'verslag - Raad (18.06.2024)'

Als u mij vraagt moest het dan pers in deze regio? Dan zou ik zeggen, nee wat mij betreft had dat niet perse in deze regio hoeven plaatsvinden. De voorzitter: De heer Vervoort aanvullend en dan de heer Van de Werff. De heer Vervoort: Om welvaart te krijgen is arbeid ontzettend belangrijk. Op het moment als er arbeid wordt geleverd, wordt er ook belasting betaald, hebben de mensen meer koopkracht. We zijn allemaal continu aan het investeren om de mensen aan het werk te houden en dat ze aan het werk kunnen blijven. Op het moment als er niks gebeurt en die werkgelegenheid gaat naar andere delen van Nederland of zelfs de andere kant van de wereld, dan missen wij een hele hoop en zeker ook hier in het Helmondse. Dus wij kijken er totaal anders tegenaan als u schetst. Wij maken ons wel zorgen vanuit hier, hoe krijgen we het allemaal gehandled? Dat zal een probleem geven, maar er zijn oplossingen voor. Maar om tegen ASML te zeggen gaat u maar naar de andere kant van de wereld, dat is bij ons echt een stap te ver. Mevrouw Wijnands: Die discussie is volgens mij niet aan de orde vandaag. Sorry. De voorzitter: Ogenblikje. De heer Van de Werff en dan mevrouw Wijnands. De heer Van de Werff: Dank u wel voorzitter. Een verduidelijkende vraag. ASML heeft natuurlijk ontzettend veel toeleveranciers en ik denk dat hij allemaal bij elkaar nog wel meer werkgelegenheid bieden dan ASML zelf.

Zit dat bij u ook in het hart, hoofd, als u dit betoog houdt? Want ik heb ASML wel heel vaak horen vallen. De voorzitter: De heer Manders nog. De heer Manders: ASML ontwikkelt chips, ontwikkelt technologie die ervoor zorgt dat de gezondheidszorg verbetert. Dat we allerlei aspecten wat betreft milieu, dat we daar stappen maken. Dus het is een bedrijf, hoogtechnologisch bedrijf, innovatief bedrijf, wat veel minder dan de oude industrieën zorgt voor vervuiling, maar juist heel erg zorgt voor de verbetering van ons welzijn. Die ook stappen zet in bijvoorbeeld het ondersteunen van zaken die met brede welvaart te maken heeft. Dus ik snap ook uw betoog, een beetje antiASML betoog niet helemaal. Zeker niet in relatie tot waar we vandaag mee bezig zijn, de Voorjaarsnota. De voorzitter: Mevrouw Wijnands. Mevrouw Wijnands: Dank u wel voorzitter. Misschien heb ik de naam van ASML te vaak laten vallen om dit anti-ASML-denken uit de zaal te krijgen. Het ging mij in mijn betoog er met name om dat er een besluit is genomen in een hele korte tijd vanuit het Rijk, met heel veel geld erbij. Wat met name ten goede komt op een aantal onderdelen waar ASML en de toeleveranciers en andere partijen, behoefte aan hebben. Maar waar nog niet is doordacht wat dat betekent voor de brede welvaart in onze regio.

Brede welvaart gaat ook over sociaal kapitaal, gaat over cultureel kapitaal, gaat over gezondheid, gaat over ecologie. Dat is niet doordacht. Dus het Rijk heeft een besluit genomen, waar wij over van een schaalsprong … Want het is een heel mooi, eufemistisch woord, wat is nu een schaalsprong naar een schaalexplosie gaan? Dit zal gevolgen hebben voor onze regio. Natuurlijk hebben wij niets tegen bedrijvigheid, natuurlijk hebben wij niets tegen ASML. We hebben iets tegen het feit dat het op deze manier bij ons terecht is gekomen en wij uiten onze zorgen erover. Wij vragen gewoon eigenlijk aan het college, maar ook aan onszelf, wat gaan wij doen de komende tijd om ervoor te zorgen dat we dit nog enigszins in goede banen kunnen leiden? Dat we ervoor zorgen dat er … Want de heer Vervoort heeft het over werkgelegenheid, ik denk eerlijk zeg niet dat dit op dit moment een grote issue is in deze regio. Dat werkgelegenheid per se zou moeten toenemen, omdat we juist op een aantal dingen plekken zitten te

kraken en te piepen als gaat over werkgelegenheid. In de zorg, in het onderwijs, psychologen, psychiaters gaf ik al aan. Dus ergens moet je wel met elkaar die groei kunnen handlen en wij maken ons er zorgen over of die groei nog wel te handlen is. Dus dat was het punt wat ik met name wilde maken. De voorzitter: Mevrouw Maráczi nog. Mevrouw Maráczi: Dank u wel voorzitter. De SP deelt die zorgen en wij vragen ons ook af, ik weet niet of de PvdA er ook al verder over nagedacht heeft. Als een hele regio zo leunt op één bedrijf en in de toekomst valt het om, of wordt het ergens anders gebouwd, of worden ze ingehaald door China of weet ik veel wat, wat de gevolgen dan zullen zijn? De voorzitter: Dat is geen vraag, dat is een stelling. Mevrouw Maráczi: Ik vraag of ze daar ook over nagedacht heeft, want ‘…’ (voorzitter onderbreekt). De voorzitter: ‘…’ als ASML omvalt. Mevrouw Wijnands: Ja. Kijk waar het om gaat, voor het Rijk is het heel logisch dat en voor ASML ook, dat ze op deze plek hard willen groeien. De vraag is alleen, wat vinden wij er als regio van? Want dat heeft gewoon een bepaalde kwetsbaarheid in zich. Dus ik denk dat dit een vraag is die we met elkaar moeten bespreken. Dus dat was het punt wat ik met name wilde maken. Mag ik nog één opmerking maken voorzitter op basis van de vragen die gesteld zijn? De voorzitter: Natuurlijk.

Mevrouw Wijnands: Er is een opmerking gemaakt door de heer Manders en de heer Vervoort over werkgelegenheid en het hoge, technologische bedrijf wat ASML is. Dat blijkt ook uit onderzoeken dat we eigenlijk met elkaar heel hard aan het werk zijn om met name economische groei van bedrijven voor elkaar te krijgen, maar niet onze eigen welvaart. Dus uit onderzoeken blijkt dat we gemiddeld ongeveer één dag in de week werken, zonder dat voor ons de welvaart toeneemt, maar wel de winst van bedrijven toeneemt. Dus de vraag is, heeft de groei nog invloed op ons welzijn en onze welvaart? Dat is, blijkt uit steeds meer onderzoeken, dat dat niet zo is. Dat is best iets interessants om over na te denken met elkaar denk ik. Wat die hoogtechnologische ontwikkeling, ik ben het helemaal met u eens mijnheer Manders. Het is heel goed dat er bedrijven als ASML zijn die meewerken aan verduurzaming en aan technologische oplossingen. Maar ook daaruit blijkt dat groene groei een hele interessante uitdaging is, omdat je eigenlijk ziet als in één deel van een productieketen de groei groen is, dat dat vaak ook weer leidt tot op andere plekken juist weer groei die niet groen is. Dus we blijven met elkaar steeds meer consumeren. De voorzitter: Ik zie een vervolgvraag van de heer Vervoort en de heer Manders. De heer Vervoort: Het is eigenlijk meer een opmerking.

