13 Jaarstukken 2020 (3 boekwerk jaarstukken)

In 2021 werken we aan het beleidsrapport Waterplan Hilvarenbeek 2022-2026. In dat plan nemen we de visie, beleid en uitvoeringsmaatregelen (inclusief bijbehorend budget) op voor water, riolering en klimaat. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema Milieu naar taakveld. We geven een toelichting op de significante afwijkingen.

Lasten

Begroting Realisatie Saldo 2020 2020 2020 -4.091 -3.627 464

Baten

3.611

3.704

93

Saldo

-480

77

557

Stortingen

0

0

0

Onttrekkingen

0

0

0

Reservemutaties

0

0

0

-480

77

557

Eindtotaal

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een voordelig resultaat van € 557.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2020. Dit nadeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. We houden € 96.000 over op het energieproject SMILE. Bij de resultaatbestemming van de jaarrekening stellen we voor dit voordeel te reserveren in de reserve Duurzaamheid. Verder hebben we € 212.000 over gehouden op incidentele budgetten waarvoor we de werkzaamheden komende jaren nog gaan uitvoeren. Oorzaak van het nadeel komt hoofdzakelijk door een administratieve verschuiving tussen thema’s. Ook houden we € 245.000 op de riolering. Dit voordeel reserveren we zoals gebruikelijk in onze reserve. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen per programma en thema vindt u een nadere analyse van de financiële afwijkingen binnen de verschillende thema.

25

Thema 5

Buitengebied

Onze ambities We willen zorgen voor een goede balans tussen ondernemen en een gezonde en veilige fysieke leefomgeving in het buitengebied. Binnen dit thema gaat veel aandacht uit naar het herstellen van die balans. We houden daarbij de ontwikkelingen vanuit hogere overheden in het oog. Deze ontwikkelingen (in beleid en wet- en regelgeving) hebben direct invloed op onze zoektocht naar deze balans. Activiteiten in 2020 U leest per ambitie de voortgang van de activiteiten zoals in de begroting 2020 genoemd. Ambitie 1: herstellen balans buitengebied 1. Opstellen Uitvoeringsstrategie buitengebied Om de balans in het Beekse buitengebied te verbeteren en ontwikkelingen op een uniforme en eerlijke wijze te beoordelen, zijn in 2020 meerdere acties doorgevoerd. Hiervoor heeft u in 2020 de Visie “Vitalisering Buitengebied, niet agrarische functies” vastgesteld. Op basis van deze visie beoordelen we ontwikkelingen in de leefomgeving die normaal niet binnen de geldende ruimtelijke kaders passen. Er is meer ontwikkelruimte gekomen, maar die is niet onbegrensd. En ook niet alles kan. Er gelden duidelijke kaders en echt onwenselijke ontwikkelingen zijn uitgesloten. Kwaliteitsverbetering is een harde voorwaarde voor alle ontwikkelingen. Met de visie is de dynamiek en flexibiliteit van ontwikkelingen in het buitengebied sterk toegenomen.

Dit is te zien aan het aantal principeverzoeken en bestemmingsplanwijzigingen. Maar ook aan de diversiteit van de ontwikkelingen. 2. Verbeteren balans tussen ondernemen in het buitengebied en gezondheid In 2020 zijn we begonnen met onderzoeken hoe een gezonde balans tussen ontwikkeling van de landbouw en volksgezondheid/veiligheid in onze leefomgeving er uitziet. De focus ligt op het buitengebied, omdat daar ook de veehouderij gevestigd is. Het was onze intentie om deze onderzoeken in goed overleg met de stakeholders uit te voeren. Echter, door de coronamaatregelen hebben de noodzakelijke dialoog en gesprekken met stakeholders en betrokken ondernemers en inwoners nog niet plaats kunnen vinden. Actief in gesprek gaan met grotere groepen en ieders belang daarbij goed naar voren te laten komen en af te wegen is digitaal heel erg lastig. Ons voornemen is om deze opdracht integraal op te nemen in het proces om te komen tot een Omgevingsvisie. Ambitie 2: vitaliseren buitengebied 3. Opstellen nieuw ontwikkelingsbeleid niet-agrarische functies In de Visie “Vitalisering Buitengebied, niet agrarische functies”, die u in 2020 heeft vastgesteld, is het beleid voor de meeste niet-agrarische functies verwoord. Dit beleid is in werking en wordt toegepast bij plannen die verder gaan dan het geldende bestemmingsplan.

Concreet gaat het om de volgende onderwerpen: - VAB-ontwikkelingen: Er is meer ontwikkelingsruimte. Het juridisch probleem van de VAB-aanduidingen in het bestemmingsplan is niet op te lossen en maakt dat er voor nieuwe initiatieven een planologische procedure moet worden gevolgd. De visie geeft daar nu een kader voor. - Ruimte voor Ruimte: Er zijn aanvullende regels opgenomen die feitelijke lokale kwaliteitsverbetering afdwingen; 26

-

-

Kwaliteitsverbetering: De Beekse regeling voor kwaliteitsverbetering wordt bij alle ontwikkelingen in het buitengebied toegepast; Plattelandsondernemingen: deze hebben expliciet een plaats gekregen in de visie.

4. Hanteren kader voor kwaliteitsverbetering van het landschap. De lokale beleidsregel kwaliteitsverbetering van het landschap is in het hele buitengebied van toepassing. Het uitgangspunt ‘voor wat, hoort wat’ wordt toegepast. Inmiddels worden alle plannen hierop beoordeeld. Het gekoppelde fonds Vitalisering Buitengebied hoeft nauwelijks gebruikt te worden, omdat zelfrealisatie van de kwaliteitsmaatregelen doorgaans voordeliger blijkt. Diverse initiatieven die onvoldoende kwaliteit(swinst) leverden, zijn aangepast of uiteindelijk afgewezen. 5. Onderzoeken verdienmodellen buitengebied en plattelandsondernemingen In de praktijk blijkt de gemeente geen - of onvoldoende - grip en/of inzicht te hebben in de echte verdienmodellen voor het buitengebied. Het is primair een taak van de ondernemer om voldoende middelen te genereren voor zijn bedrijfsvoering en alles wat daar bij komt kijken. Wat daarvoor nodig is, is in elk (individueel) geval weer anders. Een extra woning levert bijvoorbeeld geld op als je de bouwlocatie al in eigendom hebt maar veel minder als je die grond nog moet gaan zoeken en kopen. Al vanaf 2019 zijn we meer met initiatiefnemers in gesprek gegaan om te komen tot een optimale duurzame invulling voor hun locatie.

Met een goed verdienmodel (de verantwoording van de ondernemer zelf), maar ook op de juiste plek (van belang voor beide partijen) én passend binnen de geldende beleidskaders (aan de gemeente om te beoordelen). De plannen moeten echt iets toevoegen aan het Beekse buitengebied. En niet alleen meerwaarde hebben voor de ondernemer. Dit vraagt om een veel intensiever voortraject met de initiatiefnemer. Meer werken vanuit de gedachten van de Omgevingswet. Zowel de initiatiefnemers met hun adviseurs, als de organisatie ervaart dit als waardevol. Er is echter nog wel bij alle partijen de nodige tijd, kennis en ervaring nodig om dit gesprek goed en constructief te kunnen voeren. In 2020 zijn er tientallen principeverzoeken behandeld en zijn er intensieve gesprekken gevoerd; onder andere met agrariërs die van de saneringsregeling voor varkenshouderijen (SRV) gebruik wilden gaan maken. 6. Voorbereiden op de Omgevingswet In 2020 hebben we ons verder voorbereid op de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2022. De prioriteit is om ervoor te zorgen dat op het moment van inwerkingtreding de dienstverlening naar de klant minimaal aan de basisvereisten van de wet voldoet. Dat betekent dat we ruimtelijke initiatieven zorgvuldig, correct en vlot moeten kunnen afhandelen.

We hebben daarom gewerkt aan: - aanpassen van het vergunning- en omgevingsplanproces; - aanbesteding van nieuwe digitale systemen; - vertaling van de wettelijke regels in de lokale instrumenten; - voorbereiding van participatiebeleid. Daarnaast zijn we gestart met het werken in de geest van de Omgevingswet. De samenwerking met Goirle en Oisterwijk is op dit dossier minder intensief geworden, omdat we verschillende prioriteiten hebben gesteld. Zij zijn onder andere gaan werken aan de Omgevin gsvisie, terwijl wij de keuze hebben gemaakt eerst alleen de minimale - wettelijk - vereiste acties uit te voeren.

