03 Bijlage Voorjaarsnota 2025 Raad
Tekst van het document
Neutrale wijziging RPA toepassing 45 45 45 45 45 In 2024 is een start gemaakt met de implementatie van een drietal RPA (Robotic process automation) toepassingen in het Sociaal Domein. RPA-technologie maakt het mogelijk om routinematige werkzaamheden te automatiseren door gebruik te maken van een virtuele robot. De budgetten worden middels deze wijziging enkel verschoven. Deze aanmelding raakt meerdere programma’s. Per saldo gaat het om een neutrale wijziging. Ontwikkeling WMO 227 274 274 274 274 In 2026 wordt de autonome ontwikkeling voor de indexatie van de tarieven op 3% geschat. Deze indexatie geldt met name voor de hulp bij het huishouden en voor begeleiding en verzorging. Deze stijging bedraagt € 595.000. Binnen deze mutatie worden budgetten herschikt. De ingeslagen weg van de eindejaarsrapportage wordt hiermee gevolgd en structureel verwerkt. Het sturen op een goede en juiste indicatie vergt meer tijd en leidt tot hogere personeelskosten. Het neveneffect van de hogere personeelskosten is dat de kosten voor zorg aan de inwoners dalen. Door de inzet op kwalitatief goede en juiste indicaties voor inwoners dalen de kosten voor Wmo. Daarnaast zijn in het afgelopen jaar nieuwe contracten afgesloten voor hulpmiddelen (o.a. rolstoelen en tilliften). In de nieuwe contracten zijn de aanschafkosten lager en de onderhoudskosten hoger.
Door het instellen van buurtteams wordt een daling zichtbaar op de begeleiding en verzorging binnen de WMO. Om deze beweging te continueren wordt een deel van het budget toegevoegd aan de subsidie voor de buurtteams en worden de kosten voor begeleiding en verzorging afgeraamd. Deze aanmelding raakt meerdere programma’s. Per saldo gaat het om een nadeel van €595.000 in 2026, €595.000 in 2027, €295.000 in 2028 en €95.000 in 2029. Ontwikkelingen energielasten 52 29 29 29 29 Op basis van de realisatiecijfers over 2024 kan de begroting van de energielasten voor 2025 met €160.000 naar beneden worden bijgesteld. De energiemarkt blijft in beweging, en ontwikkelingen op het gebied van prijsstijgingen en -dalingen zijn onzeker. De budgetten 2024 en 2025 zijn eerder incidenteel opgehoogd. Zodra meer belend zal ook gekeken worden naar de meerjarige energie budgetten na 2026. Daarnaast wordt voorgesteld een energiecoördinator aan te stellen. Deze functie Deze functie draagt bij aan het waarborgen van een duurzaam energiebeheer binnen de gemeente Hilversum, met als doel energie zo efficiënt mogelijk in te zetten, kosten beheersbaar te houden en gerichte besparingen te realiseren. Met deze besparingen zal de energiecoördinator zichzelf terugverdienen, derhalve is deze formatieplek budgetneutraal verwerkt in de begroting. Deze aanmelding raakt meerdere programma’s.
Per saldo gaat het om een voordeel van €160.000 in 2025.
43
Parkeren 30 60 60 60 60 Ten aanzien van de uitvoering van het parkeerbeleid vallen de lasten hoger uit. De kostenstijging komen o.a. voort uit een hogere bijdrage aan de Coöperatie ParkeerService door gebiedsuitbreidingen en maatwerk, de aangekondigde aanpassing van het parkeerregime Arenapark en onvoorziene werkzaamheden ten aanzien van dataverwerking en beantwoording van de vele (bestuurlijke) vragen over parkeren. Tegenover de hogere lasten (oplopend tot €478.000 in 2028) staan de hogere parkeer baten van €700.000. Verwacht wordt dat de baten voor 2025 en verder in lijn zal liggen met de baten in 2024. In lijn met eerdere toezeggingen (zie raadsinformatiebrief 2024-52) wordt voorgesteld het saldo te storten in het Mobiliteitsfonds. Daarnaast is in lijn met de door de Raad op 19 juli 2023 bekrachtigde Wet voorkeursrecht gemeenten (WVG) op sportpark Hilversum de parkeergarage Arenapark in het vierde kwartaal van 2024 aangekocht. Middels deze aanmelding wordt de exploitatie (exclusief kapitaallasten) van de parkeergarage eveneens verwerkt in de begroting. Dit betreft een voordeel van €238.000. De kapitaallasten worden niet via deze aanmelding verwerkt in de begroting. Deze aanmelding raakt meerdere programma’s. Per saldo gaat het om een structureel voordeel van €238.000.
Regio Gooi en Vechtstreek 324 521 524 530 544 De kaderbrief van de regio Gooi en Vechtstreek is doorgerekend. De presenteerde cijfers zijn exclusief de GAD. Vooralsnog wordt verwacht dat de GAD middelen neutraal (middels de woonlasten) verwerkt kunnen worden. De kaderbrief houdt rekening met de loonontwikkeling van 2026 en verder. De CAO wodrt echter ook voor 2025 aangepast. Deze aanmelding raakt meerdere programma’s. Per saldo gaat het om een nadeel van €400.000 in 2025, €1.110.000 in 2026, €1.200.000 in 2027, €1.225.000 in 2028 en €1.250.000 in 2029. Uitvoering werkzaamheden openbare verlichting 21 21 21 21 21 In 2025 start een nieuw aanbestedingstraject voor de Openbare verlichting. De uitvoering van de werkzaamheden door marktpartijen voldoet niet aan de door ons gestelde vereisten. Vooral de hoeveelheid ad-hoc werkzaamheden wordt steeds moelijker ten uitvoer gebracht. Daarom willen we de uitvoering in eigen beheer gaan uitvoeren. Daarmee kunnen we tevens sneller inspringen bij (veel) ad-hoc werk en storingen vanwege de al bestaande calamiteitendienst. De lasten voor de formatie worden gecompenseerd door het vervallen van de kosten voor de aannemer. Veiligheidsregio 0 224 224 224 224 Op basis van de Kadernota stijgt de gemeentelijke bijdrage aan de Veiligheidsregio in 2026 met € 521.605 voor de gehele regio. Voor Hilversum betekent dit een toename van circa € 224.000.
Deze stijging is grotendeels toe te schrijven aan loon- en prijsontwikkelingen. Daarnaast zijn enkele aanvullende financiële ontwikkelingen, waaronder een structureel voordeel door de samenvoeging van Meldkamers en een structurele besparing op de BDuR. Voor de inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar het raadsvoorstel "Programmabegroting 2026 en jaarrekening 2024 Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek" met het kenmerk 1741686.
44
Verhoging Arbobudget 200 200 200 200 200 Net als bij vele andere bedrijven, hebben ook medewerkers van de ambtelijke organisatie van Hilversum te maken met een toenemende werklast en -druk alsmede de indirecte effecten van de diverse crisissen. Dit zien we terug in de verzuimcijfers. Ook op landelijk niveau is een stijgende trend te zien op het gebied van verzuim. Hilversum hanteert een ziekteverzuimnorm van 5%, het verzuimcijfer in onze organisatie bedroeg per 31 december 2022 7,3%. Door het hoge (langdurig) verzuim is meer inzet van de arbodienst en re-integratie deskundigheid gepleegd. Dit was met name noodzakelijk op de 2e spoortrajecten voor de langdurig zieken. Het ziekteverzuim over 2023 was 5,65 % en over 2024 5,14 % (opgave Personeelsmonitor 2024 A&O fonds). Om deze trajecten goed te kunnen begeleiden was het budget incidenteel verhoogd met € 70.000 in 2023 en 2024. Vanaf 2025 is dit eenmalig budget weer komen te vervallen. Het huidige structureel budget voor de Arbodienstverlening is € 161.000. Dit is ontoereikend omdat in de achterliggende jaren door inflatie de jaarlijkse kosten zijn gestegen en nu uit de pas lopen met de begroting. Daarbij zijn de kosten van het Arbo-contract gestegen de laatste jaren i.v.m. het hogere aantal werknemers in dienst van de Gemeente Hilversum. Aanpassing begroting is daarom nodig met € 50.000.