Mevrouw Wijnands had het over dat mensen één dag in de week voor de winst van de bedrijven werken. ASML maakt vijftig procent winst ongeveer, maar de gemiddelde bedrijven en zeker de familiebedrijven, hebben een winstmarge van tussen de drie en vijf misschien ooit zeven procent. Dus als we twintig procent winstmarge hebben, dan was het een feest voor elke ondernemer. ‘…’ (voorzitter onderbreekt). De voorzitter: Dat is een stelling. De heer Manders.

De heer Manders: Ik snap de zorgen van de Partij van de Arbeid. Sowieso van veel linkse partijen, die zeggen er zijn grenzen aan de groei, dat hadden we in de jaren zeventig ook al. Maar ik heb u daarstraks al gezegd, Nederland behoort tot de meest gelukkige landen ter wereld. We staan met brede welvaart op nummer twee in Europa, alleen de Zweden zijn ons voor. Hoe denkt u dat we dit allemaal betalen? Dat betalen we door juist dit soort bedrijven in Nederland te hebben. Daardoor wordt niet alleen de welvaart hoger, maar ook ons welzijn hoger. Ook zoiets als Brainport voor Elkaar, daar zie je al aan dat we hier met zijn allen wel degelijk bezig zijn om niet alleen te denken aan economische groei, maar ook aan de groei van ons gevoel van welzijn. Ik heb ook een tweede opmerking maar dat geldt naar aanleiding van de motie die is ingediend. De voorzitter: Zeg maar. De heer Manders: Ik heb namelijk een vraag. In uw motie over de bibliotheek is ons nog steeds niet duidelijk of de geoormerkte gelden naar de Helmondse Bibliotheek gaan, want dat staat er niet expliciet. Dus die gelden zouden ook kunnen weglekken naar bijvoorbeeld de bibliotheek in Deurne. Daar zou ik graag een antwoord op willen. De voorzitter: Mevrouw Wijnands. Mevrouw Wijnands: Dank u wel voorzitter. Er staat in het dictum bibliotheek Helmond-Peel omdat hij nu eenmaal zo heet.

Maar in principe de bieb zelf heeft gewoon vier verschillende begrotingen. Begroting Deurne, Asten, Someren, Helmond, als ik het goed heb. De gelden waar het hier over gaat, worden gewoon geoormerkt van Helmond voor Helmond. Wat Deurne en andere steden doen dat moeten ze zelf weten. Maar dat betekent dus niet dat het geld van Helmond naar één van die steden toe gaat. De voorzitter: Helder dank u wel. Dank u wel voor uw bijdrage. Ik zou u willen vragen om weer plaats te nemen. De heer Heller te vragen om namens Forum voor Democratie zijn bijdrage te starten. Mijnheer Heller aan u het woord. Had u een motie? Ja, die is al ingeleverd. Dank u. de heer Heller. De heer Heller: Dank u wel voorzitter. Beste Helmonders, we bespreken vandaag de Voorjaarsnota 2024. Deze Voorjaarsnota kijkt vooruit naar ontwikkelingen in onze stad en waaraan de gemeente de komende jaren het beschikbare geld denkt te gaan uitgeven. Forum voor Democratie heeft ervoor gekozen om vooraf geen technische vragen in te dienen. We zijn van mening dat de indientermijn en de planning absoluut onaanvaardbaar waren. Mededelingen dat men nog wel coulant zou kunnen zijn met de indientermijn, doen wat ons betreft geen recht aan de situatie. Eventueel gebrek aan tijd mag niet ten koste gaan van de voorbereiding van de gemeenteraad die de Voorjaarsnota beoordeelt namens de inwoners van Helmond.

In mijn betoog houd ik de volgorde aan van de onderwerpen die in de nota voorbijkomen. In de inleiding van de nota wordt gesteld dat brede welvaart, onverminderd het fundament is van het gemeentelijk beleid. Brede welvaart betekent voor Forum voor Democratie dat alle Helmonders dus recht hebben op een evenredig deel van die welvaart en dat lasten dus ook evenredig moeten worden gedeeld. Inmiddels staat wel vast dat vanaf het zogenaamde ravijnjaar 2026, zoals het zich laat aanzien, er aanzienlijk minder financiële ruimte beschikbaar zal zijn vanwege lagere inkomsten vanuit de rijkskas. We lezen dat er flink wat geld nodig is voor de indexering van lonen, prijzen, subsidies en gemeenschappelijke regelingen. Bezuinigingen zijn niet te voorkomen en daar moeten dus keuzes worden gemaakt. Voorzitter, je hoeft geen econoom te zijn om te begrijpen dat het verhogen van kosten voor, zoals genoemd lonen, prijzen, subsidies, et cetera, alleen maar leidt tot duurder worden van producten en diensten. Hierdoor stijgen de lasten voor de Helmonders, die posten moeten weer worden geïndexeerd, hierdoor gaan lasten weer oplopen, et cetera. Oplossing voor dit verhaal zit hem dus in het nadenken over en het realiseren van het verlagen van de lasten. Dat betekent dat

we als gemeente de verantwoordelijkheid hebben om Helmonders te behoeden voor extra lasten. Waardoor het levensonderhoud minder duur wordt en het geld aan andere doelen kan worden uitgegeven, waardoor de beoogde welvaart voor iedereen groter kan worden. Daarnaast past de genoemde intentie om onze inwoners te begeleiden met financiële educatie, met als doel op het gewenste niveau brengen van de eigen verantwoordelijkheid en bereikbaarheid, het bereiken van zelfredzaamheid. Dit zal het gevolg hebben dat mensen op termijn minder ondersteuning nodig hebben van de gemeente en dus voor de hele stad de lasten lager kunnen worden. Immers, overheidssteun is niet gratis, de overheid heeft geen geld. De overheid heeft een portemonnee met belastinggeld. Belastinggeld dat betaald is door hardwerkende burgers, geld waar we dus zorgvuldig mee om moeten gaan. De gemeente Helmond stelt ook een beroep te willen blijven doen op rijksmiddelen om bouwprojecten en gebiedsontwikkeling vlot te trekken. Het is verstandig om niet te starten met een dergelijk groot project, of een ontwikkeling, voordat er ondubbelzinnige duidelijkheid is over de beschikbaarheid van die rijksmiddelen. De laatste jaren hebben ons geleerd dat grote projecten steeds veel duurder uitvallen dan begroot. Ook dat vraagt dus om meer zorgvuldigheid of het bijstellen van ambities.

