Notulen raad - 1 maart 2021

En dan te bedenken dat dit voorstel als een hamerstuk was aangemerkt als de heer Van der Laan niet had aangekondigd met een motie te zullen komen! Op de vragen die de discussie nog heeft opgeleverd, zal spreker nu ingaan; hij zal zijn antwoord afsluiten met het geven van een oordeel over de motie. De heer Doevendans is één dergenen met wie spreker in de commissievergadering uitgebreid van gedachten heeft gewisseld. Deze weet inmiddels ook dat wat hij, Doevendans, te berde heeft gebracht voor grote delen niet waar is, maar omdat dit hier toch opnieuw is aangevoerd, voelt spreker zich verplicht erop in te gaan, ten eerste wat het bouwheerschap betreft. Het moet helder zijn dat het een wettelijk recht van een schoolbestuur is om op te treden als bouwheer met betrekking tot een te bouwen school. Ongeacht wat men daarvan vindt, moet men vaststellen dat de wetgever die ruimte aan schoolbesturen heeft gegeven. In de afgelopen jaren is een aantal scholen gebouwd; er zou eerst één school komen, maar later werden het drie aparte scholen. In de commissievergadering heeft spreker min of meer ruiterlijk toegegeven – en dit wil hij thans best nòg een keer doen – dat de gemeente indertijd een fout heeft gemaakt door al in een offertetraject, dus ver voor de aanbesteding van de bouw van scholen, een bedrag van € 10 miljoen te noemen.

Dit was op zich niet zo gek, want het college ging toen uit van de beschikbare ruimte. Er was ook lange tijd zicht op dat dit heel haalbaar zou zijn – het was dus ook een voorstèlbare fout –, maar tegelijkertijd creëerde de gemeente daarmee voor een deel zelf een teleurstelling, want door de bouw van een school voor zich uit te schuiven, bleken, toen er voor het eerst mee naar buiten werd getreden en er om offertes werd gevraagd, de marktprijzen intussen zodanig te zijn opgelopen dat het te besteden budget werd overschreden. Spreker heeft daarvan gezegd dat er niet nogmaals zo te werk zou worden gegaan. In het IHP is nu als investering in de bouw van vier scholen een bedrag van in totaal € 18 miljoen genoemd, uitgaande van

Vergadering van 1 maart 2021.

16

het prijsniveau dat heeft gegolden voor de scholen die net zijn gebouwd. Dit vindt hij nog steeds heel realistisch – er was eerder op de top van de markt gebouwd –, maar hij gaat dit bedrag niet fixeren, omdat er pas een budget kan worden bepaald als er een aannemer is gevonden die de bouw voor dat bedrag wil realiseren. De heer Doevendans legde voorts een koppeling tussen het switchen van het bouwheerschap van een bepaalde school en een tijds- en budgetoverschrijding. Spreker voelt zich verplicht het op dit punt op te nemen voor de betrokken schoolbesturen, daar het leggen van die koppeling apert onjuist is. Dat één van de schoolbesturen het bouwheerschap aan de gemeente had teruggeven, had alles te maken met het feit dat de gemeente vasthield aan een gefixeerd budget, een budget dat achteraf te laag bleek te zijn; geen van de schoolbesturen had voor de in dat budget begrepen bedragen een school kunnen bouwen. Twee schoolbesturen zijn daarmee op verschillende manieren omgegaan.

Eén schoolbestuur zei: 'Wij hebben geen reserve en kunnen de verantwoordelijkheid ook niet aan; wij geven het bouwheerschap dus terug aan de gemeente.' Het andere schoolbestuur zei: 'Wij willen het wel zelf doen, maar dan willen wij wel in gelijke mate een extra budget ontvangen als u dat als gemeente nodig hebt voor de school die u zelf gaat bouwen.' Was daarover niet de afspraak gemaakt die er is gemaakt, dan had ook het schoolbestuur dat zelf bouwheer was voor het oorspronkelijke budget geen school kunnen bouwen. Kortom, een en ander had niets te maken met het bouwheerschap, maar met de gestegen bouwprijzen. Dit heeft spreker ook in de commissievergadering tot de heer Doevendans gezegd. Hij herhaalt dit nu, omdat er thans misschien ook mensen luisteren die de commissievergadering niet hebben aangehoord. Het voorgaande heeft niets te maken met het feit dat drie schoolbesturen nu hebben gezegd bouwheer te willen zijn. Dat recht hebben zij en er is inmiddels ook heel wat ervaring mee opgedaan. Buiten het schoolbestuur van De Klimboom, dat in het nieuwe deel van De Volgerlanden een school gaat bouwen, hebben de schoolbesturen al ervaring met het bouwen van een school opgedaan. Zij kijken ook heel collegiaal bij elkaar mee; er is sprake van veel intercollegiale hulp.

Dit geeft spreker het vertrouwen – naast het feit dat het nu om de bouw van drie kleine scholen gaat – dat de realisering van deze scholen uitermate goed zal verlopen. Ook het schoolbestuur van De Klimboom zal door collega-besturen van alle kanten worden ondersteund. De winst van dit IHP is dat schoolbesturen niet meer tegenover elkaar staan, maar met elkaar dezelfde taak willen uitvoeren. De heer Doevendans vroeg zich bezorgd af of de nieuwe school voor De Bron wel groot genoeg zal zijn om rekening te kunnen houden met de huidige ontwikkelingen. Het is nog vrij vroeg om daarover iets te zeggen, omdat de nieuwbouw voor die school pas over een jaar of zeven aan de beurt zal zijn. Dit biedt de ruimte om te handelen naar de situatie welke er op dat moment zal bestaan. Er kan nog een aantal dingen gebeuren. Zo heeft men net gezien dat in de cluster Druivengaarde ruimte is vrijgekomen, zodat de druk aldaar afneemt, en dat zal iets kunnen betekenen voor de school in de wijk Krommeweg. Dit geldt ook voor het feit dat er ook aan de Admiraal de Ruyterlaan nieuwe scholen worden gebouwd. Indien over zeven jaar blijkt dat de nieuwe school groter gaat worden dan was geprognosticeerd, kan er nog tot een bijstelling worden overgegaan; op dit moment is het daarvoor te vroeg. Ook de heer Van der Wulp heeft dingen herhaald welke spreker al verscheidene malen heeft ontkracht.

Er is sprake van een politieke tendens als de heer Van der Wulp woorden gebruikt als 'vrezen voor een financieel debacle'. Daarvoor behoeft niet te worden gevreesd; zoiets heeft zich ook niet voorgedaan bij de eerdere bouw van scholen. Als men zegt: 'Ik kan iets laten doen voor € 10' zonder dat men een op de werkelijkheid gebaseerde prijsopgave heeft ontvangen en men vervolgens een prijsopgave van € 12 krijgt, is er geen sprake van een financieel debacle, maar kan men hooguit zeggen dat er eerder te vroeg een bedrag is gefixeerd en er onvoldoende rekening is gehouden met de marktomstandigheden. Van een financieel debacle, in welke vorm dan ook, is eerder absoluut geen sprake geweest. Verder heeft spreker al in de commissie de stelling ontkracht dat het door de schoolbesturen op zich nemen van het bouwheerschap de kans op het ontstaan van een financieel debacle met zich brengt. Als dat het geval zou zijn, zou het in geheel Nederland met de bouw van scholen mis moeten gaan, want het gaat om iets wat gewoon in de wet is geregeld.

Vergadering van 1 maart 2021.

17

De opmerking waarmee de heer Van der Wulp een link legde met het scholengeld voor de Noordkade kan tot misverstanden leiden. In de commissievergadering heeft spreker uitgelegd dat er zowel voor de bouw van de scholen als voor de realisering van het plan Noordkade een beroep op de algemene reserves wordt gedaan, zijnde de algemene reserve projecten en de bredere pot algemene reserve. Òf de dekking van het plan Noordkade komt uit de ene reserve en het budget voor de scholenbouw uit de andere reserve, òf het gaat andersom. Dit is puur een kwestie van techniek en betekent absoluut niet het investeren van scholengeld in het plan Noordkade. De zin die de heer Van der Wulp uitsprak voordat hij de motie ging bespreken, namelijk dat, als de gemeente in de kosten zal moeten gaan bijdragen, dit zal betekenen dat de belastingbetalers door gemist beleid zullen gaan moeten meebetalen, zou eigenlijk uit de geluidsopname moeten worden verwijderd. Er zit namelijk zó veel suggestiefs in dat spreker niet eens begrijpt wat er precies mee is bedoeld. Hij hoopt dan ook dat de heer Van der Wulp er in tweede termijn mee kan instemmen dat die zin wordt gewist. Mevrouw Oelfke vroeg terecht aandacht voor het al dan niet gelijktijdig bouwen van drie scholen.

