raad 7 juni 2021

De fractie heeft erop gewezen dat hiervan niet alleen op deze bouwlocatie sprake is, maar eigenlijk overal; zij wilde de bespreking van dit onderwerp dan ook niet tot deze locatie beperken. De portefeuillehouder antwoordde dat met de aannemers de afspraak wordt gemaakt dat zij regelmatig een opruimactie zullen houden. Dit leidt tot de vraag of er ook met betrekking tot kleine particuliere projecten zo'n afspraak wordt gemaakt en zo ja, of de nakoming ervan wordt gecontroleerd. De heer Van der Wulp vermeldt dat de fractie van de PvdA haar goedkeuring kan verlenen aan de vaststelling van deze grondexploitatie Bedrijvenpark Ambachtsezoom 2021. Haar vragen hierover zijn in de commissievergadering afdoende beantwoord. Daarin werd tevens aandacht besteed aan een e-mail welke de raadsleden hadden ontvangen van mensen die zich ongerust maakten over de resten vuil welke op het bedrijvenpark waren aangetroffen. Naar aanleiding daarvan rees de vraag of er wel voldoende gebruik wordt gemaakt van duurzame materialen en dergelijke. Het bedrijvenpark moet de status van één van de duurzaamste bedrijvenparken in Nederland krijgen en daarbij behoort niet de toepassing van niet of nauwelijks afbreekbare stoffen. De fractie van de PvdA gaat ervan uit dat er op dit bedrijvenpark zo duurzaam mogelijk wordt gebouwd en dat het gebruik van milieubelastende

Vergadering van 7 juni 2021.

16

stoffen daarbij dus tot een minimum wordt beperkt. Op hierover te verwachten moties van andere partijen zal spreker in de tweede termijn reageren. De heer Doevendans constateert dat de grondexploitatie Bedrijvenpark Ambachtsezoom 2021 betrekking heeft op een zogenaamd duurzaam en circulair bedrijvenpark, sterker nog: het misschien wel duurzaamste bedrijvenpark van geheel Nederland. Omdàt het een duurzaam bedrijvenpark is, heeft de raad recent besloten dat aldaar schone grond zou moeten worden gebruikt. Gelet op de huidige situatie beginnen deze woorden echter meer op marketingtermen te lijken, want hoe duurzaam en circulair is zo'n bedrijvenpark als men voor verticale drainage honderden meters aan plastic – of, beter gezegd, polypropyleen – in die schone grond stopt, met als doel de voorbelastingstijd korter te laten duren? De fractie van Realistisch Ambacht vindt het al in het algeméén een schande dat deze methodiek nog steeds wordt toegepast, maar vindt dit zéker als men pretendeert met dit bedrijvenpark zo ontzettend goed voor milieu en omgeving bezig te zijn. Hoewel zij het antwoord erop vreest, stelt zij toch de vraag hoeveel het zou kosten om al die plastic stroken uit de grond van het bedrijvenpark te verwijderen, zodat deze niet op termijn als microplastics in het milieu terecht zullen komen.

De wethouder zei in de commissievergadering dat polypropyleen een circulair materiaal is, maar dat klopt volgens spreker niet, want dat kan alleen gelden voor materiaal dat men uit de grond haalt om elders voor iets anders te gaan gebruiken. In dit geval is dat niet de bedoeling; dit materiaal blijft honderden jaren in de grond zitten en zal door de natuur heel langzaam worden afgebroken. Naar aanleiding van de opmerkingen die de fractie hierover in de commissievergadering heeft gemaakt, heeft zij intussen meer informatie over het bedoelde materiaal ontvangen, waarvoor dank. Ook daaruit blijkt dat het heel veel jaren gaat duren voordat het zal kunnen worden afgebroken. Naar verwachting – dit is iets waarmee vele generaties na de huidige te maken zullen krijgen – zal dit betekenen dat de microplastics voor milieuverontreiniging zullen gaan zorgen. Dit staat naar de mening van RA haaks op het rentmeesterschap dat de coalitie zo vaak zegt voor te staan; spreker ontvangt hierop straks graag een reactie van de portefeuillehouder.

Omdat de fractie vindt dat deze manier van omgaan met de leefomgeving in de toekomst zal moeten worden vermeden, komt zij met een motie die ten doel heeft dat er in ieder geval door Hendrik-IdoAmbacht beleid zal worden geformuleerd dat bepaalt dat het gebruik van plastics of andere kunststoffen in de grond wordt verboden, maar eigenlijk zou hiermee natuurlijk ook làndelijk onmiddellijk moeten worden gestopt. Vandaar dat de motie het verzoek bevat de inhoud ervan met andere gemeenten te delen. Voldoet men aan wat de motie vraagt, dan is men, al heeft dat wel het nadeel dat voorbelastingen langer zullen gaan duren, duurzaam bezig. Voordat spreker de motie voorleest, wil hij wethouder Flach voorhouden dat het wellicht een goed idee is om een keer met een aannemer op het bedrijvenpark te gaan praten. De wethouder wist eerder het voorbeeld te noemen van een vervanging van een zich in de grond bevindende pc-buis door een buis van ander materiaal, maar inmiddels liggen er alweer vele andere pc-buizen òp de grond te wachten tot zij in de grond zullen gaan. Voordat dat gebeurt, zou de wethouder daarover met de betrokken aannemer in gesprek kunnen gaan.

De motie van Realistisch Ambacht – uiteraard in oorspronkelijke vorm – luidt als volgt: "De raad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, in vergadering bijeen op 7 juni 2021, gelezen de stukken behorend bij agendapunt 9.1, Grondexploitatie Bedrijvenpark Ambachtsezoom 2021, en gehoord de discussie in de commissievergadering, overwegende dat:  er duurzaam moeten worden omgegaan met de leefomgeving,  plastic en andere kunststoffen op termijn een slechte invloed hebben op het milieu en de leefomgeving, constateert dat:  het gebruikelijk is om bij bouwprojecten (verticale) drainage toe te passen om de voorbelastingstijd te verkorten,  de buizen voor deze drainage bestaan uit plastic of andere kunststofmaterialen, hetgeen leidt tot de aanwezigheid van een onwenselijke hoeveelheid slecht afbreekbare materialen in de grond,

Vergadering van 7 juni 2021.

17

 dit in de toekomst zou moeten worden voorkomen, draagt het college op om in het beleid vast te leggen dat bij toekomstige bouwprojecten voor de drainage niet meer gebruik gemaakt mag worden van plastic of kunststoffen, verzoekt de griffie om deze motie, inclusief de uitslag van de stemming, te distribueren onder alle gemeenten in Nederland, en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter stelt vast dat de motie aan de vormvereisten voldoet en dus mede onderwerp van de beraadslagingen kan uitmaken. De heer Ouwerkerk brengt naar voren dat het eerste plan voor de aanleg van het circulair Bedrijvenpark Ambachtsezoom inmiddels zijn lustrum heeft gevierd en nu voorzichtig gestalte gaat krijgen. De eerste zeven hectares grond zijn verkocht en de in de commissie getoonde ontwerpen voor de bebouwing ervan zien er veelbelovend uit. De toeneming van de belangstelling voor gebruikmaking van gronden in het bedrijvenpark heeft geleid tot een verlaging van het risicoprofiel, zodat het begrote financiële resultaat er op dit moment positief uitziet. Dit is een mooie prestatie; het gaat vooralsnog om schattingen, maar wel in de wetenschap dat in de voorgaande periode niet alle seinen direct op groen konden springen. De fractie van de VVD stemt in met de vaststelling van de grondexploitatie 2021.