27

Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema Buitengebied naar taakveld. We lichten de significante afwijkingen toe. Begroting 2020 Lasten

Realisatie 2020 -73

Saldo 2020 -86

-12

Baten

10

10

0

Saldo

-63

-76

-12

Stortingen

0

0

0

Onttrekkingen

0

0

0

Reservemutaties

0

0

0

-63

-76

-12

Eindtotaal

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een nadelig resultaat van € 12.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2020. Dit nadeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen van geringe omvang. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen per programma en thema vindt u een nadere analyse van de financiële afwijkingen binnen de verschillende thema.

Thema 6

Openbare orde en veiligheid

Onze ambities De gemeente “maakt” geen veiligheid, maar zorgt voor aansturing van en samenwerking met inwoners en organisaties om Hilvarenbeek veilig te krijgen en te houden. Op basis van gedegen analyses, signalen vanuit inwoners en partners in de veiligheidsketen en effectieve monitoring, pakken wij onveiligheid aan. Dat doen we primair lokaal. Waar dat nodig en logisch is, zoeken we regionale samenwerking op. In het nieuwe Integraal Veiligheidsplan is een nieuwe veiligheidsvisie opgenomen en zijn 4 thema’s benoemd als prioriteit. We richten ons komende jaren primair op de volgende thema’s: 1. Evenementenveiligheid 2. Ondermijning 3. Implementatie Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz), Wet zorg en dwang (Wzd) en wet forensische zorg (Wfz) 4. Woninginbraken 5. Handhaving Activiteiten in 2020 U leest per ambitie de voortgang van de activiteiten zoals in de begroting 2020 genoemd. Ambitie 1: In Hilvarenbeek verlopen alle evenementen veilig 1. Professionaliseren van het evenementenproces Het evenementenproces is in 2020 geïmplementeerd in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) 2020 Hilvarenbeek. Dit betekent, dat in de APV duidelijke kaders en termijnen zijn vastgelegd waaraan een aanvraag voor een evenement moet voldoen. Bij een eventuele versoepeling

28

van de coronamaatregelen in 2021 - en daarmee ‘doorstart’ van het evenementenseizoen - wordt hieraan uitvoering gegeven. In de begroting was opgenomen om tijdelijk een evenementencoördinator aan te stellen. Vanwege het niet doorgaan van de evenementen door coronamaatregelen is dit niet ingevuld. De verwachting is, dat op zijn vroegst ná 1 juli 2021 mogelijk weer meer ruimte komt voor evenementen. Ambitie 2: Aanpak ondermijning vervolgen 2. Vergroten van de bewustwording bij onze inwoners en stimuleren Meld Misdaad Anoniem Helaas hebben wij in 2020 niet alle, in de begroting gestelde, doelen kunnen realiseren. Door de coronacrisis hebben wij een herprioritering moeten maken. In 2021 wordt dit onderwerp verder opgepakt. 3. Herzien bibob-beleid In 2020 hebben we gewerkt aan herziening van het bibob-beleid. In januari 2021 hebben we het nieuwe beleid vastgesteld en u daarover via een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Op dit moment wordt druk gewerkt aan de implementatie van het beleid en het trainen van de betrokken medewerkers. Ambitie 3: Verplichte zorg wordt zo veel als mogelijk voorkomen. Als dat niet mogelijk is, dan met zo min mogelijk dwang, met een spoedige afbouw en bij voorkeur herstel in de eigen omgeving. 4.

Implementatie wvggz en wzd De implementatie van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg en de Wet zorg en dwang zijn grotendeels gerealiseerd; de ketensamenwerking en de aansluiting van regionale partners op onze lokale uitvoering vraagt nog om versterking. Meer hierover kunt u lezen onder ambitie 4 (activiteit 9) van het programma Samenlevend, thema 1. Ambitie 4: Het aantal woninginbraken stijgt niet ten opzichte van 2018 (woninginbraken 2018:40) 5. Voorbereiding voor de integrale aanpak woninginbraken. In 2020 is gestart met een verkenning van het probleem woninginbraken. Samen met de politie zijn de cijfers van de afgelopen jaren geanalyseerd. Daarnaast is er een hotspotanalyse gemaakt van de verschillende kernen. In 2021 werken we dit verder uit in een plan van aanpak. Ambitie 5: Eerder ingrijpen en onomkeerbare situaties voorkomen door handhaving 6. Intensiveren handhaving De afgelopen jaren hebben we handhaving geïntensiveerd. We hebben meer inzet gepleegd op specifieke thema’s zoals (drugs)criminaliteit, verloedering en fraude. Verder was er speciale aandacht voor overlast van agrarische bedrijven en evenementen, illegale sloop van asbest en op bouw- en woningtoezicht. In 2020 hebben er verschuivingen plaatsgevonden binnen de taakuitvoering. Vanwege corona zijn er bijvoorbeeld geen evenementen georganiseerd.

Daardoor is de beschikbare capaciteit niet ingezet voor controle bij evenementen, maar bijvoorbeeld voor controle op naleving van d e coronamaatregelen. Corona heeft er ook toe geleid dat we controles op andere wijze moesten uitvoeren. Fysieke controles waren niet altijd toegestaan. We hebben bij milieu- en bouwcontroles vaker gecontroleerd ‘op afstand’. De eigenaar of bouwer diende dan - bijvoorbeeld via foto’s, tekeningen en berekeningen - aannemelijk te maken dat een bepaald controleonderdeel conform de gestelde eisen gerealiseerd of in gebruik genomen is. 29

Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema Openbare orde en veiligheid naar taakveld. We lichten de significante afwijkingen toe.

Lasten

Begroting Realisatie Saldo 2020 2020 2020 -1.439 -1.483 -44

Baten

54

52

-2

Saldo

-1.385

-1.431

-46

Stortingen

0

0

0

Onttrekkingen

0

0

0

Reservemutaties

0

0

0

-1.385

-1.431

-46

Eindtotaal

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een nadelig resultaat van € 46.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2020. Dit nadeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen van geringe omvang. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen per programma en thema vindt u een nadere analyse van de financiële afwijkingen binnen de verschillende thema.

30

Programma 3

1.3 Ondernemend Hilvarenbeek

Dit programma gaat over onze lokale economie. Onze aandacht gaat uit naar ondernemerschap en bedrijvigheid in dorpskernen, op bedrijventerreinen en in het buitengebied. We faciliteren het bedrijfsleven zo goed mogelijk om te ondernemen en te innoveren. Dit doen we samen met lokale en regionale partners. We verliezen hierbij ons toeristisch-recreatief profiel niet uit het oog. Dit programma bestaat uit één thema, dat we in dit hoofdstuk verder toelichten: 1. Lokale economie

Thema 1

Lokale economie

Onze ambities We versterken de lokale economie en we bouwen het toeristisch-recreatief profiel van onze gemeente verder uit. Dat is waar we ons op richten binnen dit thema. Samen met onze economische partners, zoals Ondernemend Hilvarenbeek, Hilvarenbeek Infopunt en individuele ondernemers, werken we aan deze ambities. Regionaal werken we samen met de gemeenten Goirle en Oisterwijk en de regio Hart van Brabant. Belangrijk aandachtspunt is het sterker in de markt zetten van het merk Hilvarenbeek. Dat doen we met het marketingconcept ‘Het is hier Echt’ en door de bezoekersvisie uit te voeren. Activiteiten in 2020 U leest per ambitie de voortgang van de activiteiten zoals in de begroting 2020 genoemd. Ambitie 1: we versterken de lokale economie 1. Ontwikkelingen nieuwe bedrijventerreinen/opstellen visie bestaande bedrijventerreinen In 2020 hebben we onderzoek gedaan naar een geschikte uitbreidingslocatie voor bedrijven in milieucategorie 3.1 en 3.2. In het onderzoek zijn acht potentiële uitbreidingslocaties onderzocht. Wij hebben Mierbeek-oost als voorkeurslocatie aangewezen en aan u voorgelegd. Uiteindelijk heeft u besloten om Mierbeek-noord te gaan ontwikkelen. In 2021 starten we hier de bestemmingsplanprocedure voor op. Om tot een juiste kavelindeling te komen, gaan we de concrete ruimtevraag ophalen bij ondernemers.

