21 Strategische financiële analyse inclusief Voorjaarsnota 2024 (3 Boekwerk Strategische Analyse Financiën incl VJN 2024 - NIEUW)

4.

X

X

X

Project Hart van Haghorst In de raadsvergadering van 4 juli 2024 ligt het vaststellen van het bestemmingsplan ‘Hart van Haghorst’ met bijbehorende grondexploitatie voor. In het betreffende voorstel wordt voorgesteld de financiële effecten daarvan te verwerken in de voorjaarsnota 2024. Het voorstel leidt tot een negatieve bijstelling van het eerder vastgestelde financiële structurele beleidskader van € 63.000 per jaar vanaf 2028.

Strategische Analyse Financiën

2024

2025

2026

2027

2028

-14 +14

-14 +14

-14 +14

-14 +14

-60

0

0

0

0

-4 4

-4 4

-4 4

-4 4

-4 4 -63

-29

25

Knop

Scenario

Onderwerp

2024

2025

2026

2027

2028

We vermelden in het raadsvoorstel dat een aantal elementen ook nog kunnen leiden tot bijstelling. U kunt daarbij bijvoorbeeld denken aan de exploitatie van de MFA (opbrengsten en kosten), btw -optimalisatie en prijsontwikkelingen. We verwachten uw raad hierover in de 2e helft van 2024 verder over te kunnen informeren. 5.

X

X

X

6.

X

X

X

7.

X

X

X

Woningbouwontwikkeling Vroonacker IV in Diessen In Diessen ontwikkelt de gemeente circa 170 woningen voor diverse doelgroepen. Om dat project voor te bereiden, is een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. Gevraagd wordt om een extra krediet van 260.824 om het plan voor te bereiden. Hiervan heeft € 105.824 betrekking op de overschrijding van 2023 en € 155.000 op de verwachte kosten 2024. Dit is nodig omdat vanwege de veel verschillende grondposities in het plangebied, het langer duurt om tot overeenkomsten te komen. Het extra krediet wordt meegenomen in de totale grondexploitatie van Vroonacker IV. Een voorstel voor vaststelling van het bestemmingsplan Vroonacker IV is gepland voor de raadsvergadering van september 2024. Vanaf het moment dat het bestemmingsplan is vastgesteld, worden zowel de voorbereidingskosten als de nog te maken kosten in relatie met de ontwikkeling op de grex Vroonacker IV geboekt. Woningbouwontwikkeling Leeuwerik IV in Esbeek In Esbeek ontwikkelt de gemeente de nieuwe wijk Leeuwerik IV. Om dat project voor te bereiden, is een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. Gevraagd wordt om een extra krediet van € 100.000 voor 2024. Dit is nodig om het plan verder voor te bereiding richting de vaststelling van een omgevingsplan (gepland 2025).

Vanaf het moment dat het omgevingsplan wordt vastgesteld, worden zowel de voorbereidingskosten als de nog te maken kosten in relatie met de ontwikkeling op de grex Leeuwerik IV geboekt. Voorbereidingskrediet De Wingerd In 2019 is basisschool De Wingerd in Esbeek verplaatst naar de kerk in Esbeek. Het voormalige schoolgebouw wordt sinds 2020 verhuurd aan mensen die tijdelijke woonruimte nodig hebben. Eind 2024 lopen alle huurcontracten af. Deze worden niet meer verlengd. Het is de bedoeling om in Q1 van 2025 het gebouw te slopen. In Q3 van 2023 is een projectteam samengesteld voor de herontwikkeling van de voormalige locatie van de basisschool. In 2021 is er een voorbereidingskrediet van € 25.000 toegekend. Daarvan is er op de locatie een onderzoek uitgevoerd in het kader van de Wet natuurbescherming. Op dit moment wordt onderzocht wat de ontwikkelstrategie wordt van dit project. Afhankelijk van de ontwikkelstrategie wordt voor dit plan te zijner tijd een gemeentelijke Grondexploitatie (GREX) ter vaststelling voorgelegd aan de raad. Tot dat moment maken wij wel (voorbereidings)kosten zoals advies -

Strategische Analyse Financiën

-261

+261 -100

+100 -90

26

Knop

8.

Scenario

X

X

X

Onderwerp en onderzoekskosten, interne uren en kosten externe medewerkers. Deze kosten (ca. € 90.000) worden volgens het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) geactiveerd als immateriële vaste activa Voorbereidingskrediet Slibbroek- Noord Voor het plan Slibbroek Noord is reeds voorbereidingskrediet verstrekt in het verleden. Totaal is begroot met een bedrag van € 405.300. Eind 2023 zijn nog veel werkzaamheden verricht om te bewerkstelligen dat er voor het eind van het jaar een ontwerp bestemmingsplan en exploitatieplan ter inzage kon. Het totaal aantal gemaakte kosten heeft inmiddels het beschikbare krediet per heden overschreden met een bedrag van ruim € 44.000. Er zijn nog facturen te voldoen voor een bedrag van € 36.000. Tevens verwachten we totdat er sprake zal zijn van een gemeentelijke grondexploitatie in de loop van 2024 nog kosten te maken voor contractering met eigenaren in het gebied evenals aanvullende onderzoeken en verwerking van zienswijzen op het ontwerp plan. Daarvoor gaan we vooralsnog uit van een bedrag van € 20.000 zodat het verzoek is om een aanvullend krediet ter hoogte van € 100.000 beschikbaar te stellen tbv het plan Slibbroek Noord.

9.

X

X

X

Project Mierbeek – Noord Voor het Project Mierbeek Noord is in eerste instantie in de eigen grondexploitatie een voorbereidingskrediet opgenomen. Inmiddels is duidelijk dat het geen eigen ontwikkeling wordt maar een particulier initiatief. Dit investeringskrediet wordt derhalve overgezet naar de exploitatie. Met initiatiefnemer is een ontwerp anterieure overeenkomst opgesteld en zijn afspraken opgenomen om een bedrag aan plankosten te verhalen. Dit dekt een groot deel van de tot op heden gemaakte en eventueel nog te maken kosten. We verwachten dat een bedrag van ca. € 25.000 niet gedekt is, wanneer het plan alsnog wordt vastgesteld. Wanneer het plan niet wordt vastgesteld en er geen kostenverhaal plaats kan vinden dan zal ca € 215.000 ten laste komen van de exploitatie van de algemene dienst.

10.

X

X

X

Kwaliteit en duurzaamheidsverbeteringen onderhoud grassportvelden Het (opnieuw) aanbesteden van het bestek voor het onderhouden van de grassportvelden heeft ertoe geleid dat we als gemeente een nieuwe stap richt kwaliteit en duurzaamheidsverbeteringen kunn en zetten. De aannemer gaat een aantal processen doorvoeren die voor de continuïteit van de velden zorgen, waar mogelijk een kwaliteitsverbetering opleveren en die duurzamer zijn voor mens en dier. Daar waar we geen chemische bestrijding meer toepassen zijn er andere werkzaamheden nodig om de grasmat te onderhouden. De verenigingen gaan werken met een ‘Hilvarenbeek Sportapp’ een nieuwe communicatietool voor een vlotte communicatie. Robotmaaiers voor alle grasvelden. Afstemming van (ondergrondse) beregening , toepassen van nieuwe grassoorten die beter bestand zijn tegen droogte/hitte en hevige regenval en het optimaliseren van de organische bemesting.

Strategische Analyse Financiën

2024

2025

2026

-40

-20

2027

2028

+90 -100

+100 -215 +190

-60

27

Knop

Scenario

Onderwerp

2024

2025

2026

2027

2028

-22

-30

-25

-13

-27

-9

-9

-9

-9

-5

-10

-10

-10

-10

-23

-31

-31

-31

-31

+7

+10

+10

+10

+10

Op de korte termijn hebben we daardoor te maken met een budgetoverschrijding maar door de nieuwe processen kunnen we op termijn winst behalen. Door het slimmer en effectiever inzetten van mens en machine halen we meer uit onze grasportvelden. 11.

X

X

X

Groot onderhoud van de grassportvelden Naar aanleiding van het op de markt brengen van het bestek voor het onderhouden van de graasportvelden hebben we een meerjarig onderhoudsplan laten opstellen. Dit is een uitgebreid document met daarin tot in detail uitgewerkte staat van de grassportvelden en wanneer het betreffende veld aan het groot onderhoud toe is. Deze planning geeft een prima vooruitzicht (t/m2038) om de kwaliteit van de grassportvelden op peil te houden. Naar de maatstaven van de gemeente Hilvarenbeek.

12.

