Document · PDF

15 Begroting 2024 (3 boekwerk)

Gemeenteraad 9 november 2023, gemeente HilvarenbeekBij agendapunt: Raadsvoorstel tot vaststelling van de begroting 2024.40.825 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

Programma 3

1.3 Ondernemend Hilvarenbeek

Dit programma gaat over onze lokale economie. We bieden ruimte voor ondernemerschap en stimuleren en ondersteunen nieuwe initiatieven die passen bij de grootte van onze gemeente. We profileren ons als toeristisch-recreatieve gemeente met als kernwaarden natuur, groene ruimten, cultuur en erfgoed. Dit doen we samen met lokale en regionale partners. Dit programma bestaat uit één thema, dat we in dit hoofdstuk verder toelichten: 1. Lokale economie

Thema 1

Lokale economie

Onze ambities Binnen dit thema staat het versterken van de lokale economie centraal. Het Economisch Actieplan biedt houvast om – samen met het bedrijfsleven en belangenorganisaties – te werken aan onze ambities en doelstellingen. Het ondersteunen van het MKB en de maakindustrie in onze gemeente, o.a. via voldoende ontwikkelruimte, past in deze ambitie. Toerisme en recreatie zijn belangrijke dragers van onze lokale economie. We blijven daarom inzetten op het versterken van het toeristisch-recreatieve profiel van onze gemeente. We bieden ruimte voor ondernemerschap en ondersteunen en stimuleren nieuwe toeristisch-recreatieve initiatieven die passen bij het karakter en de grootte van onze gemeente. Wij zien bijvoorbeeld vaak agrarische bedrijven die willen omschakelen naar een toeristisch recreatieve onderneming. Activiteiten in 2024 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2024 uitvoeren Ambitie 1: we versterken de lokale economie 1. Uitwerken nieuw Economisch Actieplan In 2023 starten we met het uitwerken van een nieuw Economisch Actieplan (EAP), omdat het huidige EAP in 2023 afloopt. Hiervoor is € 15.000 in het Collegeprogramma opgenomen. Het nieuwe EAP bestaat uit een Economische Visie en een Uitvoeringsprogramma. Bij het opstellen van het nieuwe EAP hebben we vertraging opgelopen.

We gebruiken de tweede helft van 2023 en de eerste helft van 2024 om het plan vorm te geven. In het nieuwe EAP maken we een koppeling met bestaande visies en beleid. Denk bijvoorbeeld aan de Centrumvisie, de Omgevingsvisie en de toeristische beleidslijn. Zo voorkomen we dat we dingen dubbel doen. Andere onderwerpen die we meenemen in het nieuwe EAP zijn o.a. mogelijkheden voor optimalisatie van ruimtegebruik op bedrijventerreinen en het benutten van de mogelijkheden van plattelandsondernemingen. Het EAP biedt houvast om te werken aan onze ambities en doelstellingen, met als doel de lokale economie te versterken.

Ambitie 2: verder versterken toeristisch-recreatief profiel 2. We werken aan de uitvoering van de marketingstrategie 2030 In 2023 hebben we een marketingstrategie opgesteld. In 2024 gaan we aan de slag met de uitvoering hiervan. Dit doen we in samenwerking met ondernemers in de vrijetijdssector en Hilvarenbeek Infopunt (als onderdeel van Ondernemend Hilvarenbeek). Met de marketingstrategie 2030 hebben we als doel om Hilvarenbeek nog beter op de kaart te zetten als toeristisch-recreatieve gemeente. We blijven daarbij het merk ‘Het is hier Echt’ hanteren. 3. We ronden de toeristische beleidslijn af In 2022 begonnen we met het opstellen van een toeristische beleidslijn met als doel te duiden wat voor toeristisch-recreatieve initiatieven op welke plek wenselijk en kansrijk zijn en om initiatieven beter te kunnen beoordelen. In het samenlevingsakkoord is gevraagd om meer inzicht te krijgen in de gewenste aantallen en maximale omvang van toeristische initiatieven. Om hier invulling aan te geven voeren we in 2023 een druk- en draagkrachtanalyse uit. De resultaten van deze analyse voegen we – als verdieping – toe aan de toeristische beleidslijn. De toeristische beleidslijn – inclusief verdiepingsslag – leggen we in het eerste kwartaal van 2024 ter vaststelling aan u voor.

Vervolgens gaan we aan de slag met de aanbevelingen en sturingsinstrumenten om beter en eenvoudiger op het beleid te kunnen sturen. Afhankelijk van de gekozen sturingsinstrumenten hebben we in de toekomst mogelijk extra budget nodig voor de uitvoering hiervan. 4. We werken aan een plan van aanpak voor een mountainbikeroute Bij de behandeling van de Voorjaarsnota+ 2023 heeft u een motie ingediend. In deze motie draagt u het college op om – voor de begroting 2024 – samen met verenigingen en terrein eigenaren met een plan van aanpak te komen voor een mountainbikeroute en de kosten hiervoor in beeld te brengen. Het is niet mogelijk om vóór de begroting van 2024 met een plan van aanpak te komen. Dit is een uitgebreid traject waar bovendien expertise voor nodig is. Uit bestaande middelen van Team Economische Zaken, Recreatie en Toerisme starten we in Q4 2023 een traject waarin we met verenigingen en terreineigenaren haalbaarheid bepalen en met een plan van aanpak komen voor een mountainbikeroute. Afhankelijk van de resultaten hiervan hebben we in de toekomst waarschijnlijk extra budget nodig voor de aanleg van de route. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2023 in dit thema financieel landen.

Als de ontwikkeling ook al als activiteit is omschreven in deze begroting dan maken we hier een verwijzing naar. Ook de nieuwe ontwikkelingen met financiële effecten die we in deze begroting hebben doorgevoerd en in dit thema landen maken we hier inzichtelijk. Lokale economie ( x € 1.000) Saldi uitvoering bestaand beleid Mutaties Geen mutaties Saldi begroting 2024-2027

Lasten

Baten

402

134

Saldo 2024 -268

402

134

2025

2026

2027

-268

-270

-268

-270

Mutaties Binnen dit thema zijn er geen mutaties geweest.

Programma 4

1.4 Dienstverlenend Hilvarenbeek

Dit programma gaat over onze dienstverlening, over ons bestuur en over - bestuurlijke - samenwerking. We werken voortdurend aan het verbeteren van onze dienstverlening, waarbij wensen en behoeften van onze inwoners, ondernemers en instellingen leidend zijn. Om onze maatschappelijke opgaven als zelfstandige gemeente te realiseren, is samenwerking, met Goirle en Oisterwijk en binnen de Hart van Brabant regio noodzakelijk en wenselijk. Dit programma bestaat uit de volgende twee thema’s: 1. Dienstverlening 2. Bestuur en bestuurlijke samenwerking

Thema 1

Dienstverlening

Onze ambities Als kleine gemeente staan we dicht bij onze inwoner. Dit vinden we belangrijk; persoonlijke dienstverlening die betrouwbaar en beschikbaar is. Duidelijkheid, vindbaarheid en oprechte aandacht voor de inwoner is waar we voor staan. De wereld om ons heen verandert in een hoog tempo. Er zijn veel technologische veranderingen, wetgeving verandert, en inwoners hebben steeds hogere verwachtingen van ons als gemeente. Het is zaak hier als organisatie goed op voor te bereiden en te blijven ontwikkelen. We willen blijven ontwikkelen en verbeteren met als doel een uitstekende dienstverlener te zijn. Ook uw raad wil investeren in het verbeteren van de dienstverlening en heeft daarom het amendement Samenlevingsakkoord Verbeteren gemeentelijke dienstverlening aangenomen. Hiervoor ontwikkelen we ons als organisatie. Dit doen we onder andere door een herijking van ons programma organisatieontwikkeling: Samen Krachtig Vooruit. We hebben aandacht voor onze medewerker als mens en focussen op ontwikkelen van de organisatie. Dit alles met als doel een uitstekend dienstverlener te zijn voor onze inwoner. Duidelijkheid, samenwerking en aandacht voor de mens staat hierin voorop. Activiteiten in 2024 Komend jaar richten we ons binnen dit thema op de onderstaande activiteiten. Ambitie 1: De dienstverlening aan onze inwoners is betrouwbaar, persoonlijk en altijd beschikbaar 1.

