raad 12 september 2022

Daarin passen het gaan planten van 500 extra bomen, het elders in de gemeente compenseren van groen dat zich bevond op locaties waar het moest verdwijnen, bijvoorbeeld op te herontwikkelen locaties, en het streven de kwaliteit van het onderhoudsniveau van het groen en de openbare ruimte te vergroten. De nood op de woningmarkt baart ook de fractie van Gemeentebelangen grote zorgen. Het gebrek aan geschikte woningen voor diverse doelgroepen is een groot probleem. Met het oog op de complexiteit en de urgentie van het woningvraagstuk is de intentie om met de gehele gemeente naar bouwmogelijkheden te zoeken voor de fractie een vanzelfsprekendheid. Het voeren van een doorlopend gesprek met de Ambachtse ondernemers en winkeliers is momenteel misschien nog wel belangrijker dan het ooit was, gezien de ontwikkelingen op de energiemarkt, de huurverhogingen en de sterk oplopende inflatie. De ondernemers kampen ook nog steeds met de gevolgen van de Coronapandemie. De participatienota is in de vorige raadsperiode vastgesteld. Zij biedt de gemeenteraad handvatten voor zijn controlerende taak en voor het spelen van een kaderstellende rol bij de opstelling van startnotities en het formuleren van nieuw beleid.

De ambtelijke organisatie krijgt een participatiecoach die inzake de uitvoering van participatietrajecten advies zal kunnen geven, wat erin kan resulteren dat zowel de raad als het college en de ambtelijke organisatie het steven naar participatie zullen gaan uitademen. Dit is ook van belang voor de verbindingen in de gemeenteraad; het werken met startnotities zoals onder het kopje 'Bestuur' is beschreven, gaat hieraan in de beleving van de fractie van Gemeentebelangen zeker bijdragen. De fractie is verheugd dat het onderwerp 'opening van het zwembad op zondag' zo snel mogelijk zal worden behandeld; wordt er tot die opening besloten, dan zullen de inwoners op elke dag van de week van deze faciliteit gebruik kunnen maken. Er komt meer ruimte voor het houden van evenementen door de toevoeging van 'ontspanning op de zondagen'. Er kunnen nu op zeven dagen per week evenementen worden gehouden. Zij verbinden inwoners met elkaar. De animo om in Hendrik-Ido-Ambacht evenementen te organiseren, is doorgaans erg groot en dus kan dit niet anders dan een succes worden. Met het van het slot halen van het zwembad en het uitbreiden van de mogelijkheden tot ontspanning op zondag zijn in dit coalitieakkoord twee voor de fractie van Gemeentebelangen belangrijke punten opgenomen. In het hoofdstukje "Schulden" is te lezen: "We leven in een mooi en ogenschijnlijk welvarend dorp.

Toch is de financiële situatie van sommige inwoners/gezinnen de laatste jaren verslechterd." De effecten van de Coronapandemie zijn nog niet verwerkt of de energiecrisis dient zich aan. Tevens voelt men de gevolgen van de oorlog russen de Oekraïne en Rusland, resulterend in een inflatiecijfer van momenteel rond de 12 %. Het hebben van schulden is inmiddels voor inwoners, bedrijven en winkeliers een voldongen feit. Gemeenteraad, college en ambtelijke organisatie hebben eerder dit jaar aangetoond dat zij schouder aan schouder stonden toen het erom ging inwoners en getroffen winkeliers met het uitgeven van de Coronavoucher een steuntje in de rug te geven. Ook met betrekking tot de armoedeproblematiek zou

Vergadering van 12 september 2022.

16

het mooi zijn wanneer de gemeenteraad, het college en de ambtelijke organisatie een verbinding zouden maken, deze problematiek zo goed mogelijk zouden inventariseren en daarvoor gezamenlijk een oplossing zouden zoeken welke de inwoners ten goede zou komen. Dit zou weer een mooi voorbeeld zijn van de eerdergenoemde nieuwe bestuursstijl. Dit was wat spreker aanvankelijk te vertellen had, maar hij wil nog graag antwoord geven op een vraag die de heer Doevendans aan de fractie van Gemeentebelangen heeft gesteld. Deze had het over een speerpunt van Gemeentebelangen wat het ook op zondag geopend kunnen zijn van winkels betreft. De heer Doevendans heeft zijn huiswerk goed gedaan en weet dus wat hierover al jaren in het verkiezingsprogramma van Gemeentebelangen staat, namelijk dat de partij er niet voor is om winkeliers tot het ook op zondag geopend doen zijn van hun winkels te verplìchten. Uit de informatie die zij bij inwoners en winkeliers ophaalt, weet zij dat de huidige energiecrisis niet alleen de inwoners maar ook de winkeliers raakt, dit terwijl zij de gevolgen van de Coronapandemie nog niet te boven zijn. Tevens worden zij geconfronteerd met huurverhogingen van 10 %, terwijl de winkeliers in de retail ook nog eens te maken hebben met een verplichte loonsverhoging voor hun medewerkers.

Dit zijn allemaal feiten die hen niet gaan helpen om hun zaakjes snel voor elkaar te krijgen, sterker nog, steeds vaker ziet men dat winkels vanwege personeelsgebrek moeten sluiten. Winkeliers zitten momenteel dus niet te wachten op het mogelijk worden van het gedurende zeven dagen per week geopend doen zijn van hun winkels. Zij moeten hun winkels af en toe al minder uren per dag open doen zijn omdat zij onvoldoende personeel hebben. De heer Doevendans voert aan dat het de winkeliers met dit coalitieprogramma onmógelijk wordt gemaakt om hun winkels ook op zondag open te doen. RA vraagt alleen die mogelijkheid te bieden en de winkeliers zelf te laten uitmaken of zij er gebruik van willen maken. Het is waar dat voor de winkeliers de energiekosten momenteel de pan uitrijzen. Kunnen zij, wanneer zij hun winkel ook op zondag open kunnen doen, meer omzet maken, dan zullen zij daartoe moeten kunnen overgaan; zij moeten zelf kunnen afwegen of dit het investeren in personeel en goederen waard zal zijn. Wie niet verwacht zo winst te kunnen maken, zal zijn winkel niet op zondag open doen, maar wie denkt met een opening op zondag wèl winst te zullen maken – dat geldt zeker voor de supermarkten –, moet tot zo'n opening kunnen overgaan. Die mogelijkheid geeft dit coalitieprogramma niet, want daarin wordt al vastgelegd dat winkels niet op zondag zullen opengaan.

De fractie van Gemeentebelangen kan nu wel zeggen dat zij niemand wil verplìchten om een winkel op zondag open te doen, maar zij geeft de winkeliers niet eens de mogelijkheid om daarvoor zelf te kiezen. De heer Nugteren meent dat de heer Doevendans de fractie van Gemeentebelangen nu wel veel toedicht, want het coalitieakkoord is een akkoord van vier partijen. De fractie heeft melding gemaakt van wat zij van winkeliers heeft gehoord. De inflatie raakt ook de inwoners, en moeten mensen die al moeite heeft met het betalen van de gasrekening dan tevens op de zondag kunnen winkelen? Hebben de winkels ook het personeel dat nodig is om de klanten te kunnen bedienen? Momenteel zit het grootste deel van de winkeliers niet op de mogelijkheid van het op zondag geopend doen zijn van winkels te wachten. Dit is een lastig onderwerp, maar een feit is – dit is het concrete antwoord op de vraag van de heer Doevendans – dat hierover niet hier wordt beslist. De fractie blijft staan voor wat zij in haar verkiezingsprogramma heeft gezegd, maar zoals gezegd, beslist zij niet alléén. In zijn korte politieke carrière van zeseneenhalf jaar heeft spreker nog nooit een partij of politieke groepering meegemaakt die àlle punten in haar programma geëffectueerd zag.

