raad 6 en 9 november 2023 begrotingsbehandeling

Ik ben buitengewoon erkentelijk voor de inspanningen die zij daarbij leveren. De heer Doevendans: Mijnheer de voorzitter. De titel van onze bijdrage van vanavond zou zo uit de tent van een citymarketeer kunnen zijn gekomen, namelijk: "Hendrik-Ido-Ambacht, plastic city of De Drechtsteden." Ik kom hierop straks terug, want ik begin met een kort uitstapje naar de landelijke politiek. Dat houd ik deze keer kort; het vorig jaar heb ik dit ook beloofd, maar nu doe ik het echt. Ik heb het vorig jaar gezegd dat het zittende kabinet de veroorzaker was van de crisis die zich had voorgedaan, of die crisis althans erger had gemaakt. Ik noemde dat kabinet daarom het slechtste kabinet dat ik in mijn politieke leven had meegemaakt. Ik weet niet of er toen naar mij is geluisterd, maar zoals u weet, is het daarna opgestapt. Het helpt dus wèl als je hier dingen zegt! Wij verheugen ons nu op de komende verkiezingen voor de Tweede Kamer, die op 22 november zullen plaatsvinden. Het is heel spannend welke uitslag die verkiezingen zullen opleveren en of er kan worden gekomen tot de vorming van een coalitie van een nieuwe partij en een oude partij die ongeveer even groot gaan worden. Wat daar uit gaat komen, wordt echt smullen en dus zijn wij er blij mee.

Even terugkomend op de titel van deze bijdrage: waarom hebben wij voor die titel gekozen? Dat is omdat zij inspeelt op de op dit moment grootste ergernis in Ambacht, namelijk – je hoort dit van vele kanten, niet alleen in de raadszaal, maar ook daarbuiten – het wekelijks aan kroonringen opgehangen worden van zakken plastic. Wanneer je op dit moment iemand van buiten zou vragen wat thans het unique selling point van Ambacht is, dus iets waarmee deze gemeente zich in de regio onderscheidt, vrezen wij dat die zakken plastic zouden worden genoemd. Wij denken – maar dit weten wij niet zeker, wij horen het graag van de wethouder – dat Ambacht in de Drechtsteden de enige gemeente is die dit systeem hanteert. Ik wil er overigens een positief punt tegenover zetten, want het feit dat er zo veel plasticafval wordt opgehaald is op zich natuurlijk heel goed. Het scheiden van afvalsoorten, wat in Ambacht op vrijwillige basis gebeurt, wordt steeds beter, en de kwaliteit van het ingezamelde plastic is ook erg goed, waardoor het veel opbrengt. Als dit zo doorgaat, moet dit zich, hoe je het ook wendt of keert, een keer gaan vertalen in lagere kosten voor onze inwoners, zo zou je denken. Dit zien wij nu nog niet, maar wij hebben er het volste vertrouwen in dat dit nog gaat komen.

De aan kroonringen opgehangen wordende gele zakken plasticafval zien er natuurlijk niet uit, zeker niet als er vogels in de buurt zijn geweest die ze hebben opengepikt, of als katten of ratten of ander ongedierte ze hebben opengehaald. Zoals wij de vorige week hebben meegemaakt, kan dit ook door een storm gebeuren. Wij hebben gehoord dat mensen die toen met hun auto op de Reeweg reden opeens een gele plastic zak op hun voorruit kregen. Gelukkig is dat goed afgelopen, maar het kan natuurlijk ook tot gevaarlijke situaties leiden. Wij hadden op onze Facebook-pagina een foto van op straat aangetroffen plasticafval geplaatst en daarmee is de fractie van Gemeente Belangen uitermate ludiek omgegaan. Wij vonden het leuk om te zien dat, hoewel het in dit gemeentehuis altijd heel druk is, de betrokken wethouder toch de tijd had gevonden om samen met een gemeenteraadslid van Gemeente Belangen de straat op te gaan om dat

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

16

afval op te ruimen. Dat was een prima actie van Gemeente Belangen, een actie waaruit echte betrokkenheid bij het onderwerp bleek. Wanneer je de hoofdverantwoordelijke voor een bepaald beleid bent en merkt dat er iets plaatsvindt wat je had willen vermijden, is het mooi dat je dat met je eigen team ter plekke gaat opruimen. Wij wensen de fractie van Gemeente Belangen dan ook veel succes wanneer zij in de komende maanden – of misschien zelfs wel jaren – deze actie zal moeten herhalen om te bereiken dat de inwoners van Ambacht geen overlast van op straat liggend afval zullen ondervinden. Het is fijn dat wij nu naast de afvalophaaldienst HVC ook Gemeente Belangen kunnen inschakelen als er heel veel rommel op straat ligt! Men kan die fractie daarover dan bellen of mailen. Wij hadden wel liever gezien dat dit soort problemen zou worden voorkomen, maar wij zitten nu eenmaal in deze situatie. De reden waarom ik dit zo zeg, is dat de wethouder al ongeveer een half jaar geleden naar aanleiding van een door ons ingediende motie heeft verklaard dat het college bezig was te bekijken of ondergrondse afvalcontainers geschikt zouden kunnen worden gemaakt voor het daarin deponeren van plasticafval. Op de hier twee weken geleden plaatsgevonden hebbende informatieavond bleek het college echter van dit idee te zijn teruggekomen.

Gezegd werd: 'Laten wij afwachten wat de evaluatie in midden 2024 zal laten zien.' Dat vinden wij teleurstellend. Wij hadden naar aanleiding van een motie van ons een toezegging gekregen, maar nu moeten wij weer afwachten wat er midden 2024 uit een evaluatie zal komen. Hierbij past de vraag waarom wij met betrekking tot het inzamelen van plasticafval, op dit moment het grootste probleem in Ambacht, niet kiezen voor de Zwijndrechtse werkwijze. Daar heeft men de ondergrondse containers geschikt gemaakt voor het daarin deponeren van plasticafval, containers die men alleen met gebruikmaking van een pasje kan openen, zodat men er daar niet zomaar van alles en nog wat in kan gooien. Het is erg jammer dat in Ambacht de op straat belandende plastic zakken voor een verloederd beeld zorgen. Een ander onderwerp is de hondenbelasting, een onderwerp dat het vorig jaar eveneens al redelijk uitgebreid aan de orde is gekomen. Een daarover door de fractie van EVA ingediende motie, die wij hadden gesteund, heeft het helaas niet gehaald. Er kwam toen wel aan het licht dat de hondenbelasting niet, zoals jarenlang was gezegd, een doelbelasting was. Uit opgevraagde cijfers aangaande de inkomsten en de uitgaven in het kader van het hondenbeleid was immers gebleken dat de inkomsten een stuk hoger waren dan de uitgaven.

Wij vinden dat dit niet kan; als er hondenbelasting moet worden betaald, moet dat geld ook aan het hondenbeleid worden uitgegeven. Krijg je méér binnen dan wat je aan dat beleid uitgeeft, dan is dat niet eerlijk, want Ambachters die een hond hebben betalen zo meer belasting dan de Ambachters die géén hond hebben. Waarom zou je hen straffen voor het feit dat zij een hond hebben? Het vorig jaar is geprobeerd om dit te veranderen, maar dat is niet gelukt. Dit jaar komt de fractie van EVA wederom met een motie die om de bepleite verandering vraagt en ook nu hebben wij haar mede ondertekend. Ik laat het uiteraard aan de heer Scheurwater over om de inhoud ervan straks uitgebreider te vertellen. De hondenbelasting stijgt nu wel weer met € 11 per hond, dit terwijl er al te veel werd gevraagd. Ook ons betoog van verleden jaar met betrekking tot de financiële problemen voor onze inwoners blijft voor een heel groot gedeelte overeind, want het verschil met de situatie van een jaar geleden is niet groot. Voor iedereen in ons land en dus ook voor onze inwoners zijn de prijzen en kosten nog steeds erg hoog, terwijl er hier ook weer een verhoging van de lokale lasten bij komt.

