Notulen - raadsvergadering 5 juli 2021

Kloppen die vier nullen, en zo ja, waardoor zijn de verschillen met de in de vorige kadernota opgevoerde bedragen dan zo gigantisch groot? Mevrouw Vogelaar-Korpershoek zal evenals het vorig jaar namens de fractie van Gemeentebelangen enkele belangrijke thema's in de kadernota bespreken. Eerst dankt zij wederom de ambtelijke organisatie voor het vele werk dat voor de opstelling van deze kadernota is verricht. Zij realiseert zich dat het beantwoorden van de vele technische vragen extra ambtelijke inzet heeft gevergd en spreekt daarvoor haar waardering uit. De schriftelijke vragen die de fractie had ingediend, zijn tot haar tevredenheid beantwoord. Er moet al een aantal jaren worden vastgesteld dat de kadernota niet sluitend is. De voornaamste oorzaak hiervan is het almaar toenemen van de kosten op het sociaal domein. Het is te hopen dat de voor dit onderdeel van de kadernota toegezegde extra rijksmiddelen inderdaad beschikbaar zullen komen, zodat de tekorten op dit domein zullen kunnen worden verkleind. Met het verkrijgen van meer grip op deze kosten door middel van een effectieve en efficiënte aanpak van de jeugdzorg, o.a. door uitvoering van het preventieplan sociaal domein en door regionale sturing, zal de druk op de begroting hopelijk verminderen. Sommige fracties hebben deze kadernota, de laatste van deze raadsperiode, als 'beleidsarm' omschreven.

De fractie van Gemeentebelangen is het daarmee niet eens, want er staan voor het lopende jaar nog vele plannen op stapel. Zij denkt bijvoorbeeld aan het mobiliteitsplan, de ontwikkeling van het centrumgebied, het vaststellen van de omgevingsvisie en de ontwikkeling van het Waterbusplein, en hiermee is de opsomming niet eens compleet. De fractie is blij dat Hendrik-Ido-Ambacht zich inmiddels een bijvriendelijke gemeente mag noemen. In een groene gemeente mag zoiets niet ontbreken. Wat Gemeentebelangen betreft, blijft de slogan 'Groen, tenzij…' dan ook zeker gelden. De fractie is eveneens blij met de toezegging van de betrokken portefeuillehouder dat ervoor zal worden gezorgd dat bij de ontwikkeling van het bedrijventerrein Ambachtsezoom plastics en ander bouwafval zo veel mogelijk worden opgeruimd. Op het gebied van de bereikbaarheid gaat de fractie ervan uit dat in het nog te behandelen mobiliteitsplan alle onderwerpen aan de orde zullen komen, van de aanleg van geleidelijnen ten behoeve van de mindervalide inwoners tot het vergroten van de veiligheid op fietspaden en doorgaande wegen. Ook moet er worden gekeken naar de verkeerssituaties rondom scholen, waar de veiligheid van kinderen vaak in het geding is. De regionale samenwerking is het laatste jaar aan sterke veranderingen onderhevig geweest.

De gemeenschappelijke regelingen worden herschreven, waarbij de gemeente Dordrecht als grootste gemeente in het samenwerkingsverband Drechtsteden als centrumgemeente fungeert. Zolang deze nieuwe vorm van samenwerking de zelfstandigheid van Hendrik-Ido-Ambacht niet aantast, is de fractie van Gemeentebelangen hiervan voorstandster.

Vergadering van 5 juli 2021.

16

Naast het groen houden van de gemeente is voor de fractie van Gemeentebelangen de veiligheid binnen de gemeentegrenzen een belangrijk issue. Het is goed dat men kon vernemen dat na overleg met diverse partners en het openbaar ministerie het samenscholingsverbod op de Sophiapromenade en in het daarnaast gelegen park met een jaar is verlengd. Het nabij het winkelcentrum De Schoof realiseren van een al dan niet bewaakte fietsenstalling heeft nog steeds de aandacht van de fractie van Gemeentebelangen, aandacht die ook bij andere partijen bestaat. Als zij de betrokken portefeuillehouder goed heeft begrepen, is het nu de bedoeling de te stallen fietsen onder een afdak te plaatsen – zo'n afdak is er al –, met eventueel speciale beveiliging van e-bikes en met cameratoezicht. Heeft zij dit nìet goed begrepen, dan verkrijgt zij hierop nog graag een toelichting. De fractie verzoekt de portefeuillehouder voorts te onderzoeken of het bij de bewaking van de fietsenstalling betrekken van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt tot de mogelijkheden behoort. Tevens verzoekt zij hem hierover in gesprek te gaan met de winkeliers in De Schoof en de raad bij de behandeling van de begroting te laten weten of het nog in deze raadsperiode realiseren van de bedoelde fietsenstalling haalbaar zal zijn.

Mevrouw Gommans-Dane herinnert eraan dat zij het vorig jaar haar bespreking van de kadernota is begonnen met het onderwerp van de Coronapandemie, waardoor de gehele wereld in de greep werd gehouden. Gelukkig zorgen de ontwikkelde vaccins ervoor dat het aantal besmettingen terugloopt. De zorgen zijn echter zeker nog niet voorbij. De fractie van D66 roept de inwoners er dan ook toe op om zich te laten vaccineren, zowel voor de bescherming van henzelf als voor die van anderen. D66 stelt voor om voor de inwoners die door Corona naasten hebben verloren, op een mooie plaats in het dorp een boom ter nagedachtenis van de overledenen te planten. Zelf denkt de fractie hierbij aan de zeer kleine 'kampeerplek' in het dorp; zij doelt nu op de rotonde die men te zien krijgt als men het dorp komt binnenrijden en waarop al jaren een tent staat. Het aldaar planten van een herinneringsboom zou ook de entree van het dorp verfraaien, maar dat is haar persoonlijke mening. Veel jongeren en ouderen zijn op allerlei manieren de dupe geworden van het Coronavirus, en het einde daarvan is nog niet in zicht. Het jeugd- en jongerenbeleid vraagt naast erg veel aandacht ook financiële middelen. D66 steunt de investeringen die moeten worden gedaan om tot een goed en resultaatgericht jeugd- en jongerenbeleid te kunnen komen. De fractie is zich ervan bewust dat het sociaal domein zwaar op de begroting drukt.

Lokaal zal zij de uitvoering van het preventieplan sociaal domein nauwlettend volgen. Wat de invoering van de omgevingswet betreft, rekent D66 erop dat het geven van inspraak aan de betrokken inwoners tijdig en met voldoende informatievoorziening zal plaatsvinden. Dit is immers één van de belangrijke redenen waarom deze wet is ontwikkeld. De regionale energiestrategie en de transitievisie warmte zijn twee inhoudelijk belangrijke onderwerpen. D66 heeft de overtuiging dat het daarover geven van informatie aan de betrokken inwoners op een duidelijke en vooral eerlijke manier moet gebeuren. Spreekster bedoelt hiermee dat er niet moet worden gekomen met verhalen welke in de praktijk niet kloppen en waarmee inwoners op het verkeerde been worden gezet. Laat men ervoor zorgen dat de inwoners stapsgewijze, rustig en duidelijk en zo breed mogelijk worden geïnformeerd. Er zijn voldoende onderwerpen die bij de behandeling van deze kadernota kunnen worden besproken. Eén daarvan wil spreekster nog voor het voetlicht brengen en dat is de afvalinzameling. In dit dorp kent men de luxe situatie dat bijna iedereen op een redelijk korte afstand van de woning het afval kan weggooien. Toch gaat het met de afvalinzameling helemaal mis.

De fractie van D66 meent dat de gemeente ervoor verantwoordelijk is dat de afvalcontainers in goede staat verkeren; zij zouden bij storingen binnen 24 uur moeten worden gerepareerd. Voorts moeten de inwoners zich houden aan wat er met betrekking tot de scheiding van afvalsoorten is bepaald, en dat is, als de apparatuur goed werkt, een kleine moeite. Misschien is het een idee om voor de verschillende soorten containers ook verschillende kaartjes te laten gebruiken, zodat men al thuis moet gaan nadenken over de vraag wat men in welke container moet gaan deponeren. Spreekster had nu nog iets willen opmerken over het zwembad, wetend dat de kracht van de reclame in de herhaling is gelegen, maar vindt het te ver gaan om dit op één avond twee keer te doen. Bij de

Vergadering van 5 juli 2021.

