raad 7 en 10 november 2022 begrotingsbehandeling

Rijk en gemeente zullen de inwoners die hierdoor in de knel komen de helpende hand moeten bieden. Zo heeft onze raad onlangs al met algemene stemmen besloten tot verhoging van de energietoeslag voor huishoudens met een inkomen tussen 120 % en 130 % van het wettelijk sociaal minimum. Indexatie. U hebt in deze begroting een hogere indexatie toegepast dan wij in het verleden gewend waren, namelijk 6,2 %. De afvalstoffenheffing is zelfs nog hóger geïndexeerd. Op dit tarief zal elk gezin in 2023 een korting van € 63 worden verstrekt in verband met de gestegen inflatie. De fractie van Echt Voor Ambacht kan dit ondersteunen. Wat er wordt voorgesteld met betrekking tot het tarief dat men voor het hebben van een hond moet betalen, kan door een hondenbezitter worden aangevoeld als een sigaar uit eigen doos; ik kom daarop straks terug. Verder vraagt onze fractie zich af of het nodig is de rioolbelasting opnieuw te verhogen. Er bestaat een reserve riolering die als doel heeft de kosten gelijkmatig over de jaren te verdelen en zo schommelingen te voorkomen. Deze voorziening wordt gevoed met het verschil tussen de jaarlijkse exploitatiekosten van de riolering en de inkomsten. Het bedrag van de huidige voorziening is € 7,3 miljoen. De fractie van Echt Voor Ambacht is dan ook van mening dat het niet noodzakelijk is het tarief voor het jaar 2023 te verhogen. Wonen.

Eén van de grootste problemen in onze gemeente is het vinden van huisvesting, vooral voor de jongeren. Onze gemeente is bijna volgebouwd en de wachtlijsten zijn niet korter geworden. Voor bebouwing resteren alleen nog de percelen die vrijkomen als er tot vervangende nieuwbouw voor scholen zal worden overgegaan. Op een deel van de braakliggende grond tegenover De Schoof zullen koopen huurwoningen verrijzen. Wij zijn een gemeente met minimale hoogbouw. Wellicht is het mogelijk om eenmalig de realisering van enige hoogbouw toe te staan, dan wel om de bouw van flexwoningen of tiny houses toe te staan. Het kabinet heeft het aantal te bouwen sociale woningen op 30 % van het totaal bepaald, maar de gemeente heeft de vrijheid om hiervan af te wijken. Laten wij hiervan dan ook gebruik maken, zodat voor onze jongeren – maar ook voor anderen – de wachtlijst wordt verkort. De gemeente kent thans circa 27 % sociale woningen en volgens de portefeuillehouder komen er nog 90 bij. Onze fractie stelt met klem voor om voor onze jeugdige inwoners het realiseren van extra sociale woningen mogelijk te maken. Een eerste aanzet hiertoe zou het verlagen van de grondprijs voor zulke woningen kunnen zijn, zo vernam onze fractie van wethouder Flach tijdens de bespreking van het coalitieprogramma. Wij zullen daaraan graag meewerken. Buitenruimte en groenonderhoud.

In onze vorige algemene beschouwing hebben wij zorgen geuit over het groenonderhoud. Als er ergens groenonderhoud had plaatsgevonden, was dat te zien aan het groenafval dat was achtergebleven,

Vergadering van 7 en 10 november 2022.

30

zo stelden wij. Die situatie is dit jaar ondanks alle goede voornemens nog niet verbeterd. Onze inwoners laten ons regelmatig weten dat er dringend moet worden overgegaan tot onkruidbestrijding op parkeerplaatsen in de wijk en tussen de tegels van trottoirs, omdat onkruid op verhardingen kan zorgen voor gladheid en voor een verstopping van de waterafvoer, wat voor erg onveilige situaties kan zorgen. Het is onze taak om overmatig onkruid in de openbare ruimte te bestrijden, dus ook onkruid op parkeerplaatsen, pleinen e.d. De fractie van Echt Voor Ambacht wil dan ook uw stelling onderstrepen dat een kwalitatief goed groenonderhoudsniveau belangrijk is. Bij de groei van de gemeente hoort een goede kwaliteit van de openbare ruimte, alsmede het streven om het kwaliteitsniveau te verhogen. Gezien de beschikbare gelden moet dit kunnen lukken. Voorlopig wachten wij de effecten van de uitvoering van het groenbeheersplan-plus 2022 - 2026 af. Grondstoffen en afval. De raad heeft besloten te gaan werken met een recycletarief. Dit wordt in stappen ingevoerd. Momenteel bereiken onze fractie velerlei klachten aangaande de nieuwe containers. Zo'n container opent bijvoorbeeld niet bij de stort van een zak met 30 kilo, maar wel bij die van een zak met 60 kilo. Ook ontbreekt het op de deksels aan een goede gebruiksaanwijzing.

Wij vertrouwen erop – wij hebben nog ruim een jaar te gaan – dat dit mede door het geven van goede voorlichting goed komt. Hoe gaat die voorlichting er overigens uitzien? Komt er een plan van aanpak, en zo ja, wanneer kan de raad dat tegemoetzien? Onze fractie stelt u verder voor om vanaf het begin de uitvoering te monitoren, zodat er een positieve ontwikkeling ontstaat. Het zal u bekend zijn dat zich op het gebied van afvalverwerking steeds meer nieuwe ontwikkelingen voordoen. Bij sommige afvalverwerkers is het particulier scheiden van afvalsoorten niet nodig, omdat hun installaties al grondstoffen uit het restafval scheiden. Onze fractie vraagt u om in dezen de hand aan de ploeg te houden. Hiermee bedoeld wordt dat onze gemeente, wanneer er een betere verwerkingsmethode wordt gevonden en deze hier toepasbaar is, niet zal schromen daarvan gebruik te gaan maken. De wethouder heb ik dit onlangs ook horen zeggen. Onze fractie vindt dat hierbij vooral moet worden gelet op betaalbaarheid en belonen. Parkeren van vrachtwagens door Ambachtse chauffeurs. Er bestaat onder vrachtwagenchauffeurs in onze gemeente nog steeds de behoefte om alhier hun vrachtwagens te kunnen parkeren, zodat zij voor de aanvang van hun werktijd niet eerst een uur moeten reizen om bij hun vrachtwagen te komen en na hun werktijd niet nog een uur moeten reizen om thuis te kunnen komen.

Het is bekend dat zij met hun vrachtwagens in Zwijndrecht niet welkom zijn. Onze fractie verzoekt het college nu na te gaan of er in de Antoniapolder een parkeerruimte voor bijvoorbeeld vier vrachtwagens kan worden gecreëerd, al zou dat maar een parkeerruimte langs de weg kunnen worden. Die weg wordt tegenwoordig veel minder door doorgaand verkeer benut. Ook een gebied aan de waterzijde van het Noordeinde – vanaf de Veersedijk tot aan het Waterbusplein – zou hiervoor in aanmerking kunnen komen. Uiteraard zou er wel een financiële bijdrage van de betrokken bedrijven tegenover moeten komen te staan. Lokale heffingen. De riolering kent een kostendekking van 100 %, evenals het begraven worden op een gemeentelijke begraafplaats, en de dekking van de kosten van afvalinzameling gaat naar 100 %, als het goed is. De bouwleges kennen een dekking van 43 % en de marktleges een dekking van 45 %. Het is onze fractie niet duidelijk waarom de bouwleges voor slechts 43 % worden gedekt, want het moeten betalen daarvan is een eenmalige uitgave die door een aannemer in de bouwkosten wordt doorberekend. Bomen. Zoals u bekend is, heeft onze fractie recent vragen gesteld over de bomenkap in de Oranjebuurt, dit naar aanleiding van de raadsinformatiebrief van 6 september 2022 en de commissievergadering van 20 september 2022. U begrijpt het: de bomen liggen ons na aan het hart.

Wij betreuren het dat onlangs een groot aantal bomen alleen maar kon worden gekapt. Een aantal daarvan had toch wel in een bomenbank kunnen worden geplaatst. Het nut en de noodzaak van het komen tot een bomenbank werden door de wethouder onderschreven; hij zou dit bezien, zo zei hij in de commissievergadering. Kan hierover nu meer duidelijkheid worden gegeven?

Vergadering van 7 en 10 november 2022.