Diverse partijen zullen nu zeggen: 'Wij compenseren deze verhoging, net zoals wij dit het vorig jaar hebben gedaan', maar wanneer je als eenvoudige observant in de begroting kijkt en wel op de pagina waarop de lokale lastendruk beschreven is, zie je dat wij het volgend jaar per huishouden € 52 méér gaan uitgeven dan dit jaar. Dat is de grootste stijging in de afgelopen zeventien jaar – ik begon toen in de politiek en heb het daardoor kunnen bijhouden –, maar waarschijnlijk is dit zelfs de grootste stijging aller tijden. Natuurlijk wordt er gecompenseerd, want anders was het nog veel méér geworden, maar het blijft een forse stijging. Omdat wij nu een mooi overschot op de begroting hebben, kunnen wij bijna € 2 miljoen toevoegen aan twee reservepotten. Dit brengt ons op de gedachte: als dit het geval is, zou het dan niet goed zijn om als raad een geste aan onze inwoners te doen door te besluiten dat zij het volgend jaar niet meer die € 52 zullen behoeven te betalen? Begrotingstechnisch kan dit prima, want het geld daarvoor is er en dus kunnen wij dit zomaar doen. Wij zullen hiertoe zo meteen dan ook een amendement indienen.

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

17

De volgende vraag betreft de energietoeslag van 2023, een toeslag waarop veel mensen zitten te wachten in hun streven om fatsoenlijk rond te kunnen komen. Het is op dit moment nog erg onduidelijk wanneer die energietoeslag zal worden uitbetaald en ook om welke bedragen het daarbij zal gaan. Ik meen dat de eerste helft in 2023 zal worden uitbetaald en de tweede helft in 2024. Het zou mooi zijn als u daarover nu klip en klaar uitsluitsel zou kunnen geven, zodat de mensen daarmee rekening zullen kunnen houden. Over de begroting zelf behoef ik niet zoveel te zeggen, want er is in het nu bijna afgelopen jaar niet zo veel gebeurd. Wij hebben ook het idee dat deze begroting redelijk beleidsarm is – vinden andere partijen dit niet, dan hoor ik dat graag –, maar op zich ziet zij er wel goed uit. Wel zouden wij nog wat meer aandacht aan de veiligheid en de handhaving besteed hebben willen zien. Dat het aantal BOA's is verdubbeld, is ook naar onze mening prima – wij hebben daarvoor jaren gepleit –, maar ook aan het groenonderhoud zou volgens ons meer kunnen worden gedaan. Van de subsidies heb ik het vorig jaar al gezegd dat zij maar blijven stijgen, en dit jaar is het daarmee niet anders. Zaten wij toen op een totaal bedrag van om en nabij de € 7 miljoen, dit jaar is het alweer € 1 miljoen meer, dus bijna € 8 miljoen.

Wanneer houdt dit op? De bomen groeien toch niet tot in de hemel en er moet op een gegeven moment dan ook worden bekeken wat de gemeente nog kan dragen. Er zullen wellicht keuzes moeten worden gemaakt in het streven de beschikbare gelden efficiënter te besteden. Ik heb gezegd dat wij een amendement willen indienen en dat wil ik bij dezen voorlezen. Het heeft als onderwerp "Financiële steun voor onze inwoners" en luidt als volgt: "De raad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, in vergadering bijeen op 6 november 2023, gelezen de stukken behorend bij het in behandeling zijnde agendapunt en gehoord de discussie in de vergadering, overwegende dat: de verschillende landelijke crises financiële gevolgen hebben voor de inwoners van Nederland, dus ook voor die van Hendrik-Ido-Ambacht, er door de rijksoverheid slechts een beperkte compensatie gegeven wordt en dit ook nog aan een beperkt aantal doelgroepen, waardoor veel inwoners het financieel moeilijk krijgen (of dit al hebben), er een begroting met een overschot voorligt, de stijging van de lokale lasten in deze begroting de hoogste is in de afgelopen 17 jaar, constateert dat: - er in de begroting veel meer ruimte zit om de gevolgen van de prijsstijgingen enigszins dragelijk te houden dan er nu is ingeboekt, aangezien er een begrotingsoverschot bestaat, - de inwoners zou moeten worden tegemoetgekomen door de geplande lastenverhoging

van € 52 per huishouden ongedaan te maken, besluit aan de lijst van besluiten toe te voegen: '5. Een extra compensatie uit te keren van € 52 per huishouden, op dezelfde wijze als de bijdrage in de woonlasten t.w.v. € 76,' en alle tabellen en financiële overzichten hierop aan te passen, verzoekt het college om deze wijzigingen op de juiste wijze door te voeren, en gaat over tot de orde van de dag." Dit amendement is ondertekend door de leden van de fractie van Realistisch Ambacht en zal ik nu bij u indienen. De heer Platschorre: Er is nu een amendement ingediend op de begroting, maar daarin staat niet op welke plaats deze wordt geamendeerd. De heer Doevendans: Er staat dat wij het te nemen besluit amenderen door daaraan een beslispunt 5 toe te voegen. De heer Platschorre: Dit amendement gaat geld kosten.

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

18

De heer Doevendans: Zeker. Wij zeggen ook dat de gevolgen daarvan door het college moeten worden verwerkt in de financiële tabellen en overzichten. De voorzitter: Ik stel vast dat dit amendement aan alle vormvereisten voldoet en dus mede onderwerp van de beraadslagingen kan uitmaken. Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp: Mijnheer de voorzitter. Onze bijdrage zal gaan over drie thema's, evenals de bijdragen van enkele voorgangers dat hebben gedaan – drie is een heel mooi getal, hebben wij begrepen –, en wel communicatie, dienstbaarheid en aandacht. CDA staat vandaag voor Communicatie, Dienstbaarheid en Aandacht, drie belangrijke onderwerpen waarvoor het CDA Ambacht zich hard wil maken, met als eerste dus: Communicatie. Alles wat wij in de politiek doen, valt of staat met goede communicatie. De vraag is: brengen wij onze boodschap en wat wij in deze raad doen goed en helder op de inwoners over? Dat geldt dus ook voor de vaststelling van de begroting. In begrijpelijke taal moeten wij vertellen waar het geld naar toe gaat en waarom er keuzes zijn gemaakt. De infographic van de begroting is hierbij een mooi hulpmiddel; onze complimenten daarvoor. Wel zouden wij het volgend jaar graag iets meer context willen zien. Nu staan er enkel de cijfers van Ambacht voor dit jaar in vermeld, niet het antwoord op de vraag of wij het nu béter doen dan het vorig jaar of dan het landelijk gemiddelde.

Dit vermelden zou de infographic nog waardevoller maken. Communicatie is echter veel meer dan het verstrekken van schriftelijke informatie. Misschien nog wel belangrijker dan het géven van informatie is het òphalen van informatie, dus luisteren naar de wensen van onze inwoners en proberen die zo veel mogelijk te realiseren. Het CDA Ambacht ziet in de begroting duidelijk een aantal onderwerpen vermeld die niet alleen uit het CDA-verkiezingsprogramma komen, maar ook inspelen op door inwoners kenbaar gemaakte wensen. Denk daarbij aan: - een verkeersveiliger Laan van Welhorst; - de woon-zorgvisie met de focus op de realisering van jongeren- en seniorenwoningen; aan beide is er nu een groot tekort; - het sportbeleid 2.0 met en voor onze verenigingen voor binnen- en buitensport, met als eerste concrete stap het verbeteren van de velden op het sportpark Schildman, iets wat dringend nodig is; - het op stapel staande sportaccommodatieonderzoek, dat antwoord moet geven op de vragen of onze zalen nog aan de eisen van deze tijd voldoen en of zij nog voldoende ruimte bieden nu Ambacht flink groeit; wij verzoeken de wethouder dit onderzoek met voortvarendheid uit te voeren, want onze verenigingen verdienen dat; - de revitalisatie van Cascade tot een vitaal dorpshuis met een open karakter, dus bedoeld voor ons allemaal; - de voortgang van het preventiebeleid: het aanpakken van problemen

voordat zij tot een grote en complexe problematiek uitgroeien; Hi5AmbachtAmbacht en het Sophia Sociaal Team zijn hierbij nauw betrokken. Al deze punten en meer worden in de voorliggende begroting voorzien van de financiën die nodig zijn om de realisering ervan mogelijk te maken. Natuurlijk zijn er nog veel meer wensen. Om er nog één uit te pikken: de bouw van dementievriendelijke woningen. Dementievriendelijke woningen zijn geschikt voor iedereen, maar andersom geldt dat niet. Het verschil met seniorenwoningen is subtiel, maar wel essentieel om mensen met dementie in staat te stellen zo lang mogelijk zelfstandig of met alleen lichte hulp thuis te blijven wonen. Dat is belangrijk omdat één op de vijf mensen vroeg of laat dementeert. Wij roepen de wethouder er dan ook toe op om hiermee bij de bouw van nieuwe en de renovatie van bestaande ouderenwoningen rekening te houden. Het tweede thema is dienstbaarheid. In dat kader is luisteren heel belangrijk. Als gemeenteraad en gemeentebestuur staan wij in dienst van onze inwoners, niet andersom. Wij moeten goed luisteren naar inwoners en ondernemers, naar wat er goed gaat en naar de dingen waar zij in het dagelijks leven en werken tegen aanlopen, om vervolgens te zoeken naar mogelijkheden en kansen voor hen. Dàt moet

