Notulen - raadsvergadering 5 juli 2021

GEMEENTE HENDRIK-IDO-AMBACHT

Notulen van de openbare vergadering van de raad der gemeente Hendrik-Ido-Ambacht op 5 juli 2021, gehouden in het gemeentehuis en aanvangende om 20.00 uur. 1) Voorzitter: de heer J. Heijkoop, burgemeester. Aanwezig zijn de leden: de heren ing. P. Boudewijn, O. Doevendans en B.P. van Ginkel, mevrouw M.C.G. Gommans-Dane, de heer J. van Hartingsveldt, de dames drs. W.P. van der Hee-Pasterkamp en M.T. Kamphuis-Stuij, de heren drs. K. van der Laan MEd, G.J.W. Lagendijk MSc RA, H.H.F. van der Lei, A. Mol, mr. J.P. Neijman en M. Nugteren BPM, mevrouw J. Oelfke-ten Seldam, de heren drs. A. Ouwerkerk, L.P. Platschorre, mr. A. Scheurwater, J. Struik en ir. C.W. Timmers, de dames A.L. Vlasblom-van der Vlies MSc en M.N.P. Vogelaar-Korpershoek en de heer E. van der Wulp Bhrm. Afwezig is het lid de heer M.B. Braber. Tevens aanwezig zijn de heren drs. S. van Die, A.J. Flach MSc en drs. R.J. Lafleur, wethouders. Griffier: de heer drs. ing. G.H. Logt CMC, geassisteerd door mevrouw mr. A. Dekker, plaatsvervangend griffier. Agenda:

*

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Opening en mededelingen. ............................................................................................................................................. 2 Vaststelling van de agenda. ............................................................................................................................................. 2 Spreekrecht burgers. ........................................................................................................................................................ 3 Vragenhalfuurtje raadsleden. .......................................................................................................................................... 3 Vaststelling notulen. ......................................................................................................................................................... 4 Lijst van ingekomen stukken en berichten vanuit college en raad. ......................................................................... 4 Algemeen Bestuurlijke Aangelegenheden –Financiën. 7.1 Jaarstukken 2020. ....................................................................................................................................................... 5 7.2 Kadernota 2022.

....................................................................................................................................................... 12 8. Welzijn, Onderwijs, Sociale Zaken. 8.1 Gemeenschappelijke regeling Sociaal. .................................................................................................................. 27 9. Ruimtelijke Zaken – De Volgerlanden. 9.1 Regionale Energiestrategie Drechtsteden 1.0. .................................................................................................... 27 9.2 Transitievisie Warmte 2021. ................................................................................................................................... 32 9.3 Jaarverslag 2020 De Volgerlanden. ....................................................................................................................... 42 9.4 Beschikbaarstelling voorbereidingskrediet voor bodemsanering perceel Veersedijk 301-303 (Noordoevers) ........................................................................................................................................................... 42 9.5 Rapportage projecten structuurvisie 1e halfjaar 2021. ...................................................................................... 42 9.6 Voortgangsrapportage CAI-projecten 1e halfjaar 2021. .

................................................................................. 42 10. Comptabiliteitsbesluit.. .................................................................................................................................................. 42 1

) Vanwege de door de regering getroffen maatregelen tot terugdringing van de kans op besmetting door het Covid-19virus of Coronavirus waren in de raadszaal geen ambtenaren en geen publiek aanwezig.

Vergadering van 5 juli 2021.

2

Tijdens de vergadering wordt toegevoegd het agendapunt: 10a. Motie vreemd aan de orde van de dag, in te dienen door de fractie van D66. .................................................. 43 11. Sluiting. ............................................................................................................................................................................ 44

*

(Voorafgaande aan de opening van de vergadering heeft de heer G. de Jong, voorzitter van de Vereniging Ambachtse Ondernemers, na een korte toespraak namens de Federatie Drechtsteden – het samenwerkingsverband van ondernemersverenigingen in de regio – de burgemeester een boekwerk aangeboden met als titel: "Vanuit ondernemerschap actief verbinden, vernieuwen en versterken", met het verzoek aan de politieke partijen om in het kader van de komende gemeenteraadsverkiezingen aandacht aan dit 'speerpuntenboek' te schenken. Not.) 1. Opening. De voorzitter heet de leden van de raad en het college hartelijk welkom, evenals alle luisteraars en kijkers die deze raadsvergadering online volgen, en opent de vergadering met het ambtsgebed. Na geruime tijd zit men weer bij elkaar in de raadszaal, al wordt daarbij nog wel de afstand van 1,5 m in acht genomen. Een ieder zal blij zijn dat men elkaar nu weer kan ontmoeten; ook is dit een teken dat de Coronapandemie op haar retour is. Vanwege het feestelijk karakter van deze avond is aan elke aanwezige een gevulde koek uitgereikt. Omdat mensen thuis via de website deze vergadering kunnen volgen, heet spreker nogmaals ook alle luisteraars en kijkers van harte welkom.

In de afgelopen tijd is van deze mogelijkheid veelvuldig gebruik gemaakt; de belangstelling voor uitgezonden vergaderingen is nogal wat groter gebleken dan die voor het fysiek bijwonen van vergaderingen. De gemeente blijft dan ook de vergaderingen van commissies en de raad digitaal uitzenden. Ontmoeting is echter óók belangrijk en daarom wordt men uitgenodigd om, zodra dat weer kan en mag, een keer een vergadering in deze raadszaal te komen bijwonen. Bericht van verhindering is ontvangen van de heer Braber van Gemeentebelangen. Afgelopen zaterdag is men opgeschrikt door het bericht dat de heer Ab Hoogesteger was overleden. Het was bekend dat hij ziek was. Er is nog twee weken geleden overleg met hem gevoerd, maar nadien is zijn ziekte in een stroomversnelling geraakt, gevolgd door zijn overlijden op vrijdag. Hij heeft geruime tijd bij de gemeente gewerkt en is in de afgelopen jaren de trekker geweest van veel belangrijke en tot de verbeelding sprekende projecten rondom het Waterbusplein. Men zal hem missen. Spreker verzoekt de aanwezigen te gaan staan en de heer Hoogesteger met een minuut stilte te gedenken. (Hierop wordt gedurende enige ogenblikken eerbiedige stilte betracht.) De voorzitter zegt toe dat aan het afscheid van de heer Hoogesteger op passende wijze aandacht zal worden besteed. De nabestaanden en vrienden wordt veel sterkte toegewenst. 2.

Vaststelling van de agenda. De voorzitter brengt onder de aandacht dat het raadsvoorstel onder 8.1, Gemeenschappelijke regeling Sociaal, en bijbehorende zienswijze zijn aangepast. De commissie had dit voorstel aangemerkt als een hamerstuk en hij kan vaststellen dat dit wordt gehandhaafd. Er is de indiening van een motie vreemd aan de orde van de dag aangekondigd, te behandelen onder, zo stelt spreker voor, het toe te voegen agendapunt 10a. Eén van de initiatiefnemers kan misschien even zeggen waarop de motie betrekking heeft.

Vergadering van 5 juli 2021.

3

Mevrouw Gommans-Dane merkt op dat D66 niet D66 zou zijn als zij vanavond niet iets over de openstelling van het zwembad zou zeggen. De motie gaat daarover en bevat het verzoek het zwembad een maand langer geopend te houden dan was gepland, zodat inwoners nog iets langer gebruik zullen kunnen maken van de kostbare abonnementen welke zij hebben moeten aanschaffen. Een tweede opmerking betreft niet de agenda, maar de raadszaal. De Corona-epidemie heeft ook een positief resultaat opgeleverd. Een commissie is indertijd heel lang bezig geweest met de herinrichting van de raadszaal en daarbij kwam telkens weer de vraag aan de orde of de wethouders tijdens een raadsvergadering wel achter de tafel zouden moeten zitten waaraan de burgemeester en de griffier gezeten zijn. De gedachte dat daarin verandering zou moeten komen, werd met hand en tand bestreden, maar nu, enkele jaren later, is te zien dat de wethouders in deze zaal nu toch andere stoelen bezetten dan die achter de collegetafel. Spreeksters fractie ziet dit als een bewijs dat de dualisering is voortgeschreden. Zij hoopt dat dit bevalt en dat hieraan kan worden vastgehouden. De voorzitter stelt vast dat de tweede opmerking als uitlokking tot het voeren van een discussie kan worden gezien, maar daarvoor is het nu niet de gelegenheid. Het zal het volgende college en de nieuwe raad geheel vrij staan om zich hierover uit te spreken.