Ontwikkelen n.a.v. nulmeting dienstverlening aan inwoners en ondernemers We starten in Q3 2023 met een nulmeting naar het huidige niveau van dienstverlening. Dit doen we met focus op onze kanalen (website, social media, telefoon, balie, receptie, mail, whats app en post) en bedrijfsprocessen. Eind 2023 wordt de nulmeting opgeleverd. Het verbeterplan wordt in Q1 2024

ontwikkeld. Voor het uitvoeren van de nulmeting is € 50.000 in 2023 opgenomen in het Collegeprogramma. Het verbeterplan zal in 2024 worden opgesteld. We benutten hiervoor het in 2023 begrootte budget. 2. Toename aanvragen reisdocumenten, Vanaf 2024 zal het aantal aanvragen voor een nieuw reisdocument flink toenemen. Bijna tien jaargeleden werd de geldigheidsduur voor paspoorten en identiteitskaarten voor volwassenen verlengd van vijf naar tien jaar. Vanaf 2024 zal daardoor het aantal aanvragen voor een nieuw reisdocument flink toenemen. We verwachten in 2024, tot en met 2028, tot 3.000 aanvragen per jaar. Eerdere jaren ging het nog om zo’n 600 aanvragen per jaar. Om hier uitvoering aan te kunnen geven is met de voorjaarsnota(+) 2023 € 48.000 per jaar extra formatie beschikbaar gesteld tot en met 2028. Deze kosten dekken we binnen de inkomsten uit leges. Ambitie 2: Onze digitale communicatie uitingen zijn voor iedereen helder, duidelijk en begrijpbaar 3. Gebruik digitale kanalen, sociale media en digitale toegankelijkheid Medio 2024 treedt de WMEBV (wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer) in werking. Deze wet biedt inwoners de mogelijkheid om via digitale kanalen zaken met ons te doen, kanaalkeuze daarbij is aan de inwoner.

Als gemeente moeten we de kanalen, in onderlinge samenhang, verder ontwikkelen zodat het voor de inwoner niet uitmaakt via welk kanaal een product of dienst wordt afgenomen. Tegelijkertijd moeten we hulp aan inwoners bieden die dit zelf niet kunnen. Communicatie via sociale media is, ook bij gemeenten, niet meer weg te denken. Daarbij is er steeds meer aandacht voor de veiligheid en risico’s verbonden aan dit gebruik. In 2023 is daarom het gebruik van TikTok op gemeentelijke devices door onze gemeenten verboden. Maar ook andere kanalen zijn niet onomstreden. Daarop ontwikkelen we beleid, waarbij we ook rekening houden met de communicatie naar en met onze inwoners. We richten onze digitale middelen zo in dat iedereen er gebruik van kan maken. De communicatie is helder en inclusief, iedereen kan meedoen, we passen onze documenten en formulieren aan zodat deze voor iedereen digitaal toegankelijk en helder zijn. We verbeteren continu onze digitale dienstverlening. Ambitie 3: Verkiezingen op een toegankelijke manier organiseren 4. Faciliteren van Europese Parlement verkiezingen Op donderdag 6 juni 2024 vinden de Europese Parlement verkiezingen plaats. Ook deze verkiezing is belangrijk voor onze democratie, de voorbereidingen daarvoor zijn al gestart.

We organiseren de verkiezingen om zoveel mogelijk inwoners in de gelegenheid te stellen om op een makkelijke en toegankelijke manier hun stem uit te brengen. Ambitie 4: Dienstverlening en digitaliseringsopgaven door nieuwe wetgeving 5. Implementatie nieuwe wetten m.b.t. digitalisering Door de Europese Commissie zijn 13 wetten vastgesteld die in 2026 geïmplementeerd moeten zijn. Deze wetten hebben een rechtstreeks gevolg op de digitaliseringsopgaven van gemeenten. Het gaat om digitale identiteiten, data-(platformen), artificiële intelligentie (AI), cybersecurity en nieuwe technische infrastructuren. Sommige wetten (zoals de AVG) zijn al in werking getreden, anderen moeten nog geïmplementeerd worden. Het aantal nieuwe wetten is dusdanig veel dat er een strategie nodig is. De VNG neemt hierin een regierol, heeft een impactanalyse gemaakt en maakt een inschatting voor de investeringen op lokaal niveau. Daarbij wordt aangesloten op waarden gedreven ambities, nl. 1) iedereen kan meedoen in het digitale tijdperk; 2) iedereen kan de digitale wereld vertrouwen; 3) iedereen heeft regie op het digitale leven; 4) een digitale overheid die waarden gedreven en open/transparant werkt voor iedereen. Deze waarden gelden ook voor onze gemeente en ons beleid

(i-Visie). De i-visie van de GHO-gemeenten en de Equalit-samenwerking is in 2023 herijkt en vertaald in GHO-beleid voor de komende jaren. Deze wetten leggen druk op onze gemeentelijke middelen, die moeten beschikbaar worden gesteld/zijn: deels door het Rijk, en deels door de gemeente zelf. Daarvoor wordt druk op het Rijk uitgeoefend. Op dit moment implementeren we o.a. de Wet Open Overheid (WOO), Wet Elektronische Publicatie (WEP), Singel Digital Gateway (SDG) en de Omgevingswet. De Wet Modernisering Elektrisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV), de nieuwe Archiefwet en Wet Aanpak Meervoudige Problematiek Sociaal Domein (WAMS) volgen in 2024. Waar mogelijk pakken we de implementatie in GHO- en Equalit verband op. Ambitie 5: Inwoners laten participeren 6. Democratische vernieuwing We werken aan democratische vernieuwing. We stimuleren initiatieven vanuit de samenleving en actieve betrokkenheid van inwoners. In 2023 vindt een analyse plaats waarbij de kracht en bijzonderheid van initiatieven in Hilvarenbeek onderzocht en in beeld worden gebracht. Als vervolg daarop staat 2024 vooral in het teken om een handelingsrepertoire voor het gemeentebestuur, de ambtelijke organisatie en direct betrokkenen bij initiatieven te kunnen duiden.

We stellen een democratiseringsagenda op waarin we aangeven welke instrumenten we gaan inzetten om de democratische vernieuwing vorm te geven en met een aantal gaan we al experimenteren in 2024. Voor democratische vernieuwing is € 130.000 beschikbaar gesteld vanuit het Collegeprogramma voor de jaren 2023-204, waarvan € 65.000 in 2024. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2023 in dit thema financieel landen. Als de ontwikkeling ook al als activiteit is omschreven in deze begroting dan maken we hier een verwijzing naar. Ook de nieuwe ontwikkelingen met financiële effecten die we in deze begroting hebben doorgevoerd en in dit thema landen maken we hier inzichtelijk. Dienstverlening ( x € 1.000) Saldi uitvoering bestaand beleid

LasSaldo Baten ten 2024 556 265 -291

2025

2026

2027

-291

-290

Mutaties voorjaarsnota(+) 2023 Autonome ontwikkelingen Daling inkomsten uit leges huwelijken (knop 8)

-15

Nieuwe ontwikkelingen Inzet van extra capaciteit door een toename van aanvragen reisdocumenten in de jaren 2024-2028 (knop 60) Dekking kostendekkendheid leges (knop 60)

-48

-47

664

311

-353

-352

Mutaties begroting 2024 Bijstelling kostendekkendheid leges 2024 Saldi begroting 2024-2027

Mutaties voorjaarsnota(+) 2023 Autonome ontwikkelingen Daling inkomsten uit leges huwelijken (knop 8) Inwoners die een huwelijk of partnerschap sluiten kunnen bij onze gemeente kiezen uit 3 vormen: • een volledige ceremonie op gemeentehuis of externe locatie • een verkorte ceremonie van max 15 minuten op het gemeentehuis • het gratis sluiten van het huwelijk of partnerschap op het gemeentehuis. Dit is mogelijk op 2 tijdstippen per week op maandag om 9 uur en 9.30 uur. Sinds 2022 neemt het aantal volledige en verkorte huwelijken/partnerschappen af en zien we een toename van het aantal gratis huwelijken/partnerschappen. We verwachten dat deze trend doorzet, waardoor we structureel minder inkomsten aan leges genereren de komende jaren. Nieuwe ontwikkelingen Inzet van extra capaciteit door een toename van aanvragen reisdocumenten in de jaren 2024-2028 (knop 60) Zie activiteit 2 van dit thema. Mutaties begroting 2024 Bijstelling kostendekkendheid leges 2024 Jaarlijks stellen we onze legestarieven voor het volgend jaar bij en maken we daarbij een berekening voor de kostendekkendheid. De totale opbrengsten mogen namelijk niet meer zijn dan de totale kosten. Ook nu hebben we de legestarieven 2024 bijgesteld en in deze begroting financieel vertaald. De financiële effecten landen binnen meerdere thema’s.