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

19

ons uitgangspunt zijn. Vertrouwen speelt daarin een hoofdrol. Het bestaan daarvan is één van de belangrijkste voorwaarden waaraan moet worden voldaan om de Ambachtse gemeenschap succesvol te doen zijn, vertrouwen in elkaar, vertrouwen in de overheid en vertrouwen vàn die overheid. In het bijzonder richten wij ons op de rol van het vertrouwen bij het maken van regels, iets waarin wij in de politiek zo goed zijn. Daarbij vindt het CDA Ambacht de volgende punten belangrijk: - regels zijn er om mensen te helpen, niet omgekeerd, - wij maken de regels zelf, - wij moeten het lef hebben om regels waar nodig aan te passen. Op alle drie de punten geven wij een korte toelichting: Regels zijn dienstbaar aan de mensen, niet omgekeerd. Als gemeentebestuur maken wij regels die zeggen hoe wij een probleem het beste samen kunnen aanpakken, regels welke wij opnemen in een verordening. Net zoals nieuwe landelijke wetgeving vaak wordt voorzien van amendementen en/of toevoegingen om deze te doen aansluiten bij de dagelijkse praktijk, gebeurt dit ook in onze gemeente bij het opstellen van verordeningen. Het is niet voor niets dat onze verordeningen om de paar jaar opnieuw onder de loep worden genomen om ze bij de huidige tijd te laten passen. Zo hebben wij onlangs de nieuwe verordening m.b.t. de WMO vastgesteld; de uitvoering daarvan wordt in deze begroting van financiën voorzien.

Het uitgangspunt hierbij is dat iedereen moet kunnen meedoen, iets waarvoor wij ons als CDA hard maken. Er bestaat daarbij enige ruimte voor het komen tot maatwerk als de regels echt niet passen; dat is een groot goed, dat van ons dan ook geld mag kosten. Bij de invoering van nieuwe systemen, zoals het werken met het recycletarief, doen zich altijd nietvoorziene situaties voor waarin zo'n systeem in de praktijk niet goed blijkt te werken. Wij moeten dan het lef hebben om de desbetreffende verordening snel aan te passen, zodat iedereen naar de bedoeling daarvan kan handelen en er ook een draagvlak voor blijft bestaan. Regels zijn er om de inwoners te helpen, niet om hen tegen te werken. Daarom moeten wij blijven luisteren naar hun wensen en naar de dingen waar zij tegenaan lopen. Daarbij doel ik uiteraard ook op de wenselijkheid om in Ambacht bestaande maatschappelijke organisaties met een ANBI-status van een afvalpasje te voorzien, net zoals de scholen dat hebben gekregen. Het gaat dan bijvoorbeeld over de Voedselbank, het Historisch Genootschap en de kerken. Op initiatief van het CDA Ambacht zal de wethouder in de commissievergadering van december met een door vele partijen in deze raad gewenst voorstel komen om dit mogelijk te maken en wel zonder dat dit hoge extra kosten voor de bedoelde organisaties met zich zal brengen.

Ook komt er dan conform een toezegging een voorstel op tafel dat de niet-commerciële kringloopwinkels in staat zal stellen om overtollige spullen en bij hen gedumpt grof afval naar de Milieustraat af te voeren. Wij kijken uit naar deze voorstellen en gaan ervan uit dat zij gelijktijdig met de invoering van het recycletarief op 1 januari a.s. in werking kunnen treden, zodat problemen in dezen zullen worden voorkomen. Daarmee zou dan tevens onze aangehouden motie over deze onderwerpen, welke mede door de PvdA-fractie was ondertekend is, overbodig worden. Het komen tot werkbare oplossingen is van groot belang voor al die vrijwilligers die zich elke week opnieuw inspannen voor de voor de Ambachtse gemeenschap zo belangrijke verenigingen en organisaties. Zij moeten zo plezier in hun werk kunnen houden en daarvoor moeten wij ons als gemeente sterk maken. Dank aan alle vrijwilligers voor hun inspanningen. Wij maken de regels zelf. Wij maken de regels zelf, creëren zelf uit wantrouwen regeldruk en de daaruit voortkomende controledrift. Ruim een derde van de tijd van zorgverleners gaat op aan het bijhouden van de administratie: het zetten van vinkjes en het schrijven van verslagen. Dat moet in de huidige digitale wereld toch niet meer nodig zijn, iets wat wij nu helaas al jaren zeggen.

De gemeente neemt al goede initiatieven op dit gebied, bijvoorbeeld wat het functioneren van het Sophia Sociaal Team betreft – de medewerkers daarvan krijgen het verdiende vertrouwen –, maar het kan nog heel veel beter. Het is daarom heel jammer dat de centrale overheid het resultaatgericht inkopen heeft verboden. Dit gaat onze gemeenschap veel geld kosten, vooral op de post huishoudelijke hulp, waardoor er voor andere zaken minder geld beschikbaar is. Ook verlaagt dit het arbeidsplezier van de zorgverleners, en dit bij het bestaan van een toch al krappe arbeidsmarkt. Vertrouwen en eigen regie worden omgezet in wantrouwen en het werken

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

20

met minutieuze controlelijsten. Dat moeten wij niet willen, ook bedenkend dat de klanttevredenheid in de afgelopen jaren hoog was. Wij roepen de wethouder er daarom toe op om zich er via de VNG hard voor te blijven maken dat wat er in dit opzicht nog wèl mogelijk is ook wordt benut. Wat in grote steden niet goed werkt, kan in middelgrote en kleine plaatsen, waar men elkaar nog kent, juist de beste aanpak zijn. De verwoording van ons laatste punt met betrekking tot regels en vertrouwen luidt: Wij moeten het lef hebben om waar nodig regels aan te passen. Hiermee bedoelen wij dat wij het lef moeten hebben om waar mogelijk regels aan te passen als dat onze inwoners hèlpt, dit uiteraard op een eerlijke manier en met respect voor elkaar. Opmerkingen als: 'Ik heb het ook niet verzonnen', of: 'Een aanpassing geeft veel gedoe' houden wat het CDA betreft geen stand. Dit betekent dat goede burgerinitiatieven niet gefrustreerd mogen worden door regeltjes van hogerhand en het moeten volgen van langdurige processen die de energie wegzuigen. In de algemene beschouwing die wij in 2021 hebben gehouden, hebben wij dit ook al betoogd, maar het vraagt blijvende aandacht, want het is helaas nog steeds actueel. Wij zijn blij met de ruimte met bijbehorende financiën die voor innovatie in het preventieplan is opgenomen.