De goedkeurende accountantsverklaring bij agendapunt 7.1, Jaarstukken 2020, is nog vandaag, namelijk vanavond om half acht, ontvangen en aan de stukken toegevoegd. Met inachtneming van de toevoeging wordt de agenda hierop conform vastgesteld. 3. Spreekrecht burgers. Voor gebruikmaking van het spreekrecht voor burgers zijn geen aanmeldingen ontvangen. 4. Vragenhalfuurtje raadsleden. De voorzitter deelt mede dat de fractie van Realistisch Ambacht heeft verzocht hiervan gebruik te mogen maken en wel naar aanleiding van het antwoord dat zij onder nr. 14 van de lijst van ingekomen stukken heeft ontvangen op de vragen die zij onder nr. 9 van die lijst had gesteld. De heer Doevendans vermeldt dat de fractie van Realistisch Ambacht op 13 juni jl. vragen over het zwembad heeft gesteld. Het ging met name over de verschillende typen abonnementen en de daarvoor gehanteerd wordende prijzen. Uit het antwoord op de eerste vraag citeert spreker: "Ondanks het feit dat er een overeenkomst ligt, is het college bereid om te kijken waar mogelijkheden liggen voor onze inwoners en zal het college zich hier ook voor inspannen." Dat zou op korte termijn gebeuren, zo staat elders in het antwoord. De vraag aan de wethouder is nu wat hij hieraan tot nu toe heeft gedaan, wat het resultaat daarvan is en wat hij nog méér gaat doen.

Een andere vraag was of de wethouder recent overleg met de exploitant van het zwembad had gevoerd. In het antwoord daarop staat dat de wethouder dat overleg op 8 juni jl. had gevoerd. In de commissievergadering van 21 juni jl. heeft sprekers fractie er echter op aangedrongen om op korte termijn vervòlgstappen te zetten, omdat, nu de vakanties gaan beginnen, het zwemseizoen echt voor de deur staat. De wethouder zei toen dat hij er zijn best voor zou gaan doen, maar niet wist of dit hem nog vóór het zomerreces zou lukken. Samen met D66 en AUB heeft sprekers fractie er ook in de later vanavond in te dienen motie op aangedrongen dat er op korte termijn inderdaad wat zal gebeuren. Zijn vraag is thans of de wethouder hiertoe na 8 juni nu wel of niet iets heeft ondernomen. Wethouder Van Die heeft van mevrouw Gommans begrepen dat zij vindt dat de wethouders thans op een ideale plek gezeten zijn, maar zelf moet hij daaraan nog wennen, ook omdat hij, achter dit spreekgestoelte staande, niet meer zozeer de raad, maar de burgemeester, de griffier en de plaatsvervangend griffier aankijkt.

Vergadering van 5 juli 2021.

4

Op de vragen van de heer Doevendans is het beste een antwoord te geven door te vermelden wat vanmiddag aan de orde is gekomen in het gesprek dat spreker met Sportfondsen heeft gevoerd. Gesproken is opnieuw over de tarieven van het zwembad, de openstelling van het buitenbad in september – bij de behandeling van de aangekondigde motie zal hij hierbij nog wel even stilstaan – en de Coronamaatregelen. Wat dit laatste betreft, is er het positieve nieuws dat de maatregelen verder kunnen worden versoepeld, wat betekent dat binnenkort weer 2.400 mensen het zwembad mogen bezoeken. Dit komt dus een beetje in de buurt van de 3.000 mensen die normaliter op een hete zomerdag het zwembad ingaan. Verder komt binnenkort de reservering in tijdsblokken – een ochtenddeel en een middagdeel – te vervallen. Wie op een doordeweekse dag van 9 tot 9 in het zwembad wil bivakkeren, zal dat binnenkort dus kunnen doen, wat een positieve ontwikkeling is. In het gesprek met Sportfondsen heeft spreker ook de wensen van de politiek naar voren gebracht. Zo zal er worden verkend wat er met betrekking tot abonnementen nog mogelijk is. Door alle vragen en moties over het zwembad lijkt het er soms op dat er tussen raad en college verschil van inzicht bestaat, maar wat hem betreft is dat er niet. Sterker: in zijn gesprekken met Sportfondsen heeft hij de wensen van de raad als instrument kunnen inzetten.

Zij zijn uitgekomen op een variant. Spreker vindt het een goede geste van Sportfondsen dat men hiertoe bereid is gebleken, want als private partij behoeft Sportfondsen dit juridisch gezien niet te doen, maar ook zij bleek ontvankelijk voor de kritische opmerkingen die er waren gemaakt. Sportfondsen is nu bereid gevonden om in de periode van de schoolvakanties een actie te ondernemen welke inhoudt dat met name basisschoolleerlingen voor de duur van de zomervakantie nog tegen een gereduceerd tarief een abonnement zullen kunnen afnemen. Hóe men dit wil organiseren en hieraan bekendheid wil geven, is een zaak voor Sportfondsen, niet voor de gemeente. Er konden, kortom, in de afgelopen vier weken bemoedigende stappen met deze partij worden gezet. Dit betekent niet dat het werk nu over is, want het volgend jaar komt er weer een zomer en voordien wil spreker binnen de kaders van de overeenkomst bekijken welke ruimte er is om een en ander structureel te maken. De heer Doevendans zegt de wethouder dank voor diens weergave van wat in het gesprek met Sportfondsen aan de orde is gekomen. De fractie is erg content met de tot op heden gezette stappen en met wat de wethouder heeft bereikt. Als het aantal bezoekers kan worden verhoogd en de reserveringen komen te vervallen, hééft men iets aan een abonnement; dat is dus een heel grote stap vooruit.

De actie aangaande abonnementen in de periode van de schoolvakanties ziet spreker met belangstelling tegemoet, van mening zijnde dat dit een goede tegemoetkoming voor grote gezinnen zal kunnen zijn. Wat er is overeengekomen met betrekking tot de openstelling van het zwembad in september heeft spreker niet geheel begrepen, maar dit kan nog aan de orde komen als straks de motie wordt behandeld. Mevrouw Gommans-Dane complimenteert de wethouder. Wanneer met de straks te behandelen motie ook de openstelling van het zwembad in de maand september kan worden bereikt, zou dat de slagroom op de koffie zijn. De schoolvakanties beginnen overigens al op 17 juli en dus zal er heel snel publiciteit moeten worden gegeven aan de mogelijkheden die er komen. Het vragenhalfuurtje voor raadsleden wordt hierop gesloten. 5. Vaststelling notulen. De notulen van de digitaal gehouden openbare raadsvergadering van 7 juni 2021 worden zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming vastgesteld. 6. Lijst van ingekomen stukken en berichten vanuit college en raad.

Vergadering van 5 juli 2021.

5

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform de door het college van b. en w. met betrekking tot de ingekomen stukken gedane voorstellen besloten. 7. Algemeen Bestuurlijke Aangelegenheden – Financiën. 7.1 Jaarstukken 2020. De voorzitter geeft het woord aan de heer Platschorre als voorzitter van de auditcommissie. De heer Platschorre deelt namens de auditcommissie mee dat de ondertekende goedkeurende verklaring van de accountant vandaag vroeg in de avond is ontvangen. Door allerlei omstandigheden kon dit niet eerder gebeuren. Eén van de grootste oorzaken van de vertraging was de controle op de uitvoering van de Tozo-regeling. Vanochtend heeft de accountant de laatste puntjes op de i's gezet en kon deze aankondigen dat de goedkeurende verklaring er zou komen, daar een eventueel verschil beneden de rapporteringsgrens zou blijven. Er is nu dus een goedkeurende verklaring, zowel wat de getrouwheid als wat de rechtmatigheid betreft. Dit betekent dat de accountant met een redelijke mate van zekerheid van oordeel is dat de jaarrekening 2020 een getrouw beeld geeft van het vermogen van de gemeente per balansdatum en van het resultaat over het afgelopen jaar. Daarnaast is hij van oordeel dat de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening rechtmatig tot stand zijn gekomen.