Dit doen we niet alleen voor Mierbeek-noord maar ook voor Slibbroek-noord, waar we een terrein ontwikkelen voor bedrijven in een lagere milieucategorie. Daarnaast gaan we in 2021 verder met ontwikkeling van een visie op bestaande bedrijventerreinen.

31

2. Actualiseren Economisch Actieplan en uitvoeringsprogramma In 2020 hebben we samen met ondernemers gewerkt aan de actualisatie van het Economisch Actieplan (EAP). Deze actualisatie hebben we in het laatste kwartaal van 2020 afgerond. De visie uit het EAP 2015 – 2019 blijft gehandhaafd tot en met 2023. In het EAP 2020 – 2023 hebben we nieuwe doelstellingen geformuleerd en het uitvoeringsprogramma is ook vernieuwd. Wij hebben u hierover geïnformeerd door middel van een raadsinformatiebrief. In 2021 gaan we, in samenwerking met Ondernemend Hilvarenbeek, verder met de uitvoering van het EAP. 3. Verder ontwikkelen ondernemershuis Vrijthof 11 Wij hadden het voornemen om in 2020, in samenwerking met Ondernemend Hilvarenbeek, te werken aan grotere bekendheid van (de mogelijkheden van) het ondernemershuis Vrijthof 11. Vanwege de coronacrisis zijn onze plannen hiervoor helaas niet doorgaan. We konden geen activiteiten organiseren en er was weinig vraag naar werkplekken vanwege de oproep om zo veel mogelijk thuis te werken. Via onze samenwerkingspartner in de regio Hart van Brabant, ondernemershuis Station88, hebben we enkele online webinars onder de aandacht gebracht van onze ondernemers. Op die manier konden we toch tegemoetkomen aan de behoefte om deel te nemen aan (online) programma-activiteiten. In 2020 is het Energiehuis toegevoegd aan Vrijthof 11.

De Energiecoöperatie Hilverstroom gaat samenwerken met Ondernemend Hilvarenbeek om ondernemers die bezig zijn met erergietransitie een podium te geven. 4. Uitvoeren accountmanagement bedrijven Vanwege de coronacrisis is de behoefte aan contact met de gemeente bij een groot aantal ondernemers gegroeid. Ondernemers kunnen vijf dagen per week telefonisch, per e-mail en online terecht bij de accountmanager bedrijven met (corona gerelateerde) vragen. Mede hierdoor is in 2020 de bekendheid van de accountmanager bedrijven vergroot en konden we gemakkelijk inspelen op de behoeften van ondernemers. Vanwege de crisis zijn een aantal geplande activiteiten in aangepaste vorm uitgevoerd. Zo is het ondernemersloket op Vrijthof 11 vervangen voor een digitale ondernemers-chat via de website van Ondernemend Hilvarenbeek. Om ondernemers tijdens deze crisis goed van dienst te zijn hebben we een speciale corona pagina voor bedrijven op onze website gerealiseerd en extra edities van de nieuwsbrief voor ondernemers uitgebracht. De jaarlijkse ondernemersavond hebben we digitaal gehouden en we hebben horecaondernemers de mogelijkheid geboden om hun terrassen tijdelijk uit te breiden. Bij het opstellen van berichten en het communiceren over activiteiten en maatregelen hebben we samen opgetrokken met Ondernemend Hilvarenbeek en collega’s in de regio Hart van Brabant.

Ambitie 2: verder uitbouwen toeristisch-recreatief profiel 5. Versterken merk Hilvarenbeek ‘Het is hier Echt’ Aan de hand van de slogan ‘Het is hier Echt’ hebben we het toeristisch-recreatieve aanbod van onze gemeente in 2020 onder de aandacht gebracht van Nederlandse toeristen en recreanten. In de zomer van 2020 zijn veel Nederlandse toeristen erop uitgegaan in eigen land. Hier hebben we – in samenwerking met Hilvarenbeek Infopunt – op ingespeeld door online campagne te voeren. We hebben daarin ons wandel- en fietsroute aanbod gepromoot. Na de zomer hebben horecaondernemers, en later ook winkeliers, hun deuren moeten sluiten vanwege de coronacrisis. Daarom hebben we besloten om in het najaar van 2020 niet opnieuw campagne te voeren. Zodra onze ondernemers de deuren weer mogen openen en op een veilige manier gasten en klanten mogen ontvangen starten we de campagne opnieuw op.

32

6. Onderzoek en mogelijke ontwikkeling ruiterroutes In 2020 zijn we gestart met het ontwerp van een ruiterroutenetwerk. Dit hebben wij gedaan in samenwerking met Visit Brabant Routebureau, ondernemers en organisaties in de paardensectoren en omliggende gemeenten. Dit ontwerpproces ronden we begin 2021 af, waarna we starten met de aanleg van het ruiterroutenetwerk. 7. Uitbreiden aanbod cultuurhistorische fiets- en wandelroutes In 2020 zijn we, samen met Hilvarenbeek Infopunt, Visit Brabant Routebureau en andere betrokken partijen, gestart met het maken van een wandelbelevingsroute in de natuur nabij de Roovertse Bergen. Dit traject zetten we in 2021 voort. Daarnaast hebben we in 2020 de route rondom de historische attentietegels in het centrum gedigitaliseerd. Dit hebben we ook voor andere al bestaande routes gedaan. De routes zijn vindbaar via de website van Hilvarenbeek Infopunt (www.bezoekhilvarenbeek.nl). 8. Zorgen voor een goede bewegwijzering naar toeristische attracties In 2020 hebben we enkele bewegwijzeringsborden geplaatst. We plaatsen deze borden als een aanvraag van een ondernemer voldoet aan de plaatsingscriteria uit de Beleidsregels toeristische en recreatieve bewegwijzering. We continueren deze werkwijze in 2021. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema Ondernemend naar taakveld.

We lichten de significante afwijkingen toe.

Lasten

Begroting Realisatie Saldo 2020 2020 2020 -1.318 -1.608 -290

Baten

1.020

1.327

307

Saldo

-298

-281

17

Stortingen

0

0

0

Onttrekkingen

0

0

0

Reservemutaties

0

0

0

-298

-281

17

Eindtotaal

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een voordelig resultaat van € 17.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2020. Dit nadeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen van geringe omvang. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen per programma en thema vindt u een nadere analyse van de financiële afwijkingen binnen de verschillende thema.

33

Programma 4

1.4 Dienstverlenend Hilvarenbeek

Dit programma gaat over onze dienstverlening, over ons bestuur en over - bestuurlijke - samenwerking. We werken voortdurend aan het verbeteren van onze dienstverlening, waarbij wensen en behoeften van onze inwoners, ondernemers en instellingen leidend zijn. Om onze maatschappelijke opgaven als zelfstandige gemeente te realiseren, is samenwerking, met Goirle en Oisterwijk en binnen de Hart van Brabant regio noodzakelijk en wenselijk. Dit programma bestaat uit de volgende twee thema’s: 1. Dienstverlening 2. Bestuur en bestuurlijke samenwerking

Thema 1

Dienstverlening

Onze ambities De dienstverlening aan onze inwoners is toegankelijk en van kwalitatief hoog niveau. Dat is wat we willen vasthouden. We stellen ons tot doel om al onze servicenormen, langs al onze contactkanalen (balie, telefoon, website, mail, WhatsApp, chatbot) te behalen. Net zoals we de betrouwbaarheid en de privacy van gegevens(uitwisseling) willen waarborgen. Vanwege de Coronacrisis hebben we in 2020, vooral gedurende de eerste lockdown, onze openingstijden aangepast. Na de eerste versoepelingen hebben we vrij snel onze gebruikelijke openingstijden weer opnieuw gehanteerd. De ‘’winkel’’ is gedurende de gehele Coronacrisis opgebleven, met extra maatregelen om onze bezoekers en medewerkers elkaar veilig te kunnen laten ontmoeten. We zijn er trots op dat onze organisatie dermate wendbaar is geweest dat heel s nel na de start van de crisis, al onze medewerkers vanuit huis konden werken. Activiteiten in 2020 U leest per ambitie de voortgang van de activiteiten zoals in de begroting 2020 genoemd. Ambitie 1: De dienstverlening aan onze inwoners is toegankelijk en van hoge kwaliteit 1. Uitvoeren van een klanttevredenheidsonderzoek van onze dienstverleningskanalen Als gevolg van de coronapandemie en de wisselende aanpassingen in bijvoorbeeld de openingstijden van onze publieksbalies, hebben we ervoor gekozen om in 2020 geen klanttevredenheidsonderzoek uit te voeren.

