Gemeente Heumen, programmarekening 2022

DAR (4.522 aandelen)

In programma 2, Fysieke leefomgeving, komt DAR uitgebreid aan bod. Omdat Heumen aandelen in deze vennootschap heeft, is er ook een connectie met taakveld treasury. Per ultimo 2022 hadden wij 4.522 van de in totaal 110.000 aandelen DAR in bezit. Op basis hiervan is er een dividend uitgekeerd van € 53.395. Primair was rekening gehouden met een uitkering van € 25.000.

MARN

Omdat de MARN 37,5% van de aandelen ARN in bezit heeft, ontvangen wij jaarlijks een uitkering. Sinds de MARN de gronden heeft verkocht aan de ARN, zijn wij verzekerd van een jaarlijkse uitkering van minimaal € 20.000. In 2022 ging het om een uitkering van € 23.229. Lokale heffingen In onderstaand overzicht zijn de opbrengsten van de gemeentelijke belastingen weergegeven voor de jaren 2018 t/m 2022. Opbrengsten uit OZB en overige belastingen

OZB Hondenbelasting

Jaarrekening

Jaarrekening

Jaarrekening

Jaarrekening

Jaarrekening

2018

2019

2020

2021

2022

4.512.811

4.528.765

4.533.533

4.844.097

4.854.829

116.425

117.788

121.962

140.584

146.205

4.629.236

4.646.553

4.655.495

4.984.681

5.001.034

Voor een toelichting op de in de gemeente Heumen geheven belastingen en rechten zoals rioolheffing en afvalstoffenheffing verwijzen we naar de paragraaf "Lokale heffingen".

Gemeente Heumen

30

Programmarekening 2022

Overige informatie over bedrijfsvoering In de paragraaf "Bedrijfsvoering" informeren we de raad over de verdere ontwikkelingen op het terrein van de bedrijfsvoering. In die paragraaf gaan we in op de onderdelen: Organisatie, Beleidscontrolling en P&C-cyclus, Personeel, Communicatie, Juridische kwaliteitszorg, Informatisering en automatisering en Huisvesting. WAT HEEFT HET GEKOST/WAT HEEFT HET OPGEBRACHT IN 2022? P03

Programma 3 Bestuur en organisatie

Begroting 2022

Lasten

Rekening 2022

10.697.295

Baten Totaal bestaand beleid

10.557.254

-36.071.261

-37.299.712

-25.373.965

-26.742.458

In de volgende tabel vindt U een overzicht van de reserves en voorzieningen die betrekking hebben op dit programma. Reserves

schommelfonds rekenkamercommissie

Stand per Toevoeging Onttrekking Stand per 1-1-2022 31-12-2022 (€) (€) 10.337 10.337

Voorzieningen

Gemeentehuis

0

10.337

0

10.337

0

Stand per Toevoeging Onttrekking Stand per 1-1-2022 31-12-2022 (€) (€) 933.193

62.865

209.364

786.694

2.028.743

17.900

384.183

1.662.460

Personele regelingen

77.789

55.874

60.560

73.103

Voorziening dubieuze vorderingen

146.934

15.000

41.007

120.927

Eigen risico pensioenen oud-wethouders

Verlofregeling CAO personeel

154.005

Wachtgeldverplichting voorm. personeel

154.005

0

418.618

116.822

301.796

3.186.659

724.262

811.936

3.098.985

*Voor een nadere toelichting van de reserves en voorzieningen wordt verwezen naar de toelichting op de balans

Gemeente Heumen

31

Programmarekening 2022

Financiële analyse programma 1 tot en met 3 Financiële analyse programma-afwijkingen Algemeen Verwacht resultaat 2022 

Bij de door de raad op 15 december 2022 vastgestelde uitkomsten van de maandrapportages tot en met oktober 2022 bedroeg het verwachte resultaat 2022 € 2.679.670 voordelig

Werkelijk behaald resultaat 2022  Het werkelijk positieve exploitatieresultaat over 2022 bedraagt voordelig

€ 4.192.558

Analyse op hoofdlijnen verschil werkelijk en verwacht resultaat 2022 Hiervoor is aangegeven, dat het werkelijk voordelig resultaat over 2022 uitkomt op € 4.192.558. Het eerder (formeel) ingeschat resultaat 2022 bedraagt € 2.679.670 voordelig. Het exploitatieresultaat 2022 is dus ca. € 1.512.888 positiever uitgevallen. De hoofdoorzaken van dit positiever resultaat over 2022 zijn als volgt: Programma 1 - onderuitputting budgetten onderwijshuisvesting 1 - achterstandenbeleid en leerlingenzaken 1 - hogere uitgaven leerlingenvervoer 1 - compensatie energielasten accommodaties sportverenigingen Winterfonds 1 - inhuur personeel combinatiefuncties 1 - subsidie Stichting Openbare bibliotheek 12 - minder doorberekende ambtelijke uren sociaal domein 1 - tegemoetkoming energiekosten sociaal cult. accommodaties 1 - subsidies jongerenwerk 1 - lokaal maatwerk sociaal domein 1 - niet bestede gelden initiatievenbudget 1 - inspectiekosten kinderopvang 1 - wet inburgering 1 - hogere uitgaven bijstandverlening/inkomensvoorziening 1 - gemeentelijk minimabeleid 1 - onderschrijding lasten bijzondere bijstand 1 - hogere SW bijdrage MGR werkbedrijf 1 - hogere bijdrage MGR werkbedrijf arbeidsmatige dagbested. 1 - Maatwerkvoorzieningen: persoonlijke hulpmiddelen 1 - hogere uitgaven WMO woonvoorzieningen 1 - hogere opbrengsten eigen bijdragen WMO (CAK) 1 - compensatiemaatregel wmo art.

2.1.7 1 - overschrijding budget WMO huishoudelijke zorg 1 - onderuitputting budget WMO vervoer 1 - oonderschrijding post individuele voorzieningen natura jeugd 1 - PGB jeugd 181 - opvang en beschermd wonen WMO 1 - taakstelling Rijk/VNG kosten jeugdzorg 1 - overschrijding budget veiligheid jeugd: zorg met verblijf 1 - ambulante behandeling veiligheid jeugd 1 - onderschrijding budget jeugdbescherming/jeugdreclassering 1

Totaal programma 1

Gemeente Heumen

32

€ 6.000 € 9.000 € 6.000

voordelig nadelig nadelig

€ 50.000 € 7.000 € 8.000 € 107.000 € 26.000 € 8.000 € 15.000 € 15.000 € 8.000 € 9.000 € 29.000 € 10.000 € 123.000 € 33.000 € 49.000 € 11.000 € 124.000 € 19.000 € 24.000 € 28.000 € 58.000 € 22.000 € 51.000 € 18.000 € 162.000 € 20.000 € 32.000 € 24.000

nadelig nadelig nadelig voordelig nadelig voordelig voordelig voordelig voordelig nadelig nadelig voordelig voordelig nadelig nadelig voordelig nadelig voordelig voordelig nadelig voordelig voordelig voordelig nadelig nadelig voordelig nadelig voordelig

€ 69.000

nadelig

Programmarekening 2022

Programma 2 - opbrengst grondverkopen - lagere bijdrage regionale brandweer - lagere toerekening ambtelijke uren door inzet Oekraïne - crisisopvang Oekraïne - schadeherstel vandalisme schoolgebouwen/openbare ruimte - onderuitputting budgetten handhavingsactiviteiten - hogere opbrengst leges kabel en leidingwerkzaamheden - voordeel op de kosten/opbrengsten openbare verlichting - lagere kosten voor verkeerstechnische aanpassingen - geen winterfestijn - besparing elektrakosten niet doorgaan kermissen - onderuitputting budget monumentenbeheer - exploitatie bossen Maldens Vlak - niet bestede budgetten watergangen - onderuitputting kosten ongediertebestrijding Riolering: - hogere kapitaallasten t.o.v. de berekening bij de maandrapportage oktober 2022 - hogere winstdotatie in onderhoudsfonds riolering t.o.v. het in oktober 2022 berekend resultaat - hogere onderhoud/inspectiekosten rioolstelsel - minder opbrengsten rioolheffingen Afval: - hogere verwerkingskosten huishoudelijke afval - lagere kosten vergoeding kringloopwinkel - hogere bijdrage Dar inzameling papier/glas - hogere bijdrage afvalfonds voor inzameling kunststof - minder ontvangen vergoeding afvalfonds verpakkingspapier - accountantscontrole vergoeding Nedvang Milieu/ODRN: - minder advieskosten milieubeheer - subsidie energieloket gem.

