raad 6 en 9 november 2023 begrotingsbehandeling

GEMEENTE HENDRIK-IDO-AMBACHT Notulen van de openbare vergadering van de raad der gemeente Hendrik-Ido-Ambacht op maandag 6 en donderdag 9 november 2023 in het gemeentehuis, telkens aanvangende om 19.00 uur. Voorzitter: de heer J. Heijkoop, waarnemend burgemeester. Aanwezig zijn de leden: de heren ing. P. Boudewijn en O. Doevendans, mevrouw J.E. Dorst-Langerak, de heren F.G.A.M. van den Elsen BC en B.P. van Ginkel, mevrouw M.C.G. Gommans-Dane, de heren M. de Groot en E. van Hartingsveldt, mevrouw drs. W.P. van der Hee-Pasterkamp, de heren E. Karso, drs. K. van der Laan MEd, H.H.F. van der Lei, P. Libregts, A. Mol, M. Nugteren BPM, drs. A. Ouwerkerk, L.P. Platschorre, mr. A. Scheurwater en ir. C.W. Timmers, mevrouw mr. K.E.A.M. Verlijsdonk en de heren drs. D. van den Wollenberg en E. van der Wulp Bhrm. Afwezig met kennisgeving is mevrouw M.N.P. Vogelaar-Korpershoek wegens ziekte. Tevens aanwezig zijn de heren drs. S. van Die en drs. R.J. Lafleur en mevrouw J. Oelfke-ten Seldam, wethouders. Griffier: de heer J.A.J. van Popta MSC, plv. griffier, die wordt bijgestaan door mevrouw E.J.A. den Engelse, commissiegriffier. * Agenda: 1. 2. 2.1 3.1 3.2 3.3. 3.4. 4. 4a. 4b.

Opening. .......................................................................................................................................................................... 2 Vaststelling van de agenda. ........................................................................................................................................... 2 Benoeming en beëdiging van nieuwe wethouder. (Afgevoerd.) Spreekrecht burgers. ....................................................................................................................................................... 3 Vragenhalfuurtje raadsleden. ........................................................................................................................................ 3 Notulen van de raadsvergadering van 2 oktober 2023. ............................................................................................ 3 Lijst van ingekomen stukken en mededelingen. ........................................................................................................ 3 Voorstel tot vaststelling van de Programmabegroting 2024– 2027. ..................................................................... 3 Algemene en financiële beschouwingen van de fracties in eerste termijn. ........................................................... 3 Antwoord van het college in eerste termijn.

............................................................................................................ 29

Schorsing tot donderdag 9 november 2023 om 19.00 uur. 4c. Algemene en financiële beschouwingen van de fracties in tweede termijn. ........................................................ 40 4d. Antwoord van het college in tweede termijn. .......................................................................................................... 62 5. Besluitvorming over het voorstel tot vaststelling van de Programmabegroting 2024 – 2027 en tot kennisneming van de meerjarenbegroting 2024 – 2027. ................................................................................................... 70 6. Voorstel tot vaststelling van het subsidieplafond 2024, tot voorlopige vaststelling van het subsidieplafond 2025 en tot kennisneming van het uitvoeringprogramma. .................................................................................... 71 7. Voorstellen Algemeen Bestuurlijke Aangelegenheden – Financiën. Er zijn geen voorstellen. 8. Voorstellen Welzijn, Onderwijs en Sociale Zaken. 8.1 Wensen en bedenkingen inzake deelname van de GR Sociaal in Fris Facilitair BV. .................................. 71 9. Voorstellen Ruimtelijke Zaken – De Volgerlanden. 9.1 Nieuwbouw IKC De Klimboom. ....................................................................................................................... 71 9.2 Vaststelling Parapluplan Flitsbezorging Hendrik-Ido-Ambacht.

................................................................... 71 (Tijdens de vergadering wordt aan de agenda toegevoegd:)

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

2

9.3 Motie-vreemd-aan-de-orde-van-de-dag. ............................................................................................................. 71 10. Comptabiliteitsbesluit. ................................................................................................................................................. 74 11. Sluiting. ........................................................................................................................................................................... 75

1. Opening.

*

De voorzitter richt een hartelijk welkom tot de leden van de raad en het college, de gasten en degenen die deze begrotingsbehandeling – de laatste in zijn ambtsperiode – thuis via de gemeentelijke website of Atos volgen. Hij opent de vergadering met het uitspreken van het ambtsgebed. Afwezig is de notulist, de heer Drexhage, die er om gezondheidsredenen voor heeft gekozen de vergaderingen thuis te volgen en zo de verslagen te vervaardigen. Eveneens wegens gezondheidsproblemen is mevrouw Vogelaar-Korpershoek afwezig, terwijl ook de griffier zich afgemeld heeft. Er is het bericht ontvangen dat oud-wethouder mevrouw Toet Kampers-Beens is overleden. Daarop is door de griffier als volgt schriftelijk gereageerd: "Ons bereikte het droevige bericht dat uw moeder, Toet Kampers-Beens, op 1 oktober jl. is overleden op een zeer respectabele leeftijd. Hierbij wil ik u namens de raad en het college de condoleances overbrengen. Ik heb begrepen dat uw moeder actief is geweest in de gemeenteraad van Hendrik-Ido-Ambacht als raadslid, wethouder en locoburgemeester. Daarom willen wij haar a.s. maandag tijdens de begrotingsraad met een moment stilte eren. Deze raadsvergadering begint om 19 uur." Mevrouw Kampers-Beens, die mede aan de wieg heeft gestaan van vele ontwikkelingen in deze gemeente, is in Den Bosch op de leeftijd van 98 jaar overleden.

Alle aanwezigen wordt verzocht haar thans te eren door haar staande te gedenken. (Aldus geschiedt.) De voorzitter vermeldt nog dat de familie Kampers had laten weten het zeer op prijs te zullen stellen dat er op deze wijze aandacht aan het overlijden van mevrouw Kampers-Beens zou worden besteed. 2. Vaststelling van de agenda. De voorzitter merkt op dat op de oorspronkelijke agenda als punt 2.1 de benoeming en beëdiging van een nieuwe wethouder vermeld stond. De vorige week heeft het seniorenconvent na overleg besloten om de behandeling van dit agendapunt uit te stellen. Dit plaatste hem voor het dilemma of hij dit punt op deze agenda zou laten staan en de raad tijdens deze vergadering zou voorstellen het van de agenda af te voeren, of dat hij daartoe zelf zou overgaan, handelend in de geest van wat er in het seniorenconvent was besloten. Hij heeft voor het laatste gekozen, omdat hij het pijnlijk zou vinden als naar hier gekomen familieleden en kennissen van de beoogde nieuwe wethouder, de heer Fierens, pas vanavond te horen zouden krijgen dat de benoeming en de beëdiging waren uitgesteld. Volgens het reglement van orde had de raad echter zelf tot dit uitstel moeten besluiten. Nu spreker daarop heeft geanticipeerd, vraagt hij de raad thans formeel of hiermee kan worden ingestemd. De gevraagde instemming wordt gegeven.

Mevrouw Verlijsdonk geeft te kennen dat zij graag aan de agenda toegevoegd wil zien dat zij voornemens is een motie in te dienen welke vreemd is aan de orde van de dag. De voorzitter denkt dat het het beste is om mevrouw Verlijsdonk na agendapunt 9 en voor agendapunt 10 in de gelegenheid te stellen de motie in te dienen.

