21 Strategische financiële analyse inclusief Voorjaarsnota 2024 (3 Boekwerk Strategische Analyse Financiën incl VJN 2024 - NIEUW)
Tekst van het document
we als gemeente actie te ondernemen in het buitengebied. In 2023 is een nulmeting over het Hilvarenbeeks buitengebied afgerond (collegeprogramma) en recent is, in het proces van de m.e.r. van de Omgevingsvisie, de huidige situatie van de leefomgeving in beeld gebracht. De ZLTO heeft een eigen visie opgesteld. Nu we de trends voor Hilvarenbeek in beeld hebben en regionaal zien wat er op o ns af komt, blijkt formatie op het onderwerp Landbouw nodig. Om het activeren van de transitie landbouw te laten slagen, is inzet nodig. We willen een sterk, gezond, duurzaam buitengebied. Slimme combinaties van oplossingen voor sterkere natuur, voldoende en schoon water, een goede bodem en de toekomst van de landbouw zijn nodig. Hiervoor is het nodig om intensiever de samenwerking aan te gaan met externe partijen en partijen te verbinden zoals initiatiefnemers, overkoepelende (land- en tuinbouw- of energietransitie-) organisaties, de provincie en het Rijk. De structurele kosten voor een beleidsadviseur agrarisch voor 1 fte bedraagt € 110.000.
Wat we concreet gaan doen, is dat de medewerker bijvoorbeeld als taken krijgt: intern en regionaal adviseren; aanspreekpunt herbestemmen VAB; bijwonen terugkerend bestuurlijk overleg ZLTO; fungeren als aanspreekpunt voor sector landbouw binnen GGA Kempenland-West processen/projecten; contact met Ondersteuningsteam van provincie Noord-Brabant; kennis omtrent subsidies en regelingen voor stoppers en ontwikkelrichtingen voor duurzame landbouwbedrijven; volgen van ontwikkelingen Brabants programma Landelijk Gebied. Risico als wij dit niet doen, is dat we niet in contact staan met de sector landbouw (t.b.v. de transitie van de landbouw en het buitengebied, integraal). 50.
x
x
Uitvoering Economisch Actieplan In 2020 hebben we het Economisch Actieplan (EAP) geactualiseerd. Dit plan liep in 2023 af en in 2024 stellen we een nieuw EAP op. Voor het opstellen van het nieuwe EAP maken we gebruik van het eerder door u beschikbaar gestelde budget van € 15.000,- . Vooruitlopend op het nieuwe EAP vragen we een budget van € 25.000,-- per jaar aan tot en met 2028 voor de uitvoering van de plannen. Dit bedrag is gebaseerd op de ervaringen met plannen die we maakten in het EAP 2020 – 2023. Het gebrek aan financiële middelen heeft ertoe geleid dat we het plan niet geheel hebben kunnen uitvoeren. Met behulp van beschikbaar budget willen we samen met ondernemers concrete en haalbare plannen maken. Door nu alvast een ‘startbudget’ beschikbaar te stellen komen we zij aan zij te staan met ondernemers. Hiermee geven we als gemeente het signaal af dat we willen investeren in de lokale economie. Het budget komt ten goede aan de versterking van het ondernemersklimaat in verschillende sectoren. Het gaat om een incidenteel budget voor de periode 2025 – 2028.
-25
-25
-25
-25
51.
x
x
Toeristisch recreatieve ontwikkelingen – lokaal en regionaal In ons collegeprogramma is opgenomen dat we als gemeente Hilvarenbeek ons toeristisch recreatieve profiel verder willen versterken. Om deze ambitie waar te maken zetten we in op allerlei activiteiten,
-13
-13
-2
-2
Strategische Analyse Financiën
49
Knop
Scenario
Onderwerp
2024
2025
2026
2027
2028
zowel lokaal als regionaal. Om uitvoering te geven aan deze activiteiten vragen we extra budget aan. Hieronder een overzicht van activiteiten waar we ons voor dit budget mee bezig gaan houden: 1. We geven hiermee uitvoering aan het nieuwe toeristisch recreatieve beleid Op 30 mei 2024 behandelt uw raad de toeristisch recreatieve beleidslijn. Voor de verdere uitwerking van dit beleid vragen we budget aan. We willen communicatiemiddelen ontwikkelen met als doel het voor toeristisch recreatieve initiatiefnemers makkelijker te maken om hun initiatief verder te brengen. Daarnaast willen we starten met dataverzameling en monitoring met als doel de gunstige toeristische draagkracht in onze gemeente te kunnen waarborgen. We vragen een bedrag van ongeveer € 8.000 aan voor de jaren 2025 en 2026. 2. Leisure Ontwikkelfonds In 2015 werd op provinciaal niveau het Leisure Ontwikkelfonds Brabant (LOF) opgericht, met als doel leisure ontwikkelingen in de provincie Noord-Brabant te stimuleren. Het LOF verstrekt geldleningen aan kleinere leisure-ondernemers en ontwikkelaars met een innovatief, kwalitatief onderscheidend plan voor de Brabantse vrijetijdssector. Voor de jaren 2025 en 2026 worden alle regiogemeenten gevraagd om opnieuw een bijdrage aan het fonds te leveren op basis van inwoneraanta l. Voor Hilvarenbeek komt dat neer op een incidenteel bedrag van ruim € 3.000 per jaar.
Naast de regio Hart van Brabant dragen ook de drie andere regio’s in onze provincie bij. De provincie verdubbelt vervolgens dit bedrag. Met het totale bedrag kan het LOF tot en met 2026 geldleningen verstrekken en daarmee een bijdrage aan de groei en ontwikkeling van de leisure-sector in onze provincie leveren. 3. Bijdrage VisitBrabant – beheer en onderhoud van routes De regio Hart van Brabant heeft een overeenkomst met VisitBrabant Routebureau waarin is vastgelegd dat gemeenten € 0,14 per inwoner betalen voor coördinatie, beheer en onderhoud van alle recreatieve routes. Voor dit bedrag stuurt VisitBrabant vrijwilligers aan, organiseren zij het klachtenbeheer, zorgen zij voor actueel kaartmateriaal en zorgen zij voor controles, werkzaamheden en reparaties aan borden en palen. Routerecreatie is in onze gemeente erg populair en belangrijk voor de toeristische sector. Wij z ijn daarmee direct gebaat bij het werk dat VisitBrabant voor ons verricht. Kijkend naar de kostenposten van de afgelopen twee jaar (2022 en 2023) is een tekort gesignaleerd. Daarom wordt de inwonerbijdrage verhoogd. Voor alle gemeenten in de regio Hart va n Brabant betekent dit een verdubbeling van de bijdrage, naar € 0,28 per inwoner. Dit komt voor Hilvarenbeek neer op een totaalbedrag van ruim € 4.000. Voorheen betaalden wij de bijdrage voor beheer en onderhoud uit
Strategische Analyse Financiën
50
Knop
Scenario
52.
x
53.
x
54.
x
x
Onderwerp bestaand budget. De verhoging is nu dusdanig dat wij voor het verschil extra budget aanvragen. Dat komt neer op een structureel bedrag van ruim € 2.000 vanaf 2025. Urenuitbreiding Accountmanagement In het Samenlevingsakkoord is de ambitie opgenomen om ruimte te bieden aan ondernemerschap. Sinds 2018 hebben wij een accountmanager bedrijven beschikbaar voor 12 uur per week. De accountmanager bedrijven is het eerste aanspreekpunt voor ondernemers in onze gemeente. O.a. het beantwoorden van ondernemersvragen, organiseren en afleggen van bedrijfsbezoeken en het vertegenwoordigen van de ondernemersbelangen binnen het gemeentehuis behoren tot het takenpakket. Door extra bedrijfsbezoeken af te leggen, informatie op te halen bij ondernemers en contacten in de regio te intensiveren kunnen we de dienstverlening vanuit de gemeente voor ondernemers nog verder versterken. Op die manier stimuleren we ondernemerschap omdat we beter kunnen inspelen op wat er bij ondernemers speelt en onze ondernemers meer kunnen laten profiteren van regionale programma’s. Ook komen we hiermee tegemoet aan de wens van Ondernemend Hilvarenbeek om meer uren beschikbaar te stellen voor accountmanagement. Wij stellen daarom een urenuitbreiding voor van 6 uur per week, zodat we een halve Fte (18 uur per week) beschikbaar hebben. Dit vraagt om een structurele uitbreiding van € 15.000 per jaar.