Met dit project biedt de gemeente aan ondernemers de kans om in te haken op de toenemende vraag naar circulaire ontwikkelingen in het ondernemen. Is de VVD nu blind voor wat er is opgemerkt over het gebruik van plastic en andere kunststoffen voor drainage? Dat is niet het geval; zelf volgt spreker al vijftig jaar hoe de bouw in Nederland zich ontwikkelt en in die tijd heeft hij in toenemende mate verbeteringen doorgevoerd gezien. Bij wat er nu met betrekking tot drainages aan de orde is gekomen moet men evenwel realistisch zijn en beseffen dat men in Nederland momenteel 100.000 woningen te kort komt. Wil men voor drainages niet meer gebruik maken van buizen van plastic of andere kunststoffen, dan zal dat betekenen dat men in bouwprojecten drie of vier op het einde van de voorbelasting zal moeten gaan wachten, daar de grond pas dan op de milieuvriendelijkste manier zal kunnen worden bebouwd. Spreker meent dat dit niet mogelijk zal zijn. In de commissievergadering heeft hij de wethouder horen zeggen dat er in overleg met de aannemers in Hendrik-Ido-Ambacht alles aan zal worden gedaan om te bereiken dat bij het bouwen op het Bedrijvenpark Ambachtsezoom volgens de laatste ontwikkelingen en de beste milieuvriendelijke technieken zal worden gewerkt. Als de wethouder die toezegging straks in zijn antwoord wil herhalen, zal de fractie van de VVD met dit voorstel akkoord gaan.

De heer Scheurwater weet dat in het Bedrijvenpark Ambachtsezoom verticale drainage is toegepast om de periode waarin de grond zich moet zetten te verkorten. Zonder deze drainage zou de zetting tien jaar langer duren, zo is gezegd in diverse stukken die de raad hebben bereikt. Het voor de drainage gebruikte materiaal wordt wereldwijd toegepast. De gedachte in de door de heer Doevendans ingediende motie dat men voor de drainage geen gebruik meer zou moeten maken van onafbreekbaar plastic is sympathiek, maar er moet dan wel met een alternatief worden gekomen. In de motie ontbreekt dat, dit terwijl een verbod van het gebruik van het genoemde materiaal nogal wat gevolgen zou gaan hebben voor projectontwikkelaars en de uitvoering van bestemmingsplannen. Met het oog hierop dient de fractie van EVA thans een motie in waarin wordt gevraagd te onderzoeken of er een duurzaam alternatief bestaat. Deze luidt als volgt: "De raad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, in vergadering bijeen op 7 juni 2021, gelezen het raadsvoorstel onder agendapunt 9.1, Grondexploitatie Bedrijvenpark Ambachtsezoom 2021, plus bijbehorende stukken, gehoord de discussie in de commissievergadering d.d. 18 mei 2021, mede naar aanleiding van een van inwoners ontvangen e-mail, overwegende dat:  de gemeente duurzaam moet omgaan met de leefomgeving,

Vergadering van 7 juni 2021.

18

 plastic en andere kunststoffen op termijn een slechte invloed hebben op de leefomgeving en het milieu, constateert dat:  (verticale) drainage toegepast wordt om bij bouwprojecten de voorbelastingstijd te verkorten,  de buizen voor deze drainage bestaan uit plastic of andere kunststofmaterialen,  deze drainagemethode leidt tot de aanwezigheid van een onwenselijke hoeveelheid moeilijk afbreekbare microplastics in de grond,  het gebruik van deze kunststofmaterialen in de toekomst zou moeten worden voorkomen, vraagt het college om zo snel mogelijk een onderzoek te doen naar een duurzaam alternatief voor de nu nog bij verticale drainage gebruikt wordende kunststofmaterialen, en gaat over tot de orde van de dag." Spreker heeft begrepen dat de motie van de heer Doevendans als eerste in stemming zal worden gebracht. De voorzitter geeft te kennen dat ook deze motie aan de vormvereisten voldoet en mede onderwerp van de beraadslagingen kan uitmaken. De heer Neijman noemt het een goede zaak dat het risicoprofiel van de realisering van het circulair Bedrijvenpark Ambachtsezoom is afgenomen. Het ziet er met de gronduitgifte vooralsnog goed uit, want de verkopen verlopen volgens verwachting. Wel zou dit voor D66 nog een tandje sneller kunnen gaan. De fractie heeft dit weekend kennis genomen van de motie van Realistisch Ambacht.

Deze is in principe sympathiek, zij het dat de passage "draagt het college op om in het beleid vast te leggen dat bij toekomstige bouwprojecten voor de drainage niet meer gebruik gemaakt mag worden van plastic of kunststoffen" nog wel op haar merites en haar gevolgen moet worden beoordeeld, waartoe er eerst een risico-afweging en een economische afweging zullen moeten worden gemaakt. De motie van RA gaat voor D66 dan ook wel ver; zij wacht af wat de portefeuillehouder hierover zal zeggen. De motie van EVA gaat minder ver, maar omdat die motie wat laat is ontvangen, wil spreker er nog even fractieberaad over houden. Mevrouw Vlasblom-van der Vlies kan zeggen dat de CDA-fractie instemt met de grondexploitatie Bedrijvenpark Ambachtsezoom 2021. Zij ziet uit naar het gerealiseerd worden van een mooi bedrijvenpark; de vorderingen daarmee zal zij blijven volgen. Aangaande de motie van RA kan spreekster zich grotendeels aansluiten bij wat de heer Ouwerkerk heeft betoogd. Zij is heel benieuwd wat de heer Doevendans als alternatief voor het gebruik van buizen van plastic of andere kunststoffen ziet. Wil hij dit gebruik nog een aantal jaren toestaan, ook wat De Volgerlanden betreft? In de commissie is namelijk al uitgebreid besproken dat er op dit moment geen alternatieven zijn. Eventueel zal spreekster hierop na het antwoord van de wethouder verder ingaan.

Betreffende de motie van EVA herinnert spreekster eraan dat de wethouder in de commissievergadering heeft gezegd de ontwikkelingen op drainagegebied scherp in de gaten te zullen houden. Dat is voor het CDA voldoende; de fractie gaat ervan uit dat er altijd voor de duurzaamste haalbare oplossing zal worden gekozen. De heer Doevendans reageert op de vraag van mevrouw Vlasblom met de vaststelling dat in de huidige bouwprojecten, zoals De Volgerlanden en het Bedrijvenpark Ambachtsezoom, de plasticstroken zich al in de grond bevinden; de voorbelasting is daar ook al achter de rug. Hij heeft wel de vraag gesteld wat het zou kosten om ze weer uit de grond te halen, maar zei er meteen bij het antwoord daarop te vrezen. Hij gaat er dus vanuit dat die bouwprojecten op de huidige manier worden voortgezet. Het gaat hem er nu met name om dat in toekòmstige bouwprojecten voor de drainage geen gebruik meer zal worden gemaakt van plastic en andere kunststoffen. De consequentie daarvan zal zijn dat de

Vergadering van 7 juni 2021.

19

voorbelastingstijd langer zal worden, iets wat ook het geval was toen er nog niet met verticale drainage werd gewerkt. Dat is een heel vervelende consequentie en spreker begrijpt ook heel wel de opmerking van de heer Ouwerkerk dat er heel veel woningen moeten worden gebouwd, maar dit is dan een kwestie van het maken van een keuze: streeft men naar duurzaamheid of naar snelheid, kiest men voor het belang van het milieu of voor dat van de economie? Mevrouw Vlasblom-van der Vlies: "U zegt dus eigenlijk dat in De Volgerlanden het kwaad al is geschied en dat het u nu gaat om bouwprojecten in het gebied van de Noordoevers en andere eventuele bouwprojecten." De heer Doevendans: "Ja, dat is correct." De heer Struik vermeldt dat de fractie van AUB in de commissievergadering geen vragen over de grondexploitatie Bedrijvenpark Ambachtsezoom heeft gesteld. Betreffende de moties van RA en EVA wacht de fractie het antwoord van de portefeuillehouder af. Mevrouw Vogelaar-Korpershoek zal meteen ingaan op de motie van Realistisch Ambacht. De fractie van Gemeentebelangen vindt dat geen realistische motie. Volgens de "Richtlijn drainagesystemen en controlesystemen grondwater voor stort- en opslagplaatsen" is polypropyleen een resistente kunststof. Het gebruik ervan is een milieubewuste en door TNO beproefde keuze.