17

behandeling van agendapunt 10b, de motie vreemd aan de orde van de dag, komt zij op dit onderwerp terug. Met de vaststelling van de kadernota kan de fractie van D66 akkoord gaan. Mevrouw Oelfke-ten Seldam hoorde de heer Doevendans al zeggen dat de kadernota de basis vormt voor de opstelling van de nieuwe meerjarenbegroting, dus die voor de jaren 2022 – 2025. Het vorig jaar om deze tijd sprak men over grote onzekerheden op vrijwel alle gebieden van het leven: op sociaal, economisch en financieel gebied en ook qua gezondheid. De consequenties van de Coronapandemie zullen zich pas later dit jaar en ook in volgende jaren tonen. Ook dit jaar bestaat daarover dus nog onzekerheid. Spreekster hoorde van meerdere fracties dat het al vaker is gebeurd, maar voor de fractie van de VVD is het deze keer toch voor het eerst in lange tijd dat de kadernota voor alle jaren een tekort laat zien. Als belangrijkste oorzaak hiervan is de flinke toename van de uitgaven op het sociaal domein genoemd. Zoals de fractie al bij de behandeling van de begroting heeft gezegd, is dit helaas niet iets nieuws. Elk jaar is een toename van deze uitgaven te zien en de verwachting is dat dit nog jaren zo zal doorgaan. Van het rijk krijgen de gemeenten te weinig middelen om de opgaven op het sociaal domein te kunnen uitvoeren. Tot nu tot worden de tekorten gedekt door de gemeenten, maar de rek is er uit.

De onduidelijkheid over de vraag of er voor het sociaal domein voldoende middelen zullen worden verkregen, zal volgens het college nog wel even aanhouden. Dit brengt de fractie tot de vraag wat het betekent dat de kadernota niet sluitend is en hoe de begroting voor 2022 er straks naar de verwachting van de wethouder van financiën zal komen uit te zien. Dit is de laatste kadernota in deze collegeperiode. In dit jaar zit men als raad en college thans voor het eerst weer in de raadszaal en ook daarom wil de VVD nu de moeite nemen om op een aantal onderwerpen in te gaan. De VVD is blij te lezen dat het college veel aandacht geeft aan de Ambachtse ondernemers en hen door deze moeilijke periode heen helpt. Behalve ondernemers hebben ook de Ambachtse verenigingen het zwaar, mede doordat zij weinig tot geen inkomsten uit bijvoorbeeld kantines hebben kunnen verwerven. Ook onder de inwoners zullen er zijn die door de Coronapandemie te maken hebben gekregen met snel oplopende schulden en betalingsachterstanden. De fractie vraagt hiervoor de aandacht van het college. De Coronatijd heeft laten zien dat Ambacht een op de toekomst gerichte gemeente moet zijn. Velen hebben verplicht thuis gewerkt en zo is er zichtbaar geworden wat daarvoor nodig is. In de raad wordt gewerkt met een aansluiting op video-livestream, iets wat ook na de Coronatijd zijn waarde heeft.

Daar hoort goed en snel internet bij en de fractie vraagt het college daarom te bevorderen dat er in het gehele dorp van glasvezel gebruik zal kunnen worden gemaakt, want thans is dat helaas nog niet overal het geval. Het vorig jaar heeft spreeksters fractie gevraagd om aandacht te geven aan de toenemende werkdruk bij de handhaving. Dit jaar is in de kadernota te lezen dat mede door de maatregelen in verband met Corona een hoop werkzaamheden bij de politie en bij handhaving in de verdrukking zijn gekomen, zodat er prioriteiten moeten worden gesteld. Er wordt in mindere mate toezicht uitgeoefend, dit ondanks het feit dat het budget daarvoor structureel met € 30.000 is verhoogd. De fractie ziet een stijging van het aantal meldingen van overtredingen, terwijl het gebied waarin toezicht wordt gehouden is uitgebreid; zie bijvoorbeeld de handhaving van het parkeerverbod voor vrachtwagens in de Kerkstraat. Ook kunnen handhavers domweg niet overal gelijktijdig aanwezig zijn. De ontwikkeling dat er meer wettelijke taken van het rijk naar de gemeenten overgaan zonder dat dit met de daarvoor benodigde middelen gepaard gaat, is zorgelijk. Wordt dit wellicht een herhaling van wat erop het sociaal domein gaande is? Wat is er nodig om de handhaving op een normaal peil te brengen? De fractie vraagt de betrokken portefeuillehouder in dezen proactief een rol te spelen.

De invoering van de omgevingswet is met minimaal een half jaar uitgesteld. De kosten van die invoering zijn nog onduidelijk, maar dat zij veel capaciteit van de ambtelijke organisatie vergt, is in het afgelopen jaar wel duidelijk geworden.

Vergadering van 5 juli 2021.

18

Later vanavond zal er nog uitgebreid over de regionale energietransitie of RES worden gesproken. Aangezien de RES ook onderdeel is van deze kadernota, wil de VVD-fractie vaststellen dat het rijk de ambitie heeft om van het gas af te gaan en dat het aan de regio's en de gemeenten is om hieraan invulling te geven. Het kader dat de VVD en bijna alle andere partijen in deze raad daarvoor hebben aangegeven, is dat de energietransitie voor iedereen bereikbaar en betaalbaar moet zijn. Het rijk moet daarom de hiervoor benodigde middelen beschikbaar stellen, want men kan niet verwachten dat deze opgave met alleen de aanwending van middelen van inwoners en gemeentelijke middelen te realiseren zal zijn. Zoals al bij de behandeling van de jaarstukken is vastgesteld, zijn de kosten op het sociaal domein elk jaar toegenomen. Over de kaderstelling in de jeugdzorg wordt veel gesproken: wat is jeugdzorg, wat is de financiële verantwoordelijkheid van de ouders en wanneer mogen zij een bijdrage van de gemeente verwachten? Van de kritische blik die voor de beantwoording van deze vragen nodig is, is nog weinig te merken. Het is daardoor lastig om de jeugdzorg in te kaderen en dit in beleid om te zetten; de portefeuillehouder heeft dit ook al gezegd. In de laatstgehouden commissievergadering is gesproken over het lokaal sportakkoord.

Het is goed om te zien dat de diverse organisaties elkaar hebben gevonden in het streven het verband tussen sport en gezondheid te promoten. Dat is niet alleen van belang voor actieve leden van sportverenigingen, maar voor àlle inwoners. Het is belangrijk dat iedereen op alle dagen van de week kan komen tot ontspanning, ontmoeting en beleving. De fractie hoopt dan ook dat er, zodra dit weer mogelijk wordt, voor sportevenementen weer gebruik zal worden gemaakt van het zwembad, de sportzalen van Cascade en de buitenruimten, dit alles ook op zondag. De heer Van der Wulp zal niet, zoals enkele andere fracties hebben gedaan, naar aanleiding van deze kadernota algemene beschouwingen houden. Er zijn bij de bespreking van die kadernota overigens genoeg zijwegen te nemen. De kadernota ziet er nog prima uit, zeker als men bedenkt in welke tijd men leeft. Het lijkt wel alsof de Coronapandemie de gemeente in financieel opzicht voorbij is gegaan. Het valt dus nog méé. Helaas geldt dat niet voor alle burgers en ondernemers in deze gemeente. De kosten op het sociaal domein en in de jeugdzorg nemen toe, ook landelijk. De SOJ spreekt al over ombuigingen. Bij de overdracht van taken aan de gemeenten werd op dit dossier een bezuiniging van 25 % doorgevoerd. Het in de afgelopen jaren gevoerde regeringsbeleid heeft ervoor gezorgd dat men nu in deze ellende zit.