31

Wij refereren ook aan de toezegging van de wethouder dat er voor de gekapte bomen zelfs meer bomen en bomen van een grotere omvang zullen terugkomen, alsmede dat de omgeving groener wordt door het planten van struiken en het vergroenen van daken e.d. De fractie wil de wethouder graag houden aan zijn in de vergadering van de commissie ABA van 19 oktober 2022 gedane toezegging. In de beantwoording van technische vragen heeft hij gezegd dat er inzake een uit te voeren herontwikkeling waarbij de gemeente betrokken is, zal worden bepaald dat, als er door die herontwikkeling groen moet verdwijnen, het zorgen voor compensatie verplicht zal zijn. Dat zal gebeuren door het aangaan van een anterieure overeenkomst. Dit lijkt ons een goede zaak. Wanneer een desbetreffend voorstel aan de raad moet worden voorgelegd, ziet onze fractie dit graag tegemoet. In de raadsvergadering van 3 december 2018 is het bomenbeleidsplan 2018 - 2033 behandeld en vastgesteld, een beleidsplan dat dus nog 10 jaar geldt. Daarbij is toegezegd dat er jaarlijks een evaluatie zou plaatsvinden. Gezien de bomenkap nabij de Beatrixhof en in de Oranjebuurt en de bomenkap die bij nog komende projecten te verwachten is, zou het komen tot een tussentijdse evaluatie als zinvol kunnen worden gezien. De hondenbelasting. Op 12 september 2022 heeft de raad het nieuwe coalitieprogramma bediscussieerd.

De fractie van EVA heeft toen een motie ingediend waarin werd verzocht de hondenbelasting af te schaffen dan wel, indien dit niet haalbaar was, slechts de werkelijke kosten van het hondenbeleid door te berekenen. Deze motie werd met 13 tegen 6 stemmen verworpen. Thans stellen wij u voor de hondenbelasting te beschouwen als een doelbelasting – wij zullen hiertoe in de tweede termijn een amendement indienen –, zodat voortaan alleen de kosten die met het hebben van één hond gemoeid zijn in rekening kunnen worden gebracht. De reden hiervoor is dat de gemeente nu uit de te hoge opbrengst van de hondenbelasting ook allerlei andere kostenposten betaalt. Dit zeg ik niet als verwijt, want dit heeft te maken met het feit dat het nu gaat om een algemene heffing; in de begroting wordt dit 'een ongebonden heffing' genoemd. Het betreft een bedrag van circa € 120.000. Dit betekent dus dat de hondenbezitter naast de onroerendezaakbelasting en de rioolbelasting wordt belast met een extra gemeentelijke heffing. Vandaar ook dat het voorstel om het tarief tot het hebben van één hond te beperken door de hondenbezitter als 'een sigaar uit eigen doos' wordt gezien.

Aan de andere partijen in de raad wil de fractie van Echt Voor Ambacht vragen of zij in de tweede termijn willen aangeven of zij het gerechtvaardigd vinden dat de inwoner die een hond heeft extra wordt belast voor het bekostigen van gemeentelijke taken of diensten. Ingaand op wat andere fracties over de hondenbelasting hebben gezegd, stel ik eerst vast dat het tarief voor de eerste hond € 8 hoger wordt; het gaat van € 126 naar ruim € 134. De echte kosten die de gemeente per hondenbezitter maakt, bedragen € 50, zodat het tarief € 84 te hoog is. De fractie van de VVD heeft vanavond gezegd dat het tarief van de hondenbelasting omlaag gaat, maar dat is onjuist; het gaat € 8 omhoog. Van de hondenbezitters heeft 80 % maar één hond en zij allen gaan dus € 8 méér betalen. In haar verkiezingsprogramma had de VVD nog opgenomen dat zij voor afschaffing van de hondenbelasting was. In de tweede termijn verneem ik graag wat zij hierover naar aanleiding van het door ons in te dienen amendement te zeggen heeft. De fracties van Gemeente Belangen en SGP/ChristenUnie zeiden vanavond akkoord te gaan met het nieuwe hondenbeleid, dit dus ondanks het feit dat het tarief voor het hebben van één hond met € 8 omhoog gaat. Verkeersveiligheid. Op het kruispunt Antoniuslaan - Avelingen doen zich door de toegenomen activiteiten in het Burgemeester Baxpark onveilige situaties voor.

Denk aan de aanwezigheid in dat park van een skatebaan en een hondenuitlaatgebied, de evenementen die in dat park plaatsvinden en de verbinding die dit kruispunt tussen het centrum van de gemeente en de winkels aan het Louwersplein vormt. Er is daar behoefte aan een veilige, interactieve oversteekplaats voor voetgangers; voor fietsers is er thans al één. Er bevindt zich in de buurt wel een tunneltje, maar die ligt niet in de route die steevast door inwoners, ook jeugdige inwoners, wordt genomen. Dit kruispunt wordt bovendien nogal eens door met een te hoge snelheid rijdende auto's gepasseerd. Onze fractie vraagt uw aandacht voor de noodzaak

Vergadering van 7 en 10 november 2022.

32

om door middel van het nemen van fysieke maatregelen de snelheid waarmee over dit kruispunt wordt gereden te verlagen. Jongeren. Jongeren bij de politiek betrekken is een opgave. De meeste jongeren zien de politiek als saai, bureaucratisch en niet interessant. "Anderzijds hechten jongeren veel waarde aan de democratie en vrijheid van meningsuiting", aldus de Raad voor het Openbaar Bestuur, die vervolgt met: "Het is van belang dat jongeren niet alleen in theorie de politiek leren kennen, maar dat ze met democratische vaardigheden bijvoorbeeld ook zelf kunnen anticiperen op verkiezingen of inspraakavonden van gemeenten en andere bijeenkomsten. Gemeenten zouden hierbij een faciliterende rol kunnen spelen." Op een in de raadsvergadering van 12 september 2022 door ons gemaakte opmerking inzake het betrekken van jongeren bij de politiek en de wenselijkheid serieus naar de specifieke behoeften van jongeren te gaan kijken, antwoordde de wethouder – zie bladz. 26 van de notulen van die vergadering – dat hij het daarmee geheel eens was. "Het college wil zeker gesprekken met de jongeren voeren, maar de ervaring leert dat dezen niet altijd gemakkelijk te vinden zijn", zo zei hij, eraan toevoegend dat hij benieuwd was naar eventuele plannen in dezen. Deze reactie was wat kort door de bocht, maar wel duidelijk.

Als wij de jongeren serieus willen nemen, zullen wij ook serieus naar hun behoeften moeten kijken. Welke behoeften zijn er? Wanneer wij daarop antwoord willen geven, zullen wij eerst moeten inventariseren wat de voorzieningen voor jongeren in onze gemeente zijn. Of deze voorzieningen voldoende zijn, is een vraag die alleen de jongeren zèlf kunnen beantwoorden. Tevens is er de vraag of die behoeften ook bij derden bestaan. Afgelopen dinsdag hebben wij kunnen leren hoe wij participatie vorm kunnen geven en misschien kunnen wij het toen geleerde gebruiken om de behoeften van jongeren in kaart te brengen. Jongeren besteden hun vrije tijd breed. Zo is bekend dat veel jonge inwoners muzikaal zijn. Zij spelen bijvoorbeeld in een bandje, maar een betaalbare oefenruimte voor hen is niet te vinden. Oudere jongeren kijken uit naar een woning om een gezin te kunnen stichten – dit is dus één van de behoeften van jongeren –, maar de kans op het vinden van een huis in onze gemeente is heel erg klein. Jongeren zoeken ook jongeren op, maar een ruimte die daarop specifiek gericht is, is er niet, en vanavond konden wij horen dat een restaurant in Hendrik-Ido-Ambacht de minimale toegangsleeftijd op 20 jaar heeft bepaald. Een andere fractie sprak hierover al.