Nijmegen/routekaart - minder stijging bijdrage ODRN dan bijraming in okt 2022 - subsidie provincie wijk van de toekomst - onttrekking reserve klimaatmiddelen warmtetransitie - duurzaamheid: beheervergoeding svn - onderuitputting budget kosten bestemmingsplannen - extra nadeel particuliere plannen - bijstelling voorziening verliesdekking grondexploitaties - toerekening ambtelijke uren aan grondexploitaties - lagere opbrengst leges bouwvergunningen - lagere kosten ODRN minder aanvragen bouwvergunningen - advieskosten/inhuur projectmanager Centrumplan

Totaal programma 2

Gemeente Heumen

33

2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2

€ 14.000 € 17.000 € 20.000 € 107.000 € 10.000 € 5.000 € 5.000 € 14.000 € 19.000 € 20.000 € 5.000 € 16.000 € 9.000 € 17.000 € 10.000

voordelig voordelig voordelig voordelig voordelig voordelig voordelig voordelig voordelig voordelig voordelig voordelig nadelig voordelig voordelig

2

€ 6.000

nadelig

2 2 2

€ 16.000 € 7.000 € 6.000

nadelig nadelig nadelig

2 2 2 2 2 2

€ 26.000 € 4.000 € 38.000 € 7.000 € 13.000 € 6.000

nadelig voordelig voordelig voordelig nadelig nadelig

2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2

€ 36.000 € 6.000 € 7.000 € 12.000 € 36.000 € 5.000 € 10.000 € 11.000 € 13.000 € 17.000 € 117.000 € 63.000 € 15.000

voordelig voordelig voordelig voordelig nadelig nadelig voordelig nadelig nadelig nadelig nadelig voordelig voordelig

€ 189.000

voordelig

Programmarekening 2022

Programma 3 - kosten nieuw ingestelde rekenkamer - controlekosten jaarrekening 2022 accountant - vrijval pensioenvoorziening oud bestuurders - dotatie wachtgeldvoorziening voormalige wethouders - re-integratiekosten voormalige wethouders - minder toegerekende ambtelijke uren ondersteuning college - dotatie voorziening personele regelingen - baten en lasten burgerzaken - resultaat P-budgetten ambtelijke organisatie - resultaat product algemene personele aangelegenheden - resultaat product “financiële administratie” - resultaat product “communicatie” - resultaat product “facilitaire zaken” - resultaat product “informatie en automatisering” - resultaat product “machines buitendienst” - resultaat treasury (kapitaallasten/rente) - dividend opbrengst MARN en DAR - lagere opbrengst OZB - hogere kosten uitvoering WOZ en heffen - hogere opbrengst algemene uitkering gemeentefonds

3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3

€ 19.000 € 32.000 € 410.000 € 19.000 € 5.000 € 12.000 € 90.000 € 22.000 € 103.000 € 25.000 € 50.000 € 15.000 € 10.000 € 30.000 € 22.000 € 17.000 € 32.000 € 14.000 € 44.000 € 807.000

voordelig voordelig voordelig nadelig voordelig voordelig nadelig voordelig voordelig voordelig voordelig voordelig voordelig voordelig nadeligl voordelig voordelig nadelig nadelig voordelig

Totaal programma 3

€ 1.400.000

voordelig

overige kleinere verschillen op de programma's

€ 7.000

nadelig

TOTAAL

€ 1.513.000

voordelig

De maandrapportages van januari 2022 tot en met oktober 2022 zijn door de raad (voor het laatst op 15 december 2022) geformaliseerd door middel van een aanpassing van de begroting. In het navolgende overzicht is per programma een nadere analyse met toelichting opgenomen van de bovenstaande genoemde relevante afwijkingen. Daarbij is ook aangegeven of de afwijkende financiële gegevens een incidenteel of structureel karakter hebben. Voor alle duidelijkheid: incidentele afwijkingen hebben alleen consequenties voor het resultaat 2022. Structurele afwijkingen hebben ook gevolgen voor de financiële doorwerking naar 2023 en volgende jaren. Deze worden, voor zover dat nog niet is gedaan, opgenomen in de maandrapportage over januari/februari 2023.

Gemeente Heumen

34

Programmarekening 2022

Analyse programma 1 Analyse

Incidenteel of Structureel I

Onderwijshuisvesting

Bedrag in euro's

Voor- of Nadeel

6.000

V

Het totale voordeel op dit product betreft € 6.000. De kosten buskosten gymvervoer naar de tandem zijn € 4.000,- lager dan geraamd. Ook is er een voordeel van € 2.000 op de kapitaallasten onderwijshuisvesting (dit i.v.m. overheveling van het leegstaande schoolgebouw de Schoren 10 naar grondexploitatie).

Achterstandenbeleid en leerlingenzaken

I

9.000

N

Leerlingenvervoer

I

6.000

N

Accommodaties sportverenigingen

I

50.000

N

Inhuur personeel combinatiefuncties

I

7.000

N

Bibliotheek

I

8.000

V

Sociaal Domein algemeen

I

107.000

V

Op het product beleid en leerlingzaken is er sprake van een overschrijding ter grootte van € 9.000. De voornaamste oorzaken hiervoor zijn: 1.Op de salariskosten is een voordeel ontstaan van € 3.000. Dit komt doordat er een deel van de salariskosten (die anders aan dit product zouden zijn toegerekend) toegerekend zijn aan het product noodopvang ontheemden Oekraïners. 2. Ook is er een voordeel van € 1.750 ontstaan op de begeleidingskosten schakelklas Bloemberg (i.v.m. het ontbreken van een overeenkomst voor 2022). 3. Afrekening SPUk-uitkering NPO 2022 t.o.v. raming een nadeel van € 14.000 Op het product leerlingenvervoer is een nadeel ontstaan van € 6.000,-. Het aantal leerlingen is gelijkgebleven (circa 80 leerlingen), maar het totaal aantal kilometers dat wordt afgelegd van en naar scholen is meer geworden. Diverse maatschappelijke organisaties werden geconfronteerd met hoge energieprijzen. Deze organisaties vervullen belangrijke maatschappelijke functies in de Heumense gemeenschap. De gemeente Heumen vindt het belangrijk dat organisaties deze functies kunnen blijven voortzetten, ook in financieel moeilijke tijden. In navolging van de provincie heeft de gemeente het bedrag wat beschikbaar is gesteld door de provincie verdubbeld en via subsidies aan de desbetreffende organisaties beschikbaar gesteld.

Deze overschrijding is voornamelijk veroorzaakt door hogere inhuurkosten van de sportcoach via de gemeente Nijmegen en de eenmalige kosten van het sportplatform "Heumen beweegt”. Op dit product worden de kapitaallasten volledig afgedekt door een onttrekking uit een in 2020 gevormde reserve om de lasten van de bibliotheekaanbouw neutraal in de exploitatie te kunnen verwerken. In de begroting was deze verwachte onttrekking nog geraamd op € 59.480. De werkelijk nodige onttrekking bedraagt echter € 51.470. Een verschil derhalve van € 8.010. Vanaf de begroting 2023 staan de juiste bedragen weer opgenomen. Ten opzichte van de gewijzigde begroting is er een overschot op het P-budget 2022. Het gaat hierbij om een onderuitputtingsvoordeel op het personeelsbudget voornamelijk veroorzaakt door ontstane vacatures bij vertrek van personeel, die niet gelijktijdig middels aanstelling van nieuw personeel ingevuld kunnen worden.

Gemeente Heumen

35

Programmarekening 2022

Sociaal culturele accommodaties

I

26.000

N

Jongerenwerk

I

8.000

V

Lokaal maatwerk Sociaal Domein

I

15.000

V

Initiatievenbudget

I

15.000

V

Kinderopvang

I

8.000

V

Wet inburgering

I

9.000

N

Bijstandsverlening/inkomensvoorziening

I

29.000

N

Minimabeleid

I

10.000

V

Diverse maatschappelijke organisaties werden geconfronteerd met hoge energieprijzen. Deze organisaties vervullen belangrijke maatschappelijke functies in de Heumense gemeenschap. De gemeente Heumen vindt het belangrijk dat organisaties deze functies kunnen blijven voortzetten, ook in financieel moeilijke tijden. In navolging van de provincie heeft de gemeente het bedrag wat beschikbaar is gesteld door de provincie verdubbeld en via subsidies aan de desbetreffende organisaties beschikbaar gesteld. Doordat de kosten voor de inhuur voor preventiemedewerker lager waren dan hiervoor begroot was, is er een voordeel opgetreden van € 6.000. Het voordeel op de overige bijdragen subsidies is totaal € 2.000. In 2022 is er een lagere bijdrage nodig geweest dan hiervoor begroot voor jeugdhulp St. Maartenschool die door de gemeente Nijmegen in rekening wordt gebracht. Tevens een positieve afrekening over het jaar 2021 van € 2.500 hiervoor ontvangen. In de primaire begroting 2022 was een budget beschikbaar van € 24.000. Dit budget is in 2022 deels ingezet voor een subsidie voor de Klussendienst De Lage Hof en een subsidie voor speeltuin Maldensveld. Het budget subsidie Vonkjes is in 2022 € 5.000. In totaal zijn 7 vonksubsidies verstrekt voor in totaal € 2.716,-. In totaal resulteert dat in een onderschrijding van € 15.000.

