Document · PDF

15 Begroting 2024 (3 boekwerk)

Gemeenteraad 9 november 2023, gemeente HilvarenbeekBij agendapunt: Raadsvoorstel tot vaststelling van de begroting 2024.40.825 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Thema 1

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

Onze ambities De druk op de woningmarkt is hoog. Wij blijven ons, ook in Hart van Brabant en SRBT-verband (Stedelijke regio Breda-Tilburg), inzetten om zoveel als mogelijk aan de behoefte te kunnen blijven voldoen. Dit doen we door voortdurend aandacht te hebben voor de invulling van (mogelijke) in- en uitbreidingslocaties die kunnen (gaan) voldoen aan de woonbehoefte voor de diverse doelgroepen en met inachtneming van de financiële middelen, een zorgvuldig participatietraject en een balans tussen natuur en bebouwing. Hierbij blijven we ook in gesprek met initiatiefnemers om tot realisatie van plannen te komen. We kijken ook naar de behoefte aan andere woonvormen en andere oplossingen voor het woningtekort. Activiteiten in 2024 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2024 uitvoeren Ambitie 1: doelgroepgerichte betaalbare woningen bouwen in alle kernen 1. Opstellen woonzorgvisie en bijbehorend afwegingskader en uitvoeringsprogramma In 2023 zijn we gestart met het opstellen van een woonzorgvisie voor onze gemeente. Onze planning tot vaststelling van de woonzorgvisie hebben we afgestemd op het proces in de regio, waar gewerkt wordt aan een regionale woonzorgvisie. We leggen de woonzorgvisie in het eerste kwartaal van 2024 aan u voor ter vaststelling.

In de Voorjaarsnota+ van 2023 stelde u een aanvullend budget van € 15.000 beschikbaar in 2023 voor het opstellen van een afwegingskader en uitvoeringsprogramma. Ook deze documenten ronden we in het eerste kwartaal van 2024 af.

2. Opstellen kaders woningbouw We willen kaders om te kunnen sturen op de programmering wonen, waaronder ook andere woonvormen (zoals Tiny Houses, seniorenwoningen of woningen voor alleenstaanden), zelfbewoning, transformatie en dorps bouwen. Daarom zullen we in 2023-2024 hier nader beleid op maken. De kosten zijn opgenomen in het Collegeprogramma en bedragen € 130.000, waarvan €50.000 beschikbaar gesteld in 2024. Het eerste kader waar aan gewerkt wordt is Dorps Bouwen. Voor het project Flexwonen heeft uw raad € 200.000 in 2023 beschikbaar gesteld bij de voorjaarsnota 2023(+). Het project Flexwonen is een afzonderlijk proces. Het projectplan is vastgesteld. 3. Intensiveren woningbouw Voor iedere dorpskern staan in 2024 één of meer woningbouwplannen op de planning. De in SRBTverband afgesloten Woondeal en het lokale Addendum op de Woonvisie betekenen versnelling van onze woningbouwopgave ten behoeve van onze eigen inwoners en nieuwkomers. We hebben het (planologisch) mogelijk gemaakt - of werken daar nog aan - om te gaan bouwen in Gelderakkers 2, Beverakkers 5, De Welder 2, Hispohalterrein, Vroonacker 4, Hart van Haghorst, De Wingerd en Leeuwerik 3 en 4 en Esbeek Zuid. Daarnaast spelen er vele grotere en kleinere (particuliere) initiatieven die een invulling kunnen geven aan de woonbehoefte.

Bij eigen projecten en projecten van derden leggen we de programmering op van de geamendeerde woonvisie. 4. Project verbeteren bouwproces en versterken slagkracht in dossier woningbouw Wij willen de regie op de woningbouw versterken. Dat begint met het inzicht krijgen in de lopende en toekomstige projecten. Wij hebben hiertoe een woningbouw monitor opgesteld en deze gepresenteerd aan de raad. Ook zijn we gestart met een programmatische aanpak waardoor we het coördinerend en regisserend vermogen over de verschillende individuele projecten vergroten. Op dit moment wordt een programmamanager wonen geworven. Voor project- en programmamanagement zijn met de voorjaarsnota ook extra middelen beschikbaar gesteld, zie toelichting onder de kosten van dit thema. Tevens lichten wij ons totale woningbouwproces door; van initiatief tot ‘sleutel op de deur’. Hiervoor is het inhuren van externe specialisten noodzakelijk. Het resultaat 2024 dient te zijn, dat de werkprocessen lean gemaakt en eenduidig toegepast zullen worden. Tevens laten wij de formatie vast / inhuur doorrekenen, die benodigd is om het geplande woningbouwprogramma te realiseren. In de begroting 2023 heeft uw Raad, bij amendement A-06, in totaal € 400.000 opgenomen, waarvan € 225.000 in 2024. Ambitie 2: behouden en versterken unieke karakter dorpskernen 5. Hart voor Haghorst In 2023 is een besluit genomen over de planvariant.

Er komt nieuwbouw van een multifunctionele accommodatie met school, kinderopvang, gymzaal en horeca in één compact gebouw en daarnaast 17 grondgebonden woningen. Eerst is grondverwerving daarvoor belangrijk. In 2024 loopt de planologische procedure, bestek gereed maken van de bouwplannen en start het aanbestedingstraject. We komen met een separaat voorstel om een krediet te autoriseren bij uw raad terug in 2024. 6. Uitvoeren Centrumvisie In 2024 pakken we diverse onderwerpen uit het Uitvoeringsprogramma Centrumvisie verder op. U kunt daarbij denken aan onderwerpen zoals het continueren aanjaagteam, versterken van het merk ‘Het is hier Echt’, verfraaien van het centrum, een plan voor de toekomstige herinrichting van het centrum, het accentueren van een dwaalmilieu en het organiseren van een periodiek overleg met vastgoedeigenaren. Hiervoor is met de voorjaarsnota(+) 2023 € 10.000,- beschikbaar gesteld. Ook stelde u een budget van € 25.000 beschikbaar voor de analyse van het uitvoeringsprogramma van de Centrumvisie. In 2024 voeren we deze analyse uit, waarbij we het uitvoeringsprogramma actualiseren en een integrale aanpak opstellen voor de komende jaren. We voegen een financiële para-

graaf toe om vervolgens opnieuw prioriteiten te bepalen. Dit doen we in samenwerking met het aanjaagteam. Nadat de analyse is afgerond komen we bij u terug om financiële middelen vrij te maken voor de verdere uitvoering van de Centrumvisie. Daarnaast gaan we in 2024 een plan maken voor de herinrichting van het gedeelte van de Gelderstraat tussen de kerk en de kruising met de Diessenseweg. Dit is de centrale verbindingsas tussen de Vrijthof en het winkelgebied. Hiervoor is met het Collegeprogramma € 50.000 beschikbaar gesteld. 7. Gebiedsontwikkeling N269 Op basis van de intentieovereenkomst, welke de provincie en gemeente hebben gesloten in 2019, zijn we in een gebiedsgerichte aanpak aan het verkennen en onderzoeken hoe we met de betonbaan en omgeving N269 om kunnen gaan. De ambitie is het integraal aanpakken van uiteenlopende ruimtelijke vraagstukken rondom de N269 (vanaf de turborotonde tot aan de kluifrotonde Mierbeek) ten behoeve van: een goede bereikbaarheid en verkeersveiligheid; doorstroming en beperken van overlast; natuur- en energieopgaven wat bijdraagt aan o.a. het landschap. Voor het vervolg van deze verkenning is in totaal € 100.000 opgenomen in het Collegeprogramma voor de jaren 2024-2025 voor nadere onderzoeken. Hiervan is € 50.000 beschikbaar gesteld in 2024. 8.