Misschien kan na de verbouwing Cascade hierin een rol spelen; als de bar aldaar naar de begane grond wordt verplaatst, zal dat voor een betere bereikbaarheid zorgen. Ook de regering is inmiddels overtuigd van het feit dat jongeren belangrijk zijn. Zo pleitte de eerdere minister van Binnenlandse Zaken mevrouw Ollongren voor het in Den Haag installeren van een jongerenparlement, met als doel zo de betrokkenheid van jongeren bij de politiek te vergroten en hun een stem te geven in de democratie. De VNG kan de gemeente hierbij behulpzaam zijn. Tot slot herhalen wij ons idee dat de gemeente gaat inventariseren welke voorzieningen specifiek op jongeren gericht zijn. Met die gegevens kunnen wij dan een bureau de opdracht geven om een plan te schrijven. Afsluitend wil de fractie van Echt Voor Ambacht het college en het ambtelijk apparaat bedanken voor de beantwoording van de door haar in het afgelopen jaar gestelde vragen. De griffie wil zij bedanken voor de hulp als zij daar om vroeg. De voorzitter: Hiermee zijn wij gekomen aan het einde van de eerste termijn van de algemene beschouwingen. Ik had geadviseerd met het plaatsen van interrupties terughoudend te zijn, waarbij ik aankondigde dat ik de raad desgewenst in de gelegenheid zou stellen om elkaar naar aanleiding van de beschouwingen vragen te stellen. De heer Doevendans: Mijnheer de voorzitter.

Uiteraard zullen wij in de tweede termijn reageren op de inbreng van alle andere fracties, maar wij maken ook graag gebruik van deze mogelijkheid om al eerste vragen te stellen, te beginnen met een vraag aan de fractie van de VVD. Zij heeft gezegd voorkeur te geven aan een andere aanpak van het moeten betalen voor de afvalinzameling, namelijk een betaling per persoon van een basisbedrag. In de vorige raadsperiode, toen er nog een andere

Vergadering van 7 en 10 november 2022.

33

bestuurscultuur bestond, behoefde een coalitiepartij zoiets in haar algemene beschouwing maar te vrágen, waarna het wel of niet zo werd geregeld. In de huidige nieuwe bestuurscultuur zijn wij echter als fracties allemaal gelijk en dus is onze vraag nu of de VVD met een motie over dit onderwerp gaat komen. De heer Van den Wollenberg: Mijnheer de voorzitter. Ik wil eerst iets rechtzetten, want de heer Doevendans heeft mij verkeerd begrepen als hij denkt dat ik er voor ben om de kosten van de afvalinzameling rechtstreeks per inwoner om te slaan. Het als voorbeeld noemen van de afvalstoffenheffing was bedoeld om aan te tonen dat in Hendrik-Ido-Ambacht solidariteit een bepaalde vorm heeft, inhoudend dat men als eenpersoonshuishouden het dubbele betaalt van wat men zou betalen als het op te brengen totaalbedrag per inwoner zou worden berekend en zo dus meer betaalt dan een meerpersoonshuishouden. Ik zou willen bekijken of de verdeling niet op een andere manier zou kunnen plaatsvinden. Of er daarvoor met een motie moet worden gekomen, weet ik niet; ik wacht eerst de reactie van de portefeuillehouder af. De heer Doevendans: Ik heb ook een vraag voor Gemeente Belangen en wel over de nieuwe afvalzuilen. De invoering van het nieuwe systeem is in feite al begonnen, weliswaar nog niet wat het betalen per zak afval betreft, maar wel wat het plaatsen van nieuwe zuilen aangaat.

De eerste reacties van inwoners hierop beginnen nu binnen te komen; zij gaan over het zich voordoen van storingen en over het feit dat, doordat het aantal zuilen minder wordt, de loopafstand daarheen groter is geworden. In het begin is er niet veel aan participatie van de inwoners gedaan, wat ook de reden was waarom het voorstel tot invoering van het nieuwe inzamelsysteem de eerste keer van de agenda werd gehaald. Wij denken dat het, nu de mensen meer door beginnen te krijgen wat er echt aan de hand is, goed zou zijn om wederom tot een participatieslag met de inwoners over te gaan, zeker in de wijken die nu al van het nieuwe systeem zijn voorzien, zodat het duidelijk kan worden hoe zij daar nu over denken. De vraag is namelijk of er voor dit nieuwe systeem wel draagvlak bestaat. De heer Nugteren: Zoals u hebt gezien, zijn er van inwoners vragen over de nieuwe bakken binnengekomen, ook over het aantal. Er wordt naar die mensen geluisterd en er wordt bijvoorbeeld bekeken of een bak die zou verdwijnen inderdaad moet worden weggehaald. Hiermee is dus het participatietraject al in volle gang. Komen inwoners met problemen, dan wordt er bekeken wat een doelmatige oplossing daarvan zou zijn. Is een bak defect, dan is dat waarschijnlijk te wijten aan een fabrieksfout en dat wordt dan onderzocht.

Voor het beoordelen van alle signalen die van inwoners worden ontvangen hebben wij nog meer dan een jaar de tijd. Het is fijn dat mensen klachten melden en wij moeten er met ons allen ook scherp en direct op reageren, zodat de mensen ertoe worden gestimuleerd om met het scheiden van afvalsoorten door te gaan. Ook u zei in uw betoog dat in onze gemeente de hoeveelheid te verwijderen afval nu te groot is. Wat dit betreft, komen wij dus wel naar elkaar toe, maar voor de participatie door inwoners moeten wij vooral met ons allen zorgen. Als raad van Ambacht kunnen wij ook plannen 'finetunen'. De heer Doevendans: Mijn laatste vraag stel ik naar aanleiding van de algemene beschouwing van de fractie van EVA. Daarin werd over de rioolheffing de interessante opmerking gemaakt dat de dekking van de kosten die voor de riolering worden gemaakt al 100 % bedraagt en dat deze heffing daarom eigenlijk niet zou moeten worden verhoogd. Wij zullen hierover ongetwijfeld een uitleg van het college krijgen, maar als de heer Scheurwater hierin gelijk heeft, stel ik ook hem de vraag of hij de indiening van een motie overweegt, een motie waarin zal worden verzocht de rioolheffing tot doelbelasting te verklaren. Is dat het geval, dan kan hij alvast op onze steun rekenen. De heer Scheurwater: Wij wachten hiervoor het antwoord van de wethouder af. De voorzitter schorst de vergadering.

Vergadering van 7 en 10 november 2022.

34

Schorsing van 21.40 tot 22.01 uur. De voorzitter heropent de vergadering en stelt aan de orde: 4b. Antwoord van het college in eerste termijn. Wethouder Flach: Mijnheer de voorzitter. Ik heb een dik pakket geprinte algemene beschouwingen bij mij, beschouwingen die volgens mij in een heel goede sfeer zijn gehouden, waarvoor dank. Er zijn daarin vele opmerkingen gemaakt die op de voorliggende begroting ingaan. Er is een aantal keren gezegd dat deze begroting beleidsarm zou zijn, maar dat is niet het geval. Met dat te stellen, doet de raad zichzelf ook te kort, want wij hebben in de afgelopen jaren heel veel beleid vastgesteld en ook in geld vertaald, beleid dat nu gewoon wordt uitgevoerd. Meer dan honderd mensen in dit huis zijn daarmee elke dag bezig; zij werken dus aan dingen die tot bestaand beleid behoren. Wij noemen deze begroting dus 'een bestaand-beleid-begroting', en dat is een wezenlijk andere aanduiding dan 'een beleidsarme begroting'. Wel hebben wij de bewuste keuze gemaakt om de kosten van het coalitieakkoord niet in deze begroting te verwerken, dit mede vanuit een oogpunt van zorgvuldigheid en lettend op de volgorde waarin een en ander moet gebeuren. Zoals u weet, is op 4 juli jl. het nieuwe college geïnstalleerd en is de raad het collegeprogramma 2022-2026 aangeboden.

Na de vakantieperiode hebben wij dat programma besproken en wij vonden het kies om ook pas daarna tot de vertaling in financiële middelen daarvan over te gaan. Als wij achter de schermen al alles in geld hadden vertaald – dat had dan moeten gebeuren –, zou het met de raad voeren van een discussie daarover toch een beetje een wassen neus zijn geweest. Het is dus ook uit het oogpunt van zorgvuldigheid jegens uw raad dat wij het collegeprogramma nu nog niet in deze begroting hebben doorberekend. Wel komen wij straks al snel met een eerste begrotingswijziging, evenals met een college-werkprogramma, dat, zoals het er nu naar uitziet, in december met de raad zal worden besproken. In de raadsvergadering van januari zullen u voorts enkele begrotingswijzigingen worden voorgesteld en daarvoor hebben wij dus het saldo van de begroting nodig; ik kom hierop straks terug. Ik ga nu de algemene beschouwingen langs in de volgorde waarin zij zijn gehouden; soms bundel ik opmerkingen omdat zij door meerdere leden zijn gemaakt. De heer Platschorre van de fractie van SGP/ChristenUnie heeft als eerste iets gezegd over de € 63 die de huishoudens in Hendrik-Ido-Ambacht zullen krijgen. Dat is een bewuste keus geweest.