We stelden het onderzoek met een jaar uit in de verwachting dat we dan weer in een meer ‘’normale’ situatie werken en de dienstverlening en onze dienstverleningskanalen weer werken zoals vanouds. Daarmee zijn de resultaten van het onderzoek meer representatief. In 2020 hebben we de opgestarte pilot met de chatbot op onze website gestopt. Inwoners maakten nauwelijks gebruik van dit kanaal om informatie te krijgen of vragen te stellen. 34

2. Aanpassen van onze huidige website De aanpassing/vernieuwing van de website stelden we eerder een jaar uit. Dit is het gevolg van een bezuinigingsmaatregel waarover eind 2019 is besloten. We zijn in 2020 wel gestart met de voorbereidingen voor de nieuwe website en hebben de huidige website op onderdelen aangepast om enigszins te voldoen aan de strengere eisen die de Wet Digitale Toegankelijkheid stelt. De nieuwe website zal wel direct voldoen aan de nieuwe wetgeving en is naar verwachting eind 2021 of begin 2022 operationeel. De nieuwe website is voor iedereen toegankelijk, ook voor laaggeletterden en mensen met een visuele beperking. Ambitie 2: Waarborgen betrouwbaarheid en privacy van gegevens(uitwisseling) 3. Verder professionaliseren en waarborgen informatiebeveiliging en privacy Het voorbeeld van de hack op de gemeente Hof van Twente in 2020, waarbij criminelen m.b.v. gijzelingssoftware de gemeente wilde afpersen, maakt pijnlijk duidelijk hoe belangrijk het is om te investeren in de professionalisering van informatieveiligheid en privacy. We zijn gestart met een PDCA-cyclus voor informatieveiligheid die gestuurd is op risico’s. Dit is gebaseerd op de BIO (Baseline Informatiebeveiliging voor de Overheid) die in 2020 van kracht is geworden. De belangrijkste verandering heeft betrekking op risicomanagement.

Het team Informatieveiligheid en privacy heeft zich verder ontwikkeld en de deskundigheid is vergroot. Er is gewerkt aan het verbeteren van bewustwording onder medewerkers en bestuurders. Door de coronacrisis hebben we voo ral de focus gelegd op werken op afstand en op het digitaal vergaderen en samenkomen. Begin 2020 zijn nog enkele informatieveiligheid en privacy workshops gegeven, maar na de komst van corona is er enkel online aandacht voor bewustwording geweest. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema Dienstverlening naar taakveld. We lichten de significante afwijkingen toe. Begroting 2020

Realisatie 2020

Saldo 2020

Lasten

-401

-356

45

Baten

188

179

-9

Saldo

-213

-177

36

Stortingen

0

0

0

Onttrekkingen

0

0

0

Reservemutaties

0

0

0

-213

-177

36

Eindtotaal

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een voordelig resultaat van € 36.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2020. Dit nadeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen van geringe omvang. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen per programma en thema vindt u een nadere analyse van de financiële afwijkingen binnen de verschillende thema.

35

Thema 2

Bestuur en bestuurlijke samenwerking

Onze ambities We zijn een zelfbewuste en betrouwbare samenwerkingspartner die meedenkt en meedoet. We werken op verschillende niveaus samen met diverse lokale en regionale partners. Op strategisch niveau werken we samen in de regio ‘Hart van Brabant’. Op tactisch en operationeel niveau werken we samen met Goirle en Oisterwijk (GHO samenwerking). We stellen ons hierin open en ondernemend op en werken in bestaande en nieuwe netwerken. Dit doen we vanuit een bestuurlijk gedragen visie, voor zowel GHO als regio Hart van Brabant die vertaald is naar een - strategische uitvoeringsagenda voor duurzame samenwerking. Activiteiten in 2020 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2020 uitvoeren. Ambitie 1: versnellen, verbreden en verdiepen samenwerking met Goirle en Oisterwijk 1. Realiseren uitvoeringsprogramma ‘Samen halen we het beste uit ons zelf’ In de samenwerking met Goirle en Oisterwijk bleven we de focus houden op meer kwaliteit, minder kwetsbaarheid en minder kosten voor onze (interne) dienstverlening. Vanwege corona is een aantal projecten vertraagd. Elkaar ontmoeten, leren kennen en ambities in samenwerking verkennen, is lastiger op (fysieke) afstand. De bestuurlijke visie ontwikkelden we in 2020 verder uit tot een netwerksamenwerking op tactisch en operationeel niveau.

De volgende activiteiten zijn in 2020 binnen de GHO gemeenten opgepakt: - Uitvoeren en doorontwikkelen van voortgangsmonitors met een analyse van de samenwerking op de 4K’s (kosten, kwaliteit, kwetsbaarheid en kansen); - In het domeinmanagementoverleg met MT leden vanuit de GHO gemeenten zijn (nieuwe) activiteiten – zoals de fixi app - aangekondigd, gestart en gecommuniceerd. - De (meerjarige) projecten die in 2020 zijn uitgevoerd leverden de volgende resultaten op:  Samenwerken op het gebied van gegevensmanagement;  Programmaplan voor harmonisatie bedrijfsprocessen;  Afronden project harmonisatie financiële administratieve processen;  Samenwerken op inkoop en aanbesteding waaronder harmonisatie inkoopbeleid;  Samenwerken op gebied van kwaliteitscriteria Vergunnning verlenen, Toezichthouden, Handhaving;  Projectplan voor projectmatig werken (werkwijze, tools, formats e.d.).  Stage onderzoek naar optimaliseren van de ambtelijke GHO samenwerking binnen regio Hart van Brabant. De samenwerking in GHO verband levert minder meerkosten op. Dat wil zeggen dat, als we de taken/activiteiten voor alleen Hilvarenbeek uitvoeren, de kosten altijd hoger zijn dan in de G HO samenwerking. Door de GHO samenwerking realiseren we een kostenvoordeel. Ambitie 2: versterken ruimtelijke, sociale en economische structuur 2.

Verder uitbouwen samenwerking regio Hart van Brabant en Midpoint In de gemeenschappelijke regeling regio Hart van Brabant zorgen we met gemeente Tilburg, Waalwijk, Dongen, Heusden, Gilze-Rijen, Loon op Zand, Hilvarenbeek en Goirle voor meerwaarde op economisch, sociaal en ruimtelijk gebied door slim samen te werken. Hiervoor voeren we de

36

strategische meerjarenagenda 2019-2023 uit. Het uitvoeringsprogramma 2020 leidde binnen de drie beleidsterreinen tot de volgende resultaten:  Binnen domein Mens & Samenleving hebben we de samenwerking inzake grip op jeugdzorg geïntensiveerd en ontwikkelden we gezamenlijke inkoop, het Jongerenpunt en gaven we het Maatpact een plek binnen onze gemeente.  Binnen leefomgeving en Milieu is de Regionale Energie en Klimaat Strategie (REKS) opgesteld. Op economisch gebied werkten we binnen Midpoint Brabant samen met Hilvarenbeekse bedrijven aan Smart Logistics en klimaatadaptatie en met arbeidsmarktpartners binnen Station 88 aan het Corona crisisloket voor ondernemers en leerwerkloket voor inwoners. In 2020 is vanuit enkele kleine gemeenten het initiatief genomen om als gemeenten te vere nigen in de zogeheten K80, 80 kleinere gemeenten met minder dan 20.000 inwoners, en gezamenlijk een lobby op te starten om de voorgenomen herverdeling van het gemeentefonds aan te vechten. Wij hebben ons bij dit initiatief aangesloten. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema Bestuur en bestuurlijke samenwerking naar taakveld. We lichten de significante afwijkingen toe.