Invoeren Adviescommissie ruimtelijke kwaliteit Op basis van de Omgevingswet (1 januari 2024) wordt de invoering van een Adviescommissie ruimtelijke kwaliteit voorbereid. Deze adviescommissie moet niet alleen verplicht adviseren voor Monumenten maar ook voor Cultuurhistorische objecten en structuren. Er wordt op dit moment in GHO verband onderzocht of hiervoor samenwerking kan worden gezocht met een wisselende deskundige plaatselijke aanvulling. Hierover wordt uw raad te zijner tijd nog een apart voorstel aangeboden. Ambitie 3: Maken Omgevingsvisie 9. Maken omgevingsvisie Eind 2022 hebben we een start gemaakt met de Omgevingsvisie. Intussen is de Foto van de Leefomgeving klaar en zijn we bezig met de kernvisie en ambities. In deze fase maken we samen gerichte keuzes om uiteindelijk te kunnen komen tot een richtinggevende omgevingsvisie. In Q1 2024 vragen we u de kernvisie en ambities vast te stellen zodat we daarna door kunnen gaan met de strategie en het uitvoeringsprogramma. We werken toe naar vaststelling van de Omgevingsvisie in Q4 2024. Gedurende het proces organiseren we werkateliers met de ketenpartners en betrekken we inwoners via bewonersavonden en/of digitale participatie. Ambitie 4: Voldoen aan onze wettelijke taak van het huisvesten van statushouders 10. Project structurele aanpak ontheemden De situatie in de wereld zorgt voor grote vluchtelingenstromen.

Het aantal asielzoekers en vluchtelingen in Nederland stijgt de komende jaren sterk. Ook de hoeveelheid statushouders die in Hilvarenbeek bij wet gehuisvest moet worden blijft groeien. Momenteel zijn er te weinig opvangplekken en komen er te weinig woningen beschikbaar om deze mensen adequaat op te vangen. Er is sprake van een achterstand in het huisvesten van statushouders én er wordt een beroep op Hilvarenbeek gedaan om extra opvang te realiseren. Naast woonruimte is ook behoefte aan een goede integratie door begeleiding, dagbesteding etc. We willen komen tot een aanpak waarmee we als gemeente structureel kunnen voldoen aan al onze wettelijke taken voor ontheemden. Het streven is om eind 2023/begin 2024 een concept aanpak gereed te hebben en dit aan uw raad te presenteren Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+)

2023 in dit thema financieel landen. Als de ontwikkeling ook al als activiteit is omschreven in deze begroting dan maken we hier een verwijzing naar. Ook de nieuwe ontwikkelingen met financiële effecten die we in deze begroting hebben doorgevoerd en in dit thema landen maken we hier inzichtelijk. 2025

2026

2027

6.404

Saldo 2024 -1.338

-1.136

-1.036

-1.025

-10

300

-300

Bijstelling kostendekkendheid leges 2024

Actualisatie gebouwenbeheer

-11

8.063

6.444

-1.619

-1.417

-1.317

-1.306

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting ( x € 1.000)

Lasten

Baten

Saldi uitvoering bestaand beleid

7.742

Mutaties voorjaarsnota(+) 2023 Nieuwe ontwikkelingen Welstand continueren (knop 45.1) Dekking verhoging legestarieven ruimtelijk domein (knop 45.2) Project- en programmamanagement ruimtelijk domein (knop 48) Mutaties begroting 2024

Saldi begroting 2024-2027

Mutaties voorjaarsnota(+) 2023 Nieuwe ontwikkelingen Welstand continueren (knop 45) Een belangrijk sturingselement is kaders stellen die (ruimtelijke) kwaliteit bevorderen. Een ruimtelijk kader is welstandsbeleid. In het traject voorjaarsnota+2022 is besloten om welstand af te schaffen per 1 januari 2023. Dit zou samenvallen met de invoering van de Omgevingswet. Dit staat haaks op de behoefte om te sturen op ruimtelijke kwaliteit. Het budget voor regulier advies welstand nemen we weer in onze begroting op. Zo kunnen we welstand verder voortzetten zoals voorheen. Deze uitgaven dekken we uit de legestarieven binnen het ruimtelijk domein. Project- en programmamanagement ruimtelijk domein (knop 48) Er zijn twee redenen voor structurele uitbreiding van 3 fte formatie voor het team Ruimte. De eerste is de groeiende complexiteit in het ruimtelijk domein. Ruimtelijke Ordening vraagt daarom om een integrale aanpak; een van de belangrijke pijlers onder de Omgevingswet. Door op drie thema’s programmatisch te gaan werken, creëren we overzicht, verbinding binnen die thema’s en verbeterde regie/sturing. De drie programma’s zijn: duurzaamheid, wonen en ruimtelijke kwaliteit. De organisatorische kracht die daar voor nodig is, is het sterkst te regelen via structurele formatie t.b.v. programmatisch werken. De tweede reden is gelegen in het achterstallige 'onderhoud’ binnen het team Ruimte.

Door te weinig structurele formatie worden projecten niet voldoende gestructureerd aangepakt. Gevolg hiervan is vertraging en procedurele risico’s. Met als gevolg dat we de maatschappelijke opgaven waar we voor staan niet effectief invullen. Door eigen projectleiders aan te trekken zorgen we ook voor betere continuïteit en borging van gemaakte afspraken die intern en met derden worden gemaakt.

Mutaties begroting 2024 Bijstelling kostendekkendheid leges 2024 Jaarlijks stellen we onze legestarieven voor het volgend jaar bij en maken we daarbij een berekening voor de kostendekkendheid. De totale opbrengsten mogen namelijk niet meer zijn dan de totale kosten. Ook nu hebben we de legestarieven 2024 bijgesteld en in deze begroting financieel vertaald. De financiële effecten landen binnen meerdere thema’s. U neemt met het raadsvoorstel belastingverordeningen 2024 het besluit over de legestarieven 2024. Actualisatie gebouwenbeheer Het huidige beheerplan gebouwen loopt over de periode 2020-2029. In de begroting 2023 kondigden we aan dit jaar het beheerplan te actualiseren. Ook de provincie heeft ons verzocht om het beheerplan te actualiseren en deze effecten in de begroting 2024 te vertalen. We hebben met de actualisatie ook duurzaamheidsmaatregelen meegenomen. De actualisatie van het beheerplan zorgt voor een nadelig effect in onze begroting. Het gaat om een nadeel van € 23.000 in 2024 oplopend tot een nadeel van € 65.000 vanaf 2027. Dit financieel effect landt op meerdere thema’s.

Thema 2

Verkeer en vervoer

Onze ambities Een toegankelijk en veilig openbaar gebied voor alle inwoners. Maatregelen voor het vergroten van de verkeersveiligheid zijn onder andere opgenomen in het Gemeentelijk Verkeersplan (GVP) en in het Parkeerbeleidsplan. Ook in de centrumvisie zijn verkeersveiligheid en toegankelijkheid belangrijke onderwerpen. Het uitgangspunt is een weginrichting die de verkeersveiligheid verhoogt. Bijzonder aandachtspunt is de toegankelijkheid van voetpaden en fietspaden. We voeren de verkeerstechnische werkzaamheden hoofdzakelijk uit door deze met andere werken te combineren, zoals reconstructies van wegen en/of onderhoud aan wegen en/of riolering. Activiteiten in 2024 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2024 uitvoeren. Ambitie 1: zorgen voor een toegankelijk en veilig openbaar gebied 1. Uitwerken alternatieve routes landbouwverkeer De afgelopen jaren heeft het Team Landbouwverkeer gewerkt aan de eerste stappen op weg naar een sluitend netwerk van alternatieve routes om de dorpskern heen. Dat netwerk omvat vier kwadranten. In 2023 heeft het college de vergunningsaanvragen voor de aanleg van de routes in het noordwestelijk en zuidwestelijk kwadrant ingetrokken op advies van de bezwarencommissie. In 2023 en 2024 bereiden we nieuwe, uitgebreidere vergunningsaanvragen voor en brengen die in procedure.

Daarna weten we of we kunnen starten met de aanleg van de alternatieve routes in het noordwestelijk en zuidwestelijk kwadrant. In 2021 stelde uw raad het tracé voor beide westelijke kwadranten vast. Voor de zuidoostelijke kwadrant ( op de provinciale weg N269 van kluifrotonde Diessenseweg in Hilvarenbeek tot rotonde bij De Mierbeek in Esbeek) is in 2022 een verkeersonderzoek uitgevoerd. Dit verkeersonderzoek onderzocht de mogelijkheid om landbouwvoertuigen toe te staan op de provinciale weg N269. De resultaten uit dit verkeersonderzoek leidden tot een vervolgende, risico-gestuurde analyse. De resultaten uit beide studies worden in het derde kwartaal van 2023 opgeleverd. Op basis van de uitkomsten uit deze studies, moet de provincie besluiten om wel/niet landouwverkeer toe te staan op de N269.