De accountant heeft geconstateerd dat de samenwerking met de ambtelijke organisatie zeer positief is verlopen en is van mening dat de administratieve organisatie en de interne controle op orde zijn. De financiële positie van de gemeente is ten opzichte van het vorig jaar enorm verbeterd, zo meldt de accountant, terwijl het risicoprofiel zich gunstig heeft ontwikkeld en er sprake is van een uitstekende weerstandsratio. Het advies van de auditcommissie over de voorliggende jaarstukken is dus positief. De heer Van der Wulp noemt de 176 pagina's tellende Jaarstukken 2020 een stuk voor de raad waar men wat aan heeft. Er valt door het ambtelijk apparaat veel te verantwoorden, en dat is hiermee uitgebreid en overzichtelijk gebeurd. Driekwart van het jaar 2020 werd een ieder door de Corona-pandemie in de greep gehouden. De stukken gelezen hebbend, kan de fractie van de PvdA concluderen dat de gemeente in alle opzichten vrij stabiel is gebleven. Alleen de jeugdzorg is een onderwerp van grote zorg. Bij een toenemend aantal cliënten en complexer wordende situaties is het zaak de financiele controle op de jeugdzorg te behouden. Het is duidelijk dat de gemeenten dit probleem niet zelf kunnen oplossen. Dit kan ook nooit de bruidsschat zijn geweest toen het rijk diverse taken aan de gemeente overdroeg.

Overigens kan men in plaats van over een bruidsschat beter spreken over een asociale bezuiniging. Omdat de fractie akkoord gaat met de jaarstukken, zal zij ook instemmen met het raadsvoorstel. Mevrouw Oelfke-ten Seldam stelt vast dat de jaarrekening 2020 ondanks de hogere kosten op het sociaal domein en de kosten die verband houden met de Coronapandemie afsluit met een positief saldo van € 678.000. Het positieve saldo over 2019 was nog € 1,6 miljoen. Het behalen van het positieve saldo over 2020 is mede veroorzaakt door het feit dat in dat jaar vanwege de Coronapandemie een aantal activiteiten niet heeft kunnen plaatsvinden. De kosten daarvan zullen nu waarschijnlijk alsnog in 2021 worden gemaakt. Een ander groot deel van het positieve saldo over 2020 is ontstaan doordat de rente-omslag van 1,2 % naar 0,38 % is verlaagd. Dit kon worden bereikt door de Enecogelden voor een deel in te zetten voor het aflossen van dure leningen en door het aangaan van nieuwe leningen tegen een lagere rente. De fractie van de VVD was er voor dat hiertoe zou worden overgegaan en zij is dan ook blij dat deze stappen indertijd zijn gezet. Net als in 2019 was er in 2020 sprake van een meevaller in de opbrengst aan bouwleges. terwijl de eindwaarde van de grondexploitatie De Volgerlanden wederom is verslechterd.

In de commissie is uitvoerig ingegaan op de vragen die de VVD en andere partijen hebben gesteld. In deze raadsvergadering wil de fractie nog voor het volgende onderwerp aandacht vragen. De lasten op

Vergadering van 5 juli 2021.

6

het sociaal domein zijn wederom hoger uitgevallen dan was begroot. Dat er voordelen konden worden geboekt, komt alleen doordat niet alle geplande activiteiten zijn uitgevoerd, of doordat de bijdrage die van het rijk is ontvangen hoger is uitgevallen dan was gedacht. Het college schrijft dat er op het sociaal domein sprake is van een groot risico, met name door de voorspelde grote kostenstijgingen. Het zegt de vinger aan de pols te zullen houden, maar helaas zijn kostenstijgingen op het sociaal domein geen nieuw fenomeen. Spreeksters fractie vraagt het college daarom niet alleen de vinger aan de pols te houden, maar ook kritisch na te gaan of in de huidige en de toekomstige situatie de ambities nog realistisch zijn. Mevrouw Gommans-Dane kan zeggen dat de fractie van D66 tevreden is over de meeste antwoorden die op de vragen over de jaarstukken 2020 zijn gegeven. Eén antwoord is wat vaag gebleven, namelijk dat op de vraag naar het grote aantal openstaande verlofuren. De fractie is benieuwd wanneer het college denkt dat aantal verlofuren tot een acceptabel aantal te hebben teruggedrongen. Tevens heeft zij de vraag waar op de balans men een met het hoge aantal openstaande verlofuren verband houdend bedrag kan aantreffen. Zij begrijpt dat deze vraag niet à la minute kan worden beantwoord en rekent er daarom op dat deze op korte termijn in de commissie zal worden besproken.

Financiële zorgen over het sociaal domein zijn er niet alleen lokaal, maar ook nationaal. D66 rekent erop dat landelijke steun op dit domein niet zal uitblijven. Voor het overige is de fractie voldoende geïnformeerd om te kunnen instemmen met de vaststelling van de jaarstukken 2020, onder dankzegging aan het college en het ambtelijk apparaat voor hun inzet. Mevrouw Vogelaar-Korpershoek geeft te kennen dat de jaarstukken 2020 voor de fractie van Gemeentebelangen redenen tot tevredenheid vormen. Als men de P&C-cyclus in het boekjaar 2020 met een positief saldo van € 678.195 kan afsluiten, kan men niet òntevreden zijn. Vervelend was het wel dat men pas kort voor deze raadsvergadering over de goedkeurende verklaring van de accountant kon gaan beschikken. Het zou prettig zijn wanneer dit met betrekking tot de jaarstukken over 2021 éérder zou kunnen gebeuren. De fractie van Gemeentebelangen kan akkoord gaan met de op bladz. 2 van het raadsvoorstel onder de punten 2a en 2b voorgestelde bestemmingen van het saldo. Wel vraagt zij zich af of er nog verzoeken tot verlening van financiële steun zijn binnengekomen van àndere sportverenigingen dan die welke in punt 2a is genoemd. Aan de wethouder van sociale zaken wil de fractie van Gemeentebelangen vragen om, gelet op de zeer hoge kosten op het sociaal domein, de vinger terdege aan de pols te houden.

Enigszins teleurstellend vindt de fractie de negatieve eindwaarde van € 219.688 van de grondexploitatie De Volgerlanden. In de vorige jaarrekening werd er melding van gemaakt dat de interne controle niet op orde was. Kan de portefeuillehouder zeggen dat dit inmiddels wèl het geval is en wat er daarvoor in de organisatie is veranderd? De heer Doevendans wil met een algemene opmerking beginnen: het is heel fijn om te zien dat de netto schuldquote van de gemeente zo fors naar beneden is gegaan. De fractie van Realistisch Ambacht is daarover uiteraard heel blij. Blijdschap is er ook over het prachtige positieve saldo van € 678.000. Dit staat natuurlijk veel beter dan de eerlijk gezegd wat ongeloofwaardig overkomende geprognosticeerde tekorten in de komende jaren. Alvast met betrekking tot agendapunt 7.2: de opbrengst aan bouwleges was geraamd op € 564.000, maar in werkelijkheid werd het meer dan € 1 miljoen, wat een positief verschil van zo'n € 663.000 betekent, dus een significant bedrag. Bij de behandeling van agendapunt 7.2 zal spreker proberen hier meer een vinger achter te krijgen. Een vraag waarop niet echt een antwoord is ontvangen, betreft Jong Zwijndrecht. Sprekers fractie blijft het vreemd vinden dat in deze jaarstukken een bedrag voor Jong Zwijndrecht wordt bestemd terwijl in de kadernota staat dat dat bedrag al is toegewezen.