Ook voor wat het cultuuraanbod betreft, stellen wij voor niet slechts in te zoomen op onderdelen van onze lokale samenleving, maar juist te streven naar één Helmondse samenleving, waarin ook juist plaats is voor de Helmondse tradities. Immers, de zogenaamde schaalsprong mag niet leiden tot het inleveren of ondergeschikt worden van de mooie en karakteristieke Helmondse identiteit. Eén groot Helmonds periodiek terugkerend multicultureel festival met culinaire en muzikale alle verrassingen lijkt ons daarom een mooi plan. Wij horen graag wat het college hiervan vindt. Voorzitter, we lezen dat Helmond sinds 2016 vooral groeit door migratie. Er vestigen zich meer mensen in Helmond dan er vertrekken. Door verstedelijkingsafspraken zal onze stad tot 2040 naar verwachting groeien tot 115.000 inwoners. Het aantal mensen met een niet-Nederlandse herkomst neemt toe, momenteel heeft 32 procent van de Helmonders een herkomst van buiten Nederland. Het is zaak dat ons woningtoewijzingsbeleid niet ten koste gaat van de woningvoorziening voor Helmonders die al jaren op een woning wachten. Onze jongeren verdienen inderdaad prioriteit. Waar weer ingezet moet worden op kwetsbaarheid en om die om te zetten in weerbaarheid. We merken dat de maatschappij steeds egoïstischer wordt en dat mensen ten prooi vallen aan, wat wij noemen, depersonificatie.

Oftewel digitale identiteiten, avatars, anonieme accounts, et cetera. Jongeren moeten ook uit die digitale droomwereld kunnen stappen en de realiteit inzien om deze vervolgens te kunnen trotseren. Het aanreiken van tools kan daarbij helpen, maar het blijft een verantwoordelijkheid van elk individu om daarmee aan de slag te gaan. We herhalen nog een keer twee dingen die we graag terug zouden zien in het jongerenbeleid. Werk niet alleen wijkgericht, maar ook doelgroepgericht en durf doelgroepen te benoemen om als gemeente maatwerk te kunnen leveren. Stel je als gemeente meetbare doelen met streefwaarden, om tijdens de rit te kunnen meten en waar nodig bij te sturen in beleid en aanpak. In de paragraaf over gezondheid en basisvaardigheden, lezen we dat de aanpak van de bestaande gezondheidsverschillen verder gaan dan leefstijlinterventies. De focus ligt op gezond eten en bewegen, en steeds meer op rookvrij en het ontmoetingen van alcohol- en drugsgebruik. Forum voor Democratie wenst te benadrukken dat wij eigen verantwoordelijkheid en zelf mogen kiezen belangrijk vinden. Voorlichting en preventie is prima, maar de gemeente moet zich onthouden van enige dwang. Ook zijn wij van mening dat scholen zich niet moeten bemoeien met de inhoud van een broodtrommel of een drinkfles van een schoolkind. Naast de aanpak van de laaggeletterdheid moet inburgering worden gestimuleerd.

De Nederlandse taal moeten basis zijn en blijven in Helmond. Over vluchtelingen en arbeidsmigranten lezen we dat de opgave groot is. Wij stellen voor om even af te wachten wat de effecten zijn op het nieuwe regeerakkoord. Wij kunnen ons voorstellen dat dit tot een koerswijziging leidt. In antwoord op de door Forum voor Democratie gestelde vragen over de opvang van Oekraïners, wordt gesteld dat deze opvang in 2023 circa zes miljoen euro heeft gekost. De opvangkosten worden weliswaar vergoed door het Rijk, maar het kost de belastingbetaler wel 750 euro per persoon per maand. Waarbij opgemerkt wordt dat de Oekraïners zelf niet meebetalen aan de opvangkosten, terwijl ze wel actief zijn op de arbeidsmarkt. Dat zorgt voor schreven

verhoudingen met andere werkende Helmonders. De gemeente stelt dat de vergoeding momenteel meer bedraagt dan de kosten. Onze vraag aan het college is, kunt u aangeven wat er met het geld gebeurt dat dan niet aan opvangkosten wordt uitgegeven? Eén van de accenten in de Voorjaarsnota is het afremmen van klimaatverandering. De gemeente Helmond wil in 2035 klimaatneutraal zijn. Is dat wat de gemiddelde Helmonder wil, of is het wat het college wil? We hebben hier namelijk geen referendum over voorbij zien komen. Nogmaals merkt Forum voor Democratie op dat moeder natuur het klimaat bepaald. Dat is al zo sinds het ontstaan van de aarde en dat zal zo blijven. Het is een cyclisch proces, met pieken en dalen waar we ons als mens amper invloed op hebben, als er al überhaupt sprake zou zijn van invloed. We moeten ons dus aanpassen. Klimaatadaptie is dus wél relevant. Wij vragen ons ook af of we in verband met dit feit ook niet moeten spreken over hittestress, maar misschien wel over beleidsstress. Om koste wat het kost utopische doelen te behalen. Het college wil dat we de auto zoveel moeilijk laten staan en gaan fietsen, maar er is nog geen enkel werkend alternatief. Forum voor Democratie ziet geen toekomst voor een totaal elektrisch voertuigenpark. Het elektriciteitsnet is al overbelast en grootverbruikers hebben daar nu al last van.

Over de veiligheid van die fietsers gesproken, Forum voor Democratie gelooft niet dat het voor fietsers per definitie veiliger wordt als de gemeente Helmond, zoals in het Eindhovens Dagblad te lezen was op 10 juni, zo'n vijf tot zes miljoen zou gaan uitgeven voor het aanleggen of aanpassen van rotondes. Rotondes die overigens ook weer typisch anti-automobilist zijn. In paragraaf 1.4 op bladzijde 22 van de nota lezen we dat de arbeidsmarkt krap blijft. Er is meer vraag naar arbeidskrachten dan aanbod. Een bladzijde verder, paragraaf 1.4.1, lezen we dat de behoefte aan extra arbeidsplaatsen in de regio een belangrijk onderdeel is van de schaalsprong van Helmond, waarvoor extra ruimte gecreëerd moet worden. Kan het college uitleggen hoe dit zich met elkaar verhoudt? Vanuit de ambtelijke organisatie hebben we vernomen dat er gewerkt wordt met kleinere teams en meer directe sturing. Dat zou een wens zijn, zowel vanuit de organisatie als de werknemers. Als dat de kwaliteit en de snelheid van de dienstverlening van het Helmondse publiek ten goede komt is dat mooi. Als je uitrekent hoe de verhoudingen liggen per inwoner van de stad, is dat exclusief inhuur van arbeidskrachten bij 851 ambtenaren één ambtenaar op 113 inwoners. Inclusief die extra huur, kom je in totaal op 1100 ambtenaren, kom je zelfs uit op één ambtenaar per 87 inwoners.