U neemt met het raadsvoorstel belastingverordeningen 2024 het besluit over de legestarieven 2024.

Thema 2

Bestuur en bestuurlijke samenwerking

Onze ambities We zijn een zelfbewuste en betrouwbare samenwerkingspartner die meedenkt en meedoet. We werken op verschillende niveaus samen met diverse lokale en regionale partners. Op strategisch niveau werken we samen in de regio ‘Hart van Brabant’. Op tactisch en operationeel niveau werken we samen met Goirle en Oisterwijk (GHO samenwerking). Een andere samenwerkingsvorm is de SRBT (Stedelijke regio Breda-Tilburg). We stellen ons hierin open en ondernemend op en werken in bestaande en nieuwe netwerken. Dit doen we vanuit een bestuurlijk gedragen visie, voor zowel GHO als regio Hart van Brabant die vertaald is naar een - strategische - uitvoeringsagenda voor duurzame samenwerking. We bouwen deze samenwerking verder uit. Uitgangspunten daarbij zijn: kleinschalig, overzichtelijk en efficiënt. Ander belangrijk uitgangspunt is dat we als gemeente zelfstandig blijven. Activiteiten in 2024 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2024 uitvoeren. Ambitie 1: versnellen, verbreden en verdiepen samenwerking met Goirle en Oisterwijk 1. Versterken van onze visie op de GHO samenwerking De samenwerking tussen de gemeenten Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk (GHO) startte in 2015 met als uitgangspunt: slim samenwerken om zelfstandig te blijven. Op dit moment bereiken we de grenzen van de vrijblijvendheid.

We zoeken de juiste vorm om verder te gaan, kwaliteit te boeken, kosten te besparen, onze kwetsbaarheid te verminderen en kansen voor medewerkers te creëren. In 2023

starten we met oriënteren en versterken we onze visie om vanaf 2024 te intensiveren op uitvoering. In het Collegeprogramma is hier € 25.000 per jaar voor de jaren 2023 en 2024 voor opgenomen. Ambitie 2: Uitbreiden en verdiepen samenwerkingsverbanden 2. We hebben grip op uitvoering geven aan de regionale kernagenda. 2024 wordt het tweede jaar dat we werken met de kernagenda. Belangrijk voor 2024 is monitoring hierop om inzichtelijk te maken wat de status is van de met elkaar besproken ambities. Daarnaast is het van belang kritisch te zijn op uitvoering van de zienswijze die we regio Hart van Brabant hebben meegegeven m.b.t. de begroting 2024. Namelijk: we vragen buiten de begroting om geen financiële middelen t.b.v. uitvoering kernagenda. 3. Verkenning uitbreiden samenwerking naar omliggende regio’s De afgelopen jaren richtten we ons vooral op samenwerking met onze verbonden partijen en GHO. De komende jaren verbeteren we de banden met de omliggende regio’s als de Belgische Kempen, Nederlandse Kempen, Eindhoven en omgeving. In 2024 bepalen we uitgangspunten voor samenwerking voor een door Hilvarenbeek. Hierop volgend verkennen we de mogelijkheid tot verdieping/versnelling van de huidige samenwerkingsverbanden of uitbreiding van de samenwerking met andere partners.

Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2023 in dit thema financieel landen. Als de ontwikkeling ook al als activiteit is omschreven in deze begroting dan maken we hier een verwijzing naar. Ook de nieuwe ontwikkelingen met financiële effecten die we in deze begroting hebben doorgevoerd en in dit thema landen maken we hier inzichtelijk. Bestuur en bestuurlijke samenwerking ( x € 1.000) Saldi uitvoering bestaand beleid Mutaties voorjaarsnota(+) 2023 Taakstellingen Bijdrage verbonden partijen (knop 85)

Saldi begroting 2024-2027

2025

2026

2027

Saldo 2024 -1.527

-1.412

-1.352

-10

1.567

-1.537

-1.422

-1.362

Lasten

Baten

1.557

Mutaties voorjaarsnota(+) 2023 Taakstellingen Bijdrage verbonden partijen (knop 85) We zien dat de bijdragen aan verbonden partijen steeds verder stijgen. We zien ook geen mogelijkheden om op korte termijn te besparen op onze verbonden partijen waardoor we deze taakstelling in kunnen vullen.

Hoofdstuk 5

1.5 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

In dit hoofdstuk gaan we in op de algemene dekkingsmiddelen en de post onvoorzien. Dit betreft met name onze vrij besteedbare baten, zoals lokale heffingen en de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Overhead en vennootschapsbelasting behandelen we in het volgende hoofdstuk. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Lokale heffingen De volgende lokale belastingen zijn vrij besteedbaar en zijn daarom onderdeel van dit hoofdstuk: - onroerendezaakbelastingen - forensenbelasting - toeristenbelasting - precariobelasting (voor gebruik van gemeentelijke gronden of de ruimte erboven) - vermakelijkhedenretributie Meer over de lokale heffingen in 2023 leest u in de paragraaf ‘Lokale heffingen’. Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Meicirculaire 2023 In de begroting 2024 hebben we de uitkomsten van de meicirculaire 2023 verwerkt. We begroten in 2024 ruim € 27,0 miljoen aan inkomsten uit het gemeentefonds. Begrotingsrichtlijn provincies voor de jeugdzorg Met RIB 2023-63 informeerden wij u over de uitkomsten van de meicirculaire met daarin ook de stand van zaken met betrekking tot de stelpost jeugdzorg. Inmiddels hebben de provincies een richtlijn bepaald over het omgaan hiermee.

In de meerjarenbegroting 2024 – 2027 mogen de gemeenten ervan uitgaan dat ze de middelen van de hervormingsagenda jeugd volledig krijgen en dat de besparingen van de rijksmaatregelen volledig worden gehaald. Wat betreft de middelen van de hervormingsagenda voor de jaren 2024 en 2025 heeft het rijk die toegekend via de reguliere algemene uitkering en hebben we die ook als zodanig met de uitkomsten van de meicirculaire verwerkt. Voor de jaren daarna hebben we een stelpost opgenomen conform de richtlijn van de provincie. In 2026 een bedrag van € 212.000 en 2027 een bedrag van € 130.000. Wat betreft de besparingen door rijksmaatregelen – die tot uitgavenbesparingen moeten leiden bij de gemeenten- hebben we een besparingsstelpost opgenomen van € 200.000 vanaf 2025. In beginsel past het Rijk bij mochten gemeenten tekortkomen. Toch vormt het een klein risico, omdat het Rijk niet bijpast als gemeenten zich bijvoorbeeld onvoldoende inzetten om besparingen te realiseren.