X

X

X

Afvalcontainers Aanschaf GFE-cocons GFE-cocons zijn kleine verzamelcontainers voor groente-, fruit- en etensresten voor de hoogbouw. In 2023 hebben we een Europese aanbestedingsprocedure gehouden voor de huis-aan-huis-inzameling van GFT, PMD en restafval. In deze aanbesteding hebben we de aanschaf van deze GFE-cocons al wel aangekondigd, maar we hadden de invoering voorzien in 2025 of 2026. De raad heeft op 14 december 2023 aangegeven dat de GFE-cocons zo spoedig mogelijk geplaatst moeten worden. Omdat de uitvoering nog niet was voorzien in 2024 vragen we voor de aanschaf van de cocons een investeringskrediet van € 80.000. De cocons schrijven we in 10 jaar af en leidt daardoor tot jaarlijkse kapitaallasten van € 9.000 vanaf 2025. Ledigen GFE cocons De GFE-cocons moeten wekelijk worden geleegd. De lediging van deze containers nemen we eens in de twee weken mee in de rondes van de reguliere GFT-inzameling. Voor de lediging van de overige 26 weken bedragen de kosten voor de tweede helft van 2024 daarvan € 5.000 en vanaf 2025 € 10.000 per jaar. Aparte inzameling van luier- en incontinentiemateriaal In de raadsvergadering van 14 december 2023 besloot uw raad met een motie dat het college werd opgedragen een systeem voor de aparte inzameling van luier- en incontinentiemateriaal vóór 1 april 2024 in te voeren. Per 1 maart 2024 zijn er op 10 locaties wijkverzamelcontainers geplaatst.

De exploitatiekosten voor de aparte inzameling bestaan uit verwerkingskosten, op - en overslag en aftransport per ton, het ledigen van de containers en de huur van 19 containers. Op jaarb asis bedragen de kosten € 31.000. Tegelijkertijd verwachten we op jaarbasis een besparing van € 10.000 doordat we minder restafval produceren.

Strategische Analyse Financiën

28

Knop

Scenario

13.

X

X

X

14.

X

X

X

15.

16.

X

X

X

X

X

X

Onderwerp

2024

2025

2026

2027

2028

Dekking De kosten voor het jaar 2024 verrekenen we met de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing. De kosten voor de jaren daarna betrekken we in de tariefstelling afvalstoffenheffing.

+21

+40

+40

+40

+40

-25 +25

-25 +25

-25 +25

-9 +9

-9 +9

-9 +9

Vervangen persinstallatie op de milieustraat t.b.v. huishoudelijk afval De huidige persinstallatie is sterk verouderd. Ongeveer 6 jaar geleden was hij al economisch afgeschreven nu ook technisch. We hebben regelmatig reparaties om alles werkend en veilig te houden. Om de installatie in 2025 te vervangen is € 300.000 benodigd. We schrijven hierover in 15 jaar af, wat resulteert in een kapitaallast van € 25.000. Per 31 dec 2024 stopt het huidige contract met onze exploitant Remondis. We werken de plannen voor de milieustraat verder uit en verwachten in 2025 de persinstallatie te vervangen. De dekking van de kosten komen vanuit de de opbrengsten afvalstoffenheffing. Vervangingsinvestering bestaande brug Watermolenweg over de Reusel Huidige toestand van de bestaande brug is zodanig dat deze vervangen moet worden door een nieuwe brug. Dit is nodig om de going concern taken uit te blijven voeren. Hiervoor is een investeringskrediet nodig van € 285.000,= Het niet vervangen van de brug is onverantwoord, de brug zal bezwijken met alle gevolgen van dien. De kapitaallasten bedragen voor rente € 3.000 en voor afschrijving € 5.000. De totaal te verwachten kosten bedragen € 8.000 welke gedekt worden via de voorziening riolering/rioolheffing. Overeenkomst Beheer en onderhoud brandkranen Brandkranen vormen een essentieel onderdeel van de brandbestrijding.

Tot en met 2023 huurden we de brandkranen via Brabant Water voor een bedrag van € 19.000 per jaar. Met ingang van 2024 geldt een nieuwe overeenkomst met Brabant Water. Zij dragen zorg voor de werking van de brandkraan en is de enige partij die daar beheer en onderhoud op mag doen (dit wordt de ‘natte controle’ genoemd ). De nieuwe overeenkomst gaat uit van € 15.000 per jaar. Dit is een voordeel van € 4.000. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de fysieke ruimte rond de brandkranen, voor de vindbaarheid, bereikbaarheid van de brandkraan (dit wordt de ‘droge controle’ genoemd). We gaan ervan uit dat we hiervoor in 2024 en 2025 € 4.000 nodig hebben. Mocht uit een evaluatie blijken dat we ook na 2025 hiervoor middelen in moeten zetten, doen we hiervoor in de P&C cyclus een aanvraag. Opstellen participatieverordening inclusief participatie uitvoeringsplan Hilvarenbeek Volgens de inspraakverordening (die gemeenten al hebben, zie de Gemeentewet artikel 150) moeten gemeenten inwoners betrekken bij de voorbereiding van beleid. Als een gemeente niets anders regelt in de inspraakverordening, geldt de uniforme openbare voorbereidingsprocedure (UOV) uit afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).

Strategische Analyse Financiën

-9 +9

+4

+4

-4

-4

-35

0

0

-15

-15

0

29

Knop

Scenario

Onderwerp

2024

2025

2026

2027

2028

-5

-11

-14

-14

-14

-148

0

0

0

0

Met het wetsvoorstel en de beoogde participatieverordening wordt de inspraakverordening uitgebreid: een gemeente regelt niet alleen betrokkenheid bij de voorbereiding, maar ook b ij de uitvoering en evaluatie van het beleid. In het wetsvoorstel wordt ook de mogelijkheid van uitdaagrecht (ook bekend als het Right to Challenge) geregeld. Het is aan de gemeenteraad om daar regels over op te stellen. Met de bespreking van het onderwerp democratische vernieuwing op 14 maart 2024 gaf uw raad de opdracht voor aanpassing van het participatiebeleid en het opstellen van een daaruit voortvloeiende participatieverordening. Vanuit democratische vernieuwing stellen we een visie op participatie op. Deze vertalen we naar participatiebeleid (herijking van het Beeks model) en vervolgens naar een participatieverordening en -uitvoeringsplan voor de organisatie. Hiervoor is budget nodig voor de jaren 2025, 2026 en 2027. 17.

X

X

X

18.

X

X

X

Fractievergoeding In artikel 33 van de Gemeentewet is bepaald dat de in de raad vertegenwoordigde groeperingen recht hebben op ondersteuning. Deze ondersteuning bestaat uit een financiële bijdrage van gemeentewege (ook wel fractievergoeding genoemd). De raad stelt hiervoor een verordening vast. In Hilvarenbeek bestaat nog geen verordening inzake fractieondersteuning. Deze zal in 2024 wordt opgesteld en aan de raad voor vaststelling worden aangeboden waarin o.a. de omvang van de vergoeding en voorwaarden voor besteding daarvan zal worden vastgelegd. Vooruitlopend daarop wordt voorgesteld om hiervoor al wel een budget vast te leggen. Voor de huidige raadsperiode wordt voorgesteld om op jaarbasis € 7.500 vast te leggen (in 2024 de helft omdat de verordening niet voor juli 2024 zal worden vastgesteld). Dit bedrag is als volgt opgebouwd: • Vast bedrag per fractie: € 1.750• Bedrag per raadslid: € 300 In de huidige samenstelling van de raad is dat in totaal 3 x € 1.750 + 17 x € 300 = afgerond € 10.500 euro. Voor de raadsperiode 2026 – 2030 wordt voorgesteld om op jaarbasis € 14.000 vast te leggen. De reden hiervan is dat naar verwachting de raad in die periode uit meer fracties zal bestaan.

Door vaststelling van de verordening ten aanzien van fractieondersteuning en het benodigde budget wat daaruit voortvloeit vast te leggen wordt aan de wettelijke verplichting van artikel 33 van de Gemeentewet voldaan. Tevens worden de fracties hierdoor beter in staat gesteld om hun taken en rollen te vervullen. Maar de vergoeding kan bijvoorbeeld ook worden gebruikt om hun standpunten in (lokale) media te publiceren. Zonder het budget direct te oormerken is het voorstelbaar dat fracties daar € 1.000 per jaar voor aanwenden. Uitkomsten decembercirculaire 2023 We informeerden u met RIB2024-02 over de uitkomsten van de decembercirculaire algemene uitkering uit het gemeentefonds. Daarin gaven we aan dat we de resultaten 2024-2027 in de voorjaarsnota meenemen. In dit geval leidt alleen het jaar 2024 netto tot een bijstelling van € 148.000 nadelig.

Strategische Analyse Financiën

30

Knop

Scenario

Onderwerp

19.