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

3

Aldus wordt besloten. De agenda wordt hierop met inachtneming van deze toevoeging conform vastgesteld. 3. Spreekrecht burgers. Voor gebruikmaking van het spreekrecht burgers zijn geen aanmeldingen ontvangen. 3.2 Vragenhalfuurtje raadsleden. Hiervan wordt geen gebruik gemaakt. 3.3. Notulen van de raadsvergadering van 2 oktober 2023. De voorzitter wijst erop dat in de op 2 oktober jl. onder agendapunt 8.4 vastgestelde Verordening maatschappelijke ondersteuning Hendrik-Ido-Ambacht 2023 de datum van inwerkingtreding van 1 oktober 2023 met terugwerkende kracht moet worden gewijzigd in 1 januari 2024. Het blijkt hem dat de raad met deze technische wijziging kan instemmen. )1 Deze notulen worden vervolgens conform vastgesteld. 3.4. Lijst van ingekomen stukken en mededelingen. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform de door het college met betrekking tot de ingekomen stukken gedane voorstellen besloten. 4. Voorstel tot vaststelling van de Programmabegroting 2024 – 2027. 4a. Algemene en financiële beschouwingen van de fracties in eerste termijn. De voorzitter: Dames en heren. Het is u allen bekend dat de volgorde waarin deze beschouwingen worden gehouden altijd gerelateerd is aan de omvang van de fracties, waarbij er wordt begonnen met de grootste fractie. In de tweede termijn op donderdagavond zal de volgorde net andersom zijn.

Voorts is het een goede gewoonte om tijdens het uitspreken van de algemene beschouwingen terughoudend te zijn met het plaatsen van interrupties; dit is dus niet verbóden. Na de beëindiging van de eerste ronde van de algemene beschouwingen zal ik de fracties gedurende korte tijd de gelegenheid geven om elkaar desgewenst te bevragen. Daarna zal het college overgaan tot de beantwoording van de beschouwingen. De plaatsvervangend griffier heeft thans aan degenen die het woord gaan voeren een technisch verzoek te doen. De griffier: Aan degenen die van het spreekgestoelte gebruik gaan maken, wil ik vragen om, als zij daar gaan staan, eerst heel even naar mijn collega's van de griffie te kijken, zodat zij ervoor kunnen zorgen dat de juiste naam op het beeldscherm verschijnt. Tevens verzoek ik de sprekers om na hun woordvoering het knopje op 'uit' te zetten. De voorzitter: Ik wil nog van de gelegenheid gebruik maken om Joris van Popta, de plaatsvervangend griffier, bijzonder welkom te heten. Hij heeft zich vandaag op deze vergadering voorbereid en ik heb er alle vertrouwen in dat het goed zal gaan. Het eerst is nu het woord aan de heer Platschorre als fractievoorzitter van de SGP/ChristenUnie. 1

Zie ook pag. 40.

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

4

De heer Platschorre: Mijnheer de voorzitter. Deze algemene beschouwingen zijn heel bijzonder, want zoals u al zei, is dit de laatste begrotingsbehandeling voor u als onze burgemeester en voorzitter. Uiteraard hoop ik dat u dit soort vergaderingen nog vaak zult kunnen bijwonen, maar ik kan mij ook voorstellen dat u zich liever met uw schapen of zoiets zult gaan bezighouden. Onze algemene beschouwing van het vorig jaar begonnen wij met de beschrijving van enkele crisissen die zich toen voordeden. Een aantal daarvan hebben nu een minder grote impact, maar nog steeds is er oorlog in Oekraïne, en daar komen nu de verschrikkelijke gebeurtenissen in Israël en Gaza nog bij. Ook zijn er zorgen over de klimaatveranderingen en de uitstoot van stikstof. De inflatie lijkt enigszins te zijn beteugeld, maar is zeker nog merkbaar in onze portemonnee. Tevens vinden wij het zorgelijk dat de ondermijnende criminaliteit en het aantal bedreigingen van leden van het openbaar bestuur toenemen. Het is dan ook een zegen dat het college er ondanks al die zorgen in is geslaagd om de raad een sluitende begroting te presenteren, niet alleen voor het komend jaar, maar ook voor de jaren daarop. Wij mogen dankbaar zijn dat wij in Ambacht nog in rust en redelijke welvaart mogen leven.

Ik wil nu graag vier in de begroting genoemde onderwerpen bespreken: - bestaanszekerheid, - ouderen en jongeren, - duurzaamheid en - investeringen en financiën. Bestaanszekerheid. Ook in Ambacht zijn er steeds meer inwoners die minder welvarend zijn en moeilijker rond kunnen komen. Iedereen heeft te maken met stijgende kosten, maar als het inkomen niet meestijgt, is de portemonnee sneller leeg. Tevens is het steeds moeilijker om aan een huis te komen, zeker voor starters op de woningmarkt. Armoede, stress, eenzaamheid, ongezonde levensstijl en luchtvervuiling leiden tot een toeneming van het aantal zorgvragen. Dit vraagt om een landelijke aanpak, maar wij behoeven daarop niet te wachten, want regionaal en lokaal kan er in dit kader aan preventie worden gedaan, bijvoorbeeld door het minimabeleid ruimhartig toe te passen. Voorts vinden wij het belangrijk om te proberen het bij gezinnen ontstaan van nog meer schulden te voorkomen en daarom willen wij de schuldhulpverlening nog actiever inzetten. Onlangs heeft de gemeenteraad besloten om het recycletarief in te voeren. Het goed scheiden van afvalsoorten wordt beloond door een daling van de kosten. Wij zetten ons ervoor in dat grote gezinnen en bepaalde doelgroepen, bijvoorbeeld mensen die veel medisch afval hebben, minder geld kwijt zullen zijn aan het aanleveren van afval.

Wij zijn blij dat onze inwoners in 2024 voor het tweede jaar op rij de stijging van de gemeentelijke lasten die het gevolg is van de inflatie, volledig gecompenseerd krijgen, dit mits de raad akkoord gaat met de begroting. Wij zijn tevreden over het feit dat intussen het relatieloket is geopend. Gebruikmaking van de mogelijkheid om met een professional een laagdrempelig gesprek over je relatie te voeren, kan in gezinnen veel leed voorkomen. Onze complimenten voor de betrokken portefeuillehouder, die dit onderwerp in samenwerking met professionele partijen voortvarend heeft aangepakt. Ouderen en jongeren. In de begroting wordt gesproken over de noodzaak van het hebben van aandacht en zorg voor dementie bij ouderen en over de aanpak van eenzaamheid. De toenemende vergrijzing maakt dat deze punten hoog op onze agenda moeten staan, naast de zorg voor de mantelzorgers. Dat betekent dat wij nog meer oog voor elkaar moeten hebben. Daarbij is het van groot belang dat er zowel in de sociale huursector als in de koopsector meer woningen zullen komen die geschikt zijn voor ouderen, of zij nu wel of niet een zorgvraag hebben. Niet alleen ouderen, maar ook jongeren hebben op de gebieden van zorg, vrijetijdsbesteding en woningbeleid volop aandacht nodig. De jeugdzorg blijft landelijk onderwerp van discussie. Er komt weer een Hervormingsagenda Jeugd.

Uit een promotieonderzoek blijkt dat de oplossingen die bij deze hervormingen worden voorgesteld óude oplossingen zijn. Zo blijkt de agenda voor 2023 al in 1974 te zijn uitgeprobeerd. Dat schept geen optimistisch beeld over de komende hervormingen, maar lokaal zijn wij met onze preventienota goed bezig. De eerste evaluatie daarvan gaf al een positief effect te zien.

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

5

Duurzaamheid. Wij hebben de Bijbelse opdracht om de aarde te bebouwen en te bewaren. 'Bebouwen' wil zeggen dat wij de schepping tot ons nut mogen gebruiken en 'bewaren' houdt in dat wij daarbij geen roofbouw mogen plegen, maar aan onze kinderen en kleinkinderen perspectief moeten bieden. Dat is voor de SGP-ChristenUnie hèt uitgangspunt van duurzaam beleid. Het betekent bijvoorbeeld dat het energiebeleid als uitgangspunt heeft dat wij ernaar streven om minder energie te verbruiken. Daarom juichen wij het toe als burgers hun woningen gaan verduurzamen en isoleren. Wij zijn dan ook blij met het invoeren van de duurzaamheidslening. Ook de recent opgerichte energiecoöperatie in de Antoniapolder is een mooi voorbeeld van duurzaamheid. Uiteraard zijn wij voorts trots op het duurzame bedrijventerrein aan de Ambachtsezoom. Voor het groenonderhoud is het van belang dat er in de komende jaren een goede balans gevonden wordt tussen het stimuleren van biodiversiteit en een verzorgde uitstraling van het groen in Ambacht. Dat betekent dat er goed moet worden nagedacht over de vraag waar het onderhoud van groen gericht kan zijn op biodiversiteit en waar dit absoluut niet past. Dit moet naar onze mening worden opgenomen in het nieuwe Beeldkwaliteitsplan dat in 2024 zal worden opgesteld. Daarbij is het zorgen voor goede communicatie met onze inwoners van groot belang.