Stelpost afrekening BTW-compensatiefonds Met RIB 2023-63 informeerden wij u over de uitkomsten van de meicirculaire met daarin ook de introductie van een stelpost afrekening BTW-compensatiefonds. Deze komt voor uit het volgende. Jaarlijks vindt vooraf een inhouding plaats op het gemeentefonds gelijk aan het bedrag wat naar verwachting door de gemeenten gedeclareerd wordt via het BTW-compensatiefonds. Bij de septembercirculaire van enig jaar wordt de verwachting door het rijk bijgesteld. De provincie als toezichthouder staat het toe een stelpost op te nemen in de begroting in relatie tot de jaarlijkse uitname. Deze mag maximaal gelijk zijn aan het bedrag wat het rijk bij nacalculatie terugstort in het gemeentefonds van het lopende jaar. De terugstorting is gelijk aan het verschil tussen de oorspronkelijke uitname en de daadwerkelijk benodigde uitname van enig jaar voor de compensatie van BTW. De provincie dringt er wel op aan voorzichtigheid in acht te nemen bij het ramen van de ruimte onder het BCF-plafond gezien de fluctuaties van jaar tot jaar. De afgelopen 5 jaren is telkens een bedrag in het gemeentefonds teruggestort. We nemen nu een stelpost op aan inkomsten die ongeveer 50% van de teruggave over 2022 bedraagt. Dit komt neer op een stelpost van € 100.000 die we aan extra algemene uitkering ramen vanaf 2024.

Septembercirculaire 2023 Volgens onze gedragslijn verwerken we de meicirculaire in de begroting. Over de effecten van de septembercirculaire informeren we u met een RIB. De effecten verwerken we met de najaarsnota in onze begroting. Treasury (financiering en beleggingen) Financiering Het renteresultaat bestaat uit het verschil tussen de daadwerkelijk te betalen en te ontvangen rente en de aan de exploitatie toegerekende rente. In paragraaf 4 van deze begroting gaan we verder in op onze financiering. Aandelen (dividend) We hebben aandelen ‘NV Bank voor Nederlands Gemeenten (BNG)’ waar we jaarlijks dividend over ontvangen. Voor het dividend 2023, uitgekeerd in 2024, houden we rekening met € 40.000. We hebben ook nog aandelen van Brabant Water NV. Over deze aandelen ontvangen gemeenten geen dividend. aantal aandelen waarde*) NV Bank voor Nederlandse Gemeenten (dividend 2020) 23.510 € 58.775 Brabant Water NV 13.166 € 1.316 *) deelnemingen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs of duurzaam lagere waarde.

Overige baten en lasten De overige baten en lasten binnen dit hoofdstuk bestaan uit een stelpost voor prijs- en salariscompensaties. We lichten deze onderdelen hieronder nader toe. Prijs-, volume- en looncompensatie De meerjarenramingen in de begroting stellen we in beginsel op basis van constante prijzen en lonen op. Wel houden we rekening met cumulatieve prijs-, volume- en looncompensaties. Hiervoor nemen we een stelpost op in onze begroting en meerjarenraming. Als we - via de Algemene uitkering - meer of minder inkomsten krijgen van het Rijk voor prijs- en looncompensaties dan passen we deze stelpost in onze begroting hierop aan. Prijs- en looncompensaties die we doorvoeren in onze begroting dekken we uit deze stelpost.

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ( x € 1.000) Saldi uitvoering bestaand beleid Mutaties voorjaarsnota(+) 2023 Autonome ontwikkelingen Voorlopige prognose meicirculaire en indexaties (knop 1) Aantal bezwaren WOZ (knop 9) Onderhoudsronde functieboek (knop 10) Dekkingsmaatregelen Verhoging plafond vermakelijkhedenretributie (knop 80) Extra indexering OZB (knop 81) Terugdraaien ‘Voorlopige dekking ‘ravijnjaar 2026’ met overschotten voorgaande jaren (knop 82) Bevriezing tarieven toeristen- en forensenbelasting jaar 2023 (knop 83) Mutaties begroting 2024 Krediet Doelakkers aansluiten op krediet passend bij scenario 2 Saldi begroting 2024-2027

Lasten Baten Saldo 2024 2025 2026 2027 129 33.754 33.625 33.951 31.947 31.582

-292

-213

-149

-194

10 75

0 0

-10 -75

395

150

-150

214 33.917

33.703 34.258 32.018 31.656

Mutaties voorjaarsnota(+) 2023 Autonome ontwikkelingen Voorlopige prognose meicirculaire en indexaties (knop 1) We hebben met de voorjaarsnota(+) een eerste prognose gemaakt van de effecten van de meicirculaire en de loon- en prijsindexeringen. Dit hebben we gedaan omdat de meicirculaire niet meer meegenomen kon worden in het proces van de voorjaarsnota(+). De effecten van de definitieve meicirculaire hebben we uiteindelijk wel in deze begroting verwerkt. Aantal bezwaren WOZ (knop 9) Het aantal Woz bezwaren via commerciële bureaus is toegenomen. Vorig jaar lag het aantal bezwaren nog onder de 300. In 2023 zijn er al meer dan 600 bezwaren ingediend. Niet alleen stijgen hierdoor de bezwaar- en beroepskosten. Ook zijn we hier intern meer capaciteit aan kwijt voor de afhandeling. We hebben hiervoor € 10.000 begroot, maar verwachten dat de kosten uitkomen op € 20.000. Onderhoudsronde functieboek (knop 10) In 2022 is een onderhoudsronde van het functieboek opgestart. Periodiek wordt middels een onderhoudsronde bekeken of functiebeschrijvingen nog juist zijn en de huidige inpassingen in de generieke functies nog correct zijn en passen bij eventuele inhoudelijke veranderingen binnen een functie. 53

Daarnaast is het belangrijk dat functiebeschrijvingen op orde zijn, om de technische omzetting naar HR21 juist en soepel te laten verlopen. Resultaat van de laatste onderhoudsronde en omzetting naar HR21 is dat voor verschillende functies een hogere inpassing wordt voorgesteld. Daarmee leiden deze inpassingsadviezen tot een hoger salaris van bepaalde medewerkers. De besluitvorming ten aanzien van deze inpassingsadviezen is nog niet definitief. Vooruitlopend op definitieve besluitvorming is de inschatting dat dit de volgende kosten met zich meebrengt welke niet zijn gedekt: • Jaarlijkse kosten van als gevolg van extra loonkosten door de hogere salarisinpassingen. • Een aantal medewerkers heeft hierdoor met terugwerkende kracht recht op een hoger salaris en zij ontvangen hiervoor een nabetaling. Dekkingsmaatregelen Verhoging plafond vermakelijkhedenretributie (knop 80) Met de Beekse Bergen zijn afspraken gemaakt dat het plafond op de vermakelijkhedenretributie verhoogd wordt, onder voorwaarden, met € 60.000. Op deze wijze ontvangen we ook vermakelijkhedenretributie van de bezoekers van de grote evenementen op het terrein van de Beekse Bergen. Extra indexering OZB (knop 81) Jaarlijks indexeren we het OZB-tarief. Voor het OZB-tarief corrigeren we stijgingen of dalingen van de WOZ-waarde waarover we het OZB-tarief berekenen. De netto indexatie van de OZB bedraagt jaarlijks 2,25%.

We zien dat de afgelopen 2 jaar de inflatie veel hoger is dan de indexatie waar we jaarlijks mee rekenden. In april 2022 was de inflatie 9,6% t.o.v. een jaar eerder. In april 2023 was dat 5,2% volgens de voorlopige cijfers CBS. Daarmee komt de inflatie over deze 2 jaren 10% hoger uit dan onze standaard indexatie. We zien dat onze gestandaardiseerde OZB-tarieven volgens Coelo vooral voor niet-woningen in vergelijking met omliggende gemeenten lager liggen. Dit voor is woningen in mindere mate. We stellen daarom voor de OZB-tarieven eenmalig in 2024 voor niet-woningen te verhogen met 26,5% en voor woningen met 1,5% bovenop de reguliere indexatie van 2,25%. Dit levert een structureel voordeel op van zo’n € 390.000, waarvan € 353.000 van niet-woningen en € 42.000 van woningen. Ons financieel kader vanaf 2026 start met een structureel financieel nadeel. Het Rijk compenseert ons onvoldoende. Ambities waarvoor structureel extra middelen benodigd zijn moeten we dus zelf bekostigen. Om structureel te kunnen investeren in onze samenleving zien we een OZB-verhoging als noodzakelijk dekkingsmaatregel in plaats van nu te bezuinigen of te herprioriteren. Dit is nodig om voorzieningen overeind te houden, de kwaliteit van onze dienstverlening verder te versterken en in contact te staan met onze samenleving.

