Notulen raad - 1 maart 2021

Het proces is nog maar net begonnen en daarom is het niet mogelijk om nu even met, zoals de heer Doevendans het vaak noemt, een businesscase te komen waarin is berekend welke oplossingen welke kosten zullen vergen. Uiteindelijk moet de inwoners daarin natuurlijk wel inzicht worden gegeven. Het is afhankelijk van de keuzes die er zullen worden gemaakt nadat het participatietraject zal zijn voltooid. De inzichten die tot nu toe zijn gegeven, berustten op de op dat moment beschikbare informatie en te zien is dat daarin telkens weer veranderingen optreden. Als er weer meer onderzoek is uitgevoerd, ziet men delen van de kaart van Ambacht waarop de beste oplossingen worden aangegeven van kleur verschieten. Het is, kortom, nog niet zo ver dat er met een financiële onderbouwing kan worden gekomen. Als het wèl zo ver zal zijn – wanneer dat precies zal zijn is nu niet te zeggen –, zal het de inwoners uiteraard duidelijk moeten worden gemaakt welke oplossingen welke kosten met zich zullen brengen. Spreker vindt dat ook zelf belangrijk, want de gemeente gaat niet met iets instemmen als niet bekend is wat dat financieel zal betekenen. Het uitgangspunt is dat de nieuwe energievoorziening voor de inwoners niet duurder zal mogen uitvallen dan de huidige energievoorziening is.

Dat uitgangspunt heeft het rijk verwoord bij de opdracht tot uitwerking van de energietransitievisie, en in het kader van de opstelling van de nieuwe Warmtewet is men daarmee thans bezig; laat men dat afwachten. De heer Mol noemde het in het coalitieprogramma afgesproken onderwerp van realisering van een tweede viaduct over de A16. Spreker meent dat dit vooral op de regionale agenda thuishoort. Op dit moment is dit geen druk besproken onderwerp, maar als het relevant wordt, gaat de gemeente hiermee zeker aan de slag. Of dit op de prioriteitenlijst van rijkswaterstaat staat, kan hij niet zeggen. Op het onderwerp 'kosten van de 'energietransitie' is spreker al in het voorgaande ingegaan. De volgende week spreekt men elkaar weer over de warmtetransitievisie en de voor de uitvoering daarvan bestaande planning. Alles zal dus nog weer aan bod kunnen komen.

Vergadering van 1 maart 2021.

30

De heer Boudewijn zei dat er met betrekking tot het uitvoeringsprogramma van de groeiagenda behoefte aan concretisering bestaat. Spreker zei al dat veel onderwerpen in de regionale groeiagenda lokaal aan de orde zullen gaan komen en hier dus zullen kunnen worden besproken. Denk aan de warmtetransitievisie, de regionale energiestrategie en het mobiliteitsplan. Hij zal op een bepaald moment ook nog komen met een stand van zaken in de uitvoering van de woonvisie. Er wordt in Ambacht volop gebouwd; deze gemeente doet het in dat opzicht góed. Er bestaat ook zeker aandacht voor de onderkant van de woningmarkt, dus voor de bouw van woningen voor starters. In het Centrumgebied wordt nu een plan ontwikkeld dat 25 sociale koopwoningen omvat, woningen die met name voor starters bedoeld zijn. Wel is het moeilijk om plekken te vinden waarop meer sociale woningbouw zou kunnen worden verwezenlijkt, want de ruimte in deze gemeente is beperkt nu het gebruik van ruimten in De Volgerlanden al geheel is vastgelegd. Waar zich kansen aanbieden, zal men dus op gebruikmaking daarvan alert moeten zijn; namens de raad zal spreker dat ook zeker zijn. De heer Struik heeft namens de fractie van AUB en EVA een motie ingediend. Spreker is blij met de strekking van de motie, namelijk het vragen van aandacht voor de haalbaarheid en betaalbaarheid van de energietransitie voor de inwoners.