Het systeem dat in de wijk Kruiswiel en plan Krommeweg is toegepast, was arbeidsintensief, waardoor het bouwrijp maken van terreinen aldaar veel langer heeft geduurd. Spreeksters fractie is altijd voor het zoeken naar innovaties en nieuwe technieken die het mogelijk maken in de toekomst nòg duurzamer te werken. Ook de fractie wil verder graag zien dat het bedrijvenpark Ambachtsezoom zo goed mogelijk wordt schoongehouden, maar dat hierop zal worden toegezien, heeft de portefeuillehouder al in de commissievergadering toegezegd. Een reeds aan de heer Doevendans gestelde vraag is of hij inmiddels zelf heeft onderzocht of er alternatieven voor de thans bij verticale drainage gebruikt wordende materialen bestaan. Wethouder Flach is het opgevallen dat er vanavond bij de behandeling van het voorstel tot vaststelling van de grondexploitatie Bedrijvenpark Ambachtsezoom 2021 vooral wordt gediscussieerd – ook in de commissievergadering gebeurde dit – over de materialen waarvan drainagestrips zijn vervaardigd. Dit doet hem aan de ene kant goed, want het betekent dat raad en college op één lijn zitten wat de grondexploitatie en de daarin gemaakte keuzes betreft. Hij dankt alle fracties die hebben gezegd deze grondexploitatie te steunen; dit deelt hij graag met de mensen die zich hiermee elke dag bezighouden.

Volgens de heer Neijman zou de gronduitgifte op het bedrijvenpark nog wel een tandje sneller mogen plaatsvinden. Spreker denkt daarover wat genuanceerd. Hij is het ermee eens dat het voor de bedrijvigheid en de werkgelegenheid in Hendrik-Ido-Ambacht heel goed zou zijn als het bedrijvenpark snel zou kunnen worden ontwikkeld, maar aan de andere kant moet worden getracht voor de toekomst voldoende diversiteit te verkrijgen. Er is nu al te zien dat er een aantal bedrijfsverzamelgebouwen wordt gerealiseerd. De gemeente wil ook ruimte behouden voor Ambachtse ondernemers die een groei meemaken en in deze gemeente willen kunnen bouwen. Er bestaat voor de gemeente de wat luxe positie dat zij een keuze kan maken uit partijen die zich op het Bedrijvenpark Ambachtsezoom zouden willen vestigen. Zij zegt ook af en toe 'nee', kijkend naar de kwaliteit van de bedrijven, hun duurzaamheidsprofiel, de werkgelegenheid die zij bieden en de vraag of zij op deze locatie zouden passen, ook wat verkeersbewegingen betreft. Het is prettig te kunnen constateren dat ook Ambachtse bedrijven zich graag op dit bedrijvenpark willen vestigen en het is dan niet zo heel erg als de gronduitgifte een aantal jaren duurt. Wel is het zaak – de heer Neijman wees daarop terecht – dat het nu na de wat moeizame aanloopperiode zaak is om tempo te maken.

Goed nieuws is dat er nu met betrekking tot wat Prohuis ontwikkelt is gezegd dat de heistelling niet meer weg zal gaan. In de komende weken zal men dan ook een verhoging van het tempo kunnen gaan waarnemen.

Vergadering van 7 juni 2021.

20

In de commissie heeft spreker al gezegd dat het college de over rondslingerend vuil gemaakte opmerkingen heel serieus neemt. Op foto's daarvan kon men zien dat het vooral om klein vuil ging, maar vele kleintjes maken een grote, en ook het zich voordoen van klein rondslingerend vuil is niet de bedoeling. Hij herhaalt de toezegging dat het college hier goed naar zal kijken en hierover met de aannemers een gesprek zal aangaan. Wat de heer Van Ginkel aangaande dit onderwerp als wens verwoordde, namelijk dat de gemeente ook toezicht zal uitoefenen op de uitvoering van particuliere bouwplannen en zo het ontstaan van zwerfvuil zal voorkomen, kan het college helaas niet waarmaken. Er bestaat hier namelijk geen 'Russisch' controleapparaat. Van mensen die een particulier project realiseren, wordt verwacht dat zij zelf verantwoordelijkheid voor hun leefomgeving nemen. Het is in het belang van hun kinderen en kleinkinderen dat er zorgvuldig te werk wordt gegaan. Bij grote bouwprojecten wordt er standaard op gelet, maar niet alle zwerfvuil is te voorkomen. Met mevrouw Vogelaar is spreker het eens dat wat de motie van Realistisch Ambacht vraagt niet realistisch is. Het college kan deze motie dan ook niet uitvoeren.

In het memo dat de raad heeft gekregen, heeft men gelezen dat het alternatief voor voorbelasting door middel van verticale drainage is dat de voorbelasting tien jaar langer moet duren. Als daarvoor met betrekking tot De Volgerlanden was gekozen, zou men thans misschien maar de helft of een kwart daarvan hebben gerealiseerd. Overigens is het voor de heer Doevendans goed nieuws – maar de betrokken bewoners denken er heel anders over – dat een groot deel van De Volgerlanden-west niet is voorbelast; daar is dus geen verticale drainage toegepast, maar wel vinden er nu forse verzakkingen plaats, net zoals dit in enkele andere wijken is gebeurd. Zou men de motie van RA aannemen, dan zou men Ambacht tien jaar op slot zetten; al die tijd zou er niets kunnen gebeuren aan ontwikkelingen om bedrijven te faciliteren en inwoners huisvesting te bieden. Het zou eerlijk zijn als de heer Doevendans dit zou noemen in de berichten die hij ongetwijfeld aan het ingediend hebben van deze motie zal wijden. Hij noemde het zelf al een kwestie van het maken van een keuze. Spreker respecteert het dat de heer Doevendans hiermee diens verantwoordelijkheid voor een goede leefomgeving neemt en het ermee eens is dat er ten behoeve daarvan zo duurzaam mogelijk moet worden gewerkt, maar men moet in dezen ook wel kijken naar de mógelijkheden die er zijn.

Zo bestaat er voor betonnen verdiepingsvloeren nog geen goed alternatief; als men strikt circulair zou willen bouwen, zouden die verdiepingsvloeren demontabel moeten zijn, maar dit is technisch nog niet mogelijk. Misschien betekent dit dat het circulair bedrijvenpark een voorsprong heeft in het ondervinden van dit soort zaken en dat er later nog met innovaties zal worden gekomen. Aan de andere kant is de gemeente strak in wat zij bedrijven oplegt. Er zijn bedrijven die hebben gezegd om een commerciële reden niet aan een bepaalde eis te kunnen of te willen voldoen en daarom af te haken. Het handelen van de gemeente kost dus klanten, maar spreker vindt dat niet erg. Het college kan het echter niet voor zijn rekening nemen dat Ambacht voor tien jaar op slot zou gaan, te minder daar er nog geen alternatief voor verticale drainage bestaat. De overwegingen van de motie van RA zijn op zich goed, namelijk dat de gemeente duurzaam moet omgaan met de leefomgeving en dat het gebruik van plastic en andere kunststoffen op termijn een slechte invloed kan hebben op de leefomgeving en het milieu, maar het is wel van belang daarbij onderscheid te maken in types plastic. Allerlei onderzoeken laten zien waarin microplastics zitten en daarvan vormt polypropyleen ongeveer een vijfde deel; er zijn dus veel méér microplastics.

Zou men het gebruik daarvan echt willen beëindigen, dan zou men ook moeten stoppen met autorijden – 170.000 ton microplastics komt in het milieu door slijtage van autobanden – en met het gebruik van plastic zakken, flessen en flessendoppen, dakvilt, drijvers, bekers enzovoort. Gaat men dat doen? Nee, want er zijn geen goede alternatieven voorhanden. Moet men zich dan meer bij de huidige situatie neerleggen? Dat hoeft óók niet, want er wordt gewerkt aan de ontwikkeling van bio-alternatieven, en als die er komen, zal Ambacht de eerste zijn om ze te gaan toepassen. Spreker roept de heer Doevendans er al met al toe op om ook in dit verband enig realisme te betrachten en te erkennen dat er thans geen alternatief bestaat voor dat waaraan diens fractie een eind gemaakt wil zien. Naast de hiervoor genoemde redenen is er ook het in het memo vermelde feit dat de drainagestroken zich in een anaerobe omgeving bevinden, wat betekent dat er geen licht, zuurstof of Uv-straling bij

Vergadering van 7 juni 2021.