Vanuit personeelszorg en preventieve verzuim beheersing (en vanuit verplichting agressie-beleid) worden medewerkers op weerbaarheid getraind en geholpen om daarmee hun publiekelijke taakuitvoering te kunnen (blijven) doen. De verharding van omgangsvormen in het maatschappelijke verkeer maken dat wij hierop blijvend moeten investeren (e-learning en thematische lesprogramma's). Hiervoor is structureel €50.000 op jaarbasis nodig. Voor bedrijfsmaatschappelijk werk, 2e spoor (wet verbetering Poortwachter ziekteverzuim), arbeidsdeskundige onderzoeken, externe vertrouwenspersoon en externe coaching/psychologische begeleiding, vitaliteitsbevordering, arbo deskundige werkplekonderzoeken, vaccinaties en arbo hulpmiddelen voor medewerkers is op jaarbasis ruim €100.000,- benodigd. Verhoging budget raadsvergoedingen 115 115 115 115 115 Op basis van de ministriële verordening zijn vanaf 2025 de raadsvergoeding en de onkostenvergoeding van de Raad verhoogd. Omdat deze pas begin 2025 bekend was geworden is de verhoging nog niet meegenomen in de begroting 2025. Verruiming terrassen vergunningverlening 15 0 0 0 0 Om de tijdens Covid-19 verruimde terrassen en horeca onder voorwaarden te kunnen behouden zijn de "Nadere regels terrassen Hilversum 2022" aangepast. Dit maakt het mogelijk om maatwerk te leveren bij het beoordelen van de aanvragen.
Deze aanpassing zal naar verwachting leiden tot ongeveer 70 complexe vergunningprocedures, welke niet opgevangen kunnen worden binnen de reguliere begroting/bezetting. Om de verwachte vergunningprocedures en handhavingszaken adequaat te kunnen beoordelen is budget nodig. Deze aanmelding raakt meerdere programma’s. Per saldo gaat het om een aanmelding van €65.000 in 2025. VerSaaSing 0 0 80 0 0 Suite4sociaaldomein wordt 2025-2027 uitgebreid met regieapplicatie en e-diensten t.b.v. visie sociaal domein. Vanaf 2026 zullen kosten voor schuldhulpverlening stijgen door overgang naar SaaS en in 2027 zal ook de suite overgaan naar SaaS. Hilversum zal met alle applicaties overgaan op SaaS omdat veel leveranciers alleen nog SaaS aanbieden en er alleen kosten bespaard kunnen worden als alles in SaaS staat. VerSaas-ing brengt deels een kostenverhoging met zich mee, deels bespaart dit kosten. De kosten besparing is opgenomen aanmelding 'Besparing op Oracle a.g.v. volledige verSaaSing'.
Beleidsmatige wijzigingen
126
87
87
87
87
Formatie bodemtaken 8 31 31 31 31 Voor onder andere de uitvoering van het programma Groen, waaronder Steenbreek dat bijdraagt aan vergroening en infiltratie in Hilversum, is beleid rond diffuus bodemlood noodzakelijk. Eerdere vertraging van Steenbreek was te wijten aan het ontbreken van dit beleid (zie raadsbrief 693406 waar vragen rondom het ontbreken van het bodemloodbeleid zijn beantwoord). Daarnaast is extra capaciteit nodig voor het beheer van (grondwater)verontreinigingen en om de belangen van bodem- en grondwaterkwaliteit te behartigen, zeker met de komst van de Omgevingswet waarbij bodemtaken zijn verschoven van provincie naar de gemeente (middels raadsbrieven 1201024 en 1222592 is aangeven welke taken dat zijn). Deze aanmelding raakt meerdere programma’s. Per saldo gaat het om een bedrag van €35.000 in 2025 en €136.000 voor de jaren daarna.
45
Formatie watermanagement 8 31 31 31 31 Het borgen van toenemend (klimaatadaptatie)beleid en het opstellen van eisen en maatregelen voor ruimtelijke ontwikkelingen is cruciaal voor een duurzaam riool- en watersysteem. Eisen en richtlijnen volgen onder meer uit gemeentelijk- en waterschapsbeleid en de MRA). Systeemanalyse en monitoring zijn essentieel voor het maken van integrale keuzes. Volgens het GWP 2021-2026 is er beperkte capaciteit, terwijl het aantal projecten toeneemt. Dit tekort kan leiden tot inefficiënties en het missen van kansen om knelpunten en risico’s in het watersysteem aan te pakken, wat zelfs desinvesteringen kan veroorzaken. Daarnaast versnelt de klimaatverandering, wat vraagt om versnelling van maatregelen en aanscherping van (bouw)voorwaarden. Bij belangrijke gebiedsprocessen zoals Water Aanvoer en Aanvulling 't Gooi (WAAG), het Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen en het Watergebiedsplan Hilversum is onze inzet nodig. De inzet kan momenteel slechts beperkt worden geleverd. Dit leidt tot vertraging, onvoldoende kwaliteit door gebrek aan lokale kennis en is er onvoldoende bewaking van onze belangen in deze externe processen. Daarom wordt voorgesteld om de capaciteit te vergroten in aanloop naar het nieuwe watermanagementplan (wettelijke verplichting), zodat we effectief kunnen bijdragen aan de Opgave Duurzaam.
Per saldo gaat het om een bedrag van €35.000 in 2025 en €136.000 voor de jaren daarna. Projectleider integrale gebiedsagenda Zuidwest 85 0 0 0 0 Voor de nieuwe integrale gebiedsagenda Zuidwest, voortvlooiend uit de Omgevingsvisie Hilversum 2040, is een projectleider nodig voor een half jaar om een startnotitie op te stellen. De agenda omvat het gehele gebied en niet alleen de bedrijventerreinen. Op grond van de nog vast te stellen startnotitie wordt een gebiedsagenda opgesteld waarvoor in 2026 c.q. 2027 een additionele vraag naar extra (investerings)gelden wordt verwacht. Verhoging Salarisbudget Griffie 25 25 25 25 25 Op 5 maart 2025 heeft de gemeenteraad besloten de bevoegdheid voor het aangaan van de arbeidsovereenkomst met de nieuwe griffier over te dragen aan de werkgeverscommissie. De werkgeverscommissie is akkoord gegaan met de verhoging van de inschaling van de functie van Griffier van schaal 14 naar schaal 16. Financiële ontwikkelingen
-48
-199
-199
-279
-351
Exploitatie panden en gronden 6 6 6 6 6 Exploitatie panden en gronden: Door verschuivingen in de te verkopen panden, aangekochte panden en door prijsstijgingen is een bijstelling van de exploitatiebudgetten noodzakelijk van de panden en gronden. Per saldo resulteert dit in een voordeel van €121.825 in 2025 en €114.350 structureel vanaf 2026. Dit voordeel is hoofdzakelijk ontstaan door het onderstaande: 1) Bij de te verkopen panden in 2025 wordt geen of minimaal onderhoud uitgevoerd. De onderhoudsbudgetten kunnen door de verkopen in 2025 verlaagd worden, wat een voordeel oplevert van €11.000. 2) De stijging van de onroerende zaakbelasting (door tarieven en waardestijging) loopt de afgelopen 2 jaar uit de pas m.b.t. de begroting. Dit heeft als gevolg dat de begroting voor de onroerende zaakbelasting €77.000 moet worden bijgesteld. 3) In 2024 is de verzekeringsportefeuille aanbesteed. Deze aanbesteding heeft geleid tot een nieuwe jaarpremie. Dit leidt vanaf 2025 tot verlaging van de premies met €113.000. 4) De gemeente Hilversum huurt diverse gebouwen om te voorzien in huisvesting van maatschappelijke organisaties. Het budget voor deze huren dient met €26.000 te worden verhoogd vanwege huurverhogingen. 5) De huuropbrengsten voor de objecten die in het kader van de WVG zijn aangekocht en worden verhuurd leiden tot een stijging van de huuropbrengsten van € 90.000.
Deze aanmelding raakt meerdere programma’s. Per saldo gaat het om een voordeel van €122.000 in 2025 en €114.000 voor de jaren daarna. Huisvesting 50 50 50 50 50 In/aan de gemeentewerf zijn veel gebouwgebonden installaties te vinden, zoals onder andere warmtepompen, zonnepanelen, overheaddeuren en brandsblusmiddelen. Bij de aanbesteding van het onderhoud aan de elektrotechnische en werktuigbouwtuigkundige installaties van de gemeentewerf is een hogere inschrijving ingediend. Hierdoor is aanvullend budget nodig van € 50.000.
46
Integraal Veiligheidsbeleid 30 30 30 30 30 Om de stijgende kosten voor inbewaringstellingen (IBS), huisverboden en crisismaatregelen te dekken, is extra budget van € 30.000 noodzakelijk. De burgemeester heeft op grond van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz), de Wet zorg en dwang (Wzd) en de Wet tijdelijk huisverbod (Wth) een wettelijke verantwoordelijkheid om mensen in crisis te beschermen en maatregelen te treffen bij acute veiligheidsrisico’s. Door het stijgende aantal complexe casussen en de stijgende licentiekosten van het registratiesysteem, zijn de structurele kosten voor de uitvoering van bovengenoemde maatregelen toegenomen. Zonder extra middelen kunnen niet alle noodzakelijke maatregelen tijdig worden ingezet, wat risico’s kan opleveren voor de veiligheid van betrokkenen en hun omgeving. Dit kan ertoe leiden dat personen die dringend zorg nodig hebben, niet op tijd de juiste interventie krijgen, waardoor escalaties en maatschappelijke overlast kunnen toenemen. Vertraging in de uitvoering kan ook juridische en bestuurlijke consequenties hebben, wat de positie van de burgemeester onder druk kan zetten. Inzet stelpost overhead -515 -684 -684 -684 -684 Sinds de voorjaarsnota 2024 wordt bij formatieuitbreiding 30% van de uitbreiding 'gespaard' voor de bijbehorende stijgende overheadlasten.