In 2024 vervolgen we het onderzoek naar de mogelijkheden voor het noordoostelijk kwadrant. In 2023 zijn de resultaten van de verkenning aan de commissie Ruimte gepresenteerd. Hierin zijn gebruik van de betonbaan door landbouwverkeer en het gebruik van de Lange Dijk door landbouwverkeer als de twee varianten gepresenteerd. Deze twee varianten gaan we verder onderzoeken. 2. Autoluw of autovrij maken Hoge Zij In het derde kwartaal van 2023 is de Hoge Zij autovrij gemaakt. Deze maatregel maakt onderdeel uit van onder andere de Centrumvisie en het Samenlevingsakkoord. De kosten voor het autovrij maken zijn geraamd op €50.000,-, waarvoor budget beschikbaar is in 2023 vanuit het Collegeprogramma. Voor de herinrichting van de Hoge Zij is €200.000 beschikbaar gesteld met de Voorjaarsnota(+) 2023. Ambitie 2: het ontwikkelen van een programma mobiliteit 3. Actualiseren programma mobiliteit In 2024 gaan we verder met het actualiseren van het gemeentelijke mobiliteitsbeleid. We kiezen hierbij voor de benaming ‘’Programma Mobiliteit’’. Dit is in lijn met de omgevingsvisie die momenteel in ontwikkeling is. Met het Programma Mobiliteit komt het huidige Gemeentelijk Verkeersplan (GVP) te vervallen. In 2023 zijn we gestart met de voorbereidingen. In 2024 starten we met de uitvoering. Verduurzaming krijgt hierin ook een rol.

Bij de ontwikkeling van het nieuwe beleid betrekken we inwoners, ondernemers, gemeenteraad en andere belangrijke stakeholders. Aan het nieuwe beleid koppelen we een uitvoeringsprogramma en een overzicht van de benodigde middelen voor de uitvoering. Het actualiseren van het mobiliteitsbeleid betalen we uit bestaande financiële middelen. 4. Risicoanalyse verkeersveiligheid In samenwerking met de regio Hart van Brabant stellen we in 2024 voor iedere gemeente een risicoanalyse verkeersveiligheid op. Een risicoanalyse brengt de belangrijkste risico’s in het verkeerssysteem in beeld, zoals wegkenmerken, situaties of gedragingen van verkeersdeelnemers of potentiële gevaren voor de verkeersveiligheid. Een risicoanalyse is een proactief instrument om risico’s te meten en ongevallen te voorkómen door die risico’s aan te pakken. De risicoanalyse implementeren we in het te Programma mobiliteit. De risicoanalyse wordt gefinancierd vanuit regio Hart van Brabant. 5. Ontwikkelen nieuw Laadpalenbeleid elektrische voertuigen Het huidige oplaadpuntenbeleid dateert uit 2014 en is destijds opgesteld in samenwerking met regio Hart van Brabant. In 2023 startten we met het actualiseren van het oplaadpuntenbeleid. Wederom is dit een samenwerking met de regio Hart van Brabant. Dit heeft samenhang met het thema Duurzame Mobiliteit.

Het nieuwe oplaadpuntenbeleid wordt gefinancierd vanuit Regio Hart van Brabant. 6. Mostaert Via de voorjaarsnota 2023 is € 10.000 per jaar voor de jaren 2023 en 2024 beschikbaar gesteld om de coöperatie Esbeek te ondersteunen bij het project. Dit naar aanleiding van het collegeprogramma 2023-2026, waarin staat opgenomen dat we het project van de Mostaert faciliterend ondersteunen. Concrete werkafspraken maken we daarom met de coöperatie Esbeek en Tussenheid Hilvarenbeek. Ambitie 3: Mensgerichte verkeerseducatie 7. Uitbreiding verkeerseducatie In 2024 gaan we verder met het aanbieden en uitbreiden van verschillende lespakketten voor diverse doelgroepen binnen onze gemeente. Hieronder vallen de lesprogramma’s voor het Brabants Veiligheidslabel, de verkeerseducatie rondom landbouwverkeer, opfriscursus voor senioren, de scootmobielcursus, fietsworkshops en fietsverlichtingsacties. Het aanbieden en uitbreiden van de verkeerseducatieprojecten betalen we uit bestaande financiële middelen.

8. Verkeersdata Het verzamelen van verkeersdata is een belangrijk instrument. Momenteel gebruiken we o.a. ongevallendata voor verkeersveiligheidsanalyses. Uitbreiding van de verkeersdata is mogelijk met een pakket dat inzicht geeft in gereden snelheden binnen onze gemeente. Deze gegevens worden via floating car data verzameld en vanuit meetgegevens van de politie. Deze extra licentie kost €2.200 per jaar en dekken we binnen de bestaande middelen. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2023 in dit thema financieel landen. Als de ontwikkeling ook al als activiteit is omschreven in deze begroting dan maken we hier een verwijzing naar. Ook de nieuwe ontwikkelingen met financiële effecten die we in deze begroting hebben doorgevoerd en in dit thema landen maken we hier inzichtelijk. Verkeer en vervoer ( x € 1.000) Saldi uitvoering bestaand beleid Mutaties voorjaarsnota(+) 2023 Nieuwe ontwikkelingen Herinrichting Hoge Zij (knop 33) Nieuwe ontsluiting parkeerterrein Ypelaerstraat (knop 34) Centrumvisie Hilvarenbeek (knop 40) Mostaert Esbeek (knop 54) Saldi begroting 2024-2027

Lasten Baten Saldo 2024 2025 2026 2027 1.757 38 -1.719 -1.714 -1.701 -1.798

-4

-8

35 10

0 0

-35 -10

0 0

1.810

-1.772 -1.726 -1.713 -1.810

Mutaties voorjaarsnota(+) 2023 Nieuwe ontwikkelingen Herinrichting Hoge Zij (knop 33) Zie activiteit 2 van dit thema. Nieuwe ontsluiting parkeerterrein Ypelaerstraat (knop 34) 'De particuliere woning Ypelaerstraat 1 is aangekocht door de gemeente om een nieuwe ontsluiting van het huidige parkeerterrein aan de Koestraat te kunnen maken aan de Ypelaerstraat. De woning exclusief de benodigde grond voor de ontsluiting is inmiddels verkocht en in eigendom geleverd. De gemeente moet nu het bestemmingsplan wijzigen, zodat daarna gestart kan worden met de aanleg van de ontsluiting. Dit vraagt om een investeringskrediet van € 216.000 in 2023. De jaarlijkse kapitaallasten van € 8.000 drukken vanaf 2024 op onze begroting. Centrumvisie Hilvarenbeek (knop 40) Zie activiteit 6 van thema 1 binnen dit programma. Mostaert Esbeek (knop 54) Zie activiteit 6 van dit thema.

Thema 3

Openbare ruimte

Onze ambities Behouden en versterken van het groene karakter. Het is één van de ambities uit de toekomstagenda HLVRNBK2030 en het Samenlevingsakkoord 2022-2026. Het belangrijk om biodiversiteit te verbeteren en versterken in de openbare ruimte. Op diverse manieren wordt aan het verbeteren gewerkt. Zoals bijv. het later maaien van bermen en sloten: ‘Maai mei niet’ en worden inwoners gestimuleerd om hun kennis en kunde in te zetten om de leefbaarheid te behouden en te bevorderen. We moeten zuinig zijn op onze zandpaden en bermen. Ze bieden leefruimte aan vogels, kleine zoogdieren, insecten, bloemen en planten. We beschermen cultuurhistorisch waardevolle zandpaden en zetten ons in voor een verantwoord en gifvrij bermbeheer langs de paden. Meer over onderhoud van openbaar groen, openbare verlichting of speeltoestellen in de openbare ruimte leest u in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. Activiteiten in 2024 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2024 uitvoeren. Ambitie 1: Behouden en versterken groene karakter van onze gemeente 1. Versterken dorpshart van elke kern Bij reguliere onderhoudswerkzaamheden houden we rekening met de individuele karakers van de dorpskernen. Uitganspunt is om zoveel mogelijk werk te combineren om de centra mooier en veiliger maken. In 2024 word een start gemaakt met de uitvoering. 2.