Men zegt wel eens dat de rijken steeds rijker en de armen steeds armer worden, en dat gaat soms inderdaad op. Als dit beleid niet verandert, zal men met veel van hetzelfde te maken krijgen. Diverse politici, ook uit deze regio, proberen in Den Haag gehoor voor dit probleem te vinden. Zij moeten daarvoor echter niet meer alleen hard op de deur kloppen, maar moeten ook naar bìnnen dringen. Men moet nu zijn hoop maar vestigen op de vorming van een nieuw kabinet. In Ambacht wordt veel verwacht van het preventieplan sociaal beleid. De PvdA spreekt haar zorg uit over de toeneming van de reserves van de gemeente, reserves die maar deels voor een toekomstig doel zijn bestemd. De wethouder van financiën heeft bij een eerdere gelegenheid gezegd dat die reserves voor slechtere tijden zijn bedoeld. Zegt hij dit in deze bijna-naCoronatijd nog steeds? Als het om het spáren van geld gaat, hoopt de fractie van de PvdA dat het sparen voor de gemeente zèlf is. Dit brengt spreker bij de wens dat er nabij De Schoof een bewaakte fietsenstalling zal worden gerealiseerd. Het verdient geen schoonheidsprijs dat dit in deze raadsperiode nog niet is gebeurd. Het is nu tijd om knopen te gaan tellen, zowel voor de gemeente als voor De Schoof. In deze kadernota wordt een aanzet tot realisering gegeven, niet meer en niet minder.

Wat de inzet van de gemeente in dezen inhoudt en hoeveel geld daarmee gemoeid zal zijn, is niet precies bekend. Sprekers fractie ziet de vertaling van de bedoelde aanzet graag zo spoedig mogelijk tegemoet, waarbij uiteraard bedragen zullen moeten worden genoemd. Het proces om tot de realisering van een bewaakte fietsenstalling nabij De Schoof te komen, kent vreemde en storende wendingen. Dacht de fractie eerst dat de in de kadernota vermelde afspraak tot stand is gekomen na overleg tussen de portefeuillehouder en de winkeliersvereniging van De Schoof,

Vergadering van 5 juli 2021.

19

later bleek haar dat er slechts met een kleine afvaardiging van die ondernemers was gesproken. Een uit andere ondernemers bestaande afvaardiging was misschien tot een ander oordeel gekomen. In de nu gemaakte afspraak erkennen sommige winkeliers zich dan ook niet. Zij zitten derhalve niet allen op één lijn, ook al wil iedereen eigenlijk wel hetzelfde. Spreker wil hier nu niet te lang stil bij staan, want zoals gezegd is men thans op weg naar een mogelijke realisering. Primair blijft zijn wens dat de fietsenstalling een bewaakte fietsenstalling zal worden van kracht; dat is een zaak van veiligheid in de openbare ruimte. Wat hierover is opgenomen in het coalitieprogramma en in de door spreker ingediende moties is gezegd, spreekt voor zich. Daaraan kan worden toegevoegd wat in de veiligheidsnota over het geringe aantal nabij De Schoof gestolen fietsen werd gezegd, woorden waarmee dat probleem werd gebagatelliseerd. Dat aantal gestolen fietsen zegt niets over het aantal mensen dat niet op de fiets naar De Schoof gaat uit vrees dat die fiets zal kunnen worden gestolen. Wat denkt het college voorts van de wens om de omgeving van De Schoof meer autoluw te maken? Daartoe moet het fietsgebruik juist meer de ruimte worden gegeven. Voorts kan met het bieden van een participatiebaan worden gezorgd voor werkgelegenheid voor iemand met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Desnoods kan daarbij naar een combinatie met de bewaking van andere locaties met een fietsenstalling worden gekeken. Eerder werd namelijk ook gesproken over de realisering van een bewaakte fietsenstalling nabij het zwembad, een onderwerp dat eveneens in het coalitieprogramma voorkomt en daar al min of meer als een zekerheid werd voorgesteld; naar de mogelijkheid van realisering van een bewaakte fietsenstalling nabij De Schoof moest eerst een onderzoek worden ingesteld. Het doel blijft dat nabij De Schoof fietsen onder toezicht veilig en geordend kunnen worden gestald. Over de vòrm van zo'n fietsenstalling – het ombouwen en/of uitbreiden van de bestaande stalling – valt te discussiëren. Er worden nu fietsen gestald aan de voor- en achterkant van De Schoof en bij de toegang tot Manifesto en de Action aan de zijkant. Een punt dat er nog bij komt, is dat het fietsen dóór De Schoof moet worden aangepakt. Dat dit gebeurt, vergroot het gevoel van onveiligheid bij het neerzetten van fietsen in de fietsenrekken nabij dat winkelcentrum. Het is duidelijk geworden dat inmiddels alle portefeuillehouders bij dit onderwerp zijn betrokken: de burgemeester voor de veiligheid, wethouder Lafleur wat het autoluw maken betreft, wethouder Van Die wat een participatiebaan aangaat en wethouder Flach in verband met De Schoof.

Spreker wil deze vier dan ook verzoeken rondom de tafel te gaan zitten en tot een mooi resultaat te komen. Zo kan ook nog het laatste openstaande punt uit het coalitieprogramma worden afgerond. Ten slotte wil spreker zeggen het een heel mooi idee van mevrouw Gommans te vinden om ergens in de gemeente een boom te gaan planten ter herinnering aan de slachtoffers van Corona; ook zijn familie is door een overlijden als gevolg van Corona geraakt. Wel moet hij mevrouw Gommans even corrigeren aangaande wat zij over een plek met een tent zei, want dat is geen tent maar een kas, en die kas is weer kunst, iets wat in het gehele coalitieprogramma niet voorkomt. Wethouder Flach constateert dat de laatste vergadering voor het zomerreces traditiegetrouw een vergadering met nogal wat financiële discussies is. Men sluit een voorbij boekjaar af, kijkt naar hoe een en ander in het huidige boekjaar verloopt en blikt vooruit naar het komende jaar. In die zin is de kadernota een dubbel document: zij geeft inzicht in de wijze waarop het dit jaar gaat, maar gaat vooral in op wat men de komende jaren voornemens is te doen.

De kadernota is ook een belangrijk sturingsinstrument van de raad; de speelruimte die het college bij de opstelling van de volgende begroting heeft, wordt hiermee ingekaderd, en in die zin is spreker blij met de zorgvuldige wijze waarop de diverse fracties op de kadernota zijn ingegaan. De heer Struik vroeg wat de consequenties voor de burgers van Ambacht zullen zijn als de pot van het rijk leeg zal blijken te zijn. Na lang wikken en wegen is het college overgegaan tot het aan de raad voorleggen van een niet-sluitende kadernota. Het is een wens dat ook een kadernota alvast sluitend zal zijn, maar dit is inderdaad al meerdere keren niet gelukt doordat het rijk niet op tijd duidelijkheid had verschaft over belangrijke financiële stromen. Men kan dan overgaan tot een bezuinigingstraject, met alle gevolgen van dien: het brengt onrust teweeg, er is heel veel ambtelijke capaciteit voor nodig

Vergadering van 5 juli 2021.

20

en het leidt tot politieke reuring, dit alles met de kans dat twee maanden later zal blijken dat het allemaal voor niets is geweest. Het college probeert consistent te zijn door te zeggen dat in de kadernota wel een tekort wordt voorzien, zodat er echt iets moet gebeuren, maar dat er ook nog wel wat gunstige perspectieven zijn. Die perspectieven moeten echter door anderen worden verwerkelijkt, en gebeurt dat niet, dan zal de gemeente zelf pijnlijke keuzes moeten gaan maken. Spreker gaat daarvoor niet alvast scenario's schetsen, maar kan wel zeggen dat het zal neerkomen op het snijden in voorzieningen of het verhogen van belastingen, want meer smaken zijn er niet. Zoals men weet doet hij beide niet graag. Het is waar dat de meicirculaire van het rijk nog niet in deze kadernota is verwerkt. Voor de jaren 2022 en 2023 is zij voor de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht positief en voor de jaren 2024 en 2025 negatief. Als men dit loslaat op het saldo, kan men vaststellen dat dit een gemêleerd effect heeft. Spreker heeft enkele fracties horen zeggen dat de zorgen met betrekking tot de opstelling van de komende begroting wat minder lijken te zijn geworden, maar dat geldt alleen voor de jaarschijf 2022.