De heer Van den Wollenberg memoreert dat in de vergadering voor het zomerreces de coalitie van SGP/ChristenUnie, Gemeentebelangen, VVD en CDA het coalitieakkoord "Samen voor Ambacht" aan de raad heeft aangeboden. De fractie van de VVD ziet dit als een evenwichtig akkoord, een akkoord waarin de belangen van alle inwoners van deze mooie gemeente op zorgvuldige wijze zijn afgewogen. Zij hecht eraan dat elke fractie in de raad het geluid van haar achterban kan laten horen en daarom is het belangrijk om vanavond als gehele raad over dit coalitieprogramma van gedachten te

Vergadering van 12 september 2022.

17

wisselen. Wellicht wordt er in deze gedachtenwisseling gekomen met waardevolle punten ter verrijking van de uitwerking van dit coalitieakkoord in de werkprogramma's van het college. In zijn beschouwing namens de Ambachtse VVD zal spreker in het kort het gevolgde proces aanstippen en een aantal voor haar belangrijke inhoudelijke punten naar voren brengen. Ter afsluiting van zijn bijdrage zal hij komen met een handreiking aan àlle raadsfracties, want – er werd al iets gezegd over de nieuwe bestuurscultuur – zij doen er àlle toe en komen in deze raadsperiode ook allemaal aan zet. Zoals in de vorige raadsvergadering al is geschetst, leek de gemeentepolitiek na de verkiezingen stil te staan, maar achter de schermen is er wel degelijk intensief beraadslaagd. De gemeenteraad werkte deze keer voor het eerst met een informateur en dat is naar de mening van de VVD een goede werkwijze gebleken. Deze onafhankelijke gespreksleider heeft op een eenvoudiger manier mogelijkheden kunnen vinden om partijen aan tafel te krijgen en ze op basis van de inhoud te laten beraadslagen. De fractie zal deze werkwijze graag ook de volgende keer toegepast willen zien. De gesprekken aan de onderhandelingstafel vonden altijd in een goede sfeer plaats. Het behandelen van sommige onderwerpen was soms wel lastig, maar de gesprekken verliepen altijd open en constructief.

De VVD-fractie kijkt hierop met tevredenheid terug en dankt ook de afvaardigingen van de fracties van SGP/ChristenUnie, Gemeentebelangen en het CDA voor deze prettige gesprekken. Natuurlijk feliciteert zij ook de wethouders Flach, Lafleur, Oelfke-ten Seldam en Van Die met hun benoeming. Met hen beschikt Ambacht over goede bestuurders, mensen die zich inspannen voor het behartigen van het Ambachtse belang. Spreker komt bij de inhoud van dit coalitieakkoord. Hij zei al dat dit voor de VVD een evenwichtig en mooi akkoord is en hij zal daaruit nu enkele punten naar voren halen welke voor zijn fractie belangrijk zijn. - Dit coalitieakkoord biedt ruimte voor het ook op zondag geopend doen zijn van het binnenzwembad en voor het op zondagen houden van evenementen. - Er wordt ingezet op een effectievere aanpak van de bekende jeugd-en-vuurwerk-overlast door het veiligheidsdomein integraal te benaderen en door te bekijken of het voor deze aanpak nodig is de politiecapaciteit uit te breiden. - Het oplopende tarief van de hondenbelasting wordt afgeschaft, wat betekent dat voor iedere hond evenveel belasting zal worden geheven. - Er wordt aandacht gegeven aan de sport en aan het belang van het zich bewegen door jong en oud. - Er wordt actiever gestuurd bij het aanpakken van de schuldenproblematiek van inwoners.

- De gemeente gaat investeren in de veiligheid van alle verkeersdeelnemers; de openbare ruimte zal daartoe worden aangepast. - Er wordt werk gemaakt van de revitalisering van het bedrijventerrein De Sandeling. - Gestreefd wordt naar een snellere doorstroming van het verkeer; er zal worden gelobbyd voor de realisering van een tweede viaduct over de A16 en voor het tijdens de spits gesloten houden van de brug over de Noord. - Alle vormen van mobiliteit worden gefaciliteerd, waarbij wordt gewaakt voor het zich voordoen van een botsing met de in de woonwijken bestaande parkeernormen. - Er wordt gewerkt met een nieuwe bestuurscultuur die inhoudt dat alle fracties al aan het begin van een proces ter oplossing van een Ambachts vraagstuk bij dat proces worden betrokken. Tot slot merkt spreker op dat er in deze raadsperiode wordt gestreefd naar een bestuurscultuur waarin samenwerking met de gehele raad de norm moet worden. In de komende jaren zal men te maken krijgen met grote vraagstukken en aan het zoeken naar oplossingen daarvoor zal men als gehele raad richting moeten geven. De raad zal belangrijke keuzes moeten maken in het kader van de herijking van het sociale domein, een onderwerp waarmee men al binnenkort aan de slag zal gaan. Voorts noemt spreker de duurzaamheidsopgave en de bekende problematiek op de woningmarkt.

Procesmatig is een en ander vanuit het college wel te organiseren, maar er wordt uiteindelijk van àlle raadsfracties verwacht dat zij zullen meedoen en kritisch zullen meedenken bij het zoeken naar creatieve oplossingen. Daarom eindigt spreker nu met het doen van een handreiking aan alle fracties in de vorm

Vergadering van 12 september 2022.

18

van de vaststelling dat hun ideeën en suggesties van wezenlijk belang zijn voor het in deze raadsperiode kunnen oplossen van de zich voordoende vraagstukken en voor het aangaan van nu nog onbekende uitdagingen; denk aan Corona en de consequenties van de oorlog in de Oekraïne. Wellicht heeft men reeds nu suggesties – fracties die al hebben gesproken, zijn reeds met enkele suggesties gekomen – welke kunnen worden meegewogen bij de opstelling van de werkprogramma's. Komt men er later nog mee, dan zal er dàn naar kunnen worden gekeken. De VVD is in ieder geval uit op een goede samenwerking met de gehele raad en wenst iedereen voor deze periode van vier jaar veel succes. Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp citeert: "Mens, durf te leren, sámen te leren." Als hekkensluiter heeft zij nagedacht over de onlogische opdracht een visie te schrijven over een mede door haar partij opgesteld coalitieprogramma. Hoe zou dat kunnen? Op dit coalitieprogramma is de CDA-fractie trots; zij staat er ook pal achter. Hoe treffend is het dan om te lezen: "Mens, durf te leren." Voor het CDA en voor spreekster is dat eigenlijk de kern: samen zoeken naar het beste voor Ambacht, dit samen uitvoeren en, als iets beter blijkt te kunnen, het lef hebben om bij te sturen zonder de stip op de horizon, de visie, uit het oog te verliezen.

Is bijsturen dan falen of mislukken, zoals het vaak wordt genoemd? Nee, het is het tonen van kracht, openstaan voor het leren vanuit de praktijk, inspelen op ontwikkelingen in de maatschappij en vooral elkaar vasthouden en samen de visie werkelijkheid laten worden. Evenals voorgaande sprekers is de fractie van het CDA heel blij met de titel van dit coalitieprogramma: "Samen voor Ambacht". Samen met de drie andere coalitiepartijen zijn alle in dit coalitieprogramma genoemde thema's intensief en constructief besproken, is er voor ieders eigenheid ruimte gelaten en is er op de belangrijkste thema's ruimte voor gelaten om als gehele raad, dus sámen, na te denken over de beste oplossingen voor vraagstukken in Ambacht. De fractie is daar trots op. Samen zal men de grote uitdagingen van deze tijd het hoofd moeten bieden; daarbij wordt niemand uitgezonderd. Men moet dit samen doen als bestuur van Ambacht, met voor een ieder een eigen rol. Dit past bij het CDA, want verbinden is deze partij op het lijf geschreven. Hoe mooi is het dat alle lokale besturen in de regio het woord 'samen' hebben opgenomen in de titels van hun voor deze vier jaar geldende programma's. Zoals anderen al hebben geconstateerd, is Ambacht geen eiland, maar is het onderdeel van een regio, van dit land en zelfs van Europa.