21

kan komen. De fabrikant heeft gezegd dat de gebruikte plastics in principe niet afbreken, ofwel dit alleen in een extreem lange tijd zullen doen; daarbij moet men aan vele tientallen jaren denken. Het is zeer wel mogelijk – spreker acht dit niet onrealistisch – dat, als men dit bedrijvenpark bijvoorbeeld over zeventig jaar gaat ontmantelen, de markt intussen dusdanig circulair is geworden dat bij het afgraven of voor andere doeleinden weer gebruiksklaar maken van het terrein ook de drainagestrippen zullen worden verwijderd met gebruikmaking van daarvoor ontwikkelde technieken. Die technieken zijn er op dit moment niet; verwijdering van de drainagestrippen zou daarom extreem veel gaan kosten. Spreker kan geen bedrag noemen, maar de heer Doevendans zei zelf al terecht te vrezen voor een heel hoog bedrag. Dat het gebruikte materiaal circulair is, betekent niet dat het vanzelf oplost. Circulair betekent dat het materiaal goed te recyclen is; het wordt namelijk hergebruikt in de vorm van kunststofkorrels. Wel is het een punt dat er nu aan slootkanten losse strips in het water liggen. Daarnaar zal heel scherp moeten worden gekeken, want die strippen kunnen wèl in de leefomgeving gaan afbreken. Dit valt onder sprekers toezegging dat er met de betrokken aannemers zal worden bezien hoe er een goede schoonmaakoperatie zal kunnen worden uitgevoerd.

De motie van EVA is in zoverre milder verwoord dat zij het college niet opdraagt om met het gebruik van plastic voor verticale drainage te stoppen zonder dat er een alternatief voor bestaat. Het verzoek dat deze motie doet, behoort naar sprekers mening echter niet aan de geméénte te worden gericht, daar het een taak betreft die de màrkt voor haar rekening moet nemen. De gemeente heeft al onderzocht of er een alternatief bestaat; er is wel een biodrainagesysteem in ontwikkeling, maar dat is er dus nog niet. De aanbestedingsbestekken dateren van 2018. Bij nieuwe ontwikkelingen waarin voorbelasting aan de orde komt, zal het college altijd nagaan of er alternatieven zijn. Spreker wil toezeggen dat het college dan zal informeren naar de beschikbaarheid van biodrains; misschien kan men er in aanbestedingsbestekken zelfs een plus voor geven als een aannemer daarvan gebruik wil gaan maken. Zo zal men als overheid de markt een klein beetje kunnen stimuleren, maar de heer Scheurwater zal het eens kunnen zijn met de stelling dat een onderzoek naar alternatieven door de màrkt dient te gebeuren, wellicht ook in samenwerking met universiteiten. Spreker beschouwt de motie van EVA als overbodig, daar het gevraagde onderzoek al is gedaan.

Zij zou dus niet in stemming behoeven te worden gebracht – maar dit is aan de heer Scheurwater –, omdat de toezegging wordt gedaan dat, zodra er een alternatief is, dit zal worden gebruikt en er zal worden geprobeerd dit in bestekken ook te stimuleren. De heer Doevendans vreesde al dat het uit de grond halen van plastic drainagestrippen onbetaalbaar zou zijn. Dit is economisch gezien dus helaas geen optie. Volgens de wethouder vormt het polypropyleen zo'n 20 % van de totale plasticsoep. Dat is toch best veel. Er zijn inderdaad veel meer plasticsoorten, maar er wordt tegenwoordig ook niet voor niets zo op aangedrongen om steeds minder plastic te gebruiken. Er komt nu bijvoorbeeld statiegeld op kleine petflesjes om te voorkomen dat zij in het milieu terechtkomen. Dit gaat hopelijk op termijn minder plastic in het milieu opleveren. Wat de gemeente zelf kan doen, is beslissen om wel of niet tot verticale drainage over te gaan en daartoe plastic stroken te gebruiken. De consequentie van het afzien daarvan is een heel vervelende. Sprekers vraag aan de portefeuillehouder is of het verschil in voorbelasting inderdaad tien jaar is, want als dat het geval is, zou men inderdaad met het afzien van verticale drainage het gehele land op slot zetten, iets waarover men dan eerst wel drie keer zou mogen nadenken.

Aan de andere kant zijn er actiegroepen die er hun hand niet voor omdraaien om ontwikkelingen in het gehele land stil te zetten; wellicht is dat dus nog steeds een optie. De afbraak van polypropyleen gebeurt in een periode van honderden jaren. Natuurlijk zal die afbraak, omdat de stof zich onder de grond bevindt, vrij langzaam gaan, maar tegen te houden is zij niet, en dat is precies het punt. Dit is een voorbeeld van iets wat voor de komende generatie een probleem gaat worden; de huidige generatie zal er geen last meer van ondervinden, maar voor de kinderen van deze generatie en hùn kinderen zal dat wèl het geval zijn, en daar gaat het om. Voor de fractie van RA is het nu heel belangrijk verzekerd te krijgen dat de voorbelastingstijd bij toepassing van verticale drainage echt tien jaar korter is dan een voorbelasting zonder verticale drainage.

Vergadering van 7 juni 2021.

22

De portefeuillehouder is nog niet ingegaan op sprekers verzoek binnenkort met de aannemers over dit onderwerp te gaan praten. Het is de fractie namelijk ter ore gekomen dat er momenteel wederom pvc-buizen op het terrein liggen in afwachting van het moment waarop zij daar in de grond zullen worden gestopt. De portefeuillehouder zou dit nu nog kunnen voorkomen. De heer Ouwerkerk voert aan dat ook de VVD zich uiteraard zorgen maakt over het milieu en óók wil dat kleinkinderen en achterkleinkinderen in een goede omgeving opgroeien, maar Keulen en Aken zijn niet op één dag gebouwd. Als men echt realistisch is, moet men beseffen dat men moet roeien met de riemen die men heeft. Hij zei al dat er een grote behoefte is aan woningbouw en aan wijken zoals die in Hendrik-Ido-Ambacht. De wethouder heeft in de commissie gezegd en nu herhaald dat hij contacten heeft met de bedrijven en bij de beoordeling van nieuwe bouwplannen alle aandacht aan de milieuaspecten zal besteden, dit binnen de mogelijkheden die er maximaal zullen zijn. Op grond hiervan heeft de fractie van de VVD geen behoefte aan de beide moties. De heer Van Ginkel vindt het jammer dat er geen capaciteit aanwezig is voor het houden van toezicht ter voorkoming van het ontstaan van rondslingerend vuil. Dit begrijpt de fractie van SGP/ ChristenUnie overigens wel.

De verantwoordelijkheid ervoor ligt ook bij de mensen die een project uitvoeren, zei de wethouder, en dat vindt de fractie geheel terecht, maar soms is controle beter dan vertrouwen. Over de beide moties is al veel gezegd. De motie van Realistisch Ambacht gaat sprekers fractie op dit moment veel te ver, omdat daarmee de ontwikkelingen in Ambacht op slot zouden worden gezet. Het verschil in voorbelastingstijd tussen het wel en het niet toepassen van verticale drainage beloopt inderdaad tien jaar, zoals ook blijkt uit een rapport dat de Stichting Mooi Geweest aan haar e-mail had toegevoegd. De fractie zal deze motie dan ook niet steunen. De motie van EVA vindt sprekers fractie overbodig. Daarin wordt de gemeente gevraagd een onderzoek in te stellen naar een alternatief voor verticale drainage. Zo'n alternatief komt eraan; er is met het ontwikkelen daarvan al in 2011 gestart, maar blijkbaar is de markt nog niet zo ver dat zij dit productierijp heeft kunnen maken. Ook deze motie krijgt dus geen steun. De heer Van der Wulp onderschrijft wat de heer Van Ginkel heeft gezegd over het ontbreken van capaciteit voor het op en rondom het Bedrijvenpark Ambachtsezoom uitoefenen van toezicht ter voorkoming van het ontstaan van rondslingerend vuil. Daarvoor zou toch wel capaciteit aanwezig moeten zijn.