Gezien de opgenomen overheadlastenin de voorjaarsnoat 2025 (SAAS, Licenties etc.) wordt deze dekking nu ingezet. Lobby ruimtelijk en economisch domein 18 36 36 36 36 Structureel inregelen van lobby-activiteiten om de lijnen met Den Haag en met de provincie te borgen en daarmee de kans op succesvolle lobby (ism andere spelers) en cofinanciering te versterken. Hilversum Mediastad als een van de dragers van de boodschap. Meerjaren Onderhouds Planning vastgoed 43 43 43 43 43 Op 11 december 2024 is het nieuwe onderhoudsplan voor het gemeentelijk vastgoed en de buitensportaccommodaties (MOP) vastgesteld. Bij de jaarrekening 2024 is het onderhoud voor de periode 20252034 doorgerekend. Het gevolg is een structurele verhoging van de dotatie aan de onderhoudsvoorziening met €222.000. Dit wordt hoofdzakelijk verklaard door het volgende: 1) De prijsindex voor het onderhoud over 2024 kwam uit op 5,1%, waardoor een bijstelling van 2,1% noodzakelijk is. De bijstelling bedraagt € 64.000. 2) De kosten voor planperiode 2024-2033 (bij de actualisatie van het MOP) kwamen destijds uit op € 36,5 miljoen. Voor de dotatie aan de voorzieningen in de tienjaarsperiode (2025-2034) bedraagt de omvang van het geplande onderhoud € 37,7 miljoen. Over 10 jaar betekent dit een toevoeging aan de voorziening van € 1,2 miljoen. Dit betekent over de periode 2025-2034 een gemiddelde stijging van € 120.000 per jaar.
3) Daarnaast zijn in 2024 calamiteiten uit de voorzieningen onderhoud gefinancierd waaronder de vloer van de koffiekamer (collegebrief 8 april 2024) en de lekkage vanwege het hoge grondwaterpeil bij de sporthal/zwembad Jan van der Heijdenstraat. De bijstelling bedraagt € 38.000. Deze aanmelding raakt meerdere programma’s. Per saldo gaat het om een structureel budget van €222.000 Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 0 0 0 -80 -152 Op 14 mei 2025 is de "Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed” door de raad vastgesteld. In de financiële paragraaf is de stelpost Rendabele verduurzaming uit het coalitieakkoord 2022-2026 ingezet als dekking voor de lasten als gevolg van het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed. Deze stelpost van €50.000 wordt met de routekaart ingevuld en kan daarom vervallen. In de begroting is ook een stelpost van €70.000 opgenomen voor de nog te realiseren opbrengsten in verband met het krediet van het verduurzamen uit 2019. Ook deze stelpost is betrokken bij het raadsvoorstel van de routekaart voor de verduurzaming en komt daarmee te vervallen. Door de verduurzaming van het vastgoed worden de energielasten van de gemeente of huurder lager. Wanneer de huurder lagere energielasten heeft, zal met de huurder een vergoeding voor de verduurzaming worden overeengekomen.
De verduurzaming leidt daarmee tot een stijging van de baten of een verlaging van de lasten die oplopen tot een besparing structureel van € 327.000 in 2031. Dit wordt vanaf 2027 in de begroting verwerkt. Deze aanmelding raakt meerdere programma’s. Per saldo gaat het om een nadeel van €20.000 in 2025 en 2026. En voordelen voor de jaren daarna: €44.000 in 2027, €151.000 in 2028 en €235.000 in 2029.
47
Samenwerkingsbijdragen 270 270 270 270 270 De samenwerkingsbijdragen aan de ROM Utrecht, het A&O-fonds, Stedennetwerk G40, Platform 31 en het lidmaatschap van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) zijn de afgelopen jaren structureel circa € 270.000 hoger dan het hiervoor beschikbare budget in de begroting. In de afgelopen jaren werd dit nadeel gecompenseerd door de incidentele voordelen en daarmee was het niet noodzakelijk om de begroting structureel bij te stellen. Door de stijgende kosten op de overige onderdelen is het niet meer mogelijk om de samenwerkingsbijdragen binnen de huidige begroting op te vangen. Vuurwerkevenement Jaarwisseling 50 50 50 50 50 Om de stijgende kosten voor de organisatie van het vuurwerkevenement tijdens de jaarwisseling te dekken, is extra budget van € 50.000 noodzakelijk. De gemeente organiseert jaarlijks een centraal evenement tijdens de jaarwisseling als alternatief voor illegaal vuurwerk en vuurwerkoverlast en als instrument om de openbare orde te handhaven. Dit evenement draagt bij aan samenhorigheid, sociale cohesie en een beheersbare jaarwisseling. De afgelopen jaren zijn de kosten structureel gestegen door toenemende kosten voor veiligheidsmaatregelen, de organisatie van het evenement en overige faciliteiten (zoals de inkoop van diensten en producten). Het structurele budget hiervoor niet meer toereikend. Voor 2025 e.v.
is een extra bedrag van € 50.000 nodig. Zonder extra middelen is het lastig om deze preventieve aanpak in huidige vorm voort te zetten, wat kan leiden tot meer illegaal vuurwerkgebruik en vuurwerkoverlast, hogere schadeposten en een verhoogde druk op handhaving en hulpdiensten. Dit kan de grip op de openbare orde onder druk zetten en de beleving van een veilige en feestelijke jaarwisseling negatief beïnvloeden. 15 15 15 15 15 Herschikkingen Neutrale wijziging van Samenleving naar Projecten 15 15 15 15 15 Deze wijziging betreft een budgettaire verschuiving van een projectleider buurtiniatieven. Deze aanmelding raakt meerdere programma’s. Per saldo betreft een budgetneutrale wijziging. Totaal financiële ontwikkelingen
4.384
48
7.244
7.819
7.620
7.539
4.1.5 Financiën en grondexploitaties In deze paragraaf worden de aanmeldingen per programma in detail toegelicht. Een aantal aanmeldingen hebben betrekking op meerdere programma’s. Desbetreffende aanmeldingen worden dan bij meerdere programma’s toegelicht. Omschrijving
2025
2026
2027
2028
2029
Autonome ontwikkelingen
-655
-4.863
-2.699
-2.897
692
Beleidsmatige wijzigingen
0
500
0
0
0
Financiële ontwikkelingen
-4.061
-12.788
-13.207
-6.618
-7.544
30
30
30
30
30
-4.687
-17.121
-15.876
-9.485
-6.822
Omschrijving
2025
2026
2027
2028
2029
Autonome ontwikkelingen
-655
-4.863
-2.699
-2.897
692
Bijstelling rentelasten financiering -5 -239 -239 -239 De rentelasten van de langlopende- en kortlopende financiering zijn geactualiseerd. Dit geldt ook voor de rentebaten als gevolg van verleende middelen aan SVn en het Restauratiefonds.
100
Financiële ontwikkelingen voorjaarsnota
Herschikkingen Totaal financiële ontwikkelingen Toelichting financiële ontwikkelingen
Herziene raming kapitaallasten -1.525 -3.750 -3.100 -3.672 -3.413 De kapitaallasten zijn geactualiseerd. In deze actualisatie is rekening gehouden met de in 2024 afgesloten investeringsprojecten en de aanpassing van de afschrijvingstermijn van 40 naar 50 jaar. Deze aanmelding raakt meerdere programma’s. Per saldo gaat het om een voordeel van €724.000 in 2025, €1.825.000 in 2026, €1.438.000 in 2027, €2.078.000 in 2028 en €2.362.000 in 2029 Indexatie subsidie budgetten 0 750 750 750 750 In lijn met de uitgangspunten wordt de subsidieindexatie bepaald met Consumentenprijsindex (cpi) raming maart. Deze komt uit op 2,8%. Ten tijde van het opstellen van de programmabegroting 2026 wordt deze verdeeld over de taakvelden. De totale subsidie indexatie bedraagt afgerond € 750.000 per jaar. Neutrake wijziging: Uitstel inkomensafhankelijke eigen 0 -1.100 0 0 0 bijdrage Wmo De inkomensafhankelijke eigen bijdrage die per 1 januari 2026 van kracht zou worden is met een jaar uitgesteld. Dit houdt in dat in programma 2 de eigen bijdrage lager gaat uitvallen, dit wordt gecompenseerd door een hogere algemene uitkering die in programma 5 wordt ontvangen. Per saldo betreft een budgetneutrale wijziging. Ontwikkelingen energielasten 57 0 0 0 0 Op basis van de realisatiecijfers over 2024 kan de begroting van de energielasten voor 2025 met €160.000 naar beneden worden bijgesteld.