Samenwerken in al deze verbanden is dus van groot belang, niet in de laatste plaats gezien de grote financiële uitdagingen die een ieder te wachten staan. Het verkiezingsprogramma van het CDA had als titel: "Voor een duurzame en sterke samenleving." Alle belangrijke punten in dat programma zijn opgenomen in het nu voorliggende coalitieprogramma, en daar is het CDA trots op. De fractie gaat dan ook graag en vol energie aan de slag met de uitwerking hiervan. Veel zaken zijn al genoemd, en zonder vaak in herhalingen te willen vervallen, noemt spreekster nu enkele voor haar fractie belangrijke punten. De CDA-fractie is blij dat in deze periode vier partijen de coalitie vormen. Zoals zij het al in het eerste gesprek met de formateur heeft gezegd, vindt zij het belangrijk om als raad gezamenlijk en met een groot draagvlak te kunnen werken. Blij is de fractie ook met het onderzoek naar de mogelijkheden van openstelling van het zwembad op zondag. Dit was een grote wens van het CDA, maar zij vond wel dat hiertoe alleen zou kunnen worden overgegaan als dit vanuit financieel oogpunt en qua personele bezetting realistisch en haalbaar zou zijn.

Het zal niemand verbazen dat de fractie tevens blij is met de grote inzet op duurzaamheid en groen, het bevorderen van de veiligheid in het verkeer, de bouw van scholen en woningen, de opstelling van een woonzorgvisie en een sportvisie, het oog hebben voor de positie van vrijwilligers en de krachtige voortzetting van de uitvoering van het preventieplan. Een mooi voorbeeld daarvan is de 'vroeg-erop-af-aanpak' bij het vermoeden van het bij inwoners bestaan van schulden. Spreekster kan nog veel meer dingen noemen, want dit coalitieprogramma is immers mede het programma van het CDA, maar voorlezing hiervan heeft weinig nut. Voor haar fractie is het van groot belang dat het 'omzien naar elkaar' een grote plaats in dit coalitieprogramma inneemt, zowel in sociaal

Vergadering van 12 september 2022.

19

als in financieel opzicht. Hetzelfde geldt voor het verbinden van mensen, bijvoorbeeld door sport. Zonder vooruit te willen lopen op de discussie die de volgende week zal plaatsvinden, vindt spreekster dat er uiteraard ook ondersteuning bij hoort van mensen die nu door de hoge inflatie en hoge energiekosten niet rond kunnen komen. Op de eerste plaats staat het rijk daarvoor aan de lat, maar ook de gemeente wil doen wat mogelijk is. Ten slotte wil de CDA-fractie één punt in de schijnwerpers zetten: zij is heel blij dat haar grote wens dat er tot revitalisering van Cascade zal worden gekomen, in dit coalitieprogramma is opgenomen en, wat haar betreft, ook voortvarend ter hand zal worden genomen. Het past ook goed bij het motto van dit coalitieprogramma om samen Cascade te maken tot een echt levendig en uitnodigend dorpshuis voor alle Ambachters, wat kan gebeuren door het zowel binnen als buiten een open karakter te geven. Zo wordt Cascade tot hèt bruisende centrum van de gemeente, een centrum waarin inwoners als vanzelf samenkomen, recreëren, zich informeren, goede gesprekken voeren en vooral plezier hebben in een positieve sfeer, een plaats waar energie ontstaat en door verrassende ontmoetingen nieuwe ideeën opborrelen, waar Ambacht Ambacht is, kortom, sámen.

Spreekster begon dit betoog met de woorden: "Mens, durf te leren, sámen te leren." Hoe enthousiast en positief de CDA-fractie ook tegenover dit nieuwe coalitieprogramma staat, men zal dit in de praktijk sámen vorm moeten geven, en dat zal met vallen en opstaan gaan, waarbij men het lef moet hebben om te durven leren en zo tot betere dingen te komen, lef om open te staan voor het onbekende en te leren van het onverwachte. Zo'n open leer- en innovatieklimaat is essentieel om te kunnen inspelen op de onzekerheden van deze tijd en ervoor te zorgen dat het in dit mooie dorp steeds beter wordt. Laat men elkaar hiervoor de ruimte gunnen, in het belang van allen. Laat men echt sámen de schouders zetten onder het aangaan van de nieuwe uitdagingen, uitgaande van de visie welke in dit coalitieprogramma als leidraad is verwoord. Dàt is de visie van het CDA. Tot de heer Doevendans: spreekster weet niet of hij het geturfd heeft, maar het betoog van haar fractie bevatte deze keer heel wat keren het woord 'samen'. De voorzitter stelt vast dat er nu door de niet-coalitiepartijen en de coalitiepartijen beschouwingen zijn gehouden. Voor de ene helft waren zij kritisch bevragend en voor de andere helft was men redelijk voldaan over dit coalitieprogramma als het resultaat van de onderhandelingen.

Alle fracties hadden hun beschouwing voorbereid en bij het verwoorden daarvan is er nauwelijks geïnterrumpeerd. Het lijkt hem goed dat de fracties elkaar nu onderling over bepaalde zaken gaan bevragen, zodat er tussen hen een debat ontstaat. Daarna zal er een ronde kunnen volgen waarin men het collége concrete vragen stelt, met als doel de antwoorden daarop te doen betrekken bij de opstelling van het collegewerkprogramma. Na een schorsing van de vergadering zal het college zo concreet mogelijk op die vragen ingaan en zeggen wat daarvan in overleg met de raad in het collegewerkprogramma zou kunnen worden verwerkt. Kan men met deze werkwijze instemmen? De heer Van der Wulp denkt dat alle fracties ervan zijn uitgegaan dat het college al een heel aantal vragen zou opschrijven. Het is vrijwel onmogelijk om die straks allemaal te gaan herhalen. De voorzitter heeft nogal wat woorden gewijd horen worden aan een nieuwe bestuurscultuur. Daarin moet men als raad niet bij voorbaat naar het college kijken en dit vragen wat het van iets vindt, maar moet er een discussie tussen alle fracties gaan plaatsvinden. Dit is de achtergrond van zijn voorstel dat de fracties eerst elkaar bevragen voordat zij concrete vragen tot het college gaan richten. Hij geeft dit de raad in overweging.

De heer Doevendans vindt het heel leuk om iets nieuws te proberen, maar wanneer men dit serieus neemt, moet men zich daarop als fractie wel fatsoenlijk kunnen voorbereiden. Wil men dat de oppositiepartijen met een nuttige inbreng komen, laat men hen dan serieus nemen – hij denkt aan het voorstel dat de heer Van den Wollenberg al deed – door de betrokken fracties uit te nodigen voor een kennismakingsgesprek waarin zij hun ideeën met het college zullen kunnen delen. Er moet ze niet in deze vergadering worden gevraagd om ad hoc maar wat te roepen.

Vergadering van 12 september 2022.

20

De heer Scheurwater wijst erop in zijn beschouwing al heel wat realistische vragen aan het college te hebben gesteld, vragen die met het te voeren beleid te maken hebben. Hij zou zijn beschouwing nu aan het college kunnen voorleggen, zodat het dit zelf zou kunnen zien. Mevrouw Gommans-Dane memoreert dat ook zij namens D66 een paar vragen aan het college heeft gesteld, maar daarop niet nù antwoorden verlangt, daar zij verwacht dat daarover serieus zal worden nagedacht. Die antwoorden kunnen desnoods later schriftelijk worden gegeven. Zij kan zich voorstellen dat het college thans niet even uit de losse pols kan zeggen wat wel of niet voor opneming in het collegewerkprogramma in aanmerking kan komen. De voorzitter begrijpt dat de fracties er op dit moment geen behoefte aan hebben om onderling in debat te gaan. Hij wil de vergadering nu even schorsen, opdat het college daarna met een vorm van beantwoording van de gemaakte opmerkingen en gestelde vragen zal kunnen komen en zal kunnen aangeven wat eventueel in het collegewerkprogramma terecht zou kunnen komen, dit nadat er een procedure zal zijn gevolgd waarin de raad bij de te maken overwegingen zal zijn betrokken.

