Begroting 2022 (3 Boekwerk Begroting 2022)

Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2021 in dit thema financieel landen. Ook de mutaties die wij in deze begroting hebben doorgevoerd maken we, als ze zich binnen dit thema hebben voorgedaan, inzichtelijk.

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting ( x € 1.000) Saldi uitvoering bestaand beleid Mutaties voorjaarsnota(+) 2021 Nieuwe ontwikkelingen Omgevingswet (nr. 37) Doorontwikkeling gebiedsvisie De Baars en opstart gebiedsvisie Kattenberg (nr. 40) Dekkingsmaatregelen Welstandscommissie afbouwen (nr. 57) Saldi begroting 2022-2025

Lasten Baten 4.936 4.912

Saldo 2022 2023 -24 -259

2024 -623

2025 -623

230

0

-230 -290

-135

-150

30

30

0

0

0

0

0

0

0

+10

+10

+10

-254 -539

-748

-763

5.196 4.942

Mutaties voorjaarsnota(+) 2021 Nieuwe ontwikkelingen Omgevingswet (nr. 37) Om de Omgevingswet te implementeren is de komende jaren meer geld nodig. Het gaat ten eerste om de kosten van twee FTE inhuur bij het team ROV à € 75.000 per jaar vanaf 2022 voor het behandelen van ruimtelijke initiatieven (vergunningen en omgevingsplannen). Dit is nodig omdat meer aanvragen binnen gaan komen omdat initiatiefnemers anticiperen op de nieuwe wet. En ook omdat de eerste anderhalf jaar na invoering van de wet het afhandelen van ruimtelijke initiatieven meer tijd kost als gevolg van nieuwe systemen, werkwijzen, regels, procedures. Ten tweede is extra geld nodig voor het opstellen van een omgevingsvisie en voor het vervangen van medewerkers die aan de Omgevingswet werken. Deze kosten bedragen € 280.000 over de jaren 2022-2024. Na de Omgevingsvisie wordt het Omgevingsplan gemaakt. Gezien de hoge kosten die hier mee gepaard gaan (extern adviesbureau en personeelskosten), stellen we voor om hiervoor wat langer de tijd te nemen. De deadline dat het gereed moet zijn is eind 2028. De kosten zijn nog niet geraamd of

24

geoffreerd, maar we moeten er rekening mee houden dat dit gedurende 5 jaar (2024 tot en met 2028) € 150.000 per jaar kost. Normaal gesproken zou dit gebeuren in 2024 en 2025, direct aansluitend aan de Omgevingsvisie. Als we hiervoor zouden kiezen dan dient in de begroting voor deze twee jaren een bedrag beschikbaar te zijn van circa € 375.000 per jaar. Omdat dit onderwerp pas gaat spelen in 2024 is het niet verder in detail uitgewerkt. De kosten voor het Omgevingsplan bedragen voor vanaf 2024 jaarlijks zo’n € 150.000 per jaar 5 jaar lang. Omdat we pas halverwege 2024 starten bedraagt het bedrag voor dat jaar € 75.000. Totale kosten bedragen naar verwachting tot en met 2028 € 1.330.000. Doorontwikkeling gebiedsvisie De Baars en opstart gebiedsvisie Kattenberg (nr. 40) Realisatie van Energiehubs hebben grote impact op de omgeving en de samenleving. Daarom is belangrijk dat vooraf een zorgvuldige ruimtelijke en maatschappelijke verkenning wordt uitgevoerd die wordt uitgewerkt in een gebiedsopgave/visie. De gebiedsvisie knooppunt De Baars is nu een pilot waarbij we de nodige nieuwe en onbekende uitdagingen aangaan. Dit vraagt meer tijd en budget dan was voorzien. Dergelijke nieuwe projecten zijn vooraf moeilijk te plannen. Al snel staan we bij Energiehub de Kattenberg voor eenzelfde uitdaging. Lopende energieprojecten zorgen ervoor dat die ontwikkeling in een versnelling komt.

We moeten budget reserveren om mee te kunnen doen en daarmee zeggenschap te houden bij die ontwikkelingen. Voor het bijdragen en participeren in de samenwerking voor het (verder) opstellen van beide gebiedsvisies hebben we € 55.000 nodig over de jaren 2021 en 2022. Eventuele kosten voor de realisatie van de Energiehub zijn hier niet inbegrepen. Die horen bij het betreffende ontwikkelbedrijf. Dekking van de € 55.000 loopt via de reserve Duurzaamheid. Dekkingsmaatregelen Welstandscommissie afbouwen (nr. 57) Het voorstel is om de welstandscommissie niet meer te laten oordelen over alle woningbouwplannen. Maar slechts alleen nog over de plannen die onder het erfgoedbeleid vallen. Het effect is minder inkomsten uit leges, maar ook minder personeelskosten. Per saldo levert dit een besparing op van structureel € 10.000 vanaf 2023.

Thema 2

Verkeer en vervoer

Onze ambities Een toegankelijk en veilig openbaar gebied voor alle inwoners. Dat is wat we willen bereiken. We hebben de maatregelen voor het vergroten van de verkeersveiligheid onder andere opgenomen in het Gemeentelijk Verkeersplan (GVP) en in het Parkeerbeleidsplan. Ook in de centrumvisie is verkeersveiligheid en toegankelijkheid een belangrijk onderwerp. Daarnaast zorgen we ervoor dat de weginrichting op orde is. Bijzonder aandachtspunt is de toegankelijkheid van voetpaden en fietspaden. We voeren de maatregelen voornamelijk uit door ‘werk met werk’ te maken. Dat betekent bijvoorbeeld dat we bij reconstructies van wegen - of bij onderhoud aan wegen en riolering - tegelijkertijd de verkeersveiligheid optimaliseren. Activiteiten in 2022 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2022 uitvoeren.

25

Ambitie 1: zorgen voor een toegankelijk en veilig openbaar gebied 1. Doorontwikkeling landbouwverkeer De gemeenteraad heeft in 2021 het westelijk tracé vastgesteld en het college de opdracht gegeven een aantal verdere uitwerkingen te gaan doen. In december van 2021 legt het team landbouwverkeer een definitief voorstel voor het westelijk tracé voor aan de gemeenteraad. • Noordwestelijk kwadrant In het noordwestelijk kwadrant gaan we het Biedonkenpad en het Broekstraatje verharden. Hiervoor starten we de procedure op zodat in 2022 de aanleg plaats kan vinden en het landbouwverkeer in het oogstseizoen van 2022 gebruik kan maken van deze route. Omdat de procedure nog niet afgerond is, weten we nog niet precies hoe dat gaat verlopen. We verwachten reacties op het plan vanuit de omgeving. • Zuidwestelijk kwadrant In het zuidwestelijk kwadrant hebben we een route vastgesteld over verschillende zandpaden. Deze route maken we geschikt voor landbouwverkeer. Het betreft een landschappelijk, ecologisch en cultuurhistorisch waardevol gebied, daarom kiezen we een type halfverharding met respect voor natuur en cultuurhistorie. Tevens zorgen we voor een veilige wandelroute en voegen we groenelementen toe die in het landschap thuishoren. Om de halfverharding mogelijk te maken, starten we een procedure op. De bedoeling is dat we in 2022 kunnen starten met de aanleg.

• Zuidoostelijk kwadrant In het zuidoostelijk kwadrant organiseren we samen met de provincie een experiment om landbouwvoertuigen op de provinciale weg N269 toe te laten. Het betreft het deel vanaf de kluifrotonde Diessenseweg tot aan de rotonde bij de Mierbeek in Esbeek. We onderzoeken de mogelijkheid om het experiment verder door te laten lopen in zuidelijke richting. Gedurende het experiment monitoren we wat er gebeurt op de provinciale weg, maar ook in de kern Hilvarenbeek. Op basis van de monitoring nemen we een beslissing of dit een definitieve oplossing kan zijn. • Noordoostelijk kwadrant In het noordoostelijk kwadrant willen we gebruik maken van de betonbaan die parallel aan de provinciale weg ligt. We moeten hiervoor nog verder onderzoek verrichten samen met de provincie om te komen tot een integrale oplossing in dit gebied. Daar gaan we in 2022 mee verder. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden om landbouwverkeer gebruik te laten maken van de provinciale weg N269. Als gevolg van een wetswijziging is het wellicht mogelijk om de voertuigen met een bepaalde snelheid toe te laten. 2. Bevorderen leefbaarheid en verkeersveiligheid provinciale weg N395 De reconstructie aan de N395 tussen Hilvarenbeek en Oirschot is in 2021 gestart en wordt naar verwachting eind 2022 opgeleverd.