In dezen gaat de gemeente er eens zelf over en als het niet wordt gedaan door degenen die het zouden moeten doen, moet zij deze taak zelf uitvoeren of de betrokkenen ertoe brengen dit te gaan doen. De gemeente moet daarop toch wel enige controle uitoefenen. Er is al vastgesteld dat in de motie van Realistisch Ambacht geen alternatief voor verticale drainage met gebruik van plastic materialen wordt genoemd. Ook wordt daarin niet gezegd hoe er bij het afzien van die drainagemethode voor het opvangen van de financiële schade en de ontwikkelachterstand zal worden gezorgd. Het is in de komende tijd immers hard nodig om veel te bouwen. Men moet het onderwerp van de motie dus wel in een groter verband bekijken. De vooruitgang die er nu qua duurzaamheid is geboekt, zal in de toekomst tot nog veel meer duurzaamheid kunnen leiden, maar dan moeten eventuele alternatieven wel in het tijdsbeeld passen, denkend aan kinderen en kleinkinderen. De motie van EVA acht spreker overbodig. De wethouder heeft duidelijk gemaakt dat het college er bovenop zit en nieuwe ontwikkelingen volgt. Sprekers fractie wijst daarom ook deze motie af, waarbij zij uiteraard voor bevordering van duurzaamheid blijft. Laat men niet vergeten dat het Bedrijvenpark Ambachtsezoom nog steeds een zeer duurzaam bedrijvenpark zal worden.

Eventuele kleine mankementen zullen in de toekomst wel kunnen worden weggewerkt, maar niet door middel van deze motie. Mevrouw Vogelaar-Korpershoek geeft te kennen dat de fractie van Gemeentebelangen met dit voorstel akkoord gaat.

Vergadering van 7 juni 2021.

23

Wat de motie van Realistisch Ambacht betreft: een voorbelastingstijd van tien jaar is misschien erg lang, maar vijf of zes jaar is zeker realistisch. De fractie zal deze motie dus niet steunen. Het antwoord van de wethouder inzake de motie van EVA heeft duidelijk gemaakt dat zij overbodig is, zodat de fractie ook deze zal afwijzen. De heer Scheurwater dankt de wethouder voor diens antwoord. De ontwikkelingen gaan inderdaad snel en de gemeente speelt daarin geen voortrekkersrol. Spreker is ook geen technicus. Mogelijk zijn er ontwikkelingen die de ambtelijke staf bekend zijn die men zou kunnen gebruiken, maar thans is het nog niet zo ver, zo begreep hij. Van de toezegging die de wethouder heeft gedaan, heeft de fractie van EVA kennis genomen. Zij is ervan overtuigd dat die toezegging, die op het bevorderen van duurzaamheid is gericht, zal worden nagekomen. Spreker trekt de motie in. Ingetrokken zijnde maakt de motie van EVA geen onderwerp van de beraadslagingen meer uit. De heer Struik zegt de portefeuillehouder dank voor diens uitleg. De fractie van AUB zou na dat antwoord terugkomen op de twee moties, maar intussen is die van de fractie van EVA ingetrokken. De wethouder heeft de fractie er verder van overtuigd dat hij, hopend op nieuwe ontwikkelingen, alles in het werk zal stellen om te bereiken wat de motie van RA voorstaat; ook deze zal de fractie dan ook niet steunen.

De heer Neijman deelt mede aan dat de fractie van D66 de motie van Realistisch Ambacht niet zal steunen, gelet op het antwoord dat de wethouder heeft gegeven. Mevrouw Vlasblom-van der Vlies was er in haar eerste termijn niet voldoende helder over, maar ook de fractie van het CDA steunt de motie van Realistisch Ambacht niet. De heer Doevendans verzoekt de wethouder nog een korte reactie te geven op de in de tweede termijn gestelde vraag of er, wanneer er van verticale drainage zou worden afgezien, de voorbelastingstijd inderdaad tien jaar zou moeten duren. Aan de voorzitter wil hij vragen de vergadering daarna ongeveer vijf minuten te schorsen voor raadpleging van de achterban. Wethouder Flach had inderdaad nog wat in de tweede termijn te beantwoorden punten van de heer Doevendans staan. Zonder anderen te kort te willen doen, was spreker het meest blij met de bijdrage van de heer Van der Wulp, want daarmee werd een en ander weer in perspectief geplaatst. Reeds in de commissievergadering ging het veel over het zich voordoen van zwerfvuil en verticale drainage, waarbij men bijna zou vergeten dat er in Ambacht geen schoner circulair bedrijvenpark dan het Bedrijvenpark Ambachtsezoom te vinden is.

Spreker herinnert aan wat er indertijd met betrekking tot de Noordoevers aan de orde is geweest; de saneringsopgave die daar nu is uit te voeren, toont aan dat het er vroeger héél anders aan toeging dan nu. Men verkeert nu in een periode van bewustwording – men beseft dat men wat men met de bodem doet ooit een keer zal tegenkomen –, in welk proces enorme stappen zijn gezet. In die zin vindt spreker de strijd van de heer Doevendans voor het zo min mogelijk belasten van de bodem ook sympathiek, iets wat iedereen wel zo zal ervaren, want waarom zou men zaken in de grond stoppen als men weet dat zij nu en in de toekomst kwalijke effecten zullen kunnen hebben op de inwoners? Anderzijds moet men wel bij de feiten blijven en zo min mogelijk dingen gaan framen of voor vaststaand aannemen. Tegenover de stelling dat de plastics waarschijnlijk tot microplastics zullen worden afgebroken, heeft spreker erop gewezen dat de drainagestrip 13 m de grond ingaat, een plaats waar geen sprake is van lichttoetreding en waar een andere temperatuur bestaat, terwijl dit materiaal aldaar niet met zuurstof in aanraking komt. Dit betekent dat het naar alle waarschijnlijkheid wel honderden jaren kan duren voordat dit materiaal tot microplastics zal worden afgebroken.

Tevens heeft hij gezegd dat ook op dit gebied de technische ontwikkelingen voortgaan, zodat er in de toekomst nog voldoende tijd zal zijn om zelfs nog plastic drainagestrippen

Vergadering van 7 juni 2021.

24

ùit de grond te gaan halen. Er bestaat geen acute dreiging dat zich microplastics zullen gaan vormen; dit moet men thans vaststellen. Het gaat om de toepassing van circulair materiaal dat in principe door de bodemgesteldheid niet zal afbreken. Op de vraag van de heer Doevendans naar een alternatief verwijst spreker hem naar een flyer van de fabrikant. Het college heeft veiligheidshalve over een voorbelastingstijd van tien jaar gesproken, maar de fabrikant zegt zelf: "Dit heeft tot gevolg dat het consolidatieproces van tientallen jaren kan worden teruggebracht tot een half jaar of nog minder." Met die tien jaar zit het college dus nog aan de voorzichtige kant. Het kan nog veel meer jaren duren voordat het grondwater – 'poriënwater' noemt men dat – een bepaalde rol gaat spelen. Er bestaat geen acuut gevaar dat er microplastics zullen ontstaan. Kiezen voor een alternatief – dat is er nu dus nog niet – zou het in gebruik nemen van dit bedrijvenpark tien jaar kunnen uitstellen. Het college vindt dat er nu veilig en dus verantwoord te werk wordt gegaan. De heer Doevendans gebruikte het woord 'helaas', waarmee kan worden gesuggereerd dat er nu gebieden in de gemeente zijn waarin er in dit opzicht sprake is van een probleem. Dat is niet het geval; het materiaal zit veilig in de grond.

Men heeft daarvan momenteel geen last en dat zal men ook in de komende wellicht honderden jaren niet hebben. Op het feit dat er thans pvc-buizen op het bedrijvenpark liggen opgeslagen, is het college heel alert. Spreker zal zelf als niet-techneut geen onderscheid kunnen maken tussen pv-buizen en pvc-buizen, maar dit betekent niet dat hij dit punt wil bagatelliseren. De projectleider en de mensen op de bouwplaats kijken echt of de aannemers doen wat ze is opgedragen, en als er inderdaad sprake van pvcbuizen blijkt te zijn, zal het plan om ze in de grond te gaan gebruiken absoluut worden teruggedraaid. De gemeente heeft eerder al eens in een eigen bestek iets teruggedraaid, hetgeen toen bepaalde kosten tot gevolg heeft gehad. Het college neemt dit punt heel serieus, daar het geen pvc meer in de grond wil hebben. De heren Van Ginkel en Van der Wulp spraken over het uitoefenen van controle ter voorkoming van rondslingerend vuil. Spreker wil er in deze instantie iets preciezer over zijn: de gemeente controleert niet iedere particuliere bouwactiviteit. Bij het plaatsen van een dakkapel kan er wel eens een stuk plastic wegwaaien, en er zijn ook regelmatig niet-afgedekte vuilcontainers te zien. Wel kunnen de toezichthouders, wanneer er wordt gemeld dat iemand heel slordig met afval omgaat, daartegen optreden.