Lasten

Begroting Realisatie Saldo 2020 2020 2020 -1.161 -1.398 -237

Baten

24

45

21

Saldo

-1.137

-1.353

-217

Stortingen

0

0

0

Onttrekkingen

0

0

0

Reservemutaties

0

0

0

-1.137

-1.353

-217

Eindtotaal

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een nadelig resultaat van € 217.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2020. Dit nadeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. Voor een groot deel komt het nadeel door een aanvullende storting in de voorziening pensioenen als gevolg van een herberekening van de pensioenverplichtingen. Jaarlijks wordt de pensioenverplichting herberekend op basis van de geldende rentelasten. Door een daling van deze rentelasten moeten we meer reserveren in de voorziening. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen per programma en thema vindt u een nadere analyse van de financiële afwijkingen binnen de verschillende thema.

37

Hoofdstuk 5

1.5 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

In dit hoofdstuk gaan we in op de algemene dekkingsmiddelen en de post onvoorzien. Dit betreft met name onze vrij besteedbare baten, zoals lokale heffingen en de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Overhead en vennootschapsbelasting behandelen we in het volgende hoofdstuk. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Lokale heffingen De volgende lokale belastingen zijn vrij besteedbaar en zijn daarom onderdeel van dit hoofdstuk: - onroerende-zaakbelastingen - forensenbelasting - toeristenbelasting - precariobelasting (voor gebruik van gemeentelijke gronden of de ruimte erboven) - precariobelasting op kabels en leidingen - vermakelijkhedenretributie Meer hierover leest u in de paragraaf ‘Lokale heffingen’. Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Inkomsten over 2020 We ontvingen in 2020 zo’n € 20,8 miljoen aan inkomsten uit het gemeentefonds. Dit is zo’n € 39.000 meer dan geraamd. Met Raadsinformatiebrief 2021-06 informeerden wij u over de uitkomsten van de decembercirculaire 2020. De uitkomsten hiervan konden we niet meer verwerken in de bijgestelde begroting 2020 en komen daardoor nu als voordeel aan algemene uitkering in de jaarrekening tot uitdrukking. Van het genoemde voordeel is € 28.000 bestemd ter compensatie van kosten in verband met corona. We gaven in de RIB aan de niet besteedde middelen v an de compensatie te storten in de reserve Corona.

Voor het overige valt het verschil te verklaren door geringe afwijkingen binnen de verschillende maatstaven, doordat een aantal hoeveelheden die ten grondslag liggen aan de berekening afwijken van de ramingen. Compensatiepakket Corona Met de decembercirculaire zijn de gemeenten geïnformeerd over een aanvullend compensatiepakket voor gemeenten. Dit compensatiepakket komt bovenop het eerdere compensatiepakket ter bestrijding van de financiële effecten van de coronacrisis. Voor een aantal aangekondigde compensatiemaatregelen is de exacte verdeling en daarmee het bedrag per gemeente nog niet bekend c.q. opgenomen. Bijvoorbeeld omdat voor het bepalen van de definitieve compensatie van de inkomstenderving over 2020 de afspraak geldt dat dit in 2021 gebeurt op basis van de vastgestelde jaarrekeningcijfers 2020. Het daarbij gaat om de volgende compensatiemaatregelen:

38

- Compensatie inkomstenderving na 1 juni. - Afvalinzameling. - Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) - Zwembaden en ijsbanen. - Verlenging steun sportverenigingen (1 okt t/m 31 dec). In mei is door het rijk besloten de accres-raming voor 2020 te bevriezen. Op grond van de administratieve regels is de algemene uitkering in 2020 verantwoord naar de stand van de laatste accres-mededeling, in dit geval dus de stand van de meicirculaire 2020. In analogie daaraan is de gemeenten medegedeeld dat zij de compensatie over 2020 voor de hier genoemde onderwerpen in het boekjaar 2021 dienen te verantwoorden en niet op basis van inschatting al in 2020. Herverdeling gemeentefonds De gemeenten zijn in februari 2021 geïnformeerd over de voorlopige uitkomsten van de herverdeling van het gemeentefonds. Voor onze gemeente laat dit een beeld zien dat we welisw aar nadeelgemeente zijn, maar dat de herverdeling gunstiger uitvalt dan waarmee we gerekend hebben in de meerjarenbegroting 2021-2024. Verder is al eerder bekend gemaakt dat de herverdeling met minstens een jaar is uitgesteld naar 2023. Het nieuwe kabinet zal hierover besluiten. In de voornoemde raadsinformatiebrief gaven we aan hoe we met dit gegeven omgaan. Treasury (financiering en beleggingen) In dit onderdeel gaan we in op de financiële effecten van onze financiering en beleggingen.

In de financieringsparagraaf gaan we meer uitgebreid in op onze financiering. Renteresultaat We raamden een positief renteresultaat van € 243.000. Het werkelijk resultaat bedraagt € 72.000. In paragraaf 4 ‘Financieringsparagraaf’ lichten we dit resultaat toe. Een gedetailleerd renteschema met de geraamde en werkelijke rentlasten en -baten treft u aan in de bijlagen. Aandelen (dividend) We realiseerden in 2020 € 11.000 dividend. De dividenduitkering heeft volledig betrekking op onze aandelen van ‘NV Bank voor Nederlands Gemeenten (BNG)’. Het dividend heeft betrekking op de winstbestemming van de BNG over het jaar 2019. De uitkering is substantieel lager dan voorgaande jaren. Dit heeft te maken met het feit dat de Europese Centrale Bank de banken heeft aanbevolen af te zien van dividenduitkering of in ieder geval te beperken ivm de Corona -crisis. Er is dus nu slechts € 25 mln van de voorgenomen € 71 mln over 2019 uitgekeerd. Het resterende bedrag blijft de BNG wel reserveren voor uitkering. De uitkering van dit restant zal op basis van de ECB-aanbeveling niet vóór 30 september 2021 plaatsvinden en is onderworpen aan mogelijke toekomstige aanbevelingen van de ECB. We hebben ook nog aandelen van Brabant Water NV. Over deze aandelen ontvangen gemeenten geen dividend.

Aan de hand van de laatste jaarcijfers en overige bekende gegevens kan het volgende ove rzicht voor 2019 worden opgemaakt. De netto-opbrengst bepalen we door de dividend te corrigeren met de rentelast over waarde van de aandelen. aantal rendeaandelen waarde*) ment NV Bank voor Nederlandse Gemeenten 23.510 € 58.775 19,06% Brabant Water NV 13.166 € 1.316 -/- 0,50% *) deelnemingen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs of duurzaam lagere waarde.

netto opbrengst € 11.500 € -/- 7

39

Overige baten en lasten Post onvoorzien Voor onvoorziene uitgaven namen we in 2020 € 50.000 op in de begroting. Het bedrag is voor een deel aangewend: Voorjaarsnota 2020 € 15.000 Bijdrage smart village Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten van de algemene dekkingsmiddelen en post onvoorzien naar taakveld. We lichten de significante afwijkingen toe. Begroting 2020 Lasten

Realisatie 2020 -120

Saldo 2020 -319

-199

Baten

26.638

27.011

373

Saldo

26.518

26.692

174

Stortingen

-760

-893

-133

Onttrekkingen

2456

2615

159

Reservemutaties

1696

1722

26

28.214

28.414

201

Eindtotaal

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een voordelig resultaat van € 201.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2020. Dit nadeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. Het voordeel ontstaat met name doordat we meer aan inkomsten uit toeristenbelasting hebben ontvangen dan geraamd. Met de voorjaarsnota hebben we onze inkomsten toeristenbelasting verlaagd van € 1.070.000 naar € 600.000. Uiteindelijk hebben we in 2020 toch nog € 961.000 aan toeristenbelasting geïnd. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen per programma en thema vindt u een nadere analyse van de financiële afwijkingen binnen de verschillende thema.

40

Hoofdstuk 6

1.6 Overhead en VPB

Dit hoofdstuk gaat over de overhead van de gemeente die we niet toerekenen aan één van onze andere vier programma’s. Ook gaat het over de vennootschapsbelasting die we betalen over winstgevende ondernemingsactiviteiten.