Het gedeelte vanaf de Diessenseweg in Hilvarenbeek t/m de Rijtseweg in Diessen is voor het einde van 2021 gereed. Daarna worden gedeeltes op grondgebied van de gemeente Oirschot uitgevoerd om vervolgens tussen juli en september van 2022 het gedeelte tussen de Rijtseweg in Diessen tot de bebouwde kom van Middelbeers te realiseren. Het doel is om de overlast voor de omgeving zoveel als mogelijk te beperken. We blijven hierover goed in gesprek met de provincie Noord-Brabant, hoofdaannemer en met onze inwoners. We zien erop toe dat er tijdens de uitvoering aandacht is voor een goede communicatie naar onze inwoners en uiteraard volgen we de voortgang. Een ander aandachtspunt dat voortvloeit uit reconstructie van de N395 is de aansluiting van de Schutweg. Op verzoek van Wij-Wel overwegen we om in 2022 eenrichtingsverkeer in te stellen op de Schutweg. Bij onze afweging betrekken we de uitkomsten van onderzoek dat op dit moment loopt naar de voor- en nadelen van deze maatregel.

26

3. Uitvoeren Gemeentelijk Verkeersplan (GVP) en verbeteren voetpaden en fietspaden We gaan verder met het realiseren van ons ‘wensbeeld’ voor de inrichting van wegen. We doen dat zoveel mogelijk door ‘werk met werk’ te maken. Verkeer volgt daarbij de plannen van andere disciplines in de openbare ruimte, zoals riolering of wegbeheer. Dat betekent bijvoorbeeld dat we verbetering aan de inrichting van wegen meenemen in projecten voor rioleringswerkzaamheden. 4. Gebiedsontwikkeling N269 In januari 2021 informeerden we u middels een raadsinformatiebrief over de opgaven en (mogelijke) ontwikkelingen die spelen rondom de N269. Begin 2022 verwachten we resultaten van het onderzoek naar de braakliggende betonbaan als integrale, kansrijke oplossing om de verkeersstructuur en daarmee de verkeersveiligheid in Hilvarenbeek te verbeteren. Naast deze mogelijkheden zijn we met de provincie in gesprek over de mogelijkheden voor het toelaten van het ‘snelle’ landbouwverkeer op de N269. U heeft hier op 8 juli 2021 een motie over aangenomen. Naast de doelen van het project landbouwverkeer voor het noordoostelijk kwadrant, wordt het raakvlak met de uitbreiding en toekomstbestendigheid van bedrijventerrein Slibbroek, de ervaren geluidsoverlast in woonwijk Doelakkers en de provinciale transitieplannen van het openbaar vervoer meegenomen.

Fasegewijs wordt gekeken hoe de opgaven uit de gebiedsontwikkeling N269 (integraal) verder worden aangepakt. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2021 in dit thema financieel landen. Ook de mutaties die wij in deze begroting hebben doorgevoerd maken we, als ze zich binnen dit thema hebben voorgedaan, inzichtelijk. Verkeer en vervoer ( x € 1.000) Saldi uitvoering bestaand beleid

Lasten Baten Saldo 2022 2023 2024 2025 1.424 19 -1.405 -1.367 -1.376 -1.390

Mutaties voorjaarsnota(+) 2021 Autonome ontwikkelingen Onderhoudsronde functieboek personeel (nr. 11)

6

0

-6

-6

-6

-6

Nieuwe ontwikkelingen Verkeerskundige ondersteuning (nr. 22) Landbouwverkeer (nr. 30) Uitvoering Centrumvisie faseren (nr. 33) Basis Registratie Ondergrond (BRO) (nr. 36)

25 0 0 0

0 0 0 0

-25 0 0 0

-25 -40 -6 -29

0 -40 -6 -29

0 -40 -6 -29

1.455

19

Saldi begroting 2022-2025

-1.436 -1.438 -1.422 -1.436

Mutaties voorjaarsnota(+) 2021 Autonome ontwikkelingen Onderhoudsronde functieboek personeel (nr. 11) Zie de toelichting in programma 6 Overhead onderdeel ‘Kosten’. Nieuwe ontwikkelingen Verkeerskundige ondersteuning (nr. 22) Project landbouwverkeer ontwikkelt door naar concrete uitvoeringsplannen die we voor moeten bereiden. Vanuit de centrumvisie gaan we een verkeerscirculatieplan uitvoeren, we bekijken hoe we de

27

situatie op de Hoge Zij kunnen verbeteren en we hebben in het uitvoeringsprogramma meerdere verkeerskundige vraagstukken opgenomen. Daarnaast loopt het reguliere werk gewoon door. De gevraagde dekking is om deze piek op te kunnen vangen in 2021, 2022 en 2023. Als blijkt dat de piek de komende jaren aanhoudt, komt er mogelijk een definitieve dekkingsaanvraag. Landbouwverkeer (nr. 30) Samen met de stuurgroep en projectgroep landbouwverkeer werken we aan een oplossing om het landbouwverkeer uit de kern Hilvarenbeek te kunnen weren. We hebben het gebied opgedeeld in vier kwadranten. Ieder kwadrant kent zijn eigen uitdagingen en mogelijkheden. Voor het noordwestelijk kwadrant en het zuidwestelijk kwadrant zijn de mogelijkheden het meest concreet en kunnen we in 2021 en 2022 aan de slag met de uitvoering. Voor het westelijk deel willen we zandpaden geschikt maken voor landbouwverkeer en landbouw gerelateerd vrachtverkeer. Als de zandpaden geschikt gemaakt worden, dan hoeft er veel minder landbouwverkeer door de kern te rijden. Westzijde De kosten voor het Noordwestelijk kwadrant worden op basis van bestekhoeveelheden geraamd op € 550.000 excl. BTW. De kapitaallasten hiervan bedragen € 19.000 per jaar. De jaarlijkse extra onderhoudskosten bedragen € 5.000. In totaal jaarlijks € 24.000.

De kosten voor het Zuidwestelijk kwadrant worden, uitgaande van een landbouwweg met een verhardingsbreedte van 4.50 meter gescheiden van een wandelpad met een breedte van 1.50meter en een ruim totaal profiel van totaal 16 meter waarbij grondaankopen noodzakelijk zijn geraamd op ca. € 700.000 excl. BTW incl. grondaankopen. De kapitaallasten hiervan bedragen € 24.000 per jaar. De jaarlijkse extra onderhoudskosten bedragen € 8.000. In totaal jaarlijks € 32.000. In onze begroting hebben we al jaarlijks € 16.000 gereserveerd voor maatregelen landbouwverkeer. Deze reservering zetten we in ter dekking van de kosten. Het netto-effect van de maatregelen is in de voorliggende begroting verwerkt. De Noord-oost zijde is nu niet geraamd binnen deze begrotingsperiode. Uitvoering Centrumvisie faseren (nr. 33) De uitvoering van de Centrumvisie loopt over een lange periode tot 2040. U leest hierover meer bij activiteit 4 van thema 2.1 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting. Wij stellen voor om de uitvoering van de centrumvisie Hilvarenbeek te faseren. In de eerste fase (korte termijn) voeren we acties uit die een sluitende business case hebben, geen geld van de gemeente kosten of waarbij werk met werk gemaakt wordt, met uitzondering van de projecten: Hoge Zij, stukje Koestraat en stukje Papenstraat.