De heer Doevendans noemt het prima om voor de opstelling van het collegewerkprogramma input uit deze vergadering mee te nemen, maar er zijn vanavond óók veel concrete vragen gesteld welke niet zozeer met dat collegewerkprogramma te maken hebben, bijvoorbeeld de vraag of er nu wel of niet op zondag evenementen mogen plaatsvinden. Hij meent dat het niet aan de raadsfracties, maar aan het college is om zo'n vraag al vanavond te beantwoorden. De voorzitter herinnert aan zijn voorstel om de vergadering nu kort te schorsen, zodat het college straks een aantal van de gestelde vragen zal kunnen gaan beantwoorden. De vergadering is geschorst. Schorsing van 21.36 tot 21.54 uur. De voorzitter heropent de vergadering. Wethouder Flach zegt de raad dank voor de bijdragen die men vanavond heeft mogen aanhoren. Hij kan merken dat de raad er in dit nieuwe politieke seizoen net als hij weer zin in heeft. De zomer zal de meesten goed hebben gedaan en men wil nu weer aan de slag, in het belang van Ambacht. Hoewel het woord 'samen' al 73 keer in het coalitieprogramma is gebruikt, stelt hij vast dat men het ook samen voor Ambacht gaat dóen. Of er nu 16 zetels van de coalitiepartijen en 7 van de oppositiepartijen zijn, volgens sprekers telling zijn de fracties van de oppositiepartijen een uur en twee minuten aan het woord geweest en de coalitiepartijen maar een half uur.

Het zit 'm dus niet in het aantal zetels, en dit is men in Ambacht ook zo gewend. Al in november heeft spreker met de heer Van der Wulp gediscussieerd over het feit dat in het verleden vele belangrijke besluiten bij meerderheid werden genomen, dat zo'n meerderheid vaak onnavolgbaar was samengesteld en dat dit liet zien dat daarbij het behoren tot de oppositie of de coalitiepartijen zelden een rol speelde. Eerlijk gezegd verlangt hij daarnaar terug, en hij weet dat dit voor velen geldt. In de tijd van de Coronapandemie heeft men elkaar minder gezien, terwijl er zeker in de periode voor de verkiezingen wel eens onnodig scherpte in de debatten sloop, ook bij hemzelf. Hij zit nu vol goede voornemens en proeft bij meerderen in de raad dat zij er weer een periode van willen maken waarin men gezamenlijk op de inhoud naar het goede voor Ambacht gaat zoeken. Bij het langslopen van aan hem gestelde vragen of van punten die verduidelijking vergen begint spreker bij de opmerking van heer Doevendans dat in dit coalitieprogramma een sense of urgency met betrekking tot de inkomensproblematiek van inwoners wordt gemist. Dit programma is in het tweede kwartaal van dit jaar geschreven en in de laatste twee maanden is die problematiek nog verhevigd. Het programma is niet limitatief. Het houdt oog voor de actualiteit en daarom is er in dit voor vier

Vergadering van 12 september 2022.

21

jaar geldend programma niet zo veel over opgeschreven – er is ook geprobeerd om bijvoorbeeld Corona zo weinig mogelijk te noemen, want Corona is er nu nog wel, maar te hopen is dat dit niet blijvend zal zijn –, maar de sense of urgency aangaande de inkomensproblematiek is er wel degelijk. Het college ziet die problematiek en maakt zich er ook veel zorgen om. Collega Van Die merkt het bestaan van deze problematiek bij de voedselbank, in een gesprek dat spreker deze week met Rhiant heeft gehad, heeft hij geconstateerd dat ook daar de problemen toenemen en collega Lafleur is inzake de duurzaamheidsplannen natuurlijk zeer alert op energie-armoede, een onderwerp waarover deze straks ook zelf iets zal zeggen. De bedoelde sense of urgency zal tevens een plek krijgen in de begrotingsvoorstellen welke het college aan de raad zal voorleggen. Zonder daarop vooruit te lopen kan spreker zeggen dat men daarin een voorstel inzake deze problematiek zal aantreffen waarover men naar zijn verwachting tevreden zal kunnen zijn. Bij zijn vraag wanneer het 'samen met de raad' gaat beginnen, noemde de heer Doevendans een aantal onderwerpen waarbij de raad niet betrokken is geweest, waaronder het aangaan van een nieuw gascontract.

De gemeente is hierop eigenlijk door het kabinet getrakteerd, want de sancties moesten door gemeenten en andere publieke organisaties worden vertaald – tot voor kort was dat het geval – in het vóór 10 oktober opzeggen van het Gazprom-gerelateerde contract. Dat is als regio Drechtsteden gedaan. Deze heeft al vrij laat in het proces een aanbesteding gestart en anderhalve week geleden is er een aanbieding ontvangen; gebruikmaking daarvan was de laatste mogelijkheid om ervoor te zorgen dat er op 10 oktober een andere gasleverancier zou zijn. Wat de regio hierbij boven het hoofd hing, was dat het niet naleven van de opdracht van het rijk als een economisch delict zou worden gezien, iets wat serieus is opgevat. Na de opzegging van een contract is er dus een nieuw contract gesloten, maar het zeer zure hierbij is wel dat kort daarna de verplichting tot opzegging van het Gazpromgerelateerde contract werd opgeschort. In een contact van de hierbij betrokken gemeenten met een aantal leden van de Tweede Kamer wordt bekeken of er voor die gemeenten tot een compensatie zal kunnen worden gekomen. De scholenorganisatie SOL lift mee op het contract van de gemeenten in de regio. Zij heeft daarvan heel lang voordeel gehad, maar heeft er nu sterk nadeel van. Zij is van de contractwisseling op de hoogte; dit is een verrassing die ook haar heel rauw op het dak is gevallen.

Overigens doen de gevolgen zich vooral voor in 2022 en de eerste helft van 2023. Volgens het contract zouden de prijzen in de tweede helft van 2023 al sowieso zijn opgelopen; dat was dus al bekend. De heer Van der Wulp is degene die indertijd de woorden 'in beton gestort' is gaan gebruiken. Hij zei te hopen dat de nieuwe bestuurscultuur snel haar intrede zal doen. Spreker heeft al gezegd terug te verlangen naar hoe het voorheen was, want dat was naar zijn mening al een prima bestuurscultuur. Het daarin aanbrengen van nieuwe elementen is echter altijd goed; enkele aanzetten daartoe zitten er ook in dit coalitieprogramma. 'Eerst zien en dan geloven', zei de heer Van der Wulp. Het geloof kan spreker hem niet geven – daar is dit ook de plek niet voor –, maar ook helpt het om elkaar in interviews niet van allerlei dingen te betichten, maar in deze zaal het debat te voeren. Er wordt een woonvisie gemist voor de tijd waarin de wijk De Volgerlanden af zal zijn, zo zei de heer Van der Wulp, die dit ook al eerder heeft aangekaart. Men zal het met elkaar moeten gaan hebben over de vraag welke woningbouwopgaven er nog zijn als de bekende grote projecten zijn afgerond. Daarbij komt onder meer ook de vraag aan de orde wanneer oude wijken moeten worden aangepakt. Dit is overigens iets wat voor een belangrijk deel door de partners in dezen, Rhiant en Trivire, zal worden bepaald.

Er bestaat nu een lokale woonvisie. Of er na het De Volgerlanden-tijdperk een nieuwe lokale woonvisie moet komen, zal worden bezien aan de hand van de vraag of er dan nog sprake zal kunnen zijn van woningbouw in voldoende omvang; het opstellen ervan is namelijk een heel intensief traject. Bij het formuleren van visies en het maken van plannen worden kleine ondernemers niet vergeten. Het college zit vaak aan tafel met de VAO en weet de kleine ondernemers ook buiten die organisatie om goed te vinden. De VAO heeft leden in alle maten, van de grootste tot de kleinste ondernemers in Hendrik-Ido-Ambacht, en is dus een prima spreekbuis bij het opstellen van visies. De gemeente gaat het actieplan lokale economie vernieuwen en daarbij zullen ook de VAO en de detailhandel aan tafel zitten. Er zijn in deze gemeente overigens niet véél grote ondernemingen; bedrijven met meer

Vergadering van 12 september 2022.