Hij verwacht dat die jaarschijf sluitend zal zijn, maar de provincie vraagt van de gemeente om niet alleen 2022, maar ook de laatste jaarschijf, dus 2025, sluitend te maken, en daar zit de zorg, niet alleen door de voor dat jaar negatief zijnde meicirculaire, maar ook door iets anders. Het feit dat de gemeente voor 2022 een fors bedrag aan rijksmiddelen ten behoeve van de jeugdzorg ontvangt, geeft aan dat er spanning zit tussen het geld dat daarvoor beschikbaar is en het geld dat daarvoor wordt uitgegeven. Men weet dat in de kadernota bij 'Jeugd' wordt uitgegaan van scenario 1, en dat is een optimistisch scenario. Het college vindt het nog wel realistisch, maar het begint steeds moeilijker te worden om dat scenario te bereiken en daaraan vast te houden als de arbitragecommissie aan de andere kant extra geld ter beschikking stelt. Dit is precies het onderwerp van de discussie die nu gaande is: als men er aan de ene kant geld bij krijgt, betekent dit dan iets voor de begroting, komt er meer ruimte aan de uitgavenkant en mogen de aangekondigde bezuinigingen worden versoepeld? Als men dat doet, werkt dat vooral door in 2025. Het feestje in 2022 betekent dus voor 2025 een groter probleem. Dit is alleen maar op te lossen wanneer de rijksoverheid snel duidelijkheid geeft over de gehele reeks van jaren.

Er is ongeveer becijferd dat ook dan in 2025 de zorg nog niet helemaal weg zal zijn; er zullen dan nog steeds andere dingen moeten worden ingezet. Enkele vragen van de heer Scheurwater kan spreker moeilijk linken aan de kadernota. Modulaire bouw wordt in deze gemeente bij woningbouw nog niet toegepast; wel wordt er veel gebruik gemaakt van prefab, dus bijna bouwpakketten. Op de vraag of er al is nagedacht over de herstart van de contacten met ondernemers is het antwoord dat die contacten nog niet eerder zo intensief zijn geweest als in de achterliggende jaren. Het college heeft toen alleen in mindere mate op locatie met ondernemers gesproken, maar momenteel doet spreker dit, als dat kan, ook alweer een tijdje. Verder wordt er gewerkt aan het bestemmingsplan voor het gebied waarin de vestiging van watergebonden bedrijven is gedacht. Op wat de heer Lagendijk over de afvalinzameling zei, zal collega Lafleur ingaan, maar het is goed te beseffen dat de afvalstoffenheffing in deze gemeente niet kostendekkend is. Eén van de dingen waaraan het college in het kader van de opstelling van de begroting denkt, is het meer kostendekkend maken van die heffing. In de kadernota gebeurt dit ook al wel. De kostendekkendheid bevindt zich nu tussen de 75 en 80 % en dat is heel laag.

Een belasting is een generieke maatregel – zij heeft niet direct een relatie met de doelen waaraan men geld uitgeeft –, maar hier gaat het om de kosten van het ophalen van afval. Dat die zo hoog zijn, heeft er mede mee te maken dat de inwoners de afvalsoorten niet in die mate scheiden die de gemeente graag zou zien. Eén van de mogelijkheden zou dus het meer kostendekkend maken van de afvalstoffenheffing kunnen zijn; spreker doet dat niet graag, maar móet het misschien wel. De heer Doevendans zei dat de gemeente op een niet-sluitende begroting afdendert. Spreker was niet van plan dat te doen, want daaraan heeft hij een ontzettende hekel. Hij zal dit dus koste wat het kost voorkomen. Op de vraag van de heer Doevendans waarom het college met deze kadernota is gekomen, is het antwoord dat deze de wèrkelijkheid weergeeft. Hij zei dat zijn fractie vindt dat in deze ka-

Vergadering van 5 juli 2021.

21

dernota de zaken slechter worden voorgesteld dan zij werkelijk zijn. Dat is een definitie van een leugen en daarvan wil de heer Doevendans het college toch niet betichten. Deze kadernota geeft de op dit moment bekende financiële situatie weer. De heer Doevendans kwam alvast met een viertal voorstellen voor het sluitend maken van de komende begroting. Op zich waardeert spreker dit meedenken, maar hij stelt ook vast dat die voorstellen de begroting per saldo zouden verslechteren. Genoemd werd ten eerste het voorlopig afzien van het traineeprogramma. Dat programma kent een inhoudelijke motivatie, iets waarover collega Lafleur desgewenst iets zal kunnen zeggen. Er bestaat momenteel veel verloop onder het personeel van de gemeente; veel medewerkers naderen de pensioenleeftijd, terwijl er ook door de huidige situatie op de arbeidsmarkt veel mensen weggaan. Het college wil op tijd streven naar het verwerven van nieuw talent, en daarvoor is dat traineeprogramma heel geschikt. Het daarmee werken heeft dus een inhoudelijke kant. Verder worden de kosten hiervan uit de reserve betaald, zodat dit geen invloed heeft op de begroting. Het uitstellen van dit programma zou dus niets helpen. Wat een klein beetje zou helpen, zou het één of twee jaar uitstellen van de werkzaamheden ter vervanging van de brug aan het Jaagpad zijn; dat zou € 6.000 per jaar schelen.

Als de gemeente echter haar aandelen in Stedin zou verkopen, zou dat haar minimaal de € 27.000 per jaar gaan kosten die zij nu als vergoeding voor de extra aandelen ontvangt, waarmee de begroting dus zou worden verslechterd. De vierde optie die de heer Doevendans noemde, is het in de kadernota invullen van realistische bedragen wat de verwachte opbrengsten aan bouwleges betreft. In de commissievergadering is spreker daarop al ingegaan, maar hij doet dit nu graag nogmaals. In de kadernota worden de mutaties ten opzichte van de vorige begroting weergegeven. Als men die vorige begroting er bij pakt – de heer Doevendans citeerde zelf de vorige kadernota –, dan ziet men dat de bouwleges zijn verhoogd tot een niveau dat past bij de woningmarkt en de bouw van bedrijven. Het college heeft in de huidige kadernota geen aanleiding gezien om die leges verder te verhogen; de bedragen zijn nu dus niet nul, maar worden gehandhaafd op het niveau van het vorig jaar. Om maar even wat te noemen: als het college had geraamd dat er in 2023 een miljoen aan bouwleges zou binnenkomen, denkt het dit nog steeds. Daarom staat er nu in de reeks geen bedrag vermeld; het college verwacht namelijk niet dat er méér zal binnenkomen.

Overigens had de heer Doevendans gelijk dat er een regel had moeten worden weggehaald, want als wel het begrip is genoemd maar er geen bedragen achter zijn geplaatst, had dit net zo goed achterwege kunnen blijven. Misschien is er daardoor verwarring ontstaan, maar men moet dus niet denken dat er thans een opbrengst aan bouwleges van nul wordt geraamd. Spreker wil er overigens voor waarschuwen dat er minder leges zullen worden ontvangen als gevolg van de invoering van de omgevingswet. Daarvan valt in dit opzicht dus niet veel heil te verwachten. De heer Doevendans vond in de kadernota van een jaar geleden bedragen aan opbrengsten van bouwleges van € 50.000 tot € 175.000 vermeld staan. De verschillen me de huidige kadernota zijn dus heel groot en dat begrijpt hij niet. Het kan toch niet zo zijn dat de bedragen van het vorig jaar nu helemaal weg zijn? Wethouder Flach antwoordt dat de orde van grootte waarin de geraamde opbrengsten aan leges zich bevinden zich tussen de € 400.000 en de € 1 miljoen beweegt. De bedragen die men het vorig jaar in de kadernota zag staan, waren de stijgingen die in 2020 ten opzichte van 2019 werden verwacht. Elk jaar wordt aan de projectleiders van De Volgerlanden, het Centrumgebied, de Beatrixhof enzovoort gevraagd hoeveel woningen zij in dat jaar exact gaan opleveren en hoeveel vergunningen daarmee gemoeid zijn.