Hij herhaalt zijn in de commissie gestelde vraag wat dit betekent voor het budgetrecht van de raad.

Vergadering van 5 juli 2021.

7

De heer Lagendijk vindt 2020 een bizar jaar. In de commissievergadering heeft hij gezegd dat de fractie van het CDA trots is op de wijze waarop de gemeente in dat jaar heeft gehandeld, iets wat zij hier wil herhalen. Ter tafel liggen een mooie jaarrekening en een heldere verantwoording, die vooral via de begrotingsapp heel prettig te lezen is. De financiële uitkomsten zijn netjes. Terwijl veel gemeenten in de min zijn geschoten, heeft de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht een mooi resultaat gerealiseerd. Het eigen vermogen is fors gestegen, namelijk van € 34 miljoen naar € 52 miljoen. Dit komt uiteraard door de verkoop van de Eneco-aandelen; die verkoop heeft de gemeente dus geen windeieren gelegd. Wie weet of dit zich in de toekomst zal kunnen herhalen wat de gemeentelijke aandelen in Stedin betreft, maar dit zegt spreker als grapje! Het accountantsverslag en de controleverklaring, die net op de valreep zijn binnengekomen, zijn positief. Het is goed te hebben kunnen horen dat de accountant ook positief gestemd is over de samenwerking met de ambtelijke organisatie en uiteindelijk een goedkeurende verklaring heeft kunnen afgeven.

De oproep van de CDA-fractie aan de wethouder van financiën is om het voorzichtige financiele beleid dat in de afgelopen jaren is gevoerd, in de komende jaren voort te zetten en om te bekijken hoe de gemeente de nu bereikte voordelen kan aanwenden in de vorm van investeringen ten gunste van de inwoners. Bij de behandeling van de kadernota en de begroting voor 2022 komt men hierover ongetwijfeld nog met elkaar te spreken. Sprekers fractie kan instemmen met het voorgestelde besluit en dus ook met de vaststelling van de jaarrekening 2020. De heer Scheurwater verklaart dat de fractie van EVA akkoord kan gaan met de vaststelling van de jaarrekening 2020. Wel heeft zij hierover nog enkele vragen. De grondexploitatie De Volgerlanden laat thans een verlies van € 220.000 zien, te dekken uit de algemene reserve. Hij weet niet precies hoe de boekhouding van de gemeente in elkaar zit, maar denkt dat er, als er het volgend jaar veel grond voor woningbouw wordt verkocht, tegenover dat verlies een winst kan komen te staan. Dit kan misschien nog worden verduidelijkt. De jaarrekening 2020 vertoont een positief saldo, zodat de gemeente weer tot een aantal afboekingen kan overgaan. De ontwikkeling van de kosten op het sociaal domein vormt een probleem. Men zal hierbij dan ook zeker de vinger aan de pols moeten houden.

De afboeking op de boekwaarde van veld 2 van ASWH geschiedt na de renovatie van dat veld. Waarom is dit? Bestaat niet de mogelijkheid dat de renovatie goedkoper zal uitvallen, zodat er geen afboeking nodig zal zijn? De invoering van de omgevingswet is uitgesteld tot 1 juli 2022, of misschien nog wel later. De fractie vraagt zich af of het dan nog wel juist is dat hiervoor voor de periode van januari tot juli 2022 een bedrag van € 80.000 is opgevoerd. De heer Struik geeft te kennen dat in de commissievergadering de technische vragen naar tevredenheid van de fractie van AUB zijn beantwoord. Zij kan instemmen met de argumenten welke aan de opstelling van dit voorstel ten grondslag liggen. De accountant van de gemeente heeft voor de jaarrekening 2020 een goedkeurende verklaring afgegeven, zo is vanavond vernomen. De fractie wil het college, de ambtenaren, de accountant en de auditcommissie bedanken voor hun inzet en stemt in met de punten 1 t/m 12 van het voorstel. De heer Platschorre brengt naar voren dat ook voor de fractie van SGP/ChristenUnie geldt dat in de commissievergadering de technische vragen tot haar tevredenheid zijn beantwoord. Zij ziet ook geen reden om thans nog verdere technische vragen te stellen. De jaarrekening 2020 sluit af met een positief saldo van ruim € 678.000 en dat is in een crisisjaar met veel onzekerheden een goed resultaat.

Het is mede het gevolg van een jarenlang gevoerd zijnd degelijk financieel beleid. Tevens is de schuldenpositie van de gemeente sterk verbeterd.

Vergadering van 5 juli 2021.

8

Het is goed om nu een aantal Corona-gerelateerde budgetten over te hevelen naar 2021, daar, zoals ook in de jaarrekening is vermeld, betreffende een aantal zaken de afrekening pas in dit jaar aan de orde komt. Deels is het positieve resultaat het gevolg van het feit dat niet alle beleid kon worden uitgevoerd. Dit zal nu alsnog in 2021 gebeuren en daartoe stelt het college het bestemmen van een aantal bedragen voor. Sprekers fractie stemt daarmee in. Het preventieplan sociaal domein "De kracht van Ambacht" is in december 2020 vastgesteld en het is goed ook voor de uitvoering daarvan middelen vrij te maken. Er is in 2020 een nieuw schoolgebouw in gebruik genomen en in de komende jaren wordt het investeren in de realisering van schoolgebouwen voortgezet. Voorts is in 2020 de participatienota vastgesteld en zijn er in het kader van het duurzaamheidsbeleid stappen gezet. Alle voornoemde zaken zijn belangrijke punten in het coalitieprogramma "Gewoon Ambacht". Als men de balans opmaakt, ziet men dat een groot deel van dat coalitieprogramma is uitgevoerd. De start dit jaar van de werkzaamheden op en nabij het Waterbusplein, de ontwikkeling van het centrumgebied tegenover De Schoof, de bouwactiviteit op het bedrijventerrein Ambachtsezoom en de opdracht tot uitvoering van een onderzoek ter revitalisering van Cascade vullen deze rij aan.

Er is, kortom, absoluut geen sprake van een beleidsluwe aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen, wel van een volle inzet voor de uitvoering van de in het coalitieprogramma opgenomen voornemens. De fractie van SGP/ChristenUnie kan instemmen met de vaststelling van de jaarrekening 2020 en gaat akkoord met de resultaatbestemmingen. Zij herhaalt hier de complimenten die de accountant heeft gegeven voor de goede samenwerking met de interne organisatie, waardoor de controle plezierig en constructief is verlopen. Wethouder Flach hoorde mevrouw Gommans zeggen dat haar fractie blij is dat de wethouders vanavond wat op de achtergrond zitten. Wat de betrokkenheid aangaat, voelt dit voor hem wat minder goed, maar wel mag hij zo vanavond enkele keren in het middelpunt van de belangstelling staan, en dat compenseert het dan weer. Over het jaar 2020 is in allerlei verbanden heel veel gezegd en geschreven. Het was in vele opzichten een dramatisch jaar, allereerst voor de volksgezondheid, dus voor de mensen die door het Coronavirus zijn geraakt, en ook voor de hard in hun bedrijfsvoering getroffen ondernemers; velen van hen zijn daardoor failliet gegaan of zùllen dat nog gaan; de klappen zullen zij nog lang voelen. 2020 was ook een jaar waarin met betrekking tot de gemeentelijke financiën het hier al geldende credo: 'geld volgt beleid' nog eens extra is onderstreept.