X

Prognose meicirculaire De voorjaarsnota van het Rijk geeft een indicatie voor de meicirculaire. Het demissionaire kabinet heeft de volgende punten opgenomen in haar eigen Voorjaarsnota die gemeenten direct raakt: • De oploop van de opschalingskorting van € 675 miljoen wordt structureel geschrapt. Voor ons betekent dit een structureel voordeel van circa € 500.000 vanaf 2026. • in 2025 wordt het gemeentefonds eenmalig € 675 miljoen lager vastgesteld. Dit betekent een incidenteel nadeel in 2025 voor ons. • Rechtvaardige risicoverdeling Wmo door heldere afspraken over objectieve indexering en aparte fondsvorming. Dit wordt nog verder uitgewerkt. • Indexering zorgkosten: € 75 miljoen in 2026 oplopend tot 300 miljoen in 2029. Voor ons een cumulatief voordeel van € 25.000 vanaf 2026. Omdat het een indexering betreft voegen we dit ook weer toe aan de stelpost indexeringen waaruit we ook de indexatie van de WMO en Jeugd uit dekken. • Een opschoonactie voor specifieke uitkeringen. Uitvoering Belastingsamenwerking De uitvoeringskosten voor de Belastingen vielen in 2023 € 167.000 hoger uit dan begroot. Een deel hiervan is structureel. Het nadeel heeft voor een groot deel te maken met de sterke toename van de proceskosten (beroep- en bezwaar) tegen de WOZ. Daarnaast is er ook meer capaciteit en inhuur nodig geweest voor o.a. taxaties en behandeling van de bezwaar en beroepen.

De toename van de proceskosten is een landelijke trend waar de VNG middels een ledenbrief ook over heeft geïnformeerd. Vanaf 2024 zijn er maatregelen genomen tegen de proceskosten voor gemeenten. Zo is de proceskostenvergoeding fors lager. We verwachten daarom een afname van de proceskosten en gaan nu uit van een bijstelling van € 85.000 Overgang naar functiewaarderingssystematiek HR21 In 2024 bereiden we de overstap voor naar het functiewaarderingssysteem HR21. We hechten er aan dat we de aansluiting op HR21 zorgvuldig en transparant doorlopen. Halverwege 2023 constateerden we dat we samen met de leidinggevenden het aansluitingsproces beter willen doorleven. In enkele sessies spreken we de systematiek verder door, bepalen we wat we organiek nodig hebben, of dit consistent is i.r.t. de verschillende teams en afdelingen en hoe inpassing in HR21 plaatsvindt. Parallel en in samenhang met de opdracht ‘versterken strategisch vermogen’ bespreken we wat we verstaan onder strategisch werken in Hilvarenbeek, welke functies een strategische component hebben en hoe dit van invloed is op het functiehuis. Deze investeringen aan de voorkant, leiden naa r verwachting tot een soepelere overgang. Verder oefenen we zo om in onze manier van werken in participatie met elkaar op een transparantie en zorgvuldige wijze te handelen. Net zoals we dat in aanpak

X

X

20.

X

X

X

21.

X

X

X

Strategische Analyse Financiën

2024

2025

2026

2027

2028

+500

+500

+500

+25 -25

+50 -50

+75 -75

-85

-85

-85

-500

-85

-85

-17

31

Knop

Scenario

Onderwerp

2024

2025

2026

2027

2028

-140

-291

-206

-206

verwachten van onze medewerkers i.r.t. overheids- en inwonersparticipatie, onder het mom van ‘practice what you preach’.

22.

X

X

X

23.

X

X

X

Om dit inhoudelijke proces goed te begeleiden is aanvullend budget nodig in 2024. Hiermee dekken we tevens de kosten van de toetsingscommissie. Externe inhuur Op diverse terreinen ontkomen wij er niet aan om externe capaciteit in te huren. Dit kan voortkomen uit een capaciteitstekort door openstaande vacatures of piekbelasting, (langdurige) ziekte of door benodigde specifieke expertise. We voorzien in 2024 een tekort van € 559.000. Een verdere specificatie ziet u terug in de bijlage van deze voorjaarsnota(+). Volume-, prijs-, en loonindexatie Met de voorjaarsnota(+) indexeren we begrotingsjaar T+1. We houden begrotingsjaar T+1 als constante voor volume-, prijs-, en loonindexaties voor de daaropvolgende begrotingsjaren. We hanteren een stelpost in onze begroting waaruit we reguliere volume-, prijs- en loonindexaties dekken. Vanuit de stelpost is nog beschikbaar: • € 305.000 structureel vanaf 2024 voor indexaties boekjaar 2024. • € 550.000 structureel vanaf 2025 voor indexaties boekjaar 2025.

-559

19

Uitgangspunt is dat we de stelpost opbouwen vanuit het Gemeentefonds. Het Gemeentefonds wordt bijgesteld op basis van taakmutaties en volume-, loon- en prijswijzigingen. Uitgangspunt is dat we de taakmutaties afzonderen naar het budget van het betreffende taakveld. De overige bijstellingen met de volume-/prijscomponenten muteren we op de stelpost. U ziet hier nu terug in hoeverre de indexaties voor begrotingsjaar T+1 gedekt kunnen worden uit deze stelpost. We duiden hier de meest significante volume-, prijs- en loonindexaties die we ten laste brengen van de stelpost:

Nr. 1

Volume- en prijsindexatie Beschikbaar vanuit stelpost

2024 +305

2025 +855

2026 +855

2027 +855

2028 +855

2 3

Regiovervoer en hulpmiddelen WMO excl. regiovervoer (eerste 2 jaar lager volumeverwachting 2024 en 2025 door

-210 +202

-242 -4

-242 -156

-242 -156

-242 -156

Strategische Analyse Financiën

32

Knop

Scenario

Onderwerp

4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21

achterblijvende verzilvering van toegekende indicaties huishoudelijke ondersteuning vanwege de krapte op de arbeidsmarkt en grote personeelstekorten) OMWB Jeugdzorg Diamantgroep Subsidiebeleidsregels Energie Interne bedrijfsvoering en dienstverlening Verzekeringen

2024

+69 -69 -38

-152 -125 -103 -90 +80 -69 -45

-152 -125 -103 -90 +80 -69 -45

-152 -125 -103 -90 +80 -69 -45

-152 -125 -103 -90 +80 -69 -45

Onderhoud sloten en bermen. (College 7 mei)

-44

-44

-44

-44

-44

Beheer en onderhoud gemeentelijke gebouwen Belastingen Onderhoud wegen en verkeer

-13 -27 -3

-32 -31 -27

-32 -31 -27

-32 -31 -27

-32 -31 -27

-22 0 -15 -7

-17 -286

-22 -15 -15 -7 -5 PM -47 -995

-22 -15 -15 -7 -5 PM -46 -1.146

-22 -15 -15 -7 -5 PM 39 -1.061

-22 -15 -15 -7 -5 PM 39 -1.061

+19

-140

-291

-206

-206

Buitendienst (o.a. tractie, onderhoud en arbo) Veiligheidsregio Welstandsadviezen Dierenopvang Regio Hvb Subsidie Ondernemend Hilvarenbeek Overige Totaal Verschil

Strategische Analyse Financiën

-20 -72

2025

2026

2027

2028

33

5 Nieuwe ontwikkelingen Waar gaat het over? In dit hoofdstuk leest u welke nieuwe ontwikkelingen zich voordoen. Deze ontwikkelingen zijn niet autonoom. Het zijn nieuwe ontwikkelingen of een intensivering van bestaand beleid. Het gaat om ambities die bijdragen aan de versterking van de Hilvarenbeekse sociale en ruimtelijke identiteit. Leeswijzer Knoppen U ziet in dit hoofdstuk per ontwikkeling terug wat het voorstel van het college is in de vorm van de volgende kleuren: Jaar 2024 autoriseren en jaren vanaf 2025 richtinggevend opnemen in begroting 2025 - 2028 Jaar 2024 niet autoriseren en jaren vanaf 2025 nu niet richtinggevend opnemen in begroting 2025-2028 Groen betekent dat het financieel effect door de raad richtinggevend wordt verwerkt in onze begroting. We draaien als het ware de ‘knop aan’ van de ontwikkeling. De budgetten die in 202 4 staan worden daarbij ook geautoriseerd. Autoriseren betekent dat het budget gevoteerd is om daarbinnen uitgaven te doen. Oranje betekent dat het financieel effect nog niet geautoriseerd wordt en dat we het financieel effect van de ontwikkeling nog niet opnemen in onze begroting. Uiteraard mogen er ook geen uitgaven worden gedaan. De ‘knop staat uit’. U kunt er voor kiezen aan de knoppen te draaien. Belangrijk om te vermelden is dat een knop alleen effect heeft op het scenario waaraan het is toegewezen.