22

dan 250 medewerkers zijn hier niet. Men zit dus al snel met het middenbedrijf en de kleine ondernemers aan tafel. Op de vraag wat er zal worden gedaan met het bedrijfsterrein van de Plus is het antwoord dat dit terrein is verkocht en dat de gemeente nu afwacht met welke plannen de nieuwe eigenaar zal komen. Komt deze met plannen welke in de bestaande bestemming passen, dan kunnen die worden uitgevoerd, maar wordt er gekomen met plannen die een nieuwe invulling van dit terrein inhouden, dan wil het college daarbij worden betrokken; spreker zal de raad daarover dan informeren. De raad ontvangt deze week onder embargo de begroting voor 2023. Het is een wat bijzondere begroting, die een beperkte structurele ruimte laat zien, maar ook een behoorlijk omvangrijke incidentele ruimte. Hierbij is te constateren dat op dit moment naar verwachting niet alle ambities die er zijn in de structurele ruimte zullen passen. Er zullen dus prioriteiten moeten worden gesteld en keuzes inzake de wijze van besteding van incidentele middelen moeten worden gemaakt. Misschien zal zelfs het adagium 'nieuw voor oud' van stal moeten worden gehaald, maar daarop loopt spreker nu liever niet vooruit. Eerst zal de begroting worden behandeld, een begroting waarin dit coalitieprogramma nog niet is verwerkt; het moet nog financieel worden vertaald en vervolgens komt het college hierop bij de raad terug.

De reservevorming waarvan de heer Van der Wulp een punt maakte, zal onderdeel van die financiële vertaling zijn. In Ambacht bestaat de gewoonte om met de reserves goede dingen te doen. Als portefeuillehouder financiën bewaart spreker ze zeker niet alleen voor slechte tijden. De heer Van der Wulp vroeg zich al af welke tijden nog slechter zouden kunnen zijn dan deze tijden, en daarmee is spreker het eens. Het college zet de reserves dus wel degelijk in, maar dit neemt niet weg dat men er weinig mee kan doen in het lopende beleid. Op een later moment zal men hierover verder kunnen praten. De heer Van der Wulp wordt overigens bedankt voor de goede wensen waarmee hij zijn beschouwing afsloot. Mevrouw Gommans vroeg hoe het staat met de ventilatie in schoolgebouwen. Een wat cynisch antwoord is dat de wat oudere schoolgebouwen overmatig goed worden geventileerd, iets wat daar juist één van de problemen is. Steekt Corona weer de kop op, dan is dit dus als een voordeel te zien. In nieuwe schoolgebouwen wordt met luchtbehandeling gewerkt. Het uitgebreide rapport over de staat van de schoolgebouwen in Ambacht, ook wat ventilatie betreft, is gekoppeld aan het integraal huisvestingsplan; wellicht kan mevrouw Gommans dat er een keer bij zoeken.

Een vraag waarop mevrouw Gommans niet al vanavond een antwoord zal verwachten, is of er kan worden gedacht aan het toestaan van de bouw van een hoge flat aan de Noordoevers. Spreker herinnert eraan dat de raad een nota van uitgangspunten heeft aangenomen waarin onder meer de hoogtes van te realiseren bebouwingen zijn vastgesteld. Naar zijn mening moet men in dezen wel consistent zijn, daar ontwikkelaars die nu al een aantal jaren met het maken van plannen bezig zijn daarmee rekening hebben gehouden. Het gaat bij de Noordoevers ook niet om een enorm brede strook waarop qua hoogtes van bebouwing heel veel mogelijk zou zijn. Er wordt bekeken van welke andere plekken in de gemeente zo goed mogelijk gebruik zou kunnen worden gemaakt om de door mevrouw Gommans genoemde doelgroepen van goede huizen te voorzien. De urgentie daarvan wordt door iedereen gevoeld, zo denkt spreker. Een opmerking van mevrouw Gommans was dat het voorzien in deze behoefte misschien zou kunnen worden betaald uit de opbrengst van de realisering van de wijk De Volgerlanden, maar zo'n opbrengst is er niet; misschien doelde zij op iets anders.

Mevrouw Gommans-Dane had begrepen dat er, als de wijk De Volgerlanden afgerond zal zijn, een positief saldo zal overblijven, en dat zou dan kunnen worden bestemd voor het leveren van een bijdrage in de kosten van huisvesting van de eerdergenoemde doelgroepen, zodat het realiseren daarvan haalbaar zal worden. De grote klacht van deze groepen is het voor hen nu niet haalbaar is om een woning te huren, laat staan te kopen. Te zien is dat men in andere gemeenten iets heeft bedacht om deze groepen tegemoet te komen.

Vergadering van 12 september 2022.

23

Wethouder Flach repliceert dat het saldo op de grondexploitatie De Volgerlanden thans negatief is. Het college doet zijn best om het saldo op nul te laten eindigen, maar een pósitief saldo is dus niet te verwachten. Wordt er met een goed plan voor de huisvesting van de genoemde groepen gekomen, dan zou men het realiseren daarvan ook niet van het bestaan van een saldo moeten laten afhangen. Juist in deze gemeente bestaat een heel mooi voorbeeld van iets extra's doen voor de huisvesting van ouderen en jongeren, namelijk in het Centrumplan. Dat heeft de gemeente een flink deel van de opbrengst gescheeld, een bedrag dat zij dus heeft moeten afboeken. Desondanks is dat toch gedaan, omdat er zo op een mooie plek een substantieel aantal jongeren- en ouderenwoningen aan de woningvoorraad kan worden toegevoegd. Het college aarzelt dus niet om, als de kans zich voordoet, de raad een financieel voorstel in deze zin voor te leggen. Inzake de eventuele aanleg van een tweede viaduct over de A16, een zaak waar collega Oelfke over gaat, zei mevrouw Gommans dit een slecht idee te vinden. Spreker wil erop wijzen dat het hierbij gaat om een nadrukkelijk geuite wens van de ondernemersverenigingen in Ambacht en Zwijndrecht, een wens die zij in de voorbije jaren al meerdere keren hebben verwoord.

Met het afronden van de aanleg van het bedrijventerrein Ambachtsezoom en het afwikkelen van de realisering van de wijk De Volgerlanden gaat daar namelijk een knelpunt ontstaan, iets wat nu al geregeld te merken is. De aanleg van een tweede viaduct gaat sowieso jaren duren. Misschien komt dit niet nog in deze raadsperiode aan de orde, maar er moet wel aan worden gewerkt om hieraan urgentie te doen geven. Dit is in elk geval een oproep van de genoemde ondernemers. Wat in dit coalitieprogramma over een winkelopenstelling op zondag is gezegd – ook de heer Scheurwater ging daarop in – is natuurlijk een politieke keuze, maar die keuze staat niet voor honderd procent haaks op de wens van de ondernemers. Sterker nog: het is sprekers indruk dat het aantal ondernemers dat graag een winkelopenstelling op zondag wil overeenkomt met het aantal vingers van één hand. Het is niet alleen – dit ook tot de heer Doevendans – een kwestie van ondernemers de gelegenheid géven om een winkel ook op zondag geopend te doen zijn, want de markt werk ook op dit punt heel hard. Wanneer er één winkel ook op zondag opengaat – dit geldt zeker voor supermarkten –, móeten andere winkels daarin vanuit concurrentieoverwegingen wel volgen.

Woorden als 'vrije keuze' klinken wel mooi en passen ook in de visie van RA, maar zo'n vrije keuze is er niet voor een ondernemer die de winkel van zijn concurrent op zondag open ziet gaan. Die ondernemer móet daarin dan wel volgen en zo zijn laatste vrije dag en die van zijn personeel inleveren. Van het bestaan van enthousiasme bij winkeliers voor de mogelijkheid van openstelling van winkels op zondag heeft spreker al met al dan ook weinig ervaren. Op het onderwerp hondenbelasting zal een collega straks inhoudelijk ingaan. Zelf zal spreker tot slot iets over het belastingfenoméén zeggen. De hondenbelasting is al een heel oud instrument; zij dateert uit de tijd waarin een hond nog een vervoermiddel kon aantrekken. Eigenlijk zijn alle belastingen arbitrair, daar zij geen directe relatie hebben met hetgeen er met de opbrengsten wordt gedaan. Zou die relatie wèl bestaan, dan zou het ook om hèffingen gaan. Voor de inzameling van afval en het gebruik van de riolering bestaan heffingen, en afgesproken is dat zij voor honderd procent de kosten moeten dekken. Even raar als het is om deze belasting alleen aan bezitters van honden op te leggen, dus niet ook aan bezitters van katten of paarden, is het om de onroerendzaakbelasting alleen aan huiseigenaren op te leggen en niet ook aan huurders van huizen.