Verbinden kernen met wandelpaden We houden de open groene ruimtes rondom onze kernen in stand. In 2024 gaan we verder met het verbinden van de kernen met wandelpaden zodat inwoners en toeristen kunnen genieten van de natuur in het buitengebied. Naast natuurbeleving draagt dit ook bij aan de gezondheid van onze inwoners. 3. Uitvoeren beleidskader bomen Het uitgangspunt voor gezonde en groene leefomgeving in gemeente Hilvarenbeek is de aanwezigheid van bomen. Met de bestaande bomen gaan we zorgvuldig om. De bestaande bomen zorgen voor de groene structuur in de gemeente. Bij de aanplant van nieuwe bomen is belangrijk dat iedere boom op een veilige manier zijn soorteigen grootte moet kunnen bereiken. De juiste boom op de juiste plek. Op deze manier voeren we een duurzaam en realistisch boombeheer en voorkomen we onveilige situaties, frustraties en extra onderhoudskosten in de toekomst. Budget hiervoor is opgenomen in de begroting. Er is vanaf 2023 budget beschikbaar gesteld om één procent van het bomenbestand te vervangen. De meest urgente - onveilige - gevallen komen hierbij als eerste aan bod. Elke gekapte boom vervangen we vervolgens door minimaal één andere boom. Naast het vervangen van bomen planten we ook nieuwe bomen voor het vergroenen van onze leefomgeving en het verhogen van de biodiversiteit. In 2024 wordt het groenbeleidsplan en bomenbeleidsplan herzien. 4.

Beleidskader bermen en zandpadenplan In 2024 wordt het beleidsplan ontwikkeld. Bermen, sloten en zandpaden hebben een directe link met elkaar, ze bieden een leefruimte aan flora en fauna. De cultuurhistorische zandpaden beschermen we en dragen zorg voor een natuurlijke berm. Op het gebied van onderhoud worden de innovaties op maaibeheer gevolgd . Het tijdstip van maaien, het afvoeren van het maaisel en de maaifrequenties worden opgenomen in het werkproces Deze werkmethodes zijn een winst voor de biodiversiteit. We zijn deelnemer in het project “kleine kringloop”. Hierbij wordt het slootmaaisel en het bermgras aangewend voor verbetering van landbouwgronden. Naast de landbouwgronden wordt uitgezocht of

dit voor meer locaties geschikt is ter verbetering van de bodem. Een gezonde bodem met een bodemleven wat in balans is zorgt voor een bovengrondse verbetering. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2023 in dit thema financieel landen. Als de ontwikkeling ook al als activiteit is omschreven in deze begroting dan maken we hier een verwijzing naar. Ook de nieuwe ontwikkelingen met financiële effecten die we in deze begroting hebben doorgevoerd en in dit thema landen maken we hier inzichtelijk. 2025

2026

2027

Saldo 2024 -1.771

-1.753

-1.758

-1.791

1.823

-1.761

-1.743

-1.748

-1.781

Openbare ruimte ( x € 1.000)

Lasten

Baten

Saldi uitvoering bestaand beleid

1.823

Mutaties begroting 2024 Bijstelling kostendekkendheid leges 2024 Saldi begroting 2024-2027

Thema 4

Milieu

Onze ambities Binnen dit thema staat duurzaamheid centraal. We zien duurzaamheid als rode draad door allerlei ontwikkelingen en activiteiten heen. We formuleren eerst een integraal beeld op de stand van zaken, vervolgens een ambitie en dan een concreet uitvoeringsplan. We kijken integraal naar het onderwerp duurzaamheid, want er is samenhang met de Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS), Global Goals, brede welvaart en het sociaal domein. Het beslaat de transitie op diverse disciplines, als energie, warmte, grondstoffen, klimaat, water en mobiliteit en het buitengebied. We moeten rekening houden met beleid van bovenaf en externe factoren, maar gaan lokaal realistisch aan de slag met mogelijkheden die er zijn. Activiteiten in 2024 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2024 uitvoeren. Ambitie 1: Vergroten klimaatbestendigheid Hilvarenbeek 1. Actualiseren Paraplunota Duurzaamheid Hilvarenbeek 2019-2022 In 2024 actualiseren we de Paraplunota Duurzaam Hilvarenbeek 2019-2022. Hierin beschrijven we de manier waarop we werken aan een duurzame gemeente, met aandacht voor de kwaliteiten van onze zes kernen, ons landschap, de economie en de samenleving. We evalueren waar we nu staan op het gebied van duurzaamheid, bepalen onze ambitie en maken een concreet uitvoeringsplan. 2.

Opzetten Programma Duurzaamheid In de Paraplunota Duurzaamheid hebben we voorheen beschreven WAT we willen bereiken en WAAROM op het gebied van duurzaamheid, maar het HOE van de te bereiken doelen staat niet beschreven. Het op te zetten Programma Duurzaamheid heeft tot doel om het waarom, wat en hoe te actualiseren en met elkaar te verbinden. De hoofdlijnen voor deze vier uitdagingen (energietransitie, natuur en klimaat, circulaire economie en duurzame mobiliteit) worden in het Programma Duurzaamheid uitgewerkt. 3. Uitvoeren Klimaatakkoord Het Rijk en decentrale overheden spraken af zich op tijd aan te passen aan de (versnelde) klimaatverandering om schade te beperken en kansen te pakken. In het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie is de ambitie opgenomen dat Nederland in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust is ingericht en dat alle sectoren vanaf 2020 klimaatbestendig handelen. De uitvoering van het Klimaatakkoord is een complexe en grote opgave. Voor de uitvoering krijgen ook de decentrale overheden veel verantwoordelijkheid. Concreet zorgt de uitvoering van het Klimaatakkoord in onze gemeente nu al voor meer werk dan past binnen de beschikbare uren van het team. De aanpak om de gebouwde omgeving te verduurzamen (ook eigen vastgoed), communicatie en de ontwikkeling van energiehubs (centra voor duurzame opwek) vragen veel inzet.

Bij dat alles is energie-armoede een thema dat nu direct veel aandacht en inzet vraagt. Het Rijk stelt met de regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat-en energiebeleid (CDOKE) jaarlijks zo’n € 330.000 beschikbaar in de jaren 2023, 2024 en 2025. De kosten voor uitvoeren van het Klimaatakkoord zoals opgenomen in het Collegeprogramma van in totaal € 220.000 over de jaren 2023-2025 worden uit deze Rijksinkomsten gedekt. De regeling van het Rijk loopt tot 31 december 2025. Er wordt nog gewerkt aan een regeling voor na 2025. Hier zijn al middelen voor gereserveerd door het Rijk. 4. Uitvoeren klimaatprojecten vanuit de REKS De komende jaren gaan we in regionaal verband aan de slag met kansrijke projecten die de negatieve gevolgen van de klimaatontwikkeling afzwakken. Voor gemeente Hilvarenbeek zijn dit de projecten 33

die inzetten op het verduurzamen van bedrijventerreinen, lokaal afgestemd watermanagement, de bodem weerbaarder maken en bodemleven stimuleren. Daarnaast wordt een regionale klimaatscoretool opgesteld, waarmee de urgentie naar handelen kan worden bepaald. Verschillende belanghebbenden kunnen de projecten opstarten of aan deelnemen. Als gemeente hebben we de ene keer een actieve rol en de andere keer een passievere rol, afhankelijk van het project. In februari 2022 is het Riool- en Waterprogramma voor de periode 2022-2026 vastgesteld en projecten (deels) worden gefinancierd uit de rioolheffing. Er is bij de budgetreservering uitgegaan van een cofinanciering van 50% aan de hand van provinciale en regionale subsidies. Deze gelden zijn voor bovenstaande projecten zeker gesteld. Na de inventarisatie naar benodigde maatregelen wordt vanaf 2024 budget aangevraagd voor de uitvoering ervan. 5. Publiek Ontwikkelbedrijf vanuit de REKS Acht gemeenten in de Regio Hart van Brabant hebben gezamenlijk een Publiek Ontwikkelbedrijf (POB) opgezet. Ook het Energiefonds Brabant (EFB) – verbonden aan de provincie Noord-Brabant – is aandeelhouder. Het bedrijf geeft uitvoering aan de energie- en klimaatopgaven uit de REKS. In de raadscyclus van juni/juli 2023 heeft u een raadsbesluit genomen over het voorgenomen besluit van het college om deel te nemen aan het POB.