Zo wordt de te verwachten bouwlegesopbrengst berekend. Dit jaar is gebleken dat er sprake is van een dusdanig gering verschil dat er geen stijgingen te ramen vielen. Dat er sprake is van schommelingen heeft vooral te maken met verschuivingen. Zij leveren de gemeente niets extra's op, zeker niet nadat er in 2021 met het naar voren halen van bouwplannen een extra opbrengst is behaald. Mevrouw Vogelaar drukte het college op het hart scherp te zijn op stijgende lasten. Dat is het college voortdurend. Het gaat niet zover dat het een soort sociale evolutie aankondigt, zoals de heer Van der

Vergadering van 5 juli 2021.

22

Wulp graag zou zien, maar het houdt het bij kloppen op de deur. Het doet dus niet aan het ergens binnendringen met tractoren of wat dies meer zij. Vanuit Ambacht begint niet de revolutie, maar het college zal wel alles wat daar net onder zit inzetten om de stijgende lasten van bijpassende inkomsten te voorzien. Terecht merkte mevrouw Vogelaar op dat 2022 bepaald geen beleidsarm jaar wordt. Het tegendeel is zelfs het geval: er is zóveel in ontwikkeling dat de gemeente er moeite mee heeft om alles te bemensen. Het onderwerp van het realiseren van een bewaakte fietsenstalling is bij de behandeling van de kadernota een traditioneel onderwerp geworden. Spreker denkt dat dit nu de derde keer is dat dit bij een jaarrekening aan de orde komt. Dat gebeurt ook terecht, want het coalitieprogramma zegt klip en klaar dat er een bewaakte fietsenstalling dient te komen, bij De Schoof of bij het zwembad. Er is zelfs een koppeling gelegd met het bewaken van zo'n fietsenstalling door mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt. In de achterliggende twee jaar zijn er moties ingediend waarin werd gevraagd daarvoor financiële middelen beschikbaar te stellen. Vooral daar ging het om, want de kosten van het gedurende een gehele week bewaken van een fietsenstalling komen structureel uit op € 80.000 à € 100.000 en daarvoor zag het college in de achterliggende jaren maar heel moeilijk ruimte.

Het heeft ook steeds gezegd dit onderwerp te koppelen aan het plan voor het Centrumgebied, zodat er niet zo'n haast mee was. Inmiddels zijn er echter wel wat dingen veranderd. Ten eerste is er geconstateerd dat het met het oog op het gekozen plan voor het Centrumgebied beter is om aan de achterkant van de supermarkt een bewaakte fietsenstalling te gaan realiseren, ook al omdat het verkeersaanbod daar het grootst is. Er behoeft dus niet op de uitvoering van het plan voor het Centrumgebied te worden gewacht. Ten tweede is spreker gesprekken gestart met een ondernemer die zich bij hem had aangemeld. Hij noemt hier geen naam, maar het is een ondernemer die over dit onderwerp duidelijke ideeën heeft en hierin ook zelf financieel wil bijdragen. Gedacht werd aan het verder overdekken van de bestaande fietsstallingsvoorzieningen, gecombineerd met een soort steward die niet alleen zal toezien op de gestalde fietsen, maar ook mensen de weg zal kunnen wijzen. Men zou dit zelfs nog kunnen verbinden met mechanische voorzieningen welke diefstal van een fiets überhaupt onmogelijk maken. Zo zou men een elektrische fiets niet met een ketting moeten vastzetten, maar zou men deze in een frame moeten plaatsen. Hierover wordt thans een gesprek gevoerd met de projectleider; dit is al enige tijd aan de gang.

Spreker heeft de betrokken ondernemer op het hart gedrukt goed te communiceren met zijn collega's in De Schoof, maar van verschillende kanten is hij er op geattendeerd dat dit niet geheel gelukt is en dat er andere ondernemers met andere ideeën zijn. Dat vindt hij jammer, al past dit wel in de trend die hij in De Schoof waarneemt; er bestaat daar weinig eenheid over de vraag welke kant men op wil gaan. Dit geldt voor het onderwerp van een fietsenstalling en voor het instellen van een ondernemersfonds. Spreker vindt dit een aandachtspunt, juist omdat hij de wens van mevrouw Vogelaar en ook anderen serieus neemt. Omdat het in het coalitieprogramma staat en de tijd nu begint te dringen, wil hij met spoed een poging doen om met een grotere delegatie van winkeliers het gesprek aan te gaan en zo af te komen van het elkaar tegenspreken door enkele winkeliers. Het college heeft voldaan aan het in de motie van het vorig jaar gedane verzoek om geld ter beschikking te stellen – dat geld is er nu, zij het dat het uit de reserve komt – en wil nu trachten eenheid onder de winkeliers tot stand te brengen. Een ieder is voor participatie, ook wat het realiseren van een bewaakte fietsenstalling aangaat. De realisering van de fietsenstalling staat in het coalitieprogramma, maar het college wil wel samen met de ondernemers bepalen waar deze kan komen en zo weinig mogelijk overlast zal geven.

Daartoe moet er wel eenheid bestaan. Het stroperige in dit participatietraject is dat er veel tijd mee gemoeid is. Spreker constateert dat hij nu op een punt is beland waarop hij zich liever niet had bevonden. Hij had thans liever kunnen zeggen: 'Ze zijn het eens, zo gaan wij het doen, dit is het geld.' De scherpe aansporing van mevrouw Vogelaar in dit kader beschouwt hij niet als een verwijt, maar wel als een soort waarschuwing in de zin van: 'College, let op uw zaak, schiet een beetje op, want afspraak is afspraak.' Deze waarschuwing neemt hij zich zeer ter harte; hij gaat er op korte termijn mee aan de slag. Mevrouw Gommans heeft wat sprekers portefeuille betreft alleen enkele algemene stellingen onder woorden gebracht.

Vergadering van 5 juli 2021.

23

Mevrouw Oelfke vroeg wat het betekent dat de kadernota nu een tekort laat zien. Dat is eigenlijk nog niet zoveel, als dat tekort met de begroting voor het volgend jaar maar gedekt gaat worden. Zijn zorgen over de vraag hoe dat zal moeten worden gedaan, heeft spreker in het voorgaande met de raad gedeeld. Mevrouw Oelfke en spreker zijn het met elkaar eens dat er in de achterliggende jaren op een goede wijze met de Ambachtse ondernemers is omgegaan. Volgens de heer Van der Wulp ziet de financiële positie van de gemeente er nog prima uit. Dat is spreker wel met hem eens. De ontslaggolven die men het vorig jaar zag aankomen, hebben zich gelukkig niet voorgedaan. Dat is allereerst winst voor de inwoners, maar ook is het goed voor de gemeentekas. Ontslaggolven zouden daaruit namelijk heel moeilijk hebben kunnen worden opgevangen. Spreker wijst de heer Van der Wulp er voorts op dat de reserves dééls voor slechtere tijden zijn bedoeld, dus tijden waarin er op de begroting geld te kort wordt gekomen. Dat is echter lang niet het enige. Een heel aantal reserves is van een bepaalde bestemming voorzien, terwijl er ook algemene serves zijn. Uit die algemene reserves kan men putten, maar daarbij moet men bedenken dat het hebben van die reserves ook een manier is om de eigen bezittingen te financieren.

Zou de gemeente geen reserves hebben, dan zou zij voor alles voor honderd procent geld hebben geleend, hetgeen tot problemen met de heer Doevendans zou hebben geleid. Het is dus goed dat tot de bezittingen ook eigen vermogen behoort. Verder worden er de laatste tijd best wel stevig middelen uit de algemene reserve uitgegeven. Zo is er in de reserve grondbedrijf geld voor de realisering van een bewaakte fietsenstalling gereserveerd, is er onlangs € 2 miljoen voor het Waterbusplein bestemd en is er afgeboekt op de exploitatie van het Centrumgebied; er lag een zó mooi plan voor dat gebied op tafel dat de gemeente heeft besloten er geld bij te leggen. Behalve de algemene reserve inzetten voor slechtere tijden wordt zij dus ook gebruikt om er in de gemeente mooie dingen mee te doen. Als men het spreker zelf vraagt, zou hij de reserves, gezien de huidige stand daarvan, ook best willen inzetten voor het sluitend maken van de begroting, maar dat màg niet. De kwinkslag van de heer Van der Wulp over 'sparen voor onszelf' sloeg, zo denkt spreker, op de voorkant van het boekje dat de ondernemersvereniging voorafgaande aan deze raadsvergadering heeft uitgereikt. Wat spreker in zijn antwoord aan mevrouw Vogelaar over het onderwerp van een bewaakte fietsenstalling heeft gezegd, was evenzeer gericht tot de heer Van der Wulp, hoewel deze diens zorg daarover iets anders verwoordde.