Laten we er wel voor zorgen dat we ten alle tijden met droge ogen kunnen beargumenteren waarom ons ambtelijk apparaat nu al zo'n omvang heeft. Laten we er ook voor waken dat we niet te veel worden meegenomen in Amerikaanse ontwikkelingen, waarbij werknemers moeten worden gelokt met extra toelagen. In plaats van een jobhopper zien wij graag dat medewerkers ook gewoon met trots naar Helmond komt om daar te werken voor de gemeente, waarbij het wonen in Helmond voor ons een pré mag zijn. Op bladzijde 34 en 35 leden lezen we dat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten in verband met de landelijke ontwikkelingen, adviseert om na te denken over ombuigingsmaatregelingen. Voor het geval ingeboekte korting van drie miljard in het gemeentefonds van 2026 niet wordt teruggedraaid. In dat kader dienen we een motie in samen met Helder Helmond en de heer Rieter heeft daarstraks al het één en ander toegelicht. De fractie Forum voor Democratie constateert dat er veel onzekerheden te benoemen zijn met betrekking tot de gemeentelijke financiën voor de komende periode. Laten we ervoor zorgen dat we zo min mogelijk risico’s lopen. In het licht van die risico's wil ik ook nog eventjes wijzen op het eventueel aangaan van zogenaamde joint ventures, in publiek-private samenwerkingsvormen.

Als de gemeente ervoor zou kiezen om zo'n samenwerking aan te gaan, dient ze te zorgen voor een meerderheidsaandeel. Zodat de gemeente zelf optimaal de regie behoudt en de stad behoed voor financiële risico's, tegenvallers en ongewenste procedures. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Heller. De motie?

De heer Heller: Ik heb een motie en het dictum luidt. In verband met de financiële vooruitzichten, de klimaatdoelstellingen met het jaartal 2035 uit het ambitieakkoord te schrappen en deze pas weer te heroverwegen zodra de financiële situatie gestabiliseerd is. De voorzitter: Dank u wel. Mag ik hem even ontvangen? Dank u wel. Voldoende ondertekend en maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. Ik kijk even aan de zijde van de gemeenteraad of er nog vragen of opmerkingen zijn. Zo niet, dan dank ik … De heer Van den Boogaard. De heer Van den Boogaard: Dank u wel. Vraag voor de heer Heller. U geeft aan dat u graag wil dat er lastenverlichting voor inwoners plaatsvindt, ik denk dat dat iedereen het daarmee eens is. Alleen vraag ik me af waar gaat u dat dan van betalen in de tijden van financiële krapte? De voorzitter: De heer Heller. De heer Heller: Als de heer Van den Boogaard eventjes de motie leest, dan staat er dus in dat we de enorme dure klimaatambities bij moeten stellen. Volgens mij kijkend naar de gelden die daarnaartoe gaan, is er voldoende uit te halen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van den Boogaard: Een vervolgvraag voorzitter. Ik heb inderdaad gezien dat u de motie indient en wij verschillen daarin natuurlijk van mening. Er zijn natuurlijk heel veel wetenschappelijke onderzoeken waaruit blijkt dat de invloed van de mens op klimaat substantieel is.

Dus u pleit er eigenlijk voor om het allemaal maar te laten gaan, ten koste van de inwoners? De voorzitter: De heer Heller. De heer Heller: Er zijn net zoveel onderzoeken die het tegendeel aantonen, dus wat dat betreft gaan we het zeker niet eens worden. Feit is dat als er al sprake zou zijn van invloed van de mens op het klimaat en we hebben hier al meerdere keren gesproken over wat dan het verschil zou moeten zijn tussen klimaat en milieu en dat werd ook niet altijd even duidelijk. Dan denk ik dat we gewoon heel reëel moeten zijn om onze doelen bij te stellen. Al die gelden die op dit moment beschikbaar zijn voor alle ambities die op één of andere manier volgens de plannen te maken hebben met wat dan die klimaatverandering zou moeten zijn, om die in de koelkast te zetten. Totdat we ons echt kunnen permitteren om eventueel die ambities na te streven. Dit lijkt ons echt niet het moment. De voorzitter: Dank u wel. Dank u wel voor uw beantwoording en uw inbreng. Dan ga ik over naar de volgende spreker en dat is de heer Fkihi van Fractie DENK. Aan u het woord. De heer Fkihi: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, beste collega's, aanwezigen en kijkers thuis. In het ambitieakkoord en de voorliggende Voorjaarsnota staat brede welvaart centraal. De coalitie streeft daarna dat zoveel mogelijk Helmonders kunnen meedoen, rondkomen en vooruitkomen.

In deze nota ligt de focus op het creëren van een veerkrachtig en inclusief Helmond. Iedereen ongeacht afkomst, leeftijd, geslacht of beperking, moet de kans krijgen om mee te doen, financieel rond te komen en vooruit te gaan. Dit ambitieuze doel is cruciaal voor onze stad. De focus op veiligheid, gelijke kansen en toegankelijkheid voor alle inwoners is een positieve stap voorwaarts. Voorzitter, wat betreft het armoedebeleid waardeer ik de plannen van het college die volledig in lijn zijn met ons ambitieakkoord en gericht zijn op welzijn en financiële stabiliteit voor al

onze inwoners. De verhoging van de draagkracht norm naar 130 procent van de bijstandsnorm voor verschillende inkomensondersteunende maatregelen is een belangrijke stap. Hierdoor kunnen meer inwoners financiële ondersteuning ontvangen en hun eigen levensonderhoud waarborgen. Preventie van schulden in plaats van louter bestrijding, juichen we van harte toe. Structurele armoede is immers de voedingsbodem voor schuldenproblematiek. In Helmond kampt helaas 11,3 procent van de huishoudens met problematische schulden, een percentage dat boven het landelijk gemiddelde ligt. Deze armoede leidt tot sociale ongelijkheid, maatschappelijke onvrede en wantrouwen in instituties met negatieve gevolgen voor de gehele samenleving. De recent ingevoerde witgoedregeling is een belangrijke stap in de goede richting. Deze regeling zal ongetwijfeld bijdragen aan het verlichten van de armoedelast voor de meest kwetsbaren in onze stad, door te voorkomen dat mensen in de schulden raken door torenhoge energierekeningen. Voorzitter, vorig jaar hebben we in samenwerking met een aantal fracties een motie ingediend om het college te laten onderzoeken of een uitstroompremie van duizend euro voor mensen die duurzaam werk hebben gevonden na langdurige bijstand, een effectief middel kan zijn om de uitstroom uit de bijstand te verbeteren. Wij horen graag van de wethouder wat de status is van het onderzoek.

Voorzitter, een cruciaal onderwerp dat direct invloed heeft op het welzijn en de ontwikkeling van onze kinderen, is het schoolmaaltijdenprogramma. In ons ambitieakkoord hebben we de ambitie uitgesproken om gratis schoolontbijt te faciliteren voor kinderen in aandachtswijken. Echter door het nationale initiatief van de overheid, is dit voornemen on hold gezet. Het belang van een voedzaam ontbijt voor schoolgaande kinderen kan niet genoeg benadrukt worden. Onderzoek heeft overtuigend aangetoond dat schoolmaaltijden niet alleen honger in de klas aanpakken, maar ook bijdragen aan de algehele gezondheid en concentratie van kinderen. Minder financiële stress voor ouders is een bijkomend voordeel, zoals blijkt uit de positieve ervaringen met de boodschappenkaart. De oproep van ruim 2100 scholen aan de Tweede Kamer om het schoolmaaltijdenprogramma voort te zetten, onderstreept de urgentie en het belang van dit initiatief. Het is schrijnend dat in een land als Nederland kinderen naar school moeten gaan zonder een ontbijt. Dit zou in onze samenleving niet mogen voorkomen. Helaas heeft de Tweede Kamer vorig week een motie verworpen die pleitte voor de structurele verlegging van dit programma. Het nieuwe kabinet heeft geen budget vrijgemaakt voor de voortzetting na 2024, wat betekent dat vanaf 2025 veel kinderen weer zonder ontbijt naar school zullen gaan.