Daarnaast heeft u een besluit genomen over het beschikbaar stellen van een krediet ter grootte van € 430.000,- ten behoeve van de aankoop van aandelen in de BV. 6. Uitvoeren programma Klimaatmakers Hilvarenbeek 2022-2026 In 2024 gaan we verder met kleine maatregelen (zoals stoeptegel eruit en plantje erin, de Tuin Klimaat Coach en vergroenen van daken en schoolpleinen) in het kader van het programma Klimaatmakers Hilvarenbeek. Dit programma is in 2018 opgestart om onze inwoners bewust te maken van de effecten van extreme weersomstandigheden. Om samen met inwoners onze gemeente klimaatbestendiger én dus duurzamer te maken, zijn niet altijd grote, dure maatregelen nodig. Kleine aanpassingen kunnen al een groot verschil maken. Dat is het idee achter Klimaatmakers. 7. Uitvoeren Transitievisie Warmte De Transitievisie Warmte (TVW) die in februari 2022 is vastgesteld, beschrijft de eerste stappen naar een aardgasvrije gemeente. De komende jaren stimuleren en ondersteunen we inwoners om energie te besparen en hun huizen te verduurzamen. Dat doen we via communicatie en geven van informatie, door gesprekken te voeren in de buurt over collectieve maatregelen en door het voorkomen van energiearmoede. De aanpak vraagt om een zorgvuldig proces en extra capaciteit. Daarom huren we (per 1-9-2023) een projectleider in voor o.a.

het vertalen van de Transitievisie Warmte naar Wijkuitvoeringsprogramma’s. De kosten voor uitvoeren van de Transitievisie Warmte zoals opgenomen in het Collegeprogramma van in totaal € 200.000 over de jaren 2023-2025 worden uit de regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat-en energiebeleid (CDOKE) van het Rijk gedekt. 8. Gebiedsvisie De Baars Rondom gebied de Baars wordt gewerkt aan een integrale gebiedsvisie. Dit doen we samen met omliggende gemeenten Tilburg, Oisterwijk en Goirle en met het Waterschap en de Provincie. Na oprichting van het Publiek Ontwikkelbedrijf (POB), zal vanuit het POB een projectleider worden aangesteld die – in samenwerking met de inliggende gemeenten, het Waterschap en de Provincie – zorgt dat er een integrale gebiedsvisie wordt opgesteld, gebaseerd op het in 2023 vastgestelde kader van randvoorwaarden. We verwachten dat de gebiedsvisie in 2024 aan u wordt voorgelegd ter vaststelling.

9. Gebiedsontwikkeling Energiehub Kattenberg In maart 2022 zijn we samen met gemeente Oisterwijk gestart met de verkenning naar de mogelijkheden van een gebiedsontwikkeling in Energiehub Kattenberg. We ronden tweede helft 2023 de verkenning af met een Plan van Aanpak (PvA), welke we ter besluitvorming aan de colleges van B en W voorleggen. Dit PvA wordt vervolgens ter informatie aan u voorgelegd. In 2024 maken we een start met fase 1: kennisgeving participatie/NRD. Ambitie 2: Van afval naar grondstof 10. Vaststellen nieuw grondstoffenbeleid In 2024 vervolgen we de implementatie van het grondstoffenbeleid. In het eerste kwartaal van 2024 liggen de accenten op het uitzetten van de nieuwe containers. Hierover gaan we actief communiceren met onze inwoners. De investering van de containers van € 230.000 stelde u met de Voorjaarsnota(+) 2023 in 2023 beschikbaar. De kapitaallasten van € 26.000 drukken vanaf 2024 op onze begroting. Vanwege de aanschaf van de nieuwe containers is het ook noodzakelijk om een nieuw CMS aan te schaffen. Hierbij zijn we ook jaarlijks kosten verschuldigd voor de licentie en het beheer van het systeem. Ten opzichte van het huidige CMS leidt dit tot jaarlijks € 20.000 aan meerkosten die met de Voorjaarsnota(+) 2023 zijn verwerkt in onze begroting. 2024 beschouwen we als een overgangsjaar om beter te monitoren wat de effecten zijn van het nieuwe beleid.

Deze uitkomsten betrekken we bij de verdere uitwerking van het grondstoffenbeleid en tariefstelling voor 2025 en verder. In 2024 voeren we ook een aanbestedingsprocedure uit voor de exploitatie van de milieustraat, omdat het huidige contract afloopt per einde 2024. De kosten hiervoor ramen we op € 25.000 en brengen we ten laste van de egalisatievoorziening. De effecten voor de tarieven door het nieuwe grondstoffenbeleid vindt u terug in de paragraaf ‘Lokale Heffingen’. Ambitie 3: Transitie milieu naar de Omgevingswet 11. Gevolgen Omgevingswet voor bodem (sanerings)taken Met inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 verschuift de bevoegdheid voor de bodem (sanerings)taken van de provincie naar gemeenten. Daarnaast komen er nieuwe bodemtaken bij zoals meldingen voor graafwerkzaamheden. Hier is in eerdere P&C documenten reeds aandacht aan besteedt, echter gaat dit in 2024 daadwerkelijk uitgevoerd worden. 12. Monitoring van de Basisgeluidsemissie (BGE) De Omgevingswet heeft op uiteenlopende wijzen consequenties voor monitoring, evaluatie en gegevensverzameling. In het bijzonder dient hierbij vanuit het aanvullingsspoor geluid aandacht te zijn voor gegevensverzameling van geluid. Er komen daarnaast nieuwe normen en meetwaarden (dit betekent anders meten).

Gemeenten moeten een 'basisgeluidemissie' (BGE) vaststellen voor wegen met een verkeersintensiteit vanaf 1.000 motorvoertuigen per etmaal. Rond wegen ontstaan dan geluidsaandachtsgebieden, die een indicatie zijn van geluidsbelasting op gebouwen. Gemeenten zijn vervolgens verplicht om de BGE te monitoren. De startdatum voor de BGE is bepaald op 1 januari 2026; dan is zij verplicht. De voorbereiding daarvan zal praktisch gezien in 2024 moeten worden opgepakt. De gemeente dient uiterlijk op 1 juli 2028 verslag te doen van de resultaten van de monitoring aan de gemeenteraad. En vervolgens dient dit elke 5 jaar gemonitord te worden. De uitvoering hiervan en de kosten worden momenteel onderzocht en wanneer hier meer duidelijkheid over is verwerken we dit in het eerstvolgende P&C-document.

13. Afwijken op standaardwaarden geur Op 7 juli 2023 heeft het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een brief gestuurd aan de Tweede Kamer over een aanpassing van de geurregelgeving. Hierin worden volgende uitgangspunten worden gehanteerd: 1. De normen worden aangescherpt, daarbij worden de standaardwaarden herzien; 2. Voor alle bedrijven, ook bestaande situaties, gaan geurnormen gelden; 3. De mogelijkheden worden verkend om, vooruitlopend op de wijziging van de regelgeving, de geurbelasting bij bestaande situaties eerder onder tenminste de hoogste grenswaarde te brengen. Het is waarschijnlijk dat we als agrarische gemeente gemotiveerd van deze (strenge) standaardwaarden af willen wijken in 2024. Dit mag zolang de bovengrens van de vastgestelde grenswaarden niet overschreden worden. Mogelijk dient er onderzoek plaats te vinden en dient er beleid opgesteld te worden met betrekking tot geur in 2024. Ook is het een optie om dit beleid te laten landen in het omgevingsplan. Wanneer hier meer duidelijkheid over is verwerken we dit in het eerstvolgende P&Cdocument. 14. Milieu in het omgevingsplan Wanneer de Omgevingswet in werking treedt op 01-01-2024 verandert er veel op het gebied van milieu. Op het gebied van bodem, trillingen, externe veiligheid, geluid, geur en luchtkwaliteit zijn er aspecten die de komende jaren moeten landen in het omgevingsplan.