De andere activiteiten met een kostenpost voor de gemeente (denk aan het herinrichten van de openbare ruimte), stellen we uit naar de middellange en lange termijn. Op deze manier laten we de energie uit het visietraject niet verloren gaan. Voor de herinrichting van de Hoge Zij van de Vrijthof wordt een bedrag geraamd van € 100.000. Voor de herinrichting van Koestraat, gedeelte tussen Ypelaerstraat en Vrijthof, wordt een bedrag geraamd van € 50.000. En voor de herinrichting van Papenstraat , gedeelte tussen de Gelderstraat en huis no.4, wordt een bedrag geraamd van € 25.000. In totaal een bedrag van € 175.000 dat we over 40 jaar afschrijven. De kapitaallasten hiervan bedragen € 6.000 vanaf 2023. Basis Registratie Ondergrond (BRO) (nr. 36) BRO is sinds 1-1-2018 een wettelijke taak waarbij gemeenten hun gegevens over wijzigingen in de ondergrond aan moeten leveren aan de landelijke database. Om te kunnen voldoen aan onze wettelijke taak is de samenwerking gezocht binnen GHO. We zoeken in GHO-verband een BRO-coördinator (circa 500 uur per jaar voor de drie gemeenten). Voor het dagelijks beheer en toezicht op de naleving van werkprocessen is de inzet van een portaalbeheerder BRO noodzakelijk binnen de eigen gemeente (circa 150 uur per gemeente). We gaan dit in 2022 voorbereiden en in 2023 in werking zetten.

28

Thema 3

Openbare ruimte

Onze ambities Behouden en versterken van het groene karakter. Dat is wat we willen bereiken. Het is ook één van de ambities uit de toekomstagenda HLVRNBK2030. We stimuleren dat inwoners hun kennis en kunde inzetten om de leefbaarheid te behouden en te bevorderen. Meer over onderhoud van openbaar groen, openbare verlichting of speeltoestellen in de openbare ruimte leest u in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. Activiteiten in 2022 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2022 uitvoeren. Ambitie 1: Behouden en versterken groene karakter van onze gemeente 1. Verbeteren groeiplaats bomen. Binnen de gemeente Hilvarenbeek staan ruim 600 bomen die overlast veroorzaken. Een aantal van deze bomen staat te dicht op de erfgrens waardoor er veel overhangende takken zijn en takken die tegen de woningen aan komen. In 2022 stellen we een prioriteiten lijst op om deze overlast gevende bomen te vervangen. Daarnaast vindt er veel wortelopdruk plaats. Dit komt doordat de bomen in een te klein plantvak staan. We willen deze oneffenheden in het straatwerk de komende jaren oplossen. Daarvoor moeten diverse grotere wortels bij de bomen verwijderd worden en komt de stabiliteit van de boom in gevaar. Daarom vervangen we dan meteen de boom waarbij we de plantvakken ook verbeteren. We combineren deze werkzaamheden met bestrating en vervanging van riolering.

Voor 2022 starten we in de wijk Doelakkers met name de Eekhool. Schadeclaims door opdrukkende wortelgroei willen we hiermee voorkomen. Voor het vervangen van de bomen, zowel voor wortelopdruk als overlast doordat de bomen te dicht tegen de erfgrens staan, heeft de gemeenteraad het benodigde budget beschikbaar gesteld om jaarlijks 75 bomen te vervangen. 2. Onderhouden openbare ruimte. We beschikken over een Gemeentelijk Beheer Informatiesysteem (GBI). Met dit systeem worden de objecten in de openbare ruimte die door de gemeente worden beheerd geografisch vastgelegd en voorzien van specifieke informatie zoals leeftijd, oppervlakte, beheergroep etc. Hierdoor kunnen we het beheer beter sturen, monitoren en plannen. In 2022 brengen we onze Gemeentelijk Beheer Informatiesysteem op orde en kunnen we de aannemer met de juiste oppervlakten laten werken. Nu worden onze gegevens afgeleid van de tekeningen die we in Microstation hebben opgenomen. Door de diverse bezuinigingen de afgelopen jaren is het budget voor onderhoud in de openbare ruimte fors gedaald en dat is nu terug te zien in de activiteiten en ook buiten in de straat. Het bestek voor het beheer van de openbare ruimte is op diverse plaatsen aangepast. Zo schoffelen we de boomspiegels niet meer maar maaien ze. We hebben op diverse plaatsen de plantvakken verwijderd en vervangen door een goedkopere beheer groep, vaak gras.

In uitbreidingsplannen worden de goedkopere beheer groepen geplant. Er is geen ruimte meer voor bloemrijke plantvakken zoals nabij de Vendellaan. De gegevens worden verwerkt in het bestek openbare ruimte dat door de Diamant-groep wordt uitgevoerd. Door het werken met GBI kan de aannemer op elke locatie zien welke beplanting er staat en wat de juiste hoeveelheden zijn. 3.

Beheersen duizendknoop. We hebben een samenwerkingsovereenkomst afgesloten met het waterschap, landgoed de

29

Utrecht, landgoed Wellenseind en Brabants Landschap om de Japanse duizendknoop (JDK) in het stroomgebied van de Reusel te verwijderen. De gemeente heeft hierbij aangegeven in de aangrenzende gebieden de JDK te beheersen zodat verspreiding wordt voorkomen. Daar waar er raakvlakken zijn wordt gekeken naar de mogelijkheden om de JDK te verwijderen. 4.

We nemen deel aan de pilot ‘kleine kringloop’. Maaisel afkomstig van bermen en sloten is een afvalstof. We zijn veel geld kwijt met het afvoeren en verwerken van dit maaisel. Daarnaast hebben agrariërs behoefte aan organische stoffen in hun landbouwgronden. De gemeente is deelnemer in de pilot “kleine kringloop”. In 2022 wordt voor het eerst afgevoerd naar deze kleine kringloop. We onderzoeken hierbij wat de mogelijkheden zijn om het berm en sloot maaisel aan te wenden als verbetering voor de landbouwgronden. Door de verhoging van het organische stofgehalte houden de landbouwgronden het water beter vast en wordt uitspoelen van nutriënten voorkomen. De besparing van € 10.000 op de stortkosten is al in de begroting verwerkt.

Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2021 in dit thema financieel landen. Ook de mutaties die wij in deze begroting hebben doorgevoerd maken we, als ze zich binnen dit thema hebben voorgedaan, inzichtelijk. Openbare ruimte( x € 1.000) Saldi uitvoering bestaand beleid Mutaties voorjaarsnota(+) 2021 Nieuwe ontwikkelingen Worteldruk bomen (nr. 32)

Saldi begroting 2022-2025

Lasten Baten Saldo 2022 2023 2024 2025 1.581 62 -1.519 -1.509 -1.490 -1.495

0

0

1.581

62

0

-25

-25

-25

-1.519 -1.534 -1.515 -1.520

Mutaties voorjaarsnota(+) 2021 Nieuwe ontwikkelingen Worteldruk bomen (nr. 32) Vele grote bomen in de gemeente Hilvarenbeek staan in een te klein plantvak. Daardoor gaan de wortels oppervlakkig op zoek naar voedingsstoffen. Hierbij drukken ze het straatwerk erg omhoog met alle gevolgen van dien. Het onderhoud aan het straatwerk gaat hierdoor ook omhoog. Door wortelopdruk ondervinden de inwoners ernstige hinder bij het gebruik van de trottoirs en wegen. Door jaarlijks 75 bomen (1% van het bomenbestand) te vervangen die ernstige wortelopdruk geven zal er veiliger gebruik gemaakt kunnen worden van de trottoirs door de inwoners. Zo kunnen we aansprakelijkheidstellingen voorkomen. Momenteel worden we al regelmatig aansprakelijk gesteld voor schade ontstaan door wortelopdruk. Naast het vervangen van de boom zorgen we ook dat het plantgat wordt aangepast zodat de toekomstige boom geen wortelopdruk zal geven. Kosten bedragen jaarlijks € 25.000.

30

Thema 4

Milieu

Onze ambities Binnen dit thema staat duurzaamheid centraal. Versnellen van de energietransitie is een belangrijke ambitie die we willen realiseren. Maar duurzaamheid gaat verder dan dat. Alles wat te maken heeft met maatschappelijk verantwoord leven en ondernemen, milieu en ecologie valt er onder. Binnen dit thema valt ook het beleid en beheer van riolering en afval. Activiteiten in 2022 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2022 uitvoeren. Ambitie 1: Uitvoeren van de doelen uit de Paraplunota Duurzaam Hilvarenbeek 1. Uitwerking en uitvoering van de Regionale Energie en Klimaatstrategie (REKS) In 2022 werken we de REKS op onderdelen verder uit. Dat doen we samen met de gemeenten van regio Hart van Brabant. Thema’s als wind boven bos, energiebesparing en duurzame warmtebronnen vragen om nader onderzoek. In 2023 moet de geactualiseerde REKS 2.0 gereed zijn. Ook gaan we in 2022 door met de voorbereidingen voor de uitvoering van energiehubs. Op ons grondgebied zijn twee hubs gepland; De Baars en Kattenberg. Per hub maken we een ruimtelijke gebiedsvisie. Voor de realisatie van de energiehubs komen we in 2022 met voorstellen vanuit een regionaal publiek ontwikkelbedrijf. Daarnaast leggen we u een advies voor over investeringen in eigen energieprojecten. 2.