Het college ziet de noodzaak om met de raad een traject uit te stippelen om na de begroting 2024 verder af te spreken hoe we omgaan met onze financiën op de lange termijn. Terugdraaien ‘Voorlopige dekking ‘ravijnjaar 2026’ met overschotten voorgaande jaren (knop 82) In de begroting 2023 hebben we jaar 2026 met incidentele middelen gedekt. We hebben dat gedaan door een positief saldo van € 150.000 te verschuiven van jaar 2025 naar jaar 2026. Deze incidentele dekking past niet meer binnen de financiële uitgangspunten van deze voorjaarsnota. Daarom kiezen we er voor dit terug te draaien. Begrotingsjaar 2027 is met deze voorjaarsnota voor het eerst zichtbaar. Het is een kopie van begrotingsjaar 2027. Daarom moeten we dit begrotingstechnisch ook in 2027 corrigeren. Bevriezing tarieven toeristen- en forensenbelasting jaar 2023 (knop 83) Vorig jaar hebben wij een brede evaluatie over toeristen- en forensenbelasting uitgevoerd. Hiermee wilden we inzicht krijgen in hoe het bestaande systeem van toeristen- en forensenbelasting uitpakt.

Om een beeld te krijgen over wat goed gaat en wat we kunnen verbeteren aan het bestaande systeem, hielden we in het voorjaar van 2022 een enquête onder alle toeristisch recreatieve ondernemers in onze gemeente. Over de resultaten van deze enquête voerden we in september 2022 een gesprek met diverse belanghebbenden. De uitkomsten van de brede evaluatie hebben wij verwerkt in een rapportage met daarin een aantal aanbevelingen. Deze rapportage vindt u hier en hebben wij als onderdeel van de belastingverordeningen in december 2022 gedeeld met uw raad. Tijdens de behandeling van de belastingverordeningen heeft het college van B&W toegezegd om de aanbevelingen uit de rapportage op te pakken en hier met de voorjaarsnota op terug te komen. Het gaat om vier categorieën aanbevelingen: 1. Hoogte van tarieven en timing 2. Vrijstelling kinderen 3. Communicatie en transparantie over bestedingen van de inkomsten toeristenbelasting 4. Alternatieve financieringsvormen om de bestedingen van te betalen Over deze aanbevelingen zijn wij op 17 april opnieuw met de belanghebbenden in gesprek gegaan. 1. Tarieven en timing Algemene deler bij de eerste categorie was dat de tarieven toeristenbelasting op dit moment te hoog zijn. Een passender tarief is het gemiddelde regionale tarief.

In een vergelijking met de regio zoals in onderstaande tabel te zien constateren we dat we als gemeente boven het regionale gemiddelde zitten. In onze begroting is tot en met 2025 nog een verhoging van 17% opgenomen. We constateren ook dat het aantal overnachtingen zijn toegenomen. Daardoor is de verhoging voor de jaren 2024 en 2025 niet nodig om dezelfde opbrengsten binnen te halen. We stellen daarom voor de tarieven te bevriezen tot en met 2026. Op deze manier groeien we de komende jaren naar het regionale gemiddelde tarief toe. Dit heeft geen effect voor onze begroting. Door langdurige afspraken te maken hebben de ondernemers ook duidelijkheid voor de komende jaren. Regionale vergelijking 2023 Gemeente Hilvarenbeek Gemiddelde excl. gemeenten met % methode: Gemiddelde excl. grote steden en % methode:

Hotel € 2,65 € 2,30 € 1,96

Mobiel onderkomen camping € 2,15 € 1,71 € 1,70

Mobiel onderkomen mini-camping € 1,90 € 1,65 € 1,62

2. Vrijstelling kinderen Zowel uit eerder onderzoek als ook de bijeenkomst van 17 april concluderen we dat een vrijstelling voor kinderen geen prioriteit heeft. Ondernemers achten het van belang dat er een duidelijk toeristisch recreatief profiel wordt opgesteld. Daaruit kan dan geconcludeerd worden of hier een vrijstelling voor kinderen wel of niet bij aansluit. 3. Transparantie over bestedingen en; 4. Alternatieve financieringsvormen Eind dit jaar leggen we een nieuwe marketingstrategie aan u voor. Hierin nemen we de aanbevelingen m.b.t. transparantie over bestedingen en alternatieve financieringsvormen mee. Mutaties begroting 2024 Krediet Doelakkers aansluiten op krediet passend bij scenario 2 Eerder zijn in RIB 2021-93 drie scenario’s geschetst. Het College heeft scenario 1 voorgesteld. De raad heeft uiteindelijk met een amendement scenario 2 gekozen. De genoemde last van € 168.000 die past bij scenario 2 is ook in de begroting verwerkt. Het kredietbedrag uit het amendement correspondeert alleen niet met het kredietbedrag dat aansluit bij scenario 2. In het amendement wordt namelijk het kredietbedrag genoemd dat bij scenario 1 hoort. Het kredietbedrag van € 7,5 miljoen hebben we in onze begroting verwerkt omdat het amendement daar op toe ziet. Op een later moment is

het kredietbedrag geïndexeerd met € 900.000, waardoor nu een investeringskrediet in de begroting staat van € 8,4 miljoen. Door het kredietbedrag aan te laten sluiten op scenario 2, dus € 5,9 miljoen inclusief de indexering van € 900.000, komen we uit op een investeringskrediet van €6,8 miljoen. In onze begroting kunnen we dan rekening houden met € 1,6 miljoen minder investeringskosten waarover we rente moeten bereken. Dit levert een structureel voordeel op van € 48.000 vanaf 2027. Eerder is ook in de auditcommissie bij het project toegelicht dat het vastgestelde bedrag van € 8,4 miljoen gebaseerd is op verkeerde uitgangspunten. Ook is toen toegelicht dat in het investeringskrediet nog geen rekening is gehouden met o.a.: - De inrichting openbare ruimte - Een nieuwe gymzaal - Kosten voor tijdelijke huisvesting - Eventuele extra indexaties Het College komt nog met een raadsvoorstel voor de autorisatie van een definitief investeringskrediet.

Hoofdstuk 6

1.6 Overhead en VPB

Dit hoofdstuk gaat over de overhead van de gemeente Ook gaat het over de vennootschapsbelasting die we betalen over winstgevende ondernemingsactiviteiten.

Overhead en VPB Overhead De baten en lasten van onze overhead worden, zoals verplicht door het BBV, centraal geraamd onder een afzonderlijk hoofdstuk. Deze eenduidige systematiek maakt een betere vergelijking met andere gemeenten mogelijk. Om te voorkomen dat er verschillen ontstaan in de systematiek wordt een algemene definitie van overhead voorgeschreven. Overhead: alle kosten die samenhangen met sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces.

In de beleidsprogramma’s vinden de primaire processen plaats. Dit zijn de activiteiten die onze externe klanten direct dienen. Uitgangspunt is dat kosten zoveel mogelijk worden toegerekend aan de activiteiten uit de beleidsprogramma’s. De salarislasten van onze medewerkers - die direct bijdragen aan een primair proces - verantwoorden we bijvoorbeeld in de beleidsprogramma’s. Uiteraard behoren ook de kosten van onder andere onderhoud van de openbare ruimte, zorg en het subsidiebeleid tot de primaire processen, en dus tot de beleidsprogramma’s. Overhead zijn de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces. Daarbij kunt u denken aan kosten voor leidinggevenden, personeel van stafafdelingen en algemene personeelskosten zoals het opleidingsbudget. Maar overhead omvat niet alleen personeel. Naast loonkosten bevat de overhead bijvoorbeeld ook de huisvesting van het gemeentehuis met kosten voor schoonmaak, verzekeringen en energie. Ook ICT, het archief en kosten voor organisatieontwikkeling zijn ondersteunend aan de primaire processen. Meer over de algemene bedrijfsvoering leest u ook terug in de paragraaf bedrijfsvoering van deze begroting.

