Gemeente Heumen, programmarekening 2022

Behalve het deel in Overasselt wat we tezamen met het DPO en het onderhoud van de provincie aan de N846 in 2024 willen aanpakken. De verlichting zal dan vervangen worden door LED en evt. andere locaties en masttypes. Voor het exploitatiebudget openbare verlichting mbt het technisch onderhoud, schadeherstel en verlichtingsplannen zijn verder geen noemenswaardige over- of onderschrijdingen. De energielasten voor 2023 zullen a.g.v. de energieprijzen toenemen.

Gemeente Heumen

54

Programmarekening 2022

OPENBAAR GROEN Algemeen Het onderhoud van het openbaar groen is vastgelegd in de Dienstverleningsovereenkomst 2022 met de DAR. Het onderhoud wordt uitgevoerd met inzet van medewerkers van het Werkbedrijf. Het onderhoud aan openbaar groen, gazons, onkruid en veegvuil op verhardingen, en het bladruimen binnen de bebouwde kom van de kernen, is daarin opgenomen. Het onderhoud van de bossen is geheel uitbesteed aan de Bosgroep Midden Nederland op basis van een beheerplan. Dit jaar is onderhoud aan het Maldensvlak uitgevoerd. Een derde deel van de 11.000 bomen is geïnspecteerd volgens planning. Op basis daarvan is het onderhoud aan de bomen in een opdracht aan een externe partij uitgegeven. We hebben meer zorg besteed aan oudere bomen, we hebben bomen gekapt die niet toekomstbestendig zijn en nieuwe bomen aangeplant. In het buitengebied is het onderhoud aan heggen grotendeels uitbesteed. Er zijn inwoners bij het onderhoud van openbaar groen en de landschapselementen betrokken, vanuit het belang dat we hechten aan burgerparticipatie. Voor het bijhouden van de arealen hebben we het beheersysteem Geovisia in gebruik. Kwaliteitsnormen Het onderhoud van het openbaar groen wordt op een basis tot laag niveau onderhouden, volgens de IBORsystematiek (IBOR = Integraal beheer Openbare Ruimte).

Financiën De beschikbare middelen voor het openbaar groen zijn voor 2022 € 547.811 (plantsoenen en gras). Werkelijke uitgaven waren € 545.119,24. Het positief saldo is afgerond € 2691,76. Dat is ontstaan bij herstel trapvelden. De beschikbare middelen voor bomen zijn € 100450 en is er werkelijk uitgegeven € 99172,08. Het positief saldo is € 1277,92. Er zijn in de uitgaven keuzes gemaakt in de uitvoering, waarbij prioriteit aan veiligheid en het voorkomen van kapitaalvernietiging gegeven is. Het extra bedrag van de groenimpuls is ingezet voor reconstructie en aanplant plantsoenen, bloembollen en grondverbetering. Daarnaast is extra ingezet op maaien rondom obstakels, snoeien langs paden en bij verkeerssituaties en op onkruidbestrijding verharding.

Gemeente Heumen

55

Programmarekening 2022

GEBOUWEN Algemeen De gemeente heeft in het kader van de diverse taken onderstaande gebouwen in eigendom en beheer:  gemeentehuis  gemeentewerkplaats  parkeergarage Maldensteijn  windkorenmolen “Maasmolen” Nederasselt  windkorenmolen “Zeldenrustmolen” Overasselt  windkorenmolen “Joannusmolen” Heumen  Nederlands Hervormde Kerk Nederasselt  Nederlands Hervormde Kerk Overasselt GEMEENTEHUIS EN PARKEERGARAGE MALDENSTEIJN Algemeen Voor het beheer van het gemeentehuis en de parkeergarage hebben we ons gebaseerd op het meerjarenonderhoudsplan dat in 2020 is opgesteld, een plan met een doorkijk over 20 jaar. Per jaar staat gepland wat op grond van de conditiewaardering, voortkomend uit de bouwkundige inspectie en de theoretische levensduur, vervangen of gerepareerd dient te worden. Het gemeentehuis staat er nu bijna 25 jaar. Een aantal installaties kent een theoretische levensduur van 15 jaar, waardoor er sinds 2015 een groter aantal vervangingen gepland zijn dan in de voorgaande jaren. Per jaar wordt d.m.v. technisch onderzoek bepaald of de geplande vervanging op basis van theoretische levensduur ook daadwerkelijk nodig is. Het alternatief is een verantwoord uitstel. Hierdoor is er gepland onderhoud vaker doorgeschoven en is ook in 2022 opnieuw bepaald of dit noodzakelijk was.

Naast het jaarlijks reguliere onderhoud van het gemeentehuis en de installaties heeft er noodzakelijk groot onderhoud plaatsgevonden, vooruitlopend op de verbouwing van het gemeentehuis in 2023. Het gaat om vervanging van de schuifdeuren, gevelverlichting, ledverlichting, warmte-/koelsysteem, vloerbedekking in werkruimten en schilderwerk. In de parkeergarage is regulier onderhoud gepleegd. Daarnaast is n.a.v. de uitkomst van een technische controle het gasdetectiesysteem vervangen, eerder dan voorzien was. Kwaliteitsnormen Voor het gemeentehuis en parkeergarage hanteren we de kwaliteitsnormen sober en adequaat. Financiën Op basis van de meerjaren-onderhoudsplannen is een voorziening gevormd waaraan jaarlijks € 62.865 wordt gedoteerd, waaruit het jaarlijks geplande groot onderhoud betaald wordt. Voor 2022 was een onttrekking van 233.000 voorzien voor het gemeentehuis. GEMEENTEWERKPLAATS Algemeen In 2016 is een (MOP) Meerjaren OnderhoudsPlan opgesteld voor een periode van 10 jaar. Dit MOP wordt tweejaarlijks geactualiseerd. Kwaliteitsnormen Voor de gemeentewerkplaats hanteren we de kwaliteitsnormen sober en adequaat. Financiën Zoals hiervoor omschreven is in 2022 geen omvangrijke bedragen geïnvesteerd. Realisatie 2022 In 2022 zijn er geen grote onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd. Wel zijn er diverse kleinere onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd (b.v.

de toiletten zijn voorzien van nieuwe en zuinige spoelers).

Gemeente Heumen

56

Programmarekening 2022

ONDERHOUD MONUMENTALE MOLENS EN KERKEN Algemeen De gemeente beschikt over door de Monumentenwacht opgestelde onderhoudsplannen (Periodiek Instandhouding Plan, afgekort PIP) voor de kerkjes en de molens. Vanwege de indieningsvereisten voor het aanvragen van (rijks-)subsidie (BRIM = Besluit Rijkssubsidiëring Instandhouding Monumenten ), beslaan deze onderhoudsplannen een periode van 6 jaar. De huurders van de kerkjes en de vrijwillige molenaars worden betrokken bij de vaststelling van welk onderhoud het meest noodzakelijk is. Kwaliteitsnormen Voor het onderhoud aan de kerken geldt als kwaliteitscriterium dat er sprake moet zijn van een gecertificeerde restauratie-aannemer. Voor de molens geldt dat het onderhoud zodanig specialistisch is, dat dit alleen door een molenbouwer kan worden uitgevoerd. Financiën In 2022 is aan de molens en kerken in zijn totaliteit een budget toegekend van € 62.411 (exploitatie 2022). Hiervan is in 2022 €46.322 uitgegeven. Omdat er tevens gepland groot onderhoud aan kerken en molens is uitgevoerd in 2022 is het regulier onderhoud lager uitgevallen. Het groot onderhoud aan de molens en kerken is conform de onderhoudsplanning van de monumentenwacht uitgevoerd.