Van het Rijk is een Specifieke uitkering ontvangen voor hulp aan ouders met toeslagenproblematiek van circa € 9.000. Op deze hulp is geen beroep gedaan. Op de inspecties is een klein nadeel van circa € 1.000. Tevens zijn op dit onderdeel minder leges ontvangen dan begroot van € 1.000 Op dit taakveld zijn twee Specifieke uitkeringen (SPUK) als opbrengst verantwoord: Onderwijsroute van € 14.222 en Nieuwe inburgeringswet voor € 105.964,-. Dit betreffen regelingen met een terugbetalingsverplichting. De totale lasten voor inburgering bedragen € 40.970. Het restant van € 64.994 is verplaatst naar de balans als subsidies met een terugbetalingsverplichting. Datzelfde geldt voor de gelden van de onderwijsroute. In de oktoberrapportage het geprognotiseerde resultaat per ongeluk verrekend met de algemene middelen. In de primaire begroting 2022 gingen we uit van een totale uitkeringslast van € 2.931.550. Via de fin. maandrapportage van maart is het uitgavenbudget met een totaal bedrag van € 165.485 opgehoogd. Op basis van de bijgestelde prognose komen we uit op een jaarlast van € 3.156.153 Deze kostenpost is afgezet tegen de actuele uitgavenraming van € 3.097.035, betekent dit een nadelig resultaat 2022 van € 59.000. Daarentegen zijn er voordelen een lagere dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren van € 40.000.

Dit voordeel is voornamelijk terug te voeren op de lagere kosten voor kwijtscheldingen. Ten opzichte van de rekening 2021 is er ruim € 7.500 euro minder kwijtgescholden en ten opzichte van de begroting 2022 € 10.000.

Gemeente Heumen

36

Programmarekening 2022

Bijzondere bijstand

I

123.000

V

Participatie - Werkbedrijf

I

33.000

N

Werkbedrijf

I

49.000

N

WMO - persoonlijke hulpmiddelen

I

11.000

V

WMO - Woonvoorzieningen

I

124.000

N

WMO - Eigen bijdragen

I

19.000

V

WMO - Compensatiemaatregel

I

24.000

V

WMO - Huishoudelijke zorg

I

28.000

N

WMO - Vervoer

I

58.000

V

Het beroep op de bijzondere bijstand is in 2022 gelijk geweest aan het beroep zoals dat in 2021 plaats heeft gevonden, circa € 450.000. Op het begrotingsbedrag van totaal € 552.000 heeft gedurende het jaar geen verdere bijstelling plaatsgevonden vanwege de onzekerheid mbt de energietoeslag. Vandaar dit positieve resultaat op de bijzondere bijstand. Op de energietoeslagen is een voordeel gemaakt van € 17.000. Voorgesteld wordt om dit voordeel van € 17.000 toe te voegen aan het budget voor 2023. Vanuit het Rijk heeft Heumen voor 2022 een bijdrage van € 1.411.000 ontvangen. In de primaire begroting 2022 gingen we uit van een totaal budget van € 1.334.000. In de loop van 2022 is dit budget naar beneden bijgesteld naar € 1.322.000. Realisatie inclusief voordelig resultaat MGR 2022 SW werkbedrijf € 1.355,000, derhalve een negatief resultaat van € 33.000. Bijdrage DVO werkbedrijf laat in de jaarrekening 2022 een nadelig resultaat zien van € 49.000. In de septembercirculaire is de bijdrage voor de participatiewet verhoogd. Dekking voor deze meerkosten zijn opgenomen in de algemene middelen. In de primaire begroting 2022 was rekening gehouden met een benodigd budget van € 288.000. Dit is bijgesteld naar € 301.000. De werkelijke lasten zijn uitgekomen op € 290.000, derhalve een onderschrijding van € 11.000.

Voor woonvoorzieningen was in 2022 een primair uitvoeringsbudget van € 85.000 beschikbaar. Dit is via de begrotingsrapportage van oktober bijgeteld naar € 123.000. De werkelijke lasten zijn uitgekomen op € 247.000, derhalve een overschrijding van € 124.000. Vooral in de 2e helft van 2022 zijn enkele dure woonvoorzieningen beschikt en uitbetaald. Tegenover de hogere uitgaven staan hogere opbrengsten welke worden geïnd via het Centraal Administratie Kantoor (CAK) Aan personen met een beperking, die daarmee verband houdende aannemelijke meerkosten hebben, wordt een tegemoetkoming verstrekt ter ondersteuning van de zelfredzaamheid en de participatie. In de begroting 2022 is een budget opgenomen van € 59.285. De werkelijke uitgaven bedragen € 34.915. Een voordeel op dit budget van € 24.370. Het budget huishoudelijke zorg laat een overschrijding van het budget zien van € 28.000 ten opzichte van een voordelig resultaat bij huishoudelijke hulp 2 van € 4.00. De overschrijding van huishoudelijke zorg is een gevolg van het vervallen van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Het budget bijdrage BVO doelgroepenvervoer is begroot voor een bedrag van € 148.000. De werkelijkheid is uitgekomen op € 90.000 derhalve een positief resultaat van € 58.000. In december 2022 heeft Heumen in 2022 een totaal bedrag van ruim € 47.000 terug gestort gekregen als voorschot op de definitieve afrekening.

Gemeente Heumen

37

Programmarekening 2022

Jeugd - Individuele voorzieningen

I

22.000

V

Jeugd - PGB

I

51.000

V

WMO - Opvang en beschermd wonen

I

18.000

N

Jeugd - Taakstelling Rijk/VNG kosten jeugdzorg

I

162.000

N

Veiligheid Jeugd - Zorg met verblijf

I

20.000

V

Veiligheid Jeugd - Ambulante behandeling

I

32.000

N

Veiligheid Jeugd - Jeugdbescherming/-reclassering

I

24.000

V

69.000

N

In de primaire begroting 2022 was voor de maatwerkvoorzieningen Jeugdzorg een totaalbudget geraamd van € 1.954.000 inclusief de doorbelaste salariskosten.. A.d.h.v. de halfjaar en septemberrapportages van het regionaal ondersteuningsbureau (ROB) zijn de budgetten voor de Jeugdzorg geëxtrapoleerd en afgezet t.o.v. de begroting. Via de maandrapportages van juni en september zijn diverse budgetten JZ middels een begrotingswijziging opgehoogd binnen dit taakveld naar € 2.700.000. De werkelijke uitgaven van €2.678.000 resulteren in een voordelig resultaat t.o.v. de bijgestelde begroting zien van € 22.000. De grootste afwijkingen zitten in de producten Landelijk specialistische zorg (voordeel € 84.000) en Reguliere begeleiding en persoonlijke verzorging (nadeel € 54.000). In de primaire begroting 2022 gingen we uit van een kostenpost van € 151.000. In de loop van 2022 is dit budget afgeraamd naar € 118.000. De jaarrekening 2022 laat een voordelig resultaat zien van € 51.000. De def. afrekening met de SVB vindt plaats in de loop van 2023. De kosten voor de uitvoering van de taken van de wijk GGD waren € 39.000 terwijl het beschikbare budget € 21.000 bedroeg. In de primaire begroting is naar aanleiding van aanwijzingen van het ministerie voor de komende 4 jaren een taakstelling opgenomen om de kosten in de jeugdzorg te beperken.

Onzeker is of deze besparing ook werkelijk wordt ingezet vanuit het Rijk . Het budget voor Zorg met Verblijf is in 2022 opgehoogd van € 391.000 naar € 482.000. In werkelijkheid waren de uitgaven € 502.000. Het budget voor Ambulante behandeling is in 2022 opgehoogd van € 268.000 naar € 334.000. In werkelijkheid waren de uitgaven € 366.000. Het budget voor Jeugdbescherming/-reclassering is in 2022 opgehoogd van € 171.000 naar € 216.000. In werkelijkheid waren de uitgaven € 192.000. per saldo een nadeel op Programma 1 - Sociale leefomgeving

Gemeente Heumen

38

Programmarekening 2022

Analyse programma 2 Analyse

Incidenteel of Structureel

Bedrag in euro's

Voor- of Nadeel

Eigendommen Opbrengst grondverkopen (eigendommen)

Enerzijds zijn er minder reststroken e.d. verkocht ten opzichte van de begrote opbrengst. Dit geeft een nadelig resultaat van € 9.424. Wel is er een bijdrage ontvangen van de provincie voor de natuurcompensatie omdat de provincie extra gronden nodig had voor de reconstructie Rijksweg tussen Malden en Nijmegen. Deze bijdrage van € 21.500 is ten gunste van dit product verantwoord en niet eerder begrotingstechnisch bijgeraamd.