De heer Scheurwater zei dat de indexatie van tarieven hoger is uitgevallen dan wij gewend zijn, en dat klopt, want de inflatie is ongekend venijnig; zij is hoger dan ik in mijn leven ooit heb gezien. Dat is ook de ervaring van de heer Doevendans in zijn 59 jaar, evenals van mensen die wat langer meelopen. Wij hebben dus niet eerder zo’n hoge inflatie meegemaakt. Het indexeringspercentage van 6,2 is vastgesteld op een moment waarop de inflatie zelfs nog wat lager was dan thans. Je zou dus kunnen zeggen dat de indexatie in feite nog meevalt ten opzichte van de werkelijke inflatie. Toch vonden wij het in het licht van het positieve saldo dat de begroting laat zien niet nodig om dit jaar aan onze inwoners een verhoging door te berekenen. Daarom is er voor gekozen om exact het bedrag van € 63 op de gemeentelijke belastingaanslag te korten. Voor de goede orde: dit geldt dus voor iedere belastingplichtige. Uw raad krijgt morgen een voorstel voorgelegd om dit op een bepaalde manier in de begroting te verwerken, want dat is nog niet gebeurd. Het wordt dan duidelijk dat ieder huishouden in Ambacht dit bedrag krijgt.

Iedereen die voor de afvalstoffenheffing belastingplichtig is – voor deze werkwijze hebben wij gekozen, want het betreft dan zowel huurders als eigenaren van huizen – krijgt de € 63, evenals de mensen die voor kwijtschelding in aanmerking komen, want zij zullen dit bedrag op hun rekening gestort krijgen. Het is belangrijk om dit te zeggen. Ik kom straks bij de beantwoording van de algemene beschouwing van de heer de heer Doevendans terug op de vraag of dit bedrag niet hóger had kunnen zijn. De heer Platschorre zei dat er voortvarend aan de slag moet worden gegaan met de opstelling en uitvoering van het actieplan Lokale Economie, en ook anderen hebben daarover iets gezegd. Ik kan vertellen dat op 14 november in een bijeenkomst met de ondernemers – de VAO en de

Vergadering van 7 en 10 november 2022.

35

detailhandelsraad – met de opstelling van dat nieuwe actieplan van start zal worden gegaan. Wij willen dit in 2023 afronden en het plan aan de raad overhandigen, zodat wij daarna met de uitvoering ervan aan de slag zullen kunnen gaan. Op de opmerkingen die over de hondenbelasting zijn gemaakt, ook over de vraag of dat een doelbelasting zou moeten worden, zal ik straks ingaan in mijn antwoord op de bijdrage van de heer Van den Wollenberg. De fractie van Gemeente Belangen in de persoon van mevrouw Vogelaar uitte zeer terecht zorgen over de positie van onze ondernemers, zoals ook bijna alle andere fracties dat hebben gedaan. Daarover maak ook ik mij zorgen. De normale ondernemerswetten gelden al een aantal jaren niet meer. Het aanvaarden van het ondernemersrisico is iets waar je voor kiest. Je stelt daarmee je hypotheek in de waagschaal, evenals je gezin, je nachtrust en je vermogen. Dat doe je allemaal bij je volle verstand en wel omdat je dat leuk vindt en omdat je kansen ziet om er iets uit te halen wat een ander niet kan. Dat is ondernemerschap. Daarbij behoort ondernemersrisico; je kunt op je gezicht gaan, maar dat doe je dan zelf en kun je ook jezelf verwijten. De omstandigheden waarmee ondernemers nu te maken hebben, bevinden zich echter al een aantal jaren buiten hun invloedssfeer.

Denk aan Corona en gedwongen bedrijfssluitingen, en nu is er de extreme stijging van de prijzen van energie enzovoorts bij gekomen. Daarover maak ik mij zeker zorgen. In mijn contacten met leden van de Tweede Kamer heb ik hiervoor aandacht gevraagd en wel in het kader van het debat dat daar wordt gevoerd over een tegemoetkoming aan het MKB in de energiekosten. Dat debat verloopt wat moeizaam, moet ik zeggen, en dus roep ik ook mensen in deze zaal met contacten met de coalitiepartijen in de Tweede Kamer op om op het grote belang van zo'n tegemoetkoming te wijzen. De maatregel waaraan men thans denkt, is namelijk niet toereikend. De heer Van der Wulp zei in dit verband terecht: 'De toegestoken hand is te kort en er ligt te weinig op.' Daar komt het inderdaad op neer. Wil je als ondernemer voor die regeling in aanmerking komen, dan moeten je energiekosten overeenkomen met 12 ½ % van je omzet; als je bij bijvoorbeeld 10 % blijft steken en een marge van 8 % hebt – ik noem maar iets –, kom je dus niet voor die regeling in aanmerking en houd je het niet vol. Die regeling moet dus ruimer worden en moet vooral veel eerder worden ingevoerd dan, zoals nu is voorzien, in april 2023.

Op donderdag 10 november wordt hierover in de Tweede Kamer een commissiedebat gevoerd, waarbij de mogelijkheid bestaat om moties in te dienen – dat is dan in de staart van het energiedebat –, en daar kijk ik met veel belangstelling naar uit. Mevrouw Vogelaar bepleitte voorts toepassing van de instrumenten opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht op het gebied van wonen. De motie die haar fractie daarover indertijd heeft ingediend en door de gehele raad werd gesteund, staat ons helder op het netvlies. Er is op diverse momenten ook door andere partijen aandacht voor gevraagd. Ik ben voornemens – dit is ambtelijk al besproken – om met een startnotitie naar de raad te komen waarin alle maatregelen die er op het domein wonen zijn – je moet dan denken aan opkoopbescherming, zelfbewoningsplicht, startersleningen en de blijversleningen van een aantal jaren geleden – op een rijtje zullen zijn gezet met daarbij hun effecten op de woningmarkt. Een blijverslening bijvoorbeeld is prima voor mensen die in hun huis willen blijven wonen, maar zorgt niet voor de gewenste doorstroming. Dit alles moeten wij even in kaart brengen. Dit geldt ook voor bijvoorbeeld de opkoopbescherming, die voorkomt dat een belegger die een woning heeft gekocht deze meteen weer gaat verhuren. In Ambacht hebben wij relatief het laagste aantal huurwoningen van de gehele regio.

Niet alleen in de sociale sector, maar ook in de particuliere sector is er weinig aanbod. Je moet dus goed en grondig nadenken over de vraag of toepassing van dat instrument voor Ambacht het juiste middel zou zijn. Wij willen alle mogelijkheden in een soort startnotitie op een rij zetten en daarover met uw raad in discussie gaan. Volgens de fractie van Gemeente Belangen zou de hondenbelasting alleen kostendekkend moeten zijn. Ik heb al gezegd dat ik straks nader op dat onderwerp hondenbelasting zal ingaan, maar een belasting behoeft nooit kostendekkend te zijn. Een belasting is altijd algemeen en heeft ook altijd een arbitrair karakter. De hoogte ervan is nooit toe te rekenen aan de kosten waarop zij is gebaseerd. Een belasting is een algemeen dekkingsmiddel, terwijl een heffing daarentegen kostendekkend is, of, als zij dat niet is, kan worden gemaakt.

Vergadering van 7 en 10 november 2022.