Gezegd is dat wat er door de pandemie gebeurde van een dusdanige omvang was dat de gemeente haar inwoners en ondernemers zo veel mogelijk ter wille wilde zijn. Dit standpunt is ook in regionaal verband ingenomen. Men heeft dit gezien bij de uitvoering van de Tozo-regeling en de NOW-regeling; er is éérst voor gezorgd dat er middelen beschikbaar kwamen voor de mensen die ze hard nodig hadden en pas daarna zou worden bekeken hoe een en ander precies te verantwoorden zou zijn en in de boekhouding zou zijn op te nemen. Het tweede was dus van ondergeschikt belang. Spreker komt hierop straks nog terug, want er zit natuurlijk wel een staartje aan. Het jaar 2020 is afgesloten met een positief saldo. Het is een behoorlijk bedrag, een bedrag dat velen niet elke dag in handen zullen hebben, maar dat op het totaal van de gemeentebegroting minder dan 1 % is. Spreker is daar blij om, al is het niet zijn doel om geld over te houden. De begroting die de raad elk jaar bespreekt bevat doelen waarvoor geld zal worden uitgegeven, en het is altijd het mooiste resultaat als daarmee op nul wordt uitgekomen, want dan is de uitvoering van wat er met de raad was afgesproken perfect verlopen, dus zonder dat zich daarbij tegenvallers en meevallers hebben voorgedaan.

Het hebben van een overschot is óók altijd te verklaren doordat de gemeente dingen die zij voornemens was uit te voeren niet heeft uitgevoerd en er meevallers en tegenvallers zijn geweest, met een positief saldo als resultante. Het voelt altijd beter om net iets óver te houden, maar zoals gezegd is dat geen doel op zich.

Vergadering van 5 juli 2021.

9

De heer Van der Wulp zei dat 2020 eigenlijk een vrij stabiel jaar is geweest. Uiteindelijk is dat inderdaad het geval; spreker had dit halverwege dat jaar niet durven zeggen en dus ook niet kunnen voorzien, daar het toen allerminst zeker was dat het deze kant zou opgaan. De toen bestaande grote zorgen over de werkgelegenheid zijn omgeslagen in zorgen over de grote tekorten op de arbeidsmarkt. Zó snel kan het dus gaan. Enkele fracties hebben zorg uitgesproken over het tekort aan middelen op het sociaal domein. Die zorg is heel terecht, want met het feit dat de vraag naar jeugdzorg groeit houdt de uitkering van het rijk daarvoor nog steeds geen gelijke tred. Collega Van Die zal hierover straks nog wel wat meer zeggen, maar als wethouder van financiën is spreker heel blij dat er recent een belangrijke toezegging van de rijksoverheid is verkregen welke inhoudt dat het college de raad met de begroting voor 2022 voor in elk geval dàt jaar een sluitende jaarschijf zal kunnen laten zien. Dat zal echter niet voldoende zijn.

In de commissievergadering heeft hij al gezegd dat hij steun heeft betuigd aan het initiatief van een aantal collega's van andere gemeenten om er bij brief bij de provincie op aan te dringen dat er zal worden bewerkstelligd dat men ook voor de jaren ná 2022 zal mogen uitgaan van de toeneming van middelen voor de jeugdzorg welke door de arbitragecommissie-Van Zwol op papier is gesteld. De rijksoverheid werkt per jaarschijf, maar het helpt de gemeente nauwelijks als zij haar begroting wel voor één jaarschijf sluitend kan maken maar voor de volgende jaren niet, want dan moet zij alsnog maatregelen nemen. Met andere woorden: zij heeft wel wat aan de toezegging van het rijk, maar acht dit nog lang niet voldoende. Bij de behandeling van de begroting zal men hierover verder kunnen praten. Mevrouw Oelfke merkte terecht op dat de leningenportefeuille van de gemeente steeds verder verbetert. De gemeente heeft nog recent een aantal kortlopende leningen met een negatieve rente kunnen sluiten – dat levert haar inmiddels leuk geld op –, evenals een aantal leningen die langere termijnen betreffen. Zo probeert zij om voor de generaties politici na de huidige generatie het leven wat draaglijker te maken, want dit voordeel zal zich nog jarenlang voordoen. De door mevrouw Gommans bedoelde verlofuren staan vermeld onder de 'niet uit de balans blijkende verplichtingen'.

Het aantal verlofuren wijkt niet substantieel af van wat er in eerdere jaren aan verlofuren is opgevoerd, zodat het niet nodig is ze op de balans te specificeren. Eventueel zal collega Lafleur hierop nog nader ingaan. Mevrouw Vogelaar sprak haar waardering uit voor de positieve afsluiting van het jaar 2020 en zei het jammer te vinden dat de goedkeurende accountantsverklaring pas zo laat beschikbaar is gekomen. Dat is inderdaad jammer, maar heeft te maken met het feit dat de focus was gelegd op het zo goed en zo snel mogelijk uitkeren van gelden in het kader van, met name, de Tozo-regeling. Het rijk had de gemeente ook verzocht daarvoor niet eerst een heel circus op te tuigen. Zij heeft dus zo gehandeld, maar kreeg achteraf wel te horen: 'Wij willen nu wel dat je dit zo en zo administreert en verantwoordt,' en daar toen kwam het gehele verantwoordingsmenu achteraan. Dit leidde ertoe – dit zal morgen ook in de Drechtraad aan de orde komen – dat de accountant bij de eerste controle op de rechtmatigheid een foutpercentage van 80 constateerde. Dat betekende niet dat er geld ten onrechte was uitgegeven, maar dat het uitgeven daarvan niet goed in dossiers was vastgelegd.

Vervolgens is er met enorme inspanningen, zowel van de accountant als van enkele tientallen mensen van de sociale dienst, een hersteloperatie uitgevoerd die haar weerga niet kent – spreker heeft daarvoor zijn waardering uitgesproken, ook omdat hij nu regionaal portefeuillehouder financiën is – en waarmee is bereikt dat het genoemde foutpercentage bij de tweede controle tot nul bleek te zijn gedaald. Dit had niet alleen met rechtmatigheid te maken, het kon ook echt geld gaan schelen, want als het foutpercentage niet was gedaald, had de gemeente een belangrijk deel van de uitgegeven middelen moeten terugbetalen. Voor het bereikte resultaat bestaat dus zeer veel waardering. Wel heeft het betekend dat een en ander een maand vertraging heeft opgelopen. Spreker heeft de accountant zeer dringend verzocht diens goedkeurende verklaring tijdig aan te leveren. Er is hier één keer een jaarrekening zònder zo'n verklaring vastgesteld en dat had tot gevolg dat het in september van dat jaar nòg een keer moest gebeuren. Hendrik-Ido-Ambacht is nu de eerste gemeente die de goedkeurende verklaring heeft gekregen; de accountant heeft dus buitengewoon zijn best gedaan om zijn controlewerkzaamheden op tijd

Vergadering van 5 juli 2021.

10

af te ronden. Er moest daartoe heel veel werk worden verzet en ook in dit opzicht is 2020 geen maatgevend jaar; het is niet normaal. De heer Scheurwater en mevrouw Vogelaar hebben opmerkingen gemaakt over de grondexploitatie De Volgerlanden. Er is daarin een minieme verslechtering te zien; het gaat om een heel klein bedrag, zeker gezien de omvang van de grondexploitatie zoals die nu nog is. Eerder heeft spreker al gezegd dat het verlies op deze grondexploitatie nu niet meer voor 50 %, maar voor 100 % in de gemeentelijke boeken is opgenomen, daar er wordt gewerkt aan de afronding van de samenwerking met Zwijndrecht. Daardoor laat het verlies nu een forser bedrag zien dan men gewend is, maar dit komt dus voor het grootste deel doordat de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht 100 % daarvan in een voorziening stopt. Dat de interne controle niet op orde zou zijn geweest, zoals mevrouw Vogelaar zei, herkent spreker niet. Er zijn wel altijd zaken te verbeteren, maar in Hendrik-Ido-Ambacht bevindt de interne controle zich op een goed niveau. Wel kan de accountant er niet in alle gevallen voor honderd procent op steunen. De vraag is ook of men dat moet willen, want het is tenslotte het vak van de accountant om aanvullende controles uit te voeren.