In het vierde kwartaal van 2023 vindt er een inventarisatie plaats van de onderdelen die op korte en lange termijn een plek moeten krijgen in het omgevingsplan. Wanneer hier meer duidelijkheid over is verwerken we dit in het eerstvolgende P&C-document. 15. Milieu beleid en regelgeving vanuit provincie, het Rijk en de Europese Unie Het komende jaar wordt er naar verwachting meer richting gegeven aan eerder aangekondigd beleid vanuit provincie en het rijk. Denk hierbij aan het concretiseren van water en bodem sturend, de Europese bodemgezondheidswet, een beleidskader voor endotoxines (ziekteverwekkers) in agrarisch gebied en strengere regelgeving met betrekking tot stikstof. Doordat het nu nog niet voldoende concreet is gemaakt, is het zeer lastig om een inschatting te maken van wat dit gaat betekenen voor de begroting van 2024. Wanneer hier meer duidelijkheid over is verwerken we dit in het eerstvolgende P&C-document. Ambitie 4: Werken aan een gezonde, loodvrije openbare ruimte 16. Opstellen beleid voor risicolocaties bodemverontreinigingen met lood We nemen deel aan het project diffuus bodemlood van de provincie Noord-Brabant in 2023. Diffuus bodemlood is de term voor bodemverontreinigingen met lood die geen duidelijke kern of begrenzing hebben.

Het project heeft als doel om te bepalen of en waar openbare (speel)locaties zijn met gezondheidsrisico’s door blootstelling aan lood. Deelname biedt de mogelijkheid van bodemonderzoek en het treffen van maatregelen door de provincie. Waarschijnlijk landen de resultaten van het onderzoek in 2023 in beleid voor deze locaties in 2024. Ambitie 5: Duurzaam ondernemen 17. Verkennen mogelijkheden verduurzamen bedrijventerreinen In 2024 verkennen we de mogelijkheden voor het verduurzamen van bestaande bedrijventerreinen. Deze verkenning omvat het ophalen van de behoefte vanuit het bedrijfsleven, de mogelijkheden die er liggen in de openbare ruimte en het stellen van kaders over wat we wel en niet willen doen. Dit doen we in nauwe samenwerking met de aanwezige kennis uit het bedrijfsleven, bij Ondernemend Hilvarenbeek en in de regio. Nadat we de verkenning hebben afgerond bepalen we een aanpak voor het vervolg om uiteindelijk te komen tot een zogenoemde Green Deal. Voor onze nieuwe uitbreidingslocaties stellen we een toewijzingsbeleid op. Met dit beleid willen we een impuls op duurzaamheid meegeven.

Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2023 in dit thema financieel landen. Als de ontwikkeling ook al als activiteit is omschreven in deze begroting dan maken we hier een verwijzing naar. Ook de nieuwe ontwikkelingen met financiële effecten die we in deze begroting hebben doorgevoerd en in dit thema landen maken we hier inzichtelijk. Milieu ( x € 1.000) Saldi uitvoering bestaand beleid

LasBa- Saldo ten ten 2024 4.288 3.907 -381

2025

2026

2027

-381

-221

-228

-46

Mutaties voorjaarsnota(+) 2023 Nieuwe ontwikkelingen Nieuw afvalbeleid (knop 29.1)

Dekking afvalstoffenheffing (knop 29.2)

Stikstof – meer beoordelingen OMWB (knop 30)

-25

Continuering bijdragen aan Energiehuis (knop 39.1)

-15

Dekking reserve Duurzaamheid (39.2)

Uitbreiding Duurzaamheidsleningen (knop 49) Inkomsten uit SPUK Capaciteit decentrale overheden voor klimaaten energiebeleid (SPUK CDOKE) (knop 50.1) Besteding middelen SPUK (knop 50.2)

-5

332

335

332

-332

-335

Vrijval eerder gereserveerde middelen (knop 50.3)

-160

160

4.551 4.341

-210

-185

-192

Mutaties begroting 2024 Bijstelling kostendekkendheid leges 2024 Saldi begroting 2024-2027

Mutaties voorjaarsnota(+) 2023 Nieuwe ontwikkelingen Nieuw afvalbeleid (knop 29) Zie activiteit 10 van dit thema. Stikstof – meer beoordelingen OMWB (knop 30) De RvS heeft in november 2022 een uitspraak gedaan over het Porthos-project waarbij besloten is dat de bouw niet meer mag worden vrijgesteld van de stikstofregels. In maart 2023 heeft de provincie Noord-Brabant daarnaast aanvragen voor vergunningverlening met stikstofeffecten op N2000gebieden tijdelijk stilgelegd. Het gevolg van deze ontwikkelingen is dat er meer stikstofberekeningen worden uitgevoerd, de stikstofberekeningen complexer zijn en dat er bij ruimtelijke ontwikkelingen vaker vragen gesteld worden aan experts op het gebied van stikstof. Hierdoor wordt er meer advies m.b.t. stikstof gevraagd aan de OMWB dan voorzien. Dit is vermoedelijk een tijdelijke tegenvaller tot de provincie Noord-Brabant beter in kaart heeft wat de gevolgen van de stikstofeffecten op de N2000-gebieden zijn. De inschatting is dat het twee jaar duurt voor de provincie extern salderen weer toestaat, vandaar dat er extra budget beschikbaar is voor de jaren 2023 en 2024.

Continuering bijdragen aan Energiehuis (knop 39) Eind 2023 komt er een einde aan de drie jarige samenwerkingsovereenkomst met het Energiehuis. De kosten die hiervoor jaarlijks mee gemoeid zijn, worden gedekt door de Reserve Duurzaamheid. In juli 2023 staat een vervolggesprek gepland met het Energiehuis over eventuele continuatie van de samenwerking. Voorstel is om opnieuw een driejarige samenwerking aan te gaan. Vanwege externe financiering zijn de kosten vanaf 2024 € 15.000 per jaar. Deze dekken we uit de reserve Duurzaamheid. Uitbreiding Duurzaamheidsleningen (knop 49) Bij invoering van de duurzaamheidslening werd in de begroting financiële ruimte gecreëerd om 1 miljoen euro in te zetten voor uitgifte van duurzaamheidsleningen. Die beschikbare ruimte is inmiddels volledig benut waardoor op dit moment geen nieuwe duurzaamheidsleningen worden verstrekt. Vanwege de vraag en de doelstelling die er mee gediend is creëren we aanvullende ruimte zodat nogmaals € 500.000 beschikbaar komt in de duurzaamheidslening. Daarmee kunnen uitgaande van de maximale lening van € 25.000 dan minimaal 20 aanvragen toegekend worden, maar naar verwachting zal dat iets ruimer uitpakken. O.b.v. de beheerlasten (t.b.v. externe uitvoeringsorganisatie SVn) die daarmee gemoeid zijn zal dit leiden tot een benodigd extra budget van € 5.000 per jaar.

Daarbij gaan we er van uit dat de rentekosten worden gedekt door de renteopbrengsten. SPUK Capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (SPUK CDOKE) (knop 50) Uit de SPUK dekken we onder andere de Kosten Transitievisie Warmte die we eerder ten laste brachten van de algemene middelen in de begroting 2023, zie activiteit 7 van dit thema. Uit de SPUK dekken we ook de Kosten Uitvoeringskosten klimaatakkoord die we eerder ten laste brachten van de algemene middelen in de begroting 2023, zie activiteit 3 van dit thema. De restant van de SPUK reserveren we voor overige uitgaven gerelateerd aan het doel van de SPUK Mutaties begroting 2024 Bijstelling kostendekkendheid leges 2024 Jaarlijks stellen we onze legestarieven voor het volgend jaar bij en maken we daarbij een berekening voor de kostendekkendheid. De totale opbrengsten mogen namelijk niet meer zijn dan de totale kosten. Ook nu hebben we de legestarieven 2024 bijgesteld en in deze begroting financieel vertaald. De financiële effecten landen binnen meerdere thema’s. U neemt met het raadsvoorstel belastingverordeningen 2024 het besluit over de legestarieven 2024.

Thema 5

Buitengebied

Onze ambities We staan in ons buitengebied voor lokale veranderopgaven en opgaven voortkomend uit landelijk beleid. Regelgeving over stikstof en (Europese) normen en opgaven voor waterkwaliteit, bodem, klimaat en biodiversiteit spelen een belangrijke rol. We kiezen voor duurzame en gezonde landbouw. We willen perspectief bieden aan economische activiteiten die duurzaam toekomstgericht zijn en in balans met de omgeving. Activiteiten in 2024 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2024 uitvoeren.