2024
2025
2026
2027
2028
-8
-15
-15
-15
-15
-16
-16
-13
-13
Aanleg en onderhoud mountainbikeroute Bij de behandeling van de Voorjaarsnota+ in 2023 is door de raad een motie ingediend, waarin de raad het college heeft opgedragen om samen met verenigingen en terreineigenaren met een plan van aanpak te komen voor een mountainbikeroute en de kosten hiervoor in beeld te brengen. We verwachten de realisatie van het gehele netwerk – dat loopt langs elke kern – in 2025 te starten en in de loop van 2026 af te ronden. Dit vraagt naar verwachting om een investeringskrediet van € 160.000 in 2025. Het aanleggen van een geheel netwerk zorgt naar verwachting voor een betere regulerende werking van mountainbikers. Regulering betekent dat de recreatiedruk in andere delen van de betrokken natuurgebieden actief zal worden verminderd. Dat levert voordelen op voor natuur en de scheiding van recreantengroepen. Daarnaast loopt het netwerk langs alle kernen, wat goed is voor de levendigheid en de economie aldaar. Wij gaan uit van kapitaallasten van € 11.000 per jaar vanaf 2027 (gebaseerd op een afschrijvingstermijn van 30 jaar en een rente van 3,5%). Daar bovenop gaan we uit van een jaarlijkse onderhoudslast van € 5.000. We zijn op zoek naar externe financieringsbronnen (subsidie voor aanleg en sponsoring voor beheer en onderhoud). Als subsidie gevonden wordt dan kan het bedrag naar beneden bijgesteld worden.
Deelname Van Gogh Nationaal Park We zien kansen om het kwaliteitsdenken (ruimtelijke kwaliteit) een boost te geven en bestaande natuur/biodiversiteit/landschap te versterken. Van Gogh NP doet dit vanuit a. het concept om integraal en kwalitatief naar ruimtelijke opgaven te kijken en b. door als een netwerkorganisatie en toegang te bieden
Strategische Analyse Financiën
-13
-13
51
Knop
Scenario
Onderwerp
2024
2025
2026
2027
2028
-77
-154
-154
-154
-154
-73
-73
-73
+20
+20
tot een groot netwerk op Brabants, provinciaal en Rijksniveau. Toegang tot budgetten en subsidies bij hogere overheden hoort daar ook bij. Dit helpt ons de lokale en regionale grote ruimtelijke opgaven op te pakken. Het heeft raakvlak met ambities en opgaven voor: groenblauwe dooradering in het agrarisch cultuurlandschap, duurzame landbouw, aanvalsplan landschapselementen SRBT, gebiedsvisie De Baars, duurzaam (cultuur-)toerisme.
55.
56.
57.
x
x
x
x
x
x
x
x
Voorstel is een structurele bijdrage van € 12.500 per jaar voor minimaal 5 jaar, voor deelname aan het Van Gogh Nationaal Park. + nog n.t.b. ureninzet Formatie teamleiders Afdelingshoofden moeten zich vanuit hun rol meer richten op de strategische en tactische (beleids -) vraagstukken en daarbij zorgen voor de bestuurlijke aansluiting en afstemming. Om hier op goede wijze invulling aan te kunnen geven, is extra capaciteit nodig bij de teamleiders. Per afdeling is 0,5 fte extra nodig voor invulling van de teamleidersfuncties. In totaal dus 1,5 fte extra. Frictiebudget Als organisatie willen en moeten we anders gaan werken. De Omgevingswet is daar niet alleen een aanleiding voor. Ook in het Sociale en Dienstverleningsdomein is het nodig een transitie door te maken. Onze medewerkers ontwikkelen zich als samenwerkingspartners die in staat zijn om van ‘’buiten naar binnen’’ te denken en te werken. Resultaat van deze ontwikkeling is dat onze organisatie van nature ‘’Ja, mits….’’, ipv ‘’Nee, want….’’ zegt en doet. Voor deze ontwikkeling is incidenteel extra begeleiding, coachi ng en training nodig. Die kosten kunnen grotendeels uit het opleidingsbudget worden gedekt. Daarnaast is financiële ruimte nodig om medewerkers die de ontwikkeling niet kunnen doormaken te begeleiden naar ander/passend werk (frictiebudget).
Adviseur dienstverlening digitale en open overheid (WOO) Voor de uitvoering van de open overheid WOO en de organisatie-brede vertaling en uitvoering van onze visie op dienstverlening is structureel capaciteit nodig. Binnen Hilvarenbeek en GHO zetten we onze visie op dienstverlening om naar een ontwikkelstrategie en resultaten in grote en kleine verbeterinitiatieven. Dan gaat het om omni-kanaal-gebruik, het bewaken van servicenormen en PDCA-toepassing daarop. En het uitvoeren en borgen van taken volgens wetgeving Digitale en Open Overheid zoals de Wet Open Overheid (WOO), Wet Elektronische Publicaties (WEP), de Archiefwet en de Wet Modernisering Elektronisch Bestuur (WMEBV). Hiervoor is invulling van de wettelijke rol van een WOO-coördinator, adviseur en redacteur nodig. We financieren deze formatie (0,78 fte) deels uit de structurele WOO gelden die we van het Rijk ontvangen. Tot 2027 is dit structurele budget substantieel hoger en daarmee kan voor deze jaren daaruit extra dekking plaatsvinden.
Strategische Analyse Financiën
-200
-35
-73
+35
+50
+50
52
Knop
Scenario
Onderwerp
58.
x
Audiovisuele middelen raadszaal en ontmoetingsruimte Investering De audiovisuele middelen in raadszaal en ontmoetingsruimte zijn toe aan vervanging. Het investeringskrediet voor de aanschaf van de middelen in de raadzaal is onvoldoende als we kiezen voor een duurzame oplossing in plaats van een snelle oplossing (alleen de microfoons te vervangen). Om technisch en digitaal in een duurzaam/toekomstgericht vergaderproces te voorzien, met een integratie met het raadsinformatiesysteem, is de aanschaf van breed pakket benodigd. Ook de apparatuur in de Ontmoetingsruimte is aan vervanging toe. De geschatte kosten zijn € 400.000 voor de investering in 2025 en € 40.000 voorbereidingskosten/projectleiding in 2024/2025. Met de toekomstgerichte aanpak bevorderen we de betrokkenheid van onze inwoners bij het bestuurlijke proces, digitale verslaglegging, uitwisseling van informatie en voldoen we aan wetgeving/archivering. De aanbesteding vraagt om een projectmatige aanpak met externe ondersteuning, waarbij we de griffie en gemeenteraad betrekken. De jaarlijkse last is gebaseerd op een afschrijving van 8 jaar.
x
x
2024
2025
2026
2027
2028
-20
-20
-53
-53
-53
-95
-8 -95
-8 -95
-8 -95
-119
-150
-150
Jaarlijkse beheer- onderhoud- en supportkosten) De jaarlijkse kosten bedragen € 16.000, waarvan we € 8.000 kunnen dekken binnen bestaande middelen. 59.
x
x
x
60.
x
x
x
Formatie Team P&O De beschikbare formatie van het team P&O blijkt jaarlijks, ondanks de inzet van de huidige medewerkers, fors onvoldoende. Ter ondersteuning van de medewerkerstaken werken we structureel met een stagiair. De aanhoudende werkdruk bij de adviseurs is niet duurzaam volhoudbaar. Belangrijke opgaven, zoals het opstellen en uitvoeren van een Wervingsstrategie of het uitvoeren van onze in 2022 vastgestelde visie op hybride werken, schoven al op in de tijd vanwege de krapte in het team. Tegelijkertijd is de arbeidsmarkt historisch krap en vergrijst ons personeelsbestand. Om voldoende gekwalificeerd personeel aan te trekken en te behouden, is er inzet en aandacht nodig voor HR -marketing en recruitment en een bredere inzet van wervingskanalen en -tools. We hebben projectleiderschap nodig voor de uitvoering van ons beleid Hybride werken en voor de intensivering en effectuering van onze P&O samenwerking in GHO-verband. Er is behoefte aan het organisatie-breed inzetten van stagiaires en trainees, een actieve aanpak op diversiteit en inclusie en aan een heldere strategie om onze medewerkers blijvend te binden en boeien. Om deze reden verzoeken we uw raad de formatie van ons team P&O uit te breiden . De kosten hiervoor zijn € 95.000. Hybride werken
Strategische Analyse Financiën
53
Knop
Scenario
Onderwerp
2024
2025
2026
2027
-60
-60
-60
2028
In juni 2022 stelden we onze Visie op hybride werken vast. Hierin is beschreven hoe we het hybride werken in Hilvarenbeek willen vormgeven op basis van een set aan uitgangspunten. Hybride werken betekent lagere huisvestingskosten, minder files en vervuiling, sneller meebewegen met de markt, makkelijker nieuwe mensen aantrekken, een hogere arbeidsproductiviteit, meer flexibilit eit en betere werk-privé balans. De uitvoering van onze visie vraagt om een investering. Vooralsnog kenden we geen middelen of capaciteit toe. Hierdoor is het project stil komen liggen. Management en OR maken zich hier zorgen over. Het onderwerp leeft binnen onze organisatie en draagt bij aan een moderne manier van werken – onmisbaar in een tijd van krapte op de arbeidsmarkt en vergrijzing. Uit een enquête van de OR onder medewerkers blijkt dat onze medewerkers ‘hybride werken’ op plaats drie zetten als meest belangrijke onderwerp voor de komende jaren. Er zijn middelen nodig voor de hybride kantoorinrichting en het op orde hebben van onze digitale middelen, zodat deze aansluiten bij onze visie. Er is inzet nodig om te trainen op het hybride en op afstand werken en leidinggeven. Dit vraagt een andere manier van communiceren, ontmoeten, sturen en afstemmen. En er is projectleiding nodig om de uitvoering in goede banen te leiden. Dit laatste is meegenomen in het 61.