Koppeling aan scenario’s De ontwikkelingen zijn gekoppeld aan scenario’s. U ziet dat in onderstaande tabel terug welke ontwikkeling aan welk scenario is gekoppeld. Voor de nieuwe ontwikkelingen geldt dat ze op verschillende scenario’s van toepassing kunnen zijn. Financieel overzicht In onderstaand overzicht ziet u een samenvatting van de nieuwe ontwikkelingen. Ook ziet u aan welk scenario de ontwikkeling is gekoppeld. Voor de nieuwe ontwikkelingen geldt dat ze op verschillende scenario’s van toepassing kunnen zijn. Verder in het hoofdstuk beschrijven we de ontwikkelingen nader. Knop

Scenario A

24.

x

25.

x

26.

x

B x

29.

2025

2026

2027

2028

x

Subsidiebeleidsregels 2025

-28

-28

-28

-28

x

Taalhuis

-25

-25

-25

-25

x

Sportcoach senioren

-30

-30

-30

-30

-52

-52

x

-6

-6

-28

-28

x

x

x

Cofinanciering gemeente in het kader van de Brede Regeling Combinatiefunctionarissen (BRC) Huisvestiging jongerenwerk in The Box

x

x

x

Structurele financiering van het scheidingsloket

x

2024

C

27.

28.

Ontwikkeling

Strategische Analyse Financiën

-6

-6

-6

34

Knop 30.

Scenario x

x

x

31.

Ontwikkeling Transformatie sociaal domein

2024

2025 -75

-400 +400

-100 +100

0

-150

33.

x

Het programma structurele aanpak ontheemden, inclusief ontwikkelen locatievoorstellen Voorbereidingskosten/investeringen versnelling realisatie van locaties voor opvang/huisvesting ontheemden Structurele capaciteit opvang vluchtelingen

34.

x

Diversiteit en inclusie

x 32. x

35.

x

36.

x

x

x

37. x

Opstellen accommodatie- en vastgoedbeleid + uitvoering incl. IHP Onderwijs Aanleg ondergrondse beregeningsinstallatie Hilvaria en EDN Vervangen ondergrondse beregeningspomp en vergoten aanzuigdiepte beregeningsput Tuldania Faciliteren stichting Esbeek Sport

2026 -75

2027

2028

-115

-15

-15

-15

-150

-150

-150

-150

-110

-50

-50

-13

-13

-13

-13

-4

-4

-4

-4

-36

-36

-36

-30

-20

-15

-75

38.

x

x

39.

x

x

Extra budget starterslening

40.

x

x

Programmaverantwoordelijke Woonzorgvisie

-55

-45

Van beheren naar bestrijding van invasieve exoten Achterstallig onderhoud bomen en groen langs wegen in het buitengebied Vervanging van de buxushagen in de kruidentuin de Doornhof te Formatie-uitbreiding: beleidsmedewerker groen & landschap en erfgoed Een verbeterplan voor de speelplaats van Kindcentrum de Driehoek Opstellen soortenmanagementplan (SMP) voor een ontheffing op de Wet Natuurbescherming Energietransitie in Programma Duurzaamheid Technische onderzoeken naar warmtebronnen aardgasvrije opgave Hilvarenbeek Formatie: medewerker (beleidsadviseur) transitie Landbouw Uitvoering Economisch Actieplan

-50

-40

41. 42. 43.

x x

x

x

x

44. 45.

x

x x

x

46. x 47.

x

48.

x

49. x 50. 51.

x x

x

x

x

52. 53.

x

54.

x

x

Toeristisch recreatieve ontwikkelingen – lokaal en regionaal Urenuitbreiding Accountmanagement

x

Aanleg en onderhoud mountainbikeroute

x

x

x

Formatie teamleiders

56.

x

x

x

Frictiebudget

x

x

x

x

58. x

Adviseur dienstverlening digitale en open overheid (WOO) Audiovisuele middelen raadszaal en ontmoetingsruimte

Strategische Analyse Financiën

-25

-25

-25 -3

-50

-100

-100

-100

-100

-100 +50 +50 -200 +200 -105 +105

-10

-10

-10

-110

-110

-110

-110

-25

-25

-25

-25

-13

-13

-2

-2

-15

-15

-15

-15

-16

-16

-75 -50 +50

-8

Deelname Van Gogh Nationaal Park

55. 57.

-25

-77

-13

-13

-13

-13

-154

-154

-154

-154

-73 +50 -61

-73 +20 -61

-73 +20 -61

-200 -35 +35 -20

-73 +50 -20

35

Knop 59.

Scenario x

x

x

Ontwikkeling Formatie Team P&O

60.

x

x

x

Hybride werken

61.

2026 -95

2027 -95

2028 -95

-119

-150

-150

-115

-105

-90

-5

-36 +12 -45

-36 +12

-40 +12

-40 +12

x

x

x

x

x

x

x

x

x

-32

-64

-96

-128

x

x

Strategische ontwikkelingen ICT en informatievoorziening

-16

x

Totaal

-657

-1.847

-1.424

-1.500

-1.217

64.

Strategische Analyse Financiën

-100

2025 -95

Uitvoering geven aan het actieprogramma organisatieontwikkeling Samen Krachtig Vooruit 2023-2027 Zakelijk beheerde mobiele telefonievoorziening Zaakgericht werken & Archief

62. 63.

2024

36

Knop

Scenario A

24.

x

B

Onderwerp

2024

2025

2026

2027

2028

-1

-1

-1

-1

-5

-5

-5

-5

-2

-2

-2

-2

-20

-20

-20

-20

C x

Subsidiebeleidsregels 2025 Subsidie Seniorennetwerk HEB Het seniorennetwerk vraagt hun subsidie met €1.182 op te hogen. Het seniorennetwerk is door de jaren heen veel gegroeid en heeft veel leden en activiteiten. Daarnaast doen ze aan veel belangenbehartiging zoals verschillende projecten. Hierdoor zijn de organisatorische kosten dusdanig gegroeid waardo or ze hun begroting niet meer in het positieve kunnen houden. Ze hebben een tekort wat mede resulteert in het zelf betalen van de activiteiten door de begeleiders. Exploitatietekort gymzaal Ome Toon De coöperatie laat middels hun jaarstukken een jaarlijks tekort (van circa €5.000) zien op de activiteiten in de gymzaal (maatschappelijke taak). Coöperatie Biest-Houtakker is belast met de exploitatie van Ome Toon sinds 2014. In de gemeentelijke accommodatie is een gymzaal en horecagedeelte aanwezig. De gymza al is een verlieslatende exploitatie. Vanwege het feit dat de gymzaal maatschappelijke activiteiten exploiteert, vraagt de coöperatie hiervoor subsidie aan. De gehanteerde gemeentelijke beleidslijn bij exploitaties van buurthuizen/culturele centra/binnensportaccommodaties is dat tekorten van een verlieslatende exploitatie dienen opgevangen te worden met overschotten binnen het winstgevende gedeelte van een exploitatie.

Ook valt de totale exploitatie onder het risico van de coöperatie en dient de coöperatie voor voldoende inkomsten te zorgen. Gezien de tekorten op de gymzaal en de totale exploitatie van Ome Toon achten wij het redelijk om voor de exploitatie van de gymzaal als maatschappelijke activiteit een structurele subsidie van €5.000 per jaar te verlenen. Er is een reële kans dat er financiële problemen voor de coöperatie ontstaan wanneer de tekorten van de gymzaal blijven oplopen. Subsidie Zonnebloem HEB De Zonnebloem De zonnebloem HEB een subsidie van € 1.500 toe te kennen. De Zonnebloem HEB biedt activiteiten aan mensen met een beperking. Met hun sponsoren, lotenverkoop en bijdrage van de nationale zonnebloem, komen zij niet meer uit in hun begroting. Ook binnen Zonnebloem HEB merken ze dat vrijwilligers loten zelf gaan kopen om zo voldoende geld te behouden voor de activiteiten die zij aanbieden. (nieuwe ontwikkeling) Wijkcirkel de Schutterij De wijkcirkel is een initiatief waar mensen elkaar ontmoeten. Het gaat eenzaamheid tegen en er wordt preventief en participerend gewerkt. De wijkcirkel is een laagdrempelige voorziening waar mensen elkaar

Strategische Analyse Financiën

37

Knop

Scenario

Onderwerp

2024

2025

2026

2027

2028

-25

-25

-25

-25

ontmoeten, ondersteunen en oog voor elkaar hebben. Dit in de vorm van activiteiten, themabijeenkomsten of inloopmomenten. Het gaat jaarlijks om € 20.000.