De schoolbesturen zeggen nù dat zij het bouwtraject gelijktijdig willen starten, maar ze weten dat zij in dat geval niet zullen beschikken over ruimten waarin de huidige scholen tijdens de bouw kunnen worden opgevangen. In het gesprek hierover met de schoolbesturen heeft spreker gezegd geen onderwijsgeld te willen stoppen in de huur van portocabins of andere tijdelijke huisvesting. Laat men gezamenlijk het traject ingaan, wetend dat de praktijk leert dat er altijd wel een zeker tempoverschil in de bouw gaat ontstaan, en wie weet wordt het probleem van het moeten zoeken naar tijdelijke huisvesting daardoor vanzelf opgelost, zodat er nu niet allerlei lastige constructies behoeven te worden bedacht. Het college zal de raad informeren over wat een en ander in de praktijk gaat betekenen. Op wat mevrouw Oelfke over het onderwerp 'capaciteit voor het bewegingsonderwijs' heeft aangevoerd, heeft spreker al in de commissievergadering geantwoord. Haar opmerking over de zuurtegraad van dat antwoord laat hij voor haar rekening. De heer Struik stelde een vraag over hetzelfde onderwerp. Na de vaststelling van het IHP is er een wettelijk kader of een wettelijke richtlijn gekomen met als inhoud dat kinderen meer gymnastiekonderwijs moet worden aangeboden. Dit brengt sowieso een hogere druk op de nu bestaande gymnastiekzalen met zich.

In de verordening is vastgelegd dat, als een school zich binnen een afstand van een kilometer van een sporthal bevindt, er in die sporthal zal worden gegymd. Dat is efficiënt, want in zo'n topgymzaal ontbreekt het aan niets, terwijl de gymlessen vaak worden gegeven door gediplomeerde gymdocenten van Hi5, die voorafgaande aan de gymlessen alles één keer kunnen neerleggen en dan de gehele dag hetzelfde programma kunnen afdraaien. Voorts is het voor de exploitatie van Cascade van wezenlijk belang dat de gymzalen hèt trefpunt voor de gymlessen blijven. Wat andere woordvoerders hebben gezegd, lag vaak in de lijn van wat eerdere sprekers hadden aangevoerd, of was gericht aan de heer Van der Laan als indiener van de motie. In de commissie heeft de heer Van der Laan aangekondigd namens de fractie van SGP/ChristenUnie met een motie te zullen komen waarin zou worden gezegd dat het groen rondom de huidige schoollocaties zou moeten worden behouden. Spreker heeft toen gewezen op de daarmee samenhangende risico's. Dat de motie nogal breed is, is zo'n risico. Enkele fracties hebben al gezegd dat er reeds een kader bestaat dat inhoudt dat groen zo veel mogelijk wordt bewaard, en dat geldt zeker ook voor bomen. De motie veegt monumentale bomen en groenstroken echter op één hoop, maar naar de mening van het college bestaat daartussen nogal een verschil.

Spreker veronderstelt dat de gehele raad de monumentale kastanjebomen langs de Weteringsingel behouden wil zien – hij behoeft dus niet met een aanvrage van een kapvergunning daarvoor bij de raad aan te komen –, maar als er hier en daar een keer een rij struiken moet verdwijnen, zal dat heel anders kunnen zijn. Zoals de motie nu is geformuleerd, bevat zij een soort snoeiverbod, een verbod op het kappen van alles wat groen is, en dat is wel héél ruim geïnterpreteerd. Dit is wel ondervangen door gebruik van de term 'zo veel mogelijk', en dat is al iets, maar het is ook een kader dat financiële consequenties kan hebben. Het zal steeds aan de ráád zijn om wel of niet tot het verwijderen van groen te besluiten. Met betrekking tot het Centrumplan heeft de raad eerder besloten dat 45 % van het grondoppervlak groen zou moeten worden, en als het zou kunnen zelfs nog iets meer. Spreker heeft daarvan toen gezegd dat de keuze van groen boven euro's iets zou

Vergadering van 1 maart 2021.

18

gaan betekenen voor de opbrengst van de te bebouwen grond. Dat is nu inderdaad het geval; binnenkort zal de raad hierover worden ingelicht. Wil de fractie van SGP/ChristenUnie haar motie handhaven, dan wil hij haar op het hart drukken dat zij zich moet realiseren dat dit opnieuw kan betekenen dat de beoogde opbrengst van de betrokken kavels niet zal worden behaald. Vindt zij dat geen probleem, dan ziet hij dit graag in de motie verwoord worden. Enkele andere fracties hebben eveneens om een zekere financiële duiding in de motie verzocht. Het verhaal is nu half af: men wil het groen behouden, iets waar het college sympathiek tegenover staat, maar dan moet er wel ook boter bij de vis worden gegeven, betekenend dat men het college er niet aan zal houden dat de beoogde opbrengst zal worden verkregen. Spreker zegt hiermee niet dat die opbrengst niet haalbaar zal zijn, want het nu aanwezige groen bevindt zich meestal op de randen van de percelen, zodat het te doen zou moeten zijn grote delen daarvan te behouden, maar als dit al op voorhand zó stevig wordt vastgelegd als de motie nu doet, moet er in het financiële kader wel enige rek komen. Hij daagt de indiener ertoe uit hiervoor in de tweede termijn zorg te dragen. Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp verzoekt om een korte schorsing van de vergadering voor telefonisch te voeren fractieoverleg. De voorzitter schorst de vergadering.

Schorsing van 21.36 tot 21.46 uur. De voorzitter heropent de vergadering en stelt de tweede termijn aan de orde, dit nadat hij van degene die om de schorsing had verzocht heeft vernomen dat zij ermee akkoord kan gaan dat thans eerst de indiener van de motie het woord zal voeren. De heer Van der Laan denkt dat zijn bijdrage in tweede termijn de bijdragen van andere fracties wellicht in een ander licht kan plaatsen. Hij heeft bij elke fractie brede steun gevoeld voor de wenselijkheid om het groen nabij en op de schoollocaties zo veel mogelijk te behouden. Dat hierbij het woord 'verkiezingsstrijd' is gevallen, is wel wat jammer, want elk voorstel dient op de eigen merites te worden beoordeeld. Van de fractie van SGP/ChristenUnie mag het behoud van groen wat kosten, maar zij proeft dat dit onderwerp nu politiek gezien wat gevoelig is. Als de wethouder kan toezeggen dat hij het kader van het behoud van groen zo veel mogelijk zal hanteren, zal de fractie de motie intrekken. De voorzitter lijkt het goed dat nu eerst wethouder Flach hierop namens het college zal reageren. Wethouder Flach hoorde de heer Van der Laan zeggen dat diens fractie de motie kan intrekken als er namens het college wordt toegezegd dat er met het in de motie beschreven kader zal worden gewerkt. Omdat dit erop zou lijken dat het college een ingetrokken motie zou overnemen, heeft spreker een wedervraag.

Hij heeft in eerste termijn gezegd – de heer Van der Laan zei daarover wel iets, maar spreker hoort er ook graag breder vanuit de raad een reactie op – dat voor het college het behoud van monumentaal groen het uitgangspunt is. Bomen die tientallen jaren op hun plek hebben gestaan, zijn beeldbepalend voor de laanstructuur van de gemeente. Zo is het al tientallen jaren elke herfst een hoogtepunt als de kastanjebomen langs de Weteringsingel de kastanjes laten vallen. Hetzelfde geldt voor de bomen langs de Admiraal de Ruyterlaan. Dat het college er alles aan zal doen om die bomen te handhaven, kan spreker dus heel gemakkelijk toezeggen. Er loopt momenteel al een soort onderzoek naar die bomen, waarbij overigens ook naar hun leeftijd wordt gekeken. Hebben zij een resterende levensduur van tien jaar, dan moet men zich afvragen of men daarop nog plannen moet afstemmen, maar kunnen zij er nog dertig jaar staan, dan is het weer anders. Er komt bij dat wat bovengronds aanwezig is, que omvang ook onder de grond is aan te treffen. Het wortelpakket van elke

Vergadering van 1 maart 2021.