RIOLERING . Algemeen Het water- en rioolbeleid is vastgelegd in het Beleidsplan water en riolering 2023-2027. Het plan is tot stand gekomen in samenwerking met Beuningen, Druten, Nijmegen, West Maas en Waal en Wijchen. Het product is 100% kostendekkend door de inkomsten via de rioolheffing en de baatbelasting. Kwaliteitsnormen In het Beleidsplan water en riolering 2023-2027 en hieruit voortvloeiend beleid en regels zijn doelstellingen en kwaliteitsnormen vastgelegd waaraan de waterhuishouding, het rioolstelsel, de IBA’s, de watergangen (B- en Cwatergangen), de retenties/wadi’s moeten voldoen. Financiën De totale opbrengsten en uitgaven van de post riolering zijn verantwoord in de paragraaf Lokale Heffingen. Dekking van de lasten vindt plaats via de belastingopbrengsten rioolrecht voor woningeigenaren. De totale kosten en opbrengsten voor water en riolering (inclusief de budgetten reiniging openbare ruimte en watergangen) komen neer op een voordelig saldo van € 91.456. Dit voordelig saldo wordt toegevoegd aan de egalisatievoorziening riolering zodat er een 100% kostendekkendheid is. WATERHUISHOUDING Het beleid voor waterhuishouding is vastgelegd in het Beleidsplan water en riolering 2023-2027. Het plan is tot stand gekomen in samenwerking met Beuningen, Druten, Nijmegen, West Maas en Waal en Wijchen.

Het product is 100% kostendekkend door de inkomsten via de rioolheffing en de baatbelasting. Kwaliteitsnormen Voor het beheer zijn nog geen kwaliteitsnormen vastgesteld. Het onderhoud van de B-watergangen wordt door het Waterschap gecontroleerd en waar nodig van commentaar voorzien. Bij C-watergangen is onderhoud gericht op het voorkomen dat de watergang dichtgroeit. Financiën Voor de Waterhuishouding is er een positief saldo van € 17.323. Het voordeel op het product watergangen komt met name omdat er minder kosten zijn gemaakt voor samenwerken waterketen. De beide baggergebieden zijn in 2019 ingemeten en nut en noodzaak zijn in beeld gebracht. Hieruit bleek dat er minimaal gebaggerd zou moeten worden. Ook heeft het waterschap haar baggerplanning lopende het jaar aangepast zodat het baggergebied 2020 is verschoven naar 2022

Gemeente Heumen

57

Programmarekening 2022

Gemeente Heumen

58

Programmarekening 2022

Paragraaf financiëring ALGEMEEN Inleiding In deze paragraaf financiering gaan we in op de interne en externe ontwikkelingen in 2022 m.b.t. de uitvoering van de treasuryfunctie en vervolgens op de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Aan het slot van deze paragraaf worden de financieringspositie, de leningenportefeuille en de portefeuille van de uitgezette gelden toegelicht. Het treasurybeheer is gericht op het minimaliseren van de gemeentelijke rentelasten op lange termijn. Voorwaarde hierbij is dat de rente- en overige financieringsrisico’s beheersbaar blijven. De treasury is belast met het verzekeren van een duurzame toegang van de gemeente tot de financiële markten en voor de permanente beschikbaarheid van bancaire diensten tegen minimale kosten. Tot treasury behoren de taakgebieden financiering, rentemanagement, portefeuillebeheer, saldo- en geldstroombeheer, betalingsverkeer, werkkapitaalbeheer en het onderhouden van bankrelaties. Conform het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) is de paragraaf financiering een vast onderdeel van de programmarekening. De informatie is hier en daar nogal financieel-technisch van aard. We hebben gepoogd de vaktermen zoveel mogelijk te vermijden en waar nodig lichten we ze toe. KADERS Gemeentelijke kaders De gemeentelijke kaders zijn vastgelegd in de Financiële Verordening Heumen 2016 en het Treasurystatuut.

Bij collegebesluit van 3 oktober 2017 is het Treasurystatuut herzien en aangepast aan de geldende wet- en regelgeving. Verplicht Schatkistbankieren voor decentrale overheden Het vanaf 10 december 2013 verplichte schatkistbankieren houdt in dat o.a. gemeenten en door hen opgerichte gemeenschappelijke regelingen al hun overtollige liquide middelen (‘beleggingen’) aanhouden bij het ministerie van Financiën en niet langer financiële geldmiddelen en vermogens bij private partijen buiten de schatkist aanhouden. De middelen die een decentrale overheid aanhoudt blijven beschikbaar voor de uitoefening van de publieke taak. Het principe van schatkistbankieren is dat publiek geld de schatkist niet eerder verlaat dan noodzakelijk is voor de uitvoering van de publieke taak. Wet Houdbare overheidsfinanciën De Wet Houdbare overheidsfinanciën (Wet Hof), in werking getreden per 1 januari 2014, betreft de Nederlandse uitwerking van Europese afspraken ten aanzien van de overheidsfinanciën. De Europese begrotingsafspraken zijn gericht op het terugdringen van het nationale EMU-tekort tot onder de 3 procent. In de wet worden de afspraken vertaald naar nadere doelstellingen ten aanzien van de schuldomvang en het begrotingstekort van decentrale overheden. ONTWIKKELINGEN in 2022 Rentetoerekening.

De commissie BBV heeft een notitie rente uitgebracht met voorschriften voor de wijze waarop rente wordt toegerekend aan de taakvelden. Via de omslagmethodiek wordt de rente op basis van de boekwaarde van de staat van activa toegerekend aan de taakvelden. Voor 2022 was dit percentage 0,34%. Voor de toerekening van de rente aan de grondexploitatie is een percentage van 2% gehanteerd.

Gemeente Heumen

59

Programmarekening 2022

Baten Rente grondexploitatie (C) Rente korte financiering (A) Rente staat vaste activa rioleringen (C) Rente staat vaste activa inzameling (C) Rentebaten verstrekte geldleningen (B) Rentebaten projectfinanciering (C)

Bedrag 15.174 31.425 142.083 5.914 308.348

Rente toe te rekenen aan taakvelden via omslag (E) Totaal

96.607

Lasten Rente langlopende leningen (A) Rente en kosten betalingsverkeer (A)

Bedrag -602.818 -15.448

Totaal Renteresultaat

-618.266 14

18.729

618.280

Schema Rentetoerekening jaarrekening 2022

A B

C

De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten

- 586.841 +308.348

Saldo rentelasten en rentebaten

-278.493

De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend De rente van projectfinanciering die aan het betreffend taakveld moet worden toegerekend:  Riolering  Erfpachtproject Werklandschap  Glas- papiercontainers

15.174

142.083 18.729 5.914 181.900

Aan taakvelden toe te rekenen externe rente

96.593

D1 D2

Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente

0 0 96.593

E*

Aan taakvelden toe te rekenen rente via renteomslag

96.607

F

Voordelig renteresultaat op het taakveld treasury

14

Vanaf april 2020 is het liquiditeitstekort opgelost door het regelmatig aantrekken van een kortdurende kasgeldlening. Op 30 maart 2022 is de kasgeldlening van € 3,5 miljoen afgelost. Gezien de oplopende rente (en de verwachting dat deze verder zou gaan stijging) is ervoor gekozen om per 30 maart 2022 een nieuwe lening aan te trekken ter grootte van € 5 miljoen. Renteontwikkelingen In 2022 was nog steeds sprake van relatief lage rentetarieven op de geld- en kapitaalmarkt. Wel was er al sprake van oplopende rente en de verwachting dat deze verder zou gaan stijgen. Door het aflossen van de kasgeldlening en het aantrekken van een langlopende lening met een gunstig rentepercentage (1,445%) is het renteresultaat t.o.v. het verwachte resultaat in de begroting positief beïnvloed. In de begroting was voor het verwachte financieringstekort nog uitgegaan van een rente van 2%. De rente die in het kader van schatkistbankieren aan decentrale overheden werd vergoed was in de periode van 1 januari t/m 13 september 0%. Per 14 september is de rente van 0,66% opgelopen naar 1,89% per ultimo 2022.

Gemeente Heumen

60

Programmarekening 2022

Risicobeheer Om financieringstekort te voorkomen is in 2021 steeds voor drie maanden een kasgeldlening afgesloten tegen een negatieve rente. Op 21 december 2021 is de laatste kasgeldlening afgesloten van € 3,5 miljoen (tegen een negatieve rente van -0,35%) om de eerder afgesloten kasgeldlening te kunnen aflossen. Eind december 2021 is de woningbouw impuls (WBI) subsidie van € 2,8 miljoen ontvangen voor project Kanaalzone. Hierdoor was het tegoed op de bankrekeningen per 1 januari 2022 € 4,2 miljoen. Op basis van de voorgenomen investeringen en de oplopende rente is besloten om per 30 maart 2022 een vaste geldlening aan te trekken van € 5 miljoen, waarmee de kasgeldlening van 3,5 miljoen afgelost kon worden. Per ultimo 2022 bedroeg het saldo op de bankrekeningen € 6,2 miljoen. Wanneer termijnen van de bouw niet gehaald worden bestaat de kans dat de WBI subsidie Kanaalzone (€ 2,8 miljoen) terugbetaald moet worden. FINANCIERING Kasgeldlimiet Het risico behorend bij korte financiering wordt uitgedrukt in de kasgeldlimiet. Hiertoe behoren alle kortlopende 1 financieringen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar. Doel van de kasgeldlimiet is om de directe gevolgen van een snelle rentestijging te beperken op de korte schuld, bedoeld voor financiering van de lopende uitgaven. De limiet is gekoppeld aan het begrotingstotaal aan lasten (excl. de stortingen in de reserves).