De energiemarkt blijft in beweging, en ontwikkelingen op het gebied van prijsstijgingen en -dalingen zijn onzeker. De budgetten 2024 en 2025 zijn eerder incidenteel opgehoogd. Zodra meer belend zal ook gekeken worden naar de meerjarige energie budgetten na 2026. Daarnaast wordt voorgesteld een energiecoördinator aan te stellen. Deze functie Deze functie draagt bij aan het waarborgen van een duurzaam energiebeheer binnen de gemeente Hilversum, met als doel energie zo efficiënt mogelijk in te zetten, kosten beheersbaar te houden en gerichte besparingen te realiseren. Met deze besparingen zal de energiecoördinator zichzelf terugverdienen, derhalve is deze formatieplek budgetneutraal verwerkt in de begroting. Deze aanmelding raakt meerdere programma’s. Per saldo gaat het om een voordeel van €160.000 in 2025.
49
September- en decembercirculaire 2024 818 -524 -110 264 3.255 De Raad is op de hoogte gesteld van de verwerking van de septembercirculaire 2024 en de decembercirculaire via respectievelijk raadsinformatiebrief 2024-61, 2024-68 en 2025-7. De extra middelen die voortvloeien uit de september- en decembercirculaire worden als baten geboekt in programma 5. De effecten voor de uitgavenkant zijn verwerkt op de diverse programma's. Beleidsmatige wijzigingen
0
500
0
0
0
Incidentele stelpost wensen raad 0 500 0 0 0 Het college bereidt de voorjaarsnota en begroting voor op basis van de afspraken met de raad. In de loop van het jaar kunnen er aanleidingen zijn om als raad (nieuwe) initiatieven mogelijk te willen maken. Dit budget kan dienen om dergelijke wensen financieel te kunnen dekken. Ervaring leert dat ten tijde van de behandeling van de planning en control producten het lastig is voor raadsleden om mogelijke financiële dekking voor moties en amendementen goed te onderbouwen. Om de raadsleden hierin te ondersteunen heeft het college een incidenteel budget van €500.000 ter beschikking gesteld. Wanneer voor de inzet van dit budget binnen de raad geen bestemming wordt gevonden worden dan zal het budget niet worden ingezet en zal het begrotingssaldo verbeteren. Financiële ontwikkelingen
-4.061
-12.788
-13.207
-6.618
-7.544
Actualisatie GREX 2025 212 -18 -458 36 -404 De raad heeft op 15 mei 2025 de geactualiseerde grondexploitaties 2025 vastgesteld. Middels deze begrotingswijzigingen worden de daaraan verbonden financiële effecten verwerkt in de meerjarenbegroting. Deze wijziging is inclusief de effecten op de VPB. Exploitatie panden en gronden -124 -117 -117 -117 -117 Exploitatie panden en gronden: Door verschuivingen in de te verkopen panden, aangekochte panden en door prijsstijgingen is een bijstelling van de exploitatiebudgetten noodzakelijk van de panden en gronden. Per saldo resulteert dit in een voordeel van €121.825 in 2025 en €114.350 structureel vanaf 2026. Dit voordeel is hoofdzakelijk ontstaan door het onderstaande: 1) Bij de te verkopen panden in 2025 wordt geen of minimaal onderhoud uitgevoerd. De onderhoudsbudgetten kunnen door de verkopen in 2025 verlaagd worden, wat een voordeel oplevert van €11.000. 2) De stijging van de onroerende zaakbelasting (door tarieven en waardestijging) loopt de afgelopen 2 jaar uit de pas m.b.t. de begroting. Dit heeft als gevolg dat de begroting voor de onroerende zaakbelasting €77.000 moet worden bijgesteld. 3) In 2024 is de verzekeringsportefeuille aanbesteed. Deze aanbesteding heeft geleid tot een nieuwe jaarpremie. Dit leidt vanaf 2025 tot verlaging van de premies met €113.000.
4) De gemeente Hilversum huurt diverse gebouwen om te voorzien in huisvesting van maatschappelijke organisaties. Het budget voor deze huren dient met €26.000 te worden verhoogd vanwege huurverhogingen. 5) De huuropbrengsten voor de objecten die in het kader van de WVG zijn aangekocht en worden verhuurd leiden tot een stijging van de huuropbrengsten van € 90.000. Deze aanmelding raakt meerdere programma’s. Per saldo gaat het om een voordeel van €122.000 in 2025 en €114.000 voor de jaren daarna. Flexwoningen Circusterrein -40 -65 -65 -65 -65 Het project flexwoningen op het circusterrein (raadsbesluit 6 maart 2024) vordert gestaag. Volgens de planning van februari 2025 draagt de gemeente in mei 2025 de bouwrijpe grond over aan de corporaties, waarna de gemeente een vergoeding ontvangt voor het gebruik van de grond. De corporaties bouwen en plaatsen de prefab-woningen, met de laatste oplevering gepland voor eind oktober 2026. In het raadsvoorstel kredietaanvraag Flexwonen (6 maart 2024) is opgenomen dat de huuropbrengsten van de gronden voor flexwonen (programmaonderdeel 5.2.1 Beheer gebouwen en gronden) mogelijk kunnen worden ingezet voor de gemeentelijke bijdrage aan het functioneren van de gemeenschappelijke ruimten binnen het project.
Vanwege de mix van doelgroepen en de relatief kleine woningen is het essentieel om vanaf de start van het project actief in te zetten op community building. Investeren in een goede leefbaarheid draagt bij aan de woonkwaliteit en het functioneren van het gebied, zowel voor de bewoners als voor Hilversum als geheel. Deze middelen zullen worden aangewend om hier menskracht voor in te zetten, bijvoorbeeld via een buurtwerker van Versa Welzijn. Naar verwachting worden de laatste flexwoningen op het circusterrein in oktober 2026 opgeleverd. Daarom is het beheerbudget voor de openbare ruimte in 2025 niet nodig en kan dit incidenteel vervallen. Over de verwachte planning bent u per collegebrief geïnformeerd. Deze aanmelding raakt meerdere programma’s. Per saldo gaat het om een voordeel van €93.000 in 2025, €65.000 in 2026 en vanaf 2027 van €15.000.
50
Inschatting gevolgen voorjaarsnota 2025 van het Rijk -2.900 -8.400 -8.400 -2.000 -2.600 Op basis van de voorjaarsnota 2025 van het Rijk is een eerste inschatting gemaakt voor de gevolgen van de Algemene Uitkering uit het gemeentefonds. Inzet stelpost autonome- en nominale ontwikkelingen 0 -4.021 -4.000 -4.120 -4.000 In de begroting is een stelpost opgenomen voor autonome- en nominale ontwikkelingen. Zoals gebruikelijk valt hiervan een deel vrij bij het opstellen van de voorjaarsnota ter dekking van de opgevoerde autonome- en nominale ontwikkelingen. Voor 2026 en verder resteerd een stelpost van €2 miljoen. Meerjaren Onderhouds Planning vastgoed -118 -118 -118 -118 -118 Op 11 december 2024 is het nieuwe onderhoudsplan voor het gemeentelijk vastgoed en de buitensportaccommodaties (MOP) vastgesteld. Bij de jaarrekening 2024 is het onderhoud voor de periode 20252034 doorgerekend. Het gevolg is een structurele verhoging van de dotatie aan de onderhoudsvoorziening met €222.000. Dit wordt hoofdzakelijk verklaard door het volgende: 1) De prijsindex voor het onderhoud over 2024 kwam uit op 5,1%, waardoor een bijstelling van 2,1% noodzakelijk is. De bijstelling bedraagt € 64.000. 2) De kosten voor planperiode 2024-2033 (bij de actualisatie van het MOP) kwamen destijds uit op € 36,5 miljoen.