Dit is een teleurstellende ontwikkeling die directe gevolgen heeft voor de toekomst van onze jeugd. Gezien deze ontwikkelingen wil ik de wethouder vragen om te reflecteren op deze nieuwe situatie en te overwegen hoe wij onze ambitie voor het faciliteren van schoolmaaltijden kunnen herstarten en implementeren. Voorzitter, terwijl ons college werkt aan een anti-discriminatieagenda voor 2024, blijft de behoefte en actie dringender dan ooit. Ons streven om discriminatie via preventie en repressie te verminderen, wordt sterk beïnvloed door de realiteit waarmee veel van onze inwoners dagelijks geconfronteerd worden. De cijfers liegen daar niet om. De Monitor Discriminatie regio Oost-Brabant 2023 toont een alarmerende toename van discriminatiemeldingen. 66 procent meer bij de politie en 59 procent meer bij anti-discriminatiemeldpunten. Meer dan de helft van deze meldingen betreft discriminatie op basis van herkomst of huidskleur. Deze cijfers zijn meer dan statistieken, ze zijn een alarmerende thermometer voor het sociale klimaat in onze gemeente en regio. Ze tonen een schijnende realiteit van groeiende sociale verdeeldheid en onderstrepen de dringende noodzaak en een inclusieve actie. Recent onderzoek van de Radbouduniversiteit schetst een even somber beeld. Moslima’s met name die met een hoofddoek, ondervinden structurele discriminatie op de arbeidsmarkt.

Dit onderzoek maakt pijnlijk duidelijk hoe diep geworteld en alomtegenwoordig discriminatie is. Zelfs in ogenschijnlijk neutrale settings als de werkomgeving. Deze bevindingen schokkend, maar helaas niet verrassend. Ze bevestigen het cruciale belang van onze inzet voor inclusie en gelijkheid. De verhalen achter de statistieken zijn die van echte mensen, die elke dag met onrecht te maken krijgen. Vrouwen die omwille van hun geloof, of uiterlijke kenmerken minder kansen krijgen. Dit is onacceptabel en in strijd met de kernwaarden van onze gemeente Helmond. Ik vraag de wethouders van Inclusie en Arbeidsmarkt te reflecteren op de recente bevindingen. Welke lokale inspanning

om discriminatie van moslima's op de arbeidsmarkt te bestrijden mogen we van het college verwachten? Voorzitter, de recente ontwikkelingen buiten onze stadsgrenzen, met name de escalerende situatie in Gaza, herinneren ons eraan hoe verboden onze gemeente is met de wereld. De humanitaire crisis die daar nu plaatsvindt laat niemand onberoerd. We zien beelden van verwoesting van duizenden mensen die hun thuis kwijt zijn. Van infrastructuur die in puin ligt, de noodzaak voor hulp en wederopbouw is overweldigend en urgent. Als gemeente kunnen en mogen we niet aan de zijlijn blijven staan. Onze betrokkenheid bij internationale solidariteit en humanitaire hulp is niet alleen een morele plicht, maar ook een uitdrukking van onze gemeenschappelijke menselijkheid en onze verantwoordelijkheid in de wereld. De VNG biedt ons een krachtig platform om als gemeente samen te komen en een gecoördineerde inspanning te leveren. De verwachting is dat de VNG een nationaal programma zal lanceren ter ondersteuning van de wederopbouw van Gaza. Dit initiatief biedt ons de kans om op betekenisvolle wijze bij te dragen en het verschil te maken. Ik ben voornemens om deze kwestie te blijven volgen en zal terugkeren naar de raad om de deelname van onze gemeente aan dit programma te bespreken.

Want samen kunnen wij een krachtig signaal afgeven dat Helmond staat voor solidariteit, zowel lokaal als internationaal. Tot zover mijn bijdrage. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even aan de zijde van de gemeenteraad of er nog een interruptie is. De heer Heller. De heer Heller: Dank u wel voorzitter. Ik luister naar het betoog van de heer Fkihi wat een reactie moet zijn op de Voorjaarsnota die voorligt. Ik snap uw motie in relatie tot uw achtergrond, maar ik vraag me af wat het voorbeeld van de Gazastrook te maken heeft met de Voorjaarsnota. Want ik heb meer het idee dat dit in de lijn ligt van de discussie die we hier in deze zaal ooit hebben gehad over een werkgroep die eens wilde gaan kijken met betrekking tot rampen en dergelijke. Volgens mij hoort deze discussie op dit punt hier niet thuis. De voorzitter: De heer Fkihi. De heer Fkihi: Even kort voorzitter. Onze gemeenschap omvat mensen met banden in die regio en we erkennen ondersteunen hun perspectieven. Daarnaast als raadslid, bevorder ik bewustzijn en begrip. Essentieel voor onze cultureel diverse stad. De voorzitter: Dank u wel. De heer Manders. De heer Manders: Dank u wel. Ik hoorde zojuist mijn collega vertellen over een motie, maar ik dacht dat u die motie had ingetrokken. Klopt dat? De heer Fkihi: Klopt. De voorzitter: Geen motie. U hebt één motie? O u had emotie. Eén motie of emotie. We hebben allemaal emotie.

Dank u wel mijnheer Fkihi voor uw bijdrage. Tot slot, gaan wij de twaalfde spreker het woord geven en dat is de heer Guldenaar van de fractie Mi Hellemonders. De heer Guldenaar aan u het woord. Even pasje meenemen. Goed zo. De heer Guldenaar: Knopje indrukken. Ik hoor een zucht want ik ben waarschijnlijk de laatste. Dus dan zal ik maar meteen zeggen dat ik een kwartier nodig heb. De voorzitter: Maar dan hebt u dat niet met de voorzitter overlegd, dus ik ga u toch bij tien minuten afkappen. Dus ik zou het maar eventjes … U hoeft helemaal niet te zuchten.