Actualiseren Visie Grootschalige Opwek (VGO) Nu de REKS is vastgesteld en Provincie Noord Brabant een nieuwe verordening heeft, kunnen we de VGO aanpassen. We zorgen dat de VGO aansluit bij de REKS en onze eigen ambities voor grootschalige opwek. In 2022 leggen we u nieuwe kaders voor ter vaststelling. 3. Uitvoering van de Transitie visie Warmte De koers en de kaders voor de warmtetransitie in Hilvarenbeek zijn bekend zodra de Transitievisie Warmte is vastgesteld. We maken in 2022 een uitvoeringsplan voor de maatregelen waarmee we de komende jaren starten. Onderdeel hiervan is een informatie- en communicatieplan. Uitgangspunt is om de uitvoering te temporiseren. Hierdoor blijven we in gelijke pas met nieuwe ontwikkelingen en beschikbare middelen. 4. Inzetten op energiebesparing en isoleren De lopende acties die zijn gericht op bewustwording en energiebesparing zetten we in 2022 voort. Het energiehuis verstrekt informatie en energieadvies aan inwoners. Met de subsidie vanuit de ‘Regeling Reductie Energiegebruik Woningen’ helpen we woningeigenaren en huurders om kleine besparingsmaatregelen te nemen. Hiervoor werken we samen met woonstichting Leystromen en het Energiehuis. Ook maken we in 2022, samen met ondernemers, een plan om bedrijventerreinen te verduurzamen. Tegelijk stimuleren we ondernemers om energie te besparen in hun eigen bedrijf. 5.

Vergroten klimaatbestendigheid We werken de REKS op onderdelen uit in de vorm van een uitvoeringsprogramma. Dit met een klimaatbestendige regio als doel om de negatieve gevolgen van de klimaatontwikkeling af te zwakken. De stresstest die voor de regio is uitgevoerd laat zien waar de gevoelige plekken liggen voor hitte-, droogte- en wateroverlast.

31

De komende jaren gaan we met kansrijke projecten aan de slag in onze gemeente, zoals het verduurzamen van bedrijventerreinen, waterbuffers aanleggen, de bodem weerbaarder maken en bodemleven stimuleren. Verschillende belanghebbenden kunnen deze projecten opstarten of eraan deelnemen. In december 2021 ligt het Riool- en Waterprogramma voor de periode 2022-2026 voor ter vaststelling en kiest uw raad welke projecten (deels) worden gefinancierd uit de rioolheffing (zie ambitie 2). Cofinanciering kan plaatsvinden vanuit de Impulsregeling Klimaatadaptatie en andere subsidies. Om onze inwoners bewust te maken van de effecten van extreme weersomstandigheden is in 2018 het programma ‘Klimaatmakers Hilvarenbeek’ opgestart met acties. Om samen met inwoners onze gemeente klimaatbestendiger én dus duurzamer te maken, zijn niet altijd grote, dure maatregelen nodig. Kleine aanpassingen kunnen al een groot verschil maken. Dat is het idee achter Klimaatmakers. In het Riool- en Waterprogramma 2022-2026 willen we hier budget voor reserveren. 6. Duurzame mobiliteit Het komende jaar gaan we (onder voorbehoud) zes nieuwe openbare oplaadpunten voor elektrische voertuigen plaatsen. Dit komt voort uit fase 1 van de collectieve aanbesteding vanuit de provincie Noord-Brabant. De definitieve uitvoeringsplanning moeten we nog ontvangen. In het uiterste geval vindt de uitvoering plaats in 2023.

We plaatsen oplaadpunten op strategische locaties, zodat inwoners en bezoekers ze kunnen gebruiken. Hierdoor is het potentiële gebruik van het oplaadpunt het grootst en blijft voor de overige voertuigen voldoende parkeercapaciteit behouden. Ook voorkomen we zo een overschot aan oplaadpunten. 7. Van afval naar grondstof (VANG) In goed overleg met de diverse verenigingen hebben we eind vorig jaar besloten de huidige inzamelmethodiek voor oud papier te continueren. De verenigingen hebben echter wel mee moeten buigen met de malaise op de (mondiale)papiermarkt en genoegen moeten nemen met een verlaagde vergoeding per ton. Ondanks deze verlaging leidde dit tot een situatie dat de uitbetaalde vergoedingen aan de verenigingen niet langer meer gedekt werden door inkomsten uit diezelfde papiermarkt. Er worden op dit moment geen contracten met een looptijd langer dan een jaar afgesloten vanwege de enorme fluctuaties van de oud papierprijs. We zijn echter in onderhandeling met meerdere partijen. We kunnen nog niet aangeven hoe de papierinzameling er in 2022 uit gaat zien. De werkzaamheden om de exploitatie van de milieustraat slimmer en goedkoper te organiseren zijn in gang gezet. Het contract met de huidige exploitant (fa. Baetsen / Remondis) loopt nog tot eind 2022, met een eventuele verlenging van 2 x 1 jaar.

We willen ons meer richten op het hergebruik van goederen en recycling van secundaire grondstoffen. We zoeken ook de samenwerking op met het bedrijfsleven en gemeente Oisterwijk. Daarnaast zijn we ook aangehaakt bij het project Regionale Circulaire Ambachtscentra dat in regio Hart van Brabant wordt uitgevoerd. In 2022 willen we weer actief aan de slag met de aanpak van zwerfafval. We hebben een aantal acties ontwikkeld. Deze konden echter door corona tot op heden geen doorgang vinden. We bemerken wel een toenemende belangstelling bij onze inwoners voor dit onderwerp. Ook zetten we sterk in op communicatie over zwerfafval. Tot slot zijn we ook met de landgoedeigenaren in overleg over dit onderwerp en draait er nu een pilot waarbij landgoedeigenaren gratis het zwerfafval bij de milieustraat mogen aanleveren.

32

Ambitie 2: Uitvoering geven aan de zorgplichten voor hemel-, afval- en grondwaternota 8. Water en Riolering In januari 2021 is er gestart met het opstellen van het “Riool en Waterprogramma 2022-2026” Dit programma is de opvolger van het lopende vGRP 2017-2021. Dit nieuwe “Riool en Waterprogramma 2022-2026” beschrijft de nieuwe ambities inclusief bijbehorende kosten voor de periode 2022-2026 op het gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater. In het voorjaar van 2021 is in de Commissie Ruimte het ambitieniveau opgehaald en in hoeverre de klimaatopgave hier kan worden ondergebracht. Projecten die in 2022 zullen worden uitgevoerd zijn voornamelijk gericht op vervangingsprojecten die we uitvoeren met een klimaatbestendig ontwerp en aanpassingen aan het functioneren van riolering in het buitengebied. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2021 in dit thema financieel landen. Ook de mutaties die wij in deze begroting hebben doorgevoerd maken we, als ze zich binnen dit thema hebben voorgedaan, inzichtelijk. Milieu( x € 1.000) Saldi uitvoering bestaand beleid

Lasten Baten Saldo 2022 2023 2024 2025 3.559 3.393 -166 -116 -91 -16

Mutaties voorjaarsnota(+) 2021 en begroting 2022 n.v.t. Saldi begroting 2022-2025

Thema 5

0

0

3.559 3.393

0

0

0

0

-166 -116

-91

-16

Buitengebied

Onze ambities We willen zorgen voor een goede balans tussen ondernemen en een gezonde en veilige fysieke leefomgeving in het buitengebied. Binnen dit thema gaat veel aandacht uit naar het herstellen van die balans. We houden daarbij de ontwikkelingen vanuit hogere overheden in het oog. Deze ontwikkelingen (in beleid en wet- en regelgeving) hebben direct invloed op onze zoektocht naar deze balans. Activiteiten in 2022 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2022 uitvoeren Ambitie 1: herstellen balans buitengebied 1. Sanering varkenshouderijen De zes varkenshouderijen die voor de Regeling Sanering Varkenshouderijen in aanmerking kwamen en aan de regeling meedoen worden bijgestaan in de transitie naar een nieuwe bestemming. Dit betekent dat met de initiatiefnemers de mogelijkheden zijn verkend en daar de planologische procedures voor worden gevolgd en vergunningen voor worden ingeregeld om dit mogelijk te maken. Dit leidt tot een beter woon- en leefklimaat rondom deze locaties.