25.

x

x

x

Taalhuis In Hilvarenbeek is bij 4% (cijfers 2012. Dit jaar komen nieuwe cijfers) van de inwoners sprake van laaggeletterdheid, ofwel 640 personen. Dat beperkt mensen in hun dagelijkse bestaan, op hun werk en in de deelname aan het maatschappelijke leven. Zowel landelijk, in de regio Midden Brabant en lokaal zijn hierover afspraken gemaakt om ervoor te zorgen dat laaggeletterde Beekenaren de kans krijgen zichzelf hierin te verbeteren. Daarvoor zijn de Taalhuizen opgericht. Het doel van de Taalhuizen is: Laaggeletterden te ondersteunen richting meer geletterdheid. Te voorzien in een aanbod voor de doelgroep, gericht op taal-, schrijf-, lees-, en digitale vaardigheden. Vooral de laatste vaardigheid is van groot belang in een digitale samenleving. Beroepsgroepen, zoals huisartsen, verpleegkundigen van het consultatiebureau, medewerkers van de woningbouwcorporatie, medewerkers van werk en inkomen van de gemeente, leraren, schooldirecteuren, kinderopvang enz. te trainen in het herkennen van de doelgroep en deze ook door te verwijzen richting Taalhuis. Helder communiceren, bijvoorbeeld door de gemeente. Het Taalhuis wordt al jaren gesubsidieerd, maar niet structureel. Dat is nodig. Voor een effectieve inzet van een Taalhuis is continuïteit van groot belang. In het collegeprogramma wordt de inclusieve samenleving waarin iedereen kan deelnemen als belangrijk punt benoemd.

Laaggeletterden dreigen hierbuiten te vallen. Door de digitalisering van de samenleving wordt steeds meer een beroep gedaan op schriftelijke- en leesvaardigheden en in het bijzonder de digitale vaardigheden. Voor mensen die die hier een achterstand op hebben is dit een probleem. In de begroting staat al een structureel bedrag van € 10.000,-. Voor een duurzame inbedding van het Taalhuis is structureel een extra bedrag van € 25.000,- extra nodig. Met de middelen wordt 10 uur per week ingezet door de uitvoerders van het Taalhuis. De inzet bestaat uit de bovengenoemde activiteiten onder 1. Ook wordt een inlooppunt georganiseerd. Een Taalhuis is niet meteen effectief en heeft een langere adem nodig. Dit heeft alles te maken met de bereikbaarheid van de doelgroep (mogelijke schaamte). Het Taalhuis in Hilvarenbeek heeft allerlei verbindingen gelegd met lokale, maatschappelijke organisaties, zoals d e bibliotheek, Quiet, Leystromen, Farent, MEE, Amarant, huisartsen enz. Door de subsidie af te breken wordt hier de stekker uit getrokken. Uiteraard is er dan voor de laaggeletterden in Hilvarenbeek geen actieve organisatie meer beschikbaar. Het probleem van

Strategische Analyse Financiën

38

Knop

Scenario

Onderwerp

2024

2025

2026

2027

2028

-30

-30

-30

-30

-52

-52

-6

-6

-28

-28

laaggeletterdheid zal dus niet opgelost worden. Een paar jaar geleden is er geen subsidie voor het Taalhuis 26.

x

x

verstrekt en is het een jaar gestopt. Daarna weer opstarten heeft veel tijd gekost. Sportcoach senioren In het collegeprogramma is opgenomen, dat we in 2023 en 2024 een sportcoach voor senioren inzetten. Hiervoor is door de raad voor beide jaren € 30.000 beschikbaar gesteld. Medio 2024 vindt de evaluatie plaats. Dan wordt duidelijk of en op welke manier we de sportcoach

27.

x

x

senioren ook na dit jaar zouden willen inzetten. Hiervoor is echter nog geen budget beschikbaar. Cofinanciering gemeente in het kader van de Brede Regeling Combinatiefunctionarissen (BRC) De cofinanciering van de sportcoaches is onderdeel van het collegeprogramma. Vanuit de BRC worden sportcoaches ingezet in het onderwijs, de kinderopvang en voor sport in de buurt. De BRC regeling is een co-financieringsregeling (40% rijksmiddelen, 60% cofinanciering). De gemeente en Samenwijs (onderwijs en opvang) zorgen voor de cofinanciering. De BRC regeling loopt van 2023 t/m 2026. De regeling om combinatiefunctionarissen in te zetten, loopt sinds 2008 en de verwachting is dat deze ook na 2026 voortgezet wordt. De cofinanciering vanuit de gemeente van € 52.000 is vanaf 2027 niet opgenomen in de begroting.

28.

x

x

x

Huisvesting jongerenwerk in The Box I.v.m. structurele financiële problemen ten aanzien van accommodatie The Box is een (haalbaarheids)onderzoek ingesteld om zicht te krijgen op een toekomstbestendig beheer en exploitatie van het pand, waarvan het jongerenwerk een onderdeel is.

-6

-6

-6

In juni 2024 wordt een scenario aan de gemeente voorgesteld. Het verwacht financieel effect voor de huisvesting van het jongerenwerk is € 6.000. 29.

x

x

x

Structurele financiering van het scheidingsloket Voor het versterken van de lokale toegang en de sociale basis is structurele financiering van het scheidingsloket nodig. De hervormingsagenda benadrukt het belang van het versterken van de directe leefomgeving van kinderen. Laagdrempelige preventieve voorzieningen, zoals het scheidingsloket, waar ook ouders terecht kunnen, zijn daarvan onderdeel. Ook in het toekomstscenario Kind - en gezinsbescherming staat beschreven dat het lokaal team een rol heeft. In geval van zorgen over de veiligheid in het gezin en/of een ontwikkelingsbedreiging bij het kind zoals bij (v)echtscheidingen voor kan komen. Voor de lokale doorontwikkeling van het lokale scheidingsloketten is € 28.000 beschikbaar gesteld voor 2024-2025-2026.

Strategische Analyse Financiën

39

Knop

Scenario

Onderwerp

2024

2025

2026

-75

-75

2027

2028

Het loket wordt ingevuld door 2 medewerkers van Farent (JOOBs) en gaat zich door ontwikkelen op 2 punten: 1. Preventie: gericht op informatie- advies, consultatie en voorlichtingstaken. 2. Aansluiten bij de regio Hart van Brabant en GHO samenwerking: het scheidingsloket gaat meer in GHO samenwerkingsverband samenwerken zodat kennis/ expertise gedeeld kan worden. Hierdoor is het scheidingsloket minder kwetsbaar. Het is geen pilot maar onderdeel van het nieuwe beleid. Aanvraag voor 2027- 2028 van € 28.000 (dit bedrag is zonder indexeringen (CAO-aanpassingen). 30.

31.

x

x

x

x

Transformatie sociaal domein Een transformatie in de (specialistische) zorg is noodzakelijk. Deze transformatie heeft ook consequenties voor de samenwerking met onze ketenpartners in de sociale basis. Twee belangrijke ontwikkelopgaven die in 2024, 2025 en 2026 onze aandacht vragen zijn: 1. Samenwerking in het gezondheidscentrum (GHC): het vormgeven van de samenwerking tussen de ketenpartners in het GHC. 2. GHO samenwerking in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd: een (sub)regionale samenwerking wordt momenteel uitvoering besproken. Bestuurlijk en ambtelijk is draagvlak voor de uitvoering van meerdere pilots. Deze ontwikkelopgaven liggen in elkaars verlengde en moeten beide domein overstijgend en 0 tot 100 worden aangevlogen. Om dit proces goed te begeleiden is een projectleider nodig (voor circa 16 uur in de week) voor de jaren 2025 en 2026. Hiervoor wordt een bedrag van € 75.000 gevraagd. Wanneer deze twee ontwikkelopgaven niet goed worden begeleid, is het risico dat de partners in het GHC weliswaar onder één dak zijn gehuisvest, maar dat er geen sprake is van een andere manier van (samen)werken. Daarnaast moet het werken in het GHC aangehaakt worden op de GHO pilots in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd.

Het programma structurele aanpak ontheemden, inclusief ontwikkelen locatievoorstellen Het programma structurele aanpak ontheemden betreft een aanpak, realisatie en structurele borging van huisvesting en inburgering van ontheemden (statushouders, asielzoekers en Oekraïners). Deze is nodig in het kader van de spreidingswet (asielzoekers) en de achterstand in de wettelijke taakstelling huisvesting statushouders. Deze aanpak bestaat onder andere uit het opstellen van een strategisch beleidskader, een procesplan, locatievoorstellen, het creëren van draagvlak en de realisatie van de aanpak. De locatievoorstellen moeten worden uitgewerkt in projecten. Voor 2024 en 2025 is een bedrag € 500.000, voor het ontwikkelen van deze aanpak, de programmasturing en de uitwerking van locatievoorstellen. Dit laatste betreft het opstellen van een projectplan, een exploitatieplan, locatieonderzoeken en

Strategische Analyse Financiën

-400

-100

+400

+100

40

Knop

32.

