van stabiliteit in het veiligheidsgevoel. Bijna vier op de tien Hilversummers (37%) ervaren echter af en toe een gevoel van onveiligheid buiten de directe woonomgeving. Vermijdingsgedrag, zoals het 's avonds niet openen van de deur, komt vooral voor bij 8% van de inwoners die criminaliteit in hun wijk vermoeden. Dit wijst op een onderliggend onveiligheidsgevoel in specifieke gebieden en benadrukt het belang van gerichte gemeentelijke en politie inzet om de perceptie van veiligheid te verbeteren. Minder dan de helft van de inwoners (45%) is tevreden over de inzet van de gemeente voor leefbaarheid en veiligheid. Dit cijfer is onveranderd ten opzichte van 2021, wat aangeeft dat verdere verbetering nodig is op dit gebied. Inwoners van Hilversum geven aan dat gemeentelijke handhavers in mindere mate zichtbaar zijn in de buurt, hoewel meer dan driekwart aangeeft handhavers wel op andere plekken in de gemeente te zien. Slechts 30% van de inwoners is tevreden over het functioneren van deze handhavers in hun eigen woonomgeving.

Veiligheidsbeleving en Vermijdingsgedrag De veiligheidsbeleving van inwoners in Hilversum bleef in 2023 stabiel, met een gemiddeld rapportcijfer van 7,5, vergelijkbaar met 2021. Ongeveer 16% van de inwoners geeft aan zich soms onveilig te voelen in de directe omgeving van hun woning. Ruim 37% van de inwoners van Hilversum voelt zich wel eens onveilig, zowel in de eigen buurt als elders. Dit kan aanleiding geven tot vermijdingsgedrag; het meest voorkomende voorbeeld is dat inwoners 's avonds de deur niet openen, vooral in wijken waar sprake is van hogere overlast. Hoewel slechts 8% van de inwoners denkt dat er veel criminaliteit in hun buurt is, nemen bewoners in deze wijken vaker maatregelen om risico’s te verminderen. Inwoners beschouwen de kans op slachtofferschap van criminaliteit als relatief hoog. Online oplichting wordt bijvoorbeeld door 15% van de Hilversummers gezien als een risico. Ten opzichte van 2021 zijn inwoners daarnaast iets banger voor fysieke criminaliteit, zoals zakkenrollerij of straatroof. Dit versterkt het vermijdingsgedrag en benadrukt de noodzaak van preventieve maatregelen en buurtgerichte veiligheidsinitiatieven.

8

Discriminatie Discriminatie is een belangrijk aandachtspunt dat in de veiligheidsmonitor naar voren komt. Ongeveer 10% van de Hilversumse inwoners geeft aan discriminatie te hebben ervaren, wat het veiligheidsgevoel negatief beïnvloedt en gevoelens van uitsluiting kan versterken. Vooral in diverse wijken, zoals het Centrum en Noordoost, rapporteren inwoners discriminatie op basis van factoren zoals afkomst, geloof of leeftijd. Deze ervaringen wijzen op de noodzaak van een inclusieve aanpak binnen het veiligheidsbeleid, waarbij bewustwordingscampagnes en laagdrempelige meldingsmogelijkheden kunnen bijdragen aan het versterken van de sociale cohesie en het veiligheidsgevoel in deze wijken. Slachtofferschap en aangiftebereidheid Het slachtofferschap van traditionele criminaliteit, zoals diefstal en vandalisme, is gestegen van 19% in 2021 naar 23% in 2023. Inwoners van Hilversum waren in 2023 vooral slachtoffer van vermogensdelicten (12%) en vandalisme (10%). Dit wijst op een toename van incidenten die de veiligheid en leefbaarheid in de gemeente direct beïnvloeden. Het slachtofferschap van online criminaliteit daalde licht, van 18% naar 15%. Inwoners rapporteren vooral gevallen van online oplichting en fraude, met een lichte daling in incidenten van hacken (van 7% naar 5%).