Onlangs hebben wij de tarieven van de afvalstoffenheffing voor 2024 vastgesteld en daarmee ook het recycletarief. Het recyclebeleid blijkt heel wat emoties op te roepen. Zoals tegenwoordig gebruikelijk is, zijn er op dit terrein heel veel experts die hierover een mening hebben. Overigens hoor je van deze experts vaker hoe iets níet moet dan dat zij de oplossing van het probleem aanreiken, namelijk het probleem dat wij te veel restafval aanbieden. Wij hebben er vertrouwen in dat het overgrote deel van onze inwoners de afvalscheiding serieus neemt en dat wij de resultaten daarvan gaan zien. Duidelijk is al gebleken dat de aankondiging van nieuw beleid in het kader van de inzameling van plastic, metaalafval en drankkartons heeft geleid tot een forse toename van het aanbieden ervan. Onze fractie gaat ervan uit dat wij het omgekeerde bereiken bij het restafval, dus een nog verdere daling van het aantal kilo's restafval. Dat effect is namelijk al dit jaar bereikt. Financiën en investeringen. Wij zetten ons er altijd voor in om Ambacht nog beter te maken: 'Samen voor Ambacht.' Zo is er gestart met de bouw van twee scholen; zij zullen het volgend jaar in gebruik worden genomen. Cascade krijgt een fikse opknapbeurt, zodat het weer als dorpshuis kan functioneren, dus een huis waarin inwoners elkaar gemakkelijk kunnen ontmoeten.

De investering in het verkeersveiliger maken van de Laan van Welhorst krijgt onze steun. Wij zien wel graag dat u na een jaar met een evaluatie daarvan zult komen, zodat het duidelijk zal worden of de qua verkeersveiligheid beoogde effecten zullen zijn bereikt. Wij missen in deze begroting de investering in de aanleg van een tweede viaduct over de A16. Graag horen wij wat de stand van zaken op dit punt is en wat de portefeuillehouder denkt te doen om voortgang in dit dossier te verkrijgen. Het beleid van wethouder Flach – en natuurlijk van het gehele college – heeft zich vertaald in een sluitende begroting voor 2024 en ook een sluitende meerjarenbegroting. Daarbij worden de gemeentelijke lasten geïndexeerd, maar het indexatiebedrag krijgen onze inwoners volledig gecompenseerd. Ten slotte. Het houden van algemene beschouwingen is mede een moment om te beschouwen wat ons in de politiek drijft. Voor ons als fractie van de SGP-ChristenUnie is de Bijbel het uitgangspunt voor ons politiek handelen. Het christelijk geloof is waarde(n)vol en vormt voor veel mensen een moreel fundament. Wij zien de lokale, de provinciale en de landelijke overheid als een instelling van God, een overheid die zich behoort in te zetten voor de behartiging van het belang van alle burgers. Uitgangspunt daarbij is liefde. Het belangrijkste gebod is God liefhebben boven alles en de naaste als jezelf.

Liefde voor onze medemens betekent iedereen behandelen zoals je graag zelf behandeld wilt worden: met respect, geduld, vriendelijkheid, gastvrijheid en eerlijkheid. De SGP-ChristenUnie zet zich hiervoor met Gods Hulp in – al gebeurt dit ook vaak met vallen en opstaan – en daarop mag iedereen ons, ook in ons politieke werk, aanspreken.

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

6

In de afgelopen tijd is vanuit verschillende invalshoeken de zondagsrust aan de orde gesteld. De zondag is voor veel inwoners van Hendrik-Ido-Ambacht een bijzondere dag. Wij willen hier nogmaals benadrukken dat deze dag niet alleen vanwege het christelijke karakter daarvan van groot belang is, maar ook vanwege zijn belangrijke maatschappelijke en sociale waarde. Iedereen is gebaat bij een collectief rustmoment in de week. Dat is de reden waarom wij al jaren bij de vaststelling van het uitvoeringsprogramma welzijn een voorbehoud maken voor die activiteiten die de zondagsrust raken of tegen de normen van de Bijbel ingaan. De fractie van de SGP-ChristenUnie dankt allen die hebben meegewerkt aan de totstandkoming van deze begroting. Wij wensen het college, de ambtenaren en de raad voor het komende jaar bij de uitvoering van deze begroting veel wijsheid en Gods zegen toe. De heer Nugteren: Mijnheer de voorzitter. Zoals u en wij allen weten, kan onze fractievoorzitter, Marjet Vogelaar, helaas niet bij deze begrotingsbehandeling aanwezig zijn. Zij betreurt dit ten zeerste, maar wenst een ieder een prettig debat toe. Vandaag zijn wij bijeen om de begroting te bespreken.

Dit moment markeert een cruciale fase in ons bestuurlijk proces, namelijk de fase waarin wij als gekozen volksvertegenwoordigers van Hendrik-IdoAmbacht zijn samengekomen om de financiële koers van onze gemeente voor het komende jaar vast te stellen, dit met een doorkijk naar de kosten voor de komende jaren. Dit begrotingsdebat is meer dan alleen het bespreken van cijfers en de financiële planning; het is ook een gelegenheid om als gemeente onze visie en prioriteiten te bezien, te bevestigen en waar nodig te versterken. Het is tijd om te reflecteren over wat wij hebben bereikt, te kijken naar uitdagingen en naar het benutten van de kansen die voor ons liggen. Als gemeente worden wij geconfronteerd met diverse uitdagingen en kansen die onze aandacht en actie vereisen. Wij moeten niet alleen de financiële gezondheid van onze gemeente behouden, maar ook onze visie op de ontwikkeling van Hendrik-Ido-Ambacht realiseren. In deze eerste termijn van de algemene beschouwingen zullen wij aandacht besteden aan de volgende onderwerpen. Bezorgdheid over lopende conflicten. Gemeente Belangen is bezorgd over de weerslag die diverse oorlogen op onze samenleving hebben. Wij vinden het belangrijk dat lokaal de focus ligt op onpartijdigheid en op het op basis van een goede dialoog bieden van ruimte aan alle betrokken partijen.

Tevens moeten wij de polarisatie waartoe deze mondiale conflicten kunnen leiden, zien te voorkomen. Onze gedachten gaan uit naar de vele slachtoffers die in deze oorlogen te betreuren zijn. Onze gemeente zet zich ruimhartig in voor het verlenen van humanitaire hulp door mensen die door de internationale conflicten zijn gevlucht op te vangen of op een andere wijze te ondersteunen. Duurzaamheid en circulariteit. Met trots mogen wij vermelden dat Hendrik-Ido-Ambacht volgens de Vattenfall-duurzaamheidsindex de duurzaamste gemeente in de Drechtsteden is. Een compliment komt u allen toe voor het door u ingezette beleid. Wij hebben als gemeenschap belangrijke stappen gezet om een voorbeeld te worden op het gebied van duurzaam wonen, leven en werken; denk hierbij aan de realisering van het circulaire bedrijventerrein. Deze prestaties weerspiegelen niet alleen onze toewijding aan het streven naar een betere toekomst, maar ook onze inzet voor de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. Als de duurzaamste gemeente in de Drechtsteden tonen wij anderen de weg naar het bereiken van een groenere en schonere toekomst voor ons allemaal. In Ambacht is het hoogste aantal zonnepanelen per huishouden geïnstalleerd. Dit is niet alleen een financieel voordeel voor onze inwoners, maar ook een daad van zorg voor het milieu.