De kasgeldlimiet (8,5%) wordt volgens de wet FiDo bepaald op basis van de gemeentebegroting. Voor 2022 bedroeg het begrotingstotaal van de gemeente Heumen, als basis voor de berekening van de kasgeldlimiet € 40,2 miljoen. De kasgeldlimiet blijkt uit onderstaande opstelling: Kasgeldlimiet in 2022

2022

Omvang begroting per 1 januari 2022 (=grondslag) Toegestane kasgeldlimiet  in procenten van de grondslag)  in bedrag

40.231.093 8,5% 3.419.643

Vanwege de liquiditeitspositie was het in 2021 noodzakelijk korte financieringsmiddelen aan te trekken. Het liquiditeitstekort is opgelost met het aantrekken van een kasgeldlening van € 3,5 miljoen. 30 maart 2022 is deze kasgeldlening afgelost en is een langlopende geldlening van € 5 miljoen aangetrokken. Renterisiconorm De begrenzing van de renterisico's op de gemeentelijke langlopende geldleningenportefeuille (zowel opgenomen als uitgezet) vindt plaats door het vaststellen van een renterisiconorm. Van een renterisico is sprake indien er onzekerheid bestaat over toekomstige renteniveaus. Deze situatie doet zich op de volgende momenten voor:  Bij variabel rentende leningen;  Indien een toekomstige financieringsbehoefte nog niet is afgedekt;  Bij naderende renteaanpassingen van leningen. Het doel van de renterisiconorm is om overmatige afhankelijkheid in één bepaald jaar te voorkomen, één en ander ter bescherming van de gemeentelijke financiële positie. Met deze norm bevordert de wet FiDo een solide financieringswijze bij openbare lichamen. De wet beoogt hiermee een bijdrage te leveren aan de uitstekende kredietwaardigheid van openbare lichamen op de kapitaalmarkt. De norm is bedoeld om het renterisico van de lopende leningenportefeuille (vaste schuld) in beeld te brengen. Uitgangspunt bij het bepalen hiervan is de financieringsbehoefte van het betreffende jaar.

Verder wordt hiermee bedoeld het bedrag aan vreemd vermogen waarover in de toekomst een hogere dan wel lagere rente moet worden betaald dan bestuurlijk wenselijk wordt geacht. In feite is het een kengetal waarmee wordt aangegeven hoeveel risico de gemeente loopt bij renteschommelingen. Het percentage is door de minister vastgesteld op 20% van het begrotingstotaal. Dit betekent dat de jaarlijks verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal.

1

Het tijdsinterval gedurende de looptijd van een lening, waarin op basis van de leningvoorwaarden sprake is van een door de verstrekker van de lening niet beïnvloedbare constante rentevergoeding.

Gemeente Heumen

61

Programmarekening 2022

Renterisiconorm

Raming 2022

Werkelijk 2022

40.231.093 20% 8.046.218

49.448.277 20% 9.889.655

Toetsing renterisico Heumen aan norm 4 Renteherziening 5a aflossingen 5b ontvangen aflossingen 6 Renterisico op vaste schuld o/g [4+5]

0 -1.468.333 +879.838 -588.495

0 -1.468.333 +1.084.105 -384.228

Ruimte (+) onder renterisiconorm [3-6]

7.457.723

9.505.427

1 2 3

Begrotingstotaal (excl. rekeningresultaat 2021) Het vastgestelde percentage Renterisiconorm

Uit bovenstaande opstelling blijkt dat de gemeente ruimschoots binnen de risiconorm is gebleven. GELDLENINGEN Leningen O/G De huidige leningenportefeuille o/g (opgenomen gelden) van de gemeente Heumen heeft per ultimo 2022 nog een gemiddelde looptijd van 12,1 jaar en kent een gemiddelde rentevoet van 2,13%. Dit betreft het rentepercentage dat gemiddeld genomen moet worden betaald over het restant van de uitstaande opgenomen vaste geldleningen. Per 31 december 2022 is de leningenportefeuille o/g € 24,6 miljoen groot. Hiervan is afgerond € 5,8 miljoen weer tegen gelijke rente- en aflossingscondities aan Oosterpoort Wooncombinatie uitgeleend in het kader van een woningbouwproject en huisvesting onderwijs (Brede School Malden). Specificatie vaste geldleningen o/g

Jaar laatste aflossing

BNG nr. 40.0099941 NWB nr. 1-23583 NWB nr. 1-27191 BNG nr. 40.112721 BNG nr. 40.112720 BNG nr. 40.115574 BNG kasgeldlening 30 dec. 2021- 30 mrt. 2022 Subtotaal vaste geldleningen NWB nr. 1-26377 t.b.v. huisvesting onderwijs Brede School Totaal-generaal

Rente voet

2026 2027 2031 2044 2034 2047 2022

4,260% 4,410% 4,030% 0,970% 0,620% 1,445% - 0,35%

2049

4,005%

Weging in portefeuille

4% 5% 18% 37% 9% 27% 100%

Stand per 31 december 2022 800.000 1.000.000 3.400.000 7.040.000 1.600.000 5.000.000 0 18.840.000 5.805.000 24.645.000

De bovenvermelde leningen kennen geen tussentijdse renteaanpassingen en vervroegde of gedeeltelijke aflossing is niet toegestaan. Lening NWB – nr. 1-27191; Dit betreft een indertijd afgesloten basisrentelening met een basisrente van 3,87%, vermeerderd met een kredietopslag per 6 april 2021 van 16 basispunten, waardoor de rente voor twee jaar op 4,03% blijft. De eerstvolgende herzieningsdatum van de kredietopslag vindt plaats op 6 april 2023. Lening NWB – nr. 1-26377; Ten behoeve van de financiering van de bouw van een nieuwe Brede school te Malden is per 1 december 2009 een 40-jarige lineaire lening ter grootte van € 8,6 miljoen aangetrokken. Deze geldlening is gelijktijdig één op één doorverstrekt aan de opdrachtgever, voor de bouw van een brede school met parkeergarage door Oosterpoort Projectontwikkeling B.V. Als extra zekerheid voor de gemeente als schuldeiser, is door Oosterpoort als hypotheekgever het recht van hypotheek en pandrecht op het onderpand verleend. Per 1 december 2022 is van deze lening, met een basisrente van 3,865%, de kredietopslag voor een jaar herzien en vastgelegd op 3 basispunten, ofwel 0,03%. In totaal komt de rentevoet hiermee uit op 3,895%. De kredietopslag geldt tot de herzieningsdatum, te weten 1 december 2025. De bestaande geldleningenportefeuille kent geen leningen meer die in aanmerking komen voor vervroegde aflossing.