33.

Scenario

x

x

Onderwerp

2024

omgevingsdialoog. Dekking via middelen die ontvangen worden voor de opvangplekken voor vluchtelingen uit Oekraïne (Nieuwe Erf). Voorbereidingskosten/investeringen versnelling realisatie van locaties voor opvang/huisvesting ontheemden Voor de realisatie van locaties zijn ook middelen nodig om te versnellen, te verwerven en te ontwikkelen. Uitgangspunt is dat in principe derden locaties ontwikkelen, maar gezien alle deadlines is mogelijk gemeentelijke interventie nodig om te versnellen. Dit betreft eenmalige voorbereidingskosten (bv een ecologisch onderzoek) en mogelijke investeringen (bv units). Voor de voorbereidingskost en vragen we een bedrag aan van € 100.000,- en voor de investering een bedrag € 200.000. De investering activeren we en schrijven we over meerdere jaren af. Structurele capaciteit opvang vluchtelingen Het vraagstuk rondom de opvang van vluchtelingen wordt almaar prominenter maar ook complexer. Concreet gaat het om de volgende doelgroepen: Asielzoekers Oekraïense vluchtelingen Statushouders

2025

2026

2027

2028

-15

-15

-15

-15

-150

-150

-150

-150

-100

-150

Sinds kort is met de Spreidingswet ook een wettelijk kader (en verplichting) ontstaan voor de opvang van asielzoekers. De Spreidingswet verdeelt de opgave voor asiel op basis van inwoneraantal en draagkracht van de gemeentes. Daaruit volgt een opgave voor Hilvarenbeek van 106 plekken (indicatief) voor asiel. Het is – met het oog op een soepele landing in de samenleving en behoud van draagvlak – essentieel dat de financiële, beleidsmatige en organisatorische randvoorwaarden over de gehele linie van opvang tot en met integratie ook structureel op orde worden gebracht.

34.

x

Momenteel is sprake van onvoldoende structurele personele capaciteit voor dit vraagstuk. Niet beleidsmatig maar ook niet uitvoerend. Er weliswaar sprake van een consulent inburgering. Maar die wordt tijdelijk ingehuurd (omdat er geen structurele formatie is). Maar die ook de doelgroep alsmaar ziet groeien. Voor zowel uitvoering (consulent inburgering/nieuwkomers) als beleidsmatig is aanvullende capaciteit essentieel om aan onze verplichtingen en ambities te kunnen voldoen. Voor beide i s 1 fte minimaal noodzakelijk. Diversiteit & Inclusie Op 14 september 2023 is, tijdens een commissievergadering, door wethouder Overmans toegezegd om richting de Voorjaarsnota 2024 met een projectvoorstel voor beleid op het gebied van Diversiteit & Inclusie te komen.

Strategische Analyse Financiën

-75

41

Knop

Scenario

Onderwerp

2024

2025

2026

2027

-110

-50

-50

2028

De huidige capaciteit is momenteel ontoereikend om dit op te pakken en tot (nieuw) beleid te komen. Dat betekent dat de opdracht voor het ontwikkelen van dergelijk beleid uitbesteed moet worden, indien men ervoor kiest om daadwerkelijk beleid op te stellen (in samenspraak met de samenleving). Voor 2024 betekent dit dat een bedrag van € 75.000 nodig is. Om uiteindelijk dit beleid ook uit te ku nnen voeren, zijn (uiteraard) ook middelen nodig voor 2025 e.v. Die volgen dan vanuit het beleid in de vorm van uitvoeringsprogramma’s. 35.

36.

x

x

x

x

Opstellen accommodatie- en vastgoedbeleid + uitvoering incl. IHP Onderwijs In lijn met het collegeprogramma stellen we het beleid op. Daarna is budget nodig om de uitvoering te doen, zoals het opstellen van accommodatieplannen. Daarnaast wordt het een wettelijke verplichting om Integrale Huisvestingsplannen op te stellen voor Onderwijs. Het betreft nu eenmalig kosten. In hoeverre er sprake is van structureel effect is nu nog niet in te schatten. Met deze middelen faciliteren we de uitvoeringsfase van accommodatiebeleid. • 2025: IHP onderwijs (60) + Uitvoering accommodatiebeleid (50) • 2026 t/m 2027: uitvoering accommodatiebeleid (50) Het risico als we het niet doen, is dat de uitvoering van beleid achterwege blijft en betrokkenen van accommodaties in onduidelijkheid achterblijven. Uitvoeringsfase We voorzien dat in de uitvoeringsfase de volgende zaken belangrijk worden, die we nu nog niet hebben: • Vastgoedinformatiesysteem met als doel om vastgoedadministratie in - en overzichtelijk te krijgen • Een ambtelijk aanspreekpunt aanstellen. een vast contactpersoon vanuit de gemeente waar mensen • uit de samenleving terecht kunnen met ideeën of aanvragen die accommodaties en/of vastgoed en beheer en onderhoud raken.

Dit is een wens die uit het participatietraject van vastgoedbeleid voortkomt én een signaal uit de ambtelijke organisatie ten behoeve van uitvoering van het accommodatie- en vastgoedbeleid. De kosten voor beide zaken zijn nu nog niet bekend. Na het opstellen en vaststellen van accommodatie - en vastgoedbeleid wordt nader inzichtelijk wat we precies nodig hebben voor het interne werkproces/systeem/organisatie voor de uitvoering. Aanleg ondergrondse beregeningsinstallatie Hilvaria en EDN Afgelopen najaar is het onderhoud van de natuursportvelden in Hilvarenbeek opnieuw aanbesteed, aannemersbedrijf Van Wijlen het werk heeft verworven. Deze aanbesteding is gehouden op basis van kwaliteit. De opdracht is gericht op drie belangrijke pijlers: de bespeelbaarheid van de velden, chemievrij, en klimaatbestendig beheer. Bovendien wordt er overgeschakeld naar het gebruik van robotmaaiers, waardoor maai- en beregeningstijden beter op elkaar afgestemd kunnen worden. De nadruk ligt op een

Strategische Analyse Financiën

-13

-13

-13

-13

42

Knop

Scenario

37.

38.

39.

x

x

x

2024

sterke grasmat. Het huidige beregeningssysteem is echter beperkt in zijn mogelijkheden. Daarom is een ondergronds beregeningssysteem, niet alleen efficiënter, maar ook duurzamer. Doo r 's nachts te beregenen wanneer de verdamping minder is, kan er met minder water een beter resultaat worden behaald. De éénmalige kosten hiervoor bedragen ongeveer €130.000,- waarvan € 45.000,- voor EDN en €85.000,- voor Hilvaria. We schrijven de investering af over 15 jaar waardoor een kapitaallast van € 13.000 op onze meerjarenbegroting drukt. Vervangen ondergrondse beregeningspomp en vergoten aanzuigdiepte beregeningsput Tuldania De huidige ondergrondse beregeningsput van Tuldania is ernstig aangetast door roestwater, wat resulteert in regelmatige reiniging van de beregeningspomp om roestvorming te verwijderen. Bovendien veroorzaakt het roestwater ophoping aan de binnenkant van de sproeiers, waardoor de doorgang vernauwt en uiteindelijk verstopt raakt. Het voorstel is om de beregeningsput te verplaatsen naar een diepere waterlaag waar geen roestwater aanwezig is, en de beregeningspomp te vervangen. Dit vereist een eenmalige investering van ongeveer €35.000,- We schrijven de investering af over 15 jaar waardoor een kapitaallast van € 4.000 op onze meerjarenbegroting drukt.

x

x

Onderwerp

x

Faciliteren stichting Esbeek Sport Werkgroep (stichting) Esbeek Sport ontwikkelt een lange termijn plan voor vernieuwing van Sportpark Esbeek en wil de gemeente betrekken (i.v.m. kennis en afstemming). Het is een ontwikkeling buiten het collegeprogramma en beleid. De werkgroep verwijst naar een eerdere intentieovereenkomst: "Gemeente zal participeren in een dergelijke projectorganisatie en stelt daarvoor mensuren ter beschikking voor het meedenken, sparren, ondersteunen bij subsidieverwerving, aanleveren van gevraagde en beschikbare informatie en voor de interne afstemming en advisering van de gemeente". Voorbehoud: In het geval behandeling (raadscyclus 4 2024) van de nota van Uitgangspunten accommodatie- en vastgoedbeleid uitgangspunten hiertoe concreet aanleiding geeft is het college berei d de uitwerking van het initiatief te faciliteren d.m.v. het ter beschikking stellen van een externe adviseur. Voorstel is om eenmalig € 50.000 te begroten, verdeeld over 2024 en 2025. De middelen zijn bedoeld om aan Stichting Esbeek Sport te faciliteren zodat deze partij (zelf) extern advies/een extern adviseur in kunnen schakelen om hun in de kennis te voorzien waar die nu op vastloopt met hun initiatief. Het risico als we dit niet doen, is veroudering/belemmering van het sportpark voor hun ontwikkeling om het toekomstbestendig te houden/maken.