Tevens zegt de motie dat "er in de planvorming rekening moet worden gehouden met nieuwe technische ontwikkelingen; door op een slimme wijze te bepalen welke gebouwen het best het eerst van een andere duurzame energiebron kunnen worden voorzien, zal er later ook nog van die nieuwe ontwikkelingen gebruik kunnen worden gemaakt." Dit is precies hetgeen waarmee men thans in de regionale samenwerking in de Drechtsteden bezig is. Hiervoor is bij de VNG en het rijk om aandacht gevraagd, terwijl hierover in een recente bijzondere ledenvergadering van de VNG ook moties zijn ingediend. Er is dus in wezen al voortdurend sprake van de in de motie gevraagde lobby in de richting van de VNG en het rijk. Het punt in de motie waarmee spreker moeite heeft, is het verzoek te garanderen – dat kan hij namelijk niet – dat de lasten van het nieuwe energievoorzieningssysteem voor de inwoners gelijk zullen blijven aan die van het huidige systeem, of zelfs lager zullen worden. De gemeente is volop bezig met het helpen van de inwoners bij het treffen van maatregelen welke tot een verlaging van hun energierekening zullen leiden. Er is in 2020 een subsidie voor de uitvoering van de regeling 'Reductie energieverbruik' binnengehaald – dit is indertijd al aan de raad gemeld – en dat geld is intussen vrijwel geheel uitgegeven.

Op basis van de producten die daartoe door inwoners zijn besteld, kan worden gezegd dat dit voor de mensen die aan deze actie hebben deelgenomen een energiebesparing van zo'n € 350.000 heeft opgeleverd. Er is recent opnieuw een subsidie aangevraagd en verkregen, zodat er ook dit jaar met groepsaankopen en energiebesparingsvouchers aan de slag kan worden gegaan. De doelgroepen zijn weer huurders, particulieren en verenigingen van eigenaren. Spreker zal de raad bij een komende gelegenheid informeren over wat er samen met al die partrijen zal worden ondernomen met als doel de energierekeningen verlaagd te krijgen. Daaraan wordt dus hard gewerkt. Er is op nationaal niveau afgesproken dat de kosten van een nieuw energievoorzieningssysteem niet méér zullen mogen stijgen dan zonder wijziging in dat systeem het geval zou zijn geworden; de kosten ervan mogen dus niet uitkomen boven wat zij thans ongeveer zijn. Dit principe moet in de nieuwe Warmtewet worden vastgelegd en de realisering daarvan moet door de Autoriteit Consumenten en Markt worden getoetst. Er wordt thans druk gelobbyd om te bereiken dat dit op een goede manier in de in de maak zijnde wet zal worden verwoord.

Sprekers conclusie is dan ook dat de hoogte van de kosten van een nieuw energievoorzieningssysteem geen onderwerp van lokale besluitvorming kan zijn, zodat ook niet de in de motie gevaagde garantie kan worden gegeven. Tevens vindt hij het wat prematuur om deze motie in te dienen bij de behandeling van dit uitvoeringsprogramma, daar men over de warmtetransitievisie en de invulling daarvan nog met elkaar in gesprek zal komen. Zoals gezegd, wordt daarmee de volgende week dinsdag in een bijeenkomst voor de raad begonnen, en alsdan zal men ook vragen kunnen stellen over de lastenontwikkeling. Het advies aan de indiener van de motie is dus: bewaar deze nog even in de achterzak, denk en praat de volgende week mee over de uitwerking van de warmtetransitievisie en beoordeel dan of de motie in eventueel aangepaste vorm nog van toegevoegde waarde zal kunnen zijn.

Vergadering van 1 maart 2021.