Gemeente Heumen

62

Programmarekening 2022

Gewaarborgde geldleningen Bij deze geldleningen staat de gemeente borg voor leningen die door natuurlijke- en rechtspersonen zijn aangetrokken. Het risico voor de gemeente speelt in het geval dat deze instellingen hun verplichtingen tegenover de geldverstrekker niet nakomen. Voor de leningen aan de woningbouwcorporaties is een overeenkomst gesloten met het Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Alleen als het waarborgfonds niet aan zijn verplichtingen kan voldoen, kan de gemeente worden aangesproken voor betaling van rente en hoofdsom. Geldnemer Tertiaire achtervang Oosterpoort Wooncombinatie Woninghypotheken 50% -(via banken, verzekeringsmij. en pensioenfondsen) Totaal

Gemeente Heumen

63

Restant lening per 31 dec. 2022

Borgstelling per 31 dec. 2022

56.287.807 284.392 56.572.199

13.609.104 142.196 13.751.300

Programmarekening 2022

Heumen heeft in 1995 het verstrekken van gemeentegarantie (Nationale Hypotheekgarantie) aan particulieren ondergebracht bij de Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen (WSW) en hierbij een achtervangpositie ingenomen. Dit betekent dat wanneer niet aan de hypothecaire verplichtingen door de geldnemer wordt voldaan, de gemeente uiteindelijk aangesproken zou kunnen worden. Dit is in feite een theoretische kans, aangezien eerst het vermogen van de geldnemer (incl. woning) en het WSW worden aangesproken.

berekening EMU-saldo jaarrekening 2022 Omschrijving (bedragen x € 1.000)

2021 werkelijk

2022 werkelijk

2023 raming

546

4.772

229

1

Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c)

+2

Afschrijvingen ten laste van de exploitatie

1.371

1.490

1.471

+3

Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie

1.127

1.413

700

-4

Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd

2.249

3.100

2.577

+5

Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4

+6

Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie verantwoord

-7

Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d. (alleen transacties met derden die niet op de exploitatie staan)

474

789

4.356

+8

Baten bouwgrondexploitatie: Baten voor zover transacties niet op exploitatie verantwoord

2.001

222

0

-9

Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze transacties met derden betreffen

890

2.356

1.153

-10

Lasten i.v.m. transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten

+11

Verkoop van effecten: a. Gaat u effecten verkopen? (ja/nee) b. Zo ja wat is bij verkoop de verwachte boekwinst op de exploitatie?

Nee

Nee

Nee

1.432

1.652

-5.686

Berekend EMU-saldo

Gemeente Heumen

64

Programmarekening 2022

Paragraaf bedrijfsvoering INLEIDING Bedrijfsvoering betreft de sturing en beheersing van de ondersteunende processen binnen de organisatie. Op grond van artikel 14 van het Besluit begroting en verantwoording gemeenten (Bbv) informeert het college de raad door middel van de paragraaf bedrijfsvoering over de ontwikkelingen op het terrein van de bedrijfsvoering. De paragraaf bedrijfsvoering is uitgesplitst in de volgende onderdelen:  Organisatie  Beleidscontrole en P&C-cyclus  Personeel  Communicatie  Juridische kwaliteitszorg  Informatisering en automatisering  Huisvesting In programma 3 "Bestuur en organisatie" komen de onderwerpen organisatie, personeel, communicatie en huisvesting ook aan de orde en gaan we in op de resultaten die zijn behaald bij de voorgenomen doelstellingen. ORGANISATIE De Strategische Visie "Natuurlijk met iedereen" (vastgesteld in 2021) geeft een beeld van de Heumense samenleving tot 2030. We willen een inclusieve samenleving zijn. Daar zetten we als gemeente vol op in; en we doen daarvoor meer dan onze wettelijke taken als dat nodig is. Daarnaast werken we toe naar een groene gemeente en zijn duurzaamheid en veiligheid belangrijke speerpunten. Hiervoor zijn de wettelijke taken het uitgangspunt.

Als gemeente geven we maximale ruimte aan het eigen initiatief van partners en inwoners om bij te dragen aan onze samenleving Bestuurlijk en ambtelijk sluiten we aan op deze visie; de visie biedt de kaders voor de gemeentelijke organisatie. In 2022 is de organisatiestrategie "in verbinding ontwikkelen" voortgezet. In deze strategie staat welke beweging we willen maken om met de organisatie bij maatschappelijke en bestuurlijke ontwikkelingen goed te blijven aansluiten. De kern is dat we vanuit een open en lerende houding samenwerken, sturen en coördineren. Door corona hebben we geleerd ons werk op een andere manier te organiseren, het hybride werken blijkt een blijvertje en dit heeft ertoe geleid dat in 2021 de "Toekomst van het Heumens werken is geformuleerd". Belangrijke aandachtspunten daarbij zijn: inzetten op innovatie en digitalisering van de dienstverlening, investeren in een hybride werkcultuur en stimuleren van werkplezier. In 2022 is vanuit het uitwerkingsplan / de routekaart bij het Heumens werken o.a. hard gewerkt aan een huisvestingsconcept, waarbij medewerkers gefaciliteerd worden bij het hybride en activiteitgericht werken. Uw raad heeft hiervoor de financiële middelen beschikbaar gesteld. In 2023 wordt uitvoering gegeven aan het concept. BELEIDSCONTROLING EN P&C-CYCLUS

Maandrapportages In 2022 zijn (twee-)maandelijks de rapportages opgesteld, elk bestaande uit een financiële rapportage en een overzicht van kengetallen. De budgettaire gevolgen van de maandrapportages zijn vastgelegd in twee raadsbesluiten. De eerste betreft de periode januari t/m juni 2022 en de tweede betreft de periode juli t/m oktober 2022. In de raadsvergaderingen van 6 oktober 2022 en 15 december 2022 zijn deze raadsvoorstellen door de raad vastgesteld. Rechtmatigheidsverklaring Vanaf 2023 verschuift de rechtmatigheidsverantwoordelijkheid van de raad naar het college. Het college moet vanaf dat boekjaar een rechtmatigheidsverklaring opstellen. De accountant toetst dan alleen nog op de getrouwheid van de jaarrekening. Om iets te vinden van de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording zal de accountant alsnog de nodige werkzaamheden moeten verrichten op de rechtmatigheid. In het controleprotocol heeft de raad bepaald dat het college over 2022 al een rechtmatigheidsverklaring opneemt.

Gemeente Heumen

65

Programmarekening 2022

2022 is een oefenjaar voor wat betreft het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording. Dit is ook als zodanig met de raad gecommuniceerd. Om een goede en getrouwe rechtmatigheidsverklaring op te kunnen stellen is een degelijke goed gedocumenteerde verbijzonderde interne controle (VIC) noodzakelijk. In 2022 is dit nog onvoldoende. Om te voorkomen dat het college een rechtmatigheidsverklaring opstelt, waarvan de accountant onvoldoende de getrouwheid kan vaststellen is besloten om geen rechtmatigheidsverklaring op te nemen, maar te steunen op het rechtmatigheidsoordeel van de accountant. Dat betekent overigens niet dat er (extra) risico’s zijn op onrechtmatigheden. Het feit dat de feit is gewijzigd en het college een rechtmatigheidsverklaring afgeeft in plaats van de accountant, betekent niet dat de werkprocessen zijn gewijzigd. 2022 is leerzaam geweest en voor 2023 zijn inmiddels maatregelen getroffen om de VIC te verbeteren en beter aan te laten sluiten op de vereisten die de rechtmatigheidsverklaring vraagt, zodat er vertrouwen is over 2023 een getrouwe rechtmatigheidsverklaring afgegeven kan worden. PERSONEEL De gemeente Heumen wil een aantrekkelijke werkgever zijn. De voor de organisatie gewenste ontwikkelingen zoals genoemd onder het kopje organisatie, vertalen we door in het personeelsbeleid van de gemeente Heumen.

Voor 2022 formuleerden we in de begroting de volgende accenten: Ontwikkeling van medewerkers: we werken o.a. aan communicatievaardigheden en de kerncompetenties samenwerken, politiek bestuurlijke sensitiviteit en ontwikkelingsgerichtheid. Doordat medewerkers meer thuis werken zijn met name betrokkenheid bij de organisatie en het versterken van onderlinge verbinding belangrijke aandachtspunten. Duurzame inzetbaarheid: we bevorderen dat medewerkers gezond en gemotiveerd blijven en beschikken over goede kennis en vaardigheden. Op basis van ons arbobeleid en onze risico-inventarisatie (RIE) wordt in 2022 uitvoering gegeven aan het plan van aanpak. We monitoren en evalueren de impact van het thuiswerken i.v.m. corona en vertalen het effect naar heldere werkafspraken en verantwoordelijkheden van werkgever en werknemer, o.a. t.a.v. het thuiswerken en de thuiswerkplek.