I

14.000

V

I

17.000

V

I

20.000

V

I

107.000

V

I

10.000

V

I

5.000

V

Exploitatie perceel Rijksweg 216-218 (eigendommen)

Daarnaast zijn de kosten van de locatie Rijksweg 216-218 fors opgelopen en zijn nu uitgekomen op een bedrag van € 111.275. Vanwege nadere onderzoeken was in de loop van 2022 het budget al bijgesteld naar €43.000. Een overschrijding derhalve van bijna € 70.000. Het uitgangspunt voor deze locatie was een budgettair neutrale exploitatie. Inmiddels is voor de kosten van het explosievenonderzoek een subsidie van € 70.000 aangevraagd (zgn suppletieregeling en/of bommenregeling) bij het ministerie. Toekenning hiervan zal na 1 april 2023 gebeuren.

Crisisbeheersing

De bijdrage aan de regionale brandweer is ca. € 17.000 lager uitgevallen dan geraamd. De lagere toerekening van de ambtelijke uren heeft betrekking de inzet van een medewerkster op het project buitencentrum St. Walrick vanwege de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne.

Crisisopvang Oekraine

Dit product heeft een voordeel van € 107.000. De belangrijkste oorzaken zijn: € 57.429,- voordeel op personeelslasten(hogere inschatting interne uren), € 119.142,- nadeel op alle kosten m.b.t. het Buitencentrum en Rijksweg, € 200.464,- voordeel SPUK GOO (Buitencentrum en Rijksweg), € 2.093 nadeel op kosten en SPUK particuliere opvang en € 29.987,- nadeel op kosten en vergoeding leerlingenvervoer.

Integrale veiligheid en Handhaving

De financiële voordelen op dit taakveld zitten bij de producten 'Vandalisme' (€10.000) en 'Handhaving' (€ 5.000). Voor de vandalismeschade aan de schoolgebouwen was een bedrag van € 5.000 begroot. De werkelijke vandalismeschade aan de schoolgebouwen bedroeg in 2022 € 2.293. Bij de openbare ruimte was een raming opgenomen voor vandalismeschade van € 10.000. De werkelijke kosten waren aanmerkelijk lager en bedroegen € 3.320,76. In totaal derhalve een lager kostenbedrag van € 9.385. Op het product handhaving is ten opzichte van het begrotingsbudget een voordelig resultaat behaald van € 4.340. De belangrijkste afwijkingen t.o.v. de ramingen zijn: a. bij het onderhoud van de hondenuitlaatvelden ca. € 3.000 en b. bij het ophalen van het valwild € 1.500.

Gemeente Heumen

39

Programmarekening 2022

Verkeersmaatregelen

Het product verkeersmaatregelen kent een voordeel van afgerond € 19.000. In de oktoberrapportage was nog de verwachting dat de toegezegde voorziening van slagbomen bij de kiss and ridezone bij basisschool Vuurvogel nog in het 4e kwartaal zou worden gerealiseerd. Dit is echter niet gelukt. De aan het plaatsen van slagbomen en het installeren van de bijbehorende systemen verbonden kosten bedragen circa € 13.000. Deze kosten kunnen in 2023 ten laste van het budget voor incidentele verkeersvoorzieningen worden gebracht.

I

19.000

V

I

14.000

V

I

5.000

V

I

20.000

V

I

5.000

V

I

16.000

V

I

9.000

N

Openbare verlichting

De post openbare verlichting kent een voordeel van € 13.870,-- . Belangrijkste verschillen zijn de lagere kosten onderhoud dan ingeschat tijdens de oktoberrapportage (+€ 3.000), een hogere vergoeding voor compensatie tarieven OVL (ingeschat was een teruggave van € 35.000 maar dat is ruim € 38.000 geworden) en de hogere vergoeding voor de energiekosten verlichting provinciale wegen binnen onze gemeente (+ € 8.000)

Nutsvoorzieningen

Door de groeiende economie zijn de bouwactiviteiten toegenomen. Instanties zoals Vitens, Liander, Caiw en Volker Wessel Telecom zijn hierdoor in toenemende mate bezig met kabel en leidingwerkzaamheden. De legesinkomsten inzake instemmingsbesluiten NUTSaansluitingen zijn lastig in te schatten. Voor 2022 zijn deze ca. € 5.000 hoger dan begroot.

Toerisme en evenementen

'Medio november is besloten om dit jaar geen winterfestijn te laten plaatsvinden. In verband met de hoge energieprijzen en de energieschaarste lijkt het niet gepast om een dergelijk evenement te organiseren. Hierdoor ontstaat een voordeel van ca. € 20.000 op dit taakveld. Ook de kosten van electriciteit van de evenementenkasten kennen een voordeel(€ 4.000) mede omdat de kermissen in de kernen Nederasselt, Overasselt en Heumen geen gebruik hebben gemaakt van deze electriciteitsvoorzieningen.

Oudheidkunde en musea

Bij dit product is er gedurende het boekjaar 2022 een onderuitputting ontstaan van afgerond € 16.090. Bij de Zeldenrust is dit jaar groot onderhoud geweest, bij de andere molens is dat vorig jaar gebeurd. daardoor is er weinig regulier onderhoud geweest. Dit geldt ook voor de kerkjes in Overasselt Nederasselt die groot onderhoud in 2020 en 2021 hebben gehad. Bij de NH kerk in Heumen is in 2022 groot onderhoud geweest waar in de oktoberrapportage al melding van was gemaakt. Dit levert per monument een onderuitputting van gemiddeld € 3.000.

Bossen

Het nadeel van € 8.617 komt met name door de kosten die gemaakt zijn op Maldens Vlak. Er zijn kosten gemaakt voor blessen van de bossen. Deze kosten waren begroot voor 2021 maar niet in dat jaar uitgevoerd.

Gemeente Heumen

40

Programmarekening 2022

Watergangen

Het product watergangen kent een voordeel van € 17. 322. Het onderhoud aan de watergangen is lager geweest dan begroot. Per jaar wordt bekeken welke watergangen onderhoud nodig hebben. Voor 2022 waren er lagere stortkosten en zijn er geen verstoppingen geweest in duikers zodat extra onderhoud niet nodig was. Verder zijn de kosten samenwerken waterketen veel lager dan begroot De kosten samenwerking zijn geraamd voor een regionale projectcoördinator die de projecten die voortkomen uit het RAS en het uitvoeringsprogramma. De coördinator is pas eind vorig jaar begonnen, dus er zijn nog amper uren gemaakt. Gemeente Nijmegen is penvoerder en heeft er voor gekozen de kosten die zijn gemaakt (circa € 500 per gemeente) pas in 2023 te factureren. In 2023 zullen de kosten voor de coördinator wel volledig worden gemaakt (€ 9.000).

Ongediertebestrijding

De kosten ongediertebestrijding zijn lager uitgevallen met name omdat er minder kosten gemaakt zijn voor bestrijding van de processierups t.o.v. andere jaren.

I

17.000

V

I

10.000

V

I

6.000

N

I

16.000

N

I

7.000

N

I

6.000

N

I I I I I I

26.000 4.000 38.000 7.000 13.000 6.000

N V V V N N

Riolering

-De post kapitaallasten is € 6.000 hoger door een lagere inschatting dan was aangenomen bij de oktoberrapportage. -Omdat de kosten en opbrengsten die opgenomen zijn in de rioolheffing (straatgoten, watergangen en rioolbeheer) samen een voordeel kennen van ruim € 23.088 is de dotatie aan de voorziening riolering ook € 23.088 hoger. Daarmee zijn kosten en opbrengsten neutraal verwerkt in de exploitatie. Voor de toelichting bij watergangen en straatgoten vegen/bladruimen wordt verwezen naar de toelichting bij resp. hoofdtaakveld 2 en hoofdtaakveld 5. -de onderhoudskosten bij riolering zijn ca. € 7.000 hoger dan geraamd. met name bij drukriolering waren de kosten hoger door incidentele storingen/problemen oorzaken - de opbrengsten rioolheffing vielen ca. € 6.000 lager uit dan geraamd.