De gemeente behoeft voor het te betalen tarief niet alles zelf te doen, maar kiest ervoor de interne controle op een goed en voor een gemeente van de schaal van Hendrik-Ido-Ambacht acceptabel niveau te hebben. De accountant geeft er ook jaar op jaar zijn goedkeuring aan. Spreker is onvoorstelbaar blij met het compliment dat de heer Doevendans inzake de schuldquote heeft gegeven; hier heeft hij jaren naar uitgekeken! De schuldquote staat nu zelfs in het groen, iets waarover een ieder blij mag zijn. Dat dat zou worden bereikt, was wel voorzienbaar, maar dit is versneld door de verkoop van de Eneco-aandelen en de versnelde verkoop van gronden in De Volgerlanden. Dit heeft ook een hogere opbrengt aan bouwleges tot gevolg. De opbrengst daarvan wordt elk jaar geschat aan de hand van de bouwplannen; er wordt opgevraagd wat er gebouwd staat te worden en de daarop gebaseerde raming wordt opgenomen in de kadernota en later in de begroting. In 2020 zijn er dus méér bouwvergunningen aangevraagd dan was voorzien. Dit zal in de volgende jaren niet wederom het geval kunnen zijn, daar in 2020 een deel naar voren is gehaald. Enkele andere argumenten in dit verband bewaart spreker voor de straks te behandelen kadernota.

Ook de heer Lagendijk wordt bedankt voor de complimenten voor deze jaarrekening, complimenten die temeer gewicht krijgen als men bedenkt wat de achtergrond van de heer Lagendijk is. Dat het eigen vermogen fors is gestegen, vindt spreker mooi, maar het belangrijkste is dat de gemeente een consistent en voorspelbaar beleid moet kunnen voeren. De basis daarvoor zijn het vermijden van verrassingen in de begroting en het in de reserves kunnen opvangen van een stootje. Wanneer de gemeente elke keer alle meevallers zou gaan uitgeven en vanwege elke tegenvaller zou gaan bezuinigen, zou het financieel beleid wispelturig worden, wat het vertrouwen van de samenleving in haar zou schaden. Vandaar dat er naar wordt gestreefd over een robuuste reservepositie te beschikken. Spreker kan zeggen dat die reservepositie thans inderdaad robuust is en dat het niet het doel is haar eindeloos te laten doorgroeien. Het tweede deel van de oproep van de heer Lagendijk luidde om de nu bereikte voordelen te gaan aanwenden voor het doen van investeringen ten gunste van de inwoners. Dat doet het college graag en wel door middel van bestemmingsvoorstellen. Ook in 2020 is dit waar dit nodig was gedaan. Dat dit op zich los kan staan van de meerjarenbegroting is een punt waarop bij de behandeling van de kadernota nog kan worden teruggekomen.

Met de reserves is namelijk niet de meerjarenbegroting sluitend te maken; men kan daarmee alleen een schok opvangen. Op het verzoek van de heer Scheurwater om een verduidelijking te geven met betrekking tot de grondexploitatie van De Volgerlanden is in het voorgaande ingegaan. De heren Struik en Platschorre worden bedankt voor hun complimenten voor deze jaarrekening. Dat de jaarrekening laat zien dat een groot deel van het coalitieprogramma is uitgevoerd, zoals de heer Platschorre constateerde, is verheugend, maar dat te bereiken was ook de opdracht van het college. Het zou raar zijn geweest als hierin zo'n achteneenhalve maand voor de gemeenteraadsverkiezingen nog grote hiaten hadden gezeten. Het is fijn dat ook de heer Platschorre dit vaststelde.

Vergadering van 5 juli 2021.

11

Wethouder Lafleur antwoordt op de vraag van mevrouw Gommans over het hoge aantal openstaande verlofuren – collega Flach heeft al aangegeven dat dit is terug te vinden onder 'niet uit de balans blijkende verplichtingen' – dat dit is ontstaan doordat in de Coronaperiode heel veel medewerkers niet of minder met vakantie zijn geweest. Gemiddeld komt het neer op 77 uur per fte, dus ongeveer twee weken. Dat is niet weinig; door medewerkers dit jaar wat extra met verlof te laten gaan, wordt gepoogd het stuwmeer aan verlofuren weg te werken. Dit vormt dus geen onoverkomelijk probleem. De heer Scheurwater vroeg of het, nu de invoering van de omgevingswet is uitgesteld, nog wel juist is dat hiervoor een bedrag van € 80.000 is opgevoerd. Het college probeert zo goed mogelijk de hand te houden aan de planning die met de raad is afgesproken. Er kan daarin nog wel wat worden verschoven, en misschien gaat dat ook wel gebeuren – de invoering van de omgevingswet is immers weer met een half jaar uitgesteld –, maar toch wil het college de druk houden op het mooie proces dat samen met de raad en Antea is gestart. Daarvoor zal men de € 80.000 hard nodig hebben, waarbij te bedenken is dat zich in het proces zowel mee- als tegenvallers zullen kunnen voordoen. De gemeente blijft zich dus voorbereiden op de invoering van de omgevingswet.

Wethouder Van Die zal thans uitvoerig ingaan op de opmerkingen die over het sociaal domein zijn gemaakt, zodat hij dit bij de behandeling van de kadernota minder zal kunnen doen. Bij de opstelling van de jaarrekening en ook van de kadernota zijn er zeker zorgen gevoeld over de inkomsten en uitgaven op het sociaal domein. Ondanks de ontvangst van extra rijksmiddelen daarvoor – collega Flach noemde dit al – zijn die zorgen, als men naar het meerjarenperspectief kijkt, nog niet verdwenen, niet bij de raad, niet bij het college en niet bij spreker persoonlijk. De jeugdzorg is het koekoeksjong aan het worden – als het dat niet reeds is – dat andere posten in de gemeentebegroting aan het wegdrukken is. In omliggende gemeenten heeft dit tot het doorvoeren van bezuinigingen geleid. In Ambacht is dat gelukkig niet gebeurd – de mentaliteit van het rijk is daarvoor net op tijd veranderd –, maar gelet op de straks te behandelen kadernota sluit spreker zeker niet uit dat dit, als het rijk niet over de brug was gekomen, ook voor Ambacht noodzakelijk zou zijn geworden. Voor de begroting voor het volgend jaar zullen de bedoelde rijksmiddelen het een en ander goedmaken. Voor dit boekjaar hebben de gemeenten € 600 miljoen gekregen en dat geld zullen zij echt nodig hebben om hun uitgaven voor de jeugdzorg in dit jaar te kunnen dekken.

De eerste Burap van de Serviceorganisatie Jeugd Zuid-Holland Zuid zal dat aantonen; deze zal de raad ook worden voorgelegd. In 2022 wordt er een goede stap gezet, namelijk een stap van € 1,3 miljard, en dat gaat dus enorm helpen, maar meerjarig wordt het bedrag verminderd en wel tot € 800 miljoen in 2025 of 2026. Zo zal men dan toch weer te maken gaan krijgen met achterblijvende inkomsten. De boodschap die spreker hiermee wil geven, is dan ook dat voorzichtigheid geboden is. Ook de raad heeft vanavond gezegd dat de vinger aan de pols moet worden gehouden, en daarmee is hij het dus van harte eens. Het gaan ontvangen van rijksmiddelen is heel mooi, maar men moet zich toch maar niet rijk rekenen. Beleidsmatig heeft spreker het idee dat in de regio nog niet alles is ondernomen wat nodig is om alle taakstellingen te kunnen uitvoeren. Er is al vaak de vraag gesteld, ook in de raad, wat nu wel of niet onder jeugdzorg valt. Te zien is dat in de regio de eerste voorzichtige stappen ter beantwoording van deze vraag worden gezet.