Uitvoering

- Medewerkers hebben de beschikking gekregen over een digitaal opleidingsplatform, zodat ze kunnen kiezen uit een groot aanbod aan kennis- en vaardighedenontwikkeling, op een eigen gekozen moment. Dit platform is aanvullend op de opleidingsmogelijkheden die de gemeente al te bieden heeft. Daarnaast zijn er via het nieuwe intranet dat vanaf januari 2022 van start is gegaan meer mogelijkheden ontstaan om kennis uit te wisselen, samen te werken en met elkaar in verbinding te zijn. Ook in ontwikkelgesprekken wordt jaarlijks aandacht besteed aan de benodigde vaardigheden en competenties. - In het kader van duurzame inzetbaarheid heeft het tijd- en plaatsonafhankelijk werken vorm gekregen in de organisatie. Er zijn afspraken gemaakt met medewerkers over de mogelijkheden om thuis te werken en de werkgever heeft een regeling opgesteld, die is ingegaan per 1 januari 2022. Medewerkers kunnen thuis beschikken over een arboproof werkplek (CAO en arbowet). Het biedt medewerkers de mogelijkheid om een goede balans tussen werk en privé te vinden. In juni 2022 is de maand van de vitaliteit georganiseerd voor de medewerkers met inspirerende, energiegevende en informatieve activiteiten en workshops. Hier wordt in 2023 vervolg aan gegeven. Verder is er in 2022 een agressie-interventieteam gestart in het belang van de veiligheid van de medewerkers.

- Er is in 2021 een visie op het Heumens werken ontwikkeld gericht op hybride en activiteitgericht werken, met een bijbehorende agenda tot 2024. In 2022 is o.a. gewerkt aan een nieuw huisvestingsconcept, waarbij medewerkers gefaciliteerd worden bij het hybride en activiteitgericht werken. Uw raad heeft hiervoor eind 2022 de financiële middelen beschikbaar gesteld. In 2023 wordt uitvoering gegeven aan het concept.

Gemeente Heumen

66

Programmarekening 2022

Formatie

In onderstaand overzicht wordt de ontwikkeling van de formatie weergegeven. Formatie

Werkelijk 2020

Totaal¹

Fte 110,83

Werkelijk 2021

Raming 2022

Werkelijk 2022

Fte 110,89

Fte 112,97

Fte 110,89

¹ Dit is de vaste formatie, stand van zaken per eind van het betreffende jaar.

De omvang van de formatie is altijd enigszins in beweging door het jaar heen. Verschuivingen kunnen worden veroorzaakt door o.a. bezuinigingen, verplaatsing naar samenwerkingsverbanden, toename van formatie voor nieuwe taken en ontwikkeling van functies. De formatie is toegenomen met 2,08 fte. Dit betreft 1 fte beleidsmedewerker RO, 0,25 fte accounthouderschap Groene Metropoolregio, 1 fte voor casusregisseur en beleidsmedewerker sociaal domein.

Personeelsbudget

In onderstaand overzicht wordt de ontwikkeling van het personeelsbudget (P-budget) weergegeven: P-budget

Werkelijk 2020

Werkelijk 2021

totaal (€)

8.433.998

8.487.896

Raming 2022 8.364.913

Werkelijk 2022 8.762.462

Het P-budget bestaat uit salariskosten (salarissen, sociale lasten, tussentijdse cao-verhogingen). Ook zijn de kosten voor inlening meegenomen, in verband met tijdelijke invulling van vaste formatie en vervanging van langdurige ziekte. De raming die in de oorspronkelijke begroting 2022 is opgenomen, bedraagt € 8.364.913. De hogere kosten worden met name veroorzaakt door een eind 2021 doorgevoerde CAO-aanpassing van 4% betekent voor 2022 in totaal ca. € 335.000 extra loonkosten. Daarnaast is voor vervanging van ziekteverzuim via de stelpost "ziektevervanging" een bedrag van € 186.500 ingezet. Ook de formatieuitbreiding van 2,08 fte speelt hierbij een rol. Voor 2022 bestaat 6,3% van het totale personeelsbudget (€ 551.673) uit de inzet van tijdelijke medewerkers (inhuur). Dit is vergelijkbaar met het percentage aan inhuur over 2021 (6,1%). Naast de inhuur op het budget voor vaste formatie zijn er ook mensen ingehuurd voor projecten, voor een bedrag van € 182.628. COMMUNICATIE

Externe communicatie

De externe communicatie ondersteunt de beleidsdoelstellingen van de gemeente. Communicatie draagt voor een belangrijk deel bij aan het kenbaar en zichtbaar maken van de dienstverlening aan onze inwoners en de ontwikkelende rol van de gemeentelijke overheid. Participatie en communicatie gaan hand in hand. Dit vraagt van de hele organisatie om naar buiten te treden en contact te maken op een open en voor alle inwoners toegankelijke wijze. Het ontwikkelen van de gemeentelijke communicatie vraagt om een blijvende focus. Het team communicatie adviseert en ondersteunt bestuur en medewerkers bij de communicatie naar inwoners en pers. In 2022 hebben we voor onze communicatie met inwoners ingezet op toegankelijkheid via website, gemeentepagina, sociale media en digitale nieuwsbrief. Daarnaast zijn inwoners over belangrijke gemeentelijke thema's extra geïnformeerd via diverse kanalen waaronder de Topic, flyers of wijkgerichte communicatie, o.a. over verkiezingen, coalitieakkoord en nieuw college, over energiearmoede, duurzaamheid en ontwikkelingen m.b.t. bouwen. In 2022 konden verder door de afname van corona meerdere evenementen weer doorgaan. Ook hebben we met de koortsboom de tweede plaats gewonnen bij de verkiezing "boom van het jaar". In programma 3 is toegelicht welke acties zijn ondernomen voor de bij de begroting opgenomen communicatiedoelstellingen.

Gemeente Heumen

67

Programmarekening 2022

Interne communicatie

Met interne communicatie dragen we er zorg voor dat medewerkers op de hoogte zijn van de bestuurlijke keuzes en van ontwikkelingen in de organisatie. Ook vinden we het van belang dat medewerkers hun inbreng kunnen hebben in de organisatie. Goede interne communicatie leidt tot betere samenwerking en ondersteunt tevens de externe communicatie. In 2022 zijn we van start gegaan met een nieuw intranet. Dit intranet biedt meer mogelijkheden voor interactie; medewerkers delen informatie en kennis via dit kanaal met de gehele organisatie en in groepen. Daarnaast wordt relevante informatie uit de organisatie gedeeld. Afstemming, kennisdeling en infomeel contact vond verder door het jaar heen met name plaats in enkele organisatiebrede bijeenkomsten, afdelingsoverleg en teamoverleg. Medewerkers konden ook zelf hun inbreng leveren in de diverse werkoverleggen en individueel in werk- en ontwikkelgesprekken. JURIDISCHE KWALITEITSZORG Jaarlijkse werkzaamheden De meeste activiteiten die zijn uitgevoerd in 2022 in het kader van de juridische kwaliteitszorg zijn reguliere werkzaamheden. Wekelijkse zijn de collegeadviezen op hun juridische merites beoordeeld. Bestuur en medewerkers zijn ondersteund door de jurist algemene juridische zaken en de juridisch controller. Een aantal ondersteuningsvragen heeft veel inzet gevraagd vanuit juridische zaken.

Denk hierbij aan de advisering rondom de procedure bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM) over het sportcentrum Malden en de opvang van Oekraïners. Kwaliteitsaudit collegevoorstellen Sinds 2018 houden de controller bedrijfsvoering en de juridische controller elk jaar een audit om de (juridische) kwaliteit van de collegevoorstellen in de organisatie te verbeteren. Daarbij wordt vooral gekeken naar de integraliteit, rechtmatigheid, formulering en volledigheid van de collegevoorstellen en de raadsvoorstellen. De jaarlijkse audit is in 2022 uitgevoerd en wordt in 2023 vervolgd door een bestuurderstevredenheidsonderzoek bij de collegeleden. De wekelijkse controle heeft wel plaatsgevonden waarbij de bevindingen direct worden gerapporteerd aan de gemeentesecretaris ter voorbereiding van de collegevergadering. Juridische kennisontwikkeling De training 'Gemeentewet en Algemene wet bestuursrecht voor dummies' die in 2020 is ontwikkeld heeft in 2022 niet plaatsgevonden als gevolg van de (naweeën van de) corona pandemie. Deze zal in het eerste kwartaal van 2023 worden gegeven. Mandaatbesluit Zoals in de begroting 2022 is aangekondigd is er een start gemaakt met de actualisering van het Mandaatbesluit. De besluitvorming hierover zal in 2023 plaatsvinden. Wet open overheid Vanuit de Wet open overheid geldt ten aanzien van besluiten van bestuursorganen het adagium, 'openbaar, tenzij...'.