Afvalbeheer

De producten afvalbeheer en afvalstoffenheffing kennen gezamenlijk een voordeel van € 4.731 ten opzichte van de (gewijzigde) begroting. De belangrijkste oorzaken van deze overschrijding zijn: - Hogere verwerkingskosten huishoudelijk afval - Lagere kosten vergoeding kringloopwinkel - Hogere bijdrage DAR oud papier/glas - Hogere bijdrage afvalfonds voor inzameling kunststof - Minder ontvangen vergoeding verpakkingspapier - Kosten accountantscontrole Nedvang Na vaststelling van de begroting 2022 is de dienstverleningsovereenkomst 2022 afgesloten met DAR. De afvalinzameling is in beweging en gedurende het jaar kunnen (kleine) wijzigingen noodzakelijk zijn. Op basis van de tussenrapportage juni vanuit de DAR was al aangegeven dat de tarieven voor inzameling oud papier aangepast waren. Op basis van de geraamde tonnen levert dit de gemeente een voordeel van ruim € 90.000( t.o.v. de

Gemeente Heumen

41

Programmarekening 2022

primaire begroting). In de oktoberrapportage was nog rekening gehouden met een voordeel van € 50.000. Tegenover dit voordeel op de vergoedingen staan de m.n. hogere verwerkingskosten(meer aangeleverde tonnages) en de hogere kosten beheer en informatieverstrekking. Dit betreft met name de kosten accountantscontrole (€ 6.121) en kosten sorteeranalyse van GFT en plastic ( € 2.282).. Omdat ook de kosten van reiniging openbare ruimte op hoofdtaakveld 2 meegenomen worden in de doorberekening van de afvalstoffenheffing is er uiteindelijk een voordeel uitgerold van € 3.000. Deze behaalde "winst"op de afvalstoffenhefffing is gestort in de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing.

Milieubeheer

De kosten van milieuprojecten 2022 kennen een voordeel van € 17.687. Belangrijkste oorzaak is de aanvullende subsidie van de provincie die is verkregen voor het opstellen van een transitieplan warmte. In maart was er al • 19.950 toegezegd voor het opstellen van het transitieplan. Ultimo oktober(na vaststelling oktoberrapportage) volgde nog een aanvullende beschikking van € 12.050. De totale kosten van het opstellen van het transitieplan bedroegen € 32.000. Daarnaast zijn er minder kosten nodig geweest voor een bouwkundig adviseur voor het project Energie in de wijk. De kosten ODRN zijn ruim € 7.000 lager dan geraamd. Het voordeel op dit product heeft als belangrijkste oorzaken: Hogere kosten Toezicht en handhaving. Er zijn veel meer milieucontroles uitgevoerd dan gepland. Bij handhaving zijn er veel meer zaken opgestart( o.a. veel bezwaren op het wijzigen gebruik woning de Wieken). Ook de juridische adviezen kennen een hogere realisatie (voornamelijk adviesvragen over legesbezwaren en werkprocessen). Dit geeft een nadeel van ca. € 43.000. Daartegenover staan de voordelen op projecten (€ -20.000) en de afrekening van Onderhanden werk omdat overgestapt wordt op nacalculatie( € -30.000). Bij de projecten waren er met name minder kosten bij ondermijning en handhaving. Vanwege o.a.

persoonlijke omstandigheden(OTSL coördinator) heeft over de gehele linie minder inzet plaatsgevonden dan begroot en dit heeft geleid tot een onderschrijding van € 20.000. De eindafrekening van Onderhanden werk (er wordt vanaf heden overgestapt op nacalculatie) levert een voordeel op van € 30.534. Via de provincie is een subsidie voor toezicht energiebesparing bij bedrijven ontvangen. De kosten voor Duurzaamheid is de beheersvergoeding die de SVN in rekening brengt bij Heumen. Hiermee was geen rekening gehouden in de begroting.

Gemeente Heumen

42

I

18.000

I

7.000

I

5.000

V

V

N

Programmarekening 2022

Ruimtelijke ordening

De post bestemmingsplannen kent een voordeel van ca. € 7.000. er zijn nauwelijks kosten voor bestemmingsplannen geweest (voordeel € 9.500) De hausse aan principeverzoeken(mede in relatie met de komende omgevingswet) in 2021 heeft geleid tot een hogere inschatting van de opbrengst voor particuliere plannen dan voorgaande jaren. De verwachte doorberekening aan de aanvragers van particuliere plannen was met de oktoberrapportage ingeschat op € 81.000. Deze inschatting is - door vertraging bij diverse aanvragen - te optimistisch gebleken. Hierdoor is een nadeel ontstaan van € 10.729.

I

10.000

V

I

11.000

N

I

13.000

N

I

17.000

N

I

15.000

V

I

117.000

N

I

63.000

Grondexploitatie

Per 31-12-2022 zijn de grondexploitatieplannen Werklandschap en veldschuur afgesloten. De gevormde (verlies)voorzieningen zijn conform voorschriften afgeboekt. Het verlies op de exploitaties is na afboeking van de voorzieningen € 13.133 (resp € 8.000 werklandschap en € 5.000 Veldschuur). Het ontstane nadelige verschil komt door met name interne uren die zijn doorbelast naar de grondexploitaties en diverse nagekomen kosten 4e kwartaal (o.a. meerwerk) die met het opstellen van de oktoberrapportage niet waren voorzien. Verder zijn er meer ambtelijke uren toegerekend dan begroot aan de grondexploitaties.

Stads- en dorpsvernieuwing

De advieskosten voor de plannen rondom VCM zijn ruim € 15.000 lager dan met de oktoberrapportage ingeschat. De kosten projectmanager zijn ruim € 7.000 lager dan ingeschat. Verder is het budget onvoorzien (€ 10.000) wat was meegenomen in de budgetaanvraag niet aangesproken.

Bouwzaken en Leges omgevingsvergunningen

Het begrote bedrag voor de bouwleges was geraamd op € 454.685. De werkelijke opbrengsten voor leges zijn € 342.150 geworden. Een nadeel van € 117.000 ten opzichte van de begroting. Er zijn veel minder aanvragen voor omgevingsvergunningen geweest dan ingeschat. Hierdoor zijn de kosten van de Brikstaken(ondergebracht bij 830.03) ook veel minder dan begroot (voordeel van € 62.500). Andere belangrijke oorzaak is de vermindering voor de leges van de waterkrachtcentrale (€ 41.000)op grond van artikel 63 van de Wet algemene belastingen. Verder zijn er nog enkele leges teruggestort in verband met ingediende en gehonoreerde verklaarde bezwaren. per saldo een voordeel op Programma 2 - Fysieke leefomgeving

Gemeente Heumen

189.000

43

V

V

Programmarekening 2022

Analyse programma 3 Analyse

Incidenteel of Structureel

Bedrag in euro's

I

19.000

V

I

32.000

V

I

410.000

V

I

19.000

N

I

5.000

V

I

12.000

V

Gemeenteraad

In 2022 is een nieuwe rekenkamer aangesteld. Pas eind 2022 zijn de nieuwe leden van de rekenkamer met hun werk gestart. Vandaar dat de beschikbaar gestelde budgetten grotendeels niet gebruikt zijn.

Accountant

De controlekosten van de jaarrekening 2022 door de accountant werden zoals gebruikelijk t.l.v. het boekjaar 2022 geboekt. Door aanpassing van de BBVregels moet de afrekening in 2023 worden geboekt.

Pensioenvoorziening (oud) bestuurders

Dankzij de gestegen rekenrente is de uitkomst van de ultimo 2022 gemaakte actuariële berekening dusdanig dat in plaats van een dotatie van € 125.000 er nu sprake is van een vrijval van € 284.891 uit de beschikbare pensioenvoorziening t.g.v. de exploitatie 2022. Dit is in tegenstelling tot de afgelopen jaren toen de rekenrente nagenoeg nihil was en er t.l.v. de exploitatie fors bijgestort moest worden.

Wachtgeldvoorziening voormalige wethouders

Voor de wachtgeldverplichtingen t.a.v. de in 2022 afgetreden wethouders is in 2022 een voorziening gevormd van € 418.618. Eerder was het budget ingeschat op € 400.000. Op prognosebasis berekend door uitkeringsinstantie APG in Heerlen is de noodzakelijke voorziening vastgesteld op € 418.618. Vandaar een bijstelling met € 18.618. Om de voormalige wethouders weer aan een nieuwe baan te helpen zijn gemeenten verplicht re-integratietrajecten aan te bieden. Op basis van een inschatting is eerder hiervoor een budget van € 13.000 opgenomen. De werkelijke re-integratiekosten 2022 bedroegen € 8.500.

College van B&W

In vergelijking met de primaire begroting zijn er minder ambtelijke uren toegerekend aan de ondersteuning van het college. Dit heeft te maken met de ambtelijke inzet voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne.

Raadsgriffie

Een personeelslid van de gemeente Heumen is in 2022 bij Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen gedetacheerd geweest. De betaling van de salariskosten door de gemeente was verantwoord ten laste van de voorziening personele regelingen. De salariskosten zijn van de Groene Metropool volledig terugontvangen en op het product 001.03 verantwoord. De tegenboeking op het product 001.03 via een dotatie aan de voorziening was echter niet geraamd.