De heer Guldenaar: We zullen het proberen dan. Dank u voorzitter. Geachte toehoorders hier en thuis. We leven in onzekere tijd. Het nieuw aangetreden kabinet met hun regeerakkoord op hoofdlijnen heeft consequenties voor burgers en gemeenten. Eén voorbeeld is een schier onbelangrijke maatregel het verhogen van btw op een kaartje van zeven naar 21 procent die een impact heeft op alle culturele instellingen. De makers omroepen met gevolg in landelijk protest. Mi Hellemonders bekijkt de Voorjaarsnota zoals die nu voorligt. Zien wij de ambities van het ambitieakkoord die vertaald is in vier programma's terug in de voorjaarsbegroting? Het eerste, de ouderen. Het aantal 65-plussers nu zo'n 17.000, zal tot 2040 met een 8.5000 toenemen. Het grootste deel van die 65-plussers zal blijven wonen in de gemeente waar ze nu al wonen. Mi Hellemonders wil een motie indienen Meer aandacht voor seniorenwoningen in de komende twee jaar. Veel senioren willen graag hun grote huis verlaten en willen verhuizen naar een geschikte woning. Seniorenwoningen zijn er te weinig waardoor er veel senioren noodgedwongen in een niet-geschikte woning wonen met risico's op bijvoorbeeld vallen en meer beroep op zorg. Door de reeds bestaande bouw geschikt te maken voor senioren kan op redelijke termijn een aantal senioren verhuizen.

De doorstroming op de woningmarkt helpt ook indirect starters die willen kopen of huren. Mi Hellemonders wil daarover een motie indienen waar het dictum van is. Verzoekt aan het college. Focus de komende twee jaar op meer woningen voor senioren en benut alle kansen in de nieuwbouw, lopende bouw en bestaande bouw, zonder dat dit een vertragend effect heeft op de bouwplannen. Het tweede. Benut hiertoe ook de kracht van de samenleving en roep inwoners op om hieraan mee te werken door met een realiseerbaar idee te komen hoe en waar meer seniorenwoningen gerealiseerd kunnen worden in al bestaande bouw. Drie. Benut eventueel geplande CPOprojecten in Helmond specifiek voor senioren en roep inwoners op daarin actief te participeren. Bijvoorbeeld het inzetten van Knarrenhofjes Vier. Monitor wat deze extra gerealiseerde seniorenwoningen voor direct of indirect effect hebben op de doorstroming en de woonkansen voor jongeren. Het gedeelte zorg. In de Wet maatschappelijke ondersteuning staat dat de gemeente keuzemogelijkheden tussen aanbieders moet geven. De gemeente Helmond wil het aantal zorgaanbieders terugdringen om betere afspraken te maken over samenwerking en kwaliteit van zorg. De keuzevrijheid van cliënten wordt hierdoor beperkt. Het bewust niet willen informeren over deze ingrepen om onnodige onrust te veroorzaken, vinden wij kwalijk.

Het recht op keuzevrijheid en transparantie voor cliënten is cruciaal voor het vertrouwen in en de kwaliteit van de zorg. Cliënten moeten volledig en tijdig geïnformeerd worden over de veranderingen die invloed hebben op de zorg. Wij vinden dat het achterhouden van de informatie, juridische en ethische vragen oproept en mogelijk de rechten van cliënten schendt. Mi Hellemonders heeft een motie ingediend. Bescherming van de rechten van cliënten bij zorgaanpassingen. Het dictum luidt. Verzoekt het college alle cliënten die begeleiding of huishoudelijke hulp ontvangen, tijdig en volledig te informeren over de voorgenomen veranderingen in de zorg en de impact daarvan op de situatie. Mits juridisch en ethisch dit verantwoord is. Twee. Een gedetailleerd plan op te stellen en te communiceren waarin de wijzigingen en de redenen hiervoor worden uitgelegd, evenals de stappen die worden ondernomen om de continuïteit en de kwaliteit van de zorg te waarborgen. Drie. Een onafhankelijke klachtencommissie in te stellen waar cliënten terecht kunnen met bezwaren of vragen over de veranderingen in de zorg. Vier. Te waarborgen dat de rechten en de keuzevrijheid van cliënten beschermd blijven gedurende het hele proces van veranderingen. Gedeelte cultuur. De voorzitter: Hebt u uw motie? Want dat was het dictum van de motie? De heer Guldenaar: Ja.

De voorzitter: Mag ik die motie alvast hebben? De heer Guldenaar: U mag ze allemaal hebben.

De voorzitter: U gaat er nog meer indienen? De heer Guldenaar: Twee. De voorzitter: Twee. De heer Guldenaar: Wilt u ze nu hebben? De voorzitter: Ja graag, want u hebt ze allebei al het dictum voorgelezen, dus dat hebt u binnen uw … Dank u wel. Zeker, zeker. Dank u wel. Ze zijn ondertekend en maken ook onderdeel uit van de beraadslagingen. Mijnheer Guldenaar, dan zou ik willen vragen of iets minder dicht op de microfoon spreekt, want anders dan kraakt het een beetje. Dus een beetje ruimte, dan is dat goed. De heer Guldenaar: Ik heb dat in de klas ook altijd, moet ik iets verder van de leerlingen af zitten. Anders kraakt het. De voorzitter: U vervolgt uw betoog. De heer Guldenaar: Cultuur. Accenten voor extra financiële ondersteuning uit het cultuurbudget wil ik leggen op meer muziek in de klas. Twee. Het Nieuw Talent Orkest project en andere initiatieven om jeugd en volwassenen eerder met muziekonderwijs en het beoefenen daarvan in aanraking te komen. Even het voorbeeld van het Nieuw Talent Orkest project. Er zijn in Nederland 2300 harmonieën en fanfares, dit project is er al in 25 steden in Nederland. In Helmond gaat dit beginnen onder de naam Neij Talent Orkest op 27 september door de Koninklijke Stadsharmonie Phileutonia. Neij Talent Orkest is een muziekproject voor volwassenen, maar ook voor jeugd.

Muzikale ervaring is niet nodig, je hoeft dus geen instrument te kunnen bespelen. Je maakt tien weken lang kennis met een geweldige nieuwe hobby. Dit doe je in een ontspannen, sociale sfeer. Bij onderzoek is gebleken dat bij 150 orkesten van Noord- naar Zuid-Nederland dat deelnemers zijn blijven hangen. Een ander accent. Het creëren van culturele ontmoetingsplaatsen waar beoefenaars en geïnteresseerden op het gebied van muziek, beeld en fotografie en andere kunstvormen elkaar kunnen ontmoeten in broedplaats. POST 5700 is daar al een voorbeeld van. Leegstaande gebouwen die niet voor bewoning of winkel op de lijst staan tijdelijk of permanent een culturele werkplaats laten worden. Helmond, een muzikaal bruisende stad waar vooral jeugd ook zijn plek krijgt. De jeugd heeft de toekomst. Urban. Door Blueyard is in opdracht van de gemeente Helmond en cultuurvisie 2040 op papier gezet, 79 pagina’s lang. Van daaruit zal in een cultuuragenda de inhoud van de komende vier jaar worden vastgesteld. Ik heb in een bijdrage tijdens de commissievergadering het belang van Urban, Sports en Culture naar voren gebracht. Jeugd en jongeren op een laagdrempelige manier kunnen participeren bij iedere vorm van urban, sport en culture. De populariteit van urban, sport en culture steeds verder toeneemt in Nederland.