Natuurlijk wil de gemeente Heumen transparant zijn. Toch zijn er soms redenen waarom besluiten (nog niet) openbaar zijn. Dit vraagt soms ingewikkelde afwegingen en procedures. Vanuit Juridische zaken is in 2022 gewerkt aan een handleiding en een protocol om bij die afweging te ondersteunen en de werkwijzen te optimaliseren.

Gemeente Heumen

68

Programmarekening 2022

INFORMATISERING EN AUTOMATISERING Op basis van het informatiebeleidsplan, Digitale agenda 2020-2024, is in 2022 gewerkt aan diverse projecten op het gebied van informatievoorziening, informatiebeheer en informatiebeveiliging en privacy. In het samenwerkingsverband ICT Rijk van Nijmegen (iRvN), passen we in automatiseringsprojecten zoveel mogelijk standaarden toe en maken gebruik van landelijke generieke voorzieningen om zo zorg te dragen voor veilige en betrouwbare ICT-voorzieningen. We werken actief samen met regiogemeenten en trekken samen op waar dit mogelijk is.

Voorbeelden van projecten m.b.t. Informatisering in 2022 -

-

Beeld en geluid in de raadszaal Overgang applicaties naar de cloud, zoals de applicatie voor de basisregistratie adressen en gebouwen (BAG) Verbetering digitale dienstverlening met bijvoorbeeld diverse e-formulieren en e-herkenning Noodzakelijke technische updates (Oracle) en overstap op Basisregistratie Kadaster 2.0 Oproepsysteem voor het agressie- en interventieteam en de BHV Beheersysteem voor speelvoorzieningen Nieuwe documentengenerator

Projecten m.b.t. automatisering

In samenwerking met het iRvN is de implementatie van GGI-Netwerk (Gemeentelijke Gemeenschappelijke Infrastructuur) afgerond. Dit is het beveiligde landelijk datanetwerk van en voor gemeenten. Hiermee heeft een gemeente veilige dataverbindingen met andere overheden, organisaties met een publieke taak en cloudleveranciers. Ook zijn in 2022 nagenoeg alle vaste desktops vervangen door laptops om zo beter het hybride werken te kunnen faciliteren.

Nieuwe wetgeving

De Wet Open Overheid (WOO) is halverwege 2022 in werking getreden. De WOO is bedoeld om overheden transparanter te maken door overheidsinformatie beter vindbaar en uitwisselbaar te maken en eenvoudiger te ontsluiten en te archiveren. De Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV) zal in 2024 in werking treden. De WMEBV regelt dat inwoners en bedrijven hun zaken die ze met de overheid doen digitaal kunnen afhandelen. We hebben voorbereidingen getroffen om aan deze beide wetgevingen te voldoen. Ook de wet Inburgering is in 2022 in werking getreden waarvoor aanpassingen zijn gedaan in onze software. Tot slot is de invoering van de Omgevingswet wederom uitgesteld en zal naar verwachting in 2024 in werking treden. Voorbereidingen hiervoor zijn reeds gestart en de software wordt getest. Informatiebeheer Ook in 2022 hebben we het zaaksysteem, Djuma, doorontwikkeld. Djuma ondersteunt veel processen in de organisatie en bijna alle medewerkers van onze organisatie maken gebruik van dit systeem voor het beheren van documenten en informatie. Tevens zijn we gestart met de sanering van het oude archiefsysteem, Corsa, zodat oude informatie beter terug te vinden is, tijdig wordt vernietigd of overgebracht naar de archiefplaats in Nijmegen. Het project om de bouwdossiers te digitaliseren is in 2022 zo goed als afgerond.

We zijn gestart met de voorbereidingen voor de plaatsing van deze dossiers in het e-depot (digitaal archief) van het Regionaal archief Nijmegen, dat onze archiefbewaarplaats is. We hebben hiernaast voorbereidingen getroffen voor het overbrengen van het (opgeschoonde) archief van 19901999 (en voorgaande archieven) naar de archiefplaats in Nijmegen. Tot slot zijn we gestart met de inventarisatie en classificatie van onze informatie. We leggen vast welke informatie zich in welke (vak)applicatie bevindt en hoe we hiermee om willen gaan. Dit project loopt door in 2023.

Gemeente Heumen

69

Programmarekening 2022

Informatiebeveiliging en privacy De gemeente wil een betrouwbare partner zijn voor haar inwoners, bedrijven en andere partners. Daar hoort bij dat we zorgvuldig omgaan met gegevens van inwoners en organisaties. Om te voorkomen dat vertrouwelijke informatie in verkeerde handen valt is continu aandacht nodig voor de beveiliging van informatie en het gebruik van persoonsgegevens. We hebben in 2022 de volgende resultaten bereikt:

Technische verbeteringen

iRvN heeft de nodige verbeteringen doorgevoerd in de infrastructuur. Zo wordt de omgeving beter gemonitord op verdachte activiteiten en is er sprake van meer logging. En zo is de back-up voorziening uitgebreid en verbeterd.

Implementatie nieuwe veilig mailen applicatie

In 2022 is het contract met Zorgmail als leverancier voor beveiligd mailen beëindigd. Regionaal is er een aanbesteding gedaan waarbij Zivver als winnende partij naar voren is gekomen. Eind 2022 is de implementatie van Zivver in samenwerking met het iRvN uitgevoerd.

Strenger toezicht op leveranciers, zowel bij inkoop – als tijdens contractperiode d.m.v. risicoanalyses

In 2022 hebben we leveranciers van bedrijf kritische applicaties actief gecontroleerd op bijv. certificering en gehanteerde voorwaarden. Bij de aanschaf van softwareproducten spelen informatiebeveiliging en privacy een steeds belangrijkere rol. Aan de voorkant, bij de aanschaf, worden eventuele risico’s in kaart gebracht en op basis hiervan zijn afgewogen keuzes over de inrichting van een systeem of nadere afspraken gemaakt. Daarnaast zijn risicoanalyses uitgevoerd bij gevoelige applicaties die reeds operationeel zijn. Hierop zijn vervolgens passende maatregelen genomen.

Audits: ENSIA: Eenduidige Normatiek Single Information Audit en de WPG.

De ENSIA over 2021 is in 2022 met positief resultaat afgerond. Op basis van de eerste audit voor de Wet op de politiegegevens, in december 2021, hebben we verbeteracties uitgevoerd.

Bewustwording

Het bewustmaken van medewerkers van de gemeente is een terugkerend essentieel thema in het jaarplan informatiebeveiliging en privacy. De mens is de zwakste schakel dus we besteden hier jaarlijks op verschillende manieren aandacht aan. We geven introductiesessies aan nieuwe medewerkers, geven presentaties aan afdelingen en publiceren via verschillende kanalen informatie en tips & tricks. Ook is een e-learning ontwikkeld, welke begin 2023 door alle medewerkers gemaakt zal worden. Ook hebben we deelgenomen aan het provinciale project Troje. Vele medewerkers hebben een vragenlijst ingevuld, er is een Mystery Guest op locatie langs geweest en er zijn technische testen gedaan op onze infrastructuur. Dit alles heeft geleid tot een aantal op te volgen aanbevelingen. In 2022 zijn er 14 datalekken intern gemeld en behandeld. Tien datalekken zijn er afgehandeld zonder een melding te maken bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) of de betrokken personen. Drie zijn er gemeld bij de AP en één keer is er daarnaast ook een melding gemaakt bij betrokkenen. HUISVESTING In 2022 heeft er noodzakelijk groot onderhoud plaatsgevonden, vooruitlopend op de verbouwing van het gemeentehuis in 2023. Het gaat om vervanging van de schuifdeuren, gevelverlichting, ledverlichting, warmte/koelsysteem, vloerbedekking in werkruimten en schilderwerk. De kosten waren begroot vanuit het Meerjarenonderhoudsplan.