36

Ik kan nu nog niets zeggen over de vergoeding die het rijk zal geven aan de gemeenten die hun gasleveringscontract hebben opgezegd. Ik ga er vanuit dat zij toereikend zal zijn, maar zeker daarvan ben ik nog niet. Volgens mevrouw Vogelaar groeit Ambacht wel, maar groeit de werkgelegenheid helaas niet mee. Het is anders, en dan zonder het woord 'helaas': Ambacht groeit en de werkgelegenheid groeit nog harder. Om dit te illustreren, heb ik even wat getallen opgezocht: tussen 2015 en nu – het jaar 2021 is het laatste volledige jaar waarover gegevens beschikbaar zijn – is de bevolking van Ambacht met 8,6 % toegenomen en is het aantal banen met 20,2 % gestegen. Dit betekent dat wij voor onze inwoners bovengemiddeld veel extra banen creëren, en dat was ook wel nodig, omdat onze gemeente eerst even wat minder banen per inwoner had. Wij zijn nu op de goede weg, maar het kan nog méér worden. Het onderwerp van het realiseren van een overdekte fietsenstalling nabij De Schoof kon in haar algemene beschouwing niet ontbreken, zo zei mevrouw Vogelaar. Er zijn bij het houden van algemene beschouwingen nu eenmaal tradities. Ik had er zó mijn best voor gedaan om die fietsenstalling op tijd af te hebben, maar dat is mij niet gelukt. Dit is deze keer buiten mijn schuld en dus ben ik blij dat mij deze keer geen verbaal pak slaag is gegeven.

Wat er voor die fietsenstalling nodig is, is bij de leverancier besteld; dat is het góede nieuws. Ik kom bij de VVD, waarbij ik de neiging zal onderdrukken om op alle behartigenswaardige dingen die de heer Van den Wollenberg heeft gezegd in te gaan. Hij zei over de hondenbelasting dat het college in 2019 had geconstateerd dat de hondenbelasting een doeluitkering is. Een uitkering is echter iets anders dan een belasting. Ik denk dat hij doelde op een doelbelasting, maar zelfs in de Van Dale kwam ik dat woord niet tegen. Het bestaat dus niet, of het betekent 'niet zonder betaling toegankelijk', en dat zegt al genoeg. Een doelbelasting is een woord dat kennelijk aangeeft dat wij wat met elkaar hebben afgesproken, maar is geen juridische term. Het is belangrijk dit vast te stellen. Er is in 2019 inderdaad afgesproken dat wij de hondenbelasting zo veel mogelijk een doelbelasting wilden laten zijn, maar dat betekent dat wij voldoende geld voor het hondenbeleid willen kunnen vrijmaken; collega Oelfke zal hierover straks nog wel iets zeggen. Het is nooit het uitgangspunt geweest om deze belasting alleen kostendekkend te laten zijn en om, als de kosten metterdaad zouden zijn gedekt, van het innen van de rest af te zien.

De heer Scheurwater: Ik heb in stukken van onder meer de gemeenten Spijkenisse en Nissewaard gevonden dat de hondenbelasting daar als een doelbelasting wordt gezien en dat alleen de werkelijk gemaakte kosten in rekening worden gebracht. Hier wordt de hondenbelasting 'een ongebonden belasting' genoemd. Maak er dan een gebonden belasting van. Wethouder Flach: Wat ik heb gezegd, is dat doelbelasting als juridische term niet bestaat. Je kunt natuurlijk wel afspreken dat je alleen dàt deel van de kosten dekt dat je metterdaad uitgeeft, maar ik wijs er wel op dat het rijk ook bekijkt hoe je als gemeente met je 'belastingpakhuis' omgaat. Wij willen terughoudend zijn met de onroerendzaakbelasting en daarbij niet de maximale art. 12-norm benutten; er zit dus ruimte in. Je moet goed weten wat je met je belastinginstrumenten doet. Als de gemeente die niet voldoende benut, wordt zij zelfs op de algemene uitkering gekort. Wij hebben in vergelijking met andere gemeenten heel weinig belastingen en men moet dan ook beseffen dat het terugbrengen van de hondenbelasting tot alleen wat voor de dekking van de werkelijke kosten nodig is een gat in de begroting zal opleveren. Het zo gemist wordende geld zal dus niet voor andere zaken kunnen worden uitgegeven, tenzij je het door middel van extra onroerendzaakbelasting zou gaan compenseren.

In dit coalitieprogramma is daarvoor niet gekozen; het voornemen is nu het tarief voor de eerste hond en het tarief voor meer honden aan elkaar gelijk te maken. De heer Van den Wollenberg begon een discussie over eenpersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens. Het zal goed zijn die discussie op enig moment te gaan voeren, maar voor de tarieven die nu worden ingevoerd, zoals het recycletarief, ligt een soort scenario klaar, en ik meen dat het op termijn de rust niet ten goede komt als wij de discussie daarover vermengen met die over de vraag of er voor een- en meerpersoonshuishoudens een vast tarief zou moeten gelden. Toen dit eerder

Vergadering van 7 en 10 november 2022.

37

werd bekeken, is er vastgesteld dat een bepaalde hoeveelheid afval bij het hebben van een huis behoort en dat een andere hoeveelheid afval samenhangt met het aantal personen in een huis. Dit geldt ook voor de riolering: of je nu in je eentje in een huis woont of met z’n zessen, er moet een dure buis worden aangelegd, en het zuiveren van het afvalwater is dan inderdaad een variabele kostenpost. Er zit dus wel een ratio achter, maar het is goed om daarover op een ander moment, als er geen sprake is van hitte in verband met het invoeren van een nieuw tarief, met elkaar van gedachten te gaan wisselen. Uiteraard sluit ik me aan bij de complimenten die de heer Van den Wollenberg aan de ondernemers heeft gericht. Ik kom nu bij de uitspraak van de Raad van State van 2 november jl. in de Porthos-zaak waarmee, zoals wel werd verwacht, de bouwvrijstelling wat de uitstoot van stikstof betreft van tafel is geveegd. Wij gaan hiermee terug naar de situatie die vóór 2019 bestond, toen er voor elk bouwproject een berekening van de in de bouwfase te verwachten uitstoot van stikstof moest worden gemaakt. Dit zal dus extra tijd gaan kosten. Het is nog niet bekend wat dit precies betekent, maar het geldt voor alle lopende projecten waarvoor nog geen bouwvergunning is afgegeven, ook in Ambacht.

De heer Doevendans had het over tradities en ik moet zeggen dat hij mij dit jaar verraste, want hoeveel keren heb ik hier niet gestaan en met hem gedelibereerd over de schuldenlast van de gemeente? Het was elk jaar bijna een wedstrijdje tussen ons beiden wat het behoedzaam omgaan met de gemeentelijke financiën betrof. Ik kon in de korte tijd die nu beschikbaar was niet alles van die discussies terughalen, maar ik kwam wel de titel tegen van de algemene beschouwing die hij in 2015 uitsprak, namelijk: "De schuldenlast van Hendrik-Ido-Ambacht moet sneller omlaag." Ik heb zelfs op zijn initiatief een keer een heuse schuldennota met hem besproken en wij kwamen toen tot de conclusie dat er twee grote knoppen zijn waaraan je kunt draaien, namelijk de verkoop van gronden en het benutten van een overschot op de gemeentelijke jaarrekening. Dit keer maakte hij een heel andere keuze en zei hij: 'Ik wil het bedrag dat in de begroting over is' – ik heb net gezegd dat wij daarvoor een aantal dingen willen doen – 'in één keer inzetten om de inwoners te compenseren.' Vervolgens zei hij – ik beschik niet over zijn gehele tekst, maar moet het doen met het papier met bullets dat hij heeft aangereikt – dat hij ook nog een aantal wensen had, zoals de wensen dat er meer zal worden gedaan aan het groenonderhoud en er meer aandacht zal worden gegeven aan veiligheid en nog wat zaken.

Daarmee heeft hij dan echter de €1,4 miljoen ruimte die er in 2023 was opgemaakt. Eigenlijk zegt hij dus dat hij zijn wensen pas vanaf 2024 vervuld wil zien. Ik hoor in de tweede termijn graag of hij dat werkelijk bedoelt, want je kunt niet een verlanglijstje indienen als je het daarvoor benodigde geld net hebt uitgedeeld. Het tweede punt is dat het tot de taak van de raad behoort – dat zegt ook de VNG – om het college kaders mee te geven en het te controleren. Daar hoort bij dat de raad controleert of de gemaakte afspraken op een doelmatige en rechtmatige wijze zijn nagekomen. Hiermee kom ik aan het punt waarop de heer Doevendans doelde. Hij was heel complimenteus over de teruggave van € 63 aan de inwoners, en dat had ik ook wel verwacht – dank daarvoor –, maar wij hebben er wel voor gekozen om het bij die € 63 te laten. In Dordrecht en Alblasserdam werkt men met iets hogere bedragen, maar wij moeten constateren dat het uitkeren van elk bedrag dat hoger is dan die € 63 neerkomt op het niet doelmatig besteden van middelen. Met betrekking tot de € 63 kan het logische verhaal worden gehouden dat je de gemiddelde stijging in één keer aan de inwoners teruggeeft. Daarin zit de sociale component dat ook de mensen die minder betalen de € 63 krijgen, dus evenals de mensen die meer betalen. Er zit dus een soort nivellering in.