Het college heeft aangegeven dat urban sports een belangrijk speerpunt is binnen het gemeentelijk sport- en cultuurbeleid. Dan wil ik eventjes nog de belangrijkheid daarvan aangeven. Parijs heeft vier sporten genomineerd en het IOC beslist dat deze vier nieuwe sporten ook te zien zijn tijdens de Zomerspelen in 2024 in Parijs. Dit zijn breakdancing, surfen, klimmen en skateboarden. Dat betekent dus dat breakdance nu officieel als Olympische sport is toegevoegd. Er is al een motie voor ingediend en de heer Manders vergat om te benoemen dat wij die ook mede ingediend hadden. Ik nodig iedereen uit om op 30 juni in de Cacaofabriek de finale van de Helmondse Rap Battle, waar deelnemers behalve uit Helmond komen uit verschillende steden in Nederland tot aan Amsterdam toe. Op deze urban music culture die ondersteund wordt door Urban Matterz en de Rap Battle en urban sports wordt ondersteund door Stichting RAUW is een mooie gelegenheid om te zien wat urban sports en culture inhoudt. Tot zover.

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Guldenaar. Ik zie een vraag van de heer Manders en mevrouw Maráczi. De heer Manders: De heer Manders wil zijn excuses aanbieden. Want had inderdaad eerst Mi Hellemonders erop staan en toen er een verandering moest zijn, is hij er per ongelijk af gevallen. Dus ook Mi Hellemonders heeft die motie samen met VVD en Helder Helmond ingediend. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Maráczi. Mevrouw Maráczi: Ik zie de motie er nog niet bij staan, maar over de Wmo-aanbesteding had ik even een vraag. Want u refereert naar een krantenartikel, maar bent u ook op de hoogte dat wij wel degelijk geïnformeerd zijn via Raadsinformatiebrief 10 en Raadsinformatiebrief ‘…’ (de heer Guldenaar onderbreekt). De heer Guldenaar: RIB. De voorzitter: De heer Guldenaar. De heer Guldenaar: Sorry. De voorzitter: De heer Guldenaar. De heer Guldenaar: Het moet altijd via de voorzitter, sorry. Voorzitter, ik ben op de hoogte van RIB 10 en RIB 67. Maar wat wilt u daarmee zeggen? De voorzitter: Mevrouw Maráczi. Mevrouw Maráczi: Omdat u volgens mij … Daarom zei ik, ik heb de motie er niet bij. Maar zoals ik hem gisteren heb bekeken, staat er wel ergens in het dictum dat er informatie achtergehouden is en dat klopt dus eigenlijk niet. De heer Guldenaar: Achtergehouden is? De voorzitter: De heer Guldenaar. De heer Guldenaar: Sorry voorzitter.

Heel eventjes kijken naar mijn aantekeningen. Het gaat maar eigenlijk op een aantal … Waarom we de motie hebben ingediend, laat ik daar even op terugkomen en dan weet u eigenlijk wat ik daarin heb gezegd. Eigenlijk dat er een rem moet komen op die beslissing van 14 juni. Dat dat juridisch en ethisch getoetst wordt, dat er geen vakbonden benaderd zijn, geen vragen zijn beantwoord. Dat er een keuzevrijheid nog steeds moet zijn voor de cliënten, die tijdig geïnformeerd moeten worden, een klachtencommissie daar gaat het om. Dat is mijn … Informatie achterhouden, er stond in de krant dat in ieder geval er niet geïnformeerd werd om onrust te voorkomen als u dat bedoelt. De voorzitter: Dank u wel voor de toelichting. Dit is de motie. Dank u wel. Dank u wel mijnheer Guldenaar voor uw inbreng. Dan zijn we gekomen aan het einde van de inbreng eerste termijn van de gemeenteraad.

Schorsing 16:00 – 17:00 uur De voorzitter: Ik schors voor drie kwartier de vergadering tot 16:45 uur. Op dit moment is op het trappenlandschap aan de achterzijde een kleine versnapering voor u staat klaar. Om 16:45 uur wil ik graag starten met de inbreng van het college. Ik schors de vergadering. Beantwoording door het college en debat De voorzitter: Dames en heren, ik heropen de vergadering en ik wil als eerste het woord geven aan de wethouder van Financiën, die zal zeg maar eerst de financiële bijdrage doen. Daarna zal hij ook zijn eigen portefeuille Economische Zaken en andere onderwerpen. Dus de heer De Kort ik geef het woord aan u. De heer De Kort: Dank u wel voorzitter. Deze keer gelukkig met eigen sprekerspasje om de verwarring te voorkomen. Dank ook aan alle fracties voor de bijdragen, de vragen, de ideeën en de suggesties. Dit is de tweede Voorjaarsnota van dit college. We zitten halverwege de periode en we zijn goed op weg met de uitvoering van het ambitieakkoord, al zeggen we het zelf. Centraal in dat akkoord staat brede welvaart en de kwaliteitssprong, het ging er vandaag ook al vaker over. U heeft onlangs onze mid-term review ontvangen, waarin u kunt zien hoever we staan met het uitvoeren en realiseren van het ambitieakkoord. Maar we zijn er nog niet. Er zijn nog genoeg plannen en ambities die we willen realiseren in de komende tijd.

Sommige zaken vereisen bijstelling, of extra investeringen, andere onderwerpen moeten we nog starten. In de Voorjaarsnota geven we inzicht in deze onderwerpen. We stellen voor waar we extra focus en prioriteit willen leggen, welke zaken we op willen pakken en extra aandacht willen geven. Dit vergt en het is er vandaag al vaker over gegaan, scherpe keuzes. Keuzes die we samen met u als raad moeten maken richting de begroting van 2025 die we in november met elkaar bespreken. We volgen hierbij vanzelfsprekend de aanbevelingen van de VNG met betrekking tot de begroting richting ravijnjaar. De Voorjaarsnota die bevat uiteraard een doorkijk naar de budgettaire ruimte voor de komende jaren. 2025 ziet er vooralsnog redelijk goed uit, vanaf 26 is het beeld een stuk minder goed, ondanks de correctie op het financieel perspectief dat u gisteren ontving. Net als vorig jaar zijn er nog veel onzekerheden. We zijn afhankelijk van ontwikkelingen bij het Rijk en van de financieringssystematiek van de gemeente. Voorzitter, dan kom ik toe aan de inhoudelijke reacties op de bijdragen van de fracties en ik zal daarbij zoveel mogelijk bundelen. Dan begin ik met het punt rondom de leegstaande winkelpanden. D66 en GroenLinks die vroegen daar aandacht voor, hebben daar een motie over ingediend. Ja, we hebben in Helmond veel leegstand, hebben we ook allemaal over kunnen lezen.