Overhead en VPB Overhead De baten en lasten van onze overhead worden, zoals verplicht door het BBV, centraal geraamd onder een afzonderlijk hoofdstuk. Deze eenduidige systematiek maakt een betere vergelijking met andere gemeenten mogelijk. Om te voorkomen dat er verschillen ontstaan in de systematiek wordt een algemene definitie van overhead voorgeschreven. Overhead: alle kosten die samenhangen met sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces .

De primaire processen In de beleidsprogramma’s vinden de primaire processen plaats. Dit zijn de activiteiten die onze externe klanten direct dienen. Uitgangspunt is dat kosten zoveel mogelijk worden toegerekend aan de activiteiten uit de beleidsprogramma’s. De salarislasten van onze medewerkers - die direct bijdragen aan een primair proces - verantwoorden we bijvoorbeeld in de beleidsprogramma’s. Uiteraard behoren ook de kosten van onder andere onderhoud van de openbare ruimte, zorg en het subsidiebeleid tot de primaire processen, en dus tot de beleidsprogramma’s. Overhead zijn de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces. Daarbij kunt u denken aan kosten voor leidinggevenden, personeel van stafafdelingen en algemene personeelskosten zoals het opleidingsbudget. Maar overhead omvat niet alleen personeel. De totale overhead heeft een gerealiseerde omvang van € 6,1 miljoen (lasten minus baten). Dit bestaat voor iets meer dan de helft uit bruto salarislasten. De bruto salarislast van de overhead is bijna 40% van de totale bruto salarislast van de gehele organisatie. Naast de loonkosten bevat de overhead onder andere huisvesting van het gemeentehuis met kosten voor schoonmaak, verzekeringen en energie. Ook ondersteunend aan de primaire processen zijn onder andere de ICT en het archief.

41

Vennootschapsbelastingplicht Sinds de invoering van de wet ‘modernisering Vennootschapsbelastingplicht (Vpb) in 2016 voor overheidsondernemingen’ geldt voor ons een VPB-plicht voor het cluster Grondexploitaties én het cluster Afval opbrengst recycleerbare reststromen. Naast genoemde clusters valt de aanschaf van zonnepanelen, in 2018, voor diverse locaties mogelijk onder de VPB-plicht. Een kostentoerekening moet dit nog duidelijk maken. Vooralsnog nemen we het standpunt in dat er op dit gebied geen sprake is van een fiscale onderneming. Na herziening van de voorlopige aanslagen 2016, 2017 en 2018 blijkt dat we over deze belastingjaren teveel betaald hebben. Inmiddels zijn die belastingaanslagen door de belastingdienst t erugbetaald. De aanslag over 2019 leidt ook tot een fiscaal verlies op onze grondexploitaties. De ze aangifte moet nog definitief worden vastgesteld door de Belastingdienst. De voorlopige aangifte over 2020 is door de Belastingdienst verminderd naar € 0. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten van overhead en Vpb naar taakveld. We lichten de significante afwijkingen toe.

Lasten

Begroting Realisatie Saldo 2020 2020 2020 -6.129 -6.324 -195

Baten

74

190

116

Saldo

-6.055

-6.134

-79

Stortingen

0

0

0

Onttrekkingen

0

0

0

Reservemutaties

0

0

0

-6.055

-6.134

-79

Eindtotaal

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een nadelig resultaat van € 79.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2020. Dit nadeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. Het nadeel ontstaat met name doordat we minder overhead aan investeringskredieten en grondexploitaties kunnen toerekenen, omdat er minder uren dan begroot aan deze projecten is gewerkt. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen per programma en thema vindt u een nadere analyse van de financiële afwijkingen binnen de verschillende thema.

Overige verplichte hoofdstukonderdelen per programma De BBV verplicht ons de beleidsdoelstelling van een verbonden partij op te nemen in de programmaindeling van het begrotingsboekwerk. Ook is het verplicht om enkele voorgeschreven beleidsindicatoren in de programmaindeling van het begrotingsboekwerk op te nemen. Wij kiezen er voor deze informatie niet per programma maar centraal weer te geven. Wij verwijzen u hiervoor dan ook respectievelijk naar de paragraaf ‘verbonden partijen’ en de bijlage ‘beleidsindicatoren’.

42

Jaarverslag 2. Paragrafen

43

Paragraaf 1

2.1 Lokale heffingen

We gaan in deze paragraaf in op de ontwikkeling van de bestaande lokale belastingen en retributies. Ook leggen we u uit wat de gevolgen zijn van deze ontwikkelingen voor de lokale belastingdruk. We sluiten de paragraaf af met het kwijtscheldingsbeleid. Maar voor dat u over dit alles leest, leggen we eerst het verschil uit tussen algemene belastingen, bestemmingsbelastingen en retributies. Algemene belastingen De opbrengsten van de algemene belastingen gaan naar de algemene middelen van de gemeente. Algemene belastingen zijn de onroerende-zaakbelastingen (OZB), forensenbelasting, toeristenbelasting, vermakelijkhedenretributie en de precariobelasting. Bestemmingsbelastingen Bestemmingsbelastingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten zijn bestemd voor specifieke taken of voorzieningen met een duidelijk algemeen belang. Voorbeelden hiervan zijn de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Voor bestemmingsbelastingen geldt dat de gemeente niet meer mag heffen dan de kosten die zij voor de betreffende taak of voorziening maakt. We noemen dit de kostendekkendheid. De kostendekkendheid hebben we opgenomen in de bijlagen. Retributies Retributies (rechten) worden geheven van personen aan wie de gemeente een specifieke dienst verleent die voor die persoon een individueel voordeel oplevert. De belangrijkste rechten zijn leges.

De gemeente mag op basis van de Gemeentewet artikel 229b niet meer heffen dan de begrote kosten die gedekt worden met de heffing.

Lokale heffingen Onroerende-zaakbelastingen (OZB) De onroerende-zaakbelastingen (OZB) worden geheven over onroerende zaken die binnen de gemeente liggen. Het gaat om twee belastingen; een eigenarenbelasting en een gebruikersbelasting. Het gebruikersdeel van de OZB geldt alleen voor niet-woningen en wordt dus niet in rekening gebracht voor woningen. Huurders van een woning betalen dus geen OZB. Jaarlijkse indexatie We indexeren onze opbrengst, conform bestaand beleid, jaarlijks met 2,25%.

44

Aanpassing OZB tarieven ná 2018 Op 12 mei 2016 besloot de gemeenteraad de geraamde ongedekte lasten van de nieuw te realiseren binnensportaccommodatie, te dekken via een OZB verhoging in 2020 van 2,11 %. Verwachte waardeontwikkeling naar peildatum 1 januari 2019 Jaarlijks worden - op grond van de Wet waardering onroerende zaken - alle onroerende zaken gewaardeerd. De maatstaf voor de aanslagen onroerende-zaakbelastingen (OZB) voor het belastingjaar 2020 is de waarde in het economisch verkeer op peildatum 1 januari 2019. De Wet WOZ schrijft namelijk voor dat gemeenten een waarde vaststellen zoals die gold op 1 januari van één jaar eerder. Waardeontwikkeling We rekenden met de landelijke waardeontwikkeling naar waardepeildatum 1 januari 2019. Voor woningen is dat +5,5 % en voor niet-woningen is dat +1,5 %. Bij een waardedaling moeten we het tarief verhogen om de gewenste totaalopbrengst te genereren. Dit uitgangspunt werkt uiteraard ook andersom. Wanneer de WOZ waarde stijgt, kunnen we met een lager tarief de begrote totaalopbrengst behalen. In de berekening van de OZB opbrengsten voor 2020 hebben we gerekend met een totale WOZ-waarde voor woningen en niet-woningen van afgerond € 2.539.000.000,-. Dit leidt tot een geraamde totaalopbrengst OZB 2020 van afgerond € 3.699.000,-. In 2020 bedroegen de inkomsten uit de OZB € 3.710.287.