90.000 I

N

Baten en Lasten Burgerzaken

Op alle kostensoorten binnen dit product staan verschillen tussen de in de begroting opgenomen budgetten en de nu gerealiseerde uitkomsten. De grootste afwijkingen bij de legesopbrengsten zijn: voor naturalisatie €14.000 voordelig; gemeentelijke leges voor paspoorten en identiteits-kaarten €10.000 voordelig; gemeentelijke leges rijbewijzen € 16.000 nadelig; voor uittreksels € 9.000 voordelig; voor verklaring omtrent gedrag €6.000 voordelig;

Gemeente Heumen

44

I

22.000

Programmarekening 2022

V

Overhead (kostenplaatsen personeel)

Ten opzichte van de gewijzigde begroting is er een overschot op het P-budget 2022 van € 103.264. Het gaat hierbij om een onderuitputtingsvoordeel op het personeelsbudget voornamelijk veroorzaakt door ontstane vacatures bij vertrek van personeel, die niet gelijktijdig middels aanstelling van nieuw personeel ingevuld konden worden.

I 103.000

V

I

25.000

V

I

50.000

V

I

15.000

V

I

10.000

V

Overhead (algemene personele aangelegenheden)

In totaal is op dit product een voordelig resultaat behaald van € 25.357. De oorzaken van dit behaald voordelig resultaat tussen de geraamde budgetten en de werkelijke uitkomsten zijn: a. een onderuitputting op het opleidingsbudget van ca. € 11.000 b. een onderuitputting bij de arbeidsvoorwaarden van ca. € 10.000 (o.a. thuiswerkvergoeding € 5.000 en kosten afscheid/receptie e.d. personeel € 5.000) en c. een onderuitputting arbo verrichtingencontract van ca. € 4.000.

Overhead (financiële administratie)

Op deze kostenplaats worden ook de mutaties in de voorziening dubieuze debiteuren verantwoord. Per ultimo 2022 zijn alle openstaande debiteuren op dubieusheid beoordeeld. Het totaalbedrag aan dubieuze debiteuren is daarbij vastgesteld op € 120.927. De beschikbare voorziening was groot € 152.040 zodat een bedrag van € 31.113 ten gunste van dit product kon vrijvallen. Daarnaast zijn voor ondersteuning bij het applicatiebeheer t.o.v. het beschikbare budget een voordeel van € 3.000 ontstaan en bij het budget voor advieskosten/e-facturering een voordeel van afgerond € 6.000. Verder is een voordeel ontstaan van ca. € 8.000 door minder doorberekende interne ambtelijke uren vanwege inzet voor het project vluchtelingen Oekraine. Tenslotte is van het budget voor drukwerk begroting/jaarrekening een onderuitputting ontstaan van afgerond € 2.000. In totaal een voordeel op dit product van € 50.334.

Overhead (communicatie)

Op dit product is een onderuitputtingsvoordeel behaald van ca. € 15.000. Oorzaken: een voordeel van € 7.000 op de doorberekende interne ambtelijke kosten (meer toerekening aan project Oekraine en aan grondexploitatie) en daarnaast een voordeel van € 8.000 op het communicatiebudget. Bij de onderuitputting van het communicatiebudget speelde ook in 2022 het coronavirus (COVID-19) een rol.

Overhead (facilitaire zaken)

Deze kostenplaats heeft 2022 afgesloten met een voordeel van € 9.547 . Bij de laatste maandrapportage (over de maand oktober) zijn diverse budgetten naar boven bijgesteld. Belangrijkste afwijkingen bij dit product zijn: 1. minder toegerekende ambtelijke uren vanwege het project Oekraïne ad. € 14.000; 2. een voordeel van ca. € 10.000 op de doorberekende facilitaire kosten aan met name de grondexploitatie; 3. hogere kosten aanschaf kantoorbenodigdheden € 6.000; 4. op het onderdeel 'abonnementen' een overschrijding van € 5.000. 5. overschrijding van het budget postbezorging met € 2.000 vanwege extra kosten voor mailings; 6. overschrijding budget groenvoorziening en beplanting met € 2.000 omdat de plaatsing van een kerstboom niet geraamd was.

Gemeente Heumen

45

Programmarekening 2022

Overhead (informatie & automatisering)

Bij het vergelijken van de gewijzigde begrotingsbudgetten met de werkelijke uitkomsten is in totaal een onderuitputtingsresultaat behaald van € 30.104. De belangrijkste afwijkingen bij dit product zijn: 1. een hogere bijdrage aan de IRVN van € 11.529 vanwege extra beveiligingsmaatregelen op onze ICT-systemen; 2. lagere kapitaallasten van € 5.476; 3. een voordeel op de doorberekende automatiseringskosten aan de grondexploitatie € 10.580 4. hogere kosten BGT € 5011 vanwege extra metingen; 5. een voordeel van € 28.000 op kosten software (na eerdere toekenning van een aanvullend budget van € 50.700 vanwege verhoging van de jaarlijkse kosten, maar daartegenover minder implementatiekosten van nieuwe systemen); 6. een voordeel van € 2400 op kosten hardware omdat er dit jaar minder apparatuur is vervangen of aangeschaft. .

V I

30.000

I

22.000

N

I

17.000

V

I

32.000

V

I

14.000

N

I

44.000

N

I

807.000

V

I

7.000

N

€ 1.393.000

V

Machines buitendienst

De geraamde kosten van de machines buitendienst zijn in totaal met een bedrag van € 22.000 overschreden. De drie hoofdoorzaken zijn: - het totaalbudget voor de kosten brandstof voor alle machines tezamen is met ruim € 6.750 overschreden. De oorzaak was de forse verhoging van de brandstofprijzen. -voor de (lease)vrachtwagen zijn grote reparaties nodig geweest, die niet onder het leasecontract vielen. Consequentie: een overschrijding van €4.000. -ook bij de (lease)pick-ups zijn grote reparaties en aanpassingen nodig geweest, die niet vallen onder het leasecontract.. Consequentie: een overschrijding van € 11.250.

Treasury

Op dit taakveld wordt het renteresultaat verantwoord. Uiteindelijk is dit resultaat € 17.000 voordeliger uitgepakt dan was voorzien in de oktoberrapportage. Dat heeft te maken met de oplopende rente in de laatste maanden van 2022, waardoor met name voor onze tegoeden van het schatkistbankieren weer een rentevergoeding aan de gemeente is uitbetaald.

dividend opbrengst MARN en DAR

In 2022 is t.o.v. de geraamde dividendinkomsten een hogere dividendopbrengst ontvangen van a. de MARN van € 3.229 en b. de DAR van € 28.395.

Onroerende zaak belasting

De geraamde opbrengst OZB voor de gemeente Heumen bedraagt voor 2022 € 4.868.591. De werkelijke opbrengsten 2022 zijn vastgesteld op een totaalbedrag van € 4.854.829. Dit betekent een lagere opbrengst van €14.000.

Kosten uitvoering WOZ en heffen

Voor de kosten van Munitax was een raming opgenomen van € 318.316. De werkelijk door Munitax in rekening gebrachte kosten bedragen echter €362.695. Een overschrijding van € 44.379.

Algemene uitkering Gemeentefonds

Het totaalvoordeel in vergelijking met de bijgestelde begroting 2022 betreft goeddeels de algemene uitkering 'an sich'. Dit is ontstaan door de mutaties volgens de decembercirculaire. die logischerwijs niet meer konden worden vertaald naar een formele begrotingswijziging. diverse kleinere afwijkingen ten opzichte van de gewijzigde begroting 2022 op alle drie programma's, per saldo Per saldo een voordeel op Programma 3 - Bestuur en organisatie

Gemeente Heumen

46

Programmarekening 2022

1B. Paragrafen

Gemeente Heumen

47

Programmarekening 2022

Gemeente Heumen

48

Programmarekening 2022

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheer ALGEMEEN De paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is een wettelijk verplichte (BBV) paragraaf. De paragraaf geeft inzicht in het weerstandsvermogen door de beschikbare weerstandscapaciteit af te zetten tegen de, o.b.v. de geïnventariseerde risico's berekende, benodigde weerstandscapaciteit. Per 2016 behoren ook een vijftal kengetallen tot de verplichte onderdelen van deze paragraaf. Deze kengetallen geven inzicht in de financiële weerbaarheid van de gemeente. WEERSTANDSVERMOGEN EN WEERSTANDSCAPACITEIT Het weerstandsvermogen bedraagt op balansdatum 31 december 2022; Weerstandsvermogen 31 december Exclusief stille reserves

2,86

Inclusief stille reserves

5,07

Het weerstandsvermogen wordt weergegeven in een kengetal, namelijk de verhouding tussen de (direct) beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit. Weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