Er moet dus worden gezocht naar eenheid, teneinde met een breed gedragen plan te kunnen komen. Wethouder Lafleur werd door de opmerking van de heer Scheurwater over de verstening van tuinen bij woningen herinnerd aan de actie 'Steenbreek' die een tijd geleden in de gemeente heeft plaatsgevonden. Er wordt momenteel heel hard gewerkt aan het vergroenen van dáken, een actie waaraan ook een kleine loterij is verbonden en die op zich heel succesvol is. Het is de bedoeling om na de zomervakantie verder te gaan met het vergroenen van tuinen, maar het is hem niet bekend dat hieraan nù al wordt gewerkt. In het wittevlekkenplan kijken naar kansen voor flexibele woningbouw gebeurt al. Wellicht zal ook het IHP hiervoor mogelijkheden bieden, maar dit moet nog worden bekeken. De heer Lagendijk bepleitte een stevige aanpak van het probleem van de afvalinzameling. Dit is spreker uit het hart gegrepen. Er is in de afgelopen drie jaar met nadruk geprobeerd de inwoners tot een betere scheiding van afvalsoorten te brengen. Daarin is wel een lichte verbetering te zien, maar het blijkt ook lastig om dit echt goed voor elkaar te krijgen. Wellicht is hiervoor ook een financiële inzet nodig; de kosten gaan dan voor de baat van betere inzamelingsresultaten uit. Na de zomervakantie zal hierover met de raad in gesprek worden gegaan.

De bezuinigingsopties waarmee de heer Doevendans is gekomen, zijn al door collega Flach besproken. Het is voor het voortbestaan van de ambtelijke organisatie heel belangrijk het traineeprogramma uit te voeren en zo jong talent aan de gemeente te binden. Als spreker ziet wat voor mensen er op deze manier zijn binnengehaald en welke verantwoordelijkheid zij ook al dragen, is hij daar heel trots

Vergadering van 5 juli 2021.

24

op. Hij is dan ook blij dat de raad voor het geven van een vervolg aan dit programma geld beschikbaar heeft gesteld. Over de bezuinigingsoptie van uitstel van de vervanging van de brug aan het Jaagpad heeft collega Flach al besproken. De noodzaak van die vervanging is gebleken uit een technisch rapport dat zegt dat de veiligheid op die brug niet meer te waarborgen is. Het vervangen gebeurt dus niet voor niets, want anders loopt men de kans dat de brug moet worden afgezet en dat schiet ook niet op. Over de gemeentelijke aandelen in Stedin is al genoeg gezegd. Mevrouw Gommans kwam met het mooie idee om ergens in de gemeente een boom te planten om de slachtoffers van de Coronapandemie te gedenken. Twee weken geleden heeft ook een inwoonster spreker per e-mail gevraagd of zoiets mogelijk was; zij had met overlijdens als gevolg van het Coronavirus te maken gehad. Spreker heeft de organisatie gevraagd te bekijken wat de gemeente in dezen kan betekenen; hierop komt hij dus nog terug. Dat de invoering van de omgevingswet veel tijd van de organisatie kost, zoals mevrouw Gommans opmerkte, is waar. Daarom is er ook weer om geld hiervoor gevraagd. Het rijk geeft de gemeenten wel extra taken, maar doet daar niet het voor de uitvoering daarvan benodigde geld bij. Dit punt van zorg deelt spreker met mevrouw Gommans.

Over de regionale energiestrategie komt men straks nog met elkaar te spreken. Wethouder Van Die is bij de behandeling van het vorige agendapunt al uitvoerig ingegaan op wat er allemaal over het sociaal domein was gezegd, dingen die ook nu weer naar voren zijn gebracht. Hij zal zijn eerdere antwoord nu niet herhalen, maar is wel blij dat enkele raadsleden nog even het preventieplan jeugdbeleid hebben genoemd. Hij heeft beloofd vóór het einde van dit jaar de eerste resultaten van de uitvoering van dat plan aan de raad te zullen voorleggen. Daar kijkt hij ook zelf naar uit, want er worden momenteel bepaalde dingen op een goede wijze opgezet. Partners maken ook gebruik van het door de raad beschikbaar gestelde innovatiebudget. Dat budget is nog niet op, zodat daaruit nog wat initiatieven zouden kunnen worden bekostigd. Bij de initiatieven waartoe men thans is gekomen, zitten heel mooie, innovatieve en voor de lange termijn goede initiatieven. De eerste daarvan wil spreker door die partners aan de raad laten presenteren, zodat de raad daarover met hen in gesprek kan gaan. Hij is blij dat het preventieplan jeugdbeleid bij de raad nog steeds goed leeft. De heer Scheurwater vroeg hoe aan het project "Jongeren op gezond gewicht" uitvoering wordt gegeven. Dit is een landelijk project, waarvan de uitvoering door de GGD's wordt verzorgd.

Samen met scholen willen zij werken aan het bereiken van een gezonde schoolomgeving en samen met de sportverenigingen aan het bereiken van een gezonde sportkantine. Daartoe organiseren zij allerlei acties. Wanneer een school aan bepaalde eisen gaat voldoen, kan deze het 'gezonde school'-vignet behalen. Enkele scholen in Ambacht hebben dat vignet al behaald en mogen dat in de komende paar jaar dragen. Ook zijn er scholen die dat vignet niet of nog niet hebben behaald, daar het aan een school zelf is om te besluiten aan het programma deel te nemen. Vanuit de gemeente en de GGD wordt de deelname daaraan wel gestimuleerd. Naast gezonde voeding zijn ook een gezonde schoolomgeving en een gezonde sportomgeving belangrijk. Te zien is dat steeds meer verenigingen zich rookvrij hebben verklaard, soms tot teleurstelling van één van de voorzitters, een fervent roker die nu vanaf de vide naar een voetbalwedstrijd moet kijken. Een andere maatregel is het niet voor twaalf uur mogen schenken van alcoholhoudende dranken. Zo worden er steeds meer stappen gezet. Per 1 juli, dus heel recent, moeten alle gebouwen in de semipublieke ruimte rookvrij zijn en wel in de letterlijke zin van het woord. Men kan zien dat de rookruimte in het gemeentehuis nabij de personeelsingang is verdwenen op grond van de verplichting die het rijk daartoe heeft opgelegd.

Wie wil roken, zal dat dus steeds vaker alleen buiten kunnen doen. De voorzitter sluit zich aangaande het onderwerp van realisering van een fietsenhok aan bij wat de heer Flach heeft gezegd. Het handhavingselement dat daar bij hoort is ook belangrijk.

Vergadering van 5 juli 2021.

25

Mevrouw Oelfke vroeg hoe de handhaving zich heeft ontwikkeld. Dat is met inachtneming van een aantal aspecten te bekijken. Het is mooi dat er binnenkort mensen met een politieopleiding beschikbaar komen, maar met hen zal alleen de ùitstroom kunnen worden opgevangen. Voorlopig blijft het aantal mensen dat kan worden ingeschakeld dus gelijk; op korte termijn zal dat aantal zelfs nog een klein beetje krimpen. Voor de komende twee jaar is er dus geen sprake van een veelbelovend perspectief. Dat er meer handhavingstaken zijn gekomen, zoals mevrouw Oelfke constateerde, klopt. Denk aan de handhaving van het parkeerverbod voor vrachtwagens in de Kerkstraat en aan de maatregelen die voor de horeca zijn gaan gelden. Het tegengaan van overlast door hondenpoep wil men graag handhaven, evenals het tegengaan van overlast als gevolg van foutparkeren. In de afgelopen anderhalf jaar is men heel sterk in beslag genomen door taken ter handhaving van de Coronamaatregelen. Er zijn daarvoor wel extra mensen ingezet, waarvoor er ook extra geld is gekomen, maar naarmate dit minder nodig wordt, heeft men ook minder recht op die Coronamiddelen; die gaan dus waarschijnlijk vervallen. Verder is er het feit dat Ambacht in de afgelopen zes tot acht jaar van 28.000 naar 33.000 inwoners is gegroeid. Dat is een grote toename, namelijk van 10 tot 20 %.