19

boom heeft dus een flink oppervlakte en dat betekent dat er op een bepaalde afstand vanaf de grens van een perceel niet gebouwd zal kunnen worden. Er is bij eerdere aannames van opbrengsten uitgegaan van het vrij hoge bebouwingspercentage van 70. Wordt het uitgangspunt gehanteerd dat bomen moeten blijven staan – dat zou ook het college best willen –, ook als dit tot een lagere opbrengst zal moeten leiden, dan zou spreker nu wel van de raad willen horen: 'Indien het behoud van groen een iets lagere opbrengst moet betekenen, kunt u daarover met ons komen praten.' Hij wil dan niet de flauwe reactie krijgen dat er sprake is van een financieel debacle, want dat zou te gemakkelijk zijn. Zijn vraag is nu dus of men het college met het kader 'behoud het groen' ook een financiéél kader wil meegeven. De heer Van der Laan brengt naar voren dat de fractie van SGP/ChristenUnie het college niet verzoekt de motie integraal over te nemen, maar vraagt of het college het eens is met de intentie die er achter zit, een intentie die de wethouder zojuist al op een goede manier heeft samengevat. Als het bebouwingspercentage en daarmee wellicht ook de geraamde opbrengst iets lager zullen moeten worden en de wethouder dit aan de raad rapporteert, zal de fractie dat bericht goed ontvangen.

Wethouder Flach begrijpt wat de heer Van der Laan zegt, maar het is ook van belang te weten hoe de rest van de raad er tegen aankijkt. Zijn verzoek is dan ook of ook de andere fracties op dit punt willen reageren. Daarna mag de heer Van der Laan zelf concluderen of de motie moet worden ingetrokken dan wel gehandhaafd. De voorzitter voegt hieraan toe dat, als de motie wordt ingetrokken, ook de mede-indieners ervan daartoe bereid zullen moeten zijn. Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp merkt op dat de fractie van het CDA de motie, als deze wordt gehandhaafd, niet zal steunen, aangezien zij deze overbodig en financieel ook riskant vindt. Dit is al in de eerste termijn betoogd en door de bijdragen van de eerste indiener en de portefeuillehouder is zij niet op andere gedachten gebracht. Wordt de motie straks eventueel ingetrokken, dan wil de fractie nog benadrukken dat zij de ruimte wil behouden voor een heel zorgvuldige afweging van àlle belangen en wel per schoollocatie. Als overheid moet men betrouwbaar willen zijn en dus bij omwonenden van de schoollocaties geen verwachtingen willen wekken welke niet zullen kunnen worden waargemaakt. In het algemeen is de fractie er voor om het groen in het dorp in kwalitatieve en kwantitatieve zin niet te laten afnemen, maar juist te laten toenemen, maar daarbij moet wel het belang van àlle inwoners voor ogen worden gehouden.

De heer Doevendans is van mening dat de motie niet zou behoeven te worden ingetrokken, want het is een prima motie. Grappig is wel dat te zien is dat de verkiezingen er aankomen. Vroeger is hij lid geweest van een partij die aan landelijke verkiezingen deelnam en zo weet hij dat er toen met betrekking tot onderwerpen als dit een bepaalde strategie werd gevolgd. Men kan er namelijk voor kiezen als mede-indiener van zo'n motie te fungeren, en als alle fracties dit in dit geval hadden gedaan, had er niet kunnen zijn gezegd dat deze motie alleen een motie voor de Bühne is en dat de fractie van SGP/ChristenUnie hiermee alleen is gekomen met het oog op de aanstaande verkiezingen, maar dit terzijde. Als de motie wordt ingetrokken gaat de fractie van Realistisch Ambacht ervan uit dat er, zoals iedereen wil, zo veel mogelijk met 'groen en blauw' rekening zal worden gehouden. Wethouder Flach rakelde wat oud zeer op door te zeggen dat wat spreker in de commissie over de nieuwbouw van de Willem de Zwijgerschool had gezegd en hier had herhaald niet klopte. Het klopte wèl, want ten eerste heeft het langer geduurd voordat die school werd gebouwd en ten tweede heeft die bouw méér gekost dan het budget van € 10 miljoen.

Tijdens de schorsing van de vergadering heeft spreker na wat zoekwerk nog een persbericht uit februari 2015 aangetroffen dat luidde: "De coalitie van SGP/ChristenUnie, CDA en PvdA heeft ervoor gekozen om een nieuw schoolgebouw neer te zetten

Vergadering van 1 maart 2021.

20

op de plek waar momenteel het Jeugdspeelpark gehuisvest is. Daarbij moet het Jeugdspeelpark verhuizen naar de buitenrand van Hendrik-Ido-Ambacht en alle activiteiten die met deze plannen te maken hebben, moeten binnen een budget van € 10 miljoen uitgevoerd worden." Dat was op dat moment dus het kader. De wethouder zei reeds te hebben toegegeven dat het college in dezen de fout had gemaakt dat het van tevoren een budget had afgesproken. Het gaat spreker er niet om dat hij nu achteraf nog een keer gelijk krijgt dat het een slecht plan was, maar het gaat om de vaststelling dat het genoemde budget indertijd het kader was. Toen het betrokken schoolbestuur na het aanvaarden van het bouwheerschap zei dat het budget niet toereikend zou zijn, had het al dirèct de opdracht aan de gemeente moeten teruggeven. Dat is niet gebeurd; het heeft nog lang geduurd voordat daartoe werd overgegaan en daardoor heeft de gemeente uiteindelijk veel meer geld uitgegeven dan nodig was geweest. Mevrouw Gommans-Dane: "Wilt u ons nu een stukje geschiedenis vertellen, of bent u nu bezig met campagne voeren? Ik vind dit wat onzinnig. Wat is eigenlijk de bedoeling van uw betoog?" De heer Doevendans: "Ik was al klaar met de geschiedenis. Natuurlijk ben ik niet bezig met een verkiezingscampagne, want ik behoef op 17 maart niet hoog in de peilingen te eindigen.

Dat mag ùw partij voor elkaar zien te krijgen." Mevrouw Gommans-Dane: "Is dit een beetje oefenen?" De heer Doevendans: "Nee, dat heb ik niet nodig, dank u wel." Al met al stelt spreker vast dat er nu, als het college indertijd naar hem had geluisterd en € 2 miljoen méér had uitgegeven, naast het Jeugdspeelpark een heel mooie school had gestaan en wel voor dezelfde kosten. Hiermee laat hij het verleden verder rusten; hij wilde dit alleen even plaatsen in de context van de afspraak die in 2015 was gemaakt. De heer Van der Lei had gezegd in de tweede termijn te zullen ingaan op de motie van de fractie van SGP/ChristenUnie. De bedoeling van de motie is dat het groen zal worden behouden, iets wat iedereen in de raad en dus ook de fractie van Gemeentebelangen aanspreekt. Het IHP is op 3 februari 2020 vastgesteld en daarmee werd tot de bouw van vijf scholen besloten. Er is toen het een en ander gezegd over de te bereiken grondopbrengst van € 4,2 miljoen. Die grondopbrengst is natuurlijk heel belangrijk voor de kosten van de scholenbouw. Over de invulling van de witte vlekken in de gemeente was toen nog geen afspraak gemaakt; dit is nu ook niet aan de orde. Alles overwegende meent de fractie van Gemeentebelangen dat de motie prematuur en overbodig is, want er staat al in het coalitieprogramma dat het groen in de gemeente moet worden behouden.