Hoewel deze daling positief is, blijft online criminaliteit een aanhoudend risico dat vaak moeilijk te bestrijden is door lokale overheden en vraagt om bewustwordingscampagnes, repressie en nazorg. De aangiftebereidheid in Hilversum is gedaald, van 31% in 2021 naar 23% in 2023, wat ook geldt voor de meldingsbereidheid (van 36% naar 31%). Deze afname is problematisch, aangezien het lage aantal aangiften kan leiden tot een onvolledig beeld van criminaliteit en onveiligheid. Vooral voor vernielingen en geweldsdelicten was de meldingsbereidheid lager, wat wijst op een mogelijk gebrek aan vertrouwen in de effectiviteit van de aanpak door de politie en gemeente. Conclusie Veiligheidsmonitor Hilversum 2023 De Veiligheidsmonitor 2023 bevestigt dat de veiligheidssituatie in Hilversum stabiel blijft, met een gemiddeld veiligheidsgevoel van 7,5 onder de inwoners, gelijk aan eerdere jaren. De leefbaarheid wordt stabiel gewaardeerd met een 7,6, hoewel er aandachtspunten zijn rondom gevoelens van onveiligheid in specifieke buurten, wat vermijdingsgedrag versterkt. Inwoners ervaren een relatief hoog risico op criminaliteit, met name op het gebied van traditionele vermogensdelicten, terwijl online criminaliteit licht is afgenomen maar nog steeds een aanzienlijke dreiging vormt.

Een punt van zorg is de afnemende aangifte- en meldingsbereidheid, wat het zicht op de feitelijke criminaliteit beperkt en de effectiviteit van gemeentelijk beleid kan belemmeren. Dit benadrukt het belang van gerichte maatregelen om het vertrouwen in de politie en gemeente te vergroten. Inwoners geven aan dat gemeentelijke handhavers (boa’s) weinig zichtbaar zijn in de directe woonomgeving, wat de tevredenheid over hun inzet in eigen buurten negatief beïnvloedt. Hoewel boa's op andere plekken in Hilversum wel aanwezig zijn, blijft slechts 30% van de inwoners tevreden over hun functioneren in de eigen buurt. Dit wijst op een behoefte aan meer zichtbaarheid en betrokkenheid van handhavers in woonbuurten om het veiligheidsgevoel te versterken en overlast effectief aan te pakken.

9

3. Voortgang op prioriteiten In dit hoofdstuk bespreken we de voortgang op de vier prioriteiten uit het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023-2026: georganiseerde ondermijnende criminaliteit, digitale veiligheid, maatschappelijke onrust en drugshandel op straat. Per prioriteit worden de belangrijkste trends, ontwikkelingen en vooruitgang besproken, wat een basis biedt voor verdere aanpak en eventuele bijsturing van het veiligheidsbeleid in Hilversum.

3.1 Georganiseerde ondermijnende criminaliteit Georganiseerde ondermijnende criminaliteit omvat criminele activiteiten waarbij de scheidslijn tussen de onder- en bovenwereld vervaagt. Ambities voor georganiseerde ondermijnende criminaliteit (IVP 2023-2026 en Regionale Veiligheidsstrategie 2023-2026): • Het verstoren van de vermenging tussen onderwereld en bovenwereld. • Het versterken van de informatiepositie en gegevensuitwisseling. • Het verhogen van de weerbaarheid van bestuurders en de organisatie. • Het verbeteren van de weerbaarheid van kwetsbare groepen.

Belangrijkste trends en ontwikkelingen In Hilversum vonden enkele incidenten plaats, zoals beschietingen en geplaatste explosieven, mogelijk gerelateerd aan drugshandel of relationele conflicten. Hoewel deze incidenten op zichzelf staan, vraagt ondermijning in de zorgsector om aandacht vanwege het risico dat criminele netwerken zich binnen legale structuren vestigen. Deze vermenging van onder- en bovenwereld is ook zichtbaar in sectoren zoals horeca, vastgoed en de autobranche, waar criminelen illegale inkomsten proberen wit te wassen. In Midden-Nederland, waaronder Hilversum, vormen de handel in cocaïne en synthetische drugs belangrijke inkomstenbronnen voor criminele netwerken. Het aantal hennepkwekerijen is afgenomen, maar het is onduidelijk of dit te wijten is aan een daadwerkelijke daling in productie of een verschuiving in de handhavingsfocus naar andere drugsmarkten. Jongeren worden steeds vaker gerekruteerd door criminele netwerken voor illegale activiteiten. Criminele geldstromen lopen via ondergronds bankieren en het witwassen van luxegoederen, zoals horloges en cryptovaluta. Afgelegen locaties, zoals vakantieparken en bedrijventerreinen, worden vaker gebruikt voor illegale activiteiten, waaronder drugshandel en witwassen.