Extra budget starterslening In onze gemeente wordt sinds 2008 gelegenheid geboden aan starters op de woningmarkt om gebruik te maken van de SVN starterslening. Daarvoor zijn in het verleden op verschillende momenten middelen beschikbaar gesteld. Vanaf 2022 zijn de prijzen voor bouwgrond bij de gemeente voor starters verhoogd. Er is nog wel onder voorwaarden een grondprijskorting mogelijk. Bij deze prijswijziging is voorzien dat

Strategische Analyse Financiën

2025

2026

2027

2028

-4

-4

-4

-4

-25

-25

0

0

-36

-36

-36

43

Knop

Scenario

Onderwerp

2024

2025

-55

-45

2026

2027

2028

hierdoor vaker en voor hogere bedragen per aanvrager een beroep op de starterslening gedaan zal worden bij nieuwbouw. Inmiddels blijkt daar inderdaad sprake van te zijn en zal binnen de randvoorwaarden van de regeling een behoorlijk aandeel starters in onze CPO projecten beroep op de lening willen doen. Concreet voorzien wij aanvragen in het CPO project met 16 starterswoningen in Vroonacker 3, valt dit ook te verwachten bij een mogelijk CPO project in de Welder, en zullen er daarnaast aanvragen te verwachten zijn uit de projecten die door ontwikkelaars aangeboden worden. Binnen de huidige regeling kan er per woning maximaal 71.000 starterslening aangevraagd worden. Met een aantal projecten in het vooruitzicht zal het nog beschikbare budget van ca. 450.000,- in het komende jaar naar verwachting snel benut zijn. Om onze projecten perspectief te bieden, vragen we u om extra middelen voor de Starterslening. Gelet op de stand van het budget, het aantal nieuwe projecten met potentiële aanvragers stellen wij voor om aanvullend op de 2,1 miljoen euro die vanaf de start van de regeling tot op heden obv besluitvorming door de raad zijn gestort bij SVN, een bedrag van € 1 miljoen extra beschikbaar te stellen in het fonds. Dat bedrag leidt tot een structurele extra jaarlast bestaande uit beheerkostenvergoeding en rente.

We gaan er in de opzet van uit dat we in 2025 een bedrag van € 1 miljoen storten op de rekening van SVN en dat het bedrag ook dat jaar in leningen aan starters wordt omgezet. De lasten bestaan dan uit een rentelast van € 30.000 in de jaren 2026 tot en met 2028 (rekenend met een rente van 3% en het gegeven dat leningen de eerste drie jaren voor de starter aflossings - en rentevrij zijn). Voor de jaren daarna gaan we ervan uit dat onze rentelast gecompenseerd wordt door de rente die we ontvangen voor de opgenomen leningen. Na 2028 drukken deze rentelasten van € 30.000 dan ook niet meer op onze begrotingssaldi. Verder betalen we een beheervergoeding aan SVN voor het bedrag aan uitstaande leningen van ongeveer 0,6% per jaar. Dit komt neer op een structureel bedrag van € 6.000 vanaf 2026.

40.

x

x

Wanneer we geen extra middelen voor de starterslening beschikbaar stellen dan leidt dat voor veel starters tot een probleem in de financiering van hun eerste woning. Een deel daarvan is gevolg van het verdwijnen van een grondprijskorting. Omdat ook andere projecten en bestaande woningen gebruik kunnen maken van de regeling is het niet mogelijk concrete verwachting uit te spreken hoe lang we met de extra gelden verder kunnen. We gaan op dit moment uit van gemiddeld € 50.000 per starterslening. Programmaverantwoordelijke Woonzorgvisie De lokale Woonzorgvisie ligt op 30 mei 2024 ter besluitvorming aan uw raad voor. In deze visie staat omschreven dat we als gemeente een stevigere rol willen pakken om te zorgen dat we onze ambities – samen met onze ketenpartners en inwoners – kunnen verwezenlijken. Daarom stellen we een aantal

Strategische Analyse Financiën

44

Knop

Scenario

41.

42.

x

x

x

Onderwerp uitvoeringsmaatregelen voor. Een deel van deze maatregelen kunnen binnen bestaande capaciteit of verantwoordelijkheden worden ingevuld. We zien echter ook dat er andere werkwijzen nodig zijn en dat het nodig is om niet alleen externe samenwerking, maar ook interne samenwerking tussen het fysieke en sociale domein te versterken. De opgaven zijn van een dusdanige omvang dat we hier binnen onze bestaande ambtelijke capaciteit geen ruimte voor hebben. Daarom achten we het noodzakelijk om een programmaverantwoordelijke aan te stellen voor 0,6 Fte. Deze programmaverantwoordelijke stellen we in eerste instantie aan voor één jaar. Gedurende dit jaar kijken we naar mogelijkheden om deze taak structureel te beleggen. De kosten om een programmaverantwoordelijke in te huren voor één jaar schatten we in op € 100.000, verdeeld over 2024 en 2025. Van beheren naar bestrijding van invasieve exoten Invasieve exotische plantensoorten komen van nature niet in Nederland voor. Een deel van de exoten kunnen zich permanent vestigen in onze natuur. Door het ontbreken van natuurlijke vijanden kunnen ze zich hier snel vermeerderen. Deze soorten zorgen voor veel schade en overlast omdat ze woekeren en moeilijk te bestrijden zijn. Binnen de gemeente is er ca. één hectare aan invasieve exoten geconstateerd, verdeeld over tweeëntwintig locaties. Een deel van deze soorten staan op de unielijst.

Dit houdt in dat wij als gemeente verplicht zijn om in de natuur aanwezige populaties op te sporen en te verwijderen. Lukt dat niet? Dan moeten de populaties zodanig worden beheerd dat verspreiding en schade wordt voorkomen. Bestrijden: vrijmaken budget is incidenteel €55.000. Af te bouwen een structureel bedrag van €10.000 per jaar. Beheer: geen extra budget noodzakelijk, Het bestrijden en/of beheren van invasieve exoten zal gebeuren conform de aanbevelingen uit het rapport van de stichting Probos. Invasieve exoten zijn niet alleen schadelijk voor de natuur maar kunnen daarnaast gezondheidsproblemen bij mensen of economische schade veroorzaken. Het risico van enkel beheren is dat ondanks voorzorgsmaatregelen de verspreiding toe kan nemen. Achterstallig onderhoud bomen en groen langs wegen in het buitengebied Onlangs is een boom omgevallen met een ongeluk tot gevolg. Deze boom stond in de strook die, zoals aangegeven in de wegenlegger, op grond van de gemeente Hilvarenbeek. In de wegenlegger is vastgelegd dat wij als gemeente verantwoordelijk zijn voor een strook van een meter of tot insteek sloot verantwoordelijk zijn voor het aanwezige groen. Deze keer was er gelukkig geen persoonlijke letselschade. Aanleiding om eens gestructureerd naar de bomen en groen te kijken. De bomen en groen te controleren, veiligheidsaspecten meenemen en waar nodig een snoeiopdracht uitzetten.

Strategische Analyse Financiën

2024

2025

2026

2027

2028

-50

-40

-30

-20

-15

-25

-25

45

Knop

Scenario

Onderwerp

43.

x

Vervanging van de buxushagen in de kruidentuin de Doornhof te Hilvarenbeek De kruidentuin is onderdeel van de Doornboom molen die langs de kruidentuin staat en het museum de Dorpsdokter.

x

2024

2025

2026

2027

2028

-100

-100

-100

-3

De buxushagen in de Kruidentuin zijn ernstig aangetast door buxusmot en schimmel. Sommige delen zijn zelfs geheel afgestorven. Kortom een triest gezicht en zeker geen reclame aan de vele bezoekers die jaarlijks de tuin komen bekijken. De afgelopen jaren is van alles geprobeerd zoals extra voeding, natuurvriendelijke bestrijding van mot en schimmel, maar alles helaas zonder resultaat. Deze buxushagen staan er vanaf de start van de tuin, nu bijna 40 jaar geleden, in en zijn ze aan vervanging toe.