Verder zijn op dit moment de mogelijke financiële consequenties van de motie nog niet te overzien. De fractie volgt in dezen de portefeuillehouder, die een bevredigend antwoord heeft gegeven. Met het raadsvoorstel en de beschikbaarstelling van de voorbereidingskredieten kan sprekers fractie instemmen. De heer Van der Wulp acht het wel duidelijk wat er met de motie gaat gebeuren; het zal overeenkomen met de inbreng van de fractie van de PvdA in de eerste termijn. De wethouder heeft geprobeerd het afwijzen van de motie wat te verzachten door erop te wijzen dat vooral monumentale bomen zullen worden behouden. Het is wel leuk dat hij dit zei, maar dit staat al buiten kijf, want monumentale bomen worden altijd al beschermd. De € 4,2 miljoen die er aan grondopbrengsten moet worden behaald, dient mede om het voor de bouw van de scholen benodigde basisbedrag bijeen te krijgen. De wethouder haalde aan wat er eerder aangaande de bouw van andere scholen was gebeurd, namelijk dat er toen niet was uitgekomen op het voorziene budget van € 10 miljoen; het ging er zelfs ver overheen. Thans gaat het om € 18 miljoen en als daarvan een bedrag ten behoeve van het behoud van groen moet worden afgehaald, redt men het sowieso niet. De fractie verwacht dan ook niet dat dit zal gebeuren.

Vergadering van 1 maart 2021.

21

Volgens de wethouder heeft spreker politieke uitspraken gedaan. Als hij zou willen klaverjassen, zou hij naar een klaverjasclub gaan, en had hij in de politiek willen gaan, dan zat hij nu misschien wel in de gemeenteraad! Dit laatste heeft hij de laatste jaren inderdaad gedaan en dus doet hij aan politiek. De mensen in Ambacht willen ook best af en toe horen dat er hier aan politiek wordt gedaan. De wethouder richtte voorts een rare oproep tot de griffier, namelijk om een uitspraak die spreker in een openbare vergadering van de gemeenteraad heeft gedaan en waarmee hij niemand heeft beledigd of in een kwaad daglicht geplaatst, uit de geluidsopname te schrappen. Hij is vanavond al eens geschrokken, maar van dit verzoek van de wethouder schrok hij nog veel méér. Hij vindt dat ook de voorzitter hierop straks nog even zou moeten reageren. De bedoelde uitsprak ging over het gemist zijn van beleid. Als het met het door een schoolbestuur op zich nemen van het bouwheerschap verkeerd loopt, is er geen beleid voorhanden. Wel is het bekend wie dan de meerdere kosten gaan betalen, namelijk de gemeente èn de belastingbetaler. De gemeente is namelijk wettelijk verplicht om scholen te bouwen, terwijl ook wettelijk is bepaald dat schoolbesturen desgewenst het bouwheerschap op zich mogen nemen.

Er is de schoolbesturen waarschijnlijk in goed vertrouwen voorgehouden dat dit een goede zaak zou zijn, maar ook is er een voorbeeld te noemen van een geval waarin dit niet goed is uitgepakt en het betrokken schoolbestuur het bouwheerschap aan de gemeente moest teruggeven, waarna de gemeente op de bouwkosten heel wat heeft moeten bijleggen. Het is dus helemaal niet gek om nu te vragen wat de gemeente zal doen als het met het door schoolbesturen op zich nemen van het bouwheerschap fout blijkt te gaan. Mevrouw Oelfke-ten Seldam is van mening dat de inbreng van de VVD-fractie in eerste termijn duidelijk was, evenals haar oordeel over de motie van SGP/ChristenUnie dat was. Wat zij raar vond, was de suggestie van de heer Van der Laan aan de wethouder dat diens fractie, als het college het in de motie genoemde kader zal gaan toepassen, zal overwegen de motie in te trekken. Op die manier zou ook spreeksters fractie wel graag moties willen kunnen indienen en weer intrekken, omdat dat toch bereikt zou worden wat er was beoogd. Zij meent dat er een zorgvuldige afweging zal moeten plaatsvinden aangaande de invulling van fractie nieuwe witte vlekken welke er straks zullen ontstaan. Over de vraag of daar ook weer groen kan komen, maakt spreekster zich geen zorgen, want het programma van de coalitie waartoe de SGP/ChristenUnie behoort zegt al dat daarnaar moet worden gestreefd.

Er is ook al beleid dat zegt dat te kappen bomen door herplant moeten worden vervangen. De wethouder vermeldde voorts dat er momenteel een onderzoek wordt ingesteld naar de nog te verwachten levensduur van monumentale bomen. De financiële consequenties van wat de motie vraagt, zijn nog steeds onduidelijk, dit terwijl de fractie van SGP/ChristenUnie bij moties van andere partijen altijd de vraag stelt waarvan men het realiseren van een in zo'n motie verwoorde wens wil gaan betalen. Het is jammer dat die vraag met betrekking tot de eigen motie niet is gesteld. Volgens spreeksters fractie kan de heer Van der Laan diens motie dan ook beter intrekken, want iedereen is het er al mee eens dat dit groene dorp een groen dorp moet blijven, maar de financiële consequenties daarvan moeten wel bekend zijn. De heer Scheurwater vindt dat de toezegging die van de wethouder is gevraagd in de lijn ligt van de stelling die de indieners van de motie hebben ingenomen. In de eerste termijn heeft spreker al betoogd dat de bomen bij de betrokken schoollocaties voor 95 % buiten de hekwerken van die scholen staan en dus geen belemmering vormen voor de realisering van de toekomstige functie van de locaties of voor het behalen van de beoogde opbrengst. Dat is belangrijk.

Spreker prijst de heer Van der Laan voor het feit dat deze de moeite heeft genomen om dit onderwerp voor het voetlicht te brengen, want de monumentale bomen zijn voor het groen in het dorp heel belangrijk, maar de motie als zodanig kan ook wat spreker betreft wel worden ingetrokken. De heer Struik geeft te kennen dat, gelet op het feit dat al in het coalitieprogramma 2018 – 2022 staat dat Ambacht een groen dorp moet blijven en op de omstandigheid dat het wittevlekkenplan de raad nog moet passeren, ook wat de fractie van AUB betreft de motie van SGP/ChristenUnie mag worden ingetrokken. Met het raadsvoorstel kan de fractie instemmen.

Vergadering van 1 maart 2021.

22

Mevrouw Gommans-Dane deelt mede dat er in het standpunt dat de fractie van D66 in eerste termijn heeft verwoord geen wijziging is gekomen. Zij blijft dus tegen de motie van SGP/ChristenUnie, of die nu wel of niet wordt gehandhaafd. Met het raadsvoorstel zelf kan zij akkoord gaan. Wethouder Flach zal in de tweede termijn nog op twee sprekers reageren, ten eerste de heer Doevendans. Gehoord hebbend wat deze namens de fractie van Realistisch Ambacht naar voren had gebracht, kon hij als portefeuillehouder òf antwoorden in de zin van: 'Laat maar, ik wil er geen wellesnietes-spelletje van maken', òf bedenken dat dit een openbare raadsvergadering is, die ook wordt opgenomen en dus terug te luisteren zal zijn, en dat hij daarin dingen die hij anders ziet ook moet kunnen aanvoeren om daarmee bepaalde uitspraken te weerleggen. De heer Doevendans ging terug naar 2015, toen hij nog lid was van de VVD-fractie. Destijds bracht hij namens die fractie naar voren dat voor haar de bouw van één grote nieuwe school – het was toen nog het plan dat er drie scholen in één gebouw zouden komen – € 2 miljoen extra zou mogen kosten, maar dat die school dan niet op de plek van het Jeugdspeelpark, maar in De Volgerlanden zou moeten verrijzen.