Ambitie 1: balans buitengebied 1. Het opstellen van beleid voor het buitengebied. Naar aanleiding van de ontwikkelingen die we volgen m.b.t. Groenblauwe Gebiedsgerichte aanpak (GGA), Brabants Programma Landelijk Gebied (BPLG), Water en bodem sturend (WBS), de SRBT Dorpenstrategie en de transitie naar duurzame landbouw gaan wij programmatisch kijken naar de volgende kansen ter verbetering van de ruimtelijke kwaliteit: - Wat is de (globale) visie vanuit Hilvarenbeek? - Hoe organiseren we ontwikkelingen intern? - Hoe werken we samen met en in de regio? - Hoe loopt de financiering, zowel intern als de extern? Zo kunnen we (in de toekomst) beter anticiperen op mogelijke kansen. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2023 in dit thema financieel landen. Als de ontwikkeling ook al als activiteit is omschreven in deze begroting dan maken we hier een verwijzing naar. Ook de nieuwe ontwikkelingen met financiële effecten die we in deze begroting hebben doorgevoerd en in dit thema landen maken we hier inzichtelijk. Buitengebied ( x € 1.000) Saldi uitvoering bestaand beleid Mutaties Geen mutaties

Saldi begroting 2024-2027

Lasten

Baten

173

Saldo 2024 -116

173

2025

2026

2027

-86

-116

-86

Mutaties Binnen dit thema zijn er geen mutaties geweest.

Thema 6

Openbare orde en veiligheid

Onze ambities Inwoners van Hilvarenbeek zijn en voelen zich, in het algemeen gesproken, veilig. Waar nodig treden wij handhavend op om negatieve ontwikkelingen aan te pakken; dat is waar we ons op richten binnen het thema Veiligheid en Handhaving. We leggen het accent op een veilige fysieke en digitale omgeving voor onze inwoners. Een andere ambitie binnen dit programma betreft het vergroten van onze weerbaarheid tegen georganiseerde criminaliteit. Hiervoor trekken wij samen op met andere partijen zoals brandweer, politie, geneeskundige hulpdiensten, woonstichting Leystromen en belangenorganisaties. De gemeente zorgt voor de aansturing van en samenwerking met inwoners en organisaties om Hilvarenbeek veilig te krijgen en te houden. Op basis van gedegen analyses, signalen vanuit inwoners en partners in de veiligheidsketen en effectieve monitoring, pakken wij onveiligheid aan. Dat doen we primair lokaal. Waar dat nodig en logisch is, zoeken we regionale samenwerking op.

In 2024 gaan wij aan de slag op basis van ons Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 dat in samenwerking met de GHO-gemeenten tot stand is gekomen. We richten ons in 2024 op de volgende ambities: 1. Voortzetten van de revitaliseringsaanpak van recreatieparken 2. Versterken van de evenementenaanpak 3. Doorontwikkeling gemeentelijk crisisbeheersing 4. Een (fysiek) veilige leefomgeving: natuurbranden, cybercrime/ digitale veiligheid en bluswatervoorzieningen 5. Continueren van de aanpak van ondermijnende criminaliteit 6. Het uitrollen van de Wet Goed Verhuurderschap 7. Het versterken van de handhaving op vraagstukken rond arbeidsmigranten 8. Implementeren van de Wet Kwaliteitsborging (WKB) 9. Voorbereiden op de effecten van de omgevingswet voor VTH Activiteiten in 2024 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2024 uitvoeren. Ambitie 1: Voortzetten van de revitaliseringsaanpak van recreatieparken 1. Voorzetten toezicht en handhaving recreatiewoningen Doormiddel van de inzet van toezicht en handhaving houden wij onze parken vitaal. Een aantal jaren geleden is gestart met het revitaliseren van recreatieparken. Deze aanpak is succesvol gebleken. Toch blijkt onder andere uit diverse inschrijvingen in de Basis Registratie Personen en reeds uitgevoerde controles, dat er nog steeds sprake is van permanente bewoning van recreatiewoningen.

Deze vormen van illegale bewoning dienen zoveel mogelijk ongedaan gemaakt te worden en te blijven. Dit blijven wij in 2024 doen door het voortzetten van toezicht en handhaving van recreatiewoningen. Ambitie 2: Versterken van de evenementenaanpak 2. Verdere verdieping huidige werkwijze en uitgangspunten evenementen In 2024 gaan wij de uitkomsten van de evaluatie van het evenementenjaar 2023 verwerken. De focus zal daarbij met name komen te liggen op de grote meerdaagse muziekfestivals op de Beekse Bergen (locatieprofiel festivals Beekse Bergen) mede omdat deze momenteel onder een vergrootglas liggen. Vanwege de toegenomen druk als het gaat om evenementen is met de Voorjaarsnota(+ 2023 besloten het team VTH structureel uit te breiden met 0,6 fte. Dit kost € 45.000 per jaar. Deze uitbreiding moet tevens zorgen voor een verdere verdieping van de huidige werkwijze en uitgangspunten van het evenementenproces. Ambitie 3: Doorontwikkeling gemeentelijk crisisbeheersing 3. Efficiëntere crisisorganisatie In 2023 is een adviseur crisisbeheersing tijdelijk in dienst genomen bij de gemeente. Deze adviseur zal tot 1 januari 2024 de doorontwikkeling uitrollen in de organisatie. In 2024 moet de hele nieuwe organisatiestructuur opgezet zijn. Vervolgens wordt in 2024 een oefening gedraaid binnen de nieuwe structuur. Dit kan waarschijnlijk binnen het budget worden uitgevoerd.

Ambitie 4: Wij zorgen voor een (fysiek) veilige leefomgeving 4. Natuurbranden beheersbaarder maken Binnen de gebiedscommissie Kempische Landgoederen is het doel om natuurbranden beheersbaar te maken. In 2023 zijn er gesprekken geweest met de Belgische collega’s. In 2024 moet de RIN voor beide landen beschikbaar zijn. Tevens wordt er internationaal een oefening gedraaid aan de grens. Verder moet er gewerkt worden aan een concept communicatieplan. Voor het uitvoeren van maatregelen is tot en met 2025 € 3.000 per jaar beschikbaar gesteld vanuit het Collegeprogramma.

5. Maatregelen cybercrime en digitale veiligheid Als gemeente hebben wij een belangrijke rol om de lokale weerbaarheid van de burgers te versterken. Dit doen wij door onze inwoners en ondernemers bewust te maken van de digitale gevaren. Hierover organiseren wij voorlichtingsbijeenkomsten en worden er campagnes gehouden in de lokale media. In 2024 gaat de nieuwe medewerker aan de slag met het beschikbare budget voor digitale veiligheid. De medewerker neemt deel aan een districtelijke projectgroep en voert de acties uit die daar uit voort komen. Vanuit het Collegeprogramma is tot en met 2024 € 5.000 per jaar en in 2025 nog € 3.000 beschikbaar gesteld om inwoners bewust te maken van de gevolgen van cybercrime. 6. Bluswatervoorziening verbeteren In de Voorjaarsnota 2022 is extra budget beschikbaar gesteld om het bluswatervoorzieningsniveau te verbeteren. Het inkooptraject wordt in het najaar van 2022 opgestart. Het aanleggen van de putten zal in 2024 plaatsvinden met een mogelijke uitloop naar 2025. Ambitie 5: Doorzetten van de aanpak van ondermijnende criminaliteit 7. Bewuste en weerbare samenleving te creëren Het doel is om een bewuste en weerbare samenleving te creëren. Dat betekent dat de burger de gemeente of politie weet te vinden bij signalen van potentieel ondermijnende activiteiten of gedrag.