Gemeente Heumen

70

Programmarekening 2022

Voorkomen van fraude en onregelmatigheden Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Heumen is zich bewust van inherente risico’s van fraude die, zowel intern als extern, worden gelopen bij het uitvoeren van de gemeentelijke taken. Het college heeft in 2022 een frauderisicoanalyse opgesteld om de risicogebieden te identificeren en bewustwording te creëren. Vanuit de bedrijfsvoering is er verhoogde aandacht voor de inrichting van onze administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB) ten aanzien van de geïdentificeerde risicogebieden en tevens worden de relevante geldstromen/processen betrokken in de interne controles die gedurende het jaar worden uitgevoerd. Stakeholders van de gemeente moeten er op kunnen vertrouwen dat wij op een betrouwbare, eerlijke en zorgvuldige manier zaken doen. De gemeente beschikt over een uitgebreid scala aan zogenaamde soft controls. Iedere medewerker van de gemeente Heumen legt bij indiensttreding een ambtseed of ambtsbelofte af en overlegt een verklaring omtrent gedrag. Daarnaast beschikt Heumen over vastgestelde regeling en gedragscodes, onder andere op het gebied van nevenwerkzaamheden en financiële belangen, welke openbaar beschikbaar zijn.

De gemeente Heumen beschikt daarnaast over een regeling melden vermoeden misstanden en in de organisatie is een vertrouwenspersoon en meldpunt ingesteld waarbij eventuele misstanden vertrouwelijk kunnen worden gemeld. Onze (financiële) processen en systemen kenmerken zich door de aanwezigheid van functiescheidingen, zogenaamd hard controls. Hiermee voorkomen we dat slechts één persoon ongecontroleerd transacties of verplichtingen kan aangaan, autoriseren, verwerken en afwikkelen en/of zelfstandig toegang heeft tot activa. Ondanks alle beheersingsmaatregelen resteert het risico dat management of directie maatregelen doorbreekt en het risico van samenspanning tussen medewerkers. Transparante besluitvorming, de governance structuur, een open cultuur waarbij we elkaar durven aan te spreken, de aanwezigheid van een vertrouwenspersoon om nietinteger handelen (anoniem) te melden, periodieke interne en externe audits op de naleving van beheersingsmaatregelen dragen er toe bij dat onregelmatigheden worden gesignaleerd. De afgelopen jaren zijn er regelmatig berichten in de media over cyberaanvallen, gevallen van ransomware en datalekken. Informatiebeveiliging vanuit de perspectieven continuïteit, fraude en privacy heeft een hoge prioriteit.

Tijdens de dagelijkse bedrijfsvoering vinden controles plaats om vast te stellen of gewerkt wordt volgens de daarover gemaakte afspraken, waaronder de diverse protocollen voor informatiebeveiliging. Daarnaast beoordelen de security en privacy officer de kwaliteit en naleving van de getroffen beheersingsmaatregelen. Periodiek wordt de beheersing van informatiebeveiliging getoetst, zowel intern, maar ook extern vanuit de sector. Eventuele verbeterpunten vormen de input voor verdere aanscherping en/of naleving van het informatiebeveiligingsproces. Conclusie Het college is van mening dat, met alle analyses en getroffen beheersingsmaatregelen, de risico’s met betrekking tot een beheerste en integere bedrijfsvoering inzichtelijk zijn en op een adequate wijze aandacht krijgen.

Gemeente Heumen

71

Programmarekening 2022

Gemeente Heumen

72

Programmarekening 2022

Paragraaf lokale heffingen ALGEMEEN Hieronder treft u een overzicht aan van de onderdelen die de paragraaf lokale heffingen volgens artikel 14 van de financiële verordening (artikel 212 Gemeentewet) dient te bevatten:     

Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; De gerealiseerde opbrengsten per lokale heffing; Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen Een aanduiding van de lokale belastingdruk; Het kwijtscheldingsbeleid.

In deze paragraaf zullen wij nader op de verschillende onderdelen ingaan. BELEID LOKALE HEFFINGEN Op grond van de Gemeentewet heeft de gemeente de mogelijkheid belastingen en rechten te heffen. Deze mogelijkheid is in het leven geroepen om de gemeente te voorzien van eigen inkomsten. Een eigen lokaal belastinggebied van voldoende omvang is van essentieel belang voor de financiële zelfstandigheid van gemeenten. In de situatie van de gemeente Heumen worden de volgende belastingen en rechten geheven:  Onroerende zaakbelastingen;  Hondenbelasting;  Brede rioolheffing;  Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten;  BIZ (Bedrijven investeringszone)  Marktgelden;  Lijkbezorgingsrechten;  Leges. We onderscheiden opbrengsten als algemene dekkingsmiddelen (belastingen) en opbrengsten die direct dienen ter dekking van gemaakte kosten (rechten). Tot de eerste categorie behoren de onroerende zaakbelastingen en hondenbelasting. De overige belastingen en rechten behoren tot de tweede categorie, ook wel bestemmingsheffingen genoemd. OPBRENGSTEN LOKALE HEFFINGEN In onderstaand cirkeldiagram zijn de opbrengsten van de verschillende belastingen en rechten in 2022 weergegeven. De opbrengsten van de gemeentelijke belastingen en heffingen 2022 bedragen € 8.537.104.

Gemeente Heumen

73

Programmarekening 2022

ONROERENDE ZAAKBELASTINGEN Algemeen Onder de naam onroerende zaakbelastingen (OZB) worden twee directe belastingen in het geval van nietwoningen geheven: een gebruikersbelasting en een eigenarenbelasting. Als onroerende zaken in hoofdzaak tot woning dienen wordt alleen een eigenarenbelasting geheven. Tarieven Voor de heffing van de onroerende zaakbelastingen 2022 is uitgegaan van de waarde op 1 januari 2021. De heffing heeft plaatsgevonden op grond van een percentage van de WOZ-waarde, dat per 1 januari 2021 is vastgesteld. De ontwikkeling van de OZB tarieven in de periode van 2018 tot en met 2022 ziet er als volgt uit: Tarief eigenaren woningen Tarief eigenaren niet-woningen Tarief gebruikers niet-woningen

2018 0,1797% 0,3149% 0,2374%

2019 0,1717% 0,3118% 0,2351%

2020 0,1594% 0,3097% 0,2331%

2021 0,1542% 0,3504% 0,2658%

2022 0,1407% 0,3581% 0,2758%

De percentages hebben betrekking op de WOZ-waarde. Opbrengsten De opbrengsten van de onroerende zaakbelastingen 2018 tot en met 2022 zijn in onderstaand overzicht gespecificeerd weergegeven naar OZB eigenaren en OZB gebruikers. 2018 4.070.592 442.218

2019 4.079.664 449.101

2020 4.099.404 434.129

2021 4.305.896 538.201

2022 4.337.437 517.392

Totaal opbrengsten OZB

4.512.810

4.528.765

4.533.533

4.844.097

4.854.829

Toe-/afname opbrengst

+1,66%

+0,35%

+0,11%

+6,85%

+0,22%

OZB eigenaren woningen/niet woningen OZB gebruikers niet woningen

HONDENBELASTING Algemeen De hondenbelasting is een algemene belasting, waarvan de opbrengst ten goede komt aan de algemene middelen. Bij de invoering van de belasting in 1994 heeft de gemeente er voor gekozen de opbrengst uit de hondenbelasting aan te merken als algemeen dekkingsmiddel. Tarieven De gemeente Heumen kent een tarief per hond (ongeacht het aantal) en een kenneltarief. Onderstaande tabel geeft een weergave van de ontwikkeling van de tarieven in de periode van 2018 tot en met 2022.

Tarief per hond Kenneltarief

2018 € 78,50 € 336,00

2019 € 80,00 € 344,00

2020 € 81,20 € 349,15

2021 € 90,80 € 390,60

2022 € €

92,15 396,45

Opbrengsten De opbrengsten betreffende de belasting voor honden en kennels bedragen over 2022 € 146.205.