33

Ambitie 2: vitaliseren buitengebied 2. Omgevingsvisie buitengebied In het buitengebied spelen diverse ontwikkelingen, waaronder stikstof, energietransitie, andere economische dragers en multifunctionele landbouw zoals verblijfsrecreatie en de vraag wat we als gemeente en samenleving daarmee willen. Daarnaast is de provincie het beleidskader landbouw & Voedsel aan het opstellen, een belangrijk document voor de doorontwikkeling van het landelijk gebied. Het beleidskader Vitaal Beeks Buiten geeft nu al kansen en mogelijkheden voor het omzetten van het (voormalig) agrarisch gebruik naar nieuwe economische dragers voor het buitengebied. Dit beleidskader is een bouwsteen voor de nieuwe omgevingsvisie en het omgevingsplan. In de nieuwe Omgevingsvisie en het omgevingsplan voor het buitengebied worden de nieuwe kaders voor de toekomst bepaald. De Omgevingswet, het beleidskader Landbouw en Voedsel en de nieuwe provinciale Omgevingsverordening geven nieuwe inzichten in mogelijkheden voor het landelijke gebied. Samen met de provincie, ZLTO-natuurorganisaties, ondernemers, bewoners en andere stakeholders willen we deze mogelijkheden gaan verkennen. Dit doen we met een zorgvuldig participatietraject. Meer over de omgevingswet leest u bij thema 1 ruimtelijke ordening en volkshuisvesting van programma 2 Belevend Hilvarenbeek.

Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2021 in dit thema financieel landen. Ook de mutaties die wij in deze begroting hebben doorgevoerd maken we, als ze zich binnen dit thema hebben voorgedaan, inzichtelijk. Buitengebied ( x € 1.000) Saldi uitvoering bestaand beleid Mutaties voorjaarsnota(+) 2021 Nieuwe ontwikkelingen Alle basisscholen vanaf 2023 deel laten nemen aan een 3-daags natuurbelevingsprogramma (nr. 23) Buitengebied (nr. 38) Saldi begroting 2022-2025

Lasten Baten Saldo 2022 2023 2024 2025 59 10 -49 -49 -49 -49

0 40

0 40

0 0

-10 0

-10 0

-10 0

99

50

-49

-59

-59

-59

Mutaties voorjaarsnota(+) 2021 Nieuwe ontwikkelingen Alle basisscholen vanaf 2023 deel laten nemen aan een 3-daags natuurbelevingsprogramma (nr. 23) We willen kinderen van onze zeven basisscholen de komende jaren de kans bieden om - net zoals vorig jaar - in de gemeentebossen aan het Groot Loo, nabij het Nestven, een driedaags natuurbelevingsprogramma te volgen. Verschillende Hilvarenbeekse scholen nemen sinds 2013 deel aan dit programma, met ondersteuning van de gemeente. Op ons verzoek ondersteunt de Bosgroep dit financieel. Tot vorig jaar werd het programma voor de Hilvarenbeekse basisscholen aangeboden op een locatie op de Campina, nabij Haaren. In het voorjaar van 2020 vormden onze gemeentebossen voor het eerst het decor. De kosten bedragen € 90,- per leerling. In Hilvarenbeek hebben we het over 250 tot 300 kinderen. De kosten worden deels gedekt door de school, deels door IVN en deels door de gemeente. De kosten per jaar voor de gemeente zijn € 10.000,- als alle scholen deelnemen (10 groepen).

34

Buitengebied (nr. 38) In het buitengebied spelen diverse ontwikkelingen, waaronder stikstof, beleidskader landbouw & voedsel , energietransitie, andere economische dragers en multifunctionele landbouw zoals verblijfsrecreatie en de vraag wat we als gemeente en samenleving daarmee willen. Dit vergt aanpassingen op onderdelen, gebieden of thema’s in het buitengebied. Mede omdat het bestemmingsplan van 2014 is en actuele aansluiting mist op deze ontwikkelingen . Dit traject moet worden voorbereid. In de Omgevingsvisie zal dit onderwerp ook een plek moeten krijgen. Zowel los als integraal zullen deze ontwikkelingen qua beleidsontwikkeling en ROV-procedures de komende jaren ambtelijke inzet vragen. Meer dan nu vraagt het ook een integrale kijk. Hiervoor is extra capaciteit binnen afdeling Ruimte op het onderwerp Buitengebied in de vorm van ‘externe’ ondersteuning voor een dag in de week nodig. We ramen hiervoor € 40.000 euro per jaar.

Thema 6

Openbare orde en veiligheid

Onze ambities De gemeente zorgt voor aansturing van en samenwerking met inwoners en organisaties om Hilvarenbeek veilig te krijgen en te houden. Op basis van gedegen analyses, signalen vanuit inwoners en partners in de veiligheidsketen en effectieve monitoring, pakken wij onveiligheid aan. Dat doen we primair lokaal. Waar dat nodig en logisch is, zoeken we regionale samenwerking op. In het Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 is een nieuwe veiligheidsvisie opgenomen en zijn vier thema’s benoemd als prioriteit. Uiteraard zien we daarnaast toe op de naleving van regels en voorschriften, zetten we ons in de brandveiligheid te bevorderen en handhaven we waar nodig. Naast de prioriteiten zal vermoedelijk ook in 2022 de COVID-19 crisis aandacht blijven vragen. We richten ons in 2022 op de volgende ambities: 1. Evenementenveiligheid 2. Ondermijning 3. Zorg en veiligheid 4. Woninginbraken 5. Toezicht en handhaving 6. Brandveiligheid 7. COVID-19 Activiteiten in 2022 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2022 uitvoeren. Ambitie 1: In Hilvarenbeek verlopen alle evenementen veilig 1. Professionaliseren van het evenementenproces In 2019 hebben we het huidige evenementenbeleid en het totale evenementenproces geëvalueerd. Daaruit bleek dat er meer regie noodzakelijk is. Net als in 2020 hebben in 2021 weinig evenementen plaatsgevonden.

De drie jaarlijkse grote (C-)evenementen konden ook in 2021 niet doorgaan door de coronacrisis. Het doel blijft ook in 2022 om meldingen en vergunningaanvragen voor evenementen te behandelen conform het evenementenproces dat is opgesteld naar aanleiding van de evaluatie in 2019. Dat betekent onder andere dat organisatoren tijdig een melding doen of aanvraag indienen, zodat de hulpdiensten voldoende gelegenheid krijgen om te adviseren. 2. Herzien van het drugsbeleid bij evenementen Samen met de politie, het Openbaar Ministerie (driehoek) en evenementenorganisatoren herzien we het drugsbeleid bij evenementen. Aanleidingen hiervoor zijn onder meer de bestaande en te verwachten druk op de politiecapaciteit en uitgevoerde onderzoeken naar drugsresten in afvalwater bij evenementen. Waar mogelijk trekken we hierin op met andere gemeenten waar (grote) evenementen plaatsvinden, zowel binnen als buiten de regio.