Het aantal mensen dat zich met de handhaving bezighoudt, is echter niet of nauwelijks toegenomen. Ook naar dit aspect zal moeten worden gekeken. Ten slotte is het nog onduidelijk hoe de uitkering uit het gemeentefonds zich zal ontwikkelen. Er is algemeen aangekaart dat de handhavingscapaciteit bij de gemeenten benedenmaats is; dat geldt ook voor de politiesterkte. Er is met het idee gekomen om een soort gedenkteken ter herinnering aan de Coronapandemie tot stand te brengen. Spreker wil graag bezien wat er in dezen op een passende wijze is te doen. Als er in de raad mensen zijn die hiertoe met suggesties denken te kunnen komen, staat hij daarvoor open; hij zal die dan graag bespreken in het seniorenconvent. De heer Doevendans zegt de wethouders dank voor het feit dat zij de raad aardig wat informatie hebben verstrekt. Dit maakt een aantal dingen net iets anders. Wanneer de jaren 2022 en 2023 dankzij de meicirculaire positief gaan worden, moeten de plannen die er nu zijn – hij denkt aan onder meer het traineeprogramma en de verbouwing van de brug aan het Jaagpad – niet worden uitgesteld, maar juist zo snel mogelijk uitgevoerd. De druk ligt dan op de jaren 2024 en 2025. Spreker moet de wethouder even iets uitleggen aangaande de Stedin-aandelen.

De wethouder had het over de € 27.000 die zij de gemeente jaarlijks opbrengen, maar daarbij gaat het om het verwachte dividend van de preferente aandelen. Spreker gaat het om àlle aandelen, dus om het afstoten van de gehéle aandelenportefeuille. De opbrengst daarvan zal men dan perfect kunnen gebruiken om in de begroting de jaren 2024 en 2025 positief te maken. Hij meent dat dit toch serieus zou moeten worden bekeken in het kader van het streven de begroting in alle jaren sluitend te laten zijn. De wethouder van financiën wordt bedankt voor diens heldere uitleg over de bouwleges. Hoe het daarmee zit, is spreker nu duidelijk. Hij zal straks nog met een stemverklaring komen. Mevrouw Vogelaar-Korpershoek geeft te kennen dat het antwoord van de wethouder van financiën met betrekking tot het onderwerp 'realisering van een bewaakte fietsenstalling' de fractie van Gemeentebelangen hoop heeft gegeven. Zij vertrouwt erop dat het daarmee nu echt de goede kant opgaat. Met de vaststelling van de kadernota kan zij instemmen. Mevrouw Oelfke-ten Seldam vernam dat de meicirculaire nog niet in de kadernota is verwerkt – ook het vorig jaar was dit niet het geval – en dat er voor het sociaal domein nog flinke bijdragen van het rijk worden verwacht. Dit maakt het lastig om thans een discussie te voeren over de vraag hoe de gemeente er financieel voorstaat.

Voorts zijn begrijpelijkerwijs noch lokaal noch regionaal de consequenties van de Coronapandemie al inzichtelijk; dit geldt ook voor de diverse gemeenschappelijke regelingen. Gezien dit alles en gelet op de vele wettelijke taken die op de gemeente zijn afgekomen, op

Vergadering van 5 juli 2021.

26

de onzekerheden bij de sociale dienst en op de kosten van bijvoorbeeld de opstelling van de omgevingsvisie wil de VVD ten aanzien van de vaststelling van deze kadernota een voorbehoud maken. Met moet deze kadernota immers beoordelen terwijl er nog zeer veel onzeker is. Het is alleen bekend dat er bij het huidige financiële beleid voor de komende jaren tekorten worden verwacht. Als fractie van de VVD en als raad is men niet gewend om een kadernota met tekorten goed te keuren. Zij verzoekt de wethouder van financiën de raad nog te informeren over de bijdragen die nu worden verwacht, bijvoorbeeld van de kant van het rijk, zodat men, als de nu voorziene tekorten daardoor eventueel niet zullen worden gedekt, bij de behandeling van de begroting voorbereid kan zijn op het moeten overgaan tot bezuinigingen. Hopelijk zal bij de begrotingsbehandeling in november blijken dat het voorzichtige geluid dat het college nu heeft moeten laten horen plaats kan maken voor de mededeling dat er een kleine of grotere plus is bereikt. De fractie van de VVD maakt een voorbehoud inzake de onder 1.1 en 1.2 van het voorgestelde besluit genoemde financiële uitgangspunten. Met de overige punten kan zij akkoord gaan. De heer Van der Wulp zal zich in de tweede termijn beperken tot het onderwerp van realisering van een bewaakte fietsenstalling.

Het is jammer dat de voorzitter over 'een fietsenhok' sprak, want het kan iemands toekomstige werkplek worden, en het is niet prettig om de te werken uren in een hok te moeten doorbrengen. Wethouder Van Die heeft nog niet gereageerd op de vraag of er voor de bewaking van de fietsenstalling aan een participatiebaan wordt gedacht. Volgens spreker behoort het tot de portefeuille van deze wethouder om te proberen om daarvoor in aanmerking komende inwoners van een participatiebaan te voorzien. In dit geval zou zo iemand daarvoor niet naar buiten Ambacht behoeven te reizen. Voor de vorige portefeuillehouder is het komen tot een combinatie van een fietsenstalling nabij De Schoof en een fietsenstalling bij het zwembad een punt van overweging geweest. Het is nu niet het moment om hierover een motie in te dienen, want blijkens het antwoord van de wethouder is men thans goed op weg naar realisering van een bewaakte fietsenstalling nabij De Schoof. De vraag is alleen nog hoe dat zal kunnen gebeuren en wie daarvoor zal gaan betalen. Spreker wil ten slotte benadrukken dat het er bij de realisering van een bewaakte fietsenstalling om gaat dat inwoners hun fietsen veilig moeten kunnen stallen. Waar de fietsenstalling precies moet komen, is van minder belang, want het is denkbaar dat het bod waarmee vanuit de winkeliers van De Schoof zal worden gekomen onvoldoende zal zijn.

In dat geval wordt het een optie om deze zaak naar de gemeente toe te trekken en zelf te gaan realiseren wat al zo lang wenselijk wordt gevonden. Wanneer er in deze zaak nog lang veel onduidelijk blijft, zal spreker overwegen hierover bij de begrotingsbehandeling een motie in te dienen. Wethouder Flach zal het niet meer hebben over faciliteiten voor het stallen van fietsen, want woorden dóen ertoe in dit verband. De mogelijkheid van een participatiebaan is hierbij zeker onderwerp van onderzoek door collega Van Die. In de eerdergenoemde bedragen was er al van uitgegaan dat er een participatiebaan zou komen. Mevrouw Oelfke zei dat het nu lastig is om, wat de kadernota vraagt, kaders mee te geven. Dat vindt het college ook; het wordt ook steeds lastiger om de raad onder telkens wisselende omstandigheden een zinnig document voor te leggen, dus een document dat de raad in staat stelt kaderstellend bezig te zijn. In de organisatie wordt af en toe wel eens verzucht dat men bijna net zo goed een lottoformulier kan invullen als een kadernota maken, maar dat doet natuurlijk geen recht aan de werkelijkheid. Er wordt geprobeerd om op grond van alle informatie tot zo goed mogelijke ramingen te komen. Als er echter sprake is van veel onzekerheden die buiten de eigen invloedssfeer vallen, is het begrijpelijk dat het stellen van kaders moeilijk wordt gevonden.

Toch zijn de beslispunten 1 en 2 daarvoor wel bedoeld; zij geven aan dat er wordt uitgegaan van bepaalde inflatiepercentages en bepaalde aannames op het gebied van de belastingen. Deze belangrijke kaders kan de raad het college thans meegeven. Mevrouw Oelfke zei niet, zo begreep spreker, dat haar fractie niet met deze kadernota zal instemmen, maar wel dat zij het voorbehoud maakt dat hierover bij de behandeling van de begroting nog anders zal kunnen worden gedacht, en dat kan natuurlijk altijd.

Vergadering van 5 juli 2021.