Gemeente Belangen is duidelijk over hoe zij de energietransitie ziet: deze moet voor iedereen haalbaar en betaalbaar zijn. Verontrustend achten wij het dan ook dat energieleveranciers de kosten voor het aan hen terugleveren van energie op de consumenten gaan verhalen. Eén van hen zei – ik citeer –: "Dat is volgens het bedrijf nodig om de kosten te beheersen die de afgelopen jaren fors zijn gestegen. Doordat er steeds meer zonnepanelen bij komen, kost het meer tijd en geld om de teruggeleverde stroom te verwerken en het overbelaste stroomnet in balans te houden." Het overbelast zijn van het stroomnet is al heel lang bekend en dit kan dus geen reden zijn om de kosten die het door inwoners terugleveren van stroom met zich brengt – inwoners die nota

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

7

bene met het oog op de energietransitie zonnepanelen hebben aangeschaft – aan hen door te berekenen. Wij vragen de portefeuillehouder daarom dit probleem in de Energieregio Drechtsteden – en misschien ook wel bij de landelijke overheid – te agenderen en daar de vraag aan de orde te stellen hoe wij kunnen tegengaan dat inwoners die in zonnepanelen hebben geïnvesteerd verantwoordelijk worden gehouden voor de vanwege het overbelast zijn van het stroomnet gestegen zijn van de terugleverkosten. Wij zien uit naar de reactie van de portefeuillehouder hierop en naar de oplossing die hij eventueel voor dit probleem ziet. Wij zetten ons in voor groene ruimtes, een gezonde leefomgeving en het bevorderen van de biodiversiteit. Te zien is dat huishoudens mooie resultaten behalen op het gebied van energiebesparende maatregelen, dit mede door het opvolgen van de adviezen van de toegankelijke energiecoaches en de Energiehulp. Graag noemen wij voorts het succes van het recycletarief. Hoewel het officieel per 1 januari 2024 zal worden ingevoerd, kunnen wij nu al spreken van een succes. De aankondiging van de invoering heeft bij onze inwoners de bewustwording inzake het belang van recycling van afval en afvalvermindering bevorderd.

Door een gerichte communicatie over het wekelijks inzamelen van plasticafval is de hoeveelheid ingezameld PBD bijna verdubbeld en is de hoeveelheid restafval met ruim 60 kg per huishouden verminderd, en dit na acht maanden. Dit laat zien dat onze inwoners duurzamer willen handelen. 98 % van de ingeleverde zakken met PBD is onvervuild en is klaar voor hergebruik. Het is hiermee in de Drechtsteden de schoonste PBD-afvalstroom. Bij nascheiding van PBD zou een groot deel vanwege slechte kwaliteit worden afgekeurd, zodat het zou moeten worden verbrand. Dat zou niet alleen tot hogere kosten leiden, het zou ook zeer nadelig zijn voor het milieu. Ook een groot succes was de actie waarmee de inwoners een voucher voor de aanschaf van een GFTebakje konden benutten. Bijna 3.300 huishoudens hebben een dergelijk bakje aangeschaft en dat zegt iets over hun intentie om het groen- en keukenafval van het andere afval te scheiden. Top! Voor de 'afvalprikkers' is het mooi dat zij via Fixi het door hen ingezamelde afval kunnen melden, waarna het bij hen aan huis wordt opgehaald. Ontspanning en ontmoeting. Het is goed dat er in de huidige coalitieperiode belangrijke afspraken zijn gemaakt met betrekking tot het toestaan van activiteiten op zondag.

Het op zondag gehouden kunnen worden van foodtruckfestivals en het in de winterperiode op die dag geopend doen zijn van het binnenbad van het zwembad zijn inmiddels feiten. De eerste zondagsopenstellingen van het binnenbad zorgden voor een groot aantal bezoekers, zowel mensen die baantjes wilden zwemmen als mensen die, al of niet met hun kinderen, recreatief wilden zwemmen. Deze initiatieven getuigen van onze wil tot het tonen van flexibiliteit als het erom gaat het gemeentelijk beleid aan te passen aan de behoeften en wensen van onze inwoners. Gemeente Belangen blijft openstaan voor ideeën betreffende het elkaar ontmoeten van mensen op alle dagen van de week, ideeën die onze gemeenschap kunnen versterken en de inwoners met elkaar kunnen verbinden. Financieel stabiele begroting. Het verheugt onze fractie dat de begroting een positief saldo vertoont en dat wij ook in de komende jaren over een gezonde financiële basis zullen beschikken. Dit is het resultaat van een goed financieel beheer en van het toegewijd zijn aan het bevorderen van het welzijn van de gemeente. Het saldo van de begroting is dan wel positief, maar door de enorm hoge inflatie en de daarbij behorende aanzienlijke kostenstijgingen zijn er steeds meer inwoners, ook mensen met een middeninkomen, die met armoede en dus financiële moeilijkheden worden geconfronteerd.

Het is onze verantwoordelijkheid om dit probleem serieus te nemen en ons er waar mogelijk voor in te zetten dat niemand in onze gemeente wordt vergeten. Sociaal. De samenleving verandert continu. Eén van de uitdagingen waarmee wij momenteel te maken hebben, is de grote druk op het sociaal domein. De kosten van het sociaal domein zijn in de afgelopen jaren sterk toegenomen en omvatten nu ruim 40 % van onze begroting. Samen met de GR Sociaal gaan wij de trap op en zorgen wij voor een verantwoorde besteding van middelen op het sociaal domein, zodat wij kunnen blijven voorzien in de behoeften van degenen die afhankelijk zijn van hulp en/of onder-

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

8

steuning. Lokaal zetten wij in op preventie; er wordt actief samengewerkt bij de uitvoering van het lokale preventieplan "De Kracht van Ambacht". Dit jaar is het WMO-beleid opnieuw vastgesteld. Naar onze overtuiging is dit hoogwaardig beleid, beleid dat onze inspanningen weerspiegelt om een inclusieve gemeenschap te vormen, dus een gemeenschap waarin iedereen volwaardig aan allerlei activiteiten kan deelnemen. 'Huiskamers van de wijk'. Inwoners, partners als zorginstellingen, woningbouwvereniging en welzijnsorganisaties, en de gemeente zijn samen opgetrokken bij het instellen van 'huiskamers van de wijk'. Uit deze samenwerking is recent de derde 'huiskamer van de wijk' ontstaan. Buurtbewoners kunnen tijdens wekelijkse inloopspreekuren van de 'huiskamers van de wijk' vragen stellen over bijvoorbeeld zorg, opvoeding, onderwijs, werk, financiën en relaties. Gemeente Belangen heeft onlangs vernomen dat het recent geopende deelcafé De Buuf aan de Reeweg de vierde 'huiskamer van de wijk' zal kunnen worden. Is de wethouder het met ons eens dat dit café inderdaad als vierde 'huiskamer van de wijk' zou kunnen functioneren? Sportpark Schildman. Wij kijken uit naar de uitvoering van het beleidsplan Sportpark Schildman.

Dit ambitieuze plan zal niet alleen de kwaliteit van de voetbalvelden verbeteren en een dreigende ledenstop voorkomen, maar ook de sportaccommodaties uitbreiden, hetgeen nodig is om te voorzien in de behoeften van onze groeiende gemeenschap. Het is hierbij belangrijk ons te realiseren dat deze groei meer autogebruik met zich zal brengen, wat zal zorgen voor extra druk op de parkeervoorzieningen nabij de sportvelden en in de omliggende woonwijken. Wij vragen het college dit nauwlettend in de gaten te houden en hierop waar nodig te anticiperen. Jongeren. Er is in Hendrik-Ido-Ambacht niet zoveel te doen voor jongeren. Er zijn te weinig aantrekkelijke openbare plekken waar zij veilig kunnen samenkomen. Dit uit zich in het zich voordoen van problemen met jongeren nabij en in de winkelcentra. Er zijn veel klachten te horen over van hen ondervonden overlast, door hen bedreven vandalisme en door hen getoond gebrek aan respect voor anderen. Als gemeenteraad moeten wij nadenken over manieren om deze problematiek aan te pakken. Wij roepen het college ertoe op om samen met jongeren, jongerenwerkers, Hi5Ambacht en andere relevante partners een dialoog aan te gaan over het opstellen van jeugdprogramma's welke het verrichten van positieve activiteiten kunnen bevorderen, met name wat de jongeren van 12 tot 18 jaar betreft.