Vennootschapsbelastingplicht Sinds de invoering van de wet ‘modernisering Vennootschapsbelastingplicht (Vpb) in 2016 voor overheidsondernemingen’ geldt voor ons een VPB-plicht voor het cluster Grondexploitaties én het cluster Afval opbrengst recycleerbare reststromen. Op basis van een beoordeling van de gegevens inzake opbrengsten en toerekenbare kosten van de zonnepanelen blijkt dat deze activiteit structureel verlieslatend is.

Lasten

Saldi uitvoering bestaand beleid

6.859

Saldo 2025 2024 161 -6.699 -6.691

Baten

2026

2027

-6.585

-6.568

Mutaties voorjaarsnota(+) 2023 Autonome ontwikkelingen Verzekeringsmakelaar (knop 11) Budget voor inhuur bij ziekte en vervanging medewerkers (knop 13)

-15

100

-100

Goed en aantrekkelijk werkgeverschap (knop 59)

-71

-69

-60

-53

Software ontwikkelingen (knop 64) Wet Elektronische publicatie (WEP) en Archiefwet (knop 65.1) Dekking rijksinkomsten (knop 65.2) Capaciteit informatieadvies om opgaven te vertalen in visie en uitvoering (knop 67) Inrichting en functioneel beheer zaaksysteem (knop 70)

-20

-19

-75

-43

Rechtmatigheidsverantwoording (knop 71)

-15

Uitvoering financieel beheer K80 (knop 72.1)

-10

Dekking bijdrage K80 (knop 72.2)

Versterken inkoopadvies (knop 73)

-29

Advisering Communicatie (knop 74)

-90

Financiële advisering en ondersteuning (knop 75)

-70

Verzekeringen (knop 84)

-20

Processen efficiënter inrichten (knop 86)

-63

-85

-9

-10

-14

-20

190 -7.343

-7.380

-7.179

-7.105

Nieuwe ontwikkelingen

Taakstellingen

Mutaties begroting 2024 Bijdrage Equalit: extra investeringen beveiliging ICTsystemen en -hardware. Doorschuiven investeringen vervoersmidddelen van 2026 naar 2027 Actualisatie gebouwenbeheer Saldi begroting 2024-2027

7.532

Mutaties voorjaarsnota(+) 2023 Autonome ontwikkelingen Verzekeringsmakelaar (knop 11) Verzekeringspremies zijn de afgelopen jaren sterk gestegen. Momenteel is een verzekeringsmakelaar voor al onze verzekeringen aan het onderzoeken hoe we de kosten toch kunnen indammen. Deze verzekeringsmakelaar kost € 15.000 per jaar voor 2023 en 2024. We verwachten niet dat de verzekeringsmakelaar op korte termijn kan zorgen voor een verlaging van de lasten waaruit deze kosten gedekt kunnen worden. Wel verwachten we dat de verzekeringsmakelaar met zijn expertise hogere kosten kan voorkomen. Budget voor inhuur bij ziekte en vervanging medewerkers (knop 13) Gedurende het jaar komen er situaties voor waarbij medewerkers in dienst, moeten worden vervangen door middel van het inhuren van tijdelijke medewerkers als gevolg van uitval door ziekte of zwangerschap. In onze begroting is daarvoor een budget opgenomen van € 50.000. De werkelijke kosten liggen hoger. De afgelopen drie jaar was er gemiddeld € 200.000 aan kosten voor vervanging bij ziekte/zwangerschapsverlof (bovenop de inkomsten hiervoor van het UWV).

Ook bij het inhuren vanwege een vacature die niet meteen ingevuld kan worden, is het budget binnen de begrote loonkosten vaak ontoereikend doordat inhuurtarieven hoger zijn, ook al beperken we het aantal uur van de inhuur zoveel mogelijk en huren we zelden iemand in ter vervanging van het volledig aantal weggevallen uren. Omdat we pas bij het vaststellen van de jaarlijkse voorjaarsnota over het extra benodigde budget kunnen beschikken, is het moeilijk te voldoen aan de rechtmatigheidseis dat budget al toegekend en beschikbaar moet zijn in de begroting. We stellen daarom voor om een werkbudget voor de extra kosten van de inhuur zoals hier beschreven, structureel in de begroting op te nemen. De afgelopen jaren was het tekort dat we melden in de voorjaarsnota gemiddeld € 180.000. We nemen daarom een extra inhuurbudget op in onze begroting om hierop te anticiperen. Kanttekening hierbij is dat dit jaar het tekort door ziekte en vervanging medewerkers groter is dan het gemiddelde de afgelopen jaren. Nieuwe ontwikkelingen Goed en aantrekkelijk werkgeverschap (knop 59) Goed en aantrekkelijk werkgeverschap is belangrijk, helemaal in deze krappe arbeidsmarkt. Dit is belangrijk voor het aantrekken van nieuw personeel, maar zeker ook voor het behoud van onze huidige medewerkers.

We investeren daarom in hybride werken, de bedrijfsgezondheidszorg, vitaliteit en werving bij openstaande vacatures. Software ontwikkelingen (knop 64) Jaarlijks updaten leveranciers hun software op kleine onderdelen aan of stellen een module beschikbaar die onze bedrijfsvoering of dienstverlening verbeteren (bv. zoekmachine op interne kennisbank of smoelenboek raad). Hierin is in de begroting onvoldoende voorzien. We nemen daarom jaarlijks € 20.000 extra op in onze begroting. Daarnaast worden we waarschijnlijk de komende jaren geconfronteerd met een flinke kostenstijgingen op onze software. Dit kan oplopen tot jaarlijks €60.000 aan extra kosten. De ICT-wereld is in een rap tempo aan het verSAASen. Dit is een ontwikkeling waarbij leveranciers software alleen nog maar aanbieden welke via internet gebruik kan worden. De software as a service (Saas) staat in de cloud. Dit biedt voordelen (uitgebreide kennis van de applicatie) maar zeker ook nadelen zoals een verhoging van leveranciers-afhankelijkheid en extra hostingkosten. We ervaren de laatste maanden al dat zowel de incidentele kosten (omzetten naar SAAS) als structurele kosten voor software sterk stijgen. Vaak gaat het om een opslag van 20% en soms tot 40% ten opzichte van de huidige onderhouds- en gebruikskosten. Hierin hebben de gemeentelijke afnemers niet voorzien, terwijl het een niet te stoppen ontwikkeling is.

Door middel van convergentie, harmonisatie en samenwerking in GHO- en Equa-

lit-verband zoeken we naar een financieel voordelige invulling is onvermijdelijk. Wat de exacte omvang daarvan zal zijn is nog niet bekend. We stellen hiervoor samen met de Equalit-gemeenten een plan op. Wet Elektronische publicatie (WEP) en Archiefwet (knop 65) Vanaf 1 juli 2023 zijn wij verplicht om documenten zoals bekendmakingen, vergunningen, beschikkingen, kennisgevingen ook digitaal (naast fysiek) en anoniem (vanwege privacy) ter inzage te leggen/te publiceren. Om dit zo efficiënt mogelijk te doen richten we dit proces geautomatiseerd in om de juiste publicaties informatie uit te wisselen. We dekken de kosten uit hiervoor beschikbaar gestelde rijksgelden.