Voortgang en vooruitblik van de ambities tegen georganiseerde ondermijnende criminaliteit Hieronder worden de belangrijkste maatregelen en acties tegen georganiseerde ondermijnende criminaliteit beschreven, evenals aandachtspunten voor verdere versterking in de komende periode. Ambitie 1: Verstoren van de vermenging tussen onderwereld en bovenwereld Bereikte resultaten Om vermenging van de onder- en bovenwereld te verstoren, neemt de gemeente Hilversum samen met verschillende partners maatregelen op diverse terreinen. Samen met regionale partners voert Hilversum controles uit via het Bestuurlijk Interventie Team (BIT) om ondermijning en misstanden op te sporen. In de praktijk valt de omvang van de daadwerkelijke criminele activiteiten echter vaak mee, wat aantoont dat Hilversum relatief veilig blijft en ernstige ondermijning beperkt voorkomt. Naast reguliere controles worden flexibele “knock and talks” uitgevoerd, waarbij op specifieke locaties informatie wordt verzameld en meldingsbereidheid wordt gestimuleerd. Deze aanpak heeft 10

geresulteerd in interventies op het gebied van illegale bewoning, fraude met vergunningen en signalen van drugshandel in de eerste helft van 2024. Het doel van de BIT-controles is inzicht krijgen in en aanpakken van ondermijnende activiteiten. In 2024 zijn er structureel tien casussen rondom ondermijning in Hilversum actief. In het Lokaal Ondermijningsoverleg (LOO) en het Districtelijk Team Ondermijning (DTO) worden regelmatig signalen van criminele activiteiten besproken. De samenwerking binnen het DTO verloopt wisselend, afhankelijk van de complexiteit van de casussen en de beschikbare middelen. Hoewel alle partijen zich sterk inzetten, vallen sommige signalen tussen wal en schip doordat ze te licht zijn voor strafrechtelijke vervolging of een handelingsperspectief ontbreekt zonder inzet van de politie. Om deze knelpunten aan te pakken, vindt er een evaluatie plaats en neemt Hilversum deel aan een regionale werkgroep, in opdracht van de Taskforce Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit (GOC), die verbeterpunten formuleert. Vooruitblik De Wet Bibob (Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur) is al veelvuldig toegepast in de horecasector en zal nu verder worden uitgebreid naar de vastgoed- en zorgsector om criminele invloeden ook daar beter tegen te gaan.

In de regio Gooi- en Vechtstreek is men bezig met de oprichting van een Bibob Expertise Team (BET). Dit team, aangestuurd door een centrale functionaris, voert Bibob-toetsen uit en zorgt voor een consistente en effectieve toepassing van de wet. Door kennis en capaciteit te bundelen, kunnen gemeenten de Wet Bibob efficiënter benutten. Deze regionale schaalvergroting versterkt de bestuurlijke weerbaarheid en verbetert de aanpak van ondermijning in de regio. De gemeente zal zich daarnaast richten op het intensiveren van de bestrijding van criminele geldstromen, in nauwe samenwerking met politie, Belastingdienst en het RIEC, om criminele netwerken te ontmantelen. De bestrijding van ondermijning in de zorgsector vereist een betere coördinatie en intensievere samenwerking tussen gemeenten, zorginstellingen en handhavingsorganisaties. Daarom ontwikkelt de gemeente Hilversum een toolbox met diverse maatregelen op het gebied van preventie, signalering, onderzoek, handhaving en bewustwording. Strengere toelatingseisen en uitgebreidere achtergrondcontroles beperken de toegang voor malafide zorgaanbieders. Zo wordt bijvoorbeeld onderzocht of locatiegebonden zorg een vergunningsplicht kan krijgen voor ongecontracteerde zorgaanbieders en wordt de poortwachtersfunctie versterkt. Dit bemoeilijkt de toegang voor onbevoegde zorgverleners, waardoor het risico op ondermijning afneemt.