De meeste verhuurde huizen zitten wel in de sector van de sociale huur, maar er is ook markthuur, en die huurders betalen er dus niet aan mee. Belasting is dan ook altijd arbitrair; de opbrengst ervan komt altijd ten goede van de algemene middelen. Daarom is het niet logisch om een directe relatie van de opbrengst met de kosten te leggen. Wel is hier altijd gezegd dat er aan een heel goed hondenbeleid zou worden gewerkt en dat er daarvoor voldoende middelen beschikbaar zouden zijn; de belastingopbrengst zou zo veel mogelijk daarvoor moeten worden ingezet. Dit is voor een belangrijk deel ook gebeurd. Verder heeft spreker al gezegd dat de financiële positie van de gemeente in structureel opzicht niet heel ruim is, dit terwijl er nog heel veel dingen moeten worden gedaan, dingen die in de raad op draagvlak kunnen rekenen. Hij zou het heel onwenselijk vinden om met het opheffen van de hondenbelasting een gat van bijna twee ton in het begrotingssaldo te laten ontstaan, daar dit het nòg moeilijker zou maken om te kiezen voor de uitvoering van dingen die in deze gemeente belangrijk

Vergadering van 12 september 2022.

24

zijn. Hij weet dat hierover ook een landelijke discussie gaande is, en landelijk is indertijd ook het heffen van precario afgeschaft. Te verwachten is dat een landelijk besluit tot het opheffen van de hondenbelasting voor de gemeenten zou worden gecompenseerd, maar het nu als gemeente op deze korte termijn tot die opheffing overgaan noemt hij onverstandig. De heer Scheurwater heeft ook voorgesteld om, als de hondenbelasting niet wordt opgeheven, daarvan een doelbelasting te maken, zodat de opbrengst ervan niet kan worden besteed aan zaken die niets met het hondenbeleid te maken hebben. In de afgelopen vier jaar hebben inwoners die een hond bezitten te veel hondenbelasting betaald, iets wat men toch niet moet willen. Wethouder Flach herkent zich niet in de stelling dat hondenbezitters jarenlang te veel hebben betaald, want er is hen nooit voorgehouden dat het om een heffing zou gaan. Wel is er gezegd dat de gemeente met de opbrengst van de hondenbelasting goede dingen zou gaan doen. Hij durft te stellen dat er in de regio weinig gemeenten zijn waarin hondenbezitters zózeer worden gefaciliteerd als in Hendrik-Ido-Ambacht. Hij herhaalt zijn uitspraak dat elke belasting arbitrair is en dat de opbrengst van elke belasting toekomt aan de algemene middelen.

Inmiddels hebben behoorlijk wat gemeenten de hondenbelasting afgeschaft, maar het grote verschil met Hendrik-Ido-Ambacht dat het dan vaak gemeenten betreft die belastingen heffen die men hier niet kent, zoals toeristenbelasting, parkeerbelasting en precario voor reclames of wat dan ook. Met andere woorden: deze gemeente heeft heel weinig knoppen om aan te draaien. Opheffing van de hondenbelasting zou hier òf voor een extra gat in de begroting zorgen, òf via de algemene middelen door de gehele bevolking moeten worden gecompenseerd, wat zou inhouden dat iederéén voor het hondenbeleid zou gaan betalen. Laat men hierover nu maar geen discussie aangaan, want dat wordt dan een gedachtenwisseling tussen voor- en tegenstanders van hondenbezit. De heer Scheurwater weet dat geld dat van de opbrengst van de hondenbelasting overbleef aan andere zaken dan het hondenbeleid is besteed, wat mogelijk was omdat de belasting geen doelbelasting is. De EVA-fractie bepleit nu om van de hondenbelasting een doelbelasting te maken, dus een belasting waarvan de opbrengst overeenkomt met de gemaakte kosten. Wethouder Lafleur bedankt de raad voor de vragen die naar aanleiding van het thans behandeld wordende nieuwe coalitieprogramma zijn gesteld. Men heeft daarin onder meer kunnen lezen dat de verduurzaming van de samenleving als een enorme uitdaging wordt gezien.

De klimaatverandering en de huidige energiecrisis maken dat men deze uitdaging mèt elkaar moet aangaan. Verduurzaming, klimaatadaptatie en energietransitie zijn urgente onderwerpen die dringend een ieders aandacht verdienen. Daarom is het bevorderen van duurzaamheid als een opgave genoemd, en daarop is spreker heel trots. Het is een opgave die door alle beleidsterreinen heenloopt en ze ook verbindt. Uiteindelijk komt men zo tot een integrale afweging, een afweging waarbij alle afdelingen van de organisatie betrokken zijn. Heel belangrijk is ook dat het college deze opgave samen met de raad wil uitwerken en vormgeven en daarbij ook als partners de ondernemers, de inwoners en maatschappelijke organisaties wil betrekken. 'Participatie' is hierbij het sleutelwoord. Spreker meent dat men zo gezamenlijk voor een heel mooie uitdaging staat. Er staan in het coalitieprogramma nog veel meer ambities, zoals met betrekking tot groen en afval. Het gaat om meetbare doelen, te bereiken via de in dit coalitieprogramma aangegeven proceslijnen, en ook de bereikte resultaten zullen meetbaar moeten zijn. Over elke pijler zal spreker graag een goed gesprek met de raad aangaan, zodat deze het gevoel kan worden gegeven in dezen een eigen inbreng te zullen kunnen hebben. Hij ziet dit als een mooi voorbeeld van de nieuwe bestuursstijl die vanavond al enkele keren aan de orde is gekomen.

Ook vanuit zijn portefeuille kan men dit verwachten, hetgeen eigenlijk overeenkomt met de werkwijze die men in de afgelopen coalitieperiode van hem gewend is geweest. Over de opmerking van de heer Doevendans dat in dit coalitieprogramma aangaande de problematiek van de voor de inwoners stijgende kosten een sense of urgency wordt gemist, heeft collega Flach al

Vergadering van 12 september 2022.

25

het een en ander gezegd. Niet alles is heel expliciet opgeschreven, maar dat betekent absoluut niet dat er niets aan wordt gedaan. Spreker denkt bijvoorbeeld aan wat er allelmaal al is gedaan met betrekking tot de RREW-subsidies. Het college is zich er zeer wel van bewust dat de inwoners moeten worden geholpen, niet alleen qua behoud van koopkracht – collega Van Die zal hierop straks nader ingaan –, maar vooral ook bij het naar beneden brengen van kosten. Er zijn in allerlei buurten heel veel acties gehouden om huurders en eigenaren van woningen te wijzen op het belang van het nemen van energiebesparende maatregelen en van het isoleren van woningen, want daarmee begint het. De heer Van Nugteren zei al terecht dat men energie die men bespaart niet eerst behoeft op te wekken. De kosten moeten structureel naar beneden, want daarmee worden de inwoners echt geholpen. Het college zal hiermee heel voortvarend verder gaan. Natuurlijk moet er nog van alles worden uitgewerkt, maar in één van de kaders in dit coalitieprogramma heeft men al kunnen lezen dat er wordt gedacht aan het stichten van een duurzaamheidsfonds, een fonds dat het college zal willen gebruiken om te bereiken dat alle inwoners de maatregelen zullen kunnen nemen welke nodig zijn om te bereiken dat zij hun energierekeningen zullen kunnen blijven betalen, rekeningen die momenteel een absurde hoogte hebben bereikt.