De raad heeft toen echter, in februari 2015, toch voor de bouw op de plek van het Jeugdspeelpark gekozen, met als kader een budget van € 10 miljoen, een bedrag dat in de communicatie over en weer al een aantal jaren was gehanteerd. Vervolgens is er al vrij snel na dat besluit het beeld ontstaan dat zo'n scholencluster van drie scholen in één gebouw toch niet zo'n goed idee was. Daarom is er toen besloten over te gaan tot de bouw van drie losse scholen, maar het was daardoor al sowieso niet meer mogelijk binnen het bedrag van € 10 miljoen te blijven, daar er niet zou kunnen worden geprofiteerd van gezamenlijk te gebruiken voorzieningen. Verder werden schoolbesturen door hun raden van toezicht teruggefloten met de vaststelling dat zij het risico bij de bouw van een school niet eens zouden kùnnen lopen; voorkomen moest worden dat er straks een half afgebouwde school zou staan en de schoolvereniging failliet zou gaan. Men heeft zich daarom weer tot de gemeente gewend, en dat heeft pijn gedaan; dit moet de heer Doevendans worden toegegeven en had spreker ook niet ontkend. Het steekspel met de € 10 miljoen en het wel of niet zelf bouwen heeft pijn veroorzaakt.

De hieruit getrokken les was dat er niet meer op die manier te werk zou worden gegaan; er zou niet weer op voorhand een bedrag worden gefixeerd, daar dit later nodeloos tot problemen zou leiden, dit terwijl iedereen het er eigenlijk over eens was wat voor soort school er zou moeten worden gebouwd. Natuurlijk zouden schoolbesturen een onsje meer willen en de gemeente een onsje minder, maar om die bandbreedte ging het ongeveer; de verschillen waren echt niet groot. Er is daarom gezegd: de gemeente wil een school die te vergelijken is met de twee scholen die al zijn gebouwd en voor het bedrag dat daarvoor is uitgetrokken. Het college meende dat dit heel goed te doen moest zijn voor een bouwprijs vergelijkbaar met die van de twee laatstgebouwde scholen. Spreker vindt dit nog steeds alleszins redelijk. Dat dit, zoals de heer Doevendans zei, vervolgens tot budgetoverschrijding zou hebben geleid, is in strikte zin niet waar. Door de lange doorlooptijd en de diverse veranderingen die in de plannen zijn aangebracht, is het inderdaad niet meer mogelijk gebleken de scholen voor de eerder afgesproken € 10 miljoen te bouwen, maar de gemeente heeft pas in 2019 voor het eerst een echte offerte van een bouwer ontvangen. Het later door de raad toegekende bedrag kwam met het in die offerte genoemde bedrag overeen.

Uiteindelijk is de school binnen de randvoorwaarden van dat budget en de afgesproken overschrijdingsnormen gebouwd. Met andere woorden: er is in rechtmatigheidszin en in technische zin geen sprake geweest van een budgetoverschrijding. Dat het wel meer is geworden dan het bedrag van € 10 miljoen had met vele factoren te maken. Zo werd de verplaatsing van het Jeugdspeelpark duurder, werd er van de bouw van één school naar de bouw van drie scholen gegaan en werd er plotseling drie jaar later met de bouw begonnen in een tijd waarin de bouwprijzen zich op een piek bevonden. Nogmaals, de les die uit dit alles is getrokken, is dat er geen bedrag meer zal worden gefixeerd, maar van een budgetoverschrijding is dus geen sprake geweest. De heer Doevendans mag de betrokken plannen 'slechte plannen' noemen, maar zij zijn indertijd door de meerderheid van de raad als goede plannen beschouwd. Hij zei nog dat hij de gemeente al in

Vergadering van 1 maart 2021.

23

2015 € 2 miljoen extra te besteden had willen geven. Wel, met die € 2 miljoen extra hééft men nu drie prachtige scholen, zodat spreker kan zeggen: eind goed, al goed en iedereen blij. Evenals de heer Van der Wulp doet spreker er zijn best voor om de politiek in Ambacht ook politiek te laten zijn. Via het scherm is dat wel wat minder leuk dan in de raadszaal. Spreker is blij met de toelichting die de heer Van der Wulp op een in diens eerste termijn bijna terloops uitgesproken zin heeft gegeven, namelijk 'dat de fractie van de PvdA niet wilde dat er belastinggeld zou verdwijnen vanwege het gemist hebben van beleid.' Zou die zin zonder enige context op de geluidsopname zijn blijven staan, dan zou dat de suggestie hebben kunnen wekken dat de heer Van der Wulp inderdaad vindt dat het college beleid gemist heeft en dat er daardoor belastinggeld is weggelekt. Dit is niet het geval en met de in de tweede termijn gegeven toelichting is dit ook rechtgezet, zodat spreker geen aanleiding ziet om zijn in eerste termijn gedane vriendelijke verzoek gestand te doen; dat trekt hij dus bij dezen in. De voorzitter stelt vast dat dit punt hiermee uit de wereld is, zodat hij niet behoeft te voldoen aan het verzoek van de heer Van der Wulp om hierover als voorzitter iets te zeggen. De heer Van der Wulp stemt hiermee in.

De voorzitter verzoekt de heer Van der Laan te laten weten wat er na het antwoord van de wethouder en de reacties vanuit de raad met de motie dient te gebeuren. De heer Van der Laan weet dat elke partij wil dat Ambacht een groene gemeente zal blijven. De winst van deze avond is dat dit weer duidelijk op de agenda staat. Gelet op de intentie van het college om aan 'groen en blauw' veel belang te blijven hechten, trekt de fractie de motie bij dezen in. Hierbij gaat zij ervan uit dat het college, als er in het groen op de betrokken kavels fors zal moeten worden gesneden, hiermee bij de raad zal terugkomen. Ingetrokken zijnde maakt de motie niet meer mede onderwerp van besluitvorming uit. Zonder hoofdelijke stemming wordt hierop conform het voorstel besloten. 8.3 Wijzigingsbesluit Verordening Beschermd Wonen en Opvang. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel besloten. 9. Ruimtelijke Zaken –De Volgerlanden. 9.1 De Noordkade/Waterbusplein: vaststellen inrichtingsplan en grondexploitatie. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel besloten. 9.2 Uitvoeringsprogramma 2021 Groeiagenda. De voorzitter vermeldt dat er conform een door wethouder Lafleur in de commissievergadering gedane toezegging inzake het opgaveblad Mobiliteit is gekomen met een overzicht van projecten waarbij de gemeente is betrokken.

De heer Neijman merkt op dat de fractie van D66 met belangstelling de informatieavond van 2 februari jl. heeft bijgewoond, of beter gezegd, meebeleefd. Het was een inspirerende avond. Zij volgt de uitvoering van de groeiagenda natuurlijk al een aantal jaren en is op zich tevreden met de huidige stand van zaken, dus met de voortgang die in het uitvoeringsprogramma is gemaakt, maar het kan altijd een tandje méér.

Vergadering van 1 maart 2021.

24

De programma's Bouwen en Wonen, Werken en Economie, Bereikbaarheid en Mobiliteit en Energietransitie zijn stuk voor stuk onderwerpen waarvan D66 nationaal en lokaal werk wil maken. De uitgangspunten van deze ambitieuze doelstellingen onderschrijft de fractie ten volle. Een paar zaken moeten extra geaccentueerd worden. 1. Voor jongeren moet het wonen in Ambacht betaalbaar blijven. D66 maakt zich hierover zorgen. 2. De afvalscheiding is niet alleen in Ambacht, maar in alle Drechtsteden een probleem. Dat kan dus beter. Kan de portefeuillehouder zich hard maken voor het bundelen van de inspanningen van de gezamenlijke Drechtsteden en voor het daartoe opstellen van een regionaal actieprogramma? Wat vindt hij van deze suggestie? De fractie van D66 hoopt dat de betrokkenheid van de gemeenten in Drechtstedenverband bij de uitvoering van de groeiagenda in de komende jaren kan worden gecontinueerd. Dat is namelijk een essentiële voorwaarde voor het kunnen behalen van de doelstellingen. Tot slot neemt spreker een voorschot op de behandeling van de door de fractie van AUB in te dienen motie. De fractie van D66 onderschrijft uiteraard dat het wenselijk is dat de energietransitie voor iedereen kostenneutraal dan wel tegen lágere kosten kan worden gerealiseerd.