In samenwerking met de scholen en Hi5Ambacht moet worden geprobeerd om bij die jongeren bewustwording en het ontstaan van een gevoel van verantwoordelijkheid te bevorderen. Gemeente Belangen is benieuwd naar de stand van zaken in de realisering van de beoogde jongerenontmoetingsplaats in één van de vier Dorpjes. Economie. Hoewel de Corona-epidemie al weer een tijdje achter ons ligt, zijn er nog steeds bedrijven die daarvan financiële naweeën ondervinden. Doordat de loonkosten aan de inflatie zijn gekoppeld en er op de arbeidsmarkt schaarste bestaat, is het voor een groot aantal ondernemers erg lastig om hun bedrijven goed te laten functioneren. Het is dan ook van essentieel belang dat wij hen blijven ondersteunen. Wij hebben beleid vastgesteld dat gericht is op het stimuleren van de lokale economie en het verlichten van de lasten voor inwoners en ondernemers. Woningbouw. De stagnatie op de woningmarkt is een zorgwekkend maatschappelijk probleem. Het gebrek aan betaalbare woningen heeft gevolgen voor de huisvesting van onze inwoners, want dit kan leiden tot hogere prijzen en daarmee tot minder kansen voor jonge gezinnen en starters op de woningmarkt. De doorstroming komt nu maar amper van de grond. Ondanks de verdichting bij de realisering van nieuwbouw blijft er behoefte bestaan aan meer sociale huurwoningen, koopwoningen en woningen voor starters.

Gemeente Belangen roept het college er daarom toe op om de stukken grond die bij het amoveren van schoolgebouwen vrijkomen te bestemmen voor de bouw van woningen voor jongeren. Ook willen wij aandacht vragen voor het belang van de bouw van levensloopbestendige woningen voor ouderen; daarmee zou de doorstroming positief worden beïnvloed. Kan de wethouder voorts zeggen of er mogelijk-

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

9

heden zijn voor het verstrekken van startersleningen, zodat ook jongeren zich een plaats op de woningmarkt kunnen verwerven? Openbare orde en veiligheid. Zoals al is gezegd, zorgt de aanwezigheid van sommige jongeren in onze winkelcentra voor problemen; geklaagd wordt over van hen ondervonden overlast en door hen bedreven vandalisme. Als gemeenteraad moeten wij nadenken over manieren om deze problematiek aan te pakken. Wij hebben als gemeente aangetoond dat wij samen met partners de openbare-orde-problematiek aan de voorkant willen aanpakken; denk aan het afgestoken worden van vuurwerk. Het geldt ook voor de jeugdgroepen, die uiteraard geregeld van samenstelling en interesses veranderen, terwijl zich ook nieuwe jeugdgroepen aandienen. Het beeld bestaat nu dat wij pas gaan acteren wanneer zich een probleem voordoet. Kan de portefeuillehouder aangeven of er in dezen een meerjarenstrategie bestaat? Kortom, hoe bereiken wij de jongeren die nu nog 's avonds thuisblijven en hoe bereiden wij hen voor op hetgeen ze te wachten staat wanneer ook zij de leeftijd krijgen om naar een plek in Hendrik-Ido-Ambacht te gaan zoeken? Hoe laten wij hen weten aan welke spelregels zij zich dan zullen hebben te houden? Niet alle jongeren zijn immers al 'Baxhuis-proof'.

Wat is hun te bieden en welke rol kunnen jongerenwerkers en straatcoaches hierin spelen? Hebben wij voldoende mensen en middelen om de contacten te intensiveren en er zo vooral vanuit het streven naar verbinding zorg voor te dragen dat iedereen een plek in de gemeente heeft zonder dat er overlast voor omwonenden ontstaat? Wij vernemen van de portefeuillehouder graag in welke mate en op welke wijze hierin wordt voorzien. Iedereen doet mee. 'Iedereen doet mee', zo hebben wij in ons verkiezingsprogramma geschreven. Nog steeds laten op diverse plekken de geleidelijnen voor slechtzienden te wensen over. De geleidelijnen in het winkelcentrum Louwersplein zijn recent vernieuwd en thans verdienen ook die op de Sophiapromenade passende aandacht. Gemeente Belangen heeft hierover op 18 september schriftelijk vragen gesteld. Hoewel wij ons realiseren dat dit nog maar heel kort geleden is, willen wij de portefeuillehouder nu toch vragen of hij in dezen al stappen heeft gezet. Ook het probleem van de laaggeletterdheid blijft onverminderd onze aandacht houden, zeker in de wetenschap dat de tijd die aan schrijven en lezen zou moeten worden besteed steeds meer wordt gebruikt voor het spelen van games op spelcomputers. Speeltuinen. In het kader van het gebruik van de zojuist genoemde devices wil Gemeente Belangen voorts het belang van de speeltuinen onder de aandacht brengen.

Wanneer wij de jeugd meer buiten willen laten spelen, dient zij dit in goede en veilige speeltuinen te kunnen doen. Wij hebben dan ook met verontrusting kennisgenomen van het feit dat landelijk 25 % van de speeltuinen dreigt te verdwijnen. Kan de portefeuillehouder vertellen hoe het met de speeltuinen en speelvoorzieningen in Hendrik-Ido-Ambacht is gesteld? Gemeente Belangen overweegt het indienen van een motie die om de realisering van meer inclusieve speelplaatsen in Hendrik-Ido-Ambacht zal vragen. Huisartsen. Onze gemeenschap groeit snel. Het huidige tekort aan huisartsen leidt tot lange wachttijden en een grote druk op de zorgfaciliteiten. Wij roepen het college op tot directe actie door in samenwerking met zorgverzekeraars en de landelijke huisartsenvereniging nieuwe huisartsen aan te trekken en voor hen passende praktijkruimtes te faciliteren, om zo voor alle inwoners te waarborgen dat zij hoogwaardige zorg kunnen ondervinden. Het is onze plicht om de gezondheid van onze gemeenschap te beschermen en te verbeteren. Kan de portefeuillehouder zeggen of alle inwoners van Hendrik-Ido-Ambacht inmiddels een huisarts in ons dorp hebben, of aan hoeveel huisartsen er nog behoefte is en of er locaties beschikbaar zijn waarop deze huisartsen zich zouden kunnen vestigen? Geluidsschermen A16.

Als Gemeente Belangen maken wij ons hard voor het verrichten van onderzoek naar de mogelijkheid van het aanbrengen van geluidsschermen langs de A16. Regelmatig worden wij door inwoners aangesproken over het feit dat zij overlast ervaren van het geluid van het verkeer op de A16. Wij zien een kans om die hinder voor onze inwoners te verminderen en wel door het aanbrengen van geluidsschermen. Tevens is daarbij te bekijken of er door middel van het plaatsen van zonnepanelen op die geluids-

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

10

schermen energie kan worden opgewekt en of er door het op die schermen aanbrengen van groene bekleding fijnstof kan worden opgevangen. Wij horen graag van de portefeuillehouder wanneer wij de uitkomsten van het onderzoek naar de mogelijkheid van plaatsing van geluidsschermen inclusief de genoemde voorzieningen kunnen verwachten. Bestuur. Bestuurlijk gaat er in Hendrik-Ido-Ambacht het een en ander veranderen. Het is intussen bekend wie straks de nieuwe burgemeester wordt, terwijl de wethouder van financiën de overstap van de lokale naar de landelijke politiek heeft gemaakt. Het evenaren van de kennis en inzet die de heer Flach heeft laten zien, zowel lokaal als regionaal, zal voor zijn opvolger een uitdagende opgave zijn. Burgemeester Heijkoop is zowel in de rol van burgemeester als in die van burgervader een verbinder. Wij willen hem thans alvast hartelijk danken voor hetgeen hij voor Hendrik-Ido-Ambacht heeft betekend. Wij willen ten slotte graag de complete griffie bedanken voor het vele werk dat zij heeft verricht en de ambtelijke organisatie voor het opgesteld hebben van de begroting. Ook brengen wij dank aan onze bodes Carla en Esther en hun soms optredende vervangsters, mensen die alle avondvergaderingen van zowel de commissies als de raad onverbeterlijk hebben gefaciliteerd.