Alles wat je daarna nog inzet om een kwetsbare doelgroep te bereiken, is het niet doelmatig inzetten van middelen. Ook dat heb ik even opgezocht: 'doelmatig' is een norm die wij als gemeente hebben voor het leveren van bepaalde prestaties met een zo beperkt mogelijk inzet van middelen. Dit is hier niet aan de orde, want als wij het voorstel van de Doevendans zouden volgen, zouden wij daarmee ongetwijfeld een groep mensen bereiken die het goed zou kunnen gebruiken, maar ook grote groepen, ook in Ambacht, die helemaal niet op een nog hogere compensatie zitten te wachten. Ongeveer een derde deel van onze inwoners heeft nog een vast energiecontract – dit is gemiddeld in Nederland het geval en hier zal het niet anders zijn – en die mensen zien geen veranderingen in hun uitgaven, behalve dan misschien bij het doen

Vergadering van 7 en 10 november 2022.

38

van boodschappen bij de Albert Heijn. Ze hebben misschien een inkomen waardoor de druk op hen veel minder is, en daarvan zijn er in Ambacht bovengemiddeld veel. Dit neemt niet weg dat het waar is dat ik niet in hun portemonnee kan kijken, zoals werd gezegd, en juist dat is de reden om niet met een groot kanon op een beperkte groep te gaan schieten; wij vinden dat niet doelmatig. Wat mijn appreciatie van het amendement van Realistisch Ambacht is, heb ik eigenlijk al verwoord. Wij ontraden het aannemen ervan dus. De bijdrage van mevrouw Van der Hee van het CDA klonk bijna als een kerstboodschap van, inmiddels, prinses Beatrix. Zij legde op een prachtige manier een koppeling met het bruto nationaal geluk; ik weet nu niet precies of zij het zo zei, maar zij legde er wel een link mee. Ik was benieuwd op welke plek Nederland in het rijtje van gelukkige landen zou staan en raadpleegde daartoe het World Happiness Report van de Verenigde Naties. Tot mijn verrassing kwam ik daarin in de top vijf van het rijtje gelukkigste landen niet het land Bhutan tegen, maar wel Nederland; dat stond op de vijfde plek. De landen boven ons zijn Finland, IJsland, Denemarken en Zwitserland; kennelijk speelt de kou een rol van betekenis, misschien om het hoofd koel te houden. Dat wij als Nederland op de vijfde plek staan, zegt wel iets.

Het heeft met een aantal dingen te maken, zegt het genoemde rapport, namelijk met het inkomen – daarover hebben wij het vanavond al gehad –, sociale steun, iets waarvoor mevrouw Van der Hee een warm pleidooi heeft gehouden, gulheid – ook dat kwam in haar bijdrage voor –, de vrijheid om zelf keuzes te maken, vertrouwen in de overheid en de economie – dit zeg ik ook tot de heer Doevendans – en een gezonde levensverwachting. Dit zijn de zes dingen die gemeten zijn en daarbij komt Nederland dus als het vijfde gelukkigste land ter wereld uit de bus. Geen enkel land buiten Europa kwam in de top 10 voor. Ik vond dit wel een aardige reflectie op de op zich interessante vergelijking die mevrouw Van der Hee met Bhutan maakte. Ik kan haar niet vertellen hoeveel ondernemers in Ambacht in de knel komen doordat zij de Tozogelden moeten terugbetalen, want dat is niet bekend; het wordt niet bij ons gemeld. Wij hebben ook geen structuur die ons in staat stelt dit heel snel uit te vragen. Er zijn in Ambacht meer dan duizend ondernemers en van hen zal momenteel echt wel een aantal in de problemen zitten, zoals bakker Van der Waal, maar dat zien wij pas als het al te laat is. Sommigen trekken aan de bel, de meesten doen dat niet.

Over de lobby in de richting van het rijk met als doel te bereiken dat ondernemers zullen worden gesteund – mevrouw Van der Hee hamerde op het belang daarvan – , heb ik al iets gezegd. Ik blijf die lobby onverkort voortzetten, ook met collega's in de regio. Wij proberen ook de diverse politieke groeperingen daarover te bevragen of tot deelneming aan de lobby aan te sporen. Tot de heer Van der Wulp wil ik nog maar eens zeggen – dit omdat hij de luisteraars iets anders heeft voorgehouden – dat het wel waar is dat wij een behoorlijke algemene reserve hebben opgebouwd, maar dat men niet moet denken dat wij daarmee over een goed gevulde spaarpot beschikken. De algemene reserve dient om de solvabiliteit op peil te houden. De laatste keer dat wij hierover met de accountant spraken, bleek dat wij een solvabiliteit van 29 % hebben; deze was van 17 naar 29 % gegaan. De accountant vond dat redelijk maar nog niet voldoende. Het betekent namelijk dat 29 % van de uitgaven die voor kapitaalgoederen zijn gedaan, met eigen vermogen is betaald. Er is dus 71 % geleend geld voor gebruikt en ik behoef u in een tijd van stijgende rente niet te vertellen wat het risico daarvan is. Laat dus niet het beeld bestaan dat er een flinke spaarpot bestaat; de algemene reserve is een dekkingsmiddel.

Een terechte opmerking van de heer Van der Wulp was dat verenigingen nog weinig weten van de mogelijkheden die het Ondernemersfonds biedt. Ik heb indertijd al eens verteld waardoor dit komt. Nadat wij voor de ondernemers een uitgebreid participatietraject hadden gevolgd, bleek te elfder ure dat ook verenigingen en stichtingen onder dat fonds zouden vallen. Wij liepen dus ongeveer een jaar achter wat hun participatie betreft; ze zijn pas achteraf over de mogelijkheden van het fonds geïnformeerd, en in die fase zitten wij nu nog. Inmiddels is het bestuur van het Ondernemersfonds in dezen actief en maakt het een inhaalslag. De verenigingen en stichtingen krijgen dus de beschikking over een deel van de middelen.

Vergadering van 7 en 10 november 2022.

39

Wat de scholenbouw betreft, heb ik bij een eerdere gelegenheid al gezegd dat er van het schoolbestuur van De Tweestroom een uitbreidingsverzoek is ontvangen. Ik zal met een voorstel daarover naar de raad komen. Wij passen hierbij de verordening toe zoals zij luidt. In het licht van de gewijzigde omstandigheden zullen wij ongetwijfeld een nieuwe lokale woonvisie moeten gaan vaststellen. 'Vol is vol' is daarin niet het uitgangspunt; dit zal wel een keer gaan gelden, maar nu nog niet. Wel zullen wij een discussie moeten gaan voeren over het feit dat wij in Ambacht niet kunnen blijven bouwen. Daarbij zal de vraag aan de orde moeten komen hoe ver wij nog willen gaan. Willen wij bijvoorbeeld ons park opofferen? Dat zou mijn voorstel niet zijn – laat ik dat er meteen bij zeggen –, maar die discussie moeten wij wel gaan voeren. Verder is het ook niet de bedoeling om niet tot een vergroting van het aantal sociale huurwoningen te komen; in het coalitieprogramma is het tegendeel te lezen. Wij komen daarover zeker met goede voorstellen. Ik ga niet met de ketenpartners en de fracties naar de woningcorporaties om over het revitaliseren van oude wijken te praten, maar zie deze suggestie van de heer Van der Wulp als een aansporing om dit als wethouder zelf te gaan doen, en dat zal ik ook doen.