Aan de andere kant vindt zij dat de werkelijkheid gebiedt te zeggen dat er in de toekomst een bijdrage van de inwoners kàn worden gevraagd, maar dat zal tegen die tijd onderwerp van een te maken politieke afweging zijn. Met moet ook niet de inflatie vergeten, want die gaat gewoon door. De kosten van de energietransitie zullen door de inflatie dus sowieso toenemen. De conclusie van de fractie is vooralsnog dan ook dat zij de motie van AUB niet zal steunen. De fractie gaat akkoord met het uitvoeringsprogramma 2021 Groeiagenda Drechtsteden 2030 alsmede met de daarbij horende cyclus. De heer Ouwerkerk noemt de opgaven van de groeiagenda welke de Drechtsteden zich gezamenlijk hebben gesteld – een product van hun samenwerking sinds 2002 – pittige opgaven. De ambities zijn hoog. Er is in de afgelopen drie jaar hard gewerkt om de plannen uit te werken; vóór 2030 moet het van realisering daarvan komen. De VVD is een groot voorstandster van de plannen met betrekking tot Bouwen en Wonen, Werk en Economie en Bereikbaarheid en Mobiliteit. Zij heeft geen behoefte aan een meer op Ambacht gericht raadsvoorstel. De doelen van de regio inzake mobiliteit, economie, wonen en energie zijn immers ook Ambachtse doelen. In de commissie wees de portefeuillehouder hierop al. Voor twee onderwerpen vraagt de VVD om extra aandacht, ten eerste op het gebied van bereikbaarheid en mobiliteit.

Hendrik-Ido-Ambacht en Alblasserdam zijn de enige gemeenten in de Drechtsteden die geen treinstation hebben. Dit vergroot de noodzaak goed na te denken over de wijze waarop deze gemeente zal kunnen aansluiten op snel openbaar vervoer. Daarvoor zal het realiseren van een goede verbinding met het station in Zwijndrecht noodzakelijk zijn, evenals met overige OV-hubs, zoals die bij de brug over de Noord. De VVD geeft daarbij opnieuw in overweging het toepassen van het systeem van ringleidingen in het openbaar vervoer als serieuze mogelijkheid aan de provincie voor te leggen. Op de in de commissie gestelde vraag van de fractie welke maatregelen het college gaat treffen om aan de kernopgave qua bereikbaarheid en mobiliteit te kunnen voldoen, kwam de portefeuillehouder met de toezegging dat hij in het kader van de behandeling van de mobiliteitsagenda op korte termijn voor een presentatie van de te nemen maatregelen zal zorgen. De fractie kijkt hiernaar natuurlijk met belangstelling uit. Het tweede onderwerp is de opgave in het kader van de energietransitie, dus de overgang van het gebruik van aardgas naar het gebruik van duurzame energie, en specifiek het duurzaam opwekken van elektriciteit. Duidelijk is dat de Nederlandse gasbel niet verder kan worden benut. De energievoorziening zal dus binnen afzienbare tijd wel móeten veranderen.

In alle sinds 2019 gehouden bijeenkomsten over de wenselijkheid te komen tot een regionale energietransitie als onderdeel van de landelijke energietransitie is het gegaan over zonne- en windenergie, geothermie en de winning van warmte uit oppervlaktewater. De regionale energietransitiestrategie biedt slechts de keuze uit twee smaken: zon-

Vergadering van 1 maart 2021.

25

ne- en windenergie. De VVD in Hendrik-Ido-Ambacht wil echter graag dat deze gemeente, deze regio en het land zich met spoed gaan inzetten voor het verrichten van een serieuze studie naar de mogelijkheden tot gebruikmaking van kernenergie. Dit lijkt thans nog niet van belang, omdat de horizon in de nu gevoerd wordende overleggen tot 2030 gaat, maar regeren zou vooruitzien moeten zijn. In toenemende mate dringt zich namelijk de vraag op of men met gebruikmaking van zonne- en windenergie e.d. wel op een qua het milieu verantwoorde wijze aan de uitermate grote vraag naar elektriciteit zal kunnen voldoen. Bovendien bestaat er toenemende weerstand tegen het benutten van schaarse gronden voor het plaatsen van windmolens en platforms van zonnecellen. Op 11 februari jl. was er opnieuw gelegenheid om digitaal te participeren in de aanstaande besluitvorming over de regionale energietransitiestrategie, besluitvorming waarmee de raad binnenkort te maken zal krijgen. Alle raadsleden waren tot deelneming aan deze regelmatige participatiemogelijkheden uitgenodigd. Naar de mening van sprekers fractie verloopt dat proces zorgvuldig. Naar meningen en zorgen – denk vooral aan zorgen over de betaalbaarheid van de maatregelen – wordt serieus geluisterd en vervolgens wordt gemotiveerd aangegeven tot welke besluitvorming dat leidt.

Er zal verder van het gas af worden gegaan, omdat dit uiteindelijk wel zal móeten. De groeiagenda is een prima draaiboek, waarmee Hendrik-Ido-Ambacht vooruit zal kunnen. Laat men dus zo snel mogelijk aan de uitvoering daarvan beginnen. De heer Van der Wulp constateert dat de Drechtstedenregio in de komende jaren een aantal opgaven heeft te vervullen, opgaven op de gebieden van Bouwen en Wonen, Werken en Economie, Bereikbaarheid en Mobiliteit en Energietransitie. Men moet in de regio als Drechtsteden gezamenlijk optrekken en dit net in een tijd waarin gemeenten een terugtrekkende beweging naar zichzelf maken. Dat is niet erg mits zij thuis maar gaan doen wat er regionaal is afgesproken, maar daarin blinken zij nog niet uit. Het in de regio samenwerken betekent niet de bakens verzetten, maar werken vanuit de in de gemeenten bestaande situaties. Het uitvoeringsprogramma kent een wat verdedigend karakter. Op het gebied van Bouwen en Wonen werkt het vaak conflicterend, want enerzijds is er de wens van de regio om alleen dure woningen te bouwen en anderzijds is er het probleem van de woningnood in de sociale sector. Voorts komen in de groeiagenda de beperkte doorstroommogelijkheden in de regio nauwelijks aan bod. Groeien doen de gemeenten samen en wel door, als dat nodig is, elkaar de hand te reiken. Ook dit komt men in de groeiagenda niet veel tegen.

In de commissievergadering is al gezegd dat er feitelijk naast de regionale groeiagenda ook een plaatselijke groeiagenda zou moeten worden opgesteld. Tevens zouden de financiële gevolgen van het beleid voor de inwoners van de Drechtsteden sneller duidelijk moeten worden. Zij zouden moeten kunnen zien wat de uitvoering van de groeiagenda voor hen feitelijk betekent. Het is belangrijk dat er in de regionale samenwerkingsverbanden tot een goede afstemming wordt gekomen. Maak gebruik van de op dit gebied bestaande organen. Bijvoorbeeld op het gebied van de energietransitie is een partij als de Stichting Drechtse Stromen al aardig aan de gang; de gemeente is daarmee inmiddels een goede samenwerking gestart. Op de door de fractie van AUB aangekondigde motie zal spreker na de indiening daarvan reageren. Mevrouw Vlasblom-van der Vlies treft in de groeiagenda een groot aantal onderwerpen aan waarbij de fractie van het CDA lang zou kunnen stilstaan. Zij vindt ze stuk voor stuk belangrijk, want zoals de heer Ouwerkerk al zei, kan men daarmee ook in Hendrik-Ido-Ambacht iets aanvangen. Toch wil de fractie er nu niet uitgebreid over spreken, want dit voorstel is in feite de voortzetting van de uitvoering van eerdere besluiten. In de commissievergadering zijn haar vragen ook al voldoende beantwoord.

Het is heel goed te zien dat er in Ambacht vaart wordt gemaakt met het binnen het kader van de Regiodeal uitvoeren van diverse plannen. Op de door de fractie van AUB in te dienen motie zal de fractie in tweede termijn ingaan. De heer Scheurwater voert aan dat de groeiagenda vanaf 2019 meervoudig lokaal wordt uitgevoerd, dit conform het advies van de commissie-Deetman. De Drechtstedengemeenten trekken gezamenlijk

Vergadering van 1 maart 2021.