Voor de dotatie aan de voorzieningen in de tienjaarsperiode (2025-2034) bedraagt de omvang van het geplande onderhoud € 37,7 miljoen. Over 10 jaar betekent dit een toevoeging aan de voorziening van € 1,2 miljoen. Dit betekent over de periode 2025-2034 een gemiddelde stijging van € 120.000 per jaar. 3) Daarnaast zijn in 2024 calamiteiten uit de voorzieningen onderhoud gefinancierd waaronder de vloer van de koffiekamer (collegebrief 8 april 2024) en de lekkage vanwege het hoge grondwaterpeil bij de sporthal/zwembad Jan van der Heijdenstraat. De bijstelling bedraagt € 38.000. Deze aanmelding raakt meerdere programma’s. Per saldo gaat het om een structureel budget van €222.000 Orchideestraat 10 480 0 0 0 0 Op 1 oktober 2024 heeft het college besloten om het perceel aan de Orchideestraat te verkopen aan woningbouwvereniging "Gooi en omstreken". Om het monumentale pand aan de Orchideestraat 10 te herstellen en het terrein op nieuw in te richten is een bedrag van € 480.000 benodigd. Overeenkomstig het collegebesluit wordt het benodigde budget bij de voorjaarsnota 2025 aangevraagd. Dit bedrag wordt gedekt door een onttrekking aan de reserve stedelijke ontwikkeling. Hierover is de raad geïnformeerd in raadsinformatiebrief 2024-59.
Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed -50 -50 -50 -50 -57 Op 14 mei 2025 is de "Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed” door de raad vastgesteld. In de financiële paragraaf is de stelpost Rendabele verduurzaming uit het coalitieakkoord 2022-2026 ingezet als dekking voor de lasten als gevolg van het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed. Deze stelpost van €50.000 wordt met de routekaart ingevuld en kan daarom vervallen. In de begroting is ook een stelpost van €70.000 opgenomen voor de nog te realiseren opbrengsten in verband met het krediet van het verduurzamen uit 2019. Ook deze stelpost is betrokken bij het raadsvoorstel van de routekaart voor de verduurzaming en komt daarmee te vervallen. Door de verduurzaming van het vastgoed worden de energielasten van de gemeente of huurder lager. Wanneer de huurder lagere energielasten heeft, zal met de huurder een vergoeding voor de verduurzaming worden overeengekomen. De verduurzaming leidt daarmee tot een stijging van de baten of een verlaging van de lasten die oplopen tot een besparing structureel van € 327.000 in 2031. Dit wordt vanaf 2027 in de begroting verwerkt. Deze aanmelding raakt meerdere programma’s. Per saldo gaat het om een nadeel van €20.000 in 2025 en 2026. En voordelen voor de jaren daarna: €44.000 in 2027, €151.000 in 2028 en €235.000 in 2029.
Terugdraaien stortingen algemene reserve/ stelpost -1.066 0 0 -234 -234 Als behoedzaamheidsbuffer zijn in het verleden stortingen in de algemene reserve geraamd. In lijn met vorig jaar wordt voorgesteld om deze dotaties verder te verlagen om zo tot een sluitende begroting te komen. Met de voorgestelde verlaging resteren er geen extra stortingen meer.
51
Verkoop panden en gronden -455 0 0 0 0 In de programmabegroting 2025 was een verkoopopbrengst voor panden en gronden van €4.390.000 begroot. Door een aantal doorgeschoven verkopen in 2024 naar 2025 verwachten we dat verkoopopbrengst in 2025 €1.576.000 hoger zal uitvallen. De te verkopen panden en gronden kunnen nog een boekwaarde hebben. Op het moment dat objecten worden verkocht dan moet de resterende boekwaarde in een keer worden afgeboekt. In 2025 is de verwachting dat een bedrag van €1.104.000 aan boekwaarde afgeboekt moet worden. Doordat in 2025 meer objecten worden verkocht, nemen verkoop- en advieskosten (zoals taxatiekosten en makelaarscourtage) toe. De te verwachten kosten zijn in 2025 €17.000 hoger dan begroot. Per saldo verwachten we een hogere opbrengst van €455.000, die aan de reserve stedelijk ontwikkeling zal worden toegevoegd. Deze aanmelding raakt meerdere programma’s. Per saldo betreft een budgetneutrale wijziging. Visievorming voor het gehele Circusterrein 0 0 0 50 50 De visievorming voor het gehele Circusterrein zal meerdere jaren in beslag nemen. De complexe variëteit aan ruimtelijke aspecten en zowel maatschappelijke belangen als belangen van omwonenden en bedrijven, vraagt in de visievorming een zorgvuldige, integrale planvorming en een brede participatie.
We willen starten met de visievorming, daarom stellen we voor een bedrag van € 50.000 vrij te maken in 2025 en in 2026 om hieraan invulling te kunnen geven. Herschikkingen
30
30
30
30
30
Neutrale wijziging Gegevensbeheer 30 30 30 30 Deze wijziging betreft een budgettaire verschuiving van een budget met betrekking tot gegevensbeheer. Deze aanmelding raakt meerdere programma’s. Per saldo betreft een budgetneutrale wijziging.
Totaal financiële ontwikkelingen
-4.687
52
-17.121
-15.876
-9.485
30
-6.822
4.2 Investeringsprogramma Bedragen x 1.000 Verlaging investeringsvolume -, Verhoging investeringsvolume + IP 2024 en eerder
Programma 01 Wonen en leven 1a. Aanpassing openbare ruimte Kerkbrink
6.613 500
1b. Nieuwe Bibliotheek en herinrichting kerkbrink
-500
IP 2025
IP 2026
IP 2027
IP 2028
IP 2029
6.703
699
3.640
-41
9.314
2. Aanschaf elektrische hoogwerker
200
3. Bomen vervangen Wijk Oost rond Anna's Berg
261 744
4a.Gebiedsagenda Zuid West_ Herinrichting Franciscusweg
3.681
4b.Gebiedsagenda Zuid West_Herinrichting 1e Loswal 4c. Gebiedsagenda Zuid West_Parkeerplaatsen Nieuwe Havenweg
1.007 -500
4d. Opstellen en uitvoeren gebiedsagenda Zuid West
2.017
5. Gedeeltelijke herinrichting Sportpark Loosdrecht 6. GWP vervangen afgeschreven riolering 2026 t/m 2029 6. Dekking uit spaarvoorziening t.o.v. begroting
921
7. Instandhouding bomen 2026 t/m 2029
173 -252
173 -252
173 -252
4.498 -4.498
17
20
20
484
17
18
18
125
8. Levensduur verlengend onderhoud Beatrixtunnel 9. Renovatie groenvoorzieningen 2026 t/m 2029
400
3.500
10a. Stationshart _ Centrumring
600
10b. Stationshart _Geluidssanering Centrumring 3.713
10c. Stationshart _Nieuwe busstation 11. Vervangen afgeschreven bebording en bewegwijzering 2029
159
12. Vervangen lichtmasten 2029
75
13. Vervangen speelvoorzieningen 2029
650
14a. Vervangen speelvoorzieningen 2025
-175
14b. Vergroenen speelterreinen 3, incl. Neuwegpark
175 -100
15. Vervangen steigerdelen Sluis 't Hemeltje
100
16. Vervangen verlichting en installatie fontein markt
300
17. Vervangen drinkwatertappunten
50
18. Vervanging afgeschreven wegen 2029
6.124
19. Vervanging verkeersregelinstallaties
435
20. Wegwerkzaamheden i.c.m. rioleringen 2029
412
21. Verduurzamen begraafplaatsen en crematoria Vastgoed
745
21. Verduurzamen sportaccomodaties Vastgoed
242
21. Verduurzamen cultuurpresentatie Vastgoed
355
21. Verduurzamen Museum Vastgoed
355
02 Zorg 22. Indexatie Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvestiging 2023-2027 23. Voortgangsrapportage Integraal Huisvestingsplan 2024-2039
-283
-2.819
5.833
370
1.352
693
191
370
-995
-4.647
5.642 12.353
24. Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvestiging 2029 21. Verduurzamen samenkracht en burgerparticipatie Vastgoed
53
12.353
1.135
21. Herbestemming jaarstukken 2019 verduurzaming gebouwen
-640 9.389
04 Bestuur 25. Herstel vloeren en verduurzamen raadhuis
7.640
21. Verduurzamen gemeentelijk Vastgoed
1.749 -1.990
05 Financiën en Grondexploitaties
963 963
21. Verduurzamen overig gemeentelijk Vastgoed -1.420
21. Duurzaamheidsmaatregelen Raadhuis
-570
21. Duurzaamheidsmaatregelen Stadskantoor Eindtotaal
4.340
14.236
6.532
3.640
329
In paragraaf 2.5 worden diverse wijzigingen ten aanzien van het investeringsprogramma voorgesteld. Onderstaand een aanvullende toelichting per wijzigingsvoorstel. 1. Aanpassing openbare ruimte Kerkbrink De raad heeft 6 december 2023 een krediet van € 2,94 miljoen voor de herinrichting Kerkbrink en Oude Torenstraat beschikbaar gesteld. Na alle voorbereidende werkzaamheden is recent de aanbesteding gestart. Het risico bestaat dat het krediet van € 2,94 miljoen te laag is als gevolg van onverwachte en/of extra kosten voor onder andere archeologische proefsleuven, de verplaatsing van het kunstwerk Shlomo Koren, toerekening van ambtelijke kosten, communicatie, uitbreiding scope, en indexaties. Om zeker te stellen dat de herinrichting kan worden aanbesteed en uitgevoerd binnen de periode waarin de overlast het minst is, wordt de raad gevraagd om het gereserveerde krediet in de sterretjespost Bibliotheek/Kerkbrink van € 0,5 miljoen beschikbaar te stellen voor de herinrichting van de Kerkbrink. Voor de verplaatsing van de bibliotheek naar de Kerkbrink is de sterretjespost niet nodig. Het krediet Herinrichting Kerkbrink komt dan op € 3,44 miljoen. 2. Aanschaf elektrische hoogwerker De noodzaak om veilig en efficiënt te werken op hoogte, conform de Arbowet en NEN-normen vereist het gebruik van een (elektrische) hoogwerker.