Dit project trekt niet spreker als regioportefeuillehouder – het wordt getrokken door een collega –, maar hij ziet wel dat die eerste stappen nu gezet gaan worden en denkt de raad na het zomerreces de eerste resultaten hiervan te kunnen voorleggen – niet meteen in de vorm van een definitief stuk –, zodat men daarover de politieke discussie zal kunnen gaan voeren. Spreker is van mening dan men op den duur ook opnieuw naar de WMO moet gaan kijken, want als de laatste begroting van de SSD de trend aangeeft van wat er in de komende jaren nog gaat komen, zullen er ook wat dat betreft miljoenentekorten gaan optreden. Een belangrijke factor in dit verband ligt buiten de invloedssfeer van de gemeente, namelijk de invoering van het abonnementstarief, wat een ongelooflijk grote aanzuigende werking heeft gehad op de verlening van huishoudelijke hulp. Aan deze ontwikkeling kan de gemeente niets doen, maar zij werkt wel kostenverhogend. Verder zijn er autonome factoren, zoals de toenemende vergrijzing. Op de lijst van ingekomen stukken voor deze

Vergadering van 5 juli 2021.

12

vergadering prijkte onder meer een door de raad van de gemeente Vaals aangenomen interessante motie, in te dienen op het komende VNG-congres, waarin erop wordt aangedrongen om bij het op grond van de WMO toekennen van huishoudelijke hulp een inkomenstoets te gaan toepassen. Als dat gebeurt, zal daarvoor dus een drempel worden opgeworpen, en juist de inkomensweging is in de afgelopen weken in de regio een enorm onderwerp van gesprek geweest toen het ging over het onderwerp van het PGB in de jeugdzorg. Het zal in de komende tijd dus een moeilijke politieke discussie kunnen worden. Verder kan worden gezegd dat momenteel een landelijke werkgroep bekijkt of er in het algemeen kan worden overgegaan tot het invoeren van een eigen bijdrage in de jeugdzorg. Wanneer dat gebeurt, zal het inkomen dus een rol gaan spelen en een drempel gaan vormen om voor jeugdzorg in aanmerking te komen. Kortom, de geleerden zijn er nog niet over uit. Ook los van alle landelijk gevoerd wordende discussies moet men hier de vinger aan de pols houden. Spreker kan zich heel goed voorstellen dat dit college nog het voorbereidend werk zal kunnen doen en dat in elk geval het volgende college op zoek zal gaan naar het antwoord op de vraag wat het niveau van de WMO-voorzieningen zou moeten zijn.

Hij heeft niet het idee dat hier een WMO met een gouden randje bestaat, maar wel zit er misschien ruimte tussen wat de gemeente wettelijk moet en op dit moment doet. Wil men daarin als raad verandering brengen, wellicht straks via de nieuwe Gemeenschappelijke regeling Sociaal, dan zal dáár misschien de ruimte zitten. Het volgende college zal dit goed moeten gaan onderzoeken. Het is goed dat de heer Doevendans diens in de commissie gestelde vraag over Jong Zwijndrecht heeft herhaald. Spreker heeft nagevraagd hoe het precies zit en kan nu zeggen dat het college op grond van het door de raad vastgestelde afwijkingenbeleid zelf kan beslissen tot toekenning van bedragen welke beneden het drempelbedrag van € 50.000 liggen; bij bedragen boven dat drempelbedrag moet het met een voorstel naar de raad komen, die daarover dan zal kunnen besluiten. Gaat het om bedragen beneden het drempelbedrag, dan is het college dus in zekere zin vrij zelf te beslissein; wel zal het de raad achteraf om autorisatie voor de dekking moeten vragen. Zo wordt thans met deze jaarrekening de raad gevraagd om de uitgave voor Jong Zwijndrecht uit het jaarresultaat te dekken.

Is de raad het hiermee niet eens, dan zal de dekking ergens uit de lopende begroting moeten komen, of zal het college in de winternota met een nieuw voorstel moeten komen, want de uitgave zal toch wel op de een of andere manier moeten worden gedekt. Het antwoord op de vraag van de heer Scheurwater over een afboeking na oplevering is dat er wordt afgeboekt als de activa er niet meer is. Mevrouw Vogelaar-Korpershoek kan in tweede termijn volstaan met te zeggen dat de fractie van Gemeentebelangen instemt met de vaststelling van de jaarstukken 2020. De heer Doevendans komt nog even terug op de afwijking met betrekking tot Jong Zwijndrecht. De wethouder zei dat door het college tot toekenning van een bedrag aan Jong Zwijndrecht is besloten en dat dit binnen de regels viel, daar er beneden de drempel van € 50.000 werd gebleven. Het aan Jong Zwijndrecht toegekende bedrag was € 35.000 en spreker hoopt nu dat het college in de toekomst niet tot bijvoorbeeld twintig van deze afwijkingen zal besluiten, want dan zit men al snel op € 700.000. Wat er is gedaan, kòn dus wel, maar toch moet met deze mogelijkheid heel zorgvuldig worden omgegaan. Spreker had graag gezien dat de raad in elk geval vooraf over het voornemen tot het doen van deze uitgave was geïnforméérd. Ondanks dit kan ook de fractie van Realistisch Ambacht met de vaststelling van deze jaarstukken instemmen.

Zonder hoofdelijke stemming wordt hierop conform het voorstel besloten. 7.2 Kadernota 2022. De heer Platschorre merkt op dat het college een kadernota met een fors tekort heeft gepresenteerd, een tekort dat in de komende jaren ook nog zal oplopen. De grootste oorzaak hiervan zijn de

Vergadering van 5 juli 2021.

13

stijgende kosten op het sociaal domein. Onlangs heeft het rijk wel de toekenning van extra middelen voor het sociaal domein toegezegd, maar onduidelijk is nog in hoeverre die middelen de tekorten zullen gaan dekken. Dit zal in de begroting voor 2022 helder moeten worden. Dit is een zorgelijk perspectief, dat geen ruimte laat voor het doen van investeringen in nieuw beleid. Er zal eerst moeten worden gezorgd voor een positief meerjarenperspectief. De fractie van SGP/ChristenUnie gaat akkoord met het vaststellen van de kadernota 2022 – 2025, waarbij zij opmerkt dat zij, zoals ook in de toelichting wordt vermeld, instemt met de rìchting die de kadernota aangeeft. De uitwerking hiervan ziet zij graag terug in de begroting voor 2022. Bij de behandeling daarvan zal zij meer beschouwingen aan dit alles kunnen wijden dan thans mogelijk is. Te hopen is ook dat die begroting sluitend zal zijn. Ook met de investeringen voorgesteld in het bij de kadernota behorende raadsvoorstel stemt de fractie in. Zij wenst het college en de ambtelijke organisatie wijsheid en Gods zegen toe bij de uitwerking van de kadernota. De heer Struik moet zeggen dat de wethouders bij de behandeling van de jaarrekening al wat gras voor zijn voeten hebben weggemaaid, maar toch wil hij nu voorlezen wat hij reeds op schrift had gesteld.

Ook dit jaar heeft het college een kadernota gepresenteerd die voor alle komende jaren een tekort laat zien. De belangrijkste oorzaak daarvan is dat men nog steeds te maken heeft met een flinke toename van de uitgaven op het sociaal domein. Deze al jaren geleden begonnen tendens blijft zich voortzetten. Er wordt van uitgegaan dat het rijk zal bijspringen door extra middelen beschikbaar te stellen, maar in dit voorstel merkt het college al op dat het mogelijk is dat bij de behandeling in november van de begroting die extra middelen nog niet zullen zijn ontvangen. Er zullen dan technische maatregelen moeten worden genomen om de begroting sluitend te krijgen. De fractie van AUB wil niet pessimistisch zijn, maar meent wel dat na alle maatregelen die het rijk nu voor zijn kiezen krijgt en al heeft gekregen, de pot leeg zal kunnen blijken te zijn. Wat zullen daarvan dan de consequenties voor Ambacht zijn? Wordt er dan overgegaan tot een zware bezuinigingsronde, die de inwoners zeker zullen gaan voelen? Een vraag betreffende de meicirculaire 2020 – 2021 is of het klopt dat de omvang van de algemene uitkering nog niet in deze kadernota is verwerkt.