Wat het CDA betreft, mag dit worden uitgebreid met het stimuleren van initiatieven en het bieden van ruimte voor het gezamenlijk – met vallen en opstaan – komen tot antwoorden op de vragen die deze tijd stelt. Dat brengt ons bij het derde en laatste thema van dit betoog: Aandacht. Wij zijn er nog niet, maar moeten blijven luisteren naar en aandacht hebben voor de medemensen en het door hen mee kunnen doen, onder meer door het wegnemen van obstakels in hun dagelijks leven. Dat gaat van het verlenen van hulp bij het op de computer invullen van formuleren tot hulpverlening bij de aflossing van schulden en het bieden van vervoersmogelijkheden als het zich zelfstandig vervoeren niet meer lukt. Dat betekent ook aandacht hebben voor de mensen die, om wat voor reden dan ook, huis en haard hebben moeten verlaten en in Hendrik-Ido-Ambacht een veilig heenkomen hebben gezocht. Van groot belang is voorts het hebben van aandacht voor de aarde in de vorm van aandacht voor duurzaamheid, het groen en de energietransitie. Wij willen onze kinderen en kleinkinderen een leefbare aarde nalaten en daartoe zullen wij tot aanpassingen in onze manier van leven en consumeren moeten komen. Minstens zo belangrijk is het geven van aandacht van mensen aan zichzelf. In een wereld waarin van iedereen veel wordt verwacht en wij allemaal continu aanstaan, wordt goed zorgen voor jezelf steeds belangrijker.

Dat betekent het besteden van aandacht aan je leefstijl, aan gezond eten en voldoende bewegen, maar ook aan ontspanning en sociale contacten. Pas wanneer je goed voor jezelf kunt zorgen, kun je ook zorgen voor anderen, kun je goed met elkaar samenleven en naar elkaar omzien. Ten slotte. Het vorig jaar stelden wij de vraag centraal: hebben wij bij alle crisissen die wij proberen te bezweren nog oog voor waar het écht om gaat, namelijk het voor al onze inwoners creëren van mogelijkheden om gelukkig samen te leven? Communicatie, dienstbaarheid en aandacht zijn hierbij enorm belangrijk, evenals elkaar respecteren, aandacht en ruimte geven en elkaar waarderen. Wij moeten werken vanuit vertrouwen en de regelgeving hierbij dienend laten zijn. Dat is wat ons betreft van groot belang bij het bepalen van de juiste politieke koers en van de doelen waaraan het gemeenschapsgeld zal worden besteed. Het luisteren naar de inwoners staat daarbij altijd voorop. Op deze uitgangspunten is de voorliggende begroting gebaseerd. Het CDA is blij met de voortgang die op deze eerder ingeslagen weg is gemaakt. Met onze nieuwe burgemeester die, zoals wij hem al kennen, uit het goede Ambachtse hout is gesneden, gaan wij ondanks alle grote uitdagingen vol vertrouwen het nieuwe politieke jaar in. De heer Van der Wulp: Mijnheer de voorzitter.

Wie had kunnen bevroeden dat wij als PvdA Hendrik-Ido-Ambacht zó veel invloed op het op gang brengen van een verandering in de bestuurscultuur van Hendrik-Ido-Ambacht zouden hebben dat binnen een maand zowel de burgemeester als de eerste

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

21

locoburgemeester zou vertrekken? Maar alle gekheid op een stokje: de burgemeester gaat genieten van een zeer verdiend pensioen en de eerste locoburgemeester gaat eindelijk een bestuurscultuurverandering in Den Haag op gang brengen. "In wat voor tijd leven wij?" Met deze vraag begonnen wij de tweede alinea van onze algemene beschouwing in 2022. Terwijl in de wereld de natuurrampen elkaar snel opvolgen, worden er ook op vele plekken nutteloze oorlogen gevoerd, met als gevolg dat er aan alle kanten vele onschuldige doden en gewonden vallen. Laten wij hier onze vrijheid dus maar koesteren, zo lang het kan. Wij hebben de realiteit in onze gemeente niet uit het oog verloren. Hendrik-Ido-Ambacht staat er helemaal niet zo beroerd voor, sterker nog: de gemeente heeft de financiën nog steeds op orde en heeft nog altijd een behoorlijke algemene reserve. Zoals u weet, is de fractie van de PvdA altijd nieuwsgierig naar de mogelijkheden die deze algemene reserve biedt. Wij zien overigens in dat wij een financiële reserve moeten behouden; als het rijk gaat beknibbelen en de prijzen blijven stijgen, komt zij in beeld. Sociaal domein. In de vorige maand behandelden wij in de raad het Meerjarig beleidsplan Sportpark Schildman 2023 2027.

Dit was nu eens een prachtig voorbeeld van een plan dat na een grondig onderzoek tot stand was gekomen, een plan waarbij goed naar de betrokkenen was geluisterd en waarin het samenwerken in de keten en het streven naar verdere participatie voorop stonden. Wij geven hiervoor een compliment aan een ieder die hierbij betrokken was. Nu wij toch complimenten aan het uitdelen zijn: ons zwembad is nu ook op zondag geopend. U weet dat dit voor de PvdA HIA een logische stap is, een stap die feitelijk te lang is uitgebleven. Laten wij maar zeggen dat dit te maken had met de exploitatie van het zwembad. Wij wachten af of de nu lopende pilot met de zondagsopening 'rendabel' zal blijken te zijn. Om dit als raad goed te kunnen monitoren hebben wij de cijfers van die pilot nodig. Wij hebben even gedacht dat het idee van de fractie van D66 om rondom de feestdagen de winkels op zondag geopend te doen zijn het zou halen, maar hohoho, dat kwam niet verder dan het slaken van wat ludieke kreten over een kerstmarkt. Het probleem van het tekort aan huisartsen is nog niet opgelost, zodat het aantal inwoners van onze gemeente dat geen huisarts heeft groeit. Nieuwkomers in ons dorp blijven nog steeds langdurig aangewezen op een huisarts in hun vorige gemeente, ook al bevindt die zich ver uit de buurt. Er zijn ook vele inwoners en nieuwkomers zònder huisarts.

De fractie van de PvdA Hendrik-Ido-Ambacht vindt dit een onwenselijke situatie. Wij vragen ons inmiddels af of er wel alles aan gedaan wordt om nieuwe huisartsen ertoe te bewegen zich in ons dorp te vestigen. Tot de betrokken portefeuillehouder zeggen wij dat er met betrekking tot dit inmiddels structureel geworden probleem niet meer kan worden volstaan met een antwoord als: 'Wij gaan er niet over', zeker niet nu zich in de nabije toekomst een grote groep nieuwe inwoners in o.a. De Volgerlanden zal vestigen. Het is goed om preventief bezig te zijn en zo het moeten bieden van zorg te voorkomen, maar daarvoor moet de basisvoorziening die de huisartsenzorg is wel op orde zijn en blijven. Ambacht is een rijke gemeente met goede voorzieningen, maar laten wij de inwoners die buiten de boot dreigen te vallen wel een uitgestoken hand blijven bieden. Het aantal inwoners dat bij de Voedselbank aanklopt is fors toegenomen. Wij zien de Voedselbank nog steeds graag op een neutrale plek in de gemeente georganiseerd en door de gemeente gefaciliteerd worden. De portefeuillehouder is over het anders organiseren van de Voedselbank met het bestuur daarvan gaan praten. Het doel moet blijven dat Ambacht het zonder voedselbank kan, maar omdat dit voorlopig een illusie blijft, vragen wij de portefeuillehouder om de Voedselbank maximaal te steunen.

Die hulp is wel nodig; fantastische vrijwilligers staan bij de ingang van supermarkten briefjes uit te delen waarop vermeld staat welke producten voor opneming in de Ambachtse voedselpakketten gewenst zijn. Dit is dus geen ver-van-mijn-bedshow. De PvdA Hendrik-Ido-Ambacht ziet graag de sociale werkvoorziening terugkomen. Vroegere WSWbedrijven zijn opgenomen door de sociale dienst, maar de populatie die vroeger in die bedrijven werkte komt bij de nieuwe werkgevers maar deels goed weg. Anderen redden het in de arbeidsomstandigheden in 'de buitenwereld' niet, of moeten zelfs terugvallen op een minimale uitkering. Wij snappen dat hier lobbyen ten behoeve van hen niet op zijn plaats is, maar wij wilden dit hier wel even vermelden.