De voorzitter: Voordat ik het woord geef aan de fractie van de VVD wil ik zorgen voor een korte onderbreking en wel door te vermelden dat het lid van de fractie van de VVD mevrouw Verlijsdonk recent in het huwelijk is getreden. Dit mag niet ongemerkt voorbijgaan. Ik heb dan ook een cadeautje voor haar, dat ik haar nu ga overhandigen na haar namens de raad van harte te hebben gefeliciteerd. (Applaus.) De heer Van den Wollenberg: Mijnheer de voorzitter. Het is gebruikelijk om in algemene beschouwingen de lokale politiek iets breder te beschouwen. Het vorig jaar spraken wij over 'een beleidsarme begroting voor 2023', maar sinds dat moment is de coalitie echt uit de startblokken gekomen en heeft zij de eerste resultaten gerealiseerd. Vandaar dat ik mij nu permitteer eerst kort terug te blikken op het nu bijna afgelopen jaar alvorens toe te komen aan de behandeling van de begroting voor 2024. Terugblik. De Ambachtse VVD kijkt terug op een goed en productief eerste jaar in de coalitie. - In dit jaar is in onze gemeente het aantal BOA's verdubbeld en is de samenwerking tussen politie, BOA's en straatcoaches in het aanpakken van overlastgevende situaties verbeterd. - Daarnaast bleef het bevorderen van de verkeersveiligheid op de agenda staan.

Zo verzorgde de gemeente fietsveiligheidstrainingen voor ouderen en zijn er plannen ontwikkeld om de verkeerssituatie rondom de Stadhouder Willem III-school aan te pakken. - Wij openden in Ambacht een Witte Anjerperkje om onze waardering voor de Ambachtse veteranen zichtbaar te maken. - Er kwam ruimte voor ontspanning op zondag, bijvoorbeeld in de vorm van evenementen, en sinds kort ook het geopend doen zijn van het binnenbad van het zwembad. - In navolging van onze oproep in het vorig jaar biedt de gemeente de inwoners nu voordelige duurzaamheidsleningen aan, zodat zij de kans krijgen om hun woning te verduurzamen en de energiekosten te verlagen. Dat en meer gebeurde er terwijl de financiën van de gemeente gezond bleven. Wat ons betreft is dat dus een goed eerste jaar in de coalitie. Dan is het nu tijd om vooruit te kijken aan de hand van de begroting voor 2024. Dat doe ik aan de hand van drie onderwerpen: een betaalbaar, een veilig en een levendig Ambacht. Betaalbaarheid. Uit de sluitende begroting blijkt dat Ambacht in een solide financiële positie verkeert. Hierdoor behoeven lokale lasten niet met méér verhoogd te worden dan met het indexatiepercentage. Dat is in veel gemeenten geen vanzelfsprekendheid, zeker niet gezien het toenemende aantal taken dat op ze afkomt.

Wij mogen ons hiermee dus gelukkig prijzen, dit temeer als wij bedenken dat in het afgelopen jaar de prijzen van diensten en producten flink zijn gestegen als gevolg van oorlog elders op de wereld. Helaas

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

11

worden de inwoners wel door diezelfde stijgende prijzen geraakt. Het vorig jaar werden huishoudens geconfronteerd met fors gestegen energieprijzen. Hoewel die prijzen inmiddels dalen, blijven alledaagse benodigdheden, zoals boodschappen en brandstof, duur. Voor veel inwoners blijft dus ook het leven duur. Door de stevige financiële positie van de gemeente is het mogelijk om hen tegemoet te komen in door hen te betalen rekening, zoals dit ook het vorig jaar met steun van de Ambachtse VVD is gebeurd. Wij zijn dus voor het voorstel om de inwoners in 2024 € 76 per huishouden terug te geven als tegemoetkoming in de door hen verschuldigde lokale lasten. Wel moeten wij reëel zijn en beseffen dat dit een incidentele teruggave betreft; dat zij ook in de komende jaren zal worden gegeven, is dus geen vanzelfsprekendheid. Tegelijkertijd worden de lokale lasten wel jaarlijks geïndexeerd. Met het oog op de toekomst vindt de Ambachtse VVD het belangrijk dat het verschil tussen de indexaties en een teruggave op een geleidelijke manier zal worden verminderd, zodat de inwoners in de toekomst niet zullen worden geconfronteerd met grote lastenstijgingen als gevolg van een dan uitblijvende teruggave.

Tijdens de commissievergadering gaf de toenmalige wethouder van financiën aan te verwachten dat de hoogte van de jaarlijkse indexatie in de komende jaren zal afnemen, waardoor het bedoelde verschil al op een natuurlijke wijze zal worden verkleind. Dat was goed nieuws, maar natuurlijk weten wij nog niet zeker dat dit inderdaad zal gebeuren en daarom vraagt de Ambachtse VVD het college om dit nauwlettend in de gaten te houden. Solvabiliteit. Om toekomstige rentelasten voor de gemeente zo laag mogelijk te houden, is het belangrijk dat de gemeente voldoende eigen vermogen heeft. De begroting voor 2024 en verdere jaren onderstreept de relevantie daarvan, want verwachte overschotten zullen in de komende jaren vooralsnog naar de algemene reserve gaan. Tegelijkertijd is dit alleen nog een vóórnemen; de raad zal er zelf voor moeten zorgen dat dit in de komende jaren daadwerkelijk gebeurt. Ongeacht eventuele financiële voorspoed of tegenslag moeten wij hierop als raad alert blijven, opdat wij ook in de toekomst onze financiën gezond zullen houden. Verduurzaming. De vergroening en verduurzaming van de gemeente is voor de komende jaren een belangrijke opgave. Die vergroening zorgt voor een prettig leefklimaat en het op een prettige wijze kunnen verblijven in de buitenruimte.

Bovendien kan hiermee de toeneming van de hoeveelheid regenwater worden opgevangen, zodat men droge voeten kan houden. Het verduurzamen van onze huizen en kantoren is thans mede door de grote stijging van de energieprijzen in het vorig jaar meer dan een abstract ideaal; het is noodzakelijk geworden om het leven betaalbaar te houden. Voor de Ambachtse VVD blijft het een uitgangspunt dat verduurzaming effectief, haalbaar en betaalbaar moet zijn; iedere Ambachter moet kunnen meedoen. Daarom zijn wij er trots op dat de gemeente inmiddels duurzaamheidsleningen aanbiedt, zodat voor veel inwoners verduurzaming binnen handbereik komt. Tegelijkertijd valt er ook te denken aan het nemen van kleinere maatregelen, zoals het aanbrengen van de zogenaamde doneerringen; diverse gemeenten, zoals Gorinchem, Vijfheerenlanden, Breda, Zwolle, Den Bosch en Eindhoven, experimenteren daarmee momenteel. Hiervoor vroegen wij al het vorig jaar tijdens de algemene beschouwingen uw aandacht. Deze ringen zijn houders die op openbare afvalbakken worden geplaatst en waarin men statiegeldflesjes en -blikjes kan plaatsen in plaats van deze in de prullenbak te gooien.