31

Wethouder Flach kan de heer Mol zeggen dat het goed gaat met de ontwikkeling van het bedrijventerrein Ambachtsezoom. Gehoopt wordt dat er nog deze week handtekeningen onder een grote grondverkoopovereenkomst zullen kunnen worden gezet; dat zal dan gepubliceerd worden. Verder is er sprake van heel intensieve contacten met de ondernemersvereniging en worden er regelmatig gesprekken met nieuwe geïnteresseerden gevoerd. De heer Boudewijn zei al geruime tijd de regionale bijeenkomsten van raden, bedrijven en onderwijsinstellingen te missen. Spreker denkt dat iedereen wel die informele bijeenkomsten mist, want de wijze van informatievoorziening is thans behoorlijk afgepast. Het vraagt ook heel wat discipline om alles tot zich te nemen. Het is overigens vrij lastig om het bedrijfsleven en het onderwijs te laten aanhaken. De samenwerking volgens het triple helix-model, dus de samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en onderwijs, is een werkwijze die op allerlei niveaus wordt toegepast. Zo kent de Economic Development Board Drechtsteden de drie pijlers overheid, onderwijs en bedrijfsleven en is er eenzelfde structuur opgetuigd met de Werkgevers Drechtsteden, de Federatie Ondernemersverenigingen Drechtsteden en ook bijvoorbeeld vertegenwoordigers van het Da Vinci College. Voorts wordt er ook in het kader van de regiodeal op die manier samengewerkt.

Worden er plannen gemaakt op het gebied van de economie – en ook breder dan dat –, dan gebeurt dat niet door alleen de overheid, maar worden daar ook altijd het bedrijfsleven en onderwijsinstellingen bij betrokken. Zo te werken wordt steeds natuurlijker en logischer. Spreker denkt dat dit nog niet ten volle aan de gezamenlijke raden is vertoond, maar de wethouders economie zijn met deze werkwijze in elk geval zeer content. Deze is mede het gevolg van de ontvlechting van de Drechtstedensamenwerking; er wordt nu op een heel laagdrempelige manier aan samenwerking vormgegeven. Het is echter een goede suggestie om in dit verband ook een keer tot interactie met de raden te komen. De heer Struik zei dat de woningbouw niet moet worden beperkt tot koopwoningen in het hogere prijssegment en dat er daarom harder met projectontwikkelaars moet worden onderhandeld over het ook gaan bouwen van sociale huurwoningen. Wat de groeiagenda over de woningbouw zegt, berust op de regionale woonvisie, die zegt dat er in het gebied van de Drechtsteden nu te veel sociale huurwoningen zijn en te weinig woningen in het hogere prijssegment. Daar komt dus het in het programma Bouwen en Wonen verwoorde voornemen vandaan. Dat er tegelijkertijd is te zien dat voor veel mensen heel normale eengezinswoningen onbetaalbaar dreigen te worden, is een ander probleem, maar wel een gróót probleem.

Dit is niet snel op te lossen, want het bestaan ervan heeft te maken met het feit dat de huidige extreem lage rentestand de woningprijzen heeft opgedreven en met de geringe beschikbaarheid van woningen. Spreker meent dat men moet blijven vasthouden aan de vastgestelde Woonvisie – dat doet hij ook in de projecten die onderhanden zijn – en moet proberen doorstroommogelijkheden te creëren, want er zijn nu ook eengezinswoningen die worden bewoond door oudere mensen die misschien wel naar een appartement zouden willen gaan, zodat mensen die nu bijvoorbeeld in een sociale huurwoning wonen naar hun eerste koopwoning zouden kunnen verhuizen. Er wordt dus geprobeerd dit soort verkoopbewegingen op gang te krijgen, maar onderzoek heeft aangetoond dat er juist in dit gebied behoefte aan woningen in het hogere prijssegment bestaat. Bij woningbouw moet men bovendien waken voor het voeren van kortetermijnbeleid. Men moet proberen een horizon van vijftig jaar voor ogen te houden en dit knippen in blokken van vijftien of twintig jaar, zodat er kan worden ingespeeld op de woningbehoefte van de komende generaties. De wijze waarop in de woningbehoefte is te voorzien, kan men niet jaarlijks veranderen. Men weze ervan overtuigd dat collega Lafleur en spreker er veel werk van maken. Deze week zal ook de overeenkomst inzake het Centrumplan worden ondertekend en gepubliceerd.