Capaciteit informatieadvies om opgaven te vertalen in visie en uitvoering (knop 67) Op het gebied van informatiemanagement komt veel op ons af. Denkt u aan nieuwe wet- en regelgeving, informatiebeveiliging, digitale volwassenheid, datagedreven werken, outsourcing en hybride werken. Europa heeft 13 digitale wetten vastgesteld die rechtstreeks impact hebben op de digitaliseringsopgave van gemeenten. De huidige capaciteit voor informatieadvies op deze transformatie is onvoldoende. Een informatieadviseur is in staat om de vertaling van de transformatie naar onze processen, dienstverlening en bedrijfsvoering te maken. We hebben in ieder geval tijdelijk extra capaciteit nodig. Dit kost jaarlijks € 75.000. Wat dit structureel voor ons gaat betekenen is nog niet duidelijk, maar om de ontwikkelingen o.a. naar een visie, beheerplan en uitvoering ‘te vertalen’ hebben we capaciteit nodig. Medio 2024/2025 wordt duidelijk of structurele inzet nodig is. Inrichting en functioneel beheer zaaksysteem (knop 70) • Doorontwikkelen inrichting van zaaksysteem Voor de doorontwikkeling van ons nieuwe zaaksysteem (Onegov) hebben we ondersteuning nodig. De 1e fase van de implementatie van Onegov is in het afrondende stadium. We gaan dit jaar ook over naar fase 2 waarbij de nadruk ligt op digitaal samenwerken. Daarvoor zijn we een doorontwikkeltraject met andere Equalit-gemeenten aangegaan.

Alle wensen/verbeteringen van onze gebruikers zijn in kaart gebracht en geprioriteerd voor 2023. Om dit uit te voeren blijkt dat extra ondersteuning nodig is; dit pakken we daarom samen met de leverancier op. Om te zorgen dat we de ontwikkelingen door kunnen voeren worden hier middelen voor aangevraagd, dit was niet opgenomen in het implementatietraject. • Functioneel beheer zaaksysteem Voor een goed werkend beheersysteem is structureel functioneel beheer op de applicatie nodig. De beheerder zorgt dat het zaaksysteem goed functioneert, mede op basis van de organisatie- en gebruikersbehoefte. Tot nu toe nam Equalit dat, vooral technisch, voor haar rekening. Maar functioneel ondersteunen bleef ruim achter, mede door de grotere afstand tot de gebruikers (-organisatie) en onvoldoende kennis van de gemeentelijke diensten. Dit kwam de kwaliteit en dienstverlening niet ten goede. Vanuit onze GHO-visie hebben we bepaald dat we, voor een goed rendement, deze taken in nabijheid van de medewerkers en organisatie moeten voeren. Voor Onegov doen we dit door samenwerking in GHO-verband op. Voor 2023 en 2024 hebben we incidentele middelen beschikbaar om in 0,5 fte te voorzien, vanaf 2025 is deze formatie structureel nodig. Rechtmatigheidsverantwoording (knop 71) Vanaf 2023 is het college verantwoordelijk voor de rechtmatigheidsverantwoording.

Nu verstrekken externe accountants een controleverklaring met een oordeel inzake getrouwheid en rechtmatigheid bij de jaarrekeningen van gemeenten. Met de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording wijzigt dit. Het college geeft dan een rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Daarmee valt de rechtmatigheidsverantwoording onder het getrouwheidsoordeel van de accountant. De accountant kijkt dus nog wel of de rechtmatigheidsverantwoording ‘juist’ is. De organisatie is niet voldoende 60

uitgerust om de werkzaamheden die nodig zijn voor de rechtmatigheidsverantwoording adequaat uit te voeren. Het gaat met name om de vereiste kennis en het ervaringsniveau om risicoanalyse te maken en daar een intern controleplan op in te richten. We nemen hiervoor € 15.000 extra op in onze begroting voor de jaren 2024 en 2025 om daar invulling aan te kunnen geven met externe expertise. Mogelijk dat vanaf 2026 dit door de interne organisatie opgepakt kan worden. We gaan ervan uit dat voor het uitvoeren van de controles nu nog wel voldoende kennis en capaciteit aanwezig is. Dit kan veranderen door verdergaande verantwoordingsvereisten. Uitvoering financieel beheer K80 (knop 72) Wij zijn vanaf 2023 verantwoordelijk voor de financiële portefeuille van de K80. Enerzijds betekent dit dat we aan zet zijn om de informatiedeling binnen en belangenvertegenwoordiging vanuit de K80 te organiseren op het financieel vakgebied. Anderzijds gaan we het financieel beheer van de K80 voeren. Dit betekent dat we de financiële administratie gaan voeren en de begroting, jaarstukken en financiële tussentijdse rapportages opstellen. Voor het financieel beheer is extra capaciteit benodigd. We gaan uit van een kostenpost van € 10.000. De kosten die hiermee gemoeid zijn worden gedekt uit een jaarlijkse bijdrage vanuit de K80.

Versterken inkoopadvies (knop 73) Voor het begeleiden van onze inkooptrajecten willen we in GHO-verband het inkoopbureau meer inzetten. Tot nu toe hebben we 1,65 fte voor inkoopadvies in GHO-verband. Dit kwam voor ons neer op € 41.000. In de nieuwe situatie gaan we in GHO-verband uit van zo’n 1 fte aangevuld met 8 dagdelen inzet van het inkoopbureau per week en externe juridisch adviseur. De kosten worden door het inwoneraantal gedeeld. In de nieuwe situatie zijn voor ons de kosten € 70.000. Dit is een verhoging van € 29.000. Advisering Communicatie (knop 74) Kijkend naar de reguliere werkzaamheden van het team communicatie resteert voor communicatieadvies bij projecten ca. 800 uur op jaarbasis. Dit blijkt jaarlijks fors onvoldoende. Daarbij wordt steeds meer een beroep gedaan op het team communicatie als het gaat om het adviseren en faciliteren bij participatietrajecten. Uiteraard haakt dit aan communicatie maar vereist het aanvullende deskundigheid en competenties. Met het meer en beter implementeren van het Beeks model is niet de verwachting dat deze vraag daalt, maar eerder stijgt. Daarnaast vragen complexe casussen in toenemende mate om strategische communicatie. Ook verwachten we dat met democratische vernieuwing de vraag om communicatie- en participatieadvies verder stijgt. Om deze reden stellen we voor om de formatie uit te breiden. Kosten hiervoor zijn € 90.000.

Financiële advisering en ondersteuning (knop 75) De inzet van financiële advisering en ondersteuning binnen de eigen organisatie is de afgelopen jaren toegenomen waardoor de kwaliteit van dienstverlening onder druk is komen te staan. Er wordt meer gevraagd zowel binnen de eigen organisatie als vanuit externe partijen. We nemen daarom jaarlijks € 70.000 op in onze begroting voor een personele uitbreiding voor zo’n 0,67 FTE. U kunt bijvoorbeeld denken aan de financiële advisering vanuit het K80-netwerk, de verdere professionalisering van de auditcommissie, de toename van controles en complexere financieringssystematieken. Zo stelt de accountant in haar accountantsverslag ‘wij zien een landelijke trend dat Ministeries steeds vaker een Specifieke regeling kiezen voor het verstrekken van subsidies aan decentrale overheden in plaats van een algemene uitkering. Naar verwachting zal deze stijging zich voortzetten. Dit gaat gepaard met aanvullende administratieve vereisten en geeft een hoge druk op de organisatie. Wij adviseren de gemeente de administratie aan te sluiten op de vereisten ten aanzien van SiSa en gedurende het jaar de benutting van deze Rijksmiddelen te monitoren’. Tevens zal de vraag naar financieel advies en ondersteuning verder toenemen door de personele investeringen van beleid- en projectmedewerkers opgenomen in deze begroting.

Taakstellingen Verzekeringen (knop 84) Verzekeringspremies zijn de afgelopen jaren sterk gestegen. In 2022 heeft het tot een tekort op het totaal van verzekeringen geleid. De taakstelling die nog op de verzekering rust van € 20.000 zal daardoor ook onhaalbaar zijn. Momenteel is een verzekeringsmakelaar aan het onderzoeken hoe we de kosten toch kunnen indammen. Zie onderdeel autonome ontwikkelingen. Processen efficiënter inrichten (knop 86) Het verbeteren en efficiënter maken van processen is een continue proces. We zien de werkdruk steeds meer toenemen en zien dat we juist meer moeten investeren in onze bedrijfsvoering dan bezuinigen. We stellen voor deze taakstelling te laten vervallen. Mutaties begroting 2024 Bijdrage Equalit: extra investeringen beveiliging ICT-systemen en -hardware. Informatie en de beveiliging daarvan is van cruciaal belang voor de dienstverlening van iedere (gemeentelijke) organisatie. De rijksoverheid gaat de kaders daarvoor omzetten in wetgeving (BIO en NIS2) Dit zal eind 2024 een feit zijn. Om aan deze wetgeving te gaan voldoen, gaat Equalit maatregelen treffen waarmee extra structurele investeringen gemoeid zijn. Dit heeft tot gevolg dat het aandeel van de deelnemers binnen toeneemt en leidt tot een kostenverhoging. Het zijn structurele lasten welke doorbelast worden op basis van het eerder vastgestelde kostenverdeelmodel (KVM).