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

22

Wij vragen u om, waar dat kan, de garantiestellingen voor WSW-werknemers met een oud contract te waarborgen, zowel wat hun salarissen als hun pensioenen betreft. Om hoeveel personen gaat het hierbij in Hendrik-Ido-Ambacht eigenlijk, zo is onze vraag. Wij brengen nogmaals dank aan alle vrijwilligers in onze gemeente en niet in de laatste plaats aan de mantelzorgers. Het verzorgen van familie en ook van anderen die niet in de gemakkelijkste periode van hun leven verkeren, verdient respect. Met de Zomerparkdag en het Mantelzorgcompliment zetten wij deze mensen terecht in het zonnetje. Wonen. Het wonen blijft een uitdaging voor de gemeente. Onze fractie vroeg het college al eerder om met een toekomstvisie op het wonen in Hendrik-Ido-Ambacht te komen als de huidige plannen zijn uitgevoerd. Voortschrijdend inzicht laat zien dat er gewerkt wordt aan wat er op dit gebied mogelijk is. Door de keuzes die de gemeente in het verleden heeft gemaakt, kunnen wij nooit gaan voldoen aan de eis van de minister om in Hendrik-Ido-Ambacht te zorgen voor 30 % sociale huur. Onze fractie meent dat het nu al mogelijk is om met de woningbouwcorporaties in gesprek te gaan over het revitaliseren van oudere wijken. Wij hebben gezien hoe hiermee voor onze inwoners winst te behalen is. Tevens zal daarmee een grote stap worden gezet op de weg naar het verduurzamen van deze wijken.

Een wijk die hiervoor naar onze mening het eerst in beeld moet komen, is Overkerk. De hiervoor nu geplande tijd van 10 tot 15 jaar is echt te lang; als men daarvan uitgaat, streeft men alle goede bedoelingen voorbij. In de belanghoudersbijeenkomst van de Woningcorporatie Rhiant op 26 oktober jl. hebben wij dit idee gelanceerd. Op het gebied van de sociale huur zien wij wat voorrangsregelingen ontstaan, zodat alleenstaanden eerder bereid zullen zijn hun eengezinswoning achter te laten. Dit brengt de doorstroming wat op gang, maar er is méér nodig en daarom blijven wij scherp letten op de mogelijkheden in dezen. Groen. Elk jaar opnieuw pleiten wij voor het voeren van een beter en effectiever beleid wat het groenonderhoud in onze gemeente betreft. De slogan: 'Te veel groen kost óók poen' is nog niet tot iedereen doorgedrongen. Uiteraard doen wij hiernaar ook als fractie onderzoek en wijzen wij burgers op hun verantwoordelijkheid in dezen. Twee weken geleden was de raad door de griffie uitgenodigd tot deelneming aan de workshop 'Groen en grijs', een gelegenheid waarbij ambtenaren op hun vrije zaterdag de aanwezige raadsleden enthousiast uitlegden op welke manier het openbaar groen en het straatmeubilair in onze gemeente worden geschouwd.

Omdat wij als raadsleden regelmatig vragen krijgen over de staat van het groen in Ambacht, bijvoorbeeld waarom op sommige plekken het gras zo hoog staat of waarom de struiken zo laag zijn, was het zeer leerzaam om te zien wat er allemaal bij het onderhoud komt kijken en op welke manier een en ander wordt beoordeeld. Het heeft ons meer inzicht gegeven in de toegepast wordende methodiek, zodat wij nu ook beter in staat zijn om vragen van inwoners van een passend antwoord te voorzien. Wij bedanken de betrokken ambtenaren en de griffie nog voor het organiseren van de workshop. Afvalbeleid. Wij herhalen hier dat wij tegen het plan tot invoering van het recycletarief waren, daar de opbrengst voor het milieu minimaal zal zijn, zeker als wij afhankelijk zijn van HVC en van de huidige middelen voor afvalverbranding en het scheiden van afval. Wij hebben wel degelijk de overtuiging dat het scheiden van afval goed is voor onze planeet en alles wat er op leeft, maar dit vraagt wel dat hierop wereldwijd en door alle ketenpartners goed wordt aangesloten. Dichter bij huis, hier in Hendrik-Ido-Ambacht, worden wij er financieel niet beter van, maar wordt er door het beter scheiden van afval alleen 'iets minder méér betaald.' Het doet onze fractie dan ook deugd dat de aankondiging van de invoering van het recyclingtarief nu al veel actie op gebied van afvalscheiding teweegbrengt.

Dat doet men uit nood, want er is geen weg terug, en er dreigt toch nog een financiële afvalcrisis te ontstaan. Het tarief van € 2,50 per 60 literzak is een record in de regio, een regio waarin overal hetzelfde bedrijf, HVC, als ophaal- en verwerkingsdienst werkzaam is. Daartegenover zou dan een substantieel lager vàst tarief kunnen staan, maar ook daarmee scoort Hendrik-Ido-Ambacht van de gemeenten in de regio aan de vrij hoge kant. Werken wij nu voorts geen 'afvalarmoede' in de hand door in heel 2024 voor de aangeleverde zakken afval geen nota te sturen? Het idee van de PvdA om een soort voorschotregeling in te

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

23

voeren met als doel de inwoners in 2025 voor een flinke 'financiële verrassing' te behoeden, haalde het niet. Duurzaamheid. Liggen wij op schema met de uitvoering van de plannen voor het verduurzamen van onze wijken, zo vroegen wij ons het vorig jaar af. Wij zien nu dat hierbij veel aandacht aan onze burgers wordt gegeven; zij worden meer en meer van de benodigde informatie voorzien. De recent verschenen Energiekrant was daarbij een topper. Jammer is het wel dat onze regering zo hard afrekent met diegenen die al zo goedwillend hebben geïnvesteerd in bijvoorbeeld de aanschaf van een elektrische auto en/of zonnepanelen. Zij krijgen hiervoor achteraf 'de rekening' in de vorm van een forse verhoging van de motorrijtuigenbelasting en het op termijn afschaffen van de salderingsregeling. In onze ogen zijn dit missers en wij hopen dat het volgend kabinet deze recht gaat zetten. Door de inspanningen van enkele raadsleden, de portefeuillehouder en de oud-portefeuillehouder is onze gemeente nu bijna een fairtrade-gemeente. Het zal mooi zijn om straks de bordjes met die tekst te kunnen zien hangen. Dank aan iedereen die zich hiervoor inzet. Economie. De ontwikkeling van het bedrijvengebied Ambachtse Zoom is nog steeds in volle gang. Over de bezetting van de nieuwe gebouwen behoeven wij ons volgens de portefeuillehouder geen zorgen te maken.

Het is prachtig dat dit gebied als voorbeeld van een circulair bedrijvenpark kan dienen en tevens voor meer werkgelegenheid in Ambacht zorgt. Zorgen zijn er bij onze fractie echter ook en wel met betrekking tot het MKB en de ZZP'ers in onze gemeente. De MKB-werkgevers zijn nu de gelden die zij in de Coronaperiode op grond van de NOWregeling van het rijk ontvingen aan het terugbetalen. Ook de Belastingdienst wil weer duiten in het zakje zien. Hebben wij in beeld hoe groot de problemen voor de genoemde groepen zijn en wat kunnen wij ze als gemeente bieden? Veiligheid. Hoe is het gesteld met de veiligheid in Ambacht? Het is maar van welke kant je het bekijkt. Inwoners die aan den lijve maar weinig onveiligheid ondervinden, zullen Ambacht qua veiligheid een hoog cijfer geven. Je zult echter maar aan het Sophiapark wonen en bijna dagelijks last hebben van overlast. Wij weten dat daartegen veel wordt gedaan, maar de maatregelingen die wij treffen hebben geen goed afschrikeffect. Voor wie de orde in het Sophiapark gaat verstoren, moet het duidelijk zijn wat de gevolgen daarvan zullen kunnen zijn. Het geven van voorbeelden van op te leggen straffen moet laten zien dat je dat beter niet kunt gaan doen. Vooral voor de betrokken bewoners hopen wij dat er een zekere rust terugkeert en wij weer over ieders woongenot zullen kunnen spreken.