x
x
x
verzoek om uitbreiding formatie bij Team P&O. Uitvoering geven aan het actieprogramma organisatieontwikkeling Samen Krachtig Vooruit 2023-2027 We werken de afgelopen en komende jaren aan onze organisatieontwikkeling “Samen Krachtig Vooruit”, zodat we blijvend kunnen leren en groeien, aan onze missie werken, de juiste mensen in huis halen en houden, en inspelen op ontwikkelingen. Met het collegeprogramma, begroting en voorjaarsnota 2023 hebben wij stappen gezet in 2023 en 2024 en de budgetten benut voor een evaluatie Samen Krachtig Vooruit en samenstellen van het herijkt actieprogramma Samen Krachtig Vooruit 2024 -2027. Daarnaast zijn we aan de slag gegaan met de cultuurontwikkeling en het nadrukkelijker positioneren van beleidsmedewerkers. Deze budgetten worden in 2024 uitgeput. Uitvoeren Actieprogramma Samen Krachtig Vooruit 2024-2027 Het actieprogramma stellen we op in het 1 e half jaar van 2024. Vanuit dit programma investeren we de komende jaren in het toewerken naar het zijn van een lerende organisatie. We zetten in op onze ontwikkeling op project- en programmatisch werken, het verbeteren van klant-, dienstverlenings- en informatieprocessen en het geven van een impuls aan bestaande verbeterinitiatieven en trainingen, zoals intervisie, Insights Discovery training of de A3 sturingsmethodiek. Hiervoor is een budget noodzakelijk.
Zonder budget is uitvoering van het opgestelde actieprogramma Samen Krachtig Vooruit niet mogelijk.
Strategische Analyse Financiën
54
Knop
Scenario
Onderwerp
Vasthouden en doorzetten cultuurontwikkeling Een belangrijk punt in het werken aan de lerende organisatie is cultuurontwikkeling. In 2023 en 2024 zijn we gestart met cultuurontwikkeling. De aftrap lag bij afdeling Ruimte. We legden belemmerende cultuurpatronen bloot en werkten aan actieve ombuiging naar helpende cultuurpatronen. College en MT haken op dat proces aan; patronen komen meestal niet alleen op één afdeling voor, maar vinden hun basis of oorsprong breder in de ‘onderstroom’ van een organisatie. In 2024 en 2025 sluiten we ook de afdelingen Samenleving en Dienstverlening aan op de cultuurontwikkeling. In het sluitstuk van de cultuurontwikkeling in 2025 en 2026 integreren we bevindingen en opbrengsten, en borgen we helpende cultuurpatronen. Deze inzet vraagt om (langzaam aflopende) investeringen in 2024, 2025, 2026 en 2027. Cultuurontwikkeling blijft onderdeel van de overkoepelende organisatieontwikkeling. We borgen deze inzet dan ook in het op te stellen Actieprogramma Samen Krachtig Vooruit 2024-2027. Versterken strategische slagkracht Om ons strategisch vermogen te vergroten, loopt in 2024 de opgave collegeprogramma ‘Versterken strategische slagkracht’.
Opbrengst is een definitie van strategie en strategisch in de cont ext van gemeente Hilvarenbeek, duiding van functies met een strategische component, een voorstel voor leertraject/ impuls voor medewerkers in deze functies + overige aanbevelingen, te integreren in het Actieprogramma SKV 2024-2027. Voor de uitvoering van het leertraject/ de impuls voor de betreffende medewerkers is budget benodigd in de jaren 2025, 2026 en 2027. We gaan daarbij zo mogelijk uit van incompany trainingen om schaalvoordeel te behalen.
2024
2025
2026
2027
-100
-25
-15
-15
-30
-25
-10
-5
-5
-5
-36
-40
-40
Hierna borgen we periodieke opfrissers en bijscholing in het organisatie-breed opleidingsbudget, zodat we voor de lange termijn het strategisch vermogen in de juiste functies kunnen borgen. We zoeken hierbij de samenwerking met GHO op
62.
x
x
x
Zakelijk beheerde mobiele telefonievoorziening We stellen voor per 2025 zakelijk mobiele telefoons beschikbaar te stellen aan onze medewerkers (incl. inhuur). Op dit moment zetten zij, tegen vergoeding, de privé-mobiele telefoon in voor zakelijk gebruik. Doordat we zakelijk steeds meer gebruik maken van apps en anderzijds de noodzaak van veilig beheer toeneemt (denk aan risico’s van apps zoals TikTok) wordt de noodzaak groter een scheiding tussen zakelijken privégebruik aan te brengen. We communiceren ook steeds vaker via whatsapp met inwoners en partners. Het is wettelijk verplicht om whatsapp en sms communicatie te archiveren. Deze valt onder de
Strategische Analyse Financiën
-36
2028
55
Knop
Scenario
Onderwerp
2024
2025
2026
2027
2028
+12 -45
+12
+12
+12
-32
-64
-96
-128
WOO. Ook dit vraagt om een strikte scheiding. We stellen voor beveiligd ingerichte toestellen af te nemen van Equalit en sorteren daarmee voor op de werkplek van de toekomst. Aanvullend helpt een scheiding tussen de zakelijke en privé telefoon (het gevoel van) werkdruk en ‘altijd aan staan’ te verminderen. Daarmee is dit ook een investering in het welzijn van ons personeel, een bijdrage aan een gezonde balans tussen werk en privé, en bijdrage aan ons werkgeversimago (‘binden’).
63.
x
x
x
64.
x
x
x
De huidige lasten van vergoeding worden gedekt uit de salariskosten, dit budget kan worden ingezet voor een deel van de dekking. Zaakgericht werken & Archief Met de huidige teambezetting lukt het niet om het archief tijdig te bewerken en is inhuur van extra capaciteit nodig. Anders kan de uitvoering volgens het vastgestelde verbeterplan informatie- en archiefbeheer 2023 niet gehaald worden. Vertraging op uitvoering van het verbeterplan kan wederom leiden tot verscherpt provinciaal toezicht en niet voldoen aan de wettelijke taak voor archiefbeheer (overdracht naar bewaarplaats). De achterstanden zijn ontstaan door de veranderingen van analoog naar digitaal beheer en de gevolgen van de brand in 2015 die effect heeft gehad op het archief. Strategische ontwikkelingen ICT en informatievoorziening Omdat de toename van ICT kosten groter is dan inflatie, en dus ook de indexering, moeten we hier structureel boven op de reguliere indexering extra begroten. De personeelskosten nemen we hier niet in mee. De kosten voor digitalisering zijn de laatste 5 jaar volgens de landelijke benchmark 2018/2022 gemiddeld € 4,50 per inwoner (incl. personeel) per jaar toegenomen. In 2022 was de toename zelfs € 10,--. Aanpassing is nodig omdat ICT-technologie zorgt voor een digitale transitie in de samenleving en gemeenten.
ICT, digitalisering en datagedreven werken zijn strategische middelen die wij inzetten bij het uitvoeren en verbeteren (collegeprogramma) van onze dienstverlening (bv energietransitie, armoede, woonopgave of ondermijning). Maar ook voor procesverbeteringen o.a. in de relatie beleid en uitvoering. Als open overheid werken we veilig (cyberveiligheid), innoveren en experimenteren we o.a. met AI (ChatGPT) en zorgen voor digitale hygiëne, vaardigheden en ethiek. Het beheer van software gaat naar de cloud. Vanuit onze visie zetten we in op 5 thema’s; “Onze 1)dienstverlening is 2)datagedreven, met een 3)goede en veilige infrastructuur en digitale werkplek 4) vanuit samenwerkin g die leidt tot een 5)digitaal volwassen organisatie”. Hiermee creëren we, gestuurd door nationale en internationale wetgeving met steeds hogere eisen aan veiligheid en een krappe arbeidsmarkt, waarde voor onze inwoners en samenleving. Uit onze 0-meting dienstverlening blijkt dit belang ook. Bestuurlijk bewustzijn hierop en het in de organisatie verbeteren van kennis, vaardigheden en competenties op digitalisering is daarbij van groot belang.
Strategische Analyse Financiën
-16
56
6 Dekkingsmaatregelen Waar gaat het over? In dit hoofdstuk ziet u maatregelen die geïnventariseerd zijn met de bestuursopdracht Strategische Analyse Financiën en ons geld opleveren. Het gaat om het verminderen van kosten of het verhogen van inkomsten. Leeswijzer Knoppen U ziet in dit hoofdstuk per ontwikkeling terug wat het voorstel van het college is in de vorm van de volgende kleuren: Jaar 2024 autoriseren en jaren vanaf 2025 richtinggevend opnemen in begroting 2025 - 2028 Jaar 2024 niet autoriseren en jaren vanaf 2025 nu niet richtinggevend opnemen in begroting 2025 - 2028 Groen betekent dat het financieel effect voor jaar 2024 geautoriseerd wordt en voor de jaren vanaf 2024 richtinggevend in de begroting 2025 wordt verwerkt. We draaien als het ware de ‘knop aan’ van de ontwikkeling. Autorisatie voor de dekkingsmaatregelen vanaf 2025 daar wordt door de raad pas bij de besluitvorming over de begroting 2025 over besloten. Oranje betekent dat het financieel effect nog niet richtinggevend in de begroting wordt opgenomen. De ‘knop staat uit’. U kunt er voor kiezen aan de knoppen te draaien. Belangrijk om te vermelden is dat een knop alleen effect heeft op het scenario waaraan het is toegewezen. Koppeling aan scenario’s De maatregelen zijn gekoppeld aan scenario’s. U ziet dat in onderstaande tabel terug welke ontwikkeling aan welk scenario is gekoppeld.