Dat heeft twee voordelen: ten eerste behoeven statiegeldflesjes en -blikjes zo niet meer in het restafval terecht te komen – het zorgt dus voor schonere afvalstromen –, en ten tweede kan dit ondersteuning bieden aan de medemens, omdat de ingeleverde flesjes uit de doneerringen kunnen worden genomen om deze tegen de ontvangst van het statiegeld in te leveren. De Ambachtse VVD meent dat wij ook naar zulke eenvoudige mogelijkheden moeten kijken om een verschil te maken. Het hiermee aangaan van een experiment in bijvoorbeeld het Sophiapark of het Burg. Baxpark kan de moeite waard zijn. Wij verzoeken de wethouder de raad te informeren over de in Ambacht bestaande mogelijkheden. Ondernemers. In Ambacht zijn wij trots op onze ondernemers. Zij dragen bij aan de lokale economie, de werkgelegenheid en vormen van innovatie. In de afgelopen week constateerden de VNO-NCW en het MKB

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

12

Nederland echter wel dat de overgrote meerderheid van de ondernemers in Nederland zeer bezorgd is over de stabiliteit en de betrouwbaarheid van de Nederlandse politiek. Met name hogere kosten en meer regeldruk zijn voor de ondernemers problematische onderwerpen. Hoewel wij aan het einde van de maand allemaal hopen op een grote verkiezingsoverwinning van de VVD, weten wij nog niet hoe een eventueel regeerakkoord vorm gaat krijgen. Of en hoe een nieuw kabinet de kosten en regels voor ondernemers zal beteugelen en waar mogelijk zal verminderen, is nog niet duidelijk. Wel wil de Ambachtse VVD met het oog op de positie van de Ambachtse ondernemers het college alvast vragen om er in de komende maanden nauw op toe te zien dat het ondernemingsklimaat in Ambacht zo stabiel mogelijk wordt gehouden. Wij zien graag voorstellen tegemoet welke de lokale kosten en regeldruk zo veel mogelijk zullen beperken. Ook hechten wij eraan dat onze gemeente met de Ambachtse ondernemers nauw contact onderhoudt en hen, zodra er over het nieuwe regeerakkoord duidelijkheid komt, in heldere taal zal informeren over wat de gemaakte keuzes voor het ondernemen in Ambacht gaan betekenen Veiligheid. Het tweede onderwerp is de veiligheid. Voor de Ambachtse VVD is veiligheid essentieel voor een prettige leefomgeving.

Hoewel er in Ambacht relatief weinig zware incidenten plaatsvinden, hebben wij op het gebied van veiligheid enige zorgen. Veiligheid op straat. Een grote ergernis voor veel inwoners is de aanhoudende overlast die van jongeren wordt ondervonden, onder meer vanwege het door hen afgestoken worden van zwaar vuurwerk. Hun gedragingen overstijgen de gedragingen die men van jeugdigen mag verwachten. Bovendien gaat het niet altijd om Ambachtse jongeren. De Ambachtse VVD vindt het belangrijk dat deze overlast effectief wordt aangepakt. Daarom vinden wij het goed dat de BOA-capaciteit in Ambacht is verdubbeld, maar het blijft belangrijk om de samenwerking tussen buurgemeenten, politie, BOA's en straatcoaches te optimaliseren en deze gericht te blijven inzetten om de overlast aan te pakken. Het spreekt ons aan dat de burgemeester recent ferm heeft laten optreden tegen de overlast op de Sophiapromenade en wij verwachten dat deze lijn wordt voortgezet. Ondermijnende criminaliteit. Toch hebben zich ook in Ambacht helaas zware incidenten voorgedaan. Zo werd er in april van dit jaar maar liefst 60 kg heroïne aangetroffen in een loods alhier. De Ambachtse VVD vindt deze vondst alarmerend. Ambacht mag geen distributiecentrum worden van drugsgerelateerde criminaliteit. Die criminaliteit en de daarmee mogelijk gepaard gaande ondermijning van de samenleving mogen hier nooit een kans krijgen.

Het vereist natuurlijk samenwerking tussen overheden, politie en expertisecentra om te voorkomen dat zulke ondermijnende activiteiten hier voet aan de grond kunnen krijgen. Het vereist ook lokaal nauwe samenwerking tussen politie, BOA's, lokale ondernemers en pandeigenaren; als signalen vroegtijdig worden opgevangen kan er ook vroegtijdig tot handelen worden overgegaan. Daarom vragen wij de burgemeester om in overleg met de politie te verkennen hoe deze nauwe samenwerking is te faciliteren en te stimuleren, zodat in Ambacht drugsgerelateerde criminaliteit en ondermijnende activiteiten geen ruimte krijgen. Verkeersveiligheid. Daarnaast blijft in Ambacht de verkeersveiligheid van essentieel belang voor het prettige woon- en leefklimaat. Die veiligheid moet voor alle verkeersdeelnemers worden gewaarborgd en daarin mag wat ons betreft dan ook geïnvesteerd worden. Dit gebeurde in het nu bijna afgelopen jaar al door ouderen een fietstraining aan te bieden waardoor zij met vertrouwen op de fiets aan het verkeer kunnen blijven deelnemen, door kruisingen in ons dorp aan te passen, bijvoorbeeld de kruising Reeweg/Weteringsingel, en door te komen met een plan tot herinrichting van de Laan van Welhorst. Wij zien uit naar het moment in het komende jaar waarop de eerste schep de grond zal ingaan om deze verbetering te realiseren. Asielzoekers.

De opvang van vluchtelingen is nog steeds een actueel onderwerp. In navolging van de opvang op een schip van Oekraïense vluchtelingen in Ambacht heeft het college deze zomer bepleit de komst van een tweede schip naar Ambacht toe te staan, nu voor 200 asielzoekers, daarmee vooruitlopend op de in-

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

13

voering van de omstreden spreidingswet. Op die manier zou worden voorkomen dat Ambacht zou kunnen worden gedwòngen om meer asielzoekers op te vangen. De opvangproblematiek in Ter Apel is echter nog lang niet opgelost en in dat licht gezien is het dan ook niet waarschijnlijk dat de druk van het rijk op de gemeenten zal afnemen. De Ambachtse VVD verneemt daarom graag van het college hoe op dit moment de aanhoudende landelijke druk om meer opvangplaatsen te realiseren in regionale en gemeentelijke druk wordt vertaald en welk standpunt het college daarbij inneemt. Daarnaast vraagt zij zich af of het college inmiddels schriftelijke en bindende garanties heeft ontvangen dat Ambacht, door nu de komst van een tweede schip toe te staan, in de komende jaren niet zal worden gevraagd of gedwongen om nog meer asielzoekers op te vangen. Levendigheid. Tot slot kom ik bij het onderwerp levendigheid, wetend dat niet iedere waardevolle verandering veel geld behoeft te kosten. In het verlengde van het voorgaande onderwerp, de opvang van asielzoekers, is een andere belangrijke kwestie voor Ambacht het ruimtegebruik. De opvang van asielzoekers op de boot aan de kade is immers alleen mogelijk omdat het kadeterrein nog niet voor de vestiging van bedrijven wordt ontwikkeld. De kwestie van het ruimtegebruik komt herhaaldelijk impliciet aan de orde.

Zo willen wij zowel meer woningen voor Ambachters gerealiseerd zien als het dorpse karakter van Ambacht behouden door niet hoger dan in zes woonlagen te bouwen. Door het toeneming van het aantal inwoners moeten faciliteiten als sportparken en -hallen groeien, maar dit mag niet ten koste gaan van het Burg. Baxpark. Er moeten daar juist bomen bìj komen om dat park verder te vergroenen, dit terwijl elders in de gemeente tegels worden gelegd ten behoeve van de bouw van de benodigde woningen, de aanleg van straten en de realisering van faciliteiten. Deze ogenschijnlijke tegenstrijdigheden komen geïsoleerd van elkaar aan de orde: als het over de buitenruimte gaat, moet het groener, en als het over woningen gaat, moeten het er méér worden. Het gaat hierbij echter veelal om dezelfde vierkante meters. Daarom acht de Ambachtse VVD het noodzakelijk dat er in de komende jaren een integrale visie op het ruimtegebruik in onze gemeente wordt ontwikkeld. Tijdig over deze toekomstige kwesties nadenken en daarover een richtinggevende visie ontwikkelen kan bijdragen aan het handhaven van ons prettige leefklimaat en aan het op de lange termijn behouden van de hoge kwaliteit van de voorzieningen voor onze inwoners. Vredesvlag. Naast veel mooie ontwikkelingen in het dorp doen zich soms ook gebeurtenissen voor waarbij enige terughoudendheid van de gemeente gepast is.

Het recentste voorbeeld is de verschrikkelijke terroristische aanval van Hamas op Israël. Natuurlijk veroordeelt iedereen die aanval en al het daarop volgende geweld en menselijk leed, en het is dus logisch dat mensen de behoefte gevoelen om hun medeleven met alle slachtoffers te betuigen. In Ambacht werd daartoe de Israëlische vlag gehesen. Op dit moment wil ik niet een discussie starten over de vraag of dit wel of niet gepast was, maar wel wil ik wijzen op de ogenschijnlijke willekeur van handelen van de gemeente bij het zich voordoen van dergelijke tragedies. Waar was bijvoorbeeld de Soedanese vlag toen in april honderden Soedanezen stierven en duizenden van hen gewond raakten ten gevolge van het oplaaiend geweld aldaar? Waar was de Armeense vlag toen in september de etnisch Armeense enclave Nagorno-Karabach viel? Of waar was de Afghaanse vlag toen dat land begin oktober hard getroffen werd door aardbevingen met duizenden dodelijke slachtoffers? Natuurlijk is het geen kwestie van desinteresse van de gemeente om op zulke momenten niets te doen – soms staan conflicthaarden of leed elders op de wereld op grotere afstand van onze directe belevingswereld, en treurig genoeg zou het ook ondoenlijk zijn om al die situaties te monitoren –, maar anderzijds vinden wij het niet gepast om op een willekeurige manier met dergelijke situaties om te gaan.

Daarom roept de Ambachtse VVD het college ertoe op om tot een eenduidig beleid te komen in het namens de gemeente tonen van medeleven door bijvoorbeeld het hijsen van vlaggen en het komen met symbolische donaties, zodat wij dergelijke situaties op gelijke voet zullen gaan behandelen. Wat ons betreft zijn hierbij terughoudendheid en neutraliteit van de kant van de gemeente en de eigen vrijheid van onze inwoners om wel of niet actie te ondernemen de uitgangspunten. Toevallig beschikt de Ambachtse VVD over een neutrale vredesvlag; indien het college daar behoefte aan heeft, zijn wij natuurlijk bereid om u die vlag aan te bieden.

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

14

Kinderraad en kinderburgemeester. Waarin de gemeente mìnder terughoudend zou mogen zijn, is de betrokkenheid bij en de aandacht voor onze jongeren. Jongere generaties hebben een beperkte invloed op de gemeentelijke besluitvorming. De door mevrouw Verlijsdonk aangekondigde motie-vreemd-aan-de-orde-van-de-dag toont echter aan dat onze jongeren best weten waar zij behoefte aan hebben, maar dat hun de weg om die behoefte kenbaar te maken niet altijd helder is. Dit is zeker geen verwijt, want waarover maakten wij ons druk in het begin van onze puberteit? Dat was waarschijnlijk niet de gemeentelijke politiek. Wat ons betreft zou het evenwel waardevol zijn als wij in Ambacht werk zouden maken van het instellen van een kinderraad, zo mogelijk inclusief een kinderburgemeester. Op die manier zouden bijvoorbeeld basisschoolleerlingen in groep 7 kennis kunnen maken met de werking van de gemeentelijke politiek, onder meer door middel van het brengen van een oriënterend bezoek aan de raad. Vervolgens zouden zij als leerlingen in groep 8 een kinderraad kunnen formeren die met onze hulp een concreet voorstel zou mogen uitwerken. Daarbij zou het een mooie taak voor raads- en collegeleden zijn om onze jongeren te helpen wegwijs te worden in de politiek.

Jongeren zouden op die manier kunnen leren welke weg zij hebben te bewandelen wanneer zij, nu of op latere leeftijd, iets zouden willen veranderen, of actief iets aan hun gemeenschap zouden willen bijdragen. De zo gerealiseerde betrokkenheid van de jongeren zou afstralen op hun ouders, waardoor een groter publiek bekend zou raken met de politiek en het bestuur. Daarom verzoekt de Ambachtse VVD het college om in overleg met schoolbesturen de haalbaarheid en inpasbaarheid van dit idee in het onderwijs te toetsen en bij de behandeling van de kadernota 2024 met een concreet voorstel te komen. Zo zullen wij de bekendheid van en mogelijk ook de betrokkenheid bij de gemeentelijke besluitvorming vergroten. Binnenzwembad. Dit jaar heeft de gemeente een pilot gestart met de opening van het binnenzwembad op zondag. De animo daarvoor zal in het voorjaar van 2024 worden geëvalueerd en het resultaat daarvan ziet de Ambachtse VVD met vertrouwen tegemoet. Wij gaan er dus vanuit dat deze opening een structureel karakter kan krijgen. Bovendien kan wat ons betreft de openingstijd op zondag nog verruimd worden tot 16.00 uur, net zoals dit op de zaterdag het geval is, zodat gezinnen straks ook op de zondagmiddag met veel plezier gebruik kunnen maken van het binnenzwembad. Evenementen.

Veel inwoners hebben in 2023 genoten van de ruimte voor evenementen op zondagen, zoals JumpingWorld, de Nieuwjaarsduik, de foodtruckfestivals en het circus. Het is telkens weer goed te zien hoeveel inwoners van deze evenementen genieten. Het is dus iets wat velen, zowel organisatoren als inwoners, erg waarderen. Dat deze mogelijkheid sinds het vorig jaar in Ambacht bestaat, is wellicht nog niet vanzelfsprekend, en dat is reden te meer om dit nogmaals breed onder de aandacht te brengen. Wat ons betreft zijn organisatoren van evenementen van harte welkom om de levendigheid in ons dorp verder te stimuleren. Zo deden wij recent al de oproep om te komen tot een Ambachtse Kerstmarkt, een evenement voor en door Ambachters, met ruimte voor iedereen om daaraan een bijdrage te leveren. Het zou mooi zijn als de gemeente deze mogelijkheid zou uitdragen en bij aanvragers van vergunningen onder de aandacht zou brengen. Op die manier zouden wij gezamenlijk voor een levendiger Ambacht zorgen. Tot slot. In de vorige en in deze maand wijzigt de samenstelling van het college met het vertrek van twee ervaren bestuurders flink: één heeft ons al verlaten en de andere doet dat binnenkort. Later in deze maand zullen wij onze nieuwe burgemeester, de heer Van der Giessen, verwelkomen.

De Ambachtse VVD zal er alles aan doen om ervoor te zorgen dat de bestuurskracht die er dit jaar is geweest zal worden gecontinueerd. Helemaal tot slot willen wij een klein woord van dank richten tot een aantal personen. Dit is riskant, omdat de tijd altijd te kort is om iedereen de waardering te geven die hij of zij verdient, maar ik ga ervan uit dat de toehoorders begrijpen dat er een bepaalde beperking geldt. Ten eerste richt ik een woord van waardering tot wethouder Oelfke-ten Seldam, ofwel Jauharina. Voor een aantal bestuurders van Ambacht vormde deze periode het begin van het einde van hun werkzaamheid in Ambacht, maar voor jou was het afgelopen jaar het einde van je begin als bestuurder. Uit de

Vergadering van 6 en 9 november 2023.

15

snelheid waarmee jij je het wethouderschap eigen hebt gemaakt en de vanzelfsprekendheid waarmee je je functie op je nam, blijkt dat deze rol jou als een handschoen past. Daar zijn wij trots op. Wij zien met veel vertrouwen en plezier de resultaten van je verdere inspanningen tegemoet. Ten tweede spreken wij onze waardering uit voor de griffie, bestaande uit Gert, Liesbeth en Michelle. Helaas is Gert vandaag ziek, maar misschien luistert hij nu mee. Terwijl raadsleden op de voorgrond treden wanneer zij in deze zaal met elkaar debatteren, vervult de griffie haar essentiële taken veelal op de achtergrond. Jullie zorgen ervoor dat wij goed geïnformeerd zijn, dat aan het college gerichte verzoeken worden opgevolgd en dat aan het college gestelde vragen worden beantwoord – mede door de ambtelijke organisatie –, dat alle agenda's gesynchroniseerd blijven en dat wij bij het stellen van vragen en het doen van suggesties worden ondersteund. Het is eigenlijk te veel om op te noemen. Het belangrijkste is dat de raad juist dankzij jullie inspanningen in staat is zijn werk te doen. Jullie zijn de motor van de raad en de waardering die wij daarvoor hebben, mag nu worden uitgesproken. Dank jullie wel voor al het werk! Tot slot wil ik mijn fractiegenoten Kim, Aat en Jordy bedanken, want bij wat wij doen blijft het altijd gaan om inspanningen van de fractie als een gehéél.