26

op bij de verwezenlijking van de ambities en doelen van de groeiagenda. Wat hij hierover in de commissievergadering heeft gezegd, zal hij nu niet herhalen. Met betrekking tot de energietransitie wil de fractie van EVA een aantal kanttekeningen plaatsen. De eerste kanttekening is dat de fractie er niet mee akkoord kan gaan dat àlle woningen die thans op het aardgas zijn aangesloten daarvan straks zullen worden afgesloten, want veel inwoners zullen daardoor in de problemen komen. In het verleden heeft zij al gepleit voor het gebruik van waterstof. Zoals uit de transitievisie Warmte is gebleken, wil ook de regio voor deze en andere ontwikkelingen een open oog houden. Met het uitvoeringsprogramma 2021 kan de fractie instemmen. Wel denkt zij dat de plaatsing in Kijfhoek van zonnecollectoren nog de nodige hoofdbrekens zal kosten. Voorts zullen in de regio de plannen tot verbreding van de A15 en de A16 nog onderwerp van inspraak worden. Van de fractie van EVA mag het stoppen met het gebruik van aardgas er niet toe leiden dat de inwoners met hogere energielasten te maken gaan krijgen. In de regio is al toegezegd dat hiernaar goed zal worden gekeken, wat betekent dat er eventueel in die lasten zal moeten worden gesubsidieerd. Het stoppen van het gebruik van aardgas kan wel tot 2040 duren, zo werd in de openbare regiovergadering op 2 februari jl. gezegd.

De fractie heeft besloten om hierover samen met de fractie van AUB een motie in te dienen; deze zal straks worden ingediend door de heer Struik. De heer Doevendans heeft al in de commissievergadering gezegd dat dit voorstel en met name de bijlage heel erg regionaal gericht is, waarbij hij heeft verzocht duidelijk te maken wat de Ambachtse activiteiten en kosten e.d. zijn. De wethouder heeft aan dat verzoek voldaan, waarvoor de dank van de fractie van Realistisch Ambacht. Het overzicht vormt een goede toevoeging aan dit regionale stuk. Natuurlijk is het niet alléén een regionaal stuk, want de daarin genoemde activiteiten moeten door de gemeenten in de Drechtsteden gezamenlijk worden ondernomen. Er zitten naar de mening van sprekers fractie in dit stuk goede, maar ook heel slechte zaken. Op pag. 14 van de groeiagenda staan de welbekende ontwikkellijnen: het stoppen met het gebruik van aardgas, het sterk inzetten op energiebesparing, het stoppen met het gebruik van benzine, diesel e.d., het duurzaam opwekken van elektriciteit en het realiseren van de hoogst haalbare maatschappelijke opbrengst. De fractie is niet tegen al die ontwikkellijnen, maar met twee daarvan is zij het vollédig oneens. De wethouder heeft de fractie in commissie- en raadsvergaderingen gelijk gegeven met haar stelling dat voor de inwoners de energietransitie haalbaar en betaalbaar moet zijn.

Dat vindt de wethouder ook zelf, en dat gelóóft de fractie ook, maar de wethouder zou de raad nu dan wel eindelijk eens moeten kunnen vertellen welke kosten op de gemeente en haar inwoners afkomen, want hoe kan de wethouder anders volhouden dat de energietransitie voor de inwoners haalbaar en betaalbaar zal moeten zijn? Spreker komt hierop daarom nu weer terug, hopend dat de wethouder nu met een financiële onderbouwing kan komen. Op de motie die zal worden ingediend, zal spreker in de tweede termijn ingaan. De heer Mol geeft te kennen dat de fractie van Gemeentebelangen de groeiagenda als een koersdocument ziet, gericht op het lokaal uitvoeren van wat er regionaal door de zeven Drechtstedengemeenten is bepaald. Aangaande het programma Werk en Economie gaat de fractie ervan uit dat de aanleg van het bedrijventerrein Ambachtsezoom bijdraagt aan de realisering van de groeiagenda. Zij is dan ook benieuwd hoe het momenteel met de ontwikkeling van dat gebied staat. Met betrekking tot het programma Bereikbaarheid en Mobiliteit wil de fractie de portefeuillehouder vragen of hij kan zeggen of het realiseren van een tweede viaduct over de rijksweg 16 nog op de prioriteitenlijst van Rijkswaterstaat en de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht staat.

De Sandelingenknoop is wel verbeterd, maar is niet toekomstgericht, gelet op de te verwachten toeneming van het verkeer door de ontwikkeling van het bedrijventerrein Ambachtsezoom en de voltooiing van de bouw in De Volgerlanden. De portefeuillehouder wordt ten slotte gevraagd de woningbezitters meer duidelijkheid te verschaffen over de planning en de kosten van de uitvoering van de energietransitie.

Vergadering van 1 maart 2021.

27

De heer Boudewijn deelt mede dat de fractie van SGP/ChristenUnie met dit jaarplan kan instemmen, al had dit wel concreter kunnen zijn geweest betreffende de zaken die de gemeente dit jaar wil bereiken en aangaande de vraag welke onderdelen van de groeiagenda en de Regiodeal men dit jaar wil realiseren. Zij rekent op meer concreetheid in de halfjaarlijkse monitor, die naar haar verwachting binnenkort weer zal verschijnen. Belangrijk vindt de fractie het dat onderwijs en bedrijfsleven goed betrokken zijn bij de realisatie van de groeiagenda en de Regiodeal. Er zijn al geruime tijd geen regionale bijeenkomsten van raden, bedrijven en onderwijs meer geweest en dat mist de fractie. Haar vraag is dan ook of het voornemen bestaat om dit jaar weer groeiagenda-avonden te beleggen waarbij niet alleen de raden worden betrokken, zoals op 2 februari het geval was, maar ook het bedrijfsleven en het onderwijs. Dat zou voor de regionale verbinding echt een meerwaarde opleveren. De heer Struik brengt naar voren dat het uitvoeringsprogramma 2021 van de groeiagenda Drechtsteden 2031 onder meer een woningbouwopgave kent. Geconstateerd moet worden dat er, als De Volgerlanden-oost zal zijn volgebouwd, in Hendrik-Ido-Ambacht nog maar weinig ruimte is om woningen te bouwen.

Met betrekking tot de woningbouw in De Volgerlanden-oost zijn de afspraken met diverse organisaties en projectontwikkelaars ook al langgeleden aangegaan. In andere projecten – spreker heeft het nu niet over de herstructureringsplannen van Rhiant – wordt te weinig gekeken naar mogelijkheden om te voorzien in de behoefte aan starterswoningen voor de jonge inwoners. Eerder werd al eens opgemerkt dat Hendrik-Ido-Ambacht wordt gezien als het Wassenaar van de Drechtsteden. Het is niet goed om alleen maar koopwoningen in het hogere prijssegment te bouwen. De fractie vindt dat er in de onderhandelingen met projectontwikkelaars stevig op moet worden aangedrongen dat zij naast koopwoningen ook een bepaald percentage huurwoningen en woningen voor starters zullen gaan bouwen. Het mag niet gebeuren dat jonge inwoners wegens het alhier ontbreken van betaalbare huurwoningen en starterswoningen uit de gemeente moeten vertrekken. In het programma Economie en Werk zal men in het komende jaar qua werkgelegenheid een pas op de plaats moeten maken; men zal zelfs eerder te maken krijgen met een krimp van de werkgelegenheid doordat er bedrijven zullen omvallen. De energietransitie voorziet erin dat er in 2050 een energieneutraal Hendrik-Ido-Ambacht zal zijn gerealiseerd. Dit wil men bereiken via de in de groeiagenda genoemde vijf ontwikkellijnen.

Eén daarvan is het duurzaam opwekken van energie, waarbij men moet denken aan het gebruik van windmolens en zonnepanelen. Die zijn echter niet zo goed voor het milieu als de meeste mensen denken, want er zitten in die apparaten materialen welke niet afbreekbaar zijn, en dat geldt ook voor de batterijen die op de Tweede Maasvlakte worden opgeslagen. Om het stoppen met het gebruik van aardgas te kunnen verwezenlijken, moet er heel veel worden geïnvesteerd. Er is al eens gezegd dat de energietransitie voor iedereen haalbaar, betaalbaar en houdbaar zal moeten zijn. Dat is een loffelijk streven, maar het kan daarmee nog alle kanten opgaan. Men moet waken voor het creëren van energie-àrmoede. Om te bepleiten dat door de energietransitie en de transitie Warmte 2021 de inwoners van Hendrik-Ido-Ambacht er financieel niet op achteruit zullen gaan, inhoudend dat hun lastendruk hierdoor niet zal toenemen maar eerder lager zal worden, komt de fractie van AUB met een motie die spreker samen met de fractie van EVA zal indienen.