Het gebruik van een hoogwerker vermindert valrisico’s en verhoogt de veiligheid van onze buitendienstmedewerkers. Daarnaast biedt de hoogwerker voordelen voor de calamiteitendienst. Bij stormschade, loshangende takken of defecte verlichting kunnen we sneller en veiliger ingrijpen, zonder afhankelijkheid van externe partijen. Gezien de kosten voor huur/lease is het voordeliger om deze zelf aan te schaffen, hiervoor wordt een krediet van € 0,2 miljoen aangevraagd.. 3. Bomen vervangen Wijk Oost rond Anna's Berg De aangeplante bomen rond Anna's berg slaan niet goed aan. De oorzaak van het voortdurend uitvallen van deze bomen blijkt achteraf veroorzaakt te worden door een storende laag in de ondergrond van deze wijk. Het heeft ca. 10 tot 12 jaar geduurd voordat we konden constateren dat de bomen langzaam tot nauwelijks groeiden, steeds vaker begonnen uit te vallen, stagneerden in groei en/of dood gingen. Voor het optimaliseren van de groeivoorwaarden van de bodem en de vervanging van de bomen wordt een krediet van € 0,261 miljoen aangevraagd. 4. Gebiedsagenda Bedrijfsterrein Zuid West In de Raad van 18 december 2024 is de Gebiedsagenda Zuid West vastgesteld waarin drie investeringen zijn opgenomen als maatregelen in de uitvoeringsagenda. Dit betreft: A- Herinrichting 1e Loswal investering: De 1e Loswal, de Zuiderloswal en Verlengde Zuiderloswal worden vernieuwd.
Het rioolstelsel wordt aangepast en van de 1e Loswal wordt eenrichtingsverkeer gemaakt. Momenteel geldt hier voor een kort deel eenrichtingsverkeer. De bestaande wijde bocht in de rijbaan van de Verlengde Zuiderloswal wordt aangepast zodat de verkeersveiligheid verbetert. Daarnaast wordt door het toevoegen van groen een koele plek aan het water gecreëerd. Deze koele plek wordt via groene routes verbonden met de omgeving. Het water stroomt zo veel mogelijk via dit groen af naar het water van de haven. De havenkop wordt een prettige plek om te verblijven en bijvoorbeeld te lunchen. B- Herinrichting Franciscusweg: De Franciscusweg wordt opnieuw ingericht (het deel tussen het fietspad bij de Loosdrechtseweg en de Kerkelandenlaan). De herinrichting is bedoeld om de bereikbaarheid te verbeteren en de openbare ruimte te vergroenen. Een communicatieplan maakt onderdeel uit van deze activiteit. 54
21.667
C- Parkeerplaatsen Nieuwe Havenweg: Op de Nieuwe Havenweg, het deel dat parallel loopt aan het Hilversums Kanaal, worden de langsparkeervakken vervangen door haakse parkeervakken. Dit vervangt de parkeerplekken die langs de Gooise Vaart verwijderd worden, als onderdeel van de kwaliteitsimpuls Gooise Vaart. Het aanleggen gebeurt op een logisch moment, maar in ieder geval voordat het project bij de Gooise Vaart van start gaat. In het coalitieakkoord is een stelpost van € 0,5 miljoen gereserveerde als kapitaallastenbudget voor de Gebiedsagenda Zuid West. Door de bovenstaande drie maatregelen uit de uitvoeringsagenda op te nemen in het investeringsprogramma bij deze Voorjaarsnota, kan deze stelpost komen te vervallen. 5. Gedeeltelijke herinrichting Sportpark Loosdrecht Op 15 mei 2024 heeft de gemeenteraad de Sport- en beweegnota vastgesteld. Onderdeel van deze nota is dat onderzoek wordt gedaan naar knelpunten, oplossingen en eventuele financiële gevolgen voor de buitensportaccommodaties die eigendom zijn van de gemeente. Het onderzoek is in 2024 uitgevoerd en in twee rapportages worden aanbevelingen gedaan. Voor Sportpark Loosdrecht wordt een voorstel gedaan om een deel van het sportpark anders in te richten, omdat hier sprake is van een structureel tekort aan veldcapaciteit. Dit voorstel is met de betrokken verenigingen besproken.
Zij geven aan dit voorstel te ondersteunen en willen dit samen met de gemeente realiseren. Door in te stemmen met de herinrichting wordt het gezamenlijk gebruik van het Sportpark door de betrokken verenigingen geoptimaliseerd. De herinrichting houdt in: het opheffen van een voetbalgrasveld en het aanleggen van twee kunstgras voetbalvelden. De investering voor het aanleggen van de twee kunstgrasvelden bedraagt is afrond € 2 miljoen en daarvoor wordt dit krediet aangevraagd. 6. GWP vervangen afgeschreven riolering 2026 t/m 2029 De Raad heeft in augustus 2020 het GWP 2021-2026 vastgesteld waarin is opgenomen dat er jaarlijks ongeveer 6,5 km riolering wordt vervangen. Conform het GWP vragen we de investering voor 2029 aan. Tevens heeft de raad besloten om de rioleringsinvesteringen jaarlijks te indexeren voor gestegen kosten. De index die is toegepast vanaf IP 2026 is 4,0% (CBS GWW-index Civieltechnische werken). De investeringen worden financieel gedekt uit de rioolheffing. 7. Instandhouding bomen 2026 t/m 2029 Het areaal omvat circa 35.000 bomen. De aftakeling begint al voordat de gemiddelde levensduur voorbij is, waarbij veiligheid in het geding is. Bij een verwachte levensduur van 50 jaar is de gemiddelde vervanging per jaar 660 bomen. Conform het vastgestelde beheerplan wordt de investering voor 2029 aangevraagd.
De bomen zijn aan het einde levensduur in de wijken, wat ten koste kan gaan van de veiligheid en het kwaliteitsbeeld van de groene stad Hilversum. Met name veiligheid vraagt om extra onderhoudsmaatregelen. Bij uitstel verschuiven de kosten naar de exploitatie, waarbij veiligheid meer onder druk komt te staan. Droogte en stikstof zijn nadelig voor eiken en beuken. Het effect bij oudere bomen is toename van snoeiwerkzaamheden en grotere schade bij, onder andere, stormen. Vanwege de sterke prijsstijgingen in de afgelopen jaren is voor 2025 en verder een index van 5,3% (vakorganisatie TuinKeur) toegepast op de investeringen. 8. Levensduur verlengend onderhoud Beatrixtunnel Op basis van inspecties in 2023 is gebleken dat levensduurverlengend onderhoud aan de wanden, plafonds en pijlers van de Beatrixtunnel noodzakelijk is. Hiervoor vragen we in 2029 een krediet van €125.000 aan. 9. Renovatie groenvoorzieningen 2026 t/m 2029 Onze gemeente heeft circa 0,9 miljoen m2 plantsoenen en 1,3 miljoen m2 grasterreinen. In 2023 is het beheerplan Groen 2024-2028 vastgesteld voor het beheer van de groene openbare ruimte. Bij het onderdeel groen is in de afgelopen jaren een achterstand in vervanging ontstaan, mede als gevolg van ouderdom, invasieve soorten en klimaatverandering. Conform het beheerplan wordt de investering voor 2029 aangevraagd.
Het groen is aan het einde levensduur in de wijken, wat ten koste gaat van het kwaliteitsbeeld van de groene stad Hilversum. Bij uitstel verschuiven de kosten naar de exploitatie als gevolg van verhoogde snoeiwerkzaamheden, verhoogde onkruidbestrijding in groen (kale plekken) en toplaagonderhoud (gras). Vanwege de sterke prijsstijgingen in de afgelopen jaren is voor 2026 en verder een index van 5,3% (vakorganisatie TuinKeur) toegepast op de investeringen.