Bedragen afgerond op veelvoud Begroting Realisatie van € 1.000 2020 2020 Eigenaren woningen 2.490.000 2.509.000 Eigenaren niet-woningen 721.000 716.000 Gebruikers niet-woningen 488.000 485.000 Voorgaande jaren niet-woningen 8.000 0 Tabel – Realisatie OZB 2020 ten opzichte van begroting OZB 2020

Tarieven 2020 Eigenaren woningen 0,1170 % Eigenaren niet-woningen 0,1753 % Gebruikers niet-woningen 0,1465 % Tabel - Tarievenoverzicht OZB 2020 ten opzichte van 2019

Tarieven 2019 0,1183 % 0,1705 % 0,1425 %

Forensenbelasting We heffen forensenbelasting van natuurlijke personen die geen hoofdverblijf in de gemeente hebben maar gedurende meer dan 90 dagen van het belastingjaar een gemeubileerde woning beschikbaar houden voor zichzelf of voor hun gezin. In de regel gaat het om eigenar en en gebruikers van recreatieverblijven, zoals vakantiewoningen of stacaravans. De forensenbelasting kent een laag en een hoog tarief. Welk tarief van toepassing is, dat hangt af van de WOZ-waarde van het object. Het omslagpunt ligt bij een WOZ-waarde van € 65.000,-. Ligt de waarde van een (recreatie)woning onder deze grens, dan geldt het lage tarief. Ligt de waarde boven deze grens, dan hanteren we het hoge tarief. 2020 2019 Laag tarief € 310,55 292,15 Hoog tarief € 643,40 605,30 Tabel - Tarievenoverzicht forensenbelasting 2020 ten opzichte van 2019

45

De totale opbrengsten van de forensenbelasting zijn in het volgende overzicht weergegeven, met vermelding van de in de begroting geraamde bedragen. Forensenbelasting Forensenbelasting voorgaande jaren

Raming 2020 160.000 0

Realisatie 2020 146.000 18.000

Toeristenbelasting De tarieven zijn verhoogd met het percentage inflatiecorrectie. Dit komt voor 2020 neer op 1,4 %. Op verzoek van de exploitanten ronden we de tarieven steeds af op € 0,05. 2020

2019

Toeristenbelasting per nacht: groepsaccommodaties € 1,20 vaste standplaatsen € 1,55 overige accommodaties € 1,65 Tabel - Tarievenoverzicht toeristenbelasting 2020 ten opzichte van 2019

€ 1,15 € 1,50 € 1,60

De totale opbrengsten van de toeristenbelasting zijn in het volgende overzicht weergegeven, met vermelding van de in de begroting geraamde bedragen. Toeristenbelasting Toeristenbelasting voorgaande jaren

Raming 2020 600.000 0

Realisatie 2020 961.000 - 4.000

Bij de voorjaarsnota is de raming toeristenbelasting 2020 bijgesteld van € 1.070.000 naar € 600.000 vanwege de door de Rijksoverheid ingevoerde beperkende maatregelen in verband met covid-19. Ondanks deze maatregelen ligt de realisatie toeristenbelasting 2020 in lijn met de opbrengst toeristenbelasting 2019. Van het Rijk hebben we € 269.000 ontvangen voor misgelopen inkomsten uit toeristenbelasting en vermakelijkhedenretributie 2020. De daadwerkelijk misgelopen inkomsten ten opzichte van onze primaire begroting 2020 bedragen in totaal € 133.000, waarvan € 26.000 (€ 100.000 begroot minus € 73.000 realisatie) uit vermakelijkhedenretributie en € 109.000 (€ 1.070.000 begroot minus € 961.000 realisatie) uit toeristenbelasting. Vermakelijkhedenretributie De vermakelijkhedenretributie is een heffing die de gemeente oplegt aan exploitanten van vermakelijkheden, bijvoorbeeld de Beekse Bergen. Zij maken gebruik van voorzieningen uit de gemeente. Vermakelijkhedenretributie Vermakelijkhedenretributie voorgaande jaren

Raming 2020 100.000 0

Realisatie 2020 73.000 0

Precariobelasting Gemeenten kunnen precariobelasting heffen op het gebruik van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. Denk bijvoorbeeld aan gebruik voor terrassen, reclameborden en voor het hebben van kabels, buizen en leidingen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond.

Precariobelasting terrassen Precariobelasting ter zake van buizen, kabels en leidingen

Raming 2020 0 1.103.000

Realisatie 2020 0 1.111.000

46

Als gevolg van de beperkende maatregelen in verband met covid-19 zijn geen aanslagen precariobelasting terrassen 2020 opgelegd. Rioolheffing De rioolheffing is een zogenoemde bestemmingsheffing. Hiermee betalen we onze watertaken. 2019

2020 Eigenarenheffing: voor percelen zijnde woningen, per jaar voor percelen zijnde niet-woningen, per jaar voor percelen zijnde garageboxen, per jaar Gebruikersheffing: Voor percelen bij een hoeveelheid afgevoerd water tot en met 130 m3 van 131 m3 tot en met 250 m3 van 251 m3 tot en met 500 m3 van 501 m3 tot en met 1.500 m3 van 1.500 m3 tot en met 5.000 m3 bij 5.001 m3 en meer Tabel - Tarievenoverzicht rioolheffing 2020 ten opzichte van 2019

€ 106,06 € 180,34 € 53,05

€ 104,60 € 177,85 € 52,30

€ 30,48 € 127,32 € 286,44 € 657,60 € 1.315,20 € 2.630,52

€ 30,00 € 125,52 € 282,48 € 648,48 € 1.297,08 € 2.594,16

Begroting 2020

Realisatie 2020

Rioolheffing woningen begrotingsjaar

€ 1.152.000

€ 1.192.000

Rioolheffingen woningen voorgaande jaren

€ 0

€

25.000

Rioolheffing Niet-woningen begrotingsjaar

€

€

269.000

Rioolheffing Niet-woningen voorgaande jaren

€ 0

265.000

Tabel – Realisatie rioolheffing 2020 ten opzichte van begroting 2020

We leggen een rioolheffing op om het beheer en de vervanging van ons rioleringsstelsel te ku nnen bekostigen. Het verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (vGRP) geeft voor een langere termijn inzicht in de kosten voor vervanging, inclusief onderhoudskosten. Het laat verder zien hoe hoog het tarief voor de rioolheffing moet zijn - en hoe dat tarief zich moet ontwikkelen - om de kosten te kunnen dekken. Ook voor de rioolheffing geldt het uitgangspunt van kostendekkende tarieven. Verschillen tussen lasten en baten verrekenen we met de ‘voorziening riolering’ en de ‘reserve riolering’. 1a 2

3

Lasten (incl 4K die ten gunste van algemene dienst komt) Baten (met name rioolheffing en voorziene bijdrage voorziening riolering)

Exploitatiesaldo (2-1) Bestemming voordeel als volgt: 4a Stortin in reserve riolering 4b Storting in voorziening riolering 5 Saldo onttrekking aan in reserve cq voorziening (4a en 4b) Tabel – gerealiseerde lasten en baten (bedragen x € 1.000)

Werkelijk 1.801 2.174

Voordeel 373 -/- 245 -/- 128 -/- 373

De hoogte van de verrekeningen met de voorziening en reserve worden bepaald door:

47

-

het resultaat van de kapitaallasten - verschil tussen raming en werkelijkheid - te verrekenen met de voorziening, en het resultaat van de directe kosten, urenbesteding en opbrengsten te verrekenen met de bestemmingsreserve riolering.

-

In de paragraaf Kapitaalgoederen lichten we de totstandkoming van het resultaat verder toe. Afvalstoffenheffing We zamelen restafval en GFT-afval in via afzonderlijke containers. Een aantal (appartementen)complexen heeft een eigen inzamelsysteem met ondergrondse containers. Tarief 2020

Tarief 2019

7,36 10,89 2,24 1,61

7,20 6,98 2,19 1,03

Afvalstoffenheffing (particuliere huishoudens) Vast tarief per maand Variabel tarief per lediging 270 liter Restafvalcontainer Variabel tarief per lediging 180 liter GFT-afval Tarief per inworp 60 liter zak in ondergrondse container Tabel - Tarieven afvalstoffenheffing 2020 versus 2019

1 2

Lasten Baten

3

Exploitatiesaldo (2-1)

Werkelijk 1.303 1.451 148

Met de vaststelling van de Nota reserves en voorzieningen besloot u op 22 februari 2018 om een batig saldo van het product afval te storten in de voorziening afvalstoffenheffing en een negatief saldo te onttrekken aan de voorziening. Het boekjaar 2020 sluit met een batig saldo, wat we gestort hebben in de voorziening.