27

Tot de heer Doevendans kan spreker zeggen dat de meicirculaire voor de jaren 2022 en 2023 positief is, maar dat daarmee niet per se de jaarschijf positief wordt gemaakt; het is niet genoeg om het tekort gehéél te dekken, maar is wel een bijdrage daartoe. Spreker begrijpt de poging van de heer Doevendans om door middel van de verkoop van de gemeentelijke aandelen in Stedin ook de jaren 2024 en 2025 sluitend te maken – hoewel het de vraag is of er thans wel een markt voor deze aandelen is nadat net alle aandeelhouders hebben bijgestort –, maar als de gemeente hiertoe zou overgaan, zou de provincie dit als een incidentele dekking uit de begroting wegstrepen. De begroting zou dan dus als 'niet structureel sluitend' worden bestempeld; het zou echt over een groter aantal jaren moeten gebeuren. Ook dit biedt dus voor deze meerjarenbegroting geen soelaas. De heer Doevendans wil als stemverklaring naar voren brengen dat de fractie van Realistisch Ambacht kan instemmen met de kadernota, met uitzondering van alle bedragen welke gerelateerd zijn aan de regionale energiestrategie en de transitievisie warmte. Zonder hoofdelijke stemming wordt hierop conform het voorstel besloten, met inachtneming van het door de fractie van de VVD gemaakte voorbehoud en van de stemverklaring van de fractie van Realistisch Ambacht. 8. Welzijn, Onderwijs, Sociale Zaken.

8.1 Gemeenschappelijke regeling Sociaal. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel besloten. 9. Ruimtelijke Zaken – De Volgerlanden. 9.1 Regionale Energiestrategie Drechtsteden 1.0. De heer Doevendans is blij dat de regio in dit dossier nu bewust een pas op de plaats maakt. Langzaam maar zeker begint ook in de regio het besef door te dringen dat de energietransitieplannen niet haalbaar en niet betaalbaar en dus niet realistisch zijn. Voor Ambacht ligt de focus nu alleen op het bevorderen van het aanbrengen van zonnepanelen op daken. Dat vindt sprekers fractie prima, zolang dat op vrijwillige basis blijft gebeuren. In de commissievergadering heeft men gehoord dat er nog tot 2024 of 2025 gebruik zal worden gemaakt van een gasinstallatie om het warmtenet van de proefwijk De Volgerlanden-oost te voeden. Daarna zal er worden overgegaan op aquathermie, een innovatief concept, waarbij men hopelijk niet met veel kinderziektes te maken zal krijgen, want dat zou voor de inwoners van de proefwijk en ook van de andere daarop aan te sluiten wijken natuurlijk niet fijn zijn. Wat spreker had verwacht, is ook gebeurd.

In de vorige RES, die de raad alleen mocht inzien en ter kennis nemen, stond een bod van de gezamenlijke Drechtstedengemeenten van 0,66 Petajoule – er is thans een andere eenheid in gebruik, maar dat is nu minder belangrijk –, waarbij de ambitie bestond dat bod te gaan verdubbelen. Wat ziet men nu? De RES 1.0 gaat uiteraard van die ambitie uit. De lat wordt dus hoog gelegd. Als men kijkt naar het draagvlak onder de bevolking voor dit soort maatregelen, ziet men dat dit erg smal is; bij de straks te behandelen transitievisie warmte 2021 komt spreker hierop nog uitgebreid terug. In de commissievergadering merkte het CDA op dat er in dit stuk niet meer over kostenneutraliteit wordt gesproken, maar over 'de laagste maatschappelijke kosten', iets wat door de portefeuillehouder werd bevestigd. Is dit een voorbode van de extra kosten die straks door de inwoners zullen moeten worden gedragen? De motie die de fracties van AUB, EVA en RA zullen indienen, gaat over de lastenneutraliteit en vraagt zich af of er te garanderen is dat een en ander te betalen zal zijn. Dat is een heel belangrijk aspect. Zoals men weet, heeft de fractie van RA de grootste problemen met twee van de vijf richtlijnen die voor de energietransitie worden gehanteerd. Zij betreffen het iedereen van het gas af dwingen en het

Vergadering van 5 juli 2021.

28

ervoor zorgen dat niemand meer benzine of diesel zal kunnen tanken. Zolang dat soort richtlijnen blijft gelden – spreker heeft nog niet gezien dat zij uit de plannen zijn verwijderd –, zal men van de fractie van RA geen positieve bejegening van dit soort plannen kunnen verwachten. Zij kan dus al in deze eerste termijn zeggen tegen deze plannen te zullen stemmen. De heer Nugteren complimenteert namens de fractie van Gemeentebelangen de portefeuillehouder voor de wijze waarop de gemeenteraad bij het traject van de regionale energiestrategie is betrokken. De hierbij gekozen aanpak is naar haar mening eerlijk en realistisch. Men staat in dezen voor een enorme opgave, een opgave waarbij participatie een cruciale rol speelt. Deze klus zal men samen met de inwoners, de maatschappelijke partners en andere overheden moeten uitvoeren. Voor een goede communicatie met de inwoners is het van belang dat zij goed worden geïnformeerd en dat goede ideeën van hen worden verzameld. De haalbaarheid en betaalbaarheid van de plannen voor alle inwoners, zoals de portefeuillehouder het heeft genoemd, zijn belangrijke pijlers, pijlers waarop de fractie van Gemeentebelangen ook scherp zal blijven monitoren. De rekening van dit alles mag niet bij de inwoners worden gelegd.

In de commissievergadering heeft sprekers fractie gezegd kritisch te zullen blijven kijken naar de effecten van de plannen en open te staan voor nieuwe, elkaar in rap tempo opvolgende ontwikkelingen. Met name de winning, de opslag en de distributie van warmte en koude uit riool-, afval-, drink- en oppervlaktewater biedt een rijk palet aan mogelijkheden. De heer Ouwerkerk heeft bij het kijken naar het beeldscherm achter de voorzitter het idee gekregen dat men bij het spreken vanaf het spreekgestoelte in een biervat staat! Op basis van een gedeelde en breed gedragen visie op de toekomst van het energieleveringssysteem is het streven gericht op het realiseren van een systeem dat iedereen in de Drechtsteden zal voorzien van schone, duurzame en betaalbare energie. Die visie is vastgelegd in de regionale energiestrategie 1.0. Er komen er dus nog wel meer! De uitvoering van de regionale energiestrategie vergt het zich inzetten voor energiebesparing, het duurzaam opwekken van elektriciteit, verduurzaming van de mobiliteit en de warmtetransitie. In de regionale energiestrategie 1.0 doen de Drechtsteden een regionaal bod voor regionale energieopwekking. Het is een inspanningsverplichting van de gezamenlijke Drechtstedengemeenten.

Tevens doen zij het bod om vóór 2030 ten minste 12.000 maar zo mogelijk 25.000 woningen in de regio aardgasrij te maken door middel van een aansluiting op een warmtenet. Wanneer men naar de andere regionale energiestrategieën in Nederland kijkt, gaat het hierbij maar om een klein bod; in totaliteit gaat het om heel wat meer. Ook in 2030 zal het energieverbruik in de gebouwde omgeving ten opzichte van het energieverbruik in 2020 met ten minste 20 % moeten zijn verminderd. Tevens zal de gemeente moeten bijdragen – want dit is inmiddels wettelijk vastgelegd – aan de verduurzaming van de mobiliteitssector. Dit zijn allemaal stappen in de richting van een energieneutrale gebouwde omgeving die passen bij de nationale doelstellingen voor het jaar 2050. Terecht is geconstateerd dat binnen de grenzen van Hendrik-Ido-Ambacht ruimtes voor de realisering van zonneparken en de plaatsing van windmolens ontbreken. Energiebesparing en het duurzaam opwekken van energie door middel van het op daken aanbrengen van zonnepanelen zijn voor de komende jaren de speerpunten voor de gemeente. De portefeuillehouder spant zich daarvoor dan ook in. De VVD kan zelf constateren dat in het laatste decennium het klimaat in toenemende mate aan het veranderen is. Deskundigen zien daarin een continuïteit en geven aan dat het energieverbruik en de energieopwekking daarom moeten worden aangepast.