Zij luidt als volgt: "De raad van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, in vergadering bijeen op 1 maart 2021, gelezen het raadsvoorstel betreffende het Uitvoeringsprogramma 2021 Groeiagenda, overwegende dat:  de regionale Energietransitie 1.0 en de transitievisie Warmte 2021 onderdeel uitmaken van de groeiagenda;  hierin gekeken wordt naar de opwekking van duurzame energie en naar de wijze waarop de beweging naar een aardgasvrije gebouwde omgeving kan worden gemaakt;

Vergadering van 1 maart 2021.

28



in 2030 landelijk 1,5 miljoen woningen en gebouwen, zijnde eenvijfde van de gebouwenvoorraad, verduurzaamd dienen te zijn;  in 2050 elke gemeente de gehele gebouwde omgeving aardgasvrij dient te hebben gemaakt; is van mening dat:  de inwoner/gebruiker van deze gebouwen daardoor geen hogere lasten dient te ondervinden c.q. dat de lasten maximaal dezelfde dienen te blijven als bij de huidige energie- en warmtevoorziening, uitgaande van prijspeil 2021;  het juist wenselijk is om bij de omschakeling de lasten voor de inwoner/gebruiker te verlágen, dit alleen al in kader van het creëren van draagvlak;  er in de planvorming rekening moet worden gehouden met nieuwe technische ontwikkelingen; door op een slimme wijze te bepalen welke gebouwen het best het eerst van een andere duurzame energiebron kunnen worden voorzien, zal er later ook nog van die nieuwe ontwikkelingen gebruik kunnen worden gemaakt (denk aan het gebruik van de huidige gasleidingen voor de toepassing van nieuwe technieken); gelet op onder meer artikel 43 van het Reglement van Orde voor de raad Hendrik-Ido-Ambacht 2020; spreekt uit:  dat bij de omzetting in het kader van de regionale energietransitie en/of transitie Warmte inwoners er financieel zeker niet op achteruit mogen gaan c.q.

dat de lastendruk niet hoger mag worden of eerder lager moet worden dan onder het huidige energievoorzieningssysteem;  dat in de planvorming rekening wordt gehouden met mogelijke nieuwe ontwikkelingen; op nu moeilijke locaties zal de huidige wijze van energievoorziening beter later in een andere kunnen worden omgezet; en verzoekt het college hiermee bij de uitwerking van de diverse plannen rekening te houden en bij de diverse partners, waaronder de VNG en het rijk, aan te dringen op het onder de nieuwe energie- en warmtelevering maximaal behouden van de huidige lastendruk dan wel op een verlaging daarvan, en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter stelt vast dat de motie aan de vormvereisten voldoet en dus mede onderwerp van de beraadslagingen uitmaakt. Wethouder Lafleur hoorde de heer Neijman de vraag stellen of er met betrekking tot de afvalscheiding een regionaal actieprogramma zou kunnen worden opgesteld. De gemeenten in de regio werken op diverse terreinen samen, onder meer betreffende woningbouw en energietransitie, maar op het gebied van de afvalscheiding is dit lastig, daar de gemeenten alle hun eigen systeem hanteren. HendrikIdo-Ambacht heeft zelfs een uniek systeem, want hier wordt gewerkt met ondergrondse mollen voor groen en grijs afval.

Komen tot een regionale aanpak van de afvalscheiding is dus moeilijk; wel wordt er qua communicatie over de mogelijkheden om tot een goede afvalscheiding te komen goed samengewerkt. Naar aanleiding van de opmerkingen van de heer Ouwerkerk over het programma Bereikbaarheid en Mobiliteit wijst spreker erop dat raad en college binnenkort met elkaar in gesprek zullen gaan over het mobiliteitsplan. De heer Ouwerkerk zal bij de behandeling daarvan diens nu gemaakte opmerkingen zeker nog wel willen herhalen. Daartoe wordt hij ook uitgenodigd, want dan zal de èchte discussie gaan plaatsvinden. Er is door enkele woordvoerders gezegd dat de groeiagenda eigenlijk lokaler en concreter zou moeten worden gemaakt. Heel veel van de regionale afspraken die in de groeiagenda worden gemaakt, komen uiteindelijk in lokale vorm terug en zullen hier dan onderwerp van gesprek gaan vormen. Een goed voorbeeld daarvan is het mobiliteitsplan, maar het geldt ook voor de energietransitie. De volgende week vindt er weer een bijeenkomst plaats over de transitievisie Warmte en voordat die visie in juli ter vaststelling in de raad aan de orde komt, zal er nog op diverse momenten op dat onderwerp kunnen worden ingegaan. De door de heer Ouwerkerk genoemde mogelijkheid van toepassing van kernenergie is in HendrikIdo-Ambacht geen optie. Er wordt hier vooral gekeken naar zonne- en windenergie.

Willen mensen toch dat de optie van kernenergie zal worden bekeken, dan kunnen zij bij de aanstaande verkiezingen

Vergadering van 1 maart 2021.

29

voor de Tweede Kamer op een partij stemmen die daarvan voorstandster is. Zoals spreker al eens eerder heeft gezegd, kiest Ambacht vooralsnog voor het opwekken van energie door middel van het aanbrengen van zonnepanelen op daken, en er zijn in deze gemeente nog veel daken zònder zonnepanelen, zowel daken op panden van particulieren als daken op panden van bedrijven. Wel neemt het aantal zonnepanelen gestaag toe, zodat er kan worden gesproken van een opgaande lijn. De heer Scheurwater zei niet akkoord te zijn met het voornemen te stoppen met het gebruik van aardgas. Dat dit gaat gebeuren, is landelijk besloten; het is geen zaak waarover de geméénte te beslissen heeft. Zij volgt de gemaakte afspraken en geeft daarmee uitvoering aan het klimaatakkoord. Spreker wil de inwoners daarop goed voorbereiden, zodat er samen met hen tot goede keuzes aangaande de situatie in 2050 zal kunnen worden gekomen. Om hen daarbij aan de voorkant goed te betrekken, worden er nu intensieve participatietrajecten gevolgd. Daaraan wordt goed deelgenomen, zo heeft hij vernomen. Niet alles behoeft al morgen geregeld te zijn, zodat de heer Scheurwater niet behoeft te vrezen dat hij, als hij morgen wakker wordt, zal ontdekken dat het aardgas is afgesloten.

Zolang spreker hier verantwoordelijk is voor de uitvoering van de energietransitie behoeft niemand bang te zijn dat er opeens geen gas meer uit de leiding zal komen; dat gaat echt niet gebeuren. Wel gaat men met elkaar toe naar een toekomst waarin er ook in Ambacht van àndere energiebronnen gebruik zal moeten worden gemaakt. In de sessie voor de raad op de volgende week dinsdag en op de participatieavond voor inwoners op de woensdag daarop zal men alle mitsen en maren weer ter sprake kunnen brengen en daarover meningen verwoorden. Dat men een open oog moet houden voor nieuwe technische ontwikkelingen, zoals de heer Scheurwater bepleitte, kan spreker alleen maar onderschrijven. De motie van de heer Struik bepleit dit eveneens. Nu er zoveel aandacht bestaat voor de noodzaak om van het gebruik van aardgas af te komen, ontstaan er veel innovaties waarvan straks gebruik zal kunnen worden gemaakt. De heer Doevendans haalde aan wat spreker al vaak heeft gezegd, namelijk dat voor de inwoners de energietransitie haalbaar en betaalbaar moet zijn. Het doet hem deugd dat de heer Doevendans wil geloven dat hij, spreker, dit ook méént. Zou hij dit niet menen, dan zou hij dit ook niet hebben gezegd. Op de vraag nu eens met een financiële onderbouwing te komen, moet hij antwoorden die nu niet te kunnen geven en wel omdat het nog niet zo ver is.