Bedragen x € 1.000 Stand voorziening 1-1-2020 Storting batig saldo product afval 2020 Stand 31-12-2020

Werkelijk 90 148 238

Marktgelden

Tarief per kwartaal per standplaats van max. 4 meter Tabel - Tarievenoverzicht marktgelden 2020 ten opzichte van 2019

2020 € 64,25

2019 € 63,35

Leges De legesinkomsten bestaan onder andere uit inkomsten van burgerzaken zoals reisdocumenten, rijbewijzen en de burgerlijke stand. Maar ook kunt u denken aan leges voor de omgevingsvergunningen (bijvoorbeeld de activiteit bouwen) of de APV activiteiten (zoals evenementen). Het volledig overzicht van de kostendekkendheid van de leges hebben we opgenomen in bijlage ‘onderbouwing kostendekkendheid heffingen’.

48

Ontwikkeling van de totale belastingdruk In deze paragraaf vergelijken we de totale gemeentelijke lasten 2020 voor een gemiddeld gezin ten opzichte van die van 2019. Dit doen we voor zowel een eigenaar als een huurder van een woning. Bij EIGENAAR van een woning Bedragen x € 1,Afgerond op hele euro’s Afvalstoffenheffing Rioolheffing, o.b.v. 3 x 50 = 150 m3 Rioolheffing eigenaar OZB – eigenaar

2020

2019

168,00 127,00 106,00 373,00

140,00 126,00 105,00 361,00

Procentueel 2020 tov. 2019 20,0 % stijging 0,81 % stijging 0,9 % stijging 3,3 % stijging

Totaal 774,00 732,00 5,74 % stijging Tabel - Belastingdruk eigenaar woning 2020 ten opzichte van 2019

Bij een HUURDER van een woning Bedragen x € 1,Afgerond op hele euro’s Afvalstoffenheffing Rioolheffing, o.b.v. 3 x 50 = 150 m3 Rioolheffing eigenaar OZB – eigenaar

2020

2019

168,00 127,00 nvt nvt

140,00 126,00 nvt Nvt

Procentueel 2020 tov. 2019 20,0 % stijging 0,8 % stijging

Totaal 295,00 266,00 Tabel - Belastingdruk huurder woning 2020 ten opzichte van 2019

10,9 % stijging

Uitgangspunten Bij de bepaling van de belastingdruk zijn we uitgegaan van de volgende uitgangspunten: Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing Vast tarief per maand Variabel tarief per lediging restafval Variabel tarief per lediging GFT-afval Totalen afgerond Tabel - Afvalstoffenheffing

Tarief 2020 7,36

Tarief 2019 7,20

Aantal ledigingen 2020 12 maanden

Aantal ledigingen 2019 12 maanden

Totaal 2020 88,32

Totaal 2019 86,40

10,89

6,98

6,65

6,65

72,41

46,41

2,24

2,19

3,13

3,13

7,01 168

6,85 140

Rioolheffing We hanteren een waterverbruik van 50 m³ per gezinslid als grondslag voor de berekening van de rioolheffing en gaan uit van een twee ouderhuishouden met één kind. Dit leidt tot een gemiddeld waterverbruik van 150 m³ per jaar. OZB – eigenaar De gemiddelde waarde per woning, op basis waarvan de belastingdruk is berekend, is als volgt:  € 319.000,- in 2020 (na bezwaarafhandeling)  € 305.000,- in 2019 (na bezwaarafhandeling)

49

Gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid Het kwijtscheldingsbeleid is onderdeel van het minimabeleid. We kunnen inwoners met een laag inkomen kwijtschelding verlenen voor rioolheffing en afvalstoffenheffing. In 2020 honoreerden we 80 verzoeken - van de 176 die we ontvingen - voor kwijtschelding. In 2020 zijn er 4 verzoeken minder toegekend ten opzichte van 2019.

50

Paragraaf 2

2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

In deze paragraaf leest u meer over ons risicoprofiel en hoe we dit opvangen met onze weerstandscapaciteit. Deze weerstandscapaciteit zijn de middelen om substantiële onverwachte kosten af te dekken zonder dat dit ten koste gaan van het bestaand beleid. Het weerstandsvermogen is de mate waarin we de risico’s op kunnen vangen met onze weerstandscapaciteit. In de nota ‘risicomanagement & weerstandsvermogen’ beschrijven we hoe we risicomanagement toepassen als vast proces in onze bedrijfsvoering. In deze paragraaf beoordelen we ook onze financiële positie aan de hand van vijf kengetallen. Beoordelen risico’s Om te bepalen welke risico’s de meeste aandacht verdienen, kwantificeren we ze. Per risico, schatten we in - eventueel op basis van ervaringen - hoe waarschijnlijk het is dat het zich voordoet en hoe groot de financiële gevolgen zijn. Ontwikkelingen waarvan de kans 90% of meer is dat deze zich voordoen nemen we niet mee omdat we dit niet als risico’s zien.We gebruiken de volgende scoringstabellen. Kans Gering (minder dan 1 x per 4 jaar) Gemiddeld (ongeveer 1 x per 4 jaar) Hoog (minimaal 1 x per jaar)

Score 1 3 5

Financieel gevolg Gering (< 0,1% omzet = < € 39.000 Beperkt (> 0,1% omzet < 0,5 % omzet = tussen € 39.000 - € 195.000) Groot (> 0,5 % omzet = > € 195.000)

Score 1 2 3

Omdat risico’s zich niet allemaal tegelijkertijd voordoen nemen we alle risico’s niet voor de volledige omvang mee. Aan de hand van de kans vermenigvuldigd met het gevolg van het risico berekenen we een score. Aan de hand van deze score voorzien we het risico van een ranking met impactcategorie. Afhankelijk van de impactcategorie nemen we een risico volledig, voor een deel of niet mee in de berekening van ons benodigd weerstandscapaciteit. Ranking Scores 10 en hoger Scores hoger dan 5, maar lager dan 10 Scores van 5 en lager

Impactcategorie Hoog risico Voor het risico dient 100% weerstandscapaciteit aanwezig te zijn. Beperkt risico Voor een structureel risico dient 25% weerstandscapaciteit aanwezig te zijn. Voor een incidenteel risico dient 50% weerstandscapaciteit aanwezig te zijn. Gering risico We achten het risico te dragen binnen de regulieren bedrijfsvoering

51

Opstellen risicoprofiel Het risicoprofiel bevat alle risico’s die we hebben geïnventariseerd in onze organisatie. We maken een onderscheid tussen de risico’s voor de ‘algemene dienst’ en risico’s voor de grondexploitaties. In deze paragraaf volstaan we met een samenvatting van de belangrijkste risico’s van de algemene dienst en de belangrijkste risico’s van de grondexploitaties zoals bekend op 28 februari 2020. Het gedetailleerd risicoprofiel vindt u in bijlage ‘risicokaart’. Nr. Onderwerp Structurele risico's algemene dienst 1. Structurele inkomsten uit precariobelasting kabels en leidingen vervallen 2. Structurele gevolgen omgevingswet 3. Toerekening uren aan investeringen en grondexploitaties 4. BUIG-middelen ontoereikend 5. Algemene uitkering ‘trap op trap af’ 6. WMO middelen ontoereikend 7. Jeugdhulpverlening 8. Rentewijzigingen Totaal structurele risico’s algemene dienst

1. 2. 3. 3. 4.

Incidentele risico's algemene dienst Terugbetaling precariobelasting kabels en leidingen Invoering omgevingswet Inkomstenderving Corona/crisis Rioleringsproject Koestraat Kabels en leidingen Totaal incidentele risico’s algemene dienst

Nr. Onderwerp Risico’s grondbedrijf 1. Gelderakkers 2 2. De Welder 3. Geurcontour Loosche Akkers 3. Afzet gronden 4. Prijsrisico/inflatie 5. Geurcontour de Leeuwerik 3 Totaal risico’s grondbedrijf