Voor de dekkingsmaatregelen geldt dat ze van toepassing kunnen zijn op verschillende scenario’s. Financieel overzicht In onderstaand overzicht ziet u een samenvatting van de dekkingsmaatregelen. Ook ziet u aan welk scenario de ontwikkeling is gekoppeld. Verder in het hoofdstuk beschrijven we de ontwikkelingen nader.
Knop
Scenario
2024
2025
2026
2027
2028
Integrale subsidie O3-partners Verleggen beheer- en onderhoudskosten bij sportverenigingen
+0
+ 70
+ 70
+ 70
+ 70
+0
+ 100
+ 100
+ 100
+ 100
Samenwerkingsverbanden
+0
+0
+0
+ 110
+ 110
x
Afbouw welstandscommissie
+0
+ 10
+ 10
+ 10
+ 10
69.
x
+0
+ 35
+ 35
+ 35
+ 35
70.
x
Minimabeleid inkomensgrens verlagen School Maatschappelijk Werk voortgezet onderwijs
+0
+8
+8
+8
+8
A
B
C
65.
x
66.
x
67. 68.
x x
Ontwikkeling
Strategische Analyse Financiën
57
Knop 71. 72.
Scenario x
x
Ontwikkeling
x
Alcohol en drugspreventie
x
2024 +0
2025 + 10
2026 + 10
2027 + 10
2028 + 10
+0
+0
+ 431
+ 431
+0
+ 50 -50 + 200
+ 50 -50 +0
+ 50 -50 +0
+ 50 -50 +0
73.
x
Privatisering/verkoop vastgoed Stoppen met opruimen zwerfafval en verminderen afvalbakken
74.
x
Verkoop bossen
+0 -0 +0
Stoppen met de weekmarkt
+0
+3
+3
+3
+3
Trappers Onderhoud groen, inclusief verhardingen verlagen qua kwaliteitsniveau (beeldkwaliteit)
+0
+4
+4
+4
+4
+0
+0
+ 288
+ 288
+ 319
Geen groen renovaties meer uitvoeren Onderzoeken ten aanzien van boomveiligheid niet meer zelf uitvoeren of bomen meteen verwijderen Speeltoestellen die gerepareerd moeten worden, worden verwijderd Inzet van de boa’s op naleving van de APV en overige wetgeving Investeren in duurzame bestratingsmaterialen zoals gebakken straatklinkers
+0
+0
PM
PM
PM
+0
PM
PM
PM
PM
+0
+0
+ 52
+ 52
+ 52
+0
PM
PM
PM
PM
+0
+0
PM
PM
PM
Maatregelen landbouwverkeer schrappen Minder lichtmasten en invoeren LEDverlichting.
+0
+ 55
+ 55
+ 55
+ 55
+0
+0
+ 12
+ 12
+ 12
Stoppen met verkeerseducatie Kostendekkendheid Afvalstoffenheffing verhogen Verlagen frequentie inzameling van huishoudelijk afval
+0
+3
+3
+3
+3
+0
+ 60
+ 60
+ 60
+ 60
PM
PM
PM
PM
PM
Kostendekkendheid Rioolheffing verhogen Stoppen met uitvoeren programma Klimaatmakers Hilvarenbeek 2022-2026
+0
+ 90
+ 90
+ 90
+ 90
+0
+0
PM
PM
PM
Klimaatakkoord projecten beperken Kostendekkendheid leges ruimtelijk domein verhogen
+0
+0
PM
PM
PM
+0
+ 542
+ 542
+ 542
+ 542
Woonzorgvisie uitvoeringsprogramma stoppen Stopzetten van de subsidie voor het Hilvarenbeek Infopunt, en Ondernemershuis Stopzetten subsidie Ondernemend Hilvarenbeek (Ondernemersvereniging) Niet meer investeren in ontwikkeling van toerisme en recreatie
+0
+0
PM
PM
PM
+0
+0
+ 29
+ 29
+ 29
+0
+0
+9
+9
+9
+0
+0
+0
+ 112
+ 112
Niet aanleggen van mountainbikeroute Stoppen met ondersteuning en aanjagen van ontwikkelingen ten aanzien van bedrijventerreinen
+0
+0
+0
+8
+8
+0
+0
+0
PM
PM
Kostendekkende tarieven markt
+0
+3
+3
+3
+3
75. 76.
x x
x
x
77.
x
78.
x
79.
x
80.
x
81.
x
82.
x
83.
x
84.
x
x
85.
x
x
x
86.
x
x
x
87.
x
88.
x
89.
x
x
90.
x
x
91.
x
x
92.
x x
93.
x
x
94.
x
x
95.
x
96.
x
97.
x
98.
x
x
x
Strategische Analyse Financiën
58
Knop 99.
Scenario x
x
100.
x
x
101.
x
x
102.
x
x
103.
x
x
104.
x
105.
x
Ontwikkeling Verminderen relatie/accountmanagement met bedrijven Verhogen van de forensenbelasting en toeristenbelasting
2024 +0
2025 +0
2026 +0
2027 + 27
2028 + 27
+0
+0
+0
+ 120
+ 120
Stoppen met participatie in regionetwerken Geen ondernemersavond meer organiseren in samenwerking met de ondernemersvereniging
+0
+0
+0
PM
PM
+0
+5
+5
+5
+5
Geen nieuwjaarsreceptie meer organiseren Stoppen met onderhoud aan toeristische voorzieningen (fiets- en wandelnetwerken, bebording) Beperken faciliteren wegafzettingen bij evenementen (of volledig kostendekkend in rekening brengen)
+0
+4
+4
+4
+4
+0
+3
+3
+3
+3
+0
PM
PM
PM
PM
x
x
106.
x
x
Parkeren verder belasten en handhaven
+0
+ 30
+ 30
+ 30
+ 30
107.
x
x
Het verhogen van de leges voor huwelijken
+0
+7
+7
+7
+7
+0
+0
PM
PM
PM
+0
+0
+ 69
+ 69
+ 69
108.
x
x
x
109.
x
x
x
Verlagen van de accountantskosten Loopbaan- en talentontwikkeling (opleiding) versoberen
110.
x
x
x
Bezuinigen op facilitaire zaken
+0
+0
+ 28
+ 28
+ 28
111.
x
x
+0
+0
PM
PM
PM
112.
x
x
Onderhoud gemeentelijke panden versoberen Verhogen van huurtarieven panden in bezit van de gemeente Aanpassen beleid snippergroen (verkopen, niet meer verhuren) Stoppen met niet wettelijke adviescommissies (uitzonderingen: bezwaarschriften en cultureel erfgoed)
+0
PM
PM
PM
PM
+0
0
+890
- 29
- 29
+0
+0
+ 33
+ 33
+ 33
113.
x
x
114.
x
x
115.
x
x
Terugbrengen aantal/fte wethouders
+0
+0
+ 51
+ 102
+ 102
116.
x
x
+0
+7
+7
+7
+7
117.
x
x
Verlagen representatiebudget college Verminderen publicatie gemeentepagina in lokale krant
+0
+ 18
+ 18
+ 18
+ 18
118.
x
x
Fractievergaderingen niet meer faciliteren
+0
+0
+ 13
+ 13
+ 13
x
Verminderen aantal onderzoeken rekenkamer Onderzoek(en) rekenkamer uit laten voren door commissieleden rekenkamer.
+0
+ 10
+ 10
+ 10
+ 10
+0
+ 20
+ 20
+ 20
+ 20
119. 120.
x
121. 122.
x
123. 124.
x x
x
Meer inzetten op digitale dienstverlening
+0
PM
PM
PM
PM
x
x
Minimaliseren P&C-cyclus
+0
+0
PM
PM
PM
x
x
Schrappen van personeelsuitjes
+0
+6
+6
+6
+6
Verhogen OZB-opbrengsten met 1%
+0
+ 47
+ 47
+ 47
+ 47
x
Verhogen OZB-opbrengsten met 10%
+0
+ 465
+ 465
+ 465
+ 465
x
Precariobelasting terrassen verhogen
+0
+5
+5
+5
+5
x
125.
x
126. 127.
x
x
x
Invoeren scootmobielpoule
+0
+ 28
+ 28
+ 28
+ 28
128.
x
x
x
Niet gebruik passen collectief vervoer
+0
+3
+3
+3
+3
Strategische Analyse Financiën
59
Knop 129.
Scenario
Ontwikkeling Versnellen van de beweging naar "gewenste situatie" inzetten. Zowel voor jeugd als Wmo: meer inzetten op groepsbegeleiding Meer directe hulpverlening door bij de toegang lichte vorm van begeleiding te bieden Kostenbewustzijn toegang en inwoners vergroten door de waarde van indicaties te vermelden op de beschikking.