44.

x

Vanuit het bestuur van de Doornhof is de vraag binnengekomen omdat de Doornhof hiervoor onvoldoende financiële middelen voor heeft. Formatie-uitbreiding: beleidsmedewerker natuur & landschap en erfgoed Natuur, landschap en erfgoed zijn belangrijke dragers van de Hilvarenbeekse identiteit.In het collegeprogramma staat dat natuur en landschap belangrijk zijn voor de biodiversiteit in onze gemeente en het welzijn van inwoners en bezoekers. De uitvoering van de vastgestelde erfgoednota, waarin we samen willen werken met de samenleving, is nog te beperkt van de grond gekomen. Aanpak van natuur, landschap en erfgoed vindt nu ad hoc plaats en daardoor worden deze belangrijke thema’s te weinig meegenomen in de uitvoering en missen we kansen om initiatieven uit de samenleving te ondersteunen. samen met vnmh en b-team en de heemkundeverenigingen willen we dit verbeteren door hen meer ‘aan de voorkant’ betrekken. In de regio is er een werkgroep Landschap die we nu niet invullen, maar voor de regionale samenwerking voor onder andere Toekomstbestendig landelijk gebied wel steeds belangrijker gaat worden. Daarnaast staan we voor diverse belangrijke opgaven zoals ‘water en bodem sturend’ en natuur- en waterdoelen zoals GGA Kempenland-West, gebiedsvisie De Baars en Kattenberg en visievorming door de Hilvarenbeekse landgoederen.

Structureel uitvoering kunnen geven aan erfgoed is niet belegd binnen de organisatie. Toch is er een grote behoefte vanuit de samenleving om hier structureel invulling aan te geven, zodat de culturele identiteit van Hilvarenbeek behouden blijft en de versterkt kan worden, zoals ook in de erfgoedvisie is vastgelegd. Deze medewerker gaat zorgdragen dat de genoemde thema’s worden geborgd in onze organisatie, zowel in de uitvoering als in de beleidsvorming: zoals het adviseren vanuit de invalshoek landschap, natuur en erfgoed over ruimtelijke plannen en projecten, het bijwonen van het terugkerend best uurlijk overleg met vnmh en b-team en de heemkundeverenigingen en het bijwonen van regionale werkgroep Landschap.

Strategische Analyse Financiën

-50

-100

46

Knop

Scenario

Onderwerp

2024

2025

2026

2027

2028

-10

-10

-10

Het risico is dat de kwaliteit van Hilvarenbeek wordt aangetast omdat we niet alert reageren in uitvoering en beleid , die lokaal erg relevant zijn en er ook geen input gegeven kan worden in de regio op landschapsgerelateerde onderwerpen (Natuurbod, SRBT Aanvalsplan landschapselementen e.a.) Wij stellen voor beide functies te combineren omdat dit de vermindering van de kwetsbaarheid van beide functies ten goede komt en ook omdat beide onderdelen een raakvlak hebben met elkaar of elkaar kunnen versterken. 45.

x

x

46.

x

47.

x

Een verbeterplan voor de speelplaats van Kindcentrum de Driehoek In de wijk Gelderakkers is één speelvoorziening; de speelplaats bij de school Kindcentrum de Driehoek. Deze speelplaats wordt intensief gebruikt tijdens de schooluren maar ook daarbuiten. De schoolplaats is buiten de schooluren ook toegankelijk als speelplaats. De huidige conditie van de speelplaats laat, door het intensief gebruik, de bijbehorende mankementen zien. (zie jaarlijkse keuringsrapport Abos) De aanbouw van Gelderakkers 2 is in volle gang. In de bouwplannen is geen aparte speelgelegenheid opgenomen. Door de huidige staat en de komst van de nieuwe huizen wordt de druk en belasting op de huidige speelplaats vergroot. Diverse bewoners als het schoolbestuur hebben hun zorgen geuit over de speelplaats zelf en de mogelijkheden voor kinderen om in de wijk te kunnen spelen. Gelet op het huidige gebruik en het toekomstige gebruik de speelplaats verbeteren. Opstellen soortenmanagementplan (SMP) voor een ontheffing op de Wet Natuurbescherming In augustus heeft de Raad van State een uitspraak gedaan over het isoleren van woningen in relatie tot ecologisch onderzoek (uitspraak 202103977/1/R2). Bij isolatie-ingrepen aan de schil van de woning (zoals spouwmuur of dak) is er een verplichting om een ecologisch onderzoek uit te laten voeren.

De gemeente Hilvarenbeek heeft zich gecommitteerd aan het uitvoeren van de lokale aanpak van het Nationaal Isolatieprogramma. In dit programma worden er op grootschalig niveau woningen geïsoleerd. Als er geen SMP tot stand komt voor de gemeente Hilvarenbeek, kan er geen ontheffing op de Wet Natuurbescherming worden aangevraagd. Er kan dan niet snel en grootschalig worden geïsoleerd want elke woningeigenaar zal zijn eigen ecologische onderzoek moeten uitvoeren. Dit zal een (zeer) vertragende werking hebben op de opgave van het aardgasvrij worden van de gemeente Hilvarenbeek. De kosten voor het opstellen van het SMP bedragen naar verwachting € 150.000, verdeeld over 2024 en 2025. Daarna is er sprake van kosten voor monitoring over een periode van 10 jaar. Voor de kosten van het opstellen van het SMP is er dekking in de vorm van het aanwenden enerzijds voor € 50.000 de inzet van CDOKE middelen en anderzijds een te verwachten provinciale subsidie in 2025 van € 100.000. Energietransitie in Programma Duurzaamheid

Strategische Analyse Financiën

-75

-50 +50

-100 +100

-200

47

Knop

Scenario

Onderwerp In het Klimaatakkoord is afgesproken dat in 2050 alle woningen in Nederland van het aardgas zijn afgesloten. In de door de Raad vastgestelde Transitievisie Warmte is beschreven hoe wij dit de komende jaren gaan realiseren. Duidelijk is dat er de komende jaren enorm veel werk moet worden verzet. Om voor de komende jaren in ieder geval de basis op orde te hebben vragen wij om een. In 2025 zullen de middelen grofweg voor de volgende onderdelen worden aangewend: 1. 2. 3. 4.

48.

49.

x

x

x

2024

2025

2026

2027

2028

-110

-110

-110

+200

Gemeentebrede communicatie € 75.000 Herijken Transitievisie Warmte € 25.000 Wijkuitvoeringsplan voor één wijk met all electric aanpak € 50.000 Wijkuitvoeringsplan voor één wijk met alternatieve warmtebronaanpak € 50.000

Voor 2025 kan deze bijdrage gedekt worden uit de CDOKE middelen. Het is op dit moment nog onduidelijk of deze regeling in komende jaren wordt voortgezet en in welke vorm. De warmtetransitie is een grote opgave en we staan nog aan het begin. Daarom zal ook in de toekomst budget nodig zijn om de warmtetransitie “warm” te houden en te laten draaien. Onder de herijking van de paraplunota Duurzaam Hilvarenbeek, welke wij in januari 2025 inclusief uitvoeringsprogramma aan uw raad aanbieden, zullen wij de bestedingen verder concretiseren en bijsturen. Technische onderzoeken naar warmtebronnen aardgasvrije opgave Hilvarenbeek In 2050 heeft Nederland de doelstelling om van het gas af te zijn. We zullen onze huizen op een andere manier gaan verwarmen, met andere bronnen en technieken. Een mogelijke bron is water en de bijbehorende techniek is aquathermie. Uit eerder onderzoek in de gemeente Hilvarenbeek is door onderzoeksbureau DWA vastgesteld dat er potentie is voor aquathermie in gemeente Hilvarenbeek. We willen daarvoor een verdiepend onderzoek laten uitvoeren door een onderzoeksbureau. Dit gaat specifiek om een onderzoek naar Thermische Energie uit Oppervlaktewater (TEO) en Thermische Energie uit Afvalwater (TEA). Naar verwachting kan dit door eenzelfde bureau uitgevoerd worden.

Door zulk onderzoek uit te voeren, zal het duidelijk worden of aquathermie een mogelijkheid is om in de toekomst gebruik van te maken als alternatief voor aardgas. Een andere mogelijke bron is de aarde en de bijbehorende techniek is bodemenergie. Dit worden soms ook wel mini warmtenetten genoemd. Ook hiervoor willen we een onderzoek laten uitvoeren om t e verduidelijken of het een mogelijkheid is om in de toekomst gebruik van te maken. Op dit moment zijn er geen Rijkssubsidies of provinciale subsidies die dit soort onderzoeken kunnen dekken. U wordt daarom voorgesteld om deze onderzoeken te dekken uit de Reserve Duurzaamheid. Formatie: medewerker (beleidsadviseur) transitie Landbouw Er spelen diverse ontwikkelingen en integrale opgaven in het buitengebied. Als uitvoering van het collegeprogramma, de omgevingswet, de Omgevingsvisie en vanwege verschillende milieuopgaven dienen

Strategische Analyse Financiën

-65

-40

+105 -110

48

Knop

Scenario

Onderwerp

2024

2025

2026

2027

2028