Beschikbare weerstandscapaciteit Om risico’s op te kunnen vangen is het van belang om te weten of onze gemeente over een buffer beschikt die hiervoor voldoende groot is, de zogeheten ‘weerstandscapaciteit’. De weerstandscapaciteit van onze gemeente is als volgt opgebouwd; Beschikbare weerstandscapaciteit

31-dec

Algemene reserve per 31 december 2022

€ 8.585.239

Exploitatieresultaat 2022

€ 4.192.558

Totaal

€ 12.777.797

Benodigde weerstandscapaciteit Net als iedere andere organisatie, heeft onze gemeente in haar taakuitvoering te maken met risico’s (onzekerheden) die kunnen leiden tot financiële nadelen. Het is van belang dat deze risico’s worden onderkend en voortdurend in relatie kunnen worden gebracht tot de beschikbare weerstandscapaciteit. In september 2022 heeft een inventarisatie plaatsgevonden van de risico’s t.b.v. de programmabegroting 2023. Deze inventarisatie is t.b.v. de jaarrekening 2022 geactualiseerd naar de situatie per 31 december 2022. Er is in totaal voor € 7,3 miljoen aan risico's geïnventariseerd. De benodigde weerstandscapaciteit (kans x financiële impact) is bepaald op € 4.474.400. De gehele risico-inventarisatie kunt u terugvinden in bijlage 5. Benodigde weerstandscapaciteit

31-dec

Reservering voor vermogensrisico’s (zie tabel risico-inventarisatie)

€

4.474.400

Ontwikkelingen risico's Het afgelopen jaar is er veel gebeurd op het gebied van gemeentefinanciën. Op landelijk niveau, maar zeker ook op lokaal niveau.

Gemeente Heumen

49

Programmarekening 2022

Geopolitieke ontwikkelingen

De oorlog in Oekraïne duurt inmiddels ruim een jaar en zicht op een staakt het vuren lijkt op korte termijn niet aan de orde. De economische sancties die Rusland opgelegd krijgt raken niet alleen Rusland, maar ook de andere landen, waaronder Nederland. De prijzen loopt hard op en een recessie ligt op de loer. Inmiddels is een grote stroom vluchtelingen op gang gekomen. Ook binnen onze gemeente worden vluchtelingen opgenomen.

Prijsstijgingen

De Russische inval in Oekraïne heeft de inflatie versterkt. Door een gebrek aan grondstoffen en hoge energieprijzen zijn kostprijzen en de levertijden toegenomen. Er lijkt enige stabilisatie te komen in de inflatiecijfers.

Herverdeling gemeentefonds

Sinds de integratie van het sociaal domein in de algemene uitkering wordt bekeken of en hoe het gemeentefonds kan worden herverdeeld. Bij een herverdeling zijn er altijd voordeel en nadeelgemeenten. Zoals het voorstel nu is, heeft de gemeente Heumen voor € 57 per inwoner nadeel. Dat komt neer op (16.500*€57=) € 940.500. Dit wordt met een ingroeimodel van € 15 per inwoner vanaf 2023 doorgevoerd. Althans, dat is het plan. Nadeelgemeenten zijn massaal in actie gekomen en dringen aan om het rapport van de Raad Openbaar Bestuur (ROB) serieus te nemen. Het ROB heeft namelijk op een aantal punten forse inhoudelijk kritiek op het voorstel. De definitieve keuze van de herverdelingen heeft het demissionaire kabinet doorgeschoven naar haar opvolgers. De voorgenomen herverdeling is overigens opgenomen in de begroting 2022 vanaf jaarschijf 2023. Hiermee vormt het geen risico meer, maar wordt hier wel benoemd als belangrijke ontwikkeling die de financiële positie van de gemeente Heumen negatief beïnvloed. Daarnaast vinden alle gemeenten dat de ‘taart’ (het gemeentefonds) groter moet om alle taken die het Rijk neerlegt bij de gemeenten uit te kunnen (blijven) voeren. Onderdeel hiervan is de discussie over de opschalingskorting. Het beleid om op te schalen naar 100.000+ gemeenten is al jarenlang van tafel, maar de financiële consequenties, de opschalingskorting, is nog steeds van kracht.

Compensatie tekorten Jeugdzorg

Het demissionaire kabinet Rutte III heeft besloten dat in 2022 gemeenten incidenteel worden gecompenseerd voor de hoge jeugdzorg uitgaven. Als richtlijn is meegegeven dat gemeenten bij het opstellen van de begroting dit bedrag voor 75% structureel mee mogen nemen. Wij hebben deze richtlijn gevolgd. Het is aan het nieuwe kabinet Rutte IV om dit meerjarig te bepalen. In het regeerakkoord wordt € 500 miljoen bezuinigd op jeugdzorg. Hiertegen is inmiddels forse kritiek van o.a. de eerste kamer geuit, waardoor deze bezuiniging nog onderwerp van discussie is. Feit blijft dat het Rijk inhoudelijke maatregelen moet treffen om een bezuiniging op de zorguitgaven te kunnen realiseren. Welke dat zijn is nog onbekend.

Vitaal Centrum Malden (VCM)

De woningbouw binnen VCM zijn met name ontwikkelingen waarbij de gemeente weinig tot geen risico loopt. Maar om deze ontwikkelingen mogelijk te maken is een investering nodig in de openbare ruimte. Op dit moment wordt deze investering geschat op € 3,7 miljoen. Dit geeft de gemeente een jaarlast van circa € 260.000 aan kapitaallasten. Deze zijn (nog) niet opgenomen in de huidige begroting.

Ontwikkeling Kanaalzone

De ontwikkeling van de Kanaalzone heeft een geprognosticeerd tekort van ca. € 5,6 miljoen, waarvan € 2,1 miljoen voor rekening van de gemeente komt. Daarbij komen nog kosten voor de uitplaatsing van Juliana en benodigde infrastructurele maatregelen. Binnen het project zijn zowel kansen als risico’s te benoemen, waarbij de verwerving van de betonfabriek de meest risicovolle is. Zowel het project als de verplaatsing van Juliana staan (nog) niet opgenomen in de begroting.

Covid-19

Covid-19 lijkt onder controle. Corona is genormaliseerd naar een ‘normale’ griep. Dat betekent dat het periodiek zal oplaaien, maar niet meer leiden tot de verregaande maatregelen die we de afgelopen twee jaren hebben moeten ondergaan. De gevolgen van Covid-19 en de getroffen maatregelen zijn echter nog niet zichtbaar. Blijven bedrijven overeind nu de overheidssteun wegvalt? Wat zijn fysieke en geestelijke gevolgen van (long)Covid-19? Wat zijn geestelijke gevolgen van de beperkende maatregelen? Allemaal vragen waar we het antwoord (nog) niet op hebben. Het risico voor de gemeente is hierdoor groot en tegelijkertijd onvoorspelbaar. Het kan gevolgen hebben voor (Bijzondere) Bijstand, GGZ, eenzaamheid.

Gemeente Heumen

50

Programmarekening 2022

Stille reserves Van stille reserves is sprake als activa onder de opbrengstwaarde of tegen nul zijn gewaardeerd maar direct verkoopbaar zijn als men dat zou willen (minBZK 2003). Bij verkoop van deze bezittingen ontstaat winst die eenmalig vrij inzetbaar is dan wel via de exploitatie wordt toegevoegd aan het eigen vermogen. Voor de berekening van de weerstandscapaciteit merken we de volgende objecten aan als stille reserve: Object WOZ-waarde 2022 (per 01-01-2021) Gemeentehuis, Kerkplein 6, Malden € 3.130.000 Gemeentelijke werkplaats, Ambachtsweg 10, Malden € 540.000 Parkeergarage Maldensteijn

€

355.000

Pachtgronden*

€ 3.300.000

Natuurgronden**

€ 2.600.000

* Per 31 december 2022 beschikt de gemeente nog over 55 ha pachtgronden die niet op de balans staan. Voor de waardering van de stille reserve aan pachtgrond wordt € 60.000 per ha aangehouden. ** De gemeente bezit 204 ha bosgrond met een geschatte waarde van € 2,6 miljoen. Conclusies m.b.t. weerstandsvermogen Om te kunnen beoordelen in welke mate de gemeente in staat is om de risico’s te dekken wordt gebruik gemaakt van onderstaande waarderingstabel opgesteld door het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement. Hieruit blijkt dat de gemeente Heumen waarderingscijfer A scoort. Hetgeen een uitstekend weerstandsvermogen betekent.