In het kader van de veiligheid moet het begaan zijn van een blunder worden toegegeven en wel de realisering bij De Schoof van een fietsenstalling waarin elektrische fietsen en scootmobielen aan de laadpaal kunnen worden gezet. Dat daarvan geen gebruik wordt gemaakt, leidt alom tot ergernis, want voor het vervallen zijn van een aantal parkeerplaatsen is er geen fiets of scootmobiel teruggekomen. De winkeliers van De Schoof zijn er dan ook niet blij mee. Kortom: er worden daar geen fietsen of scootmobielen gestald, maar wel moet er stroom worden geleverd en daarvoor moet de gemeente straks ook nog gaan betalen. De fractie van de PvdA vraagt nu naar de stand van zaken in de heroverweging van wat er is gerealiseerd, want die moet er toch zijn? Regio Drechtsteden. Is er op diverse niveaus nog wel sprake van samenwerking tussen de gemeenten in de regio? Het woningbouwtraject Spoorzone is voor Zwijndrecht en Dordrecht van belang en het is daarom vreemd dat die twee elkaar niet weten te vinden over het al dan niet autoluw/autovrij maken van de brug tussen de twee gemeenten. Het blijft superbelangrijk om door samenwerking de zelfstandigheid van een gemeente te waarborgen. De Smart Delta-bijeenkomsten worden nog goed bezocht. De eerste regiodeal was een groot succes en wij kijken thans uit naar de tweede.

Laten wij ook duidelijk communiceren wat voor Hendrik-Ido-Ambacht de meerwaarde van de samenwerkingsverbanden in de regio is. Anderzijds moeten wij ons echter niet rijk rekenen bij het maken van afspraken over het wonen in de regio.

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

24

De gewichtige Ambachtse inbreng in de regio gaat veranderen. Met het vertrek van burgemeester Heijkoop en wethouder Flach verliest niet alleen Ambacht, maar ook de regio twee steunpilaren. Wij hopen dat wij het aanzien van Ambacht in de regio door middel van een 'gewichtige' vertegenwoordiging zullen kunnen handhaven. Lokale bestuurscultuur. Mooier konden wij het niet maken: er wordt nog steeds gesproken en geschreven over de uitdrukking 'iets niet in beton gieten', en dat is prachtig, want het was de bedoeling om iets wat al te lang vastzat los te maken. Het is fijn om te zien dat alle partijen en politieke groeperingen hiermee iets kunnen aanvangen – Keulen en Aken zijn niet op één dag gebouwd –, en daarbij hebben wij hoge verwachtingen van de nieuwe burgemeester. Afsluitend en terugkomend op de begroting: die ziet er prima uit. Wij zijn een relatief rijke gemeente en de risico's bevinden zich ruim binnen de perken. De reserves zijn in beeld, reserves die wat ons betreft ruimte bieden voor het nemen van initiatieven. Voorzitter, wij danken u voor uw jarenlange voorzitterschap van deze raad. U gaat genieten van een welverdiend pensioen. Wij danken voorts alle ambtenaren en de griffie voor hun inzet. Speciaal wil ik ook de leden van de plaatselijke PvdA-fractie bedanken voor de inzet die zij gedurende het gehele jaar hebben betoond.

Wij zijn tot onze vreugde ook nog steeds koploper als het gaat om het aantal leden dat commissie- en raadsvergaderingen bijwoont. De PvdA-fractie wenst het college veel succes en wijsheid toe bij het verder besturen van ons mooie 't Ambacht. Mevrouw Gommans-Dane: Mijnheer de voorzitter. Ik ben blij dat ik nog aan het woord kom, want de eerste spreker besprak vier punten en de volgende drie, waarna ik dacht alleen nog met een slotwoord te kunnen komen, maar het is gelukkig toch anders gelopen. Wij leven in een periode waarin er in de wereld sprake is van veel onrust en onzekerheden. Het virus Covid 19 is redelijk onder controle gebracht, maar nu zijn er op veel plaatsen in de wereld spanningen en zelfs oorlogen. Laten wij hopen dat de vrede op korte termijn terugkeert en er niet meer in zulke grote aantallen slachtoffers zullen vallen als dit de laatste tijd is gebeurd. Ook in Hendrik-Ido-Ambacht is het onrustig, maar om andere redenen. Zoals wij allemaal weten – velen hebben dit al opgemerkt – , is onze wethouder van financiën naar Den Haag vertrokken om lid van de Tweede Kamer te worden, en daarbij wensen wij hem veel geluk en succes. Voorts zal onze burgemeester op 14 november afscheid nemen; deze vergadering is dus zijn voorlaatste.

Dit is enerzijds jammer, maar wij gunnen het hem dat hij straks in zijn vrije tijd van een heleboel dingen zal kunnen gaan genieten; vrijdagavond komen wij hierop nog wel terug. Na een intensieve periode van gesprekken en vergaderingen heeft de vertrouwenscommissie uit de raad als nìeuwe burgemeester de hier aanwezige heer Van der Giessen voorgedragen; hij zal op 23 november door de commissaris van de Koning worden beëdigd. Van de heer Van der Giessen verwachten wij dat hij het goede in Hendrik-Ido-Ambacht zal voortzetten; daarin hebben wij ook het volste vertrouwen. Bij al deze veranderingen gaan de gewone werkzaamheden door. Wij zien wel eens bij een verbouwing van een winkel een plakkaat met: "Ondanks de verbouwing gaat de verkoop gewoon door." Dat is ook hier het geval; wij gaan door met ons werk en proberen alles zo goed mogelijk te laten verlopen. Daarom zijn wij blij dat de plannen van het college dusdanig zijn opgesteld dat de begroting voor 2024 nog een klein overschot vertoont. Dat is een mooi uitgangspunt, zeker in een tijd waarin iets financieel soms anders kan uitpakken dan was gepland. Dat alle plannen goed zijn gedekt, geeft een heel goed gevoel. Het voorzieningenniveau van Ambacht is ook goed; wij zijn hiermee als inwoners verwend. Programma 1, Sociaal, welzijn en educatie.

D66 kan het voorstel om in het Sportpark Schildman – een parel in de gemeente – een aantal veranderingen aan te brengen steunen. Wel wensen wij dat er ook zal worden bekeken of daar padelbanen zijn aan te leggen. De padelsport is in 1969 ontstaan en is dus geen nieuwe bevlieging; er bestaat zelfs een wereldkampioenschap in. De voor deze sport benodigde banen nemen minder ruimte in beslag dan de banen voor het klassieke tennis. Op grond van de nieuwe sportvisie zullen inwoners van alle leeftijden aan het beoefenen van de padelsport kunnen gaan deelnemen.

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

25

D66 is verheugd over de aandacht die er bestaat voor het toenemende probleem van dementie, een aandoening die veel verschillende vormen heeft en zeker niet bij alleen oudere mensen voorkomt. In de voorlichting hierover zal dit aan de orde moeten komen. Ook de aandacht voor het in eenzaamheid moeten leven is van belang. Wij zouden dan ook graag zien dat in de zomermaanden in het Burg. Baxpark een soort van ochtendgymnastiek zou worden georganiseerd. Hiervan hebben wij elders al heel mooie resultaten gezien; voor de deelnemers zijn er geen financiële consequenties. De organisatie Hi5AmbachtAmbacht, die al heel veel voor jong en oud doet – wij zijn daar blij mee –, zou zoiets kunnen regelen. Cascade. Cascade is een ontmoetingsplek in ons dorp waarop wij trots kunnen zijn. Er komen daar al heel veel bezoekers, maar hun aantallen willen wij nog vergroot zien worden, reden waarom er een forse verbouwing zal gaan plaatsvinden, zodat Cascade nog meer een multifunctionele ontmoetingsplaats zal kunnen worden. Wat het Baxhuis betreft moet ik zeggen dat wij de functie daarvan eigenlijk niet meer weten. Het zou mooi zijn als jongeren in de leeftijdsgroep van 14 tot misschien wel 24 jaar zich daar vooral in het weekend in de avonduren zouden kunnen amuseren. Wij hopen dan ook dat de functie van een jongerenontmoetingscentrum terugkomt. Vrijwilligers.