De gemeente heeft echter niet de capaciteit om continu iemand naast zo'n container te zetten; daar wil men ook niet naar toe. Er zal incidentgericht worden opgetreden. De voorzitter schorst op verzoek van de heer Doevendans de vergadering. Schorsing van 22.07 tot 22.13 uur De voorzitter heropent de vergadering. De heer Doevendans zal eerst terugkomen op de motie van zijn fractie en vervolgens een stemverklaring afleggen. Over de motie heeft spreker overleg gevoerd met leden van zijn achterban. Een voorbelastingstijd van vijf of zes jaar – het zal wel niet tien jaar zijn –- is natuurlijk niet acceptabel. Men moet het dus voor lief nemen dat er een hoop plastic in de grond gestopt blijft, iets wat de fractie echt pijn doet. Het is heel slecht dat dit nodig is, maar het kàn op dit moment niet anders. De fractie is blij met de toezegging van de wethouder dat nieuwe ontwikkelingen op dit gebied in de gaten worden gehouden en dat, zodra het mogelijk wordt voor de drainage béter afbreekbare materialen in de grond te stoppen, daartoe zo snel mogelijk zal worden overgegaan. Omdat dit niet al op korte termijn kan gebeuren, trekt spreker de motie bij dezen in. Ingetrokken zijnde maakt de motie van RA geen onderwerp van de beraadslagingen meer uit.

Vergadering van 7 juni 2021.

25

De heer Doevendans vervolgt met de stemverklaring dat zijn fractie vindt dat het bij dit bedrijvenpark, dat op een A-locatie tussen de A15 en de A16 is gelegen, niet nodig zou moeten zijn om ondernemers een premie te geven voor het gebruik van duurzame materialen e.d. Dit is zó'n toplocatie dat de gronden toch wel verkocht zullen raken; het geven van premies is daarvoor niet nodig. Op grond hiervan stemt de fractie niet in met deze grondexploitatie. Zonder hoofdelijke stemming wordt hierop conform het voorstel besloten, onder aantekening dat de fractie van Realistisch Ambacht heeft tegengestemd. 9.2 Grondexploitatie De Volgerlanden 2021. De heer Ouwerkerk stelt vast dat deze herziene grondexploitatie betrekking heeft op het Vinex-plan De Volgerlanden, dat de gemeente inmiddels zo'n 25 jaar bezighoudt. Dacht men eerst dat het na het slaan van de eerste paal ongeveer tien jaar zou duren om bijna alle geplande 5.000 woningen te bouwen, inmiddels weet men dat er wel een jaar of tien bij gaat komen, niet omdat de bouwplannen niet goed waren, maar als gevolg van de aanleg van een treintunnel, een bankencrisis, een gezondheidscrisis en de problematiek van fijnstof en stikstof. Daardoor moesten er vele hobbels worden genomen, hetgeen vertragend heeft gewerkt.

Het beeld dat de grondexploitatie op dit moment biedt, is overzichtelijker, zij het dat de gevolgen van de Coronapandemie nog onvoldoende zichtbaar zijn. Het is verstandig hierbij het beeld voor ogen te houden van de ijsberg, waarvan het grootste en gevaarlijkste deel zich onder water bevindt. Tot heden is gebleken dat de kwaliteit van het project De Volgerlanden op velen een zodanige aantrekkingskracht uitoefent dat men de toekomt met vertrouwen kan tegemoetzien. Het eind komt in zicht. Kijk naar het plan De Straatjes, waar het zichtbaar is dat er vele activiteiten plaatsvinden ten behoeve van het maatwerk dat de bewoners wensen en waar de woningen in een rap tempo worden betrokken. Kijk ook naar het plan De Laantjes, waar inmiddels infrastructuur is gerealiseerd en de heistellingen dezer dagen hun werk zullen gaan doen, zo zij dat niet reeds hebben gedaan. Ook de plannen De Erfjes en De Hofjes vertonen al enige tijd bouwactiviteiten. Is de fractie van de VVD dan helemaal tevreden? Nee, niet helemaal, want het net aangelegde voetpad langs de wetering tussen De Laantjes en De Straatjes, dat een mooie verbinding tussen oude en nieuwe wijken kan worden, is erg smal. Iemand met een kinderwagen en iemand met een rollator, om maar wat te noemen, kunnen elkaar daar nauwelijks passeren.

De VVD verzoekt de wethouder daarom te laten nagaan of een verlaging van het voetpad kan worden gerealiseerd, zodat het minimaal een halve meter breder zal kunnen worden. Een verlaging zal naar sprekers mening geen invloed hebben op de waterberging en de veiligheid in de wijken; wel zal zij het comfort van het gebruik sterk vergroten. Als de mogelijkheid van een verlaging van het voetpad wordt bekeken, zal de VVD instemmen met de vaststelling van de grondexploitatie De Volgerlanden 2021. Met de realisering van de genoemde locaties biedt de gemeente een uitstekende woonplek aan vele woningzoekenden. De heer Van Hartingsveldt memoreert dat er in de laatstgehouden commissievergadering al op is gewezen dat de gemeente Zwijndrecht het vorig jaar niet tot vaststelling van de grondexploitatie De Volgerlanden heeft willen overgaan. De raad van Hendrik-Ido-Ambacht heeft dat toen evenmin gedaan en het is dan ook goed dat deze grondexploitatie 2021 vanavond hopelijk wèl zal worden vastgesteld. De fractie van SGP/ChristenUnie is blij dat, bij een tekort van ongeveer een half miljoen euro, het financiële resultaat per 1 januari 2021 op eindwaarde ten opzichte van de vorige grondexploitatie iets is verbeterd.

Zij wil graag haar complimenten uitspreken aan het projectbureau De Volgerlanden, de hierbij betrokken ambtenaren en de portefeuillehouder voor hun inzet om dit mooie project tot een mooi en goed einde te brengen. Er is met de gemeente Zwijndrecht op een goede manier samengewerkt. Het was goed om van de portefeuillehouder te horen dat de opstelling van de overeenkomst die de samenwerking zal beëindigen bijna rond is.

Vergadering van 7 juni 2021.

26

Spreker besluit met het uitspreken van de steun van zijn fractie voor dit voorstel. De heer Van der Wulp geeft te kennen dat de fractie van de Partij van de Arbeid akkoord gaat met het vaststellen van de grondexploitatie De Volgerlanden 2021. De projecten die nu in dit gebied worden uitgevoerd, zijn prachtig voor degenen die er komen te wonen – het worden duurzame woningen –, maar zijn ook voor veel mensen onbetaalbaar en dus onbereikbaar. Dit is iets wat de gemeente niet zelf in de hand heeft, maar het gevolg is van maatschappelijke ontwikkelingen. Het voltooien van de wijk De Volgerlanden is dus vooral goed voor de gemeente. Het grote financiële risico dat zij hierbij loopt, neemt gelukkig snel af. Een vraag aan de wethouder is of hij wat dit betreft nog steeds aan de horizon de nullijn ziet gloren, een verwachting die bij de behandeling van eerdere grondexploitaties is uitgesproken. Spreker is benieuwd naar het antwoord van de wethouder op de vraag van de heer Van Hartingsveldt betreffende de gemeente Zwijndrecht. De heer Struik zegt over dit voorstel geen vragen te hebben en er dus mee te kunnen instemmen. De heer Braber kan zeggen dat hetzelfde geldt voor de fractie van Gemeentebelangen. De heer Neijman constateert dat het paradepaardje van deze gemeente en de Drechtsteden zijn voltooiing nadert.