Gemeente Heumen

74

Programmarekening 2022

BREDE RIOOLHEFFING Algemeen Het tarievenbeleid voor de heffing van de rioolrechten is vastgesteld door de raad met de vaststelling van het Gemeentelijk Rioleringsplan. Vanaf 2010 mogen gemeenten echter geen rioolrechten meer heffen. Onder de naam “brede rioolheffing” wordt belasting geheven van degene die bij het begin van het belastingjaar het genot heeft krachtens eigendom, bezit of beperkt recht van een eigendom, dat direct of indirect is aangesloten op de gemeentelijke riolering. Beleid ten aanzien van het rioolrecht:  Kostendekkend te heffen waarbij de compensabele BTW, conform de richtlijnen, als kostenpost opgenomen wordt.  De lasten uit nieuwe investeringen pas in het tarief op te nemen nadat de investering is gerealiseerd. Opbrengsten De opbrengsten brede rioolheffing bedragen over 2022 € 1.249.548. Kosten De kosten brede rioolheffing bedragen over 2022: Omschrijving kosten Reiniging openbare ruimte (straatgoten en bladruimen) Waterhuishouding Kapitaallasten Interne uren doorbelasting Onttrekking bestemmingsreserve riolering egalisatie tarieven Energie Kolken Onderhoud rioolstelsel Drukriolering Beleidsadvisering Uitvoeringskosten belastingsamenwerking BTW compensatiefonds Dotatie voorziening (sluitpost) Totaal

Bedrag 89.819 37.298 301.359 130.690 -37.322 45.568 38.743 276.984 107.578 18.263 41.612 107.500 91.456 1.249.548

Tarieven De ontwikkeling van de rioolheffing ziet er in de periode van 2018 tot en met 2022 als volgt uit: Tarief per perceel

2018 € 159,85

2019 € 159,85

2020 € 159,85

2021 € 159,85

2022 € 159,85

De baten en lasten van de instandhouding van het rioleringsstelsel alsmede de exploitatie hiervan worden afgewikkeld via het rioleringsfonds. Dit fonds wordt beschouwd als een egalisatiefonds en de stand van het fonds fluctueert met de baten en lasten. Kostendekkendheid Taakveld

Omschrijving

Kosten

2.1 5.7 7.2

Verkeer en vervoer Openbaar groen Rioleringen Totaal

90.872 42.672 1.070.640 1.204.184

Toerekening overhead 647 3.126 41.591 45.364

Totale kosten 91.519 45.798 1.112.231 1.249.548

Opbrengst

1.249.548 1.249.548

Kostendekkenheid

100%

Bij de vaststelling van de begroting is het uitgangspunt bij de tariefstelling, dat 100% kostendekkendheid wordt gerealiseerd. De totale werkelijke uitgaven voor rioolbeheer, watergangen en straatgoten vegen zijn in 2022 echter afgerond € 16.000 lager uitgevallen. Belangrijkste oorzaak hiervoor: -

Lagere kosten watergangen (€ 17.000) door minder onderhoud aan de watergangen en minder kosten samenwerking waterketen (werkzaamheden worden gedeeltelijk doorgeschoven naar 2023).

De onderuitputting van € 16.000 op de kosten riolering en watergangen wordt zoals gebruikelijk extra gedoteerd in de voorziening onderhoud rioleringsstelsel zodat het geheel 100% kostendekkend is.

Gemeente Heumen

75

Programmarekening 2022

AFVALSTOFFENHEFFING EN REINIGINGSRECHTEN Algemeen Ter bestrijding van de kosten die voor de gemeente verbonden zijn aan het beheer van huishoudelijke afvalstoffen (GFT-, rest- en grof huisafval) heeft de gemeente op grond van artikel 15.33 van de Wet Milieubeheer een afvalstoffenheffing ingesteld. De afvalstoffenheffing kan niet worden geheven voor de inzameling van bedrijfsafvalstoffen, ook al kunnen deze qua samenstelling vergelijkbaar zijn met huishoudelijke afvalstoffen. Hiervoor wordt in de gemeente Heumen op grond van artikel 229, eerste lid onderdelen a en b, een reinigingsrecht geheven. De belasting voor de afvalstoffenheffing wordt gebaseerd op het daadwerkelijk gebruik van een perceel waarvoor de gemeente een inzamelplicht voor huishoudelijke afvalstoffen heeft. Bij de reinigingsrechten is het gebruik maken van de dienst die de gemeente verricht belastbaar. In de jaren ’70 van de vorige eeuw is de afvalstoffenheffing ingevoerd om heffing mogelijk te maken ook als geen gebruik werd gemaakt van de gemeentelijke inzameldienst, maar de gemeente haar inzamelplicht ten aanzien van het perceel wel nakwam. Opbrengsten De opbrengsten afvalstoffenheffing en reinigingsrechten bedragen over 2022 € 1.568.723.

Kosten De kosten afvalstoffenheffing en reinigingsrechten bedragen over 2022: Omschrijving kosten Inzameling en verwerking Kosten milieustraten Beheer en infovoorziening Interne uren doorbelasting afvalbeheer Kapitaallasten Uitvoeringskosten belastingsamenwerking Zwerfvuil reiniging openbare ruimte Kosten kwijtschelding gemeentelijke belastingen BTW compensatiefonds Egalisatiereserve afvalstoffenheffing (sluitpost) Totaal

Bedrag 600.170 249.808 173.458 114.634 37.716 42.992 49.395 50.000 248.000 2.550 1.568.723

Kostendekkendheid Taakveld

Omschrijving

Kosten

2.1 6.3 7.3

Verkeer en vervoer Inkomensregelingen Afval Totaal

39.180 50.000 1.434.167 1.523.347

Toerekening overhead 10.215 35.161 45.376

Totale kosten 49.395 50.000 1.469.328 1.568.723

Opbrengst

1.568.723 1.568.723

Kostendekkenheid

100%

Uit bovenstaande gegevens blijkt dat de opbrengsten de kosten 100% dekken. Wel is er een bedrag van € 2.550 toegevoegd aan de egalisatiereserve (ca. € 2.200 hoger dan geraamd). De kosten inzameling en beheer en infovoorziening waren hoger dan begroot (ca. € 31.000). Daar tegenover waren de vergoedingen vanuit het afvalfonds hoger (€ 33.000) zodat er per saldo € 2.300 extra kon worden gestort in de egalisatiereserve. Dekking van de kosten van afvalbeheer vindt plaats via de afvalstoffenheffing. Bij de berekening van het tarief voor 2022 was uitgegaan van een kostendekking van 100%. De egalisatiereserve kan worden gebruikt bij tegenvallers op het gebied van afvalbeheer waardoor de 100% kostendekking gehandhaafd kan blijven.

Gemeente Heumen

76

Programmarekening 2022

BEDRIJVEN INVESTERINGSZONE (BIZ) Algemeen Onder de naam BIZ-bijdrage wordt een directe belasting geheven van eigenaren en gebruikers ter bestrijding van de kosten die zijn verbonden aan activiteiten in de openbare ruimte en op internet, die zijn gericht op het bevorderen van de leefbaarheid of de veiligheid in de bedrijveninvesteringszone of de ruimtelijke kwaliteit of de economische ontwikkeling van de bedrijveninvesteringszone. De verordeningen zijn van toepassing op het gebied van het Winkelcentrum Malden en de Hema. Tarieven De BIZ-bijdrage voor de gebruikers is ingesteld voor een periode van 5 jaar (2022 – 2026). In de raadsvergadering 6 oktober 2022 heeft uw raad ingestemd met een nieuwe BIZ verordening eigenaren voor de periode van 3 jaar (2023 – 2025). De BIZ-bijdrage bedraagt voor zowel eigenaren als gebruikers 0,15% van de WOZ waarde, met dien verstande dat per belastingobject een bedrag zal worden geheven van ten minste € 150,en ten hoogste € 700,-. Kostendekkendheid De kosten van de extra belastingheffing betreffen de uitvoeringskosten (perceptiekosten) van Munitax en interne ambtelijke uren (kosten 2022: € 3.224). De BIZ opbrengst bedraagt over 2022 € 22.563. Deze is uitgekeerd als subsidie aan de stichting.

MARKTGELDEN Algemeen Deze heffing van rechten betreft het gebruik van enig gedeelte van openbare gebouwen, terreinen, pleinen of straten, die door ons voor het houden van markten zijn aangewezen. Kosten De kosten met betrekking tot de marktgelden van de weekmarkt Malden (inclusief de ambtelijke uren ad. € 2.794 en overhead) bedragen over 2022 € 4.776. Opbrengsten De opbrengsten met betrekking tot de marktgelden van de weekmarkt Malden bedragen over 2022 € 3.626. Kostendekkendheid Taakveld

Omschrijving

3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Kosten 3.094

Toerekening overhead 1.682

Totale kosten

Opbrengst 4.776

3.626

Kostendekkenheid 75,9%

Uit bovenstaande gegevens blijkt dat de opbrengsten de kosten voor 75,9% dekken.

Gemeente Heumen

77

Programmarekening 2022