Een interessante opmerking was ook dat bij het verkopen en/of verhuren van woningen in Ambacht aan eigen inwoners voorrang moet kunnen worden gegeven. Het is nog niet helemaal duidelijk hoe dat zou werken; zou het bijvoorbeeld ook voor bestaande woningen moeten gelden, zodat je zo'n woning alleen zou mogen aanbieden aan een Ambachter? Het lijkt mij een heel boeiende vraag wat dit met de prijs van zo'n woning zou doen. Dit onderwerp is nog niet geheel uitgewerkt; wij wachten dit even af. Er is een prachtige kraan op het Waterbusplein geplaatst – degenen die deze kraan nog niet hebben gezien, adviseer ik er een keer langs te rijden, want zij is werkelijk schitterend –, maar er is daar inderdaad nog geen waterkraan aangebracht, zo stelde de heer Van der Wulp vast; hij wist daarmee zelfs uit het mooie feit van de plaatsing van de hijskraan nog een minpuntje te persen. Om het aanbrengen van de waterkraan is indertijd door de PvdA gevraagd. Recent is mij hierover verteld – dit is wel de begrotingsbehandeling, maar er is hierover een vraag gesteld – dat de afstand die tot de plaats van een waterkraan moet worden overbrugd te lang is om een goede kwaliteit van het daaruit komende drinkwater te kunnen garanderen.

Als dit flauwekul is, heb ik dit van een ander! Een goede titel bij de nieuwe samenwerking in de regio is niet: 'Weer op eigen benen verder', maar de inmiddels sleets geworden uitdrukking: 'Alleen ga je sneller, samen kom je verder.' Over tradities gesproken: waar is de tijd gebleven dat ik van mevrouw Gommans van D66 op mijn kop kreeg als wij een glossy begroting hadden aangeleverd? Ik zie nu op iedere bladzijde van haar betoog het in kleuren uitgevoerde logo van D66 staan en wil haar daarop toch wel even kritisch aanspreken. Dat de begroting beleidsarm is, betekent niet – ik zeg dit maar nog een keer voor de notulen – dat zij overeenkomt met een verlanglijstje zonder dekking. Het betekent: wij hebben een verlanglijstje, maar wij gaan pas dingen doen als wij het geld ervoor hebben. Dat is dus precies het tegenovergestelde. Ik heb al een aantal keren gezegd dat scholen die in een later stadium nieuwbouw krijgen gebouwen van dezelfde goede kwaliteit krijgen als die van de nieuwbouw die al heeft plaatsgevonden, en ik hoop dat daarvoor dan minder financiële middelen nodig zullen zijn. De volgende maand kom ik met een voorstel voor de SOL Admiraal, een voorstel waarin wij meteen regelen dat er voor de nieuwbouw voor twee volgende scholen voldoende middelen worden gereserveerd.

Mevrouw Gommans riep het college en de andere fracties ertoe op om nog eens te kijken naar de mogelijkheid om met de woningbouw die in het gebied van de Noordoevers is gepland hoger te gaan dan nu is voorzien. Ik moet hierover heel duidelijk zeggen dat dit niet kan. Sowieso zijn wij al vele jaren bezig – inmiddels 25 jaar – met het opstellen van een aldaar haalbaar woningbouwplan, en dat is ook al vele keren mislukt. Thans ligt er een haalbaar plan op basis van een nota van uitgangspunten die uw raad zelf heeft vastgesteld en waarin woningbouw in zes lagen is voorzien. Met dat uitgangspunt is de projectontwikkelaar aan de gang gegaan. Ik kom in de volgende raadsvergadering met een coördinatiebesluit en een uitgewerkt plan – u zult er ook een presentatie over krijgen –, waarvan de eerste contouren al in de nota van uitgangspunten zichtbaar waren. Dit is nu niet de plek

Vergadering van 7 en 10 november 2022.

40

om hierop nader in te gaan, maar dit neemt niet weg dat de oproep van D66 om voldoende betaalbare woningen voor jongeren te realiseren zeker bij ons resoneert. Dit is namelijk iets wat ons allemaal bezighoudt, niet het minst omdat sommigen ook in hun nabije omgeving met geluiden hierover worden geconfronteerd. De vraag is even of het per se in het gebied van de Noordoevers moet gebeuren. Ik meen dat het daar niet kan en dat wij met elkaar moeten zoeken naar andere plekken in de gemeente waar dat wèl zou kunnen. Op de vraag over de 118 perenbomen bij het Perenlaantje kan ik antwoorden dat alles wat daar wordt verwijderd één op één wordt vervangen. Dit is niet begrepen onder het plan tot het planten van 500 bomen in de gemeente, maar staat daar los van. Het gaat om een hersteloperatie die nodig is om de wijk aldaar te kunnen aanleggen. De heer Scheurwater zei dat de indexering hoog is uitgevallen en vroeg of het wel nodig is dat de gemeente de rioolheffing weer gaat verhogen. In de begroting heeft men kunnen zien dat er op dit moment inderdaad sprake is van een kostendekkendheid van 100 %, maar hierbij moet men bedenken dat in het GHP dat in de vorige raadsperiode is vastgesteld een belangrijke zorg zit, namelijk dat wij gedurende de looptijd van 40 jaar van dat GHP te maken gaan krijgen met een tekort.

Dat is de reden waarom wij daarvoor een aantal jaren de precario-opbrengsten hebben gereserveerd. De indexatie kunnen wij nu echt niet achterwege laten, want als uitkomt wat wij nu voor ons zien, komen wij in de toekomst, ondanks het feit dat de huidige voorziening € 7,3 miljoen bedraagt, gewoon nog miljoenen te kort. De techniek gaat steeds verder – daarover kan mevrouw Oelfke veel meer vertellen dan ik – en wellicht zal het gaan meevallen, maar met de financiële planning van nu zullen wij geld te kort komen en dus moeten wij op deze manier blijven werken. Ik zeg er bij dat bij dit soort materialen de kostenstijging vele malen hoger is dan 6,2 %. Ook de heer Scheurwater bepleit het komen tot extra sociale woningbouw voor jongeren. Het is niet mogelijk om in de Antoniapolder een parkeerruimte voor vrachtwagens te realiseren, daar wij van ondernemers altijd eisen dat zij op eigen terrein parkeerruimte voor hun vrachtwagens creëren. Wij gaan in Ambacht dus geen plekken creëren voor het parkeren van vrachtwagens, want daarvoor is de ruimte in deze gemeente te beperkt. Het is overigens goed nieuws dat er in Alblasserdam een nieuwe, grote en bewaakte vrachtwagenstalling zal komen, die veel extra plekken zal bieden. Dat de vrachtwagenchauffeurs die daarvan gebruik willen maken dan heen en weer naar Alblasserdam zullen moeten gaan, kan ik niet veranderen.

Het geldt ook voor mensen die bij IHC of Oceanco werken. Voorts sprak de heer Scheurwater over de lokale heffingen. In Nederland bevindt Ambacht zich, als het om lokale heffingen gaat, op een comfortabele 200ste plek, en dit bij een voorzieningenniveau dat in de top 10 van Nederland thuishoort. Ik denk dus dat de prijs-kwaliteitverhouding heel goed is. De concrete vraag hoe het kan dat de bouwleges voor slechts 43 % dekkend zijn, is lastig te beantwoorden, omdat het heel sterk afhangt van de vraag voor welke bouwwerken in welk jaar leges moeten worden betaald. Wij zitten er eigenlijk stelselmatig onder. Een aanpak zou kunnen zijn de bouwleges heel fors te verhogen, maar dat vinden wij op dit moment, zeker met de ambities die wij hebben, ook op het gebied van bouwen, niet een goede gedachte. Misschien moeten wij er wel naar kijken, maar dat doen wij al voortdurend. Wethouder Lafleur: Mijnheer de voorzitter. Ik ga dezelfde hoeveelheid beschouwingen doorwerken, maar zal proberen het korter te doen dan mijn voorganger. Of dat lukt is af te wachten, want ik wil de raad wel recht doen door alle vragen die aan mij zijn gesteld goed te beantwoorden. De heer Platschorre van de fractie van SGP/ChristenUnie deed de oproep om op korte termijn te komen met een plan ter uitwerking van de door hem in het kader van duurzaamheid genoemde onderwerpen.

Dat ben ik zeker voornemens, want duurzaamheid is heel belangrijk en het bevorderen daarvan is in het coalitieakkoord ook als een opgave genoemd. Ik wil hierover dus heel graag op korte termijn met de raad in gesprek gaan, en ook anderen hebben gezegd dat gesprek te willen voeren. Wij hebben het aangemerkt als een onderwerp waarover wij heel graag aan de voorkant met de raad willen discussiëren, evenals met de partners op het gebied van duurzaamheid, maar eerst ben ik nog bezig met het goed formuleren van de te hanteren randvoorwaarden. Op dit moment werk ik

Vergadering van 7 en 10 november 2022.