Krijgt de raad dit soms pas te zien bij de behandeling van de begroting in november, zodat het verkiezingsjaar 2022 met een stuk rooskleuriger uitziende begroting zal kunnen worden ingegaan? De technische vragen welke de fractie van AUB in de commissievergadering heeft gesteld, zijn tot haar tevredenheid beantwoord. Zij wil het college en het ambtelijk apparaat danken voor de inzet die zij hebben gepleegd om tot de opstelling van deze kadernota te kunnen komen. De fractie kan thans akkoord gaan met de voorstellen die het college in de kadernota heeft gedaan. De heer Scheurwater heeft uit de woorden van de wethouder van financiën bij de behandeling van het vorige agendapunt begrepen dat de uitwerking van deze kadernota in de komende begroting die begroting positiever kan doen worden dan het zich eerst liet aanzien; dat ziet men dan wel in november. Na de commissievergadering zijn er voor de fractie van EVA nog enkele vragen met betrekking tot het beleid overgebleven. De eerste vraag is op welke wijze er uitvoering wordt gegeven aan het project "Jongeren op gezond gewicht." Gebeurt dat door bijvoorbeeld de scholen en de sportkantines gezonder te maken? Dit project is wel in de kadernota vermeld, maar miniem uitgewerkt. Ten tweede vraagt de fractie zich af of de gemeente kan nagaan hoe het is gesteld met de verstening van de tuinen bij de woningen in de gemeente.

Ooit is hier de actie "Een plant voor een tegel" gevoerd. Zij heeft begrepen dat er momenteel in de gemeente opnamen van versteende tuinen worden gemaakt. Heeft de gemeente toegang tot de aldus verzamelde beelden, en zo ja, wat kan zij daarmee dan aanvangen? De woningkrapte neemt ernstige vormen aan. Kan er in het wittevlekkenplan ruimte worden gevonden voor de bouw van goedkope woningen, bijvoorbeeld tijdelijke woonunits voor jongeren? Dit is

Vergadering van 5 juli 2021.

14

een half jaar geleden al eens aan de orde gekomen. Wellicht kan er voor het bespreken hiervan een benen-op-tafel-bijeenkomst worden gehouden. Wordt in de gemeente het modulair bouwen al toegepast en komt dit aan de orde bij het aangaan van overeenkomsten met projectontwikkelaars? In het verleden heeft sprekers fractie gevraagd over te gaan tot het opzetten van een gemeentelijke e-mailservice welke belanghebbenden in staat zou stellen om op de hoogte te blijven van actuele zaken, verleende vergunningen, verkeersbesluiten enzovoort. Aan dit verzoek is gevolg gegeven: die e-mailservice is vanaf 1 juli in de lucht. Namens de fractie van EVA proficiat! Spreker had de vraag willen stellen of er beleid is ontwikkeld voor een herstart van de contacten met de ondernemers in de gemeente, maar nu er voorafgaande aan deze raadsvergadering namens de gezamenlijke ondernemersverenigingen in de regio een speerpuntenboekje is aangeboden, hoeft dat niet meer. De laatste vraag is of er iets nieuws te melden valt over de ontwikkeling van de Antoniapolder wat het zich aldaar vestigen van watergebonden bedrijven betreft.

De heer Lagendijk stelt vast dat de kadernota in tegenstelling tot de jaarrekening 2020 een wat somber beeld schetst – hij merkt ook dat de euforie over die jaarrekening al een beetje is weggeëbd –: meerjarig is zij niet-sluitend, de kosten op het sociaal domein blijven stijgen en er worden geplande activiteiten doorgeschoven. De extra rijksbijdrage die er aan zit te komen, is echter nog niet meegerekend. Inmiddels is het bekend dat het advies van de arbitragecommissie voor in ieder geval 2022 een oplossing biedt. Dat geeft hoop, maar een structurele oplossing is er daarmee nog niet. Het is goed dat de wethouder van financiën bij de behandeling van het vorige agendapunt heeft gezegd dat de raad voor 2022 een sluitende begroting zal kunnen worden voorgelegd. De CDA-fractie ziet haar graag tegemoet. Op de ontwikkelingen en de vele onduidelijkheden op het sociaal domein heeft wethouder Van Die zojuist al het nodige toegelicht. Sprekers fractie is het eens met het in de kadernota gedane voorstel om niet reeds nu allerlei bezuinigingen te gaan inboeken. Van de twee inhoudelijke punten die de fractie wil noemen, baart het eerste haar grote zorgen, namelijk de in programma 3, Buitenruimte, genoemde afvalinzameling. De effecten van de dienaangaande genomen maatregelen zijn betreurenswaardig gering.

Duidelijk is dat er in deze gemeente ingrijpende maatregelen nodig zijn om de hoeveelheid ongescheiden afval terug te dringen. De fractie heeft begrepen dat hiertoe na de zomer een voorstel aan de raad zal worden gedaan, zodat de implementatie daarvan het volgend jaar zal kunnen plaatsvinden. Nu er bij het opstellen van de begroting voor 2022 keuzes moeten worden gemaakt, mag er wat het CDA betreft stevig te werk worden gegaan, ook in financieel opzicht. Het gaat om investeringen in een schonere en dus betere toekomst; zij verkrijgen daardoor een hoge prioriteit. Het tweede punt is dat het de fractie blij stemt dat de motie die zij in 2018 over het beëindigen van reclame-uitingen in de buitenruimte had ingediend, nu wordt overgenomen. Terwijl er het vorig jaar nog geen ruimte voor het opzeggen van desbetreffende contracten werd gezien, is er nu in de kadernota te lezen dat hiertoe in 2021 is overgegaan. Dit is een goede zaak; zij leidt tot een betere beeldkwaliteit in het dorp. De heer Doevendans brengt naar voren dat de kadernota de opmaat naar de opstelling van de begroting voor het volgend jaar is. Deze kadernota tendeert in de richting van een niet-sluitende begroting, ook meerjarig gezien.

Gelukkig heeft de wethouder van financiën al gezegd dat met de te ontvangen extra rijksbijdrage in de kosten op het sociaal domein de begroting voor 2022 sluitend zal kunnen worden gemaakt. Dat is alvast een positieve ontwikkeling ten opzichte van hetgeen de kadernota nu inhoudt, maar desondanks zijn hierover wel enkele opmerkingen te maken. Het eerst rijst de vraag waarom het college aan de hogere overheden een signaal wil afgeven. Heeft het dan niets geleerd van de consequenties voor Zwijndrecht nadat die gemeente een signaal aan de hogere overheden had afgegeven? Spreker stelt deze vraag omdat hij denkt dat in deze kadernota de zaken slechter worden voorgesteld dan zij in werkelijkheid zijn.

Vergadering van 5 juli 2021.

15

Met betrekking tot de opstelling van de begroting had zijn fractie al enkele hierna te noemen bezuinigingsopties bedacht en haar verzoek aan het college is om daarop te reageren. De eerste optie is het traineeprogramma op zijn minst een jaar uit te stellen, wat € 150.000 zal schelen; het nu uitvoeren van dat programma lijkt de fractie niet essentieel. De tweede optie is de vervanging van de brug aan het Jaagpad nog iets uit te stellen, mits dit – dat spreekt voor zich – niet ten koste zal gaan van de veiligheid. De derde optie wil spreker hernoemen in 'de CDA-optie', namelijk het aan andere gemeenten verkopen van de gemeentelijke aandelen in Stedin. De vierde optie is het invullen van realistische bedragen wat de verwachte opbrengsten aan bouwleges betreft. In de kadernota worden hiervoor in de eerstkomende jaren geen bedragen opgevoerd. In de kadernota van een jaar geleden stonden nog forse bedragen aan opbrengsten aan bouwleges: in 2020 € 121.000, in 2022 € 175.000, in 2023 € 150.000 en in 2024 € 150.000. Thans staat er vier keer een nul, dus helemaal niets, en dat vindt de fractie heel raar. Op de vragen die hierover in de commissie werden gesteld, kwamen wat vage antwoorden. Zij verzoekt de wethouder nu om hierop een concrete toelichting te geven.