Het is een heel mooi plan, dat voorziet in de bouw van woningen in diverse segmenten op een super-A-locatie. Dit kan de regio als voorbeeld dienen van een manier waarop men op zo'n locatie woningen in alle segmenten kan bouwen en dit ook nog eens met een hoog percentage 'groen en blauw'. Dit plan kost de gemeente zelfs nog het een ander. Spreker wil na de realisering van dit plan in de regio dan ook nooit meer horen dat Ambacht niet hard genoeg loopt, want hij moet het nog zien gebeuren dat er ook in andere gemeenten projecten van deze aard worden verwezenlijkt. Terecht zei de heer Struik dat er rekening moet worden gehouden met een stabilisering van het aantal banen in de regio. Het is waar dat veel bedrijven het nu moeilijk hebben. Anderzijds is het bekend

Vergadering van 1 maart 2021.

32

geworden dat het bedrijf Boskalis in Papendrecht twee heel grote orders heeft binnengehaald, hetgeen aldaar tot een groei van honderden banen leidt, ook voor mensen uit de regio en dus ook Hendrik-Ido-Ambacht. Dit succesverhaal kan men tegenover andere, verdrìetige verhalen plaatsen. De ontwikkeling in de werkgelegenheid laat zich moeilijk voorspellen, maar spreker wil zich blijven focussen op een banengróei. Als het in een fase meer gaat om het behóud van banen dan om het scheppen van nieuwe banen, is ook dàt mooi. De heer Boudewijn vroeg ernaar te streven dat er wat meetbaarder kan worden gevolgd wat er in de gemeente en de regio gebeurt. Spreker denkt dat dit mogelijk is aan de hand van de cijfers betreffende aantallen woningen, aantallen banen en het aantal bedrijven dat zich hier vestigt. Door middel van de monitor wordt de raad daarover minimaal één keer per jaar bijgepraat. Voor de rest gaat het heel veel om programmalijnen, met name op economisch gebied. Het is zaak om op de groeiagendaavonden die één keer in de twee maanden plaatsvinden kritisch te vragen of er van de dingen die er worden gedaan mag worden verwacht dat zij in redelijke mate aan een groei van het aantal banen zullen bijdragen.

Als men een innovatietraject begint om de binnenvaart te verduurzamen, kan men niet zeggen dat dit over een jaar 20 en over twee jaar 50 banen zal gaan opleveren, want zo werkt dat niet. Wel zal het, als de regio op dit punt koploper wordt, heel logisch zijn om daaraan een verdienmodel te koppelen en aan de hand daarvan aan te nemen dat dit de regio in de dan komende jaren een aantal euro's en een aantal banen zal opleveren. Er is thans sprake van vijf innovatieprojecten. Voor de uitvoering ervan is een trekker uit het bedrijfsleven, een business developer aangetrokken. Deze zorgt ervoor dat alle betrokken partijen bij elkaar komen en dat bedrijven aan elkaar worden gekoppeld, zodat niet iedereen in zijn eigen bedrijfspand een klein stukje van de innovatie verzorgt. Door samen te werken kan er iets worden bereikt waaraan de gehéle regio wat heeft. De voorzitter geeft in de tweede termijn eerst het woord aan de heer Struik als eerste indiener van de motie. De heer Struik dankt de beide wethouders voor hun antwoorden. Een verlaging van de energiekosten kan inderdaad ook worden bereikt door zuiniger met energie om te gaan; dat past ook in de geest van de motie. Door de verplichte energietransitie mogen de lasten voor de inwoners niet stijgen; het voorkomen van een stijging daarvan moet een doel van deze raad blijven.

Spreker verzoekt de voorzitter de vergadering kort te schorsen voor beraad met de fractie van EVA over de vraag wat er met de motie is te doen. De voorzitter schorst de vergadering. Schorsing van 23.05 tot 23.08 uur. De voorzitter heropent de vergadering. De heer Struik kan na beraad met de fractie van EVA zeggen dat de motie wordt aangehouden. Aangehouden zijnde maakt de motie geen onderwerp van behandeling meer uit. De heer Neijman geeft te kennen dat de fractie van D66 het voorstel steunt. De heer Ouwerkerk doet hetzelfde namens de fractie van de VVD. Zou de motie zijn gehandhaafd, dan zou de fractie haar hebben afgewezen. De heer Van der Wulp wil allereerst namens Arie Scheurwater hartelijk dankzeggen voor het boeket bloemen dat deze vanavond vanwege zijn verjaardag heeft ontvangen.