Het ziet er allemaal prima uit; er zijn en worden mooie woningen gebouwd, waarbij de laatste jaren ook meer aandacht wordt gegeven aan groen bouwen en aan het energieneutraal maken van woningen. De grondexploitatie ziet echter op de financiën en ook die zien er vooralsnog prima uit. Wel is ook de fractie van D66 benieuwd naar de reactie van de portefeuillehouder op het door de heer Van Hartingsveldt genoemde punt inzake de gemeente Zwijndrecht. De fractie steunt dit raadsvoorstel. De heer Doevendans merkt naar aanleiding van de vraag van de heer Van Hartingsveldt op dat men in dit voorstel niet heeft kunnen lezen dat de gemeente Zwijndrecht nu wèl met de vaststelling van deze grondexploitatie instemt. Hij meent te weten dat, als de gemeente Zwijndrecht dat niet doet, ook de raad van Hendrik-Ido-Ambacht haar niet kan vaststellen. Klopt dat nog, of is het inmiddels anders geworden? De gemeente Zwijndrecht heeft in het verleden niet met de vaststelling van een grondexploitatie De Volgerlanden ingestemd vanwege de kosten van de proeftuin De Volgerlandenoost ofwel het warmtenet. Spreker is dus heel benieuwd hoe die gemeente er nù over denkt. De beëindiging van de samenwerking met Zwijndrecht is kort genoemd; het bereiken daarvan schijnt aardig op koers te liggen.

Spreker vraagt zich af of de raad van Hendrik-Ido-Ambacht daarover nog een finaal oordeel zal krijgen te vellen, want de scheiding van Zwijndrecht heeft voor deze grondexploitatie nogal wat financiële consequenties. Hij verwacht dus dat de gemeenteraad van Hendrik-IdoAmbacht daarover het laatste woord te spreken krijgt; dit zal hij graag bevestigd horen. Wat de heer Ouwerkerk bedoelde met het lager leggen van voetpaden begreep spreker niet helemaal, maar wel weet ook hij dat ze vrij smal zijn, hetgeen hem tot de vraag brengt of zij nu in geval van nood toegankelijk zijn voor de hulpdiensten. Mevrouw Vlasblom-van der Vlies kan zeggen dat ook de fractie van het CDA kan instemmen met de grondexploitatie De Volgerlanden 2021. Hierbij is zij evenals de heer Doevendans benieuwd naar het antwoord op de vraag of de raad deze grondexploitatie wel kan vaststellen als de gemeente Zwijndrecht dat niet doet. Het is mooi om te zien dat De Volgerlanden steeds meer mensen een thuis biedt. De diversiteit in het woningaanbod komt tegemoet aan de diversiteit in woonwensen. De fractie complimenteert het projectbureau ermee dat de grondexploitaties er financieel steeds rooskleuriger zijn gaan uitzien. Ten slotte hoopt spreeksters fractie dat er op een enigszins harmonieuze manier van de gemeente Zwijndrecht zal kunnen worden gescheiden.

Vergadering van 7 juni 2021.

27

Wethouder Flach vindt het altijd een genoegen om de heer Ouwerkerk, die al heel lang in deze raad zit – zij zijn bijna van dezelfde lichting –, aan te horen in een terugblik op de historie van De Volgerlanden. Zij getuigde van de realistische en ook consequente opstelling van de VVD-fractie in dezen. Haar bijdragen in dit verband in de afgelopen jaren waren altijd constructief en gericht op het hooghouden van het streven deze wijk een wijk van hoge kwaliteit te doen worden. De heer Ouwerkerk besloot zijn bijdrage over de grondexploitatie zelf met een verkooppraatje waarop de lokale makelaars nog jaloers zouden kunnen zijn. Spreker zegt hem daarvoor dank. Zij delen de passie voor deze wijk, die in hun ogen – en gelukkig ook in de ogen van de gehele raad – een bijzondere plek in deze regio inneemt. Een klein schaduwkantje is – de heer Van der Wulp wees daarop – dat door de ontwikkeling op de woningmarkt steeds meer huizen voor een steeds groter wordende groep inwoners onbereikbaar worden. Dat is jammer; de gemeente probeert er enigszins wat aan te doen, maar heeft te maken met de omstandigheid dat de bouw oververhit is en de prijzen de pan uitstijgen. Terwijl men in 2015 nog blij was een te verlaten woning aan de straatstenen kwijt te kunnen, hoopt men nu dat gegadigden in hun haast niet de straatstenen naar binnen lopen. Dit laat zien hoe de situatie kan veranderen.

Aan de ene kant is het voor de gemeente gunstig, maar zij wil ook dat haar inwoners de kans hebben om in deze wijk te gaan wonen. De heer Van der Wulp constateerde dit terecht. Enkele fracties hebben complimenten gemaakt aan de organisatie die zich met de realisering van De Volgerlanden bezighoudt en daarvoor keihard werkt. Ook in de regio heeft zij een goede naam; zij staat bekend als een heel adequate organisatie, die bouwopgaven aankan. Enkele andere gemeenten die nu met grote bouwopgaven gaan starten, lopen daarbij tegen de capaciteitsvraag aan, terwijl daarmee hier al meer dan twintig jaar ervaring is opgedaan. Spreker zal de complimenten doorgeven, zeker wetend dat een aantal van de betrokkenen nu zit te luisteren. Zij kunnen ze in hun zak steken, want ze zijn verdiend. De heer Van Hartingsveldt vroeg – een vraag die door enkele anderen werd herhaald – of de gemeente Zwijndrecht al van deze grondexploitatie kennis heeft genomen en hoe zij daarop heeft gereageerd. De grondexploitatie wordt in de raad van Hendrik-Ido-Ambacht vastgesteld, waarna de raad van de gemeente Zwijndrecht ermee wel of niet kan instemmen; dit is zo in de samenwerkingsovereenkomst vastgelegd.

Spreker weet dat de raad van Zwijndrecht zich nog niet over deze grondexploitatie heeft uitgesproken, wat ermee te maken heeft dat beide colleges ervan uitgaan dat vóór het einde van deze maand de samenwerking zal kunnen worden beëindigd en wel met terugwerkende kracht tot 1 januari. Er is nog steeds goede hoop dat de beide gemeenten er uit zullen komen. Zeker is spreker er nog steeds niet van – ook een wedstrijd is pas gewonnen nadat de scheidsrechter heeft gefloten –, maar gaat er wel vanuit dat het goed zal komen, daar dit simpelweg wel móet. Hij kan de vaststelling van deze grondexploitatie namelijk niet voor zich uitschuiven. Indien zich in dezen onvoorziene ontwikkelingen gaan voordoen, zal hij de raad de consequenties daarvan laten weten. Op de vraag wat die consequenties kunnen inhouden, gaat hij nu niet in, ook omdat daartoe op dit moment geen reden bestaat. Ook in de jaarrekeningen van Zwijndrecht en Ambacht wordt van een goede afloop uitgegaan. Betreffende de ontbinding van de samenwerking zal het college met een raadsvoorstel komen. In de commissievergadering heeft hij in vertrouwelijkheid uiteengezet welke stappen het college in de achterliggende tijd heeft gezet en welke stellingen het daarbij heeft ingenomen – de commissie heeft ook haar gevoelens daarover kunnen uiten –, en binnen die bandbreedte beweegt het college zich nog steeds.

De heer Van der Wulp vroeg of er kan worden bevestigd dat er nog steeds op het bereiken van een nul-exploitatie wordt afgekoerst. Dat is nog steeds het doel. Er is niet veel reden om te veronderstellen dat er bóven de nul zal worden uitgekomen, terwijl een aantal punten nog kan betekenen dat er ònder de nul zal worden uitgekomen, maar dit is allemaal binnen de bandbreedte van wat men als gemeente beheersbaar noemt en zou kunnen opvangen. Wat het college niet wil, is zó hard naar die nul streven dat er kwaliteitsconcessies moeten worden gedaan. Dat dit niet mag gebeuren, heeft de raad het college een- en andermaal duidelijk gemaakt. Op de vraag van de heer Ouwerkerk over het voetpad is het antwoord dat reeds in de vorige raadsperiode voor het concept van een brede wetering gekozen en dat dit concept nu wordt uitgevoerd. De

Vergadering van 7 juni 2021.