41

aan het vormen van een om mij heen staand kernteam bestaande uit mensen die ik nodig heb om straks het goede gesprek met de raad te kunnen voeren en ook om aan de uitvoering van het duurzaamheidsprogramma handen en voeten te kunnen geven. Wij zijn nu bezig met het opstellen van het plan van aanpak, maar daarvoor heb ik wel budget nodig. Bij de eerste begrotingswijziging die wij aan de raad zullen voorleggen en die wij nu aan het voorbereiden zijn zal ik met een voorstel komen om voor het opstellen van een goed plan van aanpak zowel het benodigde aantal Fte's als het benodigde geld beschikbaar te stellen. Het plan van aanpak is nodig voordat ik met een voorstel tot het beschikbaar stellen van budget naar de raad kan komen. Dat voorstel komt de volgende week in het college aan de orde en de uitkomst van die behandeling zal bepalen hoe het aan de raad zal worden voorgelegd. Wij zijn dus zeker voortvarend bezig, maar moeten wel eerst de randvoorwaarden duidelijk formuleren, want anders gaat het gewoon niet lukken. De heer Platschorre constateerde dat er met betrekking tot de invoering van het recycletarief – een onderwerp waarop ik in mij antwoord aan de heer Doevendans dieper zal ingaan – aan het geven van desinformatie wordt gedaan. Ik hoor ook wel eens wat; zo worden er op buurtapps allerlei dingen geroepen.

In reactie daarop blijven wij gewoon ons eerlijke verhaal vertellen, en ik ben ervan overtuigd dat dit uiteindelijk bij de mensen zal beklijven. Zij zullen het alleen maar als iets heel leuks gaan zien en beseffen dat het scheiden van afvalsoorten zowel voor het milieu als voor de eigen portemonnee goed is. Een onderwerp dat door meerdere fracties aan de orde is gesteld, is het groenonderhoud. Daarbij hebben wij allen een bepaald beeld. Velen hebben de kritiek dat er meer groen zichtbaar is dan zij zouden willen, en dan doelen zij vooral op het onkruid. Ik ben voornemens – daarvoor moet ik wel budget hebben – om de raad een plan voor te leggen aan de hand waarvan wij met elkaar in gesprek zullen kunnen gaan over de vraag welke kwaliteit van het groenonderhoud wij voorstaan en, als wij daar uit zijn, welk budget daar dan bij hoort. Wij zullen hierop vervolgens heel concreet kunnen gaan sturen. Vroeger werd onkruid vaak met chemische middelen bestreden, maar tegenwoordig moet het op een heel milieuvriendelijke manier gebeuren, en dat vind ik alleen maar een goede ontwikkeling. Het betekent alleen wel dat de bestrijding veel intensiever is geworden en dus ook meer geld kost; dat moeten wij allen wel eerlijk onderkennen. Als wij zeggen minder onkruid te willen zien, moeten wij er ook een eerlijk prijskaartje aan verbinden.

Wij gaan dan ons uiterste best doen om te bereiken dat de situatie verbetert. Ik wil nog graag een keer – nu kijk ik ook naar de griffier – bij de GKB Groep langsgaan om met de aannemer van het groenonderhoud te praten. Hij is degene die ons kan helpen het goede beeld de verkrijgen en die ons kan uitleggen waar hij in de uitvoering van het groenonderhoud allemaal tegen aanloopt. Dat zal ons helpen in onze gedachtenvorming over dit onderwerp. Mevrouw Vogelaar van Gemeente Belangen begon haar betoog met te wijzen op de wenselijkheid om inwoners die het vanwege de sterk gestegen energieprijzen moeilijk hebben gekregen te helpen. Op dit gebied is momenteel heel veel gaande en zijn ook al de nodige maatregelen genomen. Denk aan de rijkssubsidies die wij hebben weten binnen te halen en ook onmiddellijk hebben ingezet om onze inwoners te ondersteunen in het nemen van maatregelen om hun energielasten naar beneden te brengen. Ik kan zeggen – dit heb ik al in een raadsinformatiebrief aangevoerd – dat de uitkomsten daarvan best succesvol zijn geweest, want heel veel mensen hebben vouchers aangevraagd voor het nemen van maatregelen om hun energielasten structureel naar beneden te brengen. Als dit lukt, is dat in deze tijd van hoge energiekosten alleen maar fijn.

Is dat voldoende? Nee, er moet nog veel meer gebeuren en daarvoor hebben wij niet alleen geld van het rijk nodig, maar moeten wij ook bekijken wat wij zelf aanvullend op de rijksmaatregelen kunnen doen. Wij zijn bijvoorbeeld bezig na te gaan hoe wij, aanvullend op de mogelijkheden die het warmtefonds van het rijk biedt, mensen kunnen helpen bij het verduurzamen van hun woning. Mensen met een inkomen tot € 45.000 per jaar kunnen voor het verduurzamen van hun woning een renteloze lening krijgen. Ligt het inkomen daarboven, dan moet men rente gaan betalen. Soms is zo'n lening van het warmtefonds niet genoeg, want men is, als men een woning goed wil verduurzamen, daarvoor al gauw een bedrag van tussen de € 20.000 en de € 25.000 kwijt. Ook iemand met een inkomen dat boven de € 45.000 uitkomt heeft niet altijd voldoende middelen beschikbaar om het ver-

Vergadering van 7 en 10 november 2022.

42

duurzamen van een woning goed te organiseren. Met mijn team ben ik nu aan het bekijken hoe wij iets ter aanvulling op de mogelijkheden van het warmtefonds kunnen doen en zo een bredere doelgroep kunnen bereiken. Daarnaast zijn er energiecoaches bezig, en daarmee hebben wij heel goede ervaringen, evenals met wat de Stichting Drechtse Stromen doet. Aan het college zal ik binnenkort een plan voorleggen dat voorziet in het inschakelen van energiehulpen, twee mensen die op een bakfiets door de wijken gaan en langsgaan bij inwoners van wie wij weten dat zij met energie-armoede te maken hebben, met als doel om hen praktisch te helpen bij het nemen van maatregelen die hun energiekosten naar beneden kunnen brengen. Ook al hebben wij het gesprek over het duurzaamheidsprogramma nog niet gevoerd, achter de schermen zijn wij dus al wel met van alles bezig om ervoor te zorgen dat wij de nood enigszins zullen kunnen lenigen. Mevrouw Vogelaar stelde mij een vraag over het zogenoemde aanrechtmanagement, te maken hebbend met zowel de invoering van het recycletarief als het goed scheiden van afvalsoorten. Het recycletarief wordt pas van kracht op 1 januari 2024 en dus hebben wij nog ruim een jaar de tijd om onze inwoners voor te lichten over het voeren van een aanrecht- of keukenmanagement. Het gaat er daarbij om dat het groen- en keukenafval wordt gescheiden van het andere afval.

Daarvoor bestaan veel manieren en daarover gaan wij in het komend jaar volop voorlichting geven. De afvalcoaches zijn stand-by voor het helpen van mensen die er moeite mee hebben om in hun keuken iets voor het scheiden van groen- en keukenafval te organiseren. Zij komen bij die mensen langs om ze allerlei tips te geven. Daarnaast zijn wij voornemens per huishouden met een voucher te werken, zodat mensen daarmee een afvalbakje of een geurfilter of iets anders wat zij voor de afvalscheiding nodig hebben kunnen aanschaffen. Ik weet dat al heel veel mensen heel druk met afvalscheiding in hun keuken bezig zijn – ik had er laatst een heel leuk gesprek over – en daarvoor dus al het nodige hebben georganiseerd. Daarom lijkt het mij geen juiste manier van werken om nu iedereen een afvalbakje te geven, want degenen die al zo'n afvalbakje hebben, krijgen er dan nòg één. Met een voucher heeft men zelf de mogelijkheid om te kijken hoe het management in de keuken nog kan worden verbeterd; die voucher kan men daaraan besteden De heer Van den Wollenberg van de VVD noemde de mogelijkheid van het aan inwoners geven van een duurzaamheidslening. Daarover heb ik al iets gezegd, namelijk dat wij bezig zijn te bekijken hoe wij in Ambacht iets ter aanvulling op de mogelijkheden van het warmtefonds van het rijk kunnen organiseren.