Waarderingstabel weerstandsvermogen Waarderingscijfer

Ratio weerstandsvermogen

Betekenis

A B C D E F

> 2,0 1,4 < x < 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6

Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Gemeente Heumen

51

Programmarekening 2022

KENGETALLEN VOOR DE FINANCIËLE POSITIE VAN DE GEMEENTE HEUMEN Met ingang van de programmabegroting 2016 is het een wettelijk vereiste (BBV) dat kengetallen ter ondersteuning van de beoordeling van de financiële positie opgenomen worden in de paragraaf weerstandsvermogen. Deze kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weer- en wendbaarheid. De provincie beoordeelt in toenemende mate op basis van de uitkomsten van de vijf kengetallen de financiële positie van de gemeente. De wijze waarop de kengetallen berekend moeten worden is opgenomen in de Regeling van de Minister van BZK van 9 juli 2015 en gewijzigd 26 oktober 2015. De vijf kengetallen zijn: 1. Netto schuldquote en Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 2. Solvabiliteitsratio 3. Grondexploitatie 4. Structurele exploitatieruimte 5. Belastingcapaciteit De uitkomsten voor de gemeente Heumen. In de onderstaande tabel zijn de uitkomsten van de vijf kengetallen voor de gemeente Heumen weergegeven in de kolommen 1 t/m 3. Kolom 4 geeft de gemiddelden van de Gelderse gemeenten weer. In de kolommen 5 t/m 7 zijn de waarden van de kengetallen ingedeeld in 3 categorieën. Deze categorieën sluiten aan bij de landelijk vastgestelde signaleringswaarden.

Categorie A is het minst risicovol, categorie C het meest. 1 Rek. 2021

2 Rek. 2022

3 Begr. 2023

Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte

50 % 32 %

27 % 16 %

60 % 41 %

22 % 2,3 % 1,4 %

28 % 0,0 % 8,1 %

25 % 0,0 % 3,2 %

Belastingcapaciteit

108 %

106 %

99 %

Kengetallen

Gemeente Heumen

52

4 Geld. Gem. begr. ‘23 64 % 57 %

5 Cat. A

6 Cat. B

7 Cat. C

<90% <90%

90-130% 90-130%

>130% >130%

31 % 8% 1,50 % Begr - 0,06 % MJR 100%

>50% <20% Begr en MJR>0%

20-50% 20-35% Begr of MJR>0%

<20% >35% Begr en MJR<0%

<95%

95-105%

>105%

Programmarekening 2022

Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ALGEMEEN Inleiding De gemeente Heumen heeft een totale oppervlakte van 4.168 ha., waarvan een groot gedeelte bij de gemeente in beheer is als openbare ruimte. De openbare ruimte is onder te verdelen in wegen, riolering, verlichting, openbaar groen, gebouwen en bossen. De kwaliteit van het beheer en het onderhoud wordt door de raad bepaald (kaderstellende rol) met de vaststelling per onderdeel van beheerplannen en de bijbehorende budgetten (budgetrecht). Voor de navolgende kapitaalgoederen zijn beheerplannen in gebruik:  wegen  riolen  openbaar groen  diverse gebouwen In de beheerplannen is onder meer het niveau van het onderhoud vastgesteld. De budgetten voor de uitvoering van de beheerplannen maken een belangrijk deel uit van de gemeentelijke begroting. Het college voert beheer en onderhoud uit en rapporteert hierover. In deze paragraaf geven we informatie over de uitvoering van het geplande onderhoud in 2022. WEGEN Algemeen In 2017 heeft de gemeente Heumen een technische wegen inspectie laten uitvoeren conform de landelijke wegbeheermethodiek van de CROW (Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de grond-, Water- en wegenbouw en verkeerstechniek; dit is een onafhankelijke landelijke kennisorganisatie op het gebied van infrastructuur, openbare ruimte en verkeer en vervoer).

Daarnaast is om een actueler beeld te krijgen van de werkvoorraad in het voorjaar van 2019 een gebreken inspectie gehouden. Op grond hiervan is ook in 2022 tot uitvoering van werkzaamheden overgegaan waarbij vele gebreken in de wijken aan de elementenverhardingen zijn verholpen. Voor het asfaltonderhoud 2022 is in combinatie met het reguliere asfaltonderhoud groot (cyclisch) onderhoud aan de volgende wegen: - De Looistraat van parallelweg J.J. Ludenlaan tot Blankenbergseweg. - De Schoren en eerste deel van De Wieken. (uitgesteld naar 2023 i.v.m. afkoppelproject vanuit Beleidsplan water en riolering Heumen 2023-2027) - Vosseneindseweg van Donderbergweg tot JJ Ludenlaan. - Hatertseweg van Elshof/Oprijlaan tot Grootstalseweg. - Eindsestraat. Deze wegen hadden diverse gebreken als gevolg van einde levensduur waardoor de constructie deels bezweken is en soms tot aan fundering hersteld moest worden. De bermveiligheid niet voldeed door randschades en verzakte bermblokken of goten. Hiermee voldeden deze wegen niet aan de veiligheidseisen. Deze wegen zijn inmiddels zover mogelijk uitgevoerd maar in het najaar was het kwalitatief gezien niet meer mogelijk om de fietsstroken rood in te kleuren middels het aanbrengen van de rode emulsieasfaltbeton. Daarna zal ook de verdere bermafwerking en het inzaaien uitgevoerd worden.

Dit alles zal vanaf medio april 2023 uitgevoerd worden en zal ook het werk aan de Schoren en de Wieken integraal hervat worden. Hierbij zal het restant budget groot onderhoud wegen 2022 van € 199.005 alsnog benut worden. Kwaliteitsnormen Voor het kwaliteitsniveau van de wegen hanteren wij “heel en veilig”. Binnen het door ons gebruikte kwaliteitssysteem dat werkt met beeldkwaliteitsnormen richten wij ons op het onderhoudsniveau “C/laag” voor de wegen en het onderhoudsniveau “B/Basis” voor de voet- en fietspaden. Medio 2019 is wegens bezuinigingen besloten het onderhoudsniveau voor de voet- en fietspaden weer naar “C/laag” terug te zetten.

Gemeente Heumen

53

Programmarekening 2022

Financiën In 2022 was voor onderhoud wegen een onttrekking van € 460.069 voorzien. In werkelijkheid is € 468.026,04 uitgegeven aan oa asfalt- en elementenonderhoud op vele diverse wegen. Deze overschrijding van ca. € 8.000 is het gevolg van enkele meer werkzaamheden in het uitgevoerde onderhoud. Het groot onderhoud aan De Schoren en eerste deel van De Wieken is uitgesteld naar 2023 i.v.m. afkoppelproject vanuit het “Beleidsplan water en riolering Heumen 2023-2027”. Het benodigde budget hiervoor komt uit het beschikbaar gesteld budget groot onderhoud wegen 2023 van € 800.000 voor 2023. De kapitaallasten hiervan zijn reeds verwerkt in de meerjarenbegroting. In 2023 zal ook groot onderhoud aan de Horst en Veldsingel volgen welke ten laste van dit beschikbaar gestelde budget komen. KUNSTWERKEN Algemeen De gemeente Heumen heeft 18 verschillende soorten kunstwerktypen en 293 civiele kunstwerken in beheer. In 2016 is dit gehele areaal opnieuw geïnspecteerd conform de landelijke beheermethodiek van de CROW (Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de grond- water- en Wegenbouw en de verkeerstechniek). Uit deze inspectie blijkt dat de totale gemiddelde kwaliteit van de kunstwerken in het beheer van de gemeente een C bedraagt. De dassen- en paddentunnels hebben een D-kwaliteit en zijn daar waar noodzakelijk in 2021 aangepakt.

Onderhoud In 2022 is onderhoud uitgevoerd aan het dassenraster aan de Burchtselaan en aan het dassenraster aan de Looistraat-Mottenburcht waarbij ook de stalen poorten vervangen zijn. Financien Het budget van € 18.000 is met € 299,04 minimaal overschreden. VERLICHTING Algemeen In 2015 is de ‘Kaderstelling openbare verlichting 2015-2024’ aangenomen. Uitgangspunt van de gemeente is de ombouw naar duurzame verlichting in 10 jaar, waarvoor een krediet beschikbaar is gesteld van € 2,2 miljoen. Bij de keuze voor LED-verlichting is in 2016 op basis van een aangenomen amendement een vergelijking gemaakt ten aanzien van veiligheid, energiereductie, kilogram CO2-uitstoot en kosten. Kwaliteitsnormen Voor de bepaling van de kwaliteit zijn veiligheid, energieverbruik, duurzaamheid, goed functioneren en kostenefficiëntie leidend. Financiën In 2022 is was voor de verduurzaming van openbare verlichting voor de armaturen € 167.749 en masten € 53.120 beschikbaar. In totaal dus een investeringsbudget van € 220.869 voor de voorbereiding en uitvoering. Dit bedrag van de armaturen is met € 26.073 onderschreden a.g.v. diverse late leveringen. Deze onderschrijding zal in 2023 verder benut worden in combinatie met het nieuwe budget. In 2023 komen we dan tot bijna 100% duurzaam LED en zijn alle masten geschilderd of vervangen.