Zonder vrijwilligers en mantelzorgers zou de samenleving er heel anders uitzien, ook in Ambacht. Veel inwoners die hulp nodig hebben, zijn blij met de steun van de vrijwilligers. Vrijdag a.s. is de traditionele dag waarop de vrijwilligers in de bloemen worden gezet, iets waarmee zij altijd heel blij zijn. Ik heb nu een aantal punten op sociaal gebied naar voren gebracht, maar er zijn nog veel meer onderwerpen die de aandacht verdienen. Ambacht kan dan ook trots zijn op de sociale activiteiten en welzijnsactiviteiten die door en voor Ambachters worden verricht. Programma 2, Ruimtelijke ordening. Economie. D66 ziet dat de Ambachtse ondernemers en zeker die in de detailhandel het niet gemakkelijk hebben. De aanhoudende inflatie en stijgende inkoopkosten maken het er voor hen niet gemakkelijker op. D66 adviseert het college om in 2024 bij het actualiseren van het Actieplan lokale economie nadrukkelijk te bekijken of er tot een vorm van lastenverlichting zal kunnen worden gekomen. Wij denken daarbij aan het enigszins verlagen van het tarief van de onroerendezaakbelasting voor bedrijfspanden. Wonen. D66 is van mening dat wij niet alleen landelijk, maar ook lokaal nog een grote woningbouwopdracht hebben, dit ondanks het feit dat De Volgerlanden nu bijna is volgebouwd en niemand wil dat er voor woningbouw groen moet verdwijnen.

Er bestaat namelijk een grote vraag naar nieuwe en ook betaalbare huurwoningen. Bij de bouw daarvan moet de focus vooral gericht zijn op speciale doelgroepen, namelijk eenpersoonshuishoudens, ouderen en jongeren; het moet, kortom, gaan om sociale woningbouw. De bewoners van de nieuwe woningen kunnen vanaf nu niet meer gebruik maken van een aansluiting op aardgas, maar zullen voor andere technieken moeten kiezen, zodat het echt woningen worden welke in 2024 passen. Onze buurgemeente Zwijndrecht heeft besloten langs de Noordoevers hoog te gaan bouwen. Dit kwam voor Hendrik-Ido-Ambacht als een verrassing, maar toch menen wij dat het mooi zou zijn als wij ons daarbij zouden aansluiten door aan de Zwijndrechtse kant hoog te beginnen en door middel van terrasvormig bouwen af te zakken naar onze maximaal 6 woonlagen, waarna er in de breedte kan worden gebouwd. Zo kunnen er woningen komen voor jongeren en ouderen, dus sociale woningbouw. Zij verkrijgen zo een mooie plek om te wonen. Wij dienen voorts samen met de woningcorporaties te bekijken hoe hun bestand kan worden verduurzaamd dan wel vernieuwd of zelfs verdicht. De inzet daarbij moet zijn dat er voor iedere portemonnee een woning moet kunnen bestaan. Wij praten er nu wel gemakkelijk over, maar niet iedereen heeft de financiën die voor het moderniseren van een woning nodig zijn.

Wij ondersteunen het initiatief om de mogelijkheid van het realiseren van flexwoningen te gaan onderzoeken. In Ambacht gaan wij niet in het groen bouwen, zoals ik al eerder zei.

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

26

D66 is voorstandster van het aanbieden van een starterslening aan jongeren die een woning willen kopen. Ik meen dat deze mogelijkheid ook al eens eerder is geopend, maar dat er toen niet veel interesse voor bestond. De tijden zijn echter veranderd. Wij weten dat in buurgemeenten als Alblasserdam, Papendrecht en Zwijndrecht momenteel met succes startersleningen worden aangeboden en wij zouden dit dan ook van die gemeenten kunnen overnemen. Programma 3, Buitenruimte. D66 steunt de verdere vergroening van de buitenruimte. Het is verder de nadrukkelijke wens van onze fractie dat het openbaar vervoer, de fietser en de voetganger voorrang krijgen op straten, pleinen en rotondes en in het park. Gemotoriseerde voertuigen komen achteraan. Wij zien tevens graag meer 30 km/u-zones aangelegd. Ook rekent D66 er op dat in het komende jaar een aantal straten in Ambacht zal worden ingericht volgens het 'De auto is te gast'-principe. In veel andere plaatsen is dit een succes gebleken; wie zo'n straat inrijdt, weet meteen dat daar geen gas mag worden gegeven. Programma 4, Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen. Dienstverlening. D66 stelt vast dat de dienstverlening aan inwoners en bedrijven op orde is. Er komen daarover weinig klachten; de waardering daarvoor is dus ruim voldoende. Er bestaat een persoonlijk aanspreekpunt voor de bedrijven.

Natuurlijk kan het altijd beter, en het is voor een zichzelf respecterende en betrouwbare gemeente als Hendrik-Ido-Ambacht vanzelfsprekend dat zij ook rekening houdt met wat een externe rekenkamercommissie adviseert. Wat vindt u trouwens van het aanstellen van een ombudsman in onze gemeente? Dit hebben wij indertijd al eens gevraagd en daarop kwam toen geen positieve reactie, maar de aanhouder wint; misschien kunnen wij dit nu daadwerkelijk gaan proberen. Bestuur en middelen. D66 ziet het bestuur van onze gemeente als een open en communicatieve instantie. Laten wij wel wezen: het bestuur staat ten dienste van de inwoners. Deze simpele en logische constatering moeten wij bij het ontwikkelen van plannen niet vergeten. Wij dienen de inwoners daarbij te betrekken, iets wat nog niet altijd optimaal gebeurt. Misschien gaat dit beter verlopen als de wet op de inspraak er eindelijk doorkomt. Het zou goed zijn als wij er nu al een beetje aan gewend zouden raken. De raad en het college zijn immers gevormd door de inwoners, dit mede dankzij het feit dat wij in een open democratie leven. De formulering van belangrijke voorstellen, vermeld in onder meer het collegeprogramma, zou in nauw overleg met de raad en zeker ook de inwoners moeten geschieden. Tegenwoordig zijn er genoeg middelen beschikbaar die ons in staat stellen om in een open structuur te werken.

Neem bijvoorbeeld de site van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. Op dit moment is zij voor het grootste gedeelte een informatieve site, maar je kunt haar ook gebruiken voor onder meer het houden van enquêtes of referenda. Het gemeentehuis is in de normale openingstijden voor iedereen toegankelijk. Inwoners dienen bij telefonisch contact met de gemeente goed en professioneel te worden geholpen. In het gemeentehuis moeten ook alle noodzakelijke voorzieningen aanwezig zijn, dus niet verspreid over diverse gebouwen, want dat is voor de inwoners onhandig. D66 onderschrijft de stelling dat de lokale voorzieningen kostendekkend moeten zijn. Dit geldt bijvoorbeeld voor het ophalen van afval en het onderhoud van de riolering. Aan het realiseren van ambitieuze plannen dient een goed onderzoek naar de financieringsmogelijkheden vooraf te gaan. Natuurlijk blijft Hendrik-Ido-Ambacht een zelfstandige gemeente, maar dat neemt niet weg dat wij in een aantal zaken nauw met omringende gemeenten moeten samenwerken. Een tweetal actuele zaken verdient hierbij de aandacht: er komt een plan van aanpak van de ondermijnende criminaliteit en er komt een plan voor het vergroten van de samenwerking op ruimtelijk en economisch gebied in Drechtstedenverband. Dit wordt geregeld in de Groeiagenda, die wordt geconcretiseerd in het Uitvoeringsprogramma 2024.

Wij menen dat iedereen hiervan op de hoogte zal moeten zijn. Op het gebied van openbare orde en veiligheid is een aantal wensen van D66 in de afgelopen periode gerealiseerd. Omdat er een optimale inzet van de politie noodzakelijk was geweest, wilden wij voor onze gemeente meer politie- en BOA-capaciteit, capaciteit die direct inzetbaar zou zijn als zich proble-

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

27

men zouden voordoen. Daarvoor zouden wij niet eerst toestemming van andere gemeente moeten gaan vragen. Afsluitend. Na iedereen die zich voor onze gemeente heeft ingezet te hebben bedankt, wil ik nog een onderwerp noemen waaraan wij niet voorbij kunnen gaan. U kunt wel raden welk onderwerp dat is: na gedurende een periode van zes jaar herhaaldelijk te hebben gevraagd of het binnenbad van het zwembad op zondag een aantal uren geopend zou kunnen zijn, werden tot onze vreugde op zondag 3 september 2023 de deuren van het binnenbad inderdaad geopend. Veel volwassenen beleven alleen of met hun kinderen veel plezier aan deze openstelling en u zult begrijpen dat D66 – maar ook veel anderen – hiermee heel blij is. Er zijn echter altijd volwassenen en kinderen die zich in het water niet veilig voelen en vandaar dat wij nu komen met een klein kadootje-met-een-dubbele-bodem. Iedereen weet dat men hiermee niet in het zwembad zal kunnen verdrinken, niet letterlijk en niet figuurlijk. (Spreekster overhandigt aan alle raads- en collegeleden zwembandjes.) De voorzitter: Na deze concrete ondersteuning van het gemeentelijk veiligheidsbeleid geef ik nu het woord aan de laatste spreker uit de raad, de heer Scheurwater namens de fractie van EVA. De heer Scheurwater: Mijnheer de voorzitter.