55
10. Stationshart In 2024 bent u geïnformeerd over de voortgang van het stationsgebied en het nieuwe busstation via RIB 202475 en RIB 2024-76. In de voortgangsrapportage zijn prognoses opgenomen waaruit blijkt dat de kosten voor de uitvoering van de verschillende onderdelen in het stationsgebied stijgen. Wij stellen voor om de diverse investeringen te actualiseren en in lijn te brengen met de laatste ramingen, zoals opgenomen in de meerjarenprognose gebiedsontwikkeling. Dit betreft de volgende kredieten: -
Nieuw Busstation: Voorgesteld wordt het krediet te verhogen met € 3.713.000 naar € 5.555.359. Het vrijgegeven krediet voor de aanleg van het Nieuwe Busstation is niet toereikend. Een analyse van de oorzaken is in RIB 2024-76 uiteengezet.
-
Centrumring: Voor de Centrumring is een bedrag gereserveerd van € 9 miljoen (sterretjes post) uit de jaarschijf 2023. We stellen voor dit bedrag te verhogen met € 3,5 miljoen naar € 12,5 miljoen. Het krediet voor de Centrumring bestaat uit meerdere deelprojecten waarvan de uitvoering meerdere fasen kent en waarvan de planning zich uitstrekt tot 2030. De aanpak van de Centrumring bestaat uit een zestal verschillende onderdelen en loopt van het Schapenkamp via de Koninginneweg over het Langgewenst tot en met een gedeelte van de Stationsstraat. Op basis van de nieuwe ramingen is een ophoging van het krediet, inclusief de kosten van capaciteit, nodig. Vanwege de lange periode van uitvoering zal periodiek bezien worden of indexering en/of bijstelling van het krediet noodzakelijk is.
-
Geluidssanering: Voor de uitvoering van de Geluidssanering is een bedrag gereserveerd van € 2,5 miljoen (sterretjes post) uit de jaarschijf 2023. Op basis van de laatste prognose inclusief indexatie willen we voorstellen het krediet met € 0,6 miljoen te verhogen. Indexering van het in 2021 in de Uitvoeringsnota genoemde bedrag maakt dat het krediet opgehoogd dient te worden, inclusief de kosten van capaciteit, met € 0,6 miljoen.
11. Vervangen afgeschreven bebording en bewegwijzering 2029 Tot en met 2023 werd de bebording vervangen via de exploitatie. In het beheerplan is de vervanging van de bebording en bewegwijzering planmatig ingestoken en wordt overgegaan tot een systematisch beheer van het areaal. Conform het vastgestelde beheerplan wordt een investering voor 2029 aangevraagd. 12. Vervangen lichtmasten 2029 Conform het vastgestelde beheerplan wordt de investering voor 2029 aangevraagd. De lichtmasten hebben gemiddeld een levensduur van ca. 40 jaar. Vanaf 2028 tot 2032 zal een deel van de masten hun einde levensduur bereiken en moeten worden vervangen. 13. Vervangen speelvoorzieningen 2029 In 2023 zijn beheerplannen opgesteld voor het beheer van de openbare ruimte. In het beheerplan Spelen is gekeken naar 187 sport- en speelplekken, waar in totaal 733 sport- en speeltoestellen staan op zes verschillende ondergronden. Vanaf 2024 is € 75.000 toegevoegd in verband met het uitbreiden van de speelplaatsen tot beweeg- en ontmoetingsplekken in de stad conform Visie Openbare ruimte. Aan de hand van deze gegevens is berekend welke middelen benodigd zijn om het kapitaalgoed de komende jaren te onderhouden. Conform het vastgestelde beheerplan wordt de investering voor 2029 aangevraagd. 14A. Vervangen speelvoorzieningen 2025 14B. Vergroenen speelterreinen 3, incl.
Neuwegpark In 2025 worden er in het kader van het programma Groen, 5 speelplekken vergroend. In het Programma Groen zijn 3 doelen geformuleerd: • Biodiversiteit stimuleren • Klimaatbestendig inrichten • Zorgen dat groen bijdraagt aan vitaliteit Met het vergroenen van speelplekken geven we invulling aan alle drie de doelen. De speelplekken moeten lommerrijke groene ontmoetingsplekken in de buurt worden. Spelen in een natuurlijke omgeving is goed voor de ontwikkeling van kinderen. Veel speelplekken in Hilversum hebben een gedateerde inrichting met een overmaat aan verharding. Om deze speelplekken aantrekkelijker te maken voor kinderen en te laten bijdragen aan biodiversiteit en klimaatadaptatie is er jaarlijks een budget beschikbaar voor het vergroenen speelplekken. Het doel is om vanuit het Programma Groen jaarlijks verspreid 56
over Hilversum ten minste 5 speelplekken te vergroenen. Voor het beheer en onderhoud van de gemeentelijke speelplekken bestaat een onderhoudscyclus. Binnen die cyclus worden toestellen en ondergronden na de afschrijvingstermijn vervangen. Bij de geselecteerde speelplekken moeten een of meerdere speeltoestellen en de ondergronden worden vervangen. Door de onderhoudscyclus te combineren met de vergroeningsopgave kan het vergroeningsbudget effectief en efficiënt worden ingezet. Vanwege de gezamenlijke aanpak van de speelterreinen wordt in 2025 € 175.000 in mindering gebracht op het reguliere vervangingsbudget van speelvoorzieningen in 2025 en toegevoegd aan het krediet Vergroenen speelterreinen. 15. Vervangen steigerdelen Sluis ’t Hemeltje Deze stijgerdelen zijn onderdeel van het reeds vrijgegeven krediet "Vervanging meerstoelen en remmingspalen schutsluit 't Hemeltje" uit 2024. In 2024 is een gedegen inspectie van het houtwerk in en rondom Sluis 't Hemeltje geweest. Uit dit onderzoek is gebleken dat een deel van het houtwerk nog vervangen hoeft te worden, maar dat dit over 5 jaar weer geïnspecteerd en wellicht dan vervangen moet worden. Om die reden wordt voor een deel (€ 100.000) van het reeds vrijgegeven krediet verplaatst naar 2029. 16.
Vervangen verlichting en installatie fontein markt De elektrotechnische installatie van het marktterrein (fontein/verlichting) stamt uit 2014. Na 15 jaar (2029) is de installatie aan het eind van zijn technische levensduur en dient deze vervangen te worden om uitvallen te voorkomen. 17. Vervangen drinkwatertappunten Verspreid door Hilversum staan diverse Join-The-Pipe drinkwater tappunten. Na 10 jaar zijn deze tappunten aan het einde van de levensduur en aan vervanging toe. 18. Vervanging afgeschreven wegen 2029 Uit de reguliere weginspecties blijkt dat het wegennet van onze gemeente te maken met een onderhoudsachterstand van 20%. Met het opstellen van een beheerplan is een onderbouwd overzicht ontstaan (uitvoering motie M22-100). Niet alleen de onderhoudsbedragen, maar ook de benodigde investeringen zijn herijkt. Het grootste deel van de afgeschreven wegen wordt gelijktijdig vervangen met de afgeschreven riolering. Jaarlijks wordt 6,5 km riool vervangen (GWP 2021-2026). Dit levert de hoogste kwaliteit en de inrichting kan integraal aangepast worden aan de tegenwoordige eisen voor klimaatadaptatie, energietransitie, groen, verkeer en welzijn. Ook vindt zo vervanging plaats tegen de laagst mogelijke maatschappelijke kosten. 19.
Vervanging verkeersregelinstallaties De volgende VRI installaties zijn in 2029 aan het einde van de economische levensduur en dienen vervangen te worden om uitval te voorkomen: KP0301, Minckelerstraat - Jan van der Heijdenstraat (€ 210.000) en KP0303, Soestdijkerstraatweg - Surinamelaan (€ 225.000) 20. Wegwerkzaamheden i.c.m. rioleringen 2029 Bij het vervangen van het riool wordt ook de weg vervangen. Voor de wegwerkzaamheden boven de rioolsleuf wordt jaarlijks een bedrag opgenomen in het investeringsprogramma. Ten opzichte van het IP 2025-2028 wordt nu jaarschijf 2029 toegevoegd. 21. Verduurzamen gemeentelijk Vastgoed Naar aanleiding van het coalitieakkoord Hilversum 2022-2026 heeft de gemeenteraad in juni 2023 de motie 'M23-88 - Geef een goed en duurzaam voorbeeld’ aangenomen. In deze motie wordt het college gevraagd om scenario's voor te leggen waarin wordt aangegeven met welk tempo het gemeentelijke vastgoed verduurzaamd kan worden, en wat de financiële gevolgen zijn van de verschillende verduurzamingsscenario's. In het raadsvoorstel " routekaart verduurzaming gemeentelijke vastgoed" worden scenario's uitgewerkt met de daarbij behorende kredieten. Dit voorstel is op 14 mei 2025 aan de raad ter besluitvorming voorgelegd. 22.