2024 +0
2025 +0
2026 + 15
2027 + 15
2028 + 15
x
x
x
130.
x
x
x
+0
+0
PM
PM
PM
131.
x
x
x
+0
+0
PM
PM
PM
132.
x
x
x
+0
+0
PM
PM
PM
133.
x
x
x
Periodieke afstemming GI's (tandemfunctie)
+0
+0
PM.
PM
PM
134.
x
x
x
+0
+ 50
+ 50
+ 50
+ 50
x
x
x
+0
+ 18
+ 18
+ 18
+ 18
136.
x
x
x
Versoberen herindicaties, kritisch beoordelen. Waar mogelijk verwijzen naar WLZ en ZVW, ook analyse op bestaande casussen. Vooruitlopend op de hervormingsagenda en de reikwijdte van de jeugdwet bepaalde vormen van jeugdhulp niet meer doen
135.
+0
+0
PM
PM
PM
137.
x
x
x
+0
+0
PM
PM
PM
138.
x
x
x
SPUK GALA/IZA inzetten t.b.v. voorliggend veld Meer uitgaan van eigen kracht bij huishoudelijke hulp Stoppen met subsidies aan culturele instellingen (musea, culturele verenigingen, etc.) Verlagen bijdrage cultureel erfgoed (kerktorens, molen) Bijstellen doelstellingen/verlagen subsidiebijdrage bibliotheek Bijstellen kaders leerlingenvervoer (eigen vervoer, OV-gebruik) conform wettelijke kaders
+0
+0
+ 145
+ 145
+ 145
+0
+0
+0
+ 148
+ 148
+0
+0
+0
+7
+7
+0
+0
+0
+ 32
+ 32
+0
+ 30
+ 30
+ 30
+ 30
+0
+8
+8
+8
+8
+0
+0
PM
PM
PM
139.
x
140.
x
x
141.
x
x
142.
x
x
143.
x
x
144.
x
x
Afstoten Kiosken/vijver/waterpomp (€ 8400) Onderhoud kiosken/vijver/waterpomp overlaten aan de samenleving (met subsidie van 50% huidige onderhoudslasten)
145.
x
x
Status gemeentelijke monumenten schrappen
+0
+0
PM
PM
PM
146.
x
x
Verlagen subsidie MCC Elckerlyc (5%)
+0
+0
+0
+8
+8
x
Verlagen subsidie van het zwembad
+0
+0
+0
+0
+ 10
Stoppen met subsidie van het zwembad Versmallen van het kader van de subsidieverordening. Verhogen van de kostendekkendheid ten aanzien van Algemene Dienstverlening en APV
+0
+0
+0
+0
+ 40
+0
+0
+0
PM
PM
+0
+ 67
+ 67
+ 67
+ 67
0
2.023
3.887
3.590
3.240
147. 148.
x
149. 150.
x x
x
x
Totaal dekkingsmaatregelen
Strategische Analyse Financiën
60
Knop
Scenario A B
65.
Dekkingsmaatregel
Effecten
2024
2025
2026
2027
2028
• Minder hulp en ondersteuning en activiteiten op maat en dichtbij • Wachtlijsten voor hulp, informatie en advies • Meer inwoners zullen een beroep doen op de Wmo, Jeugdhulp en Participatie • Een toename op de geïndiceerde zorg • Inwoners kunnen minder makkelijk hulp, advies en ondersteuning krijgen • Escalatie van problematiek • Bezuinigen in de sociale basis kan leiden tot hogere kosten van geïndiceerde zorg maar als daar een budgetplafond ingesteld wordt dan kan dit beperkt worden.
+0
+ 70
+ 70
+ 70
+ 70
Mogelijk effect hiervan is dat sportverenigingen de kosten niet kunnen dragen en daarom op zoek moeten naar alternatieven om de bestaande accommodaties in stand te houden of voor accommodatiegebruik meer de samenwerking op moeten zoeken met andere sportverenigingen.
+0
+ 100
+ 100
+ 100
+ 100
C x
Integrale subsidie O3-partners Dit betreft de bekostiging van het voorliggend veld, niet geïndiceerde hulp, die vrij toegankelijk is voor alle inwoners. De activiteiten dragen onder meer bij aan het langer zelfstandig thuis wonen van onze inwoners, jong en oud. Van belang is duidelijk in beeld te hebben welke activiteiten gesubsidieerd worden en of deze maatschappelijke meerwaarde hebben (MKBA). Zo niet dan kunnen deze middelen voor een andere activiteit ingezet worden. Daarnaast moet inzichtelijk worden gemaakt in hoeverre de maatregel effect heeft op de inzet van duurdere, gespecialiseerde zorg. In scenario 3 wordt meer overgelaten aan de samenleving. Deze maatregel past in dit stramien. Daarnaast neemt de gemeente een meer zakelijker houding aan. Het sturen op maatschappelijke rendement hoort daarbij: we subsidiëren alleen de taken die aantoonbaar van meerwaarde zijn.
66.
x
Verleggen beheer- en onderhoudskosten bij sportverenigingen. Bij veel gemeenten is het onderhoud ten aanzien van buitensportaccommodaties vaak al overgedragen. Maatregel vergt verschillende gesprekken met de verenigingen. Daarnaast is de gemeente afhankelijk van de bereidwilligheid van de verenigingen om te participeren. In den landen zijn goede voorbeelden aanwezig waar het onderhoud is overgedragen naar
Strategische Analyse Financiën
61
Knop
67.
68.
Scenario
x
x
x
Dekkingsmaatregel verenigingen. In scenario 3 wordt meer overgelaten aan de samenleving. Deze maatregel past in dit stramien Samenwerkingsverbanden Besluitvorming kan plaatsvinden langs drie lijnen: 1) Stoppen Wanneer de samenwerking niet de gewenste resultaten oplevert, kan de gemeente ervoor kiezen om in zijn totaliteit te stoppen met de samenwerking. Er moet dan rekening gehouden worden met eventuele frictiekosten. 2) Voortzetten/ intensiveren Wanneer de samenwerking het gewenste resultaat oplevert en wanneer het aannemelijk is dat de samenwerking in de (nabije) toekomst meer van waard wordt, bijvoorbeeld omdat er meer geprioriteerd wordt op het thema, is het van belang dat de samenwerking wordt voortgezet/ geïntensiveerd. 3) Bezuinigen / efficiënter werken Wanneer de samenwerking het gewenste resultaat oplevert en voor meer partijen een uitkomst kan bieden, ontstaan er mogelijkheden om op te schalen en daarmee schaalvoordelen te realiseren. Er moet dan rekening worden gehouden met wat een maximale schaalgrote zou zijn om de samenwerking voldoende wendbaar te houden. Qua realiseerbaarheid is optie 3 het meest kansrijk, mede gezien de huidige mate van afhankelijkheid van het GHO-verband op sommige taken en de mate van vervlochtenheid Afbouw welstandscommissie Het voorstel is om de welstandscommissie niet meer te laten oordelen over alle woningbouwplannen.
Maar slechts alleen nog
Strategische Analyse Financiën
Effecten
2024
2025
2026
2027
2028
Dit betekent dat we bij nieuwe ontwikkelingen in de samenwerking minder bijdrage, in inzet, tijd en geld, kunnen leveren. Gevolg hiervan is dat vertraging in de verdere ontwikkeling van de samenwerking optreedt in plaats van versnelling en intensivering.
+0
+0
+0
+ 110
+ 110
Geen welstandscommissie zorgt voor minder draagvlak. Wanneer de taak bij de gemeente komt te liggen, dien je als
+0
+ 10
+ 10
+ 10
+ 10
62
Knop
Scenario
69.
x
70.
x
71.
x
72.
x
x
x
Dekkingsmaatregel over de plannen die onder het erfgoedbeleid vallen. Minimabeleid inkomensgrens verlagen Maatregel kan worden uitgevoerd (geen wettelijke taak). Minder mensen zullen in aanmerking komen voor de regeling behorende bij het minimabeleid. De gemeente is verplicht om bijzondere bijstandsregelingen en de regeling voor individuele inkomenstoeslag uit te voeren op grond van de Participatiewet. Wel kan er lokaal worden geschoven in de hoogte van de inkomensgrens van 120% naar 110% of naar 100% School Maatschappelijk Werk voortgezet onderwijs Hier kan mee gestopt worden. Is geen wettelijke taak.
Alcohol en drugspreventie Geen wettelijke taak, kan worden uitgevoerd. Wel heet het college onlangs ingestemd met deelname aan regio-aanpak Skip (drugspreventie) voor 2024-2028 Privatisering/verkoop vastgoed Op dit moment is de gemeente bezig met een strategische vastgoedbeleid (gericht op gemeentelijk accommodatie (inclusief scholen). De richting is dat de gemeente Hilvarenbeek eenzelfde rol blijft hanteren. Ten aanzien van sportaccommodaties (kleedkamers) kan dat wellicht wijzigen. De strategische positie ten aanzien van vastgoed is relatief klein: * Er zijn nog een paar gebouwen, bijvoorbeeld woonhuizen, die de gemeente niet gebruikt
Strategische Analyse Financiën
Effecten gemeente welstandsnormen op te gaan opstellen. In tijden waarbij bestaanszekerheid een thema is, betreft dit een gevoelig maatregelen. Mensen die het financieel al niet ruim hebben, worden door deze maatregel getroffen.