In het algemeen zijn de woonlasten voor het komende jaar geïndexeerd met het door het CPB berekende inflatiepercentage van 8. De hoogte van de onroerendzaakbelasting zal in december aanstaande definitief worden vastgesteld en wel wanneer de stijging of daling van de WOZ-waarden bekend is; deze zal namelijk tot een aanpassing van het tarief leiden. Aangezien er voor de burgers sprake is van een behoorlijke lastenverhoging wordt deze verhoging in 2024 gecompenseerd met een bedrag van € 76 per huishouden. De fractie van EVA kan dit ondersteunen. Wel hebben wij problemen met de verhoging van de rioolbelasting met 8 % terwijl de voorziening voor de riolering van € 7,3 miljoen oploopt naar € 9, 2 miljoen in 2027; zie bladz. 130 van de begroting. Daarnaast is er voor de riolering nog een bestemmingsreserve van € 1 miljoen. De fractie van EVA verzoekt u om hierover in relatie tot de lastenverhoging met 8 % enige uitleg te geven. De onveilige kruising Antoniuslaan – Avelingen. De fractie van EVA heeft onlangs gevraagd om snel maatregelen te treffen ter verbetering van de onveilige situatie op deze kruising. In de loop van de tijd is het op die kruising veel drukker geworden; denk hierbij aan de nabijheid van de skatebaan, de hondenuitlaat, de evenementen in het Burg. Baxpark, de winkels aan het Louwersplein en, niet in de laatste plaats, aan daar overstekende kinderen.

Onze fractie is van mening dat hier minstens een interactieve oversteekplaats dient te komen. Dit kan snel gebeuren, maar de fysieke maatregelen die erop gericht zijn om de verkeerssnelheid op deze kruising te verlagen zullen pas op termijn kunnen worden genomen, zoals u in het mobiliteitsplan hebt toegelicht. Onze vraag is nu hoe lang deze kruising nog onveilig zal zijn. Inzameling van afval. In de vorige raadsvergadering is hierover een besluit genomen. De toen vastgestelde tarieven hebben wij onderschreven, maar met de wijze van inzameling van het PBD-afval heeft de fractie van EVA niet ingestemd. Dat afval zou namelijk voor náscheiding kunnen worden ingezameld, waardoor er niet gedurende de gehele week vele gele zakken aan de lantaarnpalen in de gemeente zouden komen te hangen. Dit was nog vandaag aan de Soeteliefskamp waar te nemen, dus twee dagen na de dag van inzameling. Dit zeg ik overigens niet als een verwijt aan de wethouder; hij zal het ermee eens zijn dat wij hiertegen in de toekomst iets zullen moeten gaan doen. Onze fractie verzoekt u dan ook om, indien er in deze situatie geen verbetering komt, in de loop van het volgend jaar met een evaluatie van de huidige methode van inzameling van dit afval te komen en daarbij aan te geven wat de inzameling zou kosten als er voor náscheiding zou worden gekozen.

Naar onze mening zullen de kosten niet zoveel van elkaar verschillen. Monumentale panden. In onze gemeente zijn er diverse monumentale panden, gemeentelijke monumenten en rijksmonumenten. Op de gevels van een aantal van deze monumentale panden zijn zogenoemde ANWB-bordjes met

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

28

informatie betreffende zo'n pand bevestigd. Kunnen zulke bordjes óók worden bevestigd aan de gevels van de aan de panden waarop deze nu nog ontbreken? Vrijmarkt op Koningsdag. Het vorig jaar is er een kinderkleedjesmarkt gehouden, een zogenoemde vrijmarkt waarop kinderen hun meegebrachte waar konden verkopen. Wanneer hun ouders geen lid waren van de Oranjevereniging dienden kinderen voor deelname daaraan € 12,50 te betalen. Er zijn in de gemeente kinderen die hieraan vanwege stille armoede niet kunnen deelnemen. Kunt u uw invloed aanwenden om te bereiken dat de volgende keer zulke teleurstellingen zullen worden voorkomen, bijvoorbeeld door een desbetreffende voorwaarde aan de subsidie voor de Oranjevereniging te verbinden? Anders zal er voor de bedoelde kinderen wederom geen sprake kunnen zijn van deelname aan de vrijmarkt. Eenzaamheid. In de begroting schrijft u dat er onder zowel jongeren als ouderen eenzaamheid voorkomt en dat dit een grote invloed heeft op het welzijn en het welbevinden van onze inwoners. Dit is één van de thema's in de nota Publieke Gezondheid die u beoogt eind 2023 aan de raad voor te leggen. In 2024 blijft u hieraan aandacht geven door het stimuleren van ontmoetingen, het verkrijgen van duurzame contacten en het versterken van sociale netwerken. Hoe gaat u die stimulering ten aanzien van jongeren aanpakken? Groenbeleidsplan.

Op de ranglijst van gemeenten die het aantal bomen per inwoner aangeeft, staat onze gemeente vermeld als een gemeente met zes bomen per inwoner. Voor de hoeveelheid groen per woning geldt het criterium van 75 m2 per woning. Wordt hiermee in het nieuwe groenbeleidsplan rekening gehouden? Aanleg van invalidenparkeerplaatsen. In de voorliggende begroting mist onze fractie plannen voor de aanleg van invalidenparkeerplaatsen nabij de ingang van De Schoof ter hoogte van de locatie Action en voor een aanpassing van de invalidenparkeerplaatsen op het grote parkeerterrein. Omdat op dat parkeerterrein op woensdag de weekmarkt wordt gehouden, zijn er dan geen invalidenparkeerplaatsen beschikbaar. Wij vragen hiervoor graag uw aandacht; in het verleden hebben wij al diverse malen op deze situatie gewezen. Collectie Familie Spoor. Volgens een aankondiging in de kadernota bereidt u een onderzoek voor naar de herbestemming van het deel van de collectie Fam. Spoor dat niet bij het Historisch Genootschap is ondergebracht. Hoe staat het hiermee? Wij gaan er vanuit dat voorwerpen uit het verleden een permanente plaats in onze samenleving verdienen. Snackcounter aan de Weteringsingel. Hoe staat het met de amovering dan wel verplaatsing van de snackcounter aan de Weteringsingel en met de schadeloosstelling van de eigenaar? Er zouden daarover gesprekken gaan plaatsvinden.

Die verplaatsing is nodig geworden in verband met de realisering van nieuwbouw voor De Meander. Last but not least de hondenbelasting. In het verleden heeft onze fractie een amendement ingediend dat ten doel dat er niet méér belasting aan hondeneigenaren zou worden opgelegd dan overeenkwam met de reële kosten van het houden van een hond, kosten die structureel op ongeveer € 50 tot € 70 konden en kunnen worden gesteld. In de voorliggende begroting wordt nu echter een belastingbedrag van € 145 per hond opgevoerd. In onze buurgemeenten Zwijndrecht en Ridderkerk is deze belasting al afgeschaft, en volgens de berichten zal ook Dordrecht daartoe met ingang van 2024 overgaan. In Papendrecht is de hondenbelasting in 2017 afgeschaft. Zo zijn onze inwoners met een hond in een financieel nadeliger positie komen te verkeren dan de inwoners met een hond in de genoemde gemeenten in onze regio. Hierbij valt te zeggen dat samenwerken in de regio uitstekend is, maar niet als het ons geld kost. In het verleden hebt u gezegd dat deze coalitie voornemens was de hondenbelasting te handhaven; ik kan mij dat nog woordelijk herinneren.