Indexatie Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvestiging 2024-2027 Conform het Raadsbesluit IHP worden de (ver)bouwkosten van scholen geïndexeerd met de BDB-index. Voor 2026 is dit 3,1%. Dit betreft een ophoging van de jaarschijven tot en met 2028 met € 2,6 miljoen.
57
23. Voortgangsrapportage Integraal Huisvestingsplan 2024-2039 Op 3 december 2024 heeft het college de Voortgangsrapportage Integraal Huisvestingsplan 2024-2039 (“IHP”) vastgesteld en de Raad hierover met RIB 2024-84 geïnformeerd. Ook is besloten de financiële consequenties te verwerken in de voorjaarsnota 2025. Dit betreft een verschuiving van kredieten over de verschillende jaren (saldo €0) 24. Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvestiging 2029 In april 2024 is het IHP 2024 - 2039 vastgesteld. Financieel zijn alleen de investeringskredieten 2024-2027 vastgesteld. Ook is in het voorstel vermeld: De gemeenteraad heeft in 2020 ook besloten over financiën voor projecten in de periode 2024-2035, deze middelen blijven beschikbaar voor onderwijshuisvestingsprojecten. Daarom wordt voor jaarschijf 2028 1/8 deel van dit restant opgenomen. Dit betreft een bedrag van € 12.353.000. 25. Herstel vloeren en verduurzamen raadhuis De raad heeft begin 2020 besloten om het Raadhuis en de Gemeentewerf te gaan verduurzamen door het CO₂ neutraal maken en het door het verbeteren van het binnenklimaat van deze kantoorgebouwen. Eind 2022 zijn er stukjes beton uit het plafond van de tuinkamer in het raadhuis gevallen. Dit was het gevolg van roestvorming in de wapening. Uit vervolgonderzoeken is gebleken dat de roestvorming in de wapening op meerdere plekken in de vloeren van het raadhuis voorkomt.
In het onderzoek naar oplossingen voor de vloerenproblematiek nemen wij de potentiële andere duurzaamheidsmaatregelen mee. De uitwerking voor het oplossen van de problemen aan de vloeren en het verduurzamen van het raadhuis is op 14 mei 2025 aan de raad ter besluitvorming voorgelegd.
58
Investeringen met een sterretje In het investeringsplan van de gemeente Hilversum zijn een aantal investeringen aangemerkt met een sterretje. Over deze investeringen wordt een afzonderlijk besluit aan de raad voorgelegd. Onderstaand een overzicht van de reeds openstaande investeringen die aangeduid zijn met een sterretje. Taakveld
Investering omschrijving
Investering saldo na VJN
01.03
1000 Woningen, openbare ruimte
2.000.000
01.03
1000 Woningen, openbare ruimte (Bruisend Hart)
1.000.000
01.03
Spoorzone
01.03
Arenapark (last mile)
2.200.000
01.03
Centrumring
12.500.000
01.03
Nieuwe buurtvoorzieningen Riebeeck
1.200.000
01.03
OV knooppunt Crailo verbeteren en Park&Bike onderzoek
1.000.000
01.03
Realisatie transferium en hub Arenapark
1.500.000
01.03
Extra fietsparkeerplekken centrum en OV knooppunten
01.03
Nieuwe Bibliotheek en herinrichting kerkbrink
01.03
Beweegvriendelijker openbare ruimte
500.000
01.03
Opstellen en uitvoeren gebiedsagenda centrum
500.000
01.03
Opstellen en uitvoeren gebiedsagenda Zuid West
0
01.03
Opstellen en uitvoeren gebiedsagenda Mediapark
500.000
01.02
Stichtingskosten sportcomplex Sportpark/Arenapark
16.500.000
Gemeente Hilversum totaal sterretjes post
40.694.000
794.000
500.000 0
59
5.3 Staat van reserves Na verwerking van de reservemutaties in de voorjaarsnota 2025 ziet de staat van reserves er als volgt uit. In onderstaande staat van reserves zijn eveneens de reserves Herinrichting en reserve Gebiedseigen kosten 1221-gebieden opgenomen. De raad wordt gevraagd deze reserves op te richten bij de voorjaarsnota 2025. - = onttrekki ng en += toevoegi ng
Bedra gen x 1.000 2025
Ref Omschrijving reserve
saldo begin
2026
toevoe- onttrekging king
saldo einde
2027
toevoe- onttrekging king
saldo einde
2028
toevoe- onttrekging king
saldo einde
2029
toevoe- onttrekging king
saldo einde
toevoe- onttrekging king
saldo einde
1
Stedel i jke ontwi kkel i ng
7.297
5.192
-3.666
8.824
1.300
-1.582
8.542
1.300
-382
9.461
1.300
-382
10.379
1.300
-200
11.479
2 3 4
Mobi l i tei ts fonds Herpl a ntfonds Regi ona a l medi a centrum
2.760 95 116
602 20 0
-285 -34 -71
3.077 81 45
347 20 0
-285 0 0
3.140 101 45
297 20 0
-62 0 0
3.375 121 45
222 20 0
-62 0 0
3.535 141 45
597 20 0
-62 0 0
4.070 161 45
5 6
Gooi s e Na tuurres erva a t (GNR) 7.368 Gebi eds ei gen kos ten 1221-gebi eden 0 Totaal programma 1 17.636
0 30 5.844
-562 0 -4.618
6.806 30 18.863
0 0 1.667
-562 0 -2.428
6.244 30 18.102
0 0 1.617
-562 0 -1.006
5.682 30 18.713
0 0 1.542
-562 0 -1.006
5.120 30 19.250
0 0 1.917
-562 0 -824
4.558 30 20.343
7 8
Onderwi js hui s ves ti ng Opva ng Oekra i ners Totaal programma 3 ESF
1.592 10.756 12.348 811
1.392 0 1.392 0
-1.592 -1.932 -3.524 -75
1.392 8.824 10.216 736
0 0 0 0
-942 0 -942 0
450 8.824 9.274 736
0 0 0 0
0 0 0 0
450 8.824 9.274 736
0 0 0 0
0 0 0 0
450 8.824 9.274 736
0 0 0 0
0 0 0 0
450 8.824 9.274 736
10 TOZO Totaal programma 3 11 Decentra l e l oonrui mte
812 1.623 422
0 0 38
-300 -375 0
512 1.248 460
0 0 38
-150 -150 0
362 1.098 498
0 0 38
0 0 0
362 1.098 536
0 0 38
0 0 0
362 1.098 574
0 0 38
0 0 0
362 1.098 612
Totaal programma 4 12 Al gemene res erve Totaal programma 5
422 61.141 61.141
38 0 0
0 0 0
460 61.141 61.141
38 0 0
0 0 0
498 61.141 61.141
38 0 0
0 0 0
536 61.141 61.141
38 0 0
0 0 0
574 61.141 61.141
38 0 0
0 0 0
612 61.141 61.141
93.170
7.274
-8.516
91.928
1.705
-3.520
90.113
1.655
-1.006
90.762
1.580
-1.006
91.337
1.955
-824
92.468
9
Totaal alle programma's
60
4.4 Overzicht taakvelden per programma Programma - taakveld
2025
2026
2027
2028
2029
01
Wonen en leven
50.447
44.831
43.434
43.273
43.655
0.10
Mutaties reserves
1.226
-761
611
536
1.093
0.63
Parkeerbelasting
-7.950
-7.950
-7.950
-7.950
-7.950
2.1
Verkeer en vervoer
16.534
16.211
15.846
16.171
15.938
2.2
Parkeren
5.580
6.224
6.208
6.271
6.259
2.4
Economische havens en waterwegen
552
542
538
531
522
5.1
Sportbeleid en activering
1.528
1.476
1.375
1.375
1.375
5.2
Sportaccommodaties
2.377
2.738
2.772
2.748
2.682
5.3
4.314
4.312
4.308
4.304
4.298
5.4
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea
829
828
827
825
825
5.5
Cultureel erfgoed
840
836
835
833
830
5.6
Media
3.258
3.186
2.906
2.906
2.906
5.7
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
9.809
9.849
9.862
9.761
9.741
7.2
Riolering
-2.332
-3.242
-3.358
-3.096
-2.903
7.3
Afval
-3.056
-3.038
-3.371
-3.889
-3.889
7.4
Milieubeheer
4.738
3.718
3.753
3.744
3.726
7.5
Begraafplaatsen en crematoria
205
219
206
164
161
8.1
Ruimtelijke ordening
6.481
4.562
3.356
3.351
3.354
8.3
Wonen en bouwen
5.516
5.122
4.709
4.688
4.689
02
Zorg
113.933
114.689
113.057
111.999
111.613
0.10
Mutaties reserves
-2.132
-942
0
0
0
4.2
Onderwijshuisvesting