Een vraag van de heer Doevendans was of inwoners nog zullen kunnen participeren in de uitvoering van allerlei klimaatplannen. Dat is zeker het geval. De regionale energiestrategie wordt aangepast aan nieuwe ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan en zal weer ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. Zoals dit ook bij de eerste regionale energiestrategie is gebeurd, zullen de inwoners hierbij aan de voorkant worden betrokken. Dit geldt ook voor de warmtetransitievisie. Aan zijn zorgen over de voor inwoners stijgende kosten, ook door de inflatie, voegde de heer Doevendans toe dat zij ook nog met omhoog gaande kosten van afvalverwijdering te maken gaan krijgen. Spreker bestrijdt dit, want als men het afval goed scheidt, zal men goedkoper uit zijn dan nu. Het is heel jammer dat de heer Doevendans vaak maar één kant van het verhaal belicht. Als hij zegt te weten dat de inwoners zich heel veel zorgen maken, zou het mooi zijn wanneer hij tot hen zou zeggen: 'U bent inderdaad duurder uit als u uw afval niet goed scheidt, maar doet u dat wèl goed, dan zult u goedkóper uit zijn.

Zo gaat u straks over uw eigen afvalstoffenheffing.' Spreker blijft dit uitleggen, zodat de mensen goed zullen weten wat het echte verhaal inhoudt; dat is heel belangrijk De heer Van der Wulp voelt iets aankomen wat past in de oude bestuurscultuur, toen men met betrekking tot een punt waarover men het niet eens was geen consensus kon vinden. Hij herinnert zich dat in een workshop tijdens het afvalcongres de woorden 'het wordt minder méér' werden gebruikt. Laat de wethouder nu alstublieft tot de inwoners zeggen dat ook in Hendrik-Ido-Ambacht de afvalinzameling helaas duurder wordt, maar bij een goede afvalscheiding mìnder duur. Men gaat wel meer betalen, maar 'minder meer' als men het afval zo goed mogelijk scheidt. Daarbij moet het volledige inkomsten- en uitgavenbeleid worden getoond, waarmee de burger dan wordt gerustgesteld. Zoals de wethouder het momenteel brengt, lijkt het te gaan om een verdienmodel voor de burger, maar dit levert de burger niets op. Deze begrijpt dat best, want alles wordt duurder. De voorzitter heeft de indruk dat hierover geen overeenstemming bestaat, maar het voert nu te ver om dit geheel uit te discussiëren. Dit kan nog op een ander moment aan de orde komen. Wethouder Lafleur bevestigt dat men hierover zeker nog met elkaar zal komen te spreken.

Men gaat op dit gebied met elkaar een heel transparant proces in en wat hij in dit kader al eens heeft toegezegd, zal hij beslist nakomen. Bij de tariefontwikkeling moet men bedenken dat momenteel àlles duurder wordt. In de begroting zit weer een indexatie op de afvalstoffenheffing. Pas in 2024 wordt er overgegaan tot het werken met het recycletarief en vanaf dat moment geldt dat de inwoners voor een deel zelf over de hoogte van hun afvalstoffenheffing gaan. Zij zullen er namelijk zelf invloed op hebben. Zou het recycletarief nìet worden ingevoerd, dan zouden de kostenstijgingen gewoon doorgaan zònder dat men er zelf invloed op zou kunnen uitoefenen. Men komt in de komende twee jaar vast nog wel vaker over dit onderwerp te spreken, want er komt nog een mooi proces ter implementatie van dat waartoe de raad in de vorige periode heeft besloten.

Vergadering van 12 september 2022.

26

In het kader van duurzaamheid zei de heer Van der Wulp in dit coalitieprogramma te missen dat er naar wordt gestreefd om van Hendrik-Ido-Ambacht een fair trade-gemeente te maken, een onderwerp waarop ook mevrouw Gommans later inging. Spreker wil het niet vermeld zijn hiervan geen omissie noemen, want dat hiermee zal worden doorgegaan was en is voor hem zeer vanzelfsprekend. In de afgelopen vier jaar is er wat dit betreft een mooi proces doorlopen en hij blijft ook vol enthousiasme samenwerken met de kerngroep die zich hiermee bezighoudt. Het doel is dat de gemeente het fair trade-certificaat zo snel mogelijk zal behalen en dat hierbij ook veel mensen betrokken zullen raken. Men vindt in hem in dezen dus nog steeds een medestander; men behoeft zich hierover absoluut geen zorgen te maken. Over de mate waarin er in de gemeente aan onkruidbestrijding wordt gedaan, was de heer Van der Wulp kritisch. In een raadsinformatiebrief heeft spreker aangekondigd dat hij hierover met de groenonderhoudsaannemer in gesprek zal gaan – daar is het nog niet van gekomen – en dan tevens de beeldkwaliteit aan de orde zal stellen. Dat lijkt hem de beste manier om duidelijk te krijgen wat men realistisch van zo'n aannemer mag verwachten en of er wordt voldaan aan wat er is afgesproken.

Spreker weet dat de griffier op diens to do-lijst heeft staan dat er moet worden bekeken wanneer het gesprek met de aannemer kan worden georganiseerd. De raad heeft het momenteel heel druk, maar hij blijft hierover met de griffier in contact. Hij denkt dat het een goed gesprek kan worden, een gesprek waarin vele vragen die door de raad zijn gesteld zullen kunnen worden beantwoord. Op de vraag van de heer Van der Wulp over de afvalinzameling kan spreker antwoorden dat de dienstverleningsovereenkomst die met HVC is aangegaan, moet worden vernieuwd. Hij zal de raad vragen wat deze van belang vindt om in die nieuwe overeenkomst te doen opnemen. De uitvoerder van die overeenkomst kan de bestaande uitvoerder zijn, maar het kan ook een ander worden. Dat is afhankelijk van hetgeen de raad aan spreker zal meegeven en van de vraag wat de uitslag zal worden van het uit te voeren onderzoek. Naar aanleiding van de zin in het coalitieprogramma: "Wij streven ernaar dat onze inwoners niet worden verrast door veranderingen in hun leefomgeving" vroeg de heer Van der Wulp of dit niet gewoon een kwestie is van het zorgen voor goede communicatie. Dat is waar.

Als men bijvoorbeeld in het kader van het groenonderhoud ineens uit een straat vijf bomen weghaalt zonder dat de betrokken inwoners daarover eerst zijn geïnformeerd, leidt dat in die straat tot ophef, en dat is ook begrijpelijk, wat dit raakt de directe leefomgeving van mensen. Wat de gemeente gaat doen, moet zij dus aan de voorkant goed aan de inwoners uitleggen, waarbij vragen van hun kant kunnen worden beantwoord. Dit is wat met de geciteerde zin is bedoeld, want met iets verrast worden in hun directe leefomgeving vinden mensen niet prettig. Of het altijd zal lukken verrassingen te voorkomen, weet spreker niet, maar het college gaat er wel zijn best voor doen. De vraag van mevrouw Gommans over fair trade is in het voorgaande al beantwoord. Goed nieuws voor haar is het dat de gemeente 500 èxtra bomen gaat planten, dus na de 500 bomen welke in de vórige collegeperiode zijn geplant. Dit is een enorme opgave, maar het is in het kader van de klimaatadaptatie en de vergroening van de gemeente heel belangrijk om op zoek te gaan naar 500 plekken waarop een boom zal kunnen worden geplant. Dit gebeurt in overleg met de raad en de inwoners, zodat zij niet voor verrassingen zullen worden geplaatst. Het is sprekers ervaring dat de één heel blij is met het geplant worden van een boom en dat de ander dat in mindere mate is; men moet hiermee dus niet worden verrast.