De Wet Bibob speelt ook in deze sector een cruciale rol bij de preventieve aanpak van criminele invloeden. Daarnaast wordt gewerkt aan een heldere meldroute en aan versterkt toezicht op rechtmatigheid en integriteit, zodat signalen van illegale praktijken vroegtijdig kunnen worden opgevangen. Dit vraagt om gerichte controles bij zorginstellingen en zzp'ers in de sector, evenals een integrale handhavingsstrategie en terugvorderingsbeleid. Tot slot is er meer aandacht voor bewustwording en preventie in de zorgsector door zorgverleners en inwoners te informeren over de risico’s van criminele invloeden en hen te trainen in het herkennen van verdachte signalen. Met deze aanpak wordt de sector weerbaarder tegen criminele netwerken die kwetsbaarheden in het systeem uitbuiten. Ambitie 2: Versterken van informatiepositie en gegevensuitwisseling Bereikte resultaten Om de informatiepositie te versterken en de gegevensuitwisseling tussen instanties te verbeteren, heeft de gemeente Hilversum het Veiligheid Informatieknooppunt (VIK) opgericht. Sinds 2021 loopt een pilot waarin data van verschillende instanties en partners wordt gebundeld en geanalyseerd. In 2023-2024 is deze pilot afgerond en wordt de werkwijze verankerd in gemeentelijke processen en 11

protocollen. Het knooppunt biedt analysetools om trends en netwerken te identificeren, wat bijdraagt aan de bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Daarnaast is er gewerkt aan het vergroten van de meldingsbereidheid onder gemeentemedewerkers. Hiervoor is de app “Meld een vermoeden” gelanceerd, waarmee onzichtbare criminaliteit beter in kaart kan worden gebracht. In het najaar van 2024 volgt een evaluatie over de verdere ontwikkeling van de app en mogelijke alternatieven om de meldingsbereidheid te verhogen. Vooruitblik De komende periode focust Hilversum op de verdere versterking en uitbreiding van het VIK. Dit omvat de integratie van extra datastromen van gemeentelijke en externe partners om trends en criminele patronen sneller te herkennen. Ook worden de privacy protocollen aangescherpt om veilige gegevensuitwisseling met partners, zoals politie en Belastingdienst, te waarborgen. Daarnaast wordt overwogen de “Meld een vermoeden”-app breder toegankelijk te maken om de meldingsbereidheid te verhogen. Verder onderzoekt Hilversum de inzet van nieuwe analysetools om netwerken en risico’s sneller te signaleren. Periodieke evaluaties dragen bij aan een effectieve en flexibele aanpak van ondermijning. Ambitie 3: Versterken van de weerbaarheid van bestuurders en de organisatie Bereikte resultaten Eind 2023 heeft het RIEC opnieuw een weerbaarheidsscan uitgevoerd.

Hieruit blijkt dat Hilversum vergeleken met andere steden goed op weg is met het versterken van bestuurlijke weerbaarheid. In 2023 en 2024 zijn binnen de ambtelijke organisatie presentaties gehouden om de bewustwording rond ondermijning te vergroten. Daarnaast is de verplichte e-learning over ondermijning succesvol ingevoerd voor nieuwe medewerkers en door de meeste ambtenaren afgerond. Deze sessies hebben geleid tot vervolgacties en samenwerking, waarbij de afdelingen Vastgoed en Sociaal Domein in 2024 centraal staan. Ook vond in 2023 een beeldvormende sessie voor de gemeenteraad plaats, waarin bestuurlijke dilemma’s rond ondermijning werden besproken. Dit werd in 2024 gevolgd door een Raadsinformatieavond met concrete casussen, die de bestuurlijke uitdagingen illustreren. Deze jaarlijkse Raadsinformatieavond, waarin de prioriteiten van het IVP worden besproken, versterkt de bestuurlijke bewustwording en biedt ruimte voor gezamenlijke oplossingen bij nieuwe uitdagingen. Vooruitblik Hilversum werkt tevens aan de Noord-Hollandse weerbaarheidsnorm, waarmee een basisniveau van weerbaarheid wordt vastgelegd binnen de provincie en gemeenten.