28

wetering is zo breed mogelijk gemaakt, wat de aanleg van een smal voetpad heeft betekend. Spreker ziet niet hoe deze situatie snel zou kunnen worden veranderd en stelt ook voor eerst aan te zien welke functie het voetpad in de nieuwe wijk krijgt. Het is niet de verbinding tussen De Volgerlanden en de rest van Ambacht, maar meer een belevingspad. De heer Ouwerkerk maakt een vergelijking met een stuk kaas met een puntje; als men dat puntje er afschaaft, wordt de bovenkant breder. Dat bedoelde hij met betrekking tot het voetpad. De wethouder zegt dat het niet de bedoeling is dat het voetpad de verbinding tussen De Volgerlanden en de rest van Ambacht gaat worden, maar volgens spreker zal het straks vanaf ongeveer de wijk waarin het oude jeugdspeelpark was gelegen een belangrijke schakel in de verbinding met De Volgerlanden worden, zeker voor voetgangers. Dit onderwerp vergt dus toch wel veel aandacht. Wethouder Flach begrijpt welke technische aanpassing de heer Ouwerkerk voorstelt, maar kan er nu niet op ingaan, daar hij de uitwerking ervan niet overziet, want als het voetpad wordt verlaagd, betekent dat ook weer iets voor de verhouding tot het maaiveld, dit nog afgezien van de hoge kosten die ermee gepaard zouden gaan. Er is gekozen voor het ontwerp dat nu is gerealiseerd en hij stelt voor dit vooralsnog zo te handhaven.

Het is namelijk ook niet de enige verbinding tussen de dorpjes en het andere deel van Ambacht en zeker ook niet de hoofdverbinding. Er komen genoeg mogelijkheden om de wijk te doorkruisen. Er is voor gekozen er ook een extensief pad te hebben. Ook het Perenlaantje is niet voor iedereen maximaal toegankelijk te maken. Dichtbij de grens met Zwijndrecht, namelijk van de Duizendschoon naar de Beemdkroon, bevindt zich een vrij smalle metalen brug waar men óók niet naast elkaar overheen kan lopen. Dit zijn nooit hoofdverbindingen, maar aanvullende verbindingen. Laat men, als de wijk af is, bezien hoe het totaal van verbindingen er uitziet, en spreker heeft nu geen reden om te veronderstellen dat er dan tot aanpassing zou moeten worden overgegaan. Wel is het fijn dat de heer Ouwerkerk hierover heeft willen meedenken. De heer Doevendans herinnert aan zijn vraag of de voetpaden in noodgevallen toegankelijk zijn voor de hulpdiensten. Als zijn stemverklaring wil spreker opmerken dat, gegeven het feit dat met betrekking tot de instemming van Zwijndrecht met de grondexploitatie de huidige situatie niet anders is dan die van een jaar geleden – in tegenstelling tot de wethouder gaat hij er nog niet vanuit dat die instemming zal worden gegeven –, de raad van Ambacht deze grondexploitatie thans niet kàn vaststellen, en dat doet de fractie van Realistisch Ambacht dan ook niet.

De gemeente Zwijndrecht is het niet met de grondexploitatie eens vanwege het onderwerp warmtenet en daarin geeft de fractie Zwijndrecht groot gelijk; ook daarom gaat zij niet met de vaststelling van deze grondexploitatie akkoord. De voorzitter deelt mede dat de heer Braber tien minuten geleden zijn deelneming aan de vergadering heeft beëindigd. Wethouder Flach antwoordt op de vraag over de toegankelijkheid van voetpaden voor de hulpdiensten dat bij de opstelling van uitwerkingsplannen ook altijd naar dat aspect wordt gekeken. Die toegankelijkheid is op dit moment in voldoende mate aanwezig, zodat er sprake is van een veilige situatie. Wat de tweede opmerking van de heer Doevendans betreft: de raad van Hendrik-Ido-Ambacht kan altijd instemmen met welk voorstel dan ook. In dit geval gaat het alleen om de status ten opzichte van de grondexploitatie. Spreker vindt het fijn dat de meerderheid van de raad instemt met het voorstel van het college van Hendrik-Ido-Ambacht en betreurt het dat de heer Doevendans ook op dit onderwerp niet zijn steun kan verlenen, maar dat is diens eigen keuze. Zonder hoofdelijke stemming wordt hierop conform het voorstel besloten, onder aantekening dat de fractie van RA geacht wil worden te hebben tegengestemd. 9.3 Zienswijze jaarstukken 2021 en begroting 2022 Gevudo.

Vergadering van 7 juni 2021.

29

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel besloten. 10. Comptabiliteitsbesluiten. De heer Neijman heeft een technische vraag. Dat onderdeel 2 van dit voorstel niet is ingevuld, is wel te begrijpen, maar had dit onderdeel dan niet moeten komen te vervallen? Dat dit niet is gebeurd is hem pas zojuist opgevallen. De griffier laat weten dat punt 2 oningevuld vanuit de organisatie is aangeleverd en zo in het voorstel is opgenomen. Dit gebeurt al enige tijd zo. Zonder hoofdelijke stemming wordt hierop conform het voorstel besloten. Aan de orde is hierop het toegevoegde agendapunt: 10b. Motie vreemd aan de orde van de dag, in te dienen door de fractie van SGP/ChristenUnie. Mevrouw Kamphuis-Stuij citeert de uit de jaren zeventig stammende uitspraak van Wim Sonneveld: 'De humor ligt op straat.' Daarmee zal hij iets anders bedoeld hebben dan de humor die men tegenwoordig op straat vindt, namelijk lege ballonnen en lachgaspatronen. Het gebruik van lachgas mag een vrolijk imago hebben, maar het is helaas nìet om te lachen. Lachgas heeft onder jongeren een onschuldig imago, maar de werkelijkheid is anders. Lachgas stond enige jaren geleden op de geneesmiddelenlijst en was slechts via de apotheek verkrijgbaar. Tegenwoordig is het echter overal te koop en online te bestellen, zodat het ook in Hendrik-Ido-Ambacht volop beschikbaar is.

In de media en in onderzoeksrapporten spreekt men over gevolgen van het gebruik van lachgas als duizeligheid, evenwichtsstoornissen, verwardheid, hoofdpijn en flauwvallen. Dit alles wordt veroorzaakt door het zuurstoftekort dat in de hersenen ontstaat. Ook zijn er meldingen over door zenuwschade opgelopen dwarslaesies, een schade die ontstond nadat mensen ineens een zeer grote hoeveelheid lachgas hadden gebruikt. Verder verstoort dit gebruik de waarnemingen en het reactievermogen in het verkeer; ook hiervan zijn in de media helaas volop voorbeelden te vinden. Het was eigenlijk de bedoeling om al begin dit jaar een landelijk verbod op het gebruik van lachgas en partydrugs in te voeren, maar door omstandigheden is dat nog niet gelukt. In april informeerden minister Grapperhaus en staatssecretaris Blokhuis de Tweede Kamer dat dit ook zeker niet voor het voorjaar van 2022 gaat gebeuren, dit vanwege het in de huidige begroting ontbreken van een kostendekking. Zij wilden de invoering van een landelijk verbod daarom naar het volgende kabinet doorschuiven. Op 2 juni jl. deed een groep van 27 burgemeesters in het oosten van het land een oproep om een verbod op het gebruik van designerdrugs en lachgas in te voeren.

Het kamerlid van de ChristenUnie Bikker en het CDA-kamerlid Kuik hebben nu gezamenlijk een motie ingediend waarmee zij minister Grapperhaus ertoe oproepen de Tweede Kamer nog vóór het zomerreces over een voorstel tot invoering van het gewenste verbod te laten stemmen. Zo'n 185 gemeenten in Nederland gingen de regering en de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht inmiddels voor door reeds het instellen van een verbod te realiseren door middel van opneming daarvan in hun algemene plaatselijke verordeningen. Met de nu in te dienen motie wordt het college ertoe opgeroepen dit voorbeeld te volgen en dus niet nog met de invoering van het bedoelde verbod te wachten, maar serieus te bezien op welke manieren de schadelijke gevolgen van het gebruik van lachgas zijn te beperken, waarbij te denken is aan preventie en aan een verbod van het gebruik op openbare locaties. Die twee gaan hand in hand. Samen met vier andere partijen dient spreekster thans de volgende motie in: "De raad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, in vergadering bijeen op 7 juni 2021, constaterende dat: