raad 3 juli 2023

Eventueel ontstaat er nu ook een extra oefenmogelijkheid voor degenen die het zwemdiploma willen behalen. In de commissie heeft de fractie vernomen dat er ruimte is voor het betalen van de kosten van de zondagochtendopenstelling van het binnenbad, zijnde € 13.260 voor de gehele pilotperiode. Zij kan hiervan alleen zeggen: 'Als je dit doet, doe het dan góed.' De fractie wenst Sportfondsen succes bij het werven van het in dit verband benodigde personeel en is benieuwd naar wat de evaluatie van de pilot straks te zien zal geven. De heer Scheurwater leest in dit voorstel dat Sportfondsen twee mogelijkheden voor de zondagochtendopstelling van het binnenbad heeft uitgewerkt. Hij weet niet of hierbij overleg met de gemeente is gepleegd, maar in elk geval heeft de commissie in meerderheid voor de optie 1 gekozen. De fractie van EVA zou hiermee kunnen instemmen, ware het niet dat naar haar mening het uitgaan van de tijd van 9 tot 13 uur voor de gemeente financieel ongunstig zal uitpakken, en dat is toch wel iets waarnaar de raad moet kijken. De optie 1 zal namelijk veel concurrentie krijgen van uitslapers, koffiedrinkers en kerkbezoekers en daarom stelt de fractie voor om de openingstijd van 9 tot 13 uur te wijzigen in 12 tot 16 uur. De heer Van den Elsen stelt vast dat na lange tijd het binnenbad op zondag weer open zal gaan.

De fractie van Realistisch Ambacht is daar blij mee, want zoals men weet, vraagt zij continu om het scheppen van meer ruimte voor allerlei activiteiten op zondag. De zondagochtendopenstelling van het binnenbad past hierin prima. Vandaag heeft de raad te beslissen over de vraag of het binnenbad met deze pilot extra zal opengaan, of dat de zwemtijd op zaterdag naar de zondag zal worden verplaatst. Het antwoord van sprekers fractie hierop is vrij eenvoudig: Realistisch Ambacht staat voor het verbeteren van voorzieningen en vanuit die gedachte kiest zij logischerwijs voor de optie 1, want in de optie 2 blijft het voorzieningenniveau eigenlijk gelijk doordat men dan niet meer op de zaterdag zou kunnen zwemmen, wat sneu zou zijn voor degenen die dit thans doen. Tot die groep behoren wellicht ook mensen die niet op zondag willen zwemmen of dit vanwege hun geloof niet mogen. Qua kosten is de optie 1 alleszins beheersbaar, met de kanttekening dat die kosten misschien nog zouden kunnen meevallen als er op de zondag méér zwemmers komen dan momenteel wordt geschat. De fractie van Realistisch Ambacht is blij met de winst die met dit voorstel wordt geboekt en met het feit dat een ruime meerderheid van de raad met dit voorstel instemt. Ook zij kijkt met belangstelling naar de uitkomsten van de proef.

Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp geeft te kennen dat het CDA-Ambacht voorstander van het op zondag openstellen van het binnenbad van het zwembad is als dit de wens van de inwoners is en deze openstelling financieel rond te krijgen is. De voorkeur van de fractie gaat daarom uit naar de tweede optie van de pilot zoals die in de commissie is besproken. Zij kiest dus niet voor 'een duik in

Vergadering van 3 juli 2023.

17

het diepe', maar wenst dat hiernaar tijdens de zondagochtendopenstelling van het binnenbad gedurende acht maanden onderzoek zal worden gedaan. Zo kan men zonder extra kosten te maken onderzoeken of de opening van het binnenbad op zondag haalbaar is. Het bezoekersaantal op de zaterdag is nu heel laag, namelijk gemiddeld 25. De fractie wilde het aantal uren waarin er op zaterdag kan worden gezwommen graag verschuiven naar de volgende dag en zo het moeten maken van extra kosten voorkomen. De meerderheid van de raad bleek in de commissievergadering echter een voorkeur te hebben voor de optie 1, dus een pilot met een zondagochtendopenstelling plus handhaving van de openingstijd op zaterdagmiddag. Dit is ook de uitkomst van de discussie die thans plaatsvindt en het CDA zal hierin meegaan, omdat voor haar het belangrijkste is dat de pilot op zondag zal doorgaan. Men wil immers weten of er op zondag voldoende bezoekers zullen komen, of er voldoende personeel beschikbaar zal zijn en of de zondagopenstelling van het binnenbad financieel te dragen zal zijn. Bij de bespreking van de evaluatie waarmee in januari zal worden gekomen, kan er dan een definitief besluit worden genomen. Dit betekent dat de CDA-fractie voor dit voorstel is. De heer Platschorre noemt de zondag een bijzondere dag.

Men heeft de zondag als een rustdag van God gekregen; iedereen moet dan – maar ook màg – rusten van zijn dagelijks werk. Het is een groot voorrecht deze dag te hebben, een dag waarop men naar de kerk kan gaan om naar het woord van God te luisteren. Het is evenwel voor iederéén prettig en noodzakelijk dat er een collectieve rustdag bestaat, dus een dag waarop er niet behoeft te worden gewerkt. Dat is voor iedereen van maatschappelijke en sociale waarde. De zondag is de ene dag in de week waarop de 24-uurseconomie tot rust komt. Uitzonderingen hierop vormen uiteraard noodzakelijke werkzaamheden, zoals die in de zorg en van de hulpdiensten. Het voorliggend voorstel is een inbreuk op die zondagsrust, in dit geval voor medewerkers van het zwembad. Daarom zal de fractie van SGP/ChristenUnie hiermee niet instemmen. De heer Van der Wulp heeft de heer Platschorre uiteraard met alle respect diens bijdrage laten verwoorden, maar meent wel dat dit ook al in het artikel in De Brug over dit voorstel had kunnen zijn gezegd, in plaats van het antwoord dat de heer Platschorre toen gaf op de vraag hoe diens fractie over dit voorstel dacht: 'Dan moet u op de raadsvergadering wachten', maar wellicht was dit aan de fractie van SGP/ChristenUnie of aan de heer Platschorre zelf.

Spreker wil er nu aan herinneren dat er al bij de realisering van het nieuwe zwembad over een eventuele zondagsopenstelling is gesproken en dat de fractie van SGP/ChristenUnie, die daar tegen was, toen niet het argument van de zondagsrust heeft genoemd – misschien speelde dat al wel op de achtergrond –, maar zei dat het haar om de exploitatie van het zwembad ging en dat Sportfondsen, de exploitant waarvoor was gekozen, deze niet rond zou kunnen krijgen als het binnenbad ook op zondag geopend zou zijn. In zijn bijdrage van vanavond gebruikte de heer Platschorre voor de afwijzing van dit voorstel alleen het principiële argument van het belang van de zondagsrust, evenals de heer Bezemer dit in de commissievergadering had gedaan. Spreker vindt dit te weinig; naar zijn mening had de fractie van de SGP/ChristenUnie thans daarnaast kunnen memoreren dat het haar indertijd ook om de exploitá=tie van het zwembad was gegaan. Het buitenbad van het zwembad is al jaren ook op zondag open en hij heeft de fractie van SGP/ChristenUnie nog nooit horen bepleiten om daaraan op dezelfde principiële gronden een einde te maken, terwijl toch aan te nemen is dat zich daar op zondag geen kabouters bevinden, maar personeel dat zwemmers die in nood zijn komen te verkeren te hulp moet kunnen schieten. Zo zijn er méér activiteiten te noemen welke op zondag gewoon moeten doorgaan.

Spreker zegt dit alles even ter aanvulling op het betoog van de heer Platschorre; er behoeft niet op gereageerd te worden. De heer Platschorre wil hierop toch graag even reageren. Wat het laatste punt betreft: de fractie van SGP/ChristenUnie maakt elk jaar bij de vaststelling van de begroting een voorbehoud aangaande de openstelling van het buitenzwembad op zondag en dat laat zij dan gepaard laat gaan met een stemverklaring die inhoudt dat zij daar in principe tegen is. Verder herkent spreker niet wat de heer Van der Wulp over de exploitatie van het zwembad heeft gezegd, tenzij deze erop doelde dat voorgangers van de huidige fractieleden zo'n dertig jaar geleden

Vergadering van 3 juli 2023.

18

mede hadden besloten om het binnenzwembad op zondag te sluiten. Is dàt het waarop de heer Van der Wulp hem wil aanspreken? De heer Van der Wulp ontkent dat dit het geval is. Zonder er al te ver op in te gaan – het is natuurlijk een gevoelsmatige aangelegenheid –, wil hij zeggen zich te herinneren dat er indertijd een sessie voor raadsleden heeft plaatsgevonden waarin zij hun wensen op papiertjes konden schrijven en die vervolgens op een bord konden plakken. Met betrekking tot het zwembad hadden de toen aanwezige leden van de fractie van SGP/ChristenUnie wel opgeschreven tegen de zondagopenstelling van het zwembad te zijn, maar niet met als argument dat de zondagsrust moest worden bewaard, maar met het oog op de exploitatie. Het belang van die exploitatie werd toen overigens ook van andere kanten aangevoerd. Wethouder Van Die hoorde al even een verwijzing naar de begrotingsbehandeling. In de afgelopen jaren was dit onderwerp voor sommige fracties een telkens terugkerend onderwerp ter bespreking in hun algemene beschouwingen. Vermoedelijk zal dit in de algemene beschouwingen die in november zullen worden gehouden niet meer worden genoemd. Men zal ook niet al in die maand moeten vragen of het college reeds bezoekersaantallen op de zondagmorgen bekend zijn, want er is beloofd dat dit in januari, dus op precies de helft van de pilotperiode, aan de raad zal worden medegedeeld.

Op de woorden waarmee er met dit voorstel is ingestemd, zal spreker nu niet ingaan. De heer Scheurwater stelde nog voor om het binnenbad niet op zondagochtend, maar op zondagmiddag open te stellen. Spreker denkt dat een openstelling van het binnenbad op zondagmiddag concurrentie zou ondervinden van familiefeestjes en verjaardagen en van – vraag dit maar aan de heer Nugteren – wedstrijden in de eredivisie voetbal. Belangrijker is dat Sportfondsen uit gegevens in den lande heeft afgeleid dat een zondagochtendopenstelling van een binnenbad meer bezoekers trekt dan een zondagmiddagopenstelling. Het banen zwemmen en het familiezwemmen zijn 's ochtends populairder dan op de middag. Op grond hiervan is besloten de pilot betrekking te doen hebben op een ochtendopenstelling van het binnenbad. De ook in de commissievergadering aan de orde gekomen suggestie van de heer Van der Lei om aandacht te besteden aan het kunnen gaan zwemmen door leden van speciale doelgroepen is als te verkennen optie voorgelegd aan Sportfondsen. Te denken valt aan het zwemmen door baby's en peuters en in het kader van 'meer bewegen door ouderen' het zogenoemde aquajoggen. Collega Oelfke is voorts bezig met het beleid aangaande schoolzwemmen en wellicht zal deze pilot daarvoor wat extra uren kunnen opleveren.

Spreker brengt voorts in herinnering dat er in 2015, toen hier een noodopvang voor vluchtelingen bestond, aan kinderen van een taalklas watergewenningslessen werden gegeven. Misschien wordt dit weer een optie als zich opnieuw veel kinderen van vluchtelingen in deze gemeente gaan bevinden. Er kan nu niet hard worden tóegezegd dat hieraan aandacht zal worden geschonken, maar wel is dit aan Sportfondsen voorgehouden. Tot slot kan tot de heer Van der Wulp worden gezegd dat de kosten van deze pilot volledig voor rekening van de gemeente komen. Al met al zal straks een grote meerderheid van de raad na vele jaren discussie akkoord gaan met het voorstel om te kiezen voor de optie 1, zijnde de zondagochtendopenstelling van het binnenbad. Voor het feit dat hierbij geen sprake is van unanimiteit bestaat bij het college alle respect. De heer Van der Wulp is getriggerd door wat de portefeuillehouder zei over een mogelijk andere invulling van de zwemuren, waarbij ook het schoolzwemmen werd genoemd. Dit is ook in de commissievergadering besproken. Is hierover inmiddels al een besluit genomen? Mevrouw Gommans-Dane memoreert dat het binnenbad van het zwembad indertijd werd gesloten vanwege de energiecrisis. Iedereen was het daarmee eens, daar er toen met het oog op de financiële situatie van de gemeente op vele gebieden moest worden bezuinigd.

Vergadering van 3 juli 2023.

19

De heer Scheurwater hoorde de wethouder onder meer de mogelijkheid van familiezwemmen noemen. Zo'n dertig jaar geleden heeft hij dit een keer op een zondagochtend bijgewoond en het aantal deelnemers bedroeg toen zes of acht. Verder is het zoals het is; de fractie legt zich neer bij dit voorstel. Wethouder mevrouw Oelfke-ten Seldam deelt met betrekking tot het onderwerp van het schoolzwemmen mee dat de kaders welke in de commissievergadering zijn aangeven thans samen met de scholen en Sportfondsen worden uitgewerkt, waarbij wordt bekeken wat er bij elkaar past. Het college hoopt de raad hierover na deze zomer te informeren, zodat eventuele wijzigingen ná het komende schooljaar zullen kunnen worden doorgevoerd. Zonder hoofdelijke stemming wordt hierop conform het voorstel besloten, onder aantekening dat de fractie van SGP/ChristenUnie geacht wil worden te hebben tegengestemd. 7.1 Jaarstukken 2022. De heer Boudewijn merkt op dat de fractie van SGP/ChristenUnie hierover kort kan zijn, omdat het technisch gezien een zaak van terugkijken is. Bij de bespreking van de grondexploitatie De Volgerlanden is al iets gezegd over de impact van de grondexploitaties op de jaarrekening, zodat hierop nu niet nog nader behoeft te worden ingegaan.

Het is natuurlijk jammer dat de baten en lasten een negatief resultaat laten zien; door de donatie waartoe is overgegaan, is het nog een positief resultaat geworden. De fractie kan met deze jaarstukken instemmen. De heer Karso laat weten dat ook de CDA-fractie kan instemmen met de vaststelling van de jaarrekening 2022. Wel heeft zij nog een vraag. In de concept-controleverklaring van de accountant staat dat Hendrik-Ido-Ambacht "nog niet beschikt over een overkoepelend risicobeheersings- en controlesysteem, met name gericht op het onderdeel fraude." Geadviseerd wordt om tot invoering van zo'n systeem inclusief een schriftelijke fraude-analyse over te gaan. Te lezen was dat het in eerste instantie de bedoeling was dit per januari 2023 te doen, maar dat dit toen helaas niet is gelukt. De fractie begrijpt dat dit nu in het najaar is gepland. Haar vraag is of dat systeem dan metterdaad zal kunnen worden geïmplementeerd, of dat daartoe eerst nog uitdagingen moeten worden aangegaan. De heer Doevendans noemt de jaarrekening 2022 in feite het werpen van een terugblik op de wijze waarop een en ander toen is verlopen; de heer Boudewijn zei dit ook al. Er valt dus niet veel meer aan te doen, maar wel kan men een mening hebben over de oorzaken van het feit dat de resultaten zijn zoals zij zijn. Kort samengevat is 2022 voor Hendrik-Ido-Ambacht gewoon een heel slecht jaar geweest.

Er is een verlies geleden van ruim € 4 miljoen, zo heeft de fractie begrepen, en in de commissievergadering heeft de wethouder dit bevestigd. Kijkend naar de algemene reserve en de algemene reserve grondexploitaties ziet men dat zij met € 5 miljoen zijn teruggelopen, en dat is veel meer dan in de afgelopen jaren het geval is geweest. De fractie van Realistisch Ambacht is dan ook oprecht verbaasd dat het college desondanks tegenover de media een heel positief verhaal heeft gehouden, een verhaal waarin de negatieve resultaten van de grondexploitaties totaal buiten beschouwing zijn gelaten; het negatieve saldo van bijvoorbeeld de grondexploitatie De Volgerlanden was maar liefst € 7,7 miljoen. Spreker vraagt zich af waarom deze positieve voorstelling van zaken is gegeven; waarom heeft het college niet eerlijk toegegeven dat 2022 voor Hendrik-Ido-Ambacht een slecht jaar was? Dit is namelijk prima uit te leggen, en een groot deel ervan kan men deze coalitie ook niet aanrekenen. Door het falende rijksoverheidsbeleid heeft geheel Nederland te kampen met een heel fors inflatiepercentage en een stijgende rente. Hierdoor zijn de bouwkosten gestegen en de woningprijzen gedaald. Dit laatste is een positief punt voor degenen die een woning willen kopen, maar voor de grondexploitaties is het negatief.

Daarnaast heeft men ook nog eens te maken met het imaginaire stikstofprobleem, dat de uitvoering van veel bouwprojecten vertraagt. Ten slotte wordt er nu een stuk grond bestemd voor de bouw van een school en dat heeft natuurlijk een nadelige consequentie voor

Vergadering van 3 juli 2023.

20

de opbrengst, maar ook dat is prima uit te leggen. Sprekers fractie neemt het college dit alles ook niet kwalijk – zij stelt zich best redelijk op –, want het grootste gedeelte van het tekort is ontstaan door het falend beleid van het kabinet. Wat haar betreft, mag het college daarover best wat eerlijker en opener communiceren. De gemeente moet toch niet als een propaganda-apparaat van de rijksoverheid gaan fungeren. Men begrijpt het al: de fractie van Realistisch Ambacht gaat akkoord met de vaststelling van deze jaarrekening. Op één punt wil de fractie nog graag een toelichting van wethouder Flach ontvangen. In zijn antwoord op vragen van een andere fractie ging hij in op de opvang van kwetsbare doelgroepen, zoals jongeren die uit de jeugdzorg zijn uitgestroomd, Housing First-kandidaten en dak- en thuislozen. Daarvan is gezegd dat zij zouden worden ondergebracht in oude schoolwoningen bij Bekestein, die daarvoor al zouden zijn ingericht. Sprekers fractie heeft hierover contact gehad met een aantal di-rectomwonenden. Zij bleken nog niets van dit plan te weten en waren daarover behoorlijk ontdaan. De fractie heeft ook zelf een blik in die woningen geworpen, waarbij zij heeft geconstateerd dat zij nog verre van behoorlijk ingericht zijn; er zal nog heel veel moeten gebeuren voordat er mensen in kunnen worden geplaatst.

Van de wethouder wil zij nu graag vernemen wat de huidige status van dit plan is en, belangrijker nog, op welke wijze het college een participatietraject voor de directomwonenden gaat starten met als doel om in overleg met hen tot een passende inrichting te komen. De heer Scheurwater kan in principe instemmen met de vaststelling van de jaarrekening 2022 alsmede met de voorstellen inzake de besteding van de restant-budgetten. Een vraag betreft nog een cryptische formulering op bladz. 22 van het Accountantsverslag 2022, luidende: "Voor het kunnen verkrijgen van een goedkeurende controleverklaring is de maximaal toelaatbare fout op basis van de materialiteit € 1.134.000 voor fouten en voor onzekerheden € 3.402.000. Het totaal van de geconstateerde fouten op het gebied van rechtmatigheid blijft niet binnen de wettelijke goedkeuringstolerantie, waardoor de strekking van de controleverklaring 2022 voor getrouwheid en rechtmatigheid goedkeurend zal zijn." Het woordje 'niet' past niet bij die goedkeuring en dus vraagt spreker zich af of dat niet moet worden verwijderd. De heer Nugteren dankt de opstellers van dit alomvattende boekwerk Accountantsverslag 2022 Hendrik-Ido-Ambacht. De fractie van Gemeentebelangen is onder de indruk van het grote aantal vragen dat diverse fracties hierover hebben gesteld, alsmede van de gedegen en lijvige beantwoording daarvan.

Wel houdt het haar bezig dat deze lijvige rapportage van 190 pagina's nog zoveel vragen heeft opgeleverd. Misschien is 'less is more' in dit geval 'more is even more'. Het feit dat de beantwoording van de vragen pas aan de raad is voorgelegd op de dag voorafgaande aan de commissievergadering waarin deze stukken zouden worden behandeld, maakte het nagenoeg onmogelijk om nog in te gaan op de vragen die andere fracties hadden gesteld en op de daarop gegeven antwoorden. Spreker zal er bij de behandeling van agendapunt 7.2 op terugkomen dat er voor het behandelen van zulke dikke boekwerken ruimere termijnen noodzakelijk zijn. De fractie van Gemeentebelangen kan zich vinden in de rapportages en de jaarrekening 2022, waarmee zij ook zal instemmen. Zij is blij dat de gemeente er financieel goed voorstaat. Een vraag voor de portefeuillehouder is nog of hij kan zeggen hoeveel huishoudens in deze gemeente een beroep hebben gedaan op de energietoeslag. De heer Van den Wollenberg constateert dat met de vaststelling van de jaarstukken 2022 de financiële cyclus van dat jaar definitief wordt afgesloten. Voor de huidige coalitie betekent dit de afronding van het eerste financiële jaar waarin zij functioneert.

Het jaar 2022 sluit na een technische resultaatbestemming met een positief resultaat van ruim € 3,3 miljoen, en als men denkt aan de turbulenties in het afgelopen jaar mag men daarover best tevreden zijn. Er is terecht gewezen op de effecten van de oorlog in Oekraïne. Desalniettemin heeft het college op tal van beleidsgebieden voortvarend stappen weten te zetten ter uitvoering van het coalitieakkoord, iets waarop het naar de mening van sprekers fractie tròts mag zijn. In wat hierna volgt beperkt zij zich tot de financiële aspecten.

Vergadering van 3 juli 2023.

21

Hoewel het resultaat over 2022 positief is, moet er wel worden opgemerkt dat dit resultaat is ontstaan nadat er onttrekkingen aan de reserves hebben plaatsgevonden; andere fracties constateerden dit ook al. Het is de portefeuillehouder zo wel gelukt om een en ander financieel draagbaarder te maken, maar die onttrekkingen hebben natuurlijk wel een impact op de reserves van de gemeente, waardoor onder andere de solvabiliteit, dus de mate waarin de gemeente aan haar verplichtingen kan voldoen, is gedaald. Opgemerkt is dat de VNG een solvabiliteit van tenminste 30 % noodzakelijk acht. In de jaarstukken van 2021 scoorde Hendrik-Ido-Ambacht een solvabiliteit van 29 % en dit jaar bedraagt zij 28 %. Dit kan wel worden gezien als een regressie van slechts 1 %, maar in de schuldenpositie van een gemeente gaat het toch al snel om tonnen en miljoenen. Sprekers fractie is dan ook benieuwd hoe de portefeuillehouder naar de ontwikkeling in de solvabiliteitsontwikkeling van Hendrik-IdoAmbacht kijkt. Welke consequenties voorziet hij hiervan voor de komende jaren en in hoeverre is hij voornemens om deze regressie te keren? Een inhoudelijke vraag van de fractie is de volgende. Voorgesteld wordt om € 50.000 uit te trekken voor de aanleg van glasvezel voor de werkplekken in het uitvaartcentrum. In de bijbehorende stukken is dit voorstel echter niet toegelicht.

De fractie wil het uitvaartcentrum zeker geen snelle internetverbinding ontzeggen, maar wel vraagt zij zich af hoe er tot het bedrag van € 50.000 is gekomen. Om hoeveel werkplekken gaat het en kan bijvoorbeeld het zorgen voor een verbinding via 5G niet een geschikt en goedkoper alternatief zijn? In hoeverre levert voorts de aanleg van glasvezel op die locatie de naastgelegen woningen de mogelijkheid op om daarop een aansluiting te verkrijgen? Al met al is de fractie van de Ambachtse VVD tevreden over het resultaat over 2022. Zij zal dus met dit voorstel instemmen. Mevrouw Gommans-Dane vermeldt dat de antwoorden op de vele technische vragen die door de raadsleden waren gesteld de fractie van D66 in voldoende mate duidelijk hebben gemaakt hoe de zaken er voor staan. Eén punt vindt zij verontrustend, namelijk de toename van het aantal door de gemeente ingehuurde krachten. Wellicht kan hierop worden teruggekomen bij de bespreking in de betrokken commissie van het personeelsbeleid, want een stijging met bijna 100 % is toch wel héél veel. Verder stemt de fractie in met dit voorstel. De heer Van der Wulp weet dat het bij de 190 pagina's informatie die de raad voor de kiezen kreeg om het eindresultaat gaat. Dat eindresultaat valt niet tegen als men denkt aan de vele ellende elders in de wereld. Zorgen zijn er wel, onder meer met betrekking tot de grondexploitaties.

Er bestaat nog steeds een flinke onbestemde reserve, waarvan een deel zal worden besteed voor onder meer de bouw van scholen. Kijkend naar de almaar stijgende bouwprijzen vertrouwt de PvdA-fractie erop dat dit tot en met de bouw van de laatste school zal worden volgehouden. Voorts zijn er zorgen over de exploitatie van het zwembad en de sportvelden, maar daarop zal de fractie bij de behandeling van de kadernota terugkomen. Met dit voorstel stemt zij in. Wethouder Flach proeft bij alle fracties steun voor wat het college heeft voorgesteld, waarvoor dank. Een paar specifieke opmerkingen vragen nog om beantwoording, ofwel door hem ofwel door een collega. De heer Karso wees op het belang van frauderisicobeheerding. Dit is een punt dat al langer onderwerp van discussie met de accountant is, dit niet omdat de gemeente er helemaal niets voor heeft geregeld, maar vanwege de vraag in welke máte dat zou moeten gebeuren. Natuurlijk worden er ook in de gemeentelijke organisatie allerlei principes toegepast welke fraude moeten voorkomen. Dit onderwerp is in de auditcommissie besproken, terwijl zich onder de toehoorders in deze zaal ook de gloednieuwe concerncontroller van de gemeente bevindt; deze heeft uiteraard gehoord wat er vanavond is gezegd, zo durft spreker aan te nemen. Dat 2022 een heel slecht jaar voor de gemeente is geweest, zoals heer Doevendans opmerkte, is gewoon niet waar.

Spreker heeft in de commissievergadering de moeite genomen om vrij uitgebreid toe te lichten waaròm dit niet klopt, en als de heer Doevendans diens opmerking dan toch nog in deze

Vergadering van 3 juli 2023.

22

raadsvergadering maakt, zijn er twee mogelijkheden: òf hij heeft het niet goed begrepen, òf hij weet hiermee iets kwalijks te hebben gezegd. De heer Doevendans: "Hoor ik het goed dat de wethouder ontkent dat de algemene reserve van de gemeente met € 5 miljoen naar beneden is gegaan?" Wethouder Flach herhaalt dat optie 1 is dat de heer Doevendans het niet goed heeft begrepen en optie 2 dat het kwalijk is om voor een niet-kloppend frame te kiezen. Omdat de heer Doevendans bekend staat als iemand die meestal goed begrijpt wat er gebeurt, blijft de optie 2 over. In de commissie heeft spreker uitgelegd dat dit verhaal uit twee delen bestaat. Het eerste is dat de jaarrekening van de gemeente slaat op wat er door de gemeentelijke organisatie is gedaan, met alles wat daaraan vastzit, en dat deze is afgesloten met het zeer positieve resultaat van meer dan € 3 miljoen. Het tweede deel bestaat uit de autonome grondexploitaties, exploitaties die náást de begroting lopen. De lange geschiedenis die de gemeente dienaangaande kent, heeft spreker in de commissievergadering uitgelegd, melding makend van verliezen die ooit tot € 18,4 miljoen waren opgelopen, vervolgens tot nul waren teruggebracht en op dit moment een vrij scherpe knik naar beneden laten zien, uitkomend op € 7,7 miljoen.

Technische boekhoudregels schrijven voor dat de gemeente nu uit haar reserve een voorziening moet vormen die aan het verlies gelijk is. Omdat dit het eerste jaar is dat de gemeente dit niet meer samen met Zwijndrecht doet, komt het gehele verlies voor rekening van Hendrik-Ido-Ambacht. Het blijft evenwel een voorzíening; het verlies wordt pas genomen wanneer het zich aan het eind van de looptijd daadwerkelijk zal voordoen. In de redenering die de heer Doevendans volgde, zou de gemeente in de achterliggende jaren heen en weer hebben gewiebeld van 'extreem slecht' tot 'fantastisch', en geen van beide aanduidingen zou de eindsituatie hebben weergeven. Met andere woorden: de heer Doevendans zei ten onrechte dat 2022 voor Hendrik-Ido-Ambacht een slecht jaar is geweest. Wel heeft men te maken gehad met een tegenslag op de woningbouwmarkt, wat heeft betekend dat de gemeente ten laste van haar reservepositie een voorziening heeft moeten vormen. Er verschuift zo een pot met ruim € 7 miljoen van een reserve naar een voorziening om een toekòmstig voorzien verlies af te dekken. Hiermee worden de gemeentelijke reserves inderdaad verlaagd, maar wie zegt dat er het volgend jaar niet een deel hiervan zal kunnen worden teruggestort? Met andere woorden: als de heer Doevendans een frame gebruikt, moet deze wel het gehele verhaal vertellen.

De heer Doevendans vindt het een beetje beneden de gordel dat hij wordt neergezet als iemand die een frame gebruikt terwijl men gewoon aan de cijfers kan zien dat de reservepositie van de gemeente met € 5 miljoen naar beneden is gegaan. Dat is gewoon een feit; het technisch resultaat van minus € 4 miljoen wordt zelfs in deze stukken genoemd. Men kan natuurlijk wel zeggen dat dit iets tijdelijks is en dat een grondexploitatie nog kan verbeteren – sprekers fractie hoopt ook van ganser harte dat dit het geval zal zijn –, maar zoals gezegd is het goed te verklaren dat 2022 een slecht jaar was, hoe men het ook wendt of keert en ondanks alle mooie verhalen die er bij te vertellen zijn. Te hopen is dat er in de komende jaren een herstel zal optreden doordat de grondexploitaties minder negatief of misschien zelfs winstgevend zullen worden, maar op dit moment moet 2022 als een slecht jaar worden gezien. Wethouder Flach ziet op geen enkele wijze in waarom zijn woorden aan het adres van de heer Doevendans 'onder de gordel' zouden zijn geweest. Hij weerlegde daarmee een frame – want dat is het – en heeft daarmee de door de heer Doevendans genoemde feiten niet weersproken. Het frame was dat 2022 een heel slecht jaar is geweest en dat het college ertoe moest worden opgeroepen om daarover eerlijk te zijn.

Dat zijn nogal wóórden en daarvan neemt spreker in enigszins ferme bewoordingen afstand, omdat het college hierover al open en eerlijk is gewéést. Spreker heeft in een persgesprek zowel de exploitatie, dus de jaarrekening van de gemeente, als de grondexploitatie De Volgerlanden toegelicht. Dat dit niet in alle breedte in de krant is terechtgekomen, is hem niet aan te rekenen. Er moet hier echter niet de suggestie worden gewekt dat de gehele college bewust een positiever beeld heeft

Vergadering van 3 juli 2023.

23

geschetst dan met de werkelijkheid overeenkomt. Wat er nu ter tafel ligt klòpt gewoon, zo wil hij expliciet zeggen, want betrouwbaarheid is de kern van het handelen van de leden van het college. De heer Doevendans gaat het juist met name om dat persbericht van de gemeente, dat alleen maar positief gestemd was. Er werd daarin helemaal niet gesproken over een negatief technisch resultaat, of over slecht uitgevallen grondexploitaties; er werd alleen een positief resultaat van zo'n € 3 miljoen genoemd en daar gaat het spreker om. Er had best gezegd kunnen zijn: 'Maar, wij moeten wel met de algemene reserve terug omdat er een voorziening moet komen.' Wat hem betreft, was het persbericht dus te positief van toon. De wethouder mag het hiermee oneens zijn, maar dit feit was voor de fractie de aanleiding tot het maken van haar opmerkingen. Wethouder Flach heeft van de gelegenheid gebruik gemaakt om die opmerkingen te weerspreken, want in het persgesprek zijn béide onderwerpen aan de orde geweest. In het persgesprek over de exploitatie van de gemeente is aangevoerd dat verliezen op grondexploitaties – overigens ook winsten, zoals op de grondexploitatie Ambachtse Zoom – technisch gezien via de jaarrekening verlopen. Hij ziet het als desinformatie als men een negatief beeld schetst van de wijze waarop de gemeente haar exploitatie vorm geeft.

De heer Doevendans wil graag concluderen dat het allemaal door de rijksoverheid is veroorzaakt. Spreker heeft best wel kritiek op de rijksoverheid, maar laat zich er niet toe dwingen om haar de schuld van iets te geven terwijl het gaat over normale grondexploitaties met ruim € 3 miljoen óver. Een ieder hier heeft de verantwoordelijkheid om het vertrouwen van de burger in de overheid op peil te houden. Het is dan belangrijk om te laten zien dat de gemeente zorgvuldig met belastinggeld is omgegaan en op de vastgestelde begroting voor 2022 een overschot van ruim € 3 miljoen kan laten zien. Dit draagt bij aan de overtuiging dat men hier niet veel geld zit te verkwisten, integendeel; dat beeld zou ten onrechte zijn. Op wat de heer Doevendans over schoolwoningen nabij Bekestein zei, wil spreker kort ingaan door te vermelden dat het college in de loop van het vorig jaar een besluit tot verkoop van die woningen – het zijn er maar vier – heeft genomen. Dat was een onderdeel van het IHP dat in de raad is besproken. Er is voor gekozen om over de verkoop daarvan een gesprek aan te gaan met de woningcorporaties die in Ambacht werkzaam zijn, waarbij aandacht is gevraagd voor – dit is ook terug te voeren op het coalitieprogramma – het daarin huisvesten van jongeren. Met name twee van de woningen zouden daarvoor geschikt zijn.

De twee andere woningen zouden kunnen worden benut voor 'spoedzoekers', dus mensen voor wie heel lastig geschikte huisvesting is te vinden. Het college is hierover thans nog in gesprek met Rhiant. De voortgang daarin komt niet overeen met die welke spreker graag had gezien en daarom heeft hij aangedrongen op een versnelling. De heer Scheurwater heeft heel scherp opgemerkt dat het woordje 'niet' ten onrechte in het door hem aangehaalde citaat staat. In de definitieve versie gaat dit er dus uit. Met de heer Nugteren is spreker het eens wat less is more betreft. Ook hij zou dit graag zo zien en hij probeert dan ook er zo weinig mogelijk woorden aan te wijden, maar de jaarrekening is dik vanwege allerlei verplichte paragrafen. Er is wel geprobeerd daarin wat te snoeien, maar tegelijkertijd krijgt het college vragen als: kan er in worden opgenomen hoeveel bomen er in Ambacht staan en hoe het daarmee gaat? Het college wilde recht doen aan wat er moet en aan wat de raad vraagt en zo is het een lijvig boekwerk geworden. De opmerking van de heer Nugteren begrijpt spreker echter wel; zo'n boekwerk roept soms meer vragen op dan het beantwoordt. Collega Van Die zal straks ingaan op de vraag hoeveel huishoudens de energietoeslag hebben aangevraagd. De heer Van den Wollenberg merkte terecht op dat de verliezen op de grondexploitaties effecten hebben op de reserves.

Die reserves dalen hiermee onder de 30 % en daarom heeft de accountant erop gewezen dat dit een opletpunt is. De solvabiliteit is nog niet slecht, maar er moet wel op de ontwikkeling daarvan worden gelet. Spreker kijkt er ook op die manier naar, dus enigszins ontspannen, wetende dat de solvabiliteit een aantal jaren geleden op 17 % zat, dus echt laag, en dat de gemeente met de grondexploitaties heel veel risico heeft gelopen. Met andere woorden: als hij de huidige solvabiliteit ziet, heeft hij er vertrouwen in dat deze op termijn weer de 30 % zal bereiken. Ook ziet hij –

Vergadering van 3 juli 2023.

24

hierover heeft hij wel eens een discussie gevoerd met de heer Van der Wulp – dat zich soms situaties voordoen waarin men blij is dat de gemeente over de reserves beschikt. In het antwoord op een vraag van de heer Van der Wulp heeft spreker eerder gezegd dat de reserves er voor slechtere tijden zijn. Deze heeft wel eens gevraagd – het was bijna een verzuchting – wanneer die slechtere tijden er nu eens zouden komen, daar er alleen maar geld werd opgepot. Hier is dat geld er dus. Spreker had deze reserves ook liever niet gehad; hij had er graag geld aan willen onttrekken om daarmee bijvoorbeeld mooie dingen in het kader van scholenbouw te doen in plaats van deze reserves aan te houden voor de dekking van verliezen. Het college is hiermee dan ook heel scherp aan de slag. Met mevrouw Gommans is spreker het eens dat het goed zal zijn om in de betrokken commissie een keer over de toename van het aantal inhuurkrachten te gaan praten. Aan de andere kant wil het college verontrusting wegnemen; de huidige arbeidsmarkt is namelijk zodanig overspannen dat men soms blij is iemand voor een functie te hebben kunnen inhuren, dit uiteraard wanneer er binnen het budget wordt gebleven. Het aan de orde stellen van dit onderwerp in de commissie laat spreker over aan de collega die dit aangaat. Met de woorden die de heer Van der Wulp aan dit agendapunt heeft gewijd, is spreker het eens.

Wethouder Van Die herinnert eraan dat de vraag hoeveel huishoudens in Ambacht gebruik maken van de energietoeslag ook in de commissievergadering is gesteld, waarbij is toegezegd dat deze schriftelijk zou worden beantwoord. Dat is intussen gebeurd, maar hij wil nu wel herhalen dat in 2022 971 huishoudens voor de energietoeslag in aanmerking kwamen. Wie het journaal van vandaag heeft gevolgd, heeft gehoord dat de minister voor 2023 een energietoeslag van dezelfde omvang, dus € 1.300 per huishouden, heeft aangekondigd. Wethouder mevrouw Oelfke-ten Seldam kan met betrekking tot het onderwerp van de kosten van de aanleg van glasvezel naar de begraafplaats zeggen dat deze kosten niet zozeer betrekking hebben op het aantal werkplekken als wel op het feit dat die glasvezel vanaf het centrale punt over een grote afstand moet worden ingegraven. Het gaat hierbij om de waarborging van de kwaliteit van de internetverbinding tijdens uitvaartdiensten, alsmede om het zorgen voor veilige en volwaardige werkplekken. De begraafplaats maakt namelijk deel uit van de gemeente en heeft ook een verbinding met het internet. Momenteel kunnen er bijvoorbeeld geen documenten worden gescand en kan er niet voor veilige verbindingen worden gezorgd. De vorige week heeft spreekster voor deze aanleg de toestemming van het Natuur- en Recreatieschap verkregen.

Die toestemming was nodig omdat het grootste deel van de glasvezel naast een door het natuur- en recreatieschap lopend fietspad komt te liggen, dus niet via de Achterambachtseweg. Dit laatste was wel één van de opties, maar helaas bevinden zich daar te veel fysieke objecten, terwijl ook het rekening moeten houden met de beschermingszone van de waterkering het aldaar aanleggen van de glasvezel niet mogelijk maakt. Dit betekent dat de woningen aldaar helaas niet met deze aanleg kunnen 'meeliften', iets wat spreekster graag had gezien. Het tracé loopt dus langs het fietspad in het Sandelingenpark. De heer Boudewijn gaat proberen de heer Doevendans een compliment te ontlokken. Door het degelijke financiële beleid dat in de afgelopen jaren is gevoerd, kan de gemeente nu een keer een negatief resultaat van de grondexploitaties vrij gemakkelijk opvangen; er behoeft daartoe niet meteen in allerlei voorzieningen te worden gesneden. Als de reservepot nu nul had bedragen, zou hij met de heer Doevendans hebben meegevoeld, maar die pot kan dit nu gewoon opvangen. Men kan dit college, het voorgaande college en de raad een compliment geven voor het feit dat zij een zodanig degelijk financieel beleid hebben gevoerd dat dit voorstel nu met droge ogen kan worden aanvaard.

De heer Doevendans gunt de heer Boudewijn dat compliment best, want ook spreker roept al jaren dat zijn fractie het eens is met het solide financiële beleid van de colleges in deze gemeente. Dat is dus niet het probleem. Zijn fractie zegt alleen – en de wethouder doet dit in feite ook – dat het hier om féiten gaat, en die worden niet ontkend. Daarom wil hij het inhoudelijk nu hierbij laten.

Vergadering van 3 juli 2023.

25

Op de vraag over de schoolwoningen bij Bekestein heeft spreker een beperkt antwoord gekregen. Het belangrijkste ontbrak daarin nog, namelijk hoe en wanneer hierover met de omwonenden van die schoolwoningen zal worden gesproken. Hoe worden zij hierbij betrokken? Wethouder Flach zei al dat het college hierover nu nog met de woningbouwcorporatie Rhiant in gesprek is. Er moet nog worden afgewacht of zij bereid zal zijn deze woningen over te nemen, twee voor koop en twee voor verhuur. Als dat het geval blijkt te zijn, kan dàt het moment zijn om hierover met de omwonenden te gaan communiceren. Wie de woningen zouden kunnen gaan bewonen, is een onderwerp waarover nooit met de buurt wordt gecommuniceerd. Huurwoningen worden altijd toegewezen, de ene keer aan jongeren en de andere keer aan statushouders, en dat is geen zaak die aan participatie onderhevig is. Dat spreker dit alles nu in de openbaarheid zegt is overigens al een vorm van informatievoorziening. Een en ander dient definitief te zijn overeengekomen alvorens hierover met de buurt in gesprek kan worden gegaan of aan de buurt kan worden medegedeeld. Het aangaan van een gesprek suggereert dat er met de buurt nog over allerlei aanwendingsmogelijkheden zou kunnen worden gesproken, maar dat zal niet het geval zijn; het zal alleen om een informatief gesprek kunnen gaan.

Zonder hoofdelijke stemming wordt hierop conform het voorstel besloten. 7.2 Kadernota 2024 en voorjaarsnota 2023. De heer Scheurwater voert aan dat het college de inwoners via de sociale media heeft gevraagd welke wensen er bij hen bestaan in het kader van het nieuwe hondenbeleid. De antwoorden van vele inwoners hierop waren negatief; zij verzochten de hondenbelasting af te schaffen, waarbij werd verwezen naar het feit dat dit in omliggende gemeenten al is gebeurd. Het college heeft het vorig jaar, toen de fractie van EVA een amendement tot afschaffing van de hondenbelasting had ingediend, gezegd dat deze belasting in de toen komende vier jaar zou worden gehandhaafd. Omdat dit in de coalitie is besproken en vastgelegd, respecteert de fractie dit besluit uiteraard. Wel stelt zij nu voor, gezien de bedoelde negatieve reacties van inwoners, om in de komende begroting de hondenbelasting alvast met € 45 te verlagen en dit in 2025 te herhalen, zodat in 2026 onder de volgende coalitie de hondenbelasting inderdaad kan worden afgeschaft. Deze belasting is in de volgende raadsperiode namelijk niet meer te handhaven.

Het college geeft thans een korting van € 76 op de aanslag in de onroerendzaakbelasting en op dezelfde wijze zou de hondenbelasting kunnen worden verminderd, dit mede gezien het feit dat een groot deel van de opbrengst niet aan de uitvoering van het hondenbeleid wordt besteed. Laat het college dit betrekken bij de overwegingen inzake de komende begroting, zo verzoekt sprekers fractie. In de gemeente woont een flink aantal jongeren nog op een zolderkamer thuis. Zij zijn op zoek naar een woning, maar het vinden daarvan is moeilijk. In de media was te lezen dat vele woningbouwverenigingen met het oog op de woningschaarste hebben besloten om te verwezenlijken woningcomplexen hóger te maken. Sprekers fractie vraagt zich af of men niet ook in Hendrik-Ido-Ambacht af moet van het maximum van zes woonlagen, zodat er tot de realisering van meer woonlagen zal kunnen worden overgegaan. Hebben de woningbouwcorporaties dit al eens aan de gemeente gevraagd? De heer Doevendans memoreert de afspraak om dit jaar bij de behandeling van de kadernota geen uitgebreide algemene beschouwingen te houden, maar die te bewaren tot de begrotingsbehandeling. De fractie van Realistisch Ambacht neemt deze afspraak in acht en zal nu in eerste instantie ingaan op haar inhoudelijk bezwaar tegen deze kadernota, een bezwaar dat ook al in de commissievergadering werd verwoord.

Zij kan zich niet vinden in het automatisch verhogen van de subsidies aan de hand van de consumentenprijsindex, vooral niet omdat hierover is gezegd dat dit ook nog 'voortaan' zou moeten gebeuren. De fractie gaat hierin niet mee, want zij vindt dat men per jaar moet bekijken wat er mogelijk en haalbaar is. Dat moet natuurlijk wel op tijd gebeuren, zodat degenen die subsidie

Vergadering van 3 juli 2023.

26

aanvragen daarmee rekening kunnen houden, maar van een automatisme in dezen is de fractie geen voorstandster. Er is niet aan te ontkomen om hier thans één onderwerp van landelijk beleid te noemen en wel het klimaat- en energiebeleid. In de Tweede Kamer, dus in de openbaarheid, heeft de minister van Klimaat en Energie, Rob Jetten, antwoord gegeven op een kritische vraag van een Kamerlid. Die vraag was wat de 122 maatregelen van de minister, die € 28 miljard gaan kosten, voor effect zullen hebben op de temperatuur op aarde; tot hoeveel minder opwarming van de aarde zouden zij in de praktijk leiden? De heer Jetten antwoordde dat het pakket aan maatregelen in totaal tot 80 megaton CO2-reductie zou leiden, wat effectief een mindere opwarming van 0,000036 C zou betekenen. Als de minister vervolgens ook nog met een grote glimlach met zijn plannen doorgaat, is er wat sprekers fractie betreft voldoende aangetoond dat men hier niet met een capabel landsbestuur te maken heeft. Van dit onderwerp is een heel mooie compacte video van twee minuten gemaakt, die hij als tweet aan zijn profiel heeft bevestigd. Degenen die hierin geïnteresseerd zijn, kunnen die video dus op Twitter bekijken en zo met hem constateren dat de minister van plan is om € 28 miljard te verspillen. De fractie van EVA bepleitte daarnet om over te gaan tot het geleidelijk tot nul gaan terugbrengen van de hondenbelasting.

Sprekers fractie vindt dit een sympathiek idee en zou, als hiertoe een motie was ingediend, die motie zeker hebben gesteund. Misschien kan de heer Scheurwater bij de begrotingsbehandeling met zo'n motie komen, zodat er kan worden vastgesteld of er in deze raad een meerderheid te vinden is voor het langzaam maar zeker gaan afschaffen van de hondenbelasting. De heer Scheurwater heeft dit in het verleden al gedaan. Hij geeft het college nu het geleidelijk afschaffen van de hondenbelasting in overweging, zodat dit straks bij de begrotingsbehandeling zal kunnen zeggen of het bereid is om hiertoe over te gaan. De heer Karso stelt vast dat de kadernota enkele belangrijke vraagtukken van dit moment belicht. De negatieve macro-economische ontwikkelingen en de hoge rentelasten die de gemeente treffen, vormen een last voor de begroting, wat directe gevolgen voor de inwoners zal kunnen hebben en tot terughoudendheid in de beleidsvorming kan moeten leiden. Er moet zeker kritisch naar de begroting worden gekeken, maar dat betekent niet dat er moet worden bezuinigd op essentiële diensten. Wel zullen er slimme keuzes moeten worden gemaakt en zullen mogelijke verspillingen moeten worden vermeden.

De vraagstukken op de gebieden van jeugdhulp, de ondersteuning van ouderen en de opvang van asielzoekers houden ook de CDA-fractie bezig, maar als er in het kader van de aanstaande begroting keuzes moeten worden gemaakt, zal zij zich vooral willen inzetten voor de realisering van woningen voor jongeren, de revitalisering van Cascade, het opknappen van de De Ridderhal, de renovatie van de sportvelden in het Burg. Baxpark, de facilitering van de MJB en de realisering van ontmoetingsplekken voor mensen met beginnende dementie, om er een paar te noemen. De speerpuntenlijst van het CDA zal bij de begrotingsbehandeling nog uitgebreid aan bod komen. Met deze kadernota kan de fractie instemmen. De heer Platschorre treft in de kadernota 2024 een beschrijving aan van belangrijke ontwikkelingen die gevolgen kunnen hebben voor de baten van de gemeente. Ook ziet men daarin een overzicht van geplande nieuwe activiteiten en van wat deze zullen gaan kosten; dat zou althans het geval moeten zijn. In de voorjaarsnota is voorts het meerjarenperspectief geschetst. De resultaten in de komende jaren lijken positief te zijn, maar in deze kadernota zijn nog niet alle in het collegewerkprogramma opgenomen ambities financieel vertaald. Deze geeft dus nog niet het volledige beeld van de activiteiten in het komende begrotingsjaar en de jaren daarna.

Er zullen nog keuzes moeten worden gemaakt, en mogelijk moet dan de realisatie van sommige ambities worden uitgesteld. De fractie van SGP/ ChristenUnie had graag reeds nù keuzes gemaakt, zodat het college alle kaders voor de opstelling van de begroting hadden kunnen worden meegegeven, maar gezien de financiële ontwikkelingen, waaronder een teruglopende reservepositie, lijkt dit nu niet verstandig. Ook is de meicirculaire nog niet in

Vergadering van 3 juli 2023.

27

deze kadernota vertaald. De inhoud daarvan is intussen wel bekend, want het is nu juli. Kan het college een doorkijkje geven van de effecten van die circulaire op de begroting? Spreker wil vervolgens per programma een aantal opmerkingen maken, ten eerste over programma 1. Eén van de ambities in het coalitiewerkprogramma is de bouw van een aantal scholen. In het komende begrotingsjaar zullen twee scholen worden gerealiseerd, en dat is een mooie ontwikkeling. In de kadernota wordt uitgegaan van de verdere uitvoering van het integraal huisvestingsplan, wat betekent dat de nieuwbouw voor de Klimboom en De Meander zal doorgaan. De fractie stemt van harte met deze keuze in. Gezien de grote behoefte aan woningen vraagt zij het college om met spoed de mogelijkheden tot woningbouw bij de onderscheidene scholen voor te bereiden. Ook de investering in de lokale jeugdzorg is van groot belang. Het zo vroeg mogelijk ingaan op hulpvragen kan zwaardere zorgvragen en grote problemen voorkomen. In dat kader is ook een relatieloket heel belangrijk; het kan ertoe bijdragen dat kinderen in een veilige, stabiele omgeving kunnen opgroeien. Het actieplan lokale economie, programma 2, is eerder dit jaar vastgesteld. Wat de fractie van SGP/ ChristenUnie betreft, geeft het college prioriteit aan de uitvoering daarvan.

Een gezond en uitnodigend ondernemersklimaat is goed voor de gemeente en zorgt voor behoud en een mogelijke groei van de werkgelegenheid. Daarbij aandacht besteden aan duurzaamheid zorgt ervoor dat de bedrijven ook toekomstbestendig zijn. De ontwikkeling van de woonvisie is van groot belang voor de eventuele woningbouwprojecten. Hoe gaat men de bouw van woningen voor senioren en jongeren stimuleren en mogelijk maken? Het wordt tijd om dit te kunnen gaan concretiseren. De ontwikkeling van het programma Duurzaamheid voor de komende jaren is van groot belang. Met het instellen van het kernteam Duurzaamheid kan de uitvoering van dit nieuwe programma voortvarend ter hand worden genomen. Het daarbij betrekken van de inwoners is eveneens een belangrijke zaak. In programma 3 kondigt het college een nieuw beleidsplan biodiversiteit aan. Voor spreker fractie is daarbij een aantal aspecten van belang: uitstraling, beeldkwaliteit, veiligheid en communicatie. Op sommige plaatsen in het dorp is de beeldkwaliteit en/of het onderhoudsniveau slecht en daarmee ook de uitstraling van dit dorp. Onduidelijk is of dit komt door de onvoldoende kwaliteit van het onderhoud, of dat er niet wordt onderhouden in de hoop dat er dan biodiversiteit ontstaat. Ook is op een aantal plaatsen de veiligheid in het geding. Kruispunten of rotondes worden door te hoge begroeiing onoverzichtelijk.

De communicatie hierover met de inwoners is hierbij van groot belang. Vaak leest men in de sociale media kritische uitlatingen over het groenbeheer, waaronder het wel of niet gemaaid worden van gras enzovoort. Het is van groot belang dat er een goede balans wordt gezocht tussen het bevorderen van de biodiversiteit en het onderhoudsniveau van de buitenruimte. Sprekers fractie vraagt het college daarom nadrukkelijk om de raad aan de voorkant bij de opstelling van het beleidsplan te betrekken. Ook is zij benieuwd naar de burgerparticipatie met betrekking tot dat plan. Op het gebied van de inzameling van grondstoffen en afval wordt er dit jaar verder gegaan met het voorbereiden van de invoering van het recycletarief. Ook hierbij is het zorgen voor goede informatie aan de inwoners van groot belang, want te zien is dat veranderingen in dit kader een lange gewenningsperiode vragen. Denk bijvoorbeeld aan de inzameling van plastic; ondanks het feit dat het pmdafval wekelijks wordt opgehaald, zijn velen er nog niet aan gewend om de zakken tijdig en op de goede plaats aan te bieden. Positief is het – dit heeft de heer Van Nugteren al een keer opgemerkt – dat de hoeveelheid aangeboden plastic flink is gestegen.

Te hopen is dat er vanuit de raad eenduidig over kan worden gecommuniceerd, dus dat er niet voortdurend tegengestelde berichten te horen zijn, of er heel sombere scenario's worden geschetst. De in programma 4 genoemde nieuwe bestuursstijl houdt onder meer het werken met startnotities in. De raad wordt daarmee aan de voorkant bij het maken van nieuw beleid betrokken, en dat waardeert sprekers fractie. Tot slot komt spreker bij de financiële strategie. Zoals hij al in het begin opmerkte, zijn in deze kadernota nog niet alle ambities financieel vertaald. Zoals het er nu naar uitziet, zal men daarmee ook

Vergadering van 3 juli 2023.

28

voorzichtig moeten zijn, want de vooruitzichten zijn niet gunstig. De rente stijgt en men heeft nog steeds te maken met een forse inflatie. De fractie vraagt zich overigens af of de indexaties die nu in de kadernota zijn toegepast nog actueel zijn. Er moet zeker nieuw beleid worden ontwikkeld – daar staat zij dus achter --, maar over de uitvoering daarvan zal men met elkaar in debat moeten gaan om te kunnen bepalen wat haalbaar is en wat er mogelijk moet worden uitgesteld. Rekening houdend met de tijd, het aantal beschikbare mensen en de beschikbare financiële middelen zal er een goede planning moeten worden gemaakt. De fractie verwacht van het college dat dit de in de afgelopen jaren getoonde financiële degelijkheid zal handhaven en de meerjarenbegroting dus sluitend zal houden. De heer Van der Wulp herinnert eraan dat de fractie van de PvdA had voorgesteld de behandeling van de kadernota interessanter te maken. Per slot van rekening wordt aan de hand van de met die kadernota vastgestelde kaders de begroting opgesteld. Het houden van algemene beschouwingen wordt later dan slechts 'een feestje van de democratie', waarmee weinig eer meer te behalen zal zijn. Wil men iets in de begroting opgenomen zien, dan moet men er dus voor zorgen dat dit bij de behandeling van de kadernota wordt besproken.

Betreffende enkele punten is het sprekers fractie niet duidelijk waar en hoe zij deze straks in de begroting zal kunnen terugvinden. Zo mist zij met betrekking tot het zwembad nog steeds een totaal financieel overzicht van de exploitatie daarvan, waardoor er veel nog niet helder is. Dit geldt dus ook voor de vraag hoe men dit begrotingstechnisch moet inbedden. Blijft bijvoorbeeld het schoolzwemmen bestaan, zijn de kaartjes en abonnementen niet echt te duur, enzovoort. Dit alles is zonder cijfers moeilijk te beoordelen. Ten tweede noemt spreker het doorstroombeleid op het gebied van wonen. Dat er in Ambacht nog enkele woningen voor speciale doelgroepen, zoals ouderen, jongeren en mensen die zorg nodig hebben, kunnen worden gebouwd, zal het probleem van het tekort daaraan natuurlijk niet gaan oplossen. Men moet dus proberen in het huidige woningbestand meer beweging te krijgen. Dit kan men niet aan alleen de markt en de woningbouwcorporaties overlaten. Ook de gemeente moet hierbij aan tafel gaan zitten en bekijken hoe zij een bijdrage kan leveren aan het proces om tot een betere situatie te komen. In de komende begroting zullen hiertoe waarschijnlijk nog geen investeringen worden opgevoerd. De fractie verneemt hierop graag een reactie van de beide wethouders wonen.

Wat punt 3, de sportvelden, betreft, kan het tweede veld van ASWH niet anders dan het duurste kunstgrasveld in Nederland op amateurniveau zijn. De teller staat na tien jaar op € 1 miljoen. Er waren zeker tegenvallers te verwerken, maar sommige herhaalden zich, zoals het toepassen van verkeerde korrels. Sprekers fractie maakt zich zorgen over het onderhoud en het beheer van de velden in het sportpark Schildman. Zij weet dat men zich nu dichtbij de geboorte van een desbetreffende beheers- en onderhoudsnota bevindt. Ook wat dit betreft verwacht zij in de komende begroting investeringen opgenomen te zien. Waar zal men die straks kunnen terugvinden? Tussendoor wil spreker zeggen dat de PvdA-fractie volledig onderschrijft wat de heer Platschorre over het groenonderhoud heeft gezegd. Eerder heeft zij in dit verband al eens de kreet 'te veel groen kost poen' laten horen, want voor het uiteindelijk opruimen van te veel groen is meer geld nodig dan voor het onderhoud ervan nodig zou zijn geweest. Ook komt de veiligheid hierbij in het geding. Als punt 4 noemt spreker de stalling voor elektrische fietsen, scooters en scootmobielen nabij De Schoof. Het zal niemand zijn ontgaan dat die stalling nauwelijks wordt gebruikt, en op termijn wordt daarin ook geen grote verbetering verwacht.

In ieder geval was de thans bestaande situatie natuurlijk niet de bedoeling toen er tot de realisering van deze fietsenstalling werd besloten. Het doet dan ook pijn om deze investering ongebruikt te zien staan. Met welk beleid wil de gemeente deze situatie verbeteren en waar vindt men dit straks in de begroting? De technische vragen die de PvdA heeft gesteld, zijn tot haar tevredenheid beantwoord. Een reactie op de bijdrage van de CDA-fractie is nog dat spreker het jammer vindt dat die fractie niet al vanavond met al haar speerpunten is gekomen maar daarmee tot de begrotingsbehandeling wil wachten. Zij loopt daarmee de kans dat er speerpunten naar de vòlgende begroting of de volgende kadernota zullen worden verschoven, en dan is men ruim een jaar of anderhalf jaar verder.

Vergadering van 3 juli 2023.

29

Mevrouw Gommans-Dane constateert dat de raad volgens traditie de kadernota vlak voor het zomerreces behandelt. Hiermee sluit men een drukke periode af, zodat men in september uitgerust en weer vol enthousiasme aan de slag zal kunnen gaan. De kadernota is een document waarin wordt ingegaan op de voortgang die is gemaakt in de activiteiten welke in het collegewerkplan voor 2023 en de daarna komende jaren staan vermeld. Het is dus een belangrijk document. De fractie van D66 zal haar nu in grote lijnen doornemen. In de kadernota wordt gesproken over een aantal nota's in wording, te weten de actuele nota accommodatiebeleid, de nota publieke gezondheid, de kadernota evenementen, de nieuwe detailhandelsvisie, de nota herijking participatie, het actieplan duurzaamheid en het beleids- en beheerplan Sportpark Schildman. Een startnotitie die met betrekking tot dit laatste onderwerp is verschenen, heeft de fractie wellicht gemist. Zij hoort graag wanneer deze nota's gereed zullen zijn en in de commissies en de raad kunnen worden besproken. Spreeksters fractie vraagt om extra aandacht voor alle leeftijdsgroepen, van jong tot oud, die door onder meer de Coronaperiode veel last van eenzaamheid hebben gekregen en in hun sociale leven problemen ondervinden. He toenemend aantal mensen dat aan dementie lijdt, is in de gezondheidszorg een groot probleem.

De gemeente draagt reeds geruime tijd geleden het predicaat 'mensvriendelijke gemeente' en besteedt aan dit probleem veel aandacht. Dit zal in de toekomst alleen maar belangrijker en omvangrijker kunnen worden. De gezondheidszorg en het antirookbeleid zijn nauw met elkaar verbonden. D66 rekent erop dat het antirookbeleid op sportlocaties, schoolspeelplaatsen en in openbare gebouwen snel een begrip zal worden. Wat het Baxhuis betreft, kan de fractie heel kort zijn. Jeugd en jongeren hebben voor hun ontspanning een eigen ruimte nodig. Het Baxhuis was in principe voor hen gebouwd. Het zou fijn zijn als zij op korte termijn weer de beschikking over deze ruimte zouden krijgen. Laat men hiermee niet wachten tot 2024; de jeugd verdient snellere actie. Het is goed dat de gemeente de minderbedeelden wil steunen, maar wel vraagt de fractie van D66 om zorgvuldig met de privacy van de betrokkenen om te gaan. Iedereen heeft daar recht op. Er is afgesproken dat er bij nieuwbouw zal worden vastgehouden aan zes etages als maximum. De tijden veranderen echter, evenals de problemen. De fractie dringt erop aan dat het college de maximale bouwhoogte van zes etages in heroverweging zal nemen, daarbij kijkend naar de woningbehoeften van o.a. ouderen en jongeren. Er moet worden bezien wat er aan doelgroepenwoningbouw kan worden gedaan; dit is in deze tijd heel belangrijk.

Het beeld dat men hierbij heeft, komt niet overeen met de huidige nieuwbouwplannen, bijvoorbeeld die aan de Noordoevers. De fractie zal hierover graag op korte termijn een gesprek met de portefeuillehouder aangaan. Dit is zeker van belang nu recent te horen was dat één van de belangrijke bedrijven in de gemeente wel behoefte heeft aan jongere werknemers, maar vanwege het woninggebrek te weinigen van hen in dienst kan nemen. Het belang van duurzaamheid loopt als een rode draad door het beleid van de gemeente. De daarover aan de inwoners te verstrekken informatie moet in goed Nederlands worden gegeven, terwijl er eventueel financiële ondersteuning moet kunnen worden geboden aan mensen die dat nodig hebben om aan alle acties ter bevordering van duurzaamheid mee te kunnen doen. Met betrekking tot de winkeltijdenverordening is de fractie van D66 van mening dat dit een heel starre verordening is. Te denken is aan de winkeliers die hun winkels rondom het einde van het jaar graag geopend zouden willen doen zijn. Kerstmis valt dit jaar op maandag en dinsdag. Kan de winkeliers straks bij uitzondering toestemming worden gegeven om, als daaraan behoefte bestaat, hun winkels in de maand december op zondag geopend te laten zijn? Dit zou dan tevens voor de bekende oliebollenkraam moeten kunnen gelden.