Deze norm ondersteunt een gecoördineerde en consistente aanpak van georganiseerde criminaliteit en richt zich op het versterken van de weerbaarheid tegen georganiseerde criminaliteit, het tegengaan van agressie tegen ambtenaren en politieke ambtsdragers, en het beschermen van democratische processen. Het college stelt de weerbaarheidsnorm nog dit jaar met een collegebesluit vast waarna de raad hierover verder wordt geïnformeerd. Ambitie 4: Versterken van de weerbaarheid van kwetsbare groepen Bereikte resultaten Hilversum heeft de intentieverklaring geëvalueerd en geactualiseerd om jonge aanwas binnen georganiseerde ondermijnende criminaliteit aan te pakken. De nadruk ligt op preventie en bewustwording onder jongeren, zodat zij minder snel in criminele netwerken terechtkomen. In samenwerking met scholen, politie, Halt en het sociaal domein worden signalen van criminele betrokkenheid bij jongeren vroegtijdig opgespoord en aangepakt. Naast preventieve interventies, zoals bewustwordingscampagnes en voorlichting voor jongeren, ouders en docenten, blijft repressie 12

en toezicht door politie een belangrijk onderdeel om de zichtbaarheid van criminaliteit en onveiligheid aan te pakken. Een belangrijke aanvulling is de inzet van een jeugdboa (Buitengewoon Opsporingsambtenaar) specifiek gericht op ondermijning onder de jeugd. De jeugdboa heeft een signaalfunctie in de wijk en onderhoudt nauwe contacten met jongeren, scholen en jeugdorganisaties. Door verdachte situaties vroegtijdig te signaleren, kan de jeugdboa jongeren op het rechte pad houden en criminele activiteiten voorkomen. De aanpak van mensenhandel is ook een belangrijk aandachtspunt in Hilversum. Betere samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners heeft geleid tot meer meldingen van seksuele, criminele en arbeidsuitbuiting. Dit toont zowel de omvang van het probleem als een effectievere signalering. De focus ligt op preventie door bewustwording bij risicogroepen te vergroten en barrières tegen uitbuiting op te werpen. Er is een verbeterde meldstructuur, slachtoffers krijgen zorg via een coördinator, en samen met ketenpartners worden daders aangepakt. De opsporing van daders ligt bij het Openbaar Ministerie en de politie. Vooruitblik Het vraagstuk mensenhandel is complex. Slachtoffers herkennen zichzelf vaak niet als slachtoffer, wat erkenning en hulpverlening bemoeilijkt, terwijl criminele netwerken flexibel opereren en slachtoffers snel verplaatsen om detectie te vermijden.

Wisselingen binnen gemeenten en politie belemmeren bovendien de continuïteit in de aanpak. Toch zet de gemeente Hilversum in op een intensieve en gecoördineerde aanpak, gericht op preventie, bestrijding en bescherming van slachtoffers. Door betere samenwerking en gegevensuitwisseling met partners in de veiligheids- en zorgketen werkt de gemeente aan meer inzicht in de problematiek. Hilversum versterkt ook de bewustwording bij risicogroepen via voorlichting en campagnes. Met het Bestuurlijk Interventie Team, in samenwerking met de Arbeidsinspectie, kan de gemeente snel ingrijpen bij signalen van uitbuiting. Daarnaast coördineert een zorgcoördinator de hulp en ondersteuning voor slachtoffers, terwijl trainingen ervoor zorgen dat gemeentelijke medewerkers signalen van mensenhandel kunnen herkennen en melden.

13

3.2 Digitale veiligheid Het dagelijks leven is steeds meer verweven met digitale technologieën, waardoor de grens tussen de fysieke en online wereld vervaagt. Cybercriminelen maken gebruik van deze risico's en kwetsbaarheden. Online platforms dragen bij aan ordeverstoringen door het verspreiden van oproepen met groot bereik, het versterken van polarisatie en het verhogen van spanningen. Dit kan snel escaleren tot ongecontroleerde situaties. Terwijl traditionele criminaliteit landelijk al jaren daalt, blijft digitale criminaliteit toenemen. Ambities op het gebied van digitale veiligheid (IVP 2023-2026 en Regionale Veiligheidsstrategie): • Versterken van de weerbaarheid en handelingsperspectief van kwetsbare groepen. • Verhogen van de aangifte- en meldingsbereidheid.

Belangrijkste trends en ontwikkelingen De meest voorkomende vormen van digitale criminaliteit in Hilversum zijn phishing, aankoopfraude en account-hacking. Deze misdrijven leiden tot financiële schade en verlies van vertrouwen, vooral onder ouderen. Door het grensoverschrijdende karakter van digitale criminaliteit is samenwerking op lokaal, districtelijk en landelijk niveau essentieel. In tegenstelling tot traditionele criminaliteit, die afhankelijk is van factoren zoals bevolkingsdichtheid, is digitale criminaliteit gelijkmatiger verspreid in Nederland. Digitale criminaliteit kent geen fysieke grenzen, terwijl traditionele criminaliteit sterk beïnvloed wordt door lokale factoren. De anonimiteit en grensoverschrijdende aard van digitale criminaliteit maken opsporing complexer en verlagen de pakkans. Tegelijkertijd biedt deze situatie ook kansen. Gemeenten en instanties werken samen aan bewustwordingscampagnes en preventie, en het is mogelijk om een landelijke, efficiënte aanpak te ontwikkelen voor opsporing en handhaving.