Vergadering van 1 maart 2021.

33

Spreker dankt de beide portefeuillehouders voor hun heldere uiteenzettingen over de stand van zaken. Het viel hem op dat wethouder Flach in diens antwoord over woningbouw ook aandacht besteedde aan de wenselijkheid om de doorstroommogelijkheden te bevorderen. Naar de mening van de fractie is in de toekomst dáár de winst te behalen en zij is dan ook blij dat dit punt nu is genoemd. Mevrouw Vlasblom-van der Vlies laat weten dat de fractie van het CDA met het voorstel instemt. De heer Scheurwater bevestigt de mededeling van de heer Struik dat de motie in de achterzak wordt gehouden. De heer Doevendans zal straks, nu er niet meer op de motie behoeft te worden gereageerd, alleen nog een stemverklaring afgeven. De heer Mol zegt de beide portefeuillehouders dank voor het beantwoorden van de vragen van de fractie. De nu aangehouden motie zou niet de steun van de fractie hebben gekregen. De heer Boudewijn begreep uit een door wethouder Lafleur genoemd voorbeeld dat er al wel degelijk sprake is van de door de fractie van SGP/ChristenUnie gewenste concreetheid. Het is jammer dat dit niet ook zo op papier is komen te staan, maar aan de andere kant is het beter zo dan andersom. Ook na het antwoord van wethouder Flach stelt spreker vast dat er dient te worden gezocht naar een modus voor het op een goede wijze met elkaar delen van informatie met betrekking tot een aantal projecten.

Er gebeurt in de regio heel veel en spreker meent dat dit zichtbaarder moet worden gemaakt, zowel voor de politiek en de raden als voor bedrijven en wellicht onderwijsinstellingen. Men mag best iets minder bescheiden zijn door te laten zien wat er allemaal gebeurt. De motie is nu voorlopig van tafel, maar daarbij is nog de kanttekening te maken – spreker is blij dat ook de heer Lafleur daarvoor aandacht vroeg – dat men zich vooral moet inspannen voor vermindering van het energieverbruik, want dan behoeft er ook minder energie te worden opgewekt. In discussies over de energietransitie blijft dit nog vaak op de achtergrond. Als men zich hiervoor meer gaat inspannen, maakt men iedereen blij. Wethouder Lafleur onderschrijft wat de heer Boudewijn naar voren heeft gebracht, namelijk dat er door vermindering van het energieverbruik ook minder energie behoeft te worden opgewekt. Dit is een goed uitgangspunt voor de uitwerking van warmtenotitie. De heer Doevendans verklaart dat de fractie van Realistisch Ambacht bezwaar maakt tegen twee in de groeiagenda vermelde ontwikkellijnen aangaande de energietransitie. De energietransitieplannen moeten realistisch, haalbaar en betaalbaar zijn en dat zijn ze gewoonweg niet. De fractie wil niet dat er zal worden gestopt met het gebruik van aardgas en van benzine en diesel. Deze beide ontwikkellijnen zijn onhaalbaar.

Velen zijn het in dit opzicht met haar eens, maar blijkbaar is zij toch weer de enige die daar tegenstemt. Zonder hoofdelijke stemming wordt hierop conform het voorstel besloten, onder aantekening dat de fractie van Realistisch Ambacht tegen de twee genoemde ontwikkellijnen heeft gestemd. 10. Comptabiliteitsbesluit. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel besloten. 11. Sluiting. De voorzitter wenst allen een goede tijd en een goede gezondheid, ook degenen die naar deze vergadering hebben geluisterd, en sluit om 23.16 uur de vergadering.

Vergadering van 1 maart 2021.

34

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 12 april 2021. De griffier,

De voorzitter,

drs. ing. G.H. Logt.

J. Heijkoop

alg. verslagbureau drexhage c.s.