Hierin worden het aantal inwoners, applicaties en accounts als verdeelsleutel gehanteerd. Voor Hilvarenbeek komt dit voor 2024 uit op een bedrag van € 85.000. Als gemeente willen we graag dat Equalit deze maatregelen treft. Niet alleen omdat we dat straks wettelijk verplicht zijn, maar vooral omdat deze maatregelen bijdragen aan de veiligheid van de gegevens van onze inwoners. Een majeur cyberincident zoals een hack met ransomware kan een enorme impact hebben op de dienstverlening met grote financiële risico's, hetgeen voorbeelden als Hof van Twente, VDL-groep, Stad Antwerpen, gemeente Buren laten zien. In het geval van Hof van Twente heeft de rechter een uitspraak gedaan dat de gemeente zelf verzuimd heeft om de juiste maatregelen te nemen en middelen beschikbaar te stellen. Daarmee is de ICT-partner gevrijwaard van de geleden schade. Naast de directe (imago)schade is er ook sprake van grote vervolgschade om alles te herstellen. Dit willen wij zeker voorkomen. Doorschuiven investeringen vervoersmidddelen van 2026 naar 2027 Om ons begrotingstekort het laatste begrotingsjaar niet te ver op te laten lopen hebben we gekeken naar maatregelen die minder pijn doen. We hebben daarom onze investeringenlijst doorgenomen en bepaald waar herprioritering mogelijk is.

We hebben daarom enkele vervangingsinvesteringen voor vervoersmiddelen van de buitendienst doorgeschoven van 2026 naar 2027. Deze maatregel levert structureel € 56.000 op in 2027. Als we met de voorjaarsnota(+) volgend jaar gaan starten dan wordt begrotingsjaar 2028 zichtbaar. De kapitaallasten van de uitgestelde investeringen worden dan ook zichtbaar. Omdat de investeringen met een jaar worden uitgesteld bestaat het risico dat de onderhoudslasten in het jaar 2026 mogelijk toenemen. Actualisatie gebouwenbeheer Het huidige beheerplan gebouwen loopt over de periode 2020-2029. In de begroting 2023 kondigden we aan dit jaar het beheerplan te actualiseren. Ook de provincie heeft ons verzocht om het beheerplan te actualiseren en deze effecten in de begroting 2024 te vertalen. We hebben met de actualisatie ook duurzaamheidsmaatregelen meegenomen. De actualisatie van het beheerplan zorgt voor een nadelig effect in onze begroting. Het gaat om een nadeel van € 23.000 in 2024 oplopend tot een nadeel van € 65.000 vanaf 2027. Dit financieel effect landt op meerdere thema’s.

Overige verplichte hoofdstukonderdelen per programma Het BBV verplicht ons de beleidsdoelstelling van een verbonden partij op te nemen in de programma indeling van het begrotingsboekwerk. Ook is het verplicht om enkele voorgeschreven beleidsindicatoren in de programma indeling van het begrotingsboekwerk op te nemen. Wij kiezen er voor deze informatie niet per programma maar centraal weer te geven. Wij verwijzen u hiervoor dan ook respectievelijk naar de paragraaf ‘verbonden partijen’ en de bijlage ‘beleidsindicatoren’.

Beleidsbegroting 2. Paragrafen

Paragraaf 1

2.1 Lokale heffingen

We gaan in deze paragraaf in op de ontwikkeling van de lokale algemene belastingen en de gevolgen voor de lokale belastingdruk. We sluiten de paragraaf af met het kwijtscheldingsbeleid. Maar eerst gaan we in op het verschil tussen algemene belastingen, bestemmingsbelastingen en retributies. Algemene belastingen De opbrengsten van de algemene belastingen gaan naar de algemene middelen van de gemeente. Algemene belastingen zijn onroerende-zaakbelastingen (OZB), forensenbelasting, toeristenbelasting en precariobelasting. Bestemmingsbelastingen Onze bestemmingsbelastingen bestaan uit rioolheffing en afvalstoffenheffing. Bestemmingsbelastingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten zijn bestemd voor specifieke taken of voorzieningen met een duidelijk algemeen belang. Een gemeente mag op basis van de Gemeentewet artikel 229b niet meer heffen dan de begrote kosten die gedekt worden met de specifieke belasting. De mate waarin we de kosten betalen met de opbrengsten wordt kostendekkendheid genoemd. De kostendekkendheid is opgenomen in bijlage ‘onderbouwing kostendekkendheid heffingen’. Retributies Retributies worden geheven aan personen aan wie de gemeente een specifieke dienst verleent. De belangrijkste retributies zijn leges. Voor een bij de gemeente aangevraagde dienst zijn leges verschuldigd. Denk hierbij aan het aanvragen van een omgevingsvergunning of een paspoort.

Net als bij bestemmingsbelastingen mogen de retributies niet meer dan kostendekkend zijn.

Lokale heffingen Onroerende-zaakbelastingen (OZB) De OZB heffen we over onroerende zaken in de gemeente. Het gaat om twee belastingen; een eigenarenbelasting en een gebruikersbelasting. Het gebruikersdeel van de OZB geldt alleen voor niet-woningen. Huurders van een woning betalen dus geen OZB. Jaarlijks vastgestelde indexatie We indexeren onze opbrengst - conform bestaand beleid - jaarlijks met 2,25%. Extra indexatie op basis van besluitvorming voorjaarsnota 2023 Met de vaststelling van de voorjaarsnota 2023 (knop 81) is besloten tot een extra indexatie van 1,5% OZB-woningen en 26,5% OZB-niet woningen.

Waardeontwikkelingen Jaarlijks worden - op grond van de Wet waardering onroerende zaken - alle onroerende zaken gewaardeerd. De waardeontwikkeling verdisconteren we in het tarief. Bij een waardestijging verlagen we het tarief OZB om niet meer dan de gewenste geïndexeerde totaalopbrengst (exclusief areaal) te genereren. Dit uitgangspunt werkt uiteraard ook andersom. Wanneer de WOZ-waarde daalt, moeten we met een hoger tarief de begrote totaalopbrengst behalen. Nacalculatie waardeontwikkeling naar peildatum 1 januari 2022 Bij de bepaling van de tarieven 2023 hielden we voor de woningen rekening met een stijging van 13,5 % en voor niet-woningen een stijging van 1,0 %. Naar nu blijkt steeg de gemiddelde waarde van de woningen met 13,0 % en daalde de waarde van niet woningen met gemiddeld 8,0 %. We verrekenen de lagere stijging van de waarde woningen en de daling van de waarden niet-woningen door een verhoging van de tarieven 2024. Doen we dit niet, dan daalt de OZB in absolute zin met meer dan de afgesproken indexering. Verwachte waardeontwikkeling naar peildatum 1 januari 2023 We rekenen met een waardeontwikkeling naar peildatum 1 januari 2023. De ontwikkeling voor onze gemeente is nog niet bekend. Vandaar dat we vooralsnog rekenen met de landelijke inschatting bij de meicirculaire 2023 van de waardeontwikkeling.

Dit leidt tot een waardestijging van 3,0 % voor de woningen en voor niet-woningen van 2,0 %. We maken dit onderscheid omdat de waardeontwikkeling van beide categorieën van elkaar verschilt. Tarieven 2024 Rekening houdend met het vorenstaande komen de tarieven 2024 uit op: Categorie Tarief 2024 Woningen Eigenaren 0,0898 % Niet-woningen Eigenaren 0,2476 % Niet-woningen Gebruikers 0,2069 % Tabel - Tarievenoverzicht OZB

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13417255/1