2024
2025
2026
2027
2028
+0
+ 35
+ 35
+ 35
+ 35
Deze taak kent een preventieve functie ten aanzien van duurdere jeugdhulp. Het vervult een brugfunctie tussen school en de jeugdhulp. Risico is aanwezig dat dit een kostenverhogend effect heeft ten aanzien van jeugdhulp. Preventieve functie ten aanzien van gebruik van alocohol en drugs: effecten ten aanzien van gezondheid
+0
+8
+8
+8
+8
+0
+ 10
+ 10
+ 10
+ 10
De panden die afgestoten kunnen worden hebben weinig maatschappelijk effect.
+0
+0
+ 431
+ 431
+0
63
Knop
Scenario
73.
x
74.
x
75.
76.
x
Verkoop bossen Verkoopwaarde is € 1,25 per hectare. Uitgangspunt is opbrengst van € 200.000. Mogelijk dat ook de onderhoudskosten openbare ruimte naar beneden gaan.
Stoppen met de weekmarkt De realisatie van een weekmarkt voor elke kern als ook een aantal standplaatsen om het voorzieningenniveau laagdrempelig te houden
x
x
Dekkingsmaatregel voor eigen dienstverlening. Een paar kunnen mogelijk afgestoten worden. * Een aantal panden kunnen nog wel gebruikt worden voor opvang vreemdelingen. * Vastgoed is nu niet altijd kostendekkend (huurinkomsten). Dit zou nog verder onderzocht kunnen worden. Stoppen met opruimen zwerfafval en verminderen afvalbakken Verlaging afvalstoffenheffing Prullenbakken worden op basis van beeldkwaliteit geleegd en dat bepaald de frequentie van lediging. Vrijthof:A, Dorpen: B, Buitengebied: C
x
Trappers Stoppen met de maatregel om te stimuleren naar het werk te fietsen.
Strategische Analyse Financiën
Effecten
2024
2025
2026
2027
2028
Dit heeft een effect op het aanzien van de buitenruimte. De gemeente Hilvarenbeek ambieert een nette en schone buitenruimte. Door zwerfafval niet meer op te ruimen en minder prullenbakken te plaatsen, zal de buitenruimte qua aanzicht er minder goed uit zien en de buitenruimte wordt vervuild. Dit leidt ook tot meer klachten. Bossenverkoop konden leiden tot een verlies van zeggenschappen: gevolg is mogelijk beperking toegankelijkVerkoop wordt gezien als l. aatste middel. In hoeverre kan je structureel middelen genereren met de bestemming van de grond? Denk hierbij aan GREX'en, verpachting, festivals, tijdelijke huisvesting, etc. Niet meer organiseren van een markt leidt er toe dat consumenten zich moeten richten op bestaande retail. Er zal een verschraling van het aanbod aan voedingsen overige waren plaatsvinden. Pachtgeld wordt betaald. Impact is vooral sociaal van aard ontmoeten en treffen in de kernen. Kosten die gekoppeld zijn aan de markt zijn stromen en de uren van beleidsadviseur. Akkoord gaan met deze maatregel betekent dat we als werkgever collega's niet langer stimuleren om naar het werk te fietsen.
+0 -0
+ 50 -50
+ 50 -50
+ 50 -50
+ 50 -50
+0
+ 200
+0
+0
+0
+0
+3
+3
+3
+3
+0
+4
+4
+4
+4
64
Knop
77.
Scenario
x
Dekkingsmaatregel
Onderhoud groen, inclusief verhardingen verlagen qua kwaliteitsniveau (beeldkwaliteit) Aanpassing van het beleid aangaande onderhoud groen (buitenruimte) - differentiatie naar onderdelen; Aanpassing van onderliggende beheerplannen en werkplannen een daarmee afspraken richting de uitvoerders; Onderhoudsniveau B is een basisniveau en qua onderhoudsniveau technisch haalbaar. Het verlagen van het onderhoudsniveau naar C leidt in algemene zin tot kapitaalvernietiging.
Strategische Analyse Financiën
Effecten Inzetten op gezondheid en aantrekkelijk werkgeverschap. Woon-werk-verkeer willen we qua opties vergroten. Het algemene beeld zal aanzienlijk versoberen en verwilderen. Onkruiddruk in vakken en bestrating neemt toe. Zwerfafval neemt toe. Overhangend groen en hagen worden minder gesnoeid en hangen over voetpaden. Inzet van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt wordt verminderd. Door kwaliteitsniveau los te laten ontstaat willekeur: waar laat je het verwilderen en waar niet? Het vaststellen van een onderhoudsniveau is ook een middel om het onderhoud aan te sturen. Niveau B is een basisniveau om het groenkapitaal in stand te houden. Is er eenmaal iets verwilderd, dan is het heel lastig om het op het oude kwaliteitsniveau terug te brengen. Dit leidt tot kapitaalvernietiging. Er moeten grote investeringen plaatsvinden om het weer op het oude niveau (B) terug te brengen. Uitvoering vindt plaats via de Diamantgroep (sociaal verplichting via het SW-bedrijf (GR)) Onderhoud groen is noodzakelijk voor duurzaamheidsbeleid. Met de omgevingsvisie zet men ook in op gezondheid. Een goed onderhouden groene ruimte draagt daaraan bij. Verhardingen geldt hetzelfde. Onderhoudsniveau is over het algemeen B. Onderhoudswerkzaamheden zijn qua prijs erg toegenomen. Tractie van de gemeente is nu nog niet ingericht op elektrificering
2024
2025
2026
2027
2028
+0
+0
+ 288
+ 288
+ 319
65
Knop
78.
Scenario
x
Dekkingsmaatregel
Geen groen renovaties meer uitvoeren Aanpassing van het beleid aangaande onderhoud groen (buitenruimte) - differentiatie naar onderdelen; Aanpassing van onderliggende beheerplannen en werkplannen een daarmee afspraken richting de uitvoerder. Het financieel effect dient nog verder onderzocht te worden.
79.
x
Onderzoeken ten aanzien van boomveiligheid niet meer zelf uitvoeren of bomen meteen verwijderen
Strategische Analyse Financiën
Effecten (kostprijsverhogend effect). Uit te voeren werk is uitbesteed. Onderhoud C leidt tot meer vervangingsinvestering en is daarmee is duurder. Meer klachtenafhandeling door KCC- en BOR-medewerkers en Buitendienst. In het verleden is gepoogd om een aantal bezuinigingsmaatregelen door te voeren. Bijvoorbeeld gericht op het aanleggen van gras in plaats van planten. Dit is terug gedraaid en heeft tot extra investeringen geleid. Door geen renovatie uit te voeren verwildert de buitenruimte. Groenrenovatie is nodig om te kunnen voldoen aan de beeldkwaliteit. Als beplanting wegvalt, ontstaan er kale gaten, waardoor onkruid vrij spel krijgt. Het neemt meer tijd in beslag om het netjes te krijgen. Klachten zullen toenemen. Meer klachtenafhandeling door KCC- en BOR-medewerkers en Buitendienst.In Q4 wordt beleidsplan opgesteld aangaande bomen. Uitvoering wordt verzorgd door de Diamantgroep. Het doorvoeren van deze maatregel heeft impact op deze uitvoering. Risico: in het verleden is deze maatregel uitgevoerd en is toentertijd teruggedraaid. Dit leidde tot meerkosten in verband met nieuwe groen renovaties. Als eigenaar van bomen (solitaire bomen op gemeentelijke grond) geldt een zorgplicht. Deze zorgplicht houdt in dat de bomen met regelmaat gecontroleerd wordt op
2024
2025
2026
2027
2028
+0
+0
PM
PM
PM
+0
PM
PM
PM
PM
66
Knop
Scenario
Dekkingsmaatregel Aanpassing van het beleid aangaande de bomen en daarmee de frequentie van onderzoek doen. Het financieel effect dient nog verder onderzocht te worden.
Strategische Analyse Financiën
Effecten veiligheid. (wettelijk gezien wordt drie jaar als periode aangehouden) de boomveiligheidscontrole binnen de komgrenzen wordt uitgevoerd door een collega van de buitendienst. Streven is om elk jaar 33% van het areaal te controleren. Deze controle wordt in het najaar uitgevoerd en neemt een aantal dagen in beslag. Deze opdracht zou inderdaad uitbesteed kunnen worden (300-350 bomen per dag á € 600,- per dag) De bomen in het buitengebied (met name langs de zandpaden) worden nu voor het eerst in kaart gebracht en gecontroleerd. Hiervan waren nog helemaal geen gegevens bekend. Dit is een opdracht die nu voor het eerst plaatsvindt en ook hier is de zorgplicht van toepassing. Deze controle is verplicht en gaat in de toekomst ook met regelmaat (1 x per drie jaar) gebeuren. Bij probleemgevallen, verhoogd risico, aanvullende risicomaatregelen of nieuwbouwprojecten met bestaande bomen worden externe bureaus gevraagd. Dit is jaarlijks zo’n beetje vijf tot zes keer aan de hand (grove schatting). Veelal worden de kosten op het project/exploitatie geboekt of op boombeheer.