Figuur 1: Slachtofferschap van traditionele criminaliteit (links) en digitale criminaliteit (rechts) per regio in Nederland. Ondanks de groeiende dreiging van digitale criminaliteit blijft de aangiftebereidheid laag. In de regio Gooi en Vechtstreek deed in 2023 slechts 18,6% van de slachtoffers aangifte van online criminaliteit. Hoewel dit hoger ligt dan het gemiddelde in Midden-Nederland, vraagt het om extra inzet. Door het lage aantal aangiftes wordt de werkelijke omvang van digitale criminaliteit vaak onderschat. Veel slachtoffers melden geen incidenten door schaamte of onwetendheid over het aangifteproces. Door slachtoffers beter te informeren en ondersteunen, kan niet alleen de aangiftebereidheid toenemen, maar wordt ook het probleem van digitale criminaliteit zichtbaarder, wat bijdraagt aan gerichtere aanpakken en beleid. 14

Voortgang en vooruitblik van de ambities op het gebied van digitale criminaliteit Hieronder worden de belangrijkste maatregelen en acties voor digitale veiligheid beschreven, evenals aandachtspunten voor verdere versterking in de komende periode. Ambitie 1: Versterken van de weerbaarheid en handelingsperspectief van kwetsbare groepen Bereikte resultaten Hilversum richt zich op de weerbaarheid van drie doelgroepen: senioren, ondernemers en jongeren. Voor senioren zijn voorlichtingscampagnes opgezet over de risico's van digitale criminaliteit. Thuiszorgmedewerkers verspreiden tijdens huisbezoeken flyers en geven advies om senioren weerbaarder te maken tegen digitale oplichting. Regelmatig worden informatiesessies gehouden met lokale partners om nieuwe vormen van digitale criminaliteit te bespreken. Voor ondernemers zijn eveneens informatiesessies georganiseerd, zoals een presentatie door een ethisch hacker tijdens de ALV van de ondernemersvereniging Zuidwest, waarin kwetsbaarheden in systemen worden blootgelegd en organisaties worden geholpen zichzelf beter te beschermen tegen cyberdreigingen. Voor jongeren zijn initiatieven ontwikkeld om hun digitale weerbaarheid te vergroten. Zo werd het Digital Child Rights-onderzoek uitgevoerd om de behoeften van jongeren op het gebied van digitale veiligheid beter te begrijpen.

Daarnaast biedt Beeld & Geluid basistrainingen mediawijsheid aan docenten, waarin zij leren hoe desinformatie, manipulatie en algoritmes invloed hebben op de denkwereld van jongeren. Deze training helpt docenten om fake news en online pesten te herkennen en om jongeren een kritische houding tegenover media bij te brengen. Door inzicht te geven in de werking van pers, datasporen en algoritmes, worden docenten beter toegerust om jongeren effectief te ondersteunen in hun digitale omgeving. Daarnaast richt de geldezelcampagne zich op het waarschuwen van jongeren en hun ouders voor de risico’s van het uitlenen van hun bankrekening aan criminelen. Ook wordt Halt ingezet om leerlingen bewust te maken van de gevolgen van hun digitale gedrag en hun te leren hoe ze strafbare situaties online kunnen voorkomen. Deze voorlichting gaat over veilig internetgebruik, cyberpesten en hacking, waarmee jongeren beter worden geïnformeerd over de risico’s en gevolgen van digitale criminaliteit. Hilversum en de andere gemeenten in de Gooi en Vechtstreek hebben daarnaast de Jaaragenda Digitale Veiligheid 2024 opgesteld om activiteiten en projecten in het district te coördineren. Deze agenda bevordert samenwerking tussen partners zoals gemeenten, politie, onderwijsinstellingen en ondernemers, met als doel digitale criminaliteit tijdig te signaleren en aan te pakken.