35

Ambitie 2: Aanpak ondermijning vervolgen 3. Vergroten van de bewustwording bij onze inwoners en stimuleren Meld Misdaad Anoniem In 2022 blijven we inzetten op de eerdere ambitie om de bewustwording bij onze inwoners, de gemeenteraad, het college en de ambtelijke organisatie te vergroten. Op dit moment onderzoekt een student de veiligheidsgevoelens van onze inwoners. Met de resultaten van het onderzoek verwachten we in 2022 aan de slag te kunnen. We werken met de gemeente Tilburg, gemeente Oisterwijk, de politie en de Taskforce-RIEC aan een campagne om de meldingsbereidheid te vergroten, bijvoorbeeld over ondermijnende activiteiten. 4. Implementatie herziene Bibob-beleid In 2020 hebben wij samen met Goirle het Bibob-beleid herzien en nieuw beleid geschreven. Vanaf 2021 geven we uitvoering aan dit nieuwe Bibob-beleid en zorgen we dat het beleid bekend is bij klanten, partners en medewerkers. Daarin blijven we ook in 2022 investeren. 5. We blijven alert op criminaliteit in ons buitengebied Het buitengebied blijft aantrekkelijk voor (zware) criminaliteit. We blijven ook in 2022 aanwezig in het buitengebied en werken waar mogelijk projectmatig aan het voorkomen en bestrijden van criminaliteit in het buitengebied.

Zo controleren we systematisch op ‘spookbewoning’, zijn we alert op signalen van inwoners, en acteren we bij vermoedens van criminaliteit zoals afvaldumpingen, wildcrossen of stroperij. Ambitie 3: Verplichte zorg wordt zo veel als mogelijk voorkomen. Als dat niet mogelijk is, dan met zo min mogelijk dwang, met een spoedige afbouw en bij voorkeur herstel in de eigen omgeving. 6. Implementatie wvggz en wzd Vanaf 1 januari 2020 is de Wet verplichte geestelijke gezondheidzorg (Wvggz) en de Wet zorg en dwang (Wzd) in werking. De Wvggz en de Wzd is in samenhang met de Wet forensische zorg (Wfz) geïmplementeerd. Ambitie 4: Het aantal woninginbraken stijgt niet ten opzichte van 2018 (woninginbraken 2018: 40) 7. Voorbereiding voor de integrale aanpak woninginbraken. In 2022 gaan we, net als in 2021, door met het analyseren van de inbraakcijfers in onze gemeente. Daarnaast maken we, in plaats van in 2021, een start met het organiseren van een schouw in alle kernen. Vanwege de coronaregels was het in 2021 niet wenselijk deze schouwen uit te voeren. We organiseren de schouw in samenwerking met onze partners zoals bijvoorbeeld de politie en de woningcorporatie. De resultaten uit deze verschillende schouwen vormen samen met de analyse van de inbraakcijfers de input voor een nog op te stellen “integrale aanpak woninginbraken”. Ambitie 5: Toezicht en handhaving 8.

Implementatie Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) In 2022 gaan we naar alle waarschijnlijke werken met de Wet Kwaliteitsborging (Wkb) en de Omgevingswet. De effecten daarvan zullen we pas in 2022 opmerken. De WKB heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van onafhankelijke kwaliteitsborgers; dit nieuwe stelsel geldt eerst alleen voor bouwwerken in de laagste risicoklasse. De omgevingswet heeft onder andere als doel om initiatieven makkelijker mogelijk te maken en minder regels voor de burgers De invoering van beide wetten staan gepland voor 2022. 9. Handhavend optreden waar nodig We blijven controleren op illegale bebouwing, (drugs)criminaliteit, verloedering en fraude. Verder richten we onze aandacht op overlast van agrarische bedrijven en evenementen, illegale sloop van asbest en op bouw- en woningtoezicht. Door de inzet van onze toezichthouder in het buitengebied ontstaan er minder strijdigheden en wordt er sneller opgetreden bij strijdigheden. De beschikbare

36

capaciteit voor bouw- en milieutoezicht zal naar verwachting afnemen waardoor taken anders geprioriteerd moeten worden. In 2022 stellen we een nieuw handhavingsbeleid vast en gaan we naar alle waarschijnlijkheid werken met de Wet Kwaliteitsborging (Wkb) en Omgevingswet. De effecten daarvan zullen we pas na 2022 merken. Op dit moment en in de loop van 2022 bereiden we ons daarop voor. De WKB heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van onafhankelijke kwaliteitsborgers. Dit nieuwe stelsel geldt eerst alleen voor bouwwerken in de laagste risicoklasse. De omgevingswet heeft onder andere als doel om initiatieven makkelijker mogelijk te maken en te zorgen voor minder regels voor de burgers. De invoering van beide wetten staan gepland voor 1 juli 2022. Eerder is de invoering van deze wetten al uitgesteld. Ondermijning heeft nog steeds een belangrijke positie in het handhavingsbeleid. In 2022 gaan we werken met het plan dat in 2021 is opgesteld en willen we een concretere structurele invulling geven aan de aanpak van ondermijning. We verwachten dat (eventueel met aanvullende maatregelen) evenementen in 2022 weer meer en in grotere omvang georganiseerd worden. Toezicht in de vorm van geluidsmetingen en controle op openbare ordeverstoringen heeft daarbij o.a. onze aandacht. Ambitie 6: We verbeteren de brandveiligheid 10.

Preventieve acties om branden te voorkomen Om natuurbranden beter te voorkomen en te beheersen, hebben we in 2021 een startbijeenkomst georganiseerd van de Gebiedscommissie Natuurbrandbeheersing. Hierin nemen gemeenten (o.a. Ravels en Arendonk), landgoederen en brandweer plaats. In 2022 continueren we deze samenwerking, onder andere door per gebied de Risico Index Natuurbranden (RIN) te actualiseren. Daarnaast hebben we met de brandweer afgesproken in de gemeente Hilvarenbeek preventieve activiteiten te organiseren die gericht zijn op inwoners en bedoeld zijn om te voorkomen dat branden ontstaan. Ambitie 7: Crisisbeheersing COVID-19 11. Aanpak COVID-19 crisis Vermoedelijk zal de COVID-19 crisis ook in 2022 aandacht blijven vragen – van de gehele organisatie, maar specifiek ook van het team Veiligheid, Toezicht en Handhaving. In hoeverre dit het geval zal zijn, is nog onduidelijk. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2021 in dit thema financieel landen. Ook de mutaties die wij in deze begroting hebben doorgevoerd maken we, als ze zich binnen dit thema hebben voorgedaan, inzichtelijk.

Openbare orde en veiligheid( x € 1.000) Saldi uitvoering bestaand beleid Mutaties voorjaarsnota(+) 2021 en begroting 2022 N.v.t. Saldi begroting 2022-2025

Lasten 1.454

Baten 97

Saldo 2022 -1.357

2023 -1.341

2024 -1.341

2025 -1.340

0

0

0

0

0

0

1.454

97

-1.357

-1.341

-1.341

-1.340

37

Programma 3

1.3 Ondernemend Hilvarenbeek

Dit programma gaat over onze lokale economie. Onze aandacht gaat uit naar ondernemerschap en bedrijvigheid in dorpskernen, op bedrijventerreinen en in het buitengebied. We faciliteren het bedrijfsleven zo goed mogelijk zodat zij kunnen ondernemen en innoveren. Dit doen we samen met lokale en regionale partners. We verliezen hierbij ons toeristisch-recreatief profiel niet uit het oog. Dit programma bestaat uit één thema, dat we in dit hoofdstuk verder toelichten: 1. Lokale economie

Thema 1

Lokale economie

Onze ambities We versterken de lokale economie en we bouwen het toeristisch-recreatief profiel van onze gemeente verder uit. Dat is waar we ons op richten binnen dit thema. Samen met onze economische partners, zoals Ondernemend Hilvarenbeek, Hilvarenbeek Infopunt en individuele ondernemers, werken we aan deze ambities. Regionaal werken we samen met de gemeenten Goirle en Oisterwijk, de regio Hart van Brabant, Midpoint Brabant, Station88 en VisitBrabant. Belangrijk aandachtspunt is het sterker in de markt zetten van het merk Hilvarenbeek. Dat doen we door middel van het marketingconcept ‘Het is hier Echt’. Activiteiten in 2022 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2022 uitvoeren Ambitie 1: we versterken de lokale economie 1. Ontwikkeling bedrijventerreinen In 2022 vervolgen we de procedures om bedrijventerreinen Slibbroek-Noord en Mierbeek-Noord te ontwikkelen. In de eerste helft van 2022 leggen we beide bestemmingsplannen ter besluitvorming aan u voor. In diezelfde periode starten we met de uitvraag tot inschrijving op de bedrijfskavels. De toewijzing van de bedrijfskavels doen we op basis van een methodiek die we later dit jaar bepalen. De regio Hart van Brabant geeft naar verwachting in 2021 groen licht op de ontwikkelingen. 2. Uitvoeren Economisch Actieplan en uitvoeringsprogramma In 2022 gaan we verder met de uitvoering van het Economisch Actieplan (EAP).