Opzet van de externe expertise is instandhouding van bestaande bomen Soms is nader onderzoek nodig om vast te stellen wat precies het gebrek is: Zit een aantasting alleen aan de buitenkant of ook binnen in de boom? Hoe instabiel is de boom werkelijk en welke maatregelen kunnen we treffen om een boom te behouden? Bij een mogelijke aantasting
2024
2025
2026
2027
67
2028
Knop
Scenario
80.
x
81.
82.
x
x
x
Dekkingsmaatregel
Speeltoestellen die gerepareerd moeten worden, worden verwijderd Aanpassing van beleid aangaande spelen en bewegen - vermindering kwaliteitsniveau van speelplaatsen, maar ook in aantal. Er zal nog kritischer een afweging gemaakt worden of een grote reparatie zinvol is tegenover de levensduur van een toestel. Toeststellen die niet meer worden gerepareerd worden verwijderd en niet meer vervangen. Er vindt nu 4x per jaar controle (extern bedrijf) plaats. Totaalbedrag is € 52.000 (€ 42.000 onderhoud + € 10.000 Diamandgroep voor klein onderhoud)
Inzet van de boa’s op naleving van de APV en overige wetgeving. Een optie is om over te gaan op de zogeheten bestuurlijke boete i.p.v. de bestuurlijke strafbeschikking die we nu hebben. Bij bestuurlijke boete komen de opbrengsten van de boetes in de kas van de gemeente. Alternatief: Geen of minder inzet boa's. Deze maatregel moet nog verder financieel uitgewerkt worden. Investeren in duurzame bestratingsmaterialen zoals gebakken straatklinkers. Dit zal op den duur besparingen geven op de aanschaf van nieuwe verhardingsmaterialen, omdat gebakken straatklinkers minimaal 125 jaar meegaan.
Strategische Analyse Financiën
Effecten wordt dan geen nader onderzoek gedaan, maar wordt de boom op voorhand weggehaald. Dit tast het bomenbestand onnodig aan en is er sprake van kapitaalvernietiging. Minder tot geen speeltoestellen op een speelplaats. Speelplaatsen worden minder aantrekkelijk of verdwijnen op den duur. Kinderen wil je juist uitnodigen om lekker buiten te spelen. Een veilige en uitdagende speelplaats is een belangrijke voorziening in onze leefomgeving en draagt bij aan de geestelijke en lichamelijke gezondheid. Demografische ontwikkelingen spelen een rol ten aanzien van de behoefte tot spelen. Van belang om in gesprek te gaan met communiceren.
2024
2025
2026
2027
2028
+0
+0
+ 52
+ 52
+ 52
Burgers willen juist dat er wordt ingezet op taken/zaken waaraan politie geen aandacht meer besteedt, zoals fout parkeren, jongerenoverlast, enz. Bestuurlijke boete betekent dat wijzelf boetes moeten innen; dat vraagt een stukje extra administratie. Dit kan worden teruggevorderd via opslag op de boetes; dat is wettelijk toegestaan.
+0
PM
PM
PM
PM
Maatschappelijk effect: toepassen duurzame materialen zal op langere termijn besparing geven op kosten van aanschaf bestratingsmaterialen. De gemeente Hilvarenbeek heeft een groot deel reeds elementenverhardingen (asfalt is 44% en
+0
+0
PM
PM
PM
Meer klachtenafhandeling door KCC- en BOR-medewerkers en Buitendienst.
68
Knop
Scenario
Dekkingsmaatregel Aanpassen beleid rondom onderhoud verhardening (beheer openbare ruimte: straten, wegen en pleinen) is nodig.. Investeringsbudgetten moeten aan de voorkant dan omhoog. Op den duur kan je onderhoudslasten besparen.
83.
84.
x
x
Deze maatregel moet nog verder financieel uitgewerkt worden. Maatregelen landbouwverkeer schrappen De gemeente treft nu maatregelen om het landbouwverkeer uit de dorpen te weren. Hiervoor is recentelijk € 1,5 miljoen aan investeringskrediet beschikbaar gesteld om rondwegen rondom de kernen aan te leggen, zodat het landbouwverkeer uit de kernen wordt geweerd. Een keuzemogelijkheid is om deze investeringen te annuleren. Hierbij de opmerking dat de investering reeds loopt en voorbereidingsactviteiten reeds zijn aangevangen. Minder lichtmasten en invoeren LEDverlichting. Doel is een reductie van de energielasten en reductie van kapitaallasten. Alternatieven zijn verder: 1. 's Avonds wordt de openbare verlichting 20 minuten later aan gezet en 's ochtends wordt de openbare verlichting 20 minuten eerder uitgezet. Deze maatregel kan alleen bij het eigen gemeentelijke net; 2. De verlichting wordt in de nacht tussen 23:00 uur en 5:00 uur uit gezet. Deze maatregel kan alleen bij het eigen gemeentelijke net; 3. De verlichting wordt helemaal niet meer
Strategische Analyse Financiën
Effecten 53% is elementenverharding (geen onderscheid gebakken en beton)). Elementenverhardingen zijn duurder aan de voorkant. In de wijken nu vooral gewerkt met betonstenen om de investering aan de voorkant lager te houden.
2024
2025
2026
2027
2028
Overlast van landbouwverkeer in de kernen neemt niet af Door landbouwverkeer is er sprake van een hoger mate van slijtage van de wegen. Dit leidt tot hoger onderhoudskosten en toenemende vervangingsinvesteringen.
+0
+ 55
+ 55
+ 55
+ 55
+0
+0
+ 12
+ 12
+ 12
De gemeente start met het opstellen van een nieuwe mobilteitsbeleid. In maart 2025 moet dit worden vastgesteld.
Meer niet-verlichte locaties (donkere plekken). Onveilig gevoel voor bewoners. Mogelijk toename criminaliteit. Minder energiekosten. In een aantal gemeenten (Westland, Uithoorn) is bij wijze van proef geëxperimenteerd met het uitschakelen van de openbare verlichting. Klachten en ophef van inwoners hebben ertoe geleid dat de proeven voortijdig werden stopgezet. Onderzoeken laten zien dat, bij het plaatsen van openbare verlichting, het aantal ongevallen afneemt. Het uitzetten van
69
Knop
Scenario
Dekkingsmaatregel aangezet. Vanuit de Wegenverkeerswet en het Burgerlijk Wetboek heeft de gemeente een wettelijke zorgplicht om de verlichting in een goede staat van onderhoud te houden. Als wegbeheerder heeft de gemeente een inspanningsverplichting om er voor te zorgen dat onze wegen, en dus ook de verlichting ervan, in goede staat van onderhoud verkeren. Het is wettelijk niet vastgelegd dat een weg moet worden verlicht.
85.
x
x
x
Stoppen met verkeerseducatie Overeenkomsten met scholen en provincie tav verkeerseducatieprojecten moeten worden opgezegd
86.
x
x
x
Kostendekkendheid Afvalstoffenheffing verhogen Toerekenen alle kosten die we ook toe mogen rekenen. Denk hierbij aan kosten voor straatreiniging (40%) en perceptiekosten. Uit onderzoek blijkt dat de kosten voor straatreiniging niet worden toegerekend. Verlagen frequentie inzameling van huishoudelijk afval Hiervoor moet het beleid rondom afval aangepast worden. Het financieel effect dient nog verder uitgewerkt te worden.
87.
x
Effecten openbare verlichting heeft met name invloed op de veiligheid van de kwetsbare verkeersdeelnemers, meer dan op automobilisten. Voetgangers, fietsers en bromfietsers lopen een groter risico.
2024
2025
2026
2027
2028
+0
+3
+3
+3
+3
+0
+ 60
+ 60
+ 60
+ 60
PM
PM
PM
PM
PM
Een voordeel van deze maatregel is dat lichtvervuiling wordt tegengaan wordt en het een positief effect heeft op de fauna in de gemeente. Op basis van beleid is de gemeente begonnen om alle verlichting te vervangen door middel LED (60%). Hierdoor is de organisatie in staat om te gaan variëren met lichtintensiteit. Besparing zit in de energielasten. Toename van verkeersonveiligheid. 80% wordt bekostigd door de provincie. Er is richting de provincie een lobby geweest om deze subsidies in de stand te houden. € 3.200 is het bedrag dat de gemeente nu zelf bekostigd richting de gemeente. Maximaal toepassen profijtbeginsel Lokale lasten zullen stijgen
Vaak niet gewenst bij inwoners vanwege volle afvalcontainers. Minder inzameling kan leiden tot meer afval in PMD, waardoor minder opbrengsten door slechte kwaliteit. Voor deze maatregel geldt een zogenaamd 'gesloten systeem' in het kader van
Strategische Analyse Financiën
70
Knop
Scenario
88.
x
89.
x
x
x
x
Dekkingsmaatregel
Kostendekkendheid Rioolheffing verhogen Toerekenen alle kosten die we ook toe mogen rekenen. Denk hierbij aan kosten voor straatreiniging (60%), perceptiekosten, maar ook kosten voor klimaatadaptatiemaatregelen Stoppen met uitvoeren programma Klimaatmakers Hilvarenbeek 2022-2026 Dit programma bestaat uit kleine maatregelen (zoals stoeptegel eruit en plantje erin, de Tuin Kli-maat Coach en vergroenen van daken en schoolpleinen) in het kader van het programma Klimaatmakers Hilvarenbeek. Het doel is om de inwoners van Hilvarenbeek meer bewust te maken van de effecten van extreme weersomstandigheden.