Hiervoor moet de burger bewust zijn van wat ondermijning is en weten wat zij daar zelf preventief in kunnen doen. In 2023 zijn er diverse voorlichtingen geweest om medewerkers van de gemeente weerbaarder te maken tegen criminele inmenging. In 2024 zullen nog enkele van deze sessies georganiseerd worden maar het jaar zal weer meer (meer) in het teken komen van de burgers. We gaan door met het inzetten op het verhogen van de meldingsbereidheid en bewustwording in de samenleving. Hiervoor is geen extra geld nodig. Om aan deze aanpak uitvoering te kunnen geven is tot en met 2025 jaarlijks € 3.000 beschikbaar gesteld vanuit het Collegeprogramma. Ambitie 6: Het uitrollen van de Wet Goed Verhuurderschap 8. Implementeren Wet Goed Verhuurderschap Per 1 juli gaat de wet Goed Verhuurderschap van kracht. Deze wet normeert het gedrag van verhuurders en biedt gemeenten de mogelijkheid om slecht verhuurgedrag aan te pakken. Hiermee kan malafide verhuurderschap en discriminatie op de woningmarkt worden aangepakt. Daarnaast moet iedere gemeente een meldpunt inrichten voor klachten over ongewenst gedrag van verhuurders en moeten gemeenten de wet gaan handhaven. In 2023 en 2024 staat het uitrollen van de processen, het meldpunt en het aannemen van een toezichthouder voor deze wet centraal. Ambitie 7: Het versterken van de handhaving op vraagstukken rond arbeidsmigranten 9.

In kaart brengen mogelijke locaties arbeidsmigranten en handhaving Eind 2023 wordt het voorgestelde parapluplan arbeidsmigranten voorgelegd aan de raad. Als de raad dit vaststelt heeft dit tot gevolg dat het team VTH kunnen en ook moeten gaan handhaven op strijdige situaties door bewoning van arbeidsmigranten. Het gaat niet alleen om de handhaving van arbeidsmigranten in de dorpskernen. Tevens over situaties waar het vestigen van arbeidsmigranten nog niet is toegestaan, vanwege het ontbreken van een omgevingsvergunning in combinatie met een SNF-keurmerk die nodig is volgens het parapluplan. In 2023 en 2024 zal in kaart worden gebracht wat mogelijke locaties zijn waar arbeidsmigranten zich vestigen. Vervolgens zal daarop gehandhaafd gaan worden. Er wordt rekening mee gehouden dat er een grote stroom aan handhavingsverzoeken gaan komen. Er zal tijdelijk extra capaciteit voor worden geworven. Hiervoor is € 30.000 per jaar beschikbaar gesteld met de Voorjaarsnota(+) 2023 voor de jaren 2024 en 2025

Ambitie 8: Wet Kwaliteitsborging (WKB) 10. Opstellen beleid en herziening processen voor de Wet Kwaliteitsborging Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet moeten de toezichts- en handhavingsprocessen bij bouwactiviteiten worden aangepast aan de Wet kwaliteitsborging. Het gaat dan om de inrichting van processen, de informatievoorziening, de afspraken met uitvoeringsdiensten, private partijen en de juridische en inhoudelijke aspecten met betrekking tot bouwprocessen. In 2024 volgt na invoering van de Wet Kwaliteitsborging een evaluatie om kosten en baten in beeld te brengen en processen aan te scherpen. Deze verbeterpunten worden in 2025 doorgevoerd.. Bij de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging dient beleid met betrekking tot de toezichts- en handhavingsprioriteiten voor de bouwactiviteiten te worden opgesteld. Ambitie 9: Omgevingswet 11. Aanpassen APV (Algemene Plaatselijk Verordening) Naar verwachting treedt de Omgevingswet op 1 januari 2024 in werking. De Omgevingswet heeft gevolgen voor de Algemene plaatselijke verordening van de gemeente Hilvarenbeek en andere verordeningen, omdat die ook regels bevat over de fysieke leefomgeving. De APV moet gesplist worden. De regels uit de APV, die gaan over de fysieke leefomgeving, worden overgebracht naar het omgevings-plan. De regels over de openbare orde blijven behouden in de vernieuwde APV. 12.

Beleid VTH inpassen in Omgevingswet Naar verwachting treedt de Omgevingswet op 1 januari 2024 in werking. Het huidige vergunningen, toezicht en handhavingsbeleid is gescheiden. Team vergunningen en team handhaving stelt periodiek hun beleid op. Onder de omgevingswet dient het beleidsstuk VTH als een integraal stuk te worden opgesteld die voldoet aan de normen van de Omgevingswet. Verder worden andere beleidsstukken, processen en regels binnen VTH, zoals evenementen, bekeken hoe deze ingepast gaan worden onder de Omgevingswet. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2023 in dit thema financieel landen. Als de ontwikkeling ook al als activiteit is omschreven in deze begroting dan maken we hier een verwijzing naar. Ook de nieuwe ontwikkelingen met financiële effecten die we in deze begroting hebben doorgevoerd en in dit thema landen maken we hier inzichtelijk. Openbare orde en veiligheid ( x € 1.000)

Lasten

Saldi uitvoering bestaand beleid

1.737

Saldo 2025 2026 2027 2024 97 -1.640 -1.619 -1.610 -1.610

Baten

Mutaties voorjaarsnota(+) 2023 Nieuwe ontwikkelingen Evenementencoördinator (knop 42) Handhaven arbeidsmigranten n.a.v. vaststellen parapluplan arbeidsmigranten (knop 43) Uitbreiden personele capaciteit Veiligheid/toezicht (knop 44)

-45

-30

-67

-4

-15

-11

Mutaties begroting 2024 Bijstelling kostendekkendheid leges 2024 Saldi begroting 2024-2027

1.830

82 -1.748 -1.750 -1.711 -1.711

Mutaties voorjaarsnota(+) 2023 Nieuwe ontwikkelingen Evenementencoördinator (knop 42) Zie activiteit 2 van dit thema. Handhaven arbeidsmigranten n.a.v. vaststellen parapluplan arbeidsmigranten (knop 43) Zie activiteit 9 van dit thema. Uitbreiden personele capaciteit Veiligheid en toezicht (knop 44) Regionaal en districtelijk worden steeds meer veiligheidsthema’s oppakt én afgesproken dat alle gemeenten capaciteit moeten leveren. Dit kunnen wij op dit moment niet doen. Onlangs zijn op de thema’s mensenhandel (ondermijning) en digitale veiligheid regionale plannen vastgesteld in het DDO en Veiligheidscollege waar wij ook mee aan de slag moeten. Daarnaast is het Bestuurlijk Interventieteam (BIT Hart van Brabant) opgericht waar iedere gemeente capaciteit aan moet leveren zowel aan de beleidskant als aan de toezicht kant. Met de capaciteit die op dit moment beschikbaar is kunnen wij dit niet leveren. Per 1 juli gaat ook de wet Goed Verhuurderschap van kracht, zie activiteit 8 van dit thema. Deze wet normeert het gedrag van verhuurders en biedt gemeenten de mogelijkheid om slecht verhuurgedrag aan te pakken. Hiermee kan malafide verhuurderschap en discriminatie op de woningmarkt worden aangepakt. VTH moet de toezicht/handhaving van de wet gaan uitvoeren en heeft hiervoor geen capaciteit beschikbaar.

Om regionaal en landelijk aan te kunnen sluiten én deze thema’s serieus te kunnen oppakken is structurele uitbreiding van de capaciteit op veiligheid nodig. Op dit moment hebben wij slecht 1 fulltime medewerker veiligheid (schaal 9) beschikbaar voor alle veiligheidsthema’s in onze gemeente. Alleen het strategische adviseren van de burgemeester is belegd bij de teamleider VTH. Op dit moment werken beide medewerkers structureel over om zo veel mogelijk veiligheidszaken/thema’s te kunnen oppakken. Het gaat om structurele uitbreiding van de veiligheidscapaciteit met een medewerker veiligheid/toezicht voor 36 uur per week in schaal 9. De kosten hiervan bedragen € 85.000. Hiervan dekken we € 18.000 door budget wat in de decembercirculaire is aangekondigd. Dit betekent dat er € 67.000 extra in deze begroting is opgenomen om deze functie in te vullen. Mutaties begroting 2024 Bijstelling kostendekkendheid leges 2024 Jaarlijks stellen we onze legestarieven voor het volgend jaar bij en maken we daarbij een berekening voor de kostendekkendheid. De totale opbrengsten mogen namelijk niet meer zijn dan de totale kosten. Ook nu hebben we de legestarieven 2024 bijgesteld en in deze begroting financieel vertaald. De financiële effecten landen binnen meerdere thema’s. U neemt met het raadsvoorstel belastingverordeningen 2024 het besluit over de legestarieven 2024.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13417255/1