De heer Scheurwater riep ertoe op om vooral jongeren bij het te voeren beleid te betrekken. Daarmee is spreker het geheel eens, maar vìndt die jongeren maar eens! Hij is benieuwd naar de ideeën die de heer Scheurwater in dezen zelf heeft. Het college wil zeker gesprekken met jongeren voeren, maar de ervaring is dat het niet altijd gemakkelijk is om hen te vinden, ook omdat zij vaak met heel andere dingen bezig zijn, wat begrijpelijk is. Voor ideeën op dit gebied staat het college open. Betreffende de energietransitie heeft spreker eerder betoogd dat de gemeente daarmee voortvarend aan de slag gaat, maar dat er daarvoor ook wel geld van het rijk zal moeten komen. De meicirculaire voorziet hierin ten dele, zoals men straks bij de behandeling van de begroting zal zien. Wat de septembercirculaire in dit opzicht te zien zal geven, is nog even af te wachten. Spreker hoorde hierover al wel positieve geluiden, maar voor hem is het een zaak van: eerst zien en dan geloven. Hij gaat er

Vergadering van 12 september 2022.

27

overigens van uit dat ook het rijk het heel belangrijk vindt dat men gezamenlijk voortvarend met de energietransitie aan de slag zal kunnen gaan. Het college zal bezien wat er kan worden gedaan met de suggestie van de heer Scheurwater om over te gaan tot het stichten van een bomenbank. Wethouder mevrouw Oelfke-ten Seldam wil beginnen met het onderwerp waarmee de heer Flach is geëindigd, zijnde de hondenbelasting. De heer Flach heeft op daarover gemaakte opmerkingen een financieel getint antwoord gegeven. Wat het beleid betreft, kan worden gezegd dat het college in de komende periode nieuw beleid gaat opstellen, waarvoor het ook input van de raad zal vragen. Er zal aandacht worden gegeven aan de vraag welke faciliteiten de gemeente aan hondenbezitters kan bieden zonder dat niet-hondenbezitters daarvan overlast zullen kunnen gaan ondervinden. Tevens zal het college op zoek gaan naar wat als een betere balans tussen inkomsten en uitgaven op dit gebied te zien zal zijn. In die zoektocht komt ook de raad aan zet. Het nieuwe beleid is er thans nog niet en het lijkt spreekster daarom goed de hondenbelasting in haar huidige vorm te handhaven, met daarbij de kanttekening dat er wordt gegaan naar het heffen van één tarief voor elke hond die men bezit; de differentiatie tussen het tarief voor de eerste hond en dat voor elke volgende hond komt dus te vervallen.

Hopelijk wordt het gat tussen de inkomsten en uitgaven zo iets kleiner. Zoals men weet, was de VVD eerder al voor afschaffing van de hondenbelasting, een wens die nu ook landelijk wordt geuit. De heer Flach merkte al op dat de opbrengsten die daardoor zouden worden gemist, zouden moeten worden gecompenseerd, zodat de gemeente nog wel steeds hondenbezitters zou kunnen faciliteren. De heer Scheurwater: "Bent u dan bereid om in het tarief alleen de kosten te verwerken en de hondenbelasting dus als een doelbelasting aan te merken?" Wethouder mevrouw Oelfke-ten Seldam is daartoe op dit moment niet bereid. Het college wil wel naar het in rekening brengen van één tarief gaan, maar voor het overige zal men eerst bij het opstellen van nieuw beleid moeten bepalen wat men voor de Ambachtse hondenbezitters geregeld wil zien en wat daarvoor nodig zal zijn. Spreekster is heel blij dat alle partijen vaak het woord 'samen' hebben gebruikt, iets wat, gelet op de titel van het nieuwe coalitieprogramma, niet onlogisch is. Men heeft heel hard zijn best gedaan om dit in dit akkoord uit te werken, en de telling die de heer Doevendans heeft verricht, geeft aan dat dit serieus wordt genomen.

Het gaat niet alleen over 'samen met de raad', maar ook om 'samen in het college' – zoals men weet, omvat haar portefeuille delen die de portefeuilles van de andere wethouders raken en ook daarom is het nodig samen te werken – en 'samen met de inwoners', dit in de breedste zin, maar soms ook in een wat smallere zin. In de komende tijd wordt met de raad bekeken welke relevante gesprekken met de inwoners of bepaalde doelgroepen er zullen kunnen worden gehouden en wat dit aan informatie zal kunnen opleveren. Het antwoord op de vraag van enkele fracties wanneer er met de raad in gesprek zal worden gegaan, is dat dit ligt aan het te behandelen onderwerp. Gaat het om een technische update van een verordening, dan kan spreekster zich voorstellen dat de raad die aan bekwame ambtenaren wil overlaten, maar als een onderwerp van politieke aard is, is het logisch dat het college daarover met de raad gaat praten. De raad zal al binnenkort voor deelneming aan bepaalde sessies worden uitgenodigd. Misschien zal dat ertoe leiden dat er over vier jaar wordt gehoopt dat er voortaan mìnder samen zal worden gedaan. Spreekster is in elk geval van plan hiermee een goed begin te maken; mocht men méér willen, dan kan men dat laten weten en zal dat ook worden geregeld.

Gevraagd is wat er zal worden ondernomen om kruisingen en rotondes veiliger te maken, bijvoorbeeld door op rotondes de fietsers voorrang te geven. Dit zal integraal worden bekeken. Bezien zal worden wat voor de gevaarlijke punten in Ambacht de beste oplossing zou zijn, ook kijkend naar het al bestaande mobiliteitsplan. Mevrouw Gommans vroeg naar de betekenis van het te plegen onderzoek naar de functie van het gemeentehuis. Het is niet de bedoeling om alle gemeentelijke taken te gaan 'outsourcen'. Er zal worden

Vergadering van 12 september 2022.

28

bekeken of het pand op een zodanige manier kan worden verbouwd of vernieuwd dat het beter recht zal gaan doen aan de functie van gemeentehuis. Daartoe moet men eerst met elkaar bespreken welke functies men in dit huis uitgeoefend wil zien; als bekend is wat daarvoor nodig is, kan ervoor worden gezorgd dat het gemeentehuis toekomstbestendig wordt. De wens dat er zal worden overgegaan tot de bouw van een tweede viaduct over de A16 is afkomstig van ondernemers in Ambacht. Verwacht wordt dat na het voltooien van het bedrijventerrein Ambachtsezoom de hoeveelheid verkeer die van het bestaande viaduct gebruik maakt zal toenemen. Over de bereikbaarheid van de regio via de A15 en de A16 is spreekster in gesprek met een bestuurlijke werkgroep waarin de wethouders van bereikbaarheid in gemeenten in de regio zitting hebben. Rijkswaterstaat zal in de komende jaren groot onderhoud aan deze rijkswegen gaan plegen en daardoor zal de bereikbaarheid van de regio in de knel kunnen komen. In dat verband wordt er aan de mogelijkheid van realisering van een tweede viaduct over de A16 gedacht, maar ook wordt er bekeken welke andere oplossingen er vanuit Hendrik-Ido-Ambacht zouden kunnen worden aangedragen.

Zoals de heer Flach al zei, gaat het in het kader van de bouw van een tweede viaduct nog om een lobby; men moet dus niet verwachten dat er al over een paar maanden bouwsteigers te zien zullen zijn. Gehoopt wordt op een serieus gesprek over wat er in dezen mogelijk is. Dat de fractie van D66 blij is met het feit dat het college nu ook een vrouwelijke wethouder telt, verheugt spreekster. Die fractie zei te hopen dat dit in de bestuursstijl te merken zal zijn. Daarvoor gaat spreekster haar best doen. Men zal wellicht op een gegeven moment kunnen zien waartoe haar invloed zich uitstrekt, of juist niet uitstrekt. Zij dankt de fractie van D66 voor haar steun. Wethouder Van Die constateert dat hij ook in het nieuwe college de laatste woordvoerder is. Hij bezigt nu de woorden last but not least om aan te geven dat alles wat eerder namens het college is gezegd niet per se belangrijker is dan wat hìj nu gaat zeggen. De heer Doevendans zette het college al meteen op scherp met de opmerking dat in dit coalitieprogramma met betrekking tot het onderwerp energiearmoede een sense of urgency wordt gemist. Het lijkt spreker goed om straks bij de behandeling van de motie die de heer Doevendans later vanavond zal indienen, het regionale beleid en het lokale beleid te beschrijven en uit te diepen.