Effecten kostendekkendheid binnen de bestemmingsheffingen rioolheffing en afvalstoffenheffing. Dat wil zeggen dat een verlaging van kosten hierbinnen een verlagend effect heeft op de bestemmingsheffing en daarom geen budgettair voordeel an sich oplevert. Door het perspectief te vergroten en te kijken naar de lokale lasten (afvalstoffenheffing, rioolheffing en OZB blijven gelijk) kan wel ruimte ontstaan om de OZB te verhogen, indien kostenvoordelen worden behaald binnen de rioolheffing en afvalstoffenheffing. Maximaal toepassen profijtbeginsel Lokale lasten zullen stijgen
2024
2025
2026
2027
2028
+0
+ 90
+ 90
+ 90
+ 90
Indien hiermee wordt gestopt wordt dit doel niet gehaald en onstaan er ook minder intiatieven vanuit de samenleving om de omgeving duurzamer en klimaatadaptiever te maken.
+0
+0
PM
PM
PM
Inzet op deze taak kan verminderd worden. De dekking loopt via de rioolheffing (riool en waterplan) en bekostiging via de provincie. Wanneer gestopt wordt met deze taak dan valt de provinciale subsidie qua bekostiging weg.
Strategische Analyse Financiën
71
Knop
90.
91.
92.
Scenario
x
x
x
x
x
Dekkingsmaatregel De weggevallen dekking van de rioolheffing kan wel gebruikt worden om andere kosten binnen het taakveld riool te dekken. Denk bijvoorbeeld in het wegwerken van achterstanden in het onderhoud. Klimaatakkoord projecten beperken Alleen projecten uitvoeren die gedekt worden door middel van Rijksgelden. Dit is reeds van toepassing van de gemeente Hilvarenbeek) Kostendekkendheid leges ruimtelijk domein verhogen Toerekenen van alle kosten, die mogen worden toegerekend, aan de omgevingsvergunning. Op basis van die bepaalde kostprijs de nieuwe tarieven bepalen, waarbij gestuurd wordt op 100% kostendekkendheid. Hierbij wordt het profijtbeginsel maximaal toegepast. Op dit moment is het percentage kostendekkendheid van de Omgevingsvergunningen 63% (begroting 2024). Op basis van de begroting 2024 is er een maximaal potentieel technisch mogelijk van € 542.000.
Woonzorgvisie uitvoeringsprogramma stoppen In 2023 heeft de gemeente Hilvarenbeek een woonzorgvisie opgesteld. Deze wordt in het 1e kwartaal van 2024 vastgesteld. Vervolgens wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld. Dit uitvoeringsprogramma vormt geen wettelijk verplichting en kan dus in theorie worden gestopt.
Strategische Analyse Financiën
Effecten
2024
2025
2026
2027
2028
+0
+0
PM
PM
PM
Het aanvragen van een Omgevingsvergunning wordt duurder, dit kan een negatief effect hebben op het aantal ruimtelijke initiatieven in de gemeente. De legestarieven in de (fictieve) voorbeelden lijken voor gemeente Hilvarenbeek het hoogste zijn in de regio, ongeacht of het effect van de mate van kostendekkendheid wordt geëlimineerd. Dit geeft een vertekend beeld, omdat de werkelijke legestarieven beduidend lager (kunnen) liggen dan de legestarieven die gebaseerd zijn op fictieve bouwkosten. Onderliggende vraag is daarbij ook: wat is het dienstverleningsniveau wat de gemeente ambieert en kan dat anders worden ingericht. Met als gevolg lagere kosten en een lager kostendekkend tarief
+0
+ 542
+ 542
+ 542
+ 542
De gemeente Hilvarenbeek wil de eigen regie op de woningbouwopgave versterken. Dit betekent voortdurend aandacht te hebben voor de invulling van (mogelijke) inen uitbreidingslocaties die kunnen (gaan) voldoen aan de woonbehoefte voor de diverse doelgroepen en met inachtneming van de financiële middelen, een zorgvuldig
+0
+0
PM
PM
PM
72
Knop
Scenario
Dekkingsmaatregel In mei 2024 wordt de visie vastgesteld. Het uitvoeringsplan moet dan nog worden opgesteld. Er zijn nog geen budgetten gereserveerd. Er is voor de visie intensief contact geweest met de samenleving. In het uitvoeringsprogramma wordt één van de eerste stappen gezet om een toetsingskader opgesteld.
93.
x
x
Stopzetten van de subsidie voor het Hilvarenbeek Infopunt, en Ondernemershuis. Stopzetten van de subsidie - tijdig aankondigen (2 jaar om te effectueren)
Effecten participatietraject en een balans tussen natuur en bebouwing. Door te stoppen met het uitvoeringsprogramma laat de gemeente de regie meer los en worden er minder initiatieven en projecten gerealiseerd. Het gevolg is dat de krapte op de woningmarkt blijft en alsmede ook een ontwikkeling plaats vindt van andere woonvormen voor specifieke doelgroepen Hilvarenbeek Infopunt stopt. Hierdoor is er geen informatievoorziening (online en offline) meer voor de potentiele toeristische bezoekers van Hilvarenbeek. Marktpartijen moeten de promotie zelf oppakken, mogelijk minder gecoordineerde aanpak. Indien dit onvoldoende goed gebeurt, heeft dit een negatief effect op het aantal bezoekers, wat effect heeft op lokale ondernemers en werkgelegenheid.
2024
2025
2026
2027
2028
+0
+0
+ 29
+ 29
+ 29
+0
+0
+9
+9
+9
Stoppen van het Ondernemershuis Hilvarenbeek: geen vraagfunctie voor ondernemers / netwerkfunctie. Minder facilitering van ZZP'ers (bijvoorbeeld werkplekken en vragen).
94.
x
x
Stopzetten subsidie Ondernemend Hilvarenbeek (Ondernemersvereniging)
Strategische Analyse Financiën
Vragen voor de gemeente nemen naar verwachting toe. Gemeente Hilvarenbeek mist een belangrijker partner in beleidsontwikkeling en -uitvoering ten aanzien van toerisme bij het stopzetten van Hilvarenbeek Infopunt. Dat betekent dat deze kennis en expertise door de organisatie zelf moeten worden vergaard. Draagvlak bij ondernemers neemt af
73
Knop
95.
Scenario
x
96.
x
97.
x
98.
x
Dekkingsmaatregel Stopzetten van de subsidie - tijdig aankondigen (2 jaar om te effectueren) Niet meer investeren in ontwikkeling van toerisme en recreatie Door middel van stoppen met verstrekken van de bijbehorende subsidie. Betreft nu een speerpunt in huidige Economisch Actieplan collegeprogramma
Effecten
2024
2025
2026
2027
2028
+0
+0
+0
+ 112
+ 112
Beleidsvrijheid op dit taakveld van de gemeente is groot. Reorganisatie FTE Projectsubsidie dienen te worden afgebouwd (1 jaar opzeggen)
Minder promotie en marketing en aanbod ontwikkeling ten aanzien van recreatie en toerisme. Aantrekkelijkheid als toeristische gemeente wordt verlaagd. Dit werkt uit eindelijk door op ondernemers in de gemeente en werkgelegenheid. In de regio betekent dit dat de rol van de gemeente op dit beleidsvrijheid kleiner wordt. Draagvlak richting ondernemers wordt verlaagd.
Niet aanleggen van mountainbikeroute Verkenning en samenwerking stoppen. Er is nog geen budget gereserveerd in onze begroting voor het aanleggen van de mountainbikeroute
Naast het niet meer verstrekken van het subsidiebedrag heeft deze maatregel effect op beleidsmedewerker toerisme en recreatie (afschalen) De gemeente draagt niet bij aan het aanleggen van een mountainbikeroute, waardoor deze mogelijk niet gerealiseerd wordt en geen aantrekkingskracht heeft op toerisme en recreatie
+0
+0
+0
+8
+8
+0
+0
+0
PM
PM
+0
+3
+3
+3
+3
Stoppen met ondersteuning en aanjagen van ontwikkelingen ten aanzien van bedrijventerreinen Het financieel effect dient nog verder uitgewerkt te worden.
x
Kostendekkende tarieven markt De verordening dient hiervoor aangepast te worden.
Strategische Analyse Financiën
Draagvlak bij ondernemers neemt af, bijvoorbeeld ten aanzien van ontwikkelingen duurzaamheid. Er is geen uitvoeringsbudget van toepassing. Inzet is in mankracht (beleidsmedewerker en accountmanager) Verhoging van de tarieven kan het onrendabel maken voor marktkooplieden, waardoor de markt kleiner wordt (of zelf verdwijnt)