We richten ons op de belangrijkste pijlers in de Hilvarenbeekse economie: bedrijventerreinen, horeca, toerisme en recreatie, detailhandel en de agrarische sector. Voorbeelden van activiteiten die we in 2022 uitvoeren zijn o.a. de marketingcampagne ‘Het is hier Echt’, ontwikkeling van bedrijventerreinen en de aanleg van de ruiterroute. Ondernemers en gemeente zijn samen verantwoordelijk voor de uitvoering van de

38

activiteiten uit het EAP. Het resultaat is een sterke economie waar ondernemers ruimte krijgen om te ondernemen en te innoveren. 3. Verder ontwikkelen ondernemershuis Vrijthof 11 In 2022 vervolgen we onze werkzaamheden om Vrijthof 11 verder te ontwikkelen als ondernemershuis. Vanwege de coronacrisis zijn onze plannen in 2021 hiervoor – tot nu toe – helaas niet doorgegaan. In 2022 stellen we een programma op dat aansluit bij onze doelstellingen (verbinden, kennis en innovatie). Dat doen we samen met onze partners: Ondernemend Hilvarenbeek, de gemeenten Goirle en Oisterwijk, Midpoint Brabant en Station88. Het resultaat is een aantrekkelijk ondernemershuis met mogelijkheden om te ontmoeten en kennis te delen. 4. Uitvoeren accountmanagement bedrijven In 2022 gaan we door met de ontwikkeling van accountmanagement, met als doel om onze ondernemers nog beter van dienst te zijn. In 2021 zijn een aantal geplande activiteiten vanwege de coronacrisis in aangepaste vorm uitgevoerd. In 2022 hopen we deze activiteiten weer op de normale manier op te pakken. We bereiken ondernemers door middel van telefonisch en digitaal contact, het ondernemersloket op Vrijthof 11, een speciale nieuwsbrief voor ondernemers, de jaarlijkse ondernemersavond en bedrijfsbezoeken. Op deze manier maken we de accountmanager eenvoudig en laagdrempelig persoonlijk benaderbaar.

Ambitie 2: verder uitbouwen toeristisch-recreatief profiel 5. Versterken merk Hilvarenbeek ‘Het is hier Echt’ In 2022 gaan we door met het voeren van campagne door middel van de slogan ‘Het is hier Echt’. Hiermee vergroten we de zichtbaarheid en naamsbekendheid van onze gemeente. Dit doen we onder andere door middel van het voeren van online campagne, waarbij we ook in zetten op buitenlandse bezoekers. Daarnaast ontwikkelen we nieuw aanbod voor onze doelgroepen: gezinnen met kinderen, fietsers en wandelaars en tweeverdieners. Hiermee versterken we ons profiel als aantrekkelijke gemeente voor toeristen en recreanten. Dit levert meer bezoekers op en dat heeft een positief effect op de inkomsten van ondernemers en de leefbaarheid en levendigheid van onze gemeente. 6. Uitbreiden en verbeteren routes We gaan in 2022 nog meer inzetten op natuurrecreatie. We willen dé routegemeente van Brabant worden. Dit gaan we doen door routes voor nieuwe doelgroepen te creëren, creatieve arrangementen samen te stellen, in te zetten op kwaliteit en ons op de kaart te blijven zetten (bekendheid en profilering). In het najaar van 2021 openen we het nieuwe ruiterroutenetwerk en in 2022 gaan we verder met het promoten daarvan. Daarnaast gaan we in 2022 verder met de ontwikkeling van een Belevingsroute voor jong en oud en gaan we ons wandelnetwerk verder verbeteren. 7.

Zorgen voor een goede bewegwijzering naar toeristische attracties We plaatsen toeristische bewegwijzeringsborden om de vindbaarheid van toeristische attracties te verbeteren als hier vraag naar is vanuit ondernemers. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2021 in dit thema financieel landen. Ook de mutaties die wij in deze begroting hebben doorgevoerd maken we, als ze zich binnen dit thema hebben voorgedaan, inzichtelijk.

39

Lokale economie( x € 1.000) Saldi uitvoering bestaand beleid Mutaties voorjaarsnota(+) 2021 Dekkingsmaatregelen Kostendekkendheid weekmarkt (nr. 61) Saldi begroting 2022-2025

Lasten Baten Saldo 2022 2023 2024 2025 335 133 -202 -202 -202 -202

-3

0

332

133

+3

+3

+3

+3

-199 -199

-199

-199

Mutaties voorjaarsnota(+) 2021 Dekkingsmaatregelen Kostendekkendheid weekmarkt (nr. 61) De markt in Hilvarenbeek kent al een lange traditie. We moeten wel constateren dat in de nabijheid van de huidige marktplaats alle artikelen en levensmiddelen ook te halen zijn bij lokaal gevestigde ondernemers. We stellen voor om met de weekmarkt meer kostendekkend te maken. We zitten op dit moment op een kostendekkendheid van 33%. We onderzoeken of dit kan door kosten te besparen of leges te verhogen. We verwachten dat dit een voordeel oplevert van € 3.000 voor onze begroting. Hogere kosten voor de marktlieden zorgt er mogelijk voor dat de weekmarkt minder aantrekkelijk wordt.

40

Programma 4

1.4 Dienstverlenend Hilvarenbeek

Dit programma gaat over onze dienstverlening, over ons bestuur en over - bestuurlijke - samenwerking. We werken voortdurend aan het verbeteren van onze dienstverlening, waarbij wensen en behoeften van onze inwoners, ondernemers en instellingen leidend zijn. Om onze maatschappelijke opgaven als zelfstandige gemeente te realiseren, is samenwerking, met Goirle en Oisterwijk en binnen de Hart van Brabant regio noodzakelijk en wenselijk. Dit programma bestaat uit de volgende twee thema’s: 1. Dienstverlening 2. Bestuur en bestuurlijke samenwerking

Thema 1

Dienstverlening

Onze ambities De dienstverlening aan onze inwoners is toegankelijk en van kwalitatief hoog niveau. Dat is wat we willen vasthouden. We stellen ons tot doel om al onze servicenormen, langs al onze contactkanalen (balie, telefoon, website, mail, WhatsApp)te behalen. Net zoals we de betrouwbaarheid en de privacy van gegevens(uitwisseling) willen waarborgen. We zorgen ervoor dat onze communicatie uitingen voor iedereen helder, duidelijk en begrijpelijk zijn. Activiteiten in 2022 Komend jaar richten we ons binnen dit thema op de onderstaande activiteiten. Ambitie 1: De dienstverlening aan onze inwoners is toegankelijk en van hoge kwaliteit Om de dienstverlening aan onze inwoners en ondernemers verder te verbeteren, realiseren we diverse digitale oplossingen en verbeteringen. De belangrijkste verbeteringen staan hieronder beschreven. 1. Het gemak van digitale dienstverlening burgerzaken We hebben eind 2021 een nieuw burgerzakenpakket in gebruik genomen. Vanaf dan zijn inwoners in staat om nog makkelijker dan nu vele burgerzakenproducten zoals verhuizingen, ID bewijzen, huwelijken etc. digitaal aan te vragen, op elk moment (24/7) en vanaf elke plek en apparaat. Een bezoek aan het gemeentehuis is daardoor enkel nog nodig voor het afhalen van documenten. Vanaf eind 2021 kunnen inwoners voortaan ook digitaal hun rijbewijs verlengen.

Alleen het voor het ophalen van het rijbewijs komt de inwoner nog naar het gemeentehuis.

41

2. Inwoners kunnen gebruik maken van een centrale plek voor informatie voor ruimtelijke (aan)vragen De Omgevingswet bundelt wetgeving en regels voor ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water. Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) ondersteunt de uitvoering van de Omgevingswet. Een belangrijk onderdeel van het DSO is het omgevingsloket. Dit is een digitaal loket waar initiatiefnemers en betrokkenen snel kunnen zien wat er mag in de fysieke leefomgeving. Dit is de centrale plek waar alle digitale informatie daarover samenkomt. In 2022 richten we dit in. 3. Samen beter regievoeren op het sociaal domein We willen meer grip en inzicht krijgen op allerlei vraagstukken in het sociaal domein. De Equalit-gemeenten hebben de intentie uitgesproken om de digitale ondersteuning samen op te pakken. In 2022 gaan we werken met een zogenaamd regiesysteem. Daarmee kunnen we een integraal beeld vormen van een sociaal maatschappelijk vraagstuk waarbij meerdere personen en instanties zijn betrokken. Het regiesysteem maakt koppelingen tussen verschillende applicaties mogelijk, waardoor de juiste hulpverleners met elkaar in verbinding worden gebracht en we onze inwoners beter van dienst kunnen zijn bij (complexe) vraagstukken en aanvragen. Ambitie 2: Waarborgen betrouwbaarheid en privacy van gegevens(uitwisseling) 4.

Vernieuwen Informatiebeveiligings- en Privacybeleid We willen en moeten op een goede, betrouwbare en veilige manier met onze gegevens omgaan. Informatie is een, vooral crimineel, handelswaar geworden. Wij vinden het ontzettend belangrijk dat wij dit goed organiseren, bewustwording vergroten en ook goede kaders opstellen. In 2022 vernieuwen we ons Informatiebeveiligings- en Privacybeleid. Daarnaast ontwikkelen we het risicomanagement verder door en stellen we een nieuw bewustwordingsprogramma op (en voeren dat uit). We brengen hiermee onze informatieveiligheid en privacy op een hoger niveau en voldoen aan de eisen van relevante wetgeving (BIO en de AVG). Ambitie 3: Onze communicatie uitingen zijn voor iedereen helder, duidelijk en begrijpbaar 5. Aandacht voor Heldere Taal In 2021 hebben alle medewerkers een cursus Heldere Taal gevolgd. Daarmee communiceren we ongeacht het kanaal, helder en duidelijk en voor iedereen begrijpelijk. In 2022 blijven we hier aandacht aan besteden door te werken met taalmaatjes, herhalingstrainingen en coaching. Ambitie 4: Gemeenteraadsverkiezingen in 2022 6. Organiseren gemeenteraadsverkiezingen Op 16 maart 2022 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. De voorbereidingen daarvoor zijn al opgestart.

We organiseren de verkiezingen met het doel om een hoog opkomstpercentage te realiseren (in 2018 ruim 63%) en zoveel mogelijk inwoners in de gelegenheid te stellen om op een makkelijke en toegankelijke manier hun stem uit te brengen op een partij(lid). Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2021 in dit thema financieel landen. Ook de mutaties die wij in deze begroting hebben doorgevoerd maken we, als ze zich binnen dit thema hebben voorgedaan, inzichtelijk. Dienstverlening ( x € 1.000) Saldi uitvoering bestaand beleid

Lasten 457

Mutaties voorjaarsnota(+) 2021 N.v.t.

0

0

457

186

Saldi begroting 2022-2025

Baten Saldo 2022 186 -271

2023 -269

2024 -224

2025 -224

0

0

0

0

-271

-269

-224

-224

42

Thema 2

Bestuur en bestuurlijke samenwerking

Onze ambities We zijn een zelfbewuste en betrouwbare samenwerkingspartner die meedenkt en meedoet. We werken op verschillende niveaus samen met diverse lokale en regionale partners. Op strategisch niveau werken we samen in de regio ‘Hart van Brabant’. Op tactisch en operationeel niveau werken we samen met Goirle en Oisterwijk (GHO samenwerking). We stellen ons hierin open en ondernemend op en werken in bestaande en nieuwe netwerken. Dit doen we vanuit een bestuurlijk gedragen visie, voor zowel GHO als regio Hart van Brabant die vertaald is naar een - strategische - uitvoeringsagenda voor duurzame samenwerking. Activiteiten in 2022 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2022 uitvoeren. De gevolgen van de corona pandemie zien we ook in de ambities in deze samenwerkingsverbanden. We kiezen daarom niet voor nieuwe ambities maar zetten in op behalen van de eerder bepaalde doelen. Ambitie 1: versnellen, verbreden en verdiepen samenwerking met Goirle en Oisterwijk 1. Samenwerking met Goirle en Oisterwijk intensiveren Het doel van de samenwerking met Goirle en Oisterwijk is om voordelen te behalen op meer kwaliteit, minder kwetsbaarheid en betere beheersing van kosten. De volgende activiteiten hebben in 2022 bestuurlijke prioriteit: • Via managementteam-leden vanuit GHO nemen we initiatief op (nieuwe) samenwerkingsmogelijkheden via domein-overleggen.

• We hebben aandacht voor projectleiders en samenwerking in het algemeen. De (meerjarige) projecten die in 2022 prioriteit hebben: - Faciliteren van samenwerking door projectmatig werken (werkwijze, tools, formats e.d.) - Harmoniseren van bedrijfsprocessen en -applicaties door o.a. een gezamenlijke visie op dienstverlening - Datagedreven werken We zoeken mogelijkheden om met de GHO samenwerking ook kosten te besparen. Ambitie 2: versterken ruimtelijke, sociale en economische structuur 2. Versterken samenwerking binnen de regio Hart van Brabant We versterken de strategische samenwerking binnen de regio Hart van Brabant. In de gemeenschappelijke regeling regio Hart van Brabant zorgen we met gemeenten Tilburg, Waalwijk, Dongen, Heusden, Gilze-Rijen, Loon op Zand, Hilvarenbeek en Goirle voor meerwaarde op economisch, sociaal en ruimtelijk gebied door slim samen te werken. In 2021 is de REKS definitief vastgesteld en in 2022 gaan we door met de verwerking in het omgevingsbeleid. Binnen het sociaal domein zetten we in op (grip op) jeugdzorg. Op economisch gebied bouwen we de toeristische waarde van Hart van Brabant verder uit. Ook in deze bestuursperiode kiezen we voor een bestuurlijke voortrekkersrol binnen een aantal beleidsterreinen: arbeidsparticipatie, gebiedsopgave A58 en het regionale VAB-project. 3. Beleidskeuzes n.a.v.

governance onderzoek We vervangen eind 2021/begin 2022 de huidige strategische meerjarenagenda (SMA) 2019-2023 door een kern- en keuze agenda. In de kernagenda leggen we unaniem, meerjarig commitment voor regionale samenwerking vast. De keuzeagenda maakt het mogelijk om flexibel in te spelen op actualiteit, met variërende en evoluerende coalities in onze regio.

43

Als gemeente blijven we investeren in de samenwerking met de verschillende dorpscoöperaties in onze kernen. Dat doen we door het faciliteren van initiatieven van de coöperaties en ook door een financiële bijdrage aan de coöperaties. De coöperaties staan voor en werken vanuit de kracht van de samenleving, het grootste goed van onze gemeente. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2021 in dit thema financieel landen. Ook de mutaties die wij in deze begroting hebben doorgevoerd maken we, als ze zich binnen dit thema hebben voorgedaan, inzichtelijk.

Bestuur en bestuurlijke samenwerking ( x € 1.000) Saldi uitvoering bestaand beleid

Lasten 1.240

Saldo Baten 2022 24 -1.216

2023 -1.215

2024 -1.215

2025 -1.215

Mutaties voorjaarsnota(+) 2021 Autonome ontwikkelingen Bijstelling Meicirculaire 2021

7

0

-7

-7

-7

-7

Mutaties begroting 2022 Rekenkamercommissie

15

0

-15

-15

-15

-15

Saldi begroting 2022-2025

1.262

24 -1.238

-1.237

-1.237

-1.237

Mutaties Voorjaarsnota(+) 2021 Autonome ontwikkelingen Bijstelling meicirculaire 2021 (nr.9) U leest de toelichting in programma 5 ‘algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien’ bij het onderdeel ‘kosten’. Mutatie begroting 2022 Rekenkamercommissie Naar aanleiding van het raadsbesluit op 8 juli 2021 treedt Hilvarenbeek toe tot de rekenkamercommissie Dongen-Goirle-Loon op Zand. De kosten bedragen € 30.000. Omdat we in onze begroting € 15.000 budget beschikbaar hadden ramen we de extra kosten van € 15.000 bij.