Er zijn allerlei redenen voor, laten we daar nu niet te veel in detail ingaan. Ik wil eigenlijk vooral meteen uw motie erbij betrekken, daar kunnen wij positief in staan. Wij zijn bezig … U vraagt om een actieplan en dat hebben we in gang gezet. Dan zou ik kunnen zeggen, motie is overbodig, maar dat is niet helemaal waar. Want u heeft een aantal suggesties en we hebben het net in gang gezet, dus die suggesties die nemen we daarin mee. Dus wat dat betreft kunnen wij motie daarin omarmen. Daarbij opgemerkt en de opmerking kwam net ook al uit de zaal, dat we met VOLOP een hele fijne samenwerking al hebben. Dus dit gaat wat mij betreft ook vooral ook over de samenwerking met VOLOP, de pandeigenaren, het centrummanagement, het totaalverhaal. Zo kunnen wij hem, dus ook zoals gezegd, wij kunnen hem omarmen. In dezelfde lijn ligt de motie wat mij betreft van de VVD. De VVD had net als de wethouder het ED gelezen en het initiatief uit Eindhoven gezien. Ik ben daar ook positief over. Dus ik kan ook uw motie wat dat betreft positief omarmen. Eén verzoek daarbij, u heeft de motie vandaag al een keer aangepast kwam ik zojuist achter, om het eerste punt te onderzoeken. Ik wil dat graag namelijk meenemen in dat actieplan wat we doen, rondom het centrum specifiek. Ik wil u dan vragen of bij de tweede bullet, want u heeft nu het over het overnemen van de criteria van Eindhoven.

Of u die wellicht licht zou willen aanpassen, dat we dat ook mee onderzoeken welke criteria het best passend zijn voor de Helmondse situatie. Vanzelfsprekend nemen we daarbij de Eindhovense ervaringen wel mee, maar dan

kunnen we echt een actieplan maken samen met de ondernemers, samen met het centrummanagement, samen met de pandeigenaren. Waarin zowel dus hoe gaan we netjes met leegstaande panden om? Als hoe gaan we met dit initiatief vanuit Eindhoven om? En een aantal andere elementen goed vorm kunnen geven. Dan ga ik door naar het verhaal van de bedrijventerreinen. Een aantal van u hadden daar opmerkingen over, maar de VVD had er een concrete vraag over. Met betrekking tot Varenschut-Noord of we in 2025 de grond kunnen uitgeven. Ja, mijnheer Manders, ik zou niks liever willen dan in 2025 de grond uitgeven. Maar aangezien u na de zomer over het plan van Varenschut beslist en iedereen in deze raad volgens mij ook inmiddels weet hoe die procedures lopen, kan ik u niet beloven dat we in 25 gaan uitgeven. We gaan wel voor zo snel mogelijk en ik hoop dan ook dat we na natuurlijk de bespreking van enkele weken geleden met betrekking tot het motorcross terrein wat randvoorwaardelijk hiervoor was. Hoop ik dat we na de zomer met elkaar snel een volgende stap kunnen zetten om dit in ontwikkeling te brengen. U maakte ook een opmerking over de ontwikkeling van de Automotive Campus. Daarvoor verwijs ik ook naar de RIB die we onlangs gestuurd hebben. Daar zijn wel degelijk echt serieuze vorderingen op gedaan. Food Tech overigens ook.

Dat heeft u ook vorige week zeg ik even uit mijn hoofd, in ieder geval kunnen lezen de stukken die daar ook naar u toe gaan. Dus ik snap dat het van buiten lijkt alsof het lang duurt, maar ik ben zeer tevreden over de stappen die we daar de afgelopen tijd hebben gezet. Daar gaan we het dus ook met elkaar nader over hebben. Daar de opmerking van de joint ventures meteen bij die de heer Heller maakte. U heeft kunnen zien bij de Automotive Campus ook op wat voor manier daar bedacht wordt, met meerdere bv's. Daar wordt over de eigendomsverhoudingen bijzonder goed nagedacht. Wij nemen daar alle ervaringen die wij hebben als gemeente nadrukkelijk in mee. Dan pak ik het punt van de VVD met betrekking tot visie bedrijventerreinen. Of dat een beetje een praktische visie wordt. Ja zeker. Ik heb geen enkele behoefte aan een lijvig visiedocument wat ergens in een bureaula verdwijnt. Dus hebben we gezegd we moeten met elkaar kijken, niet alleen naar de toekomstige werklocaties, daar hebben we het al vaker over gehad, daar gaan we het ook nog vaker over hebben. Maar ook zeer, zeer, zeer nadrukkelijk naar de bestaande bedrijventerreinen. In dat kader heb ik gezegd, moeten we dat samen met de ondernemers doen. Samen met SBH. Dus we hebben die opdracht samen uitgezet met SBH, we hebben hem samen gedefinieerd en we doen hem ook samen met SBH.

Zoals u SBH ook kent, was ook hun nadrukkelijke wens, net als die van mij, om een praktisch uitvoerbaar plan neer te leggen. Dus ik denk dat we daarin aan uw vraag voldoen. Dan de VVD regionale samenwerking. Daar stelt u een vraag waar we breed mee worstelen in de regio ook. We hebben natuurlijk onlangs de zienswijzen gehad op de regionale samenwerking, daar kwam dit punt ook. We hebben daar bepaalde afspraken ook gemaakt, die vallen nu op een bepaalde manier zo uit. We hebben het er ook over gehad dat het richting de toekomst, de afspraken die je nu maakt met bepaalde indexering inhalen et cetera. Ik wil dat eigenlijk niet helemaal herhalen wat we daar gedaan hebben. Ik wil wel in zoverre met uw verhaal mee, dat we hier kunnen toezeggen dat we er heel bewust en integraal naar kijken. Dat integraal wil ik even benadrukken, omdat wij bijvoorbeeld als je kijkt naar de versterking van de MRE. We hebben het net … Beethoven viel al een aantal keer. Als er zoveel geld naar de regio komt, zal het op een goede manier ingezet moeten worden. Dan kan je niet zeggen principieel, je gaat niet de regionale samenwerking versterken. Want dan ga je dat geld niet op een goede manier wegzetten. Dus je zult het soms moeten doen, maar dat nemen we wel in serieuze overweging mee.

Maar ook de verhouding, hoe verhoudt De Peel, de SGE en de MRE zich tot elkaar? Hoe maken we dat samenwerkingslandschap effectiever? Hoe voorkomen we dat we dingen dubbel doen? Ook hoe gaan we om met ambtelijke capaciteit? Als wij te weinig mensen voor een opgave hebben, we kunnen dat regionaal met elkaar organiseren, wordt het misschien daar goedkoper, maar dan moet ik ook bij ons een bezuiniging kunnen inboeken. Die kant van het verhaal mag u ook van mij vragen. Dat op het moment dat het duurder wordt daar, dat we uit kunnen leggen waarom we dat doen en welke voordelen we daarvan hebben. Dan is het aan u de afweging of u dat vervolgens de moeite waard vindt. Ik zeg dit nu als portefeuillehouder Regionale Samenwerking met de onderdelen die bij mij zitten die u bekend zijn. Er zijn vanzelfsprekend

meerdere gemeenschappelijke redenen die onder andere portefeuilleleden vallen. Maar ook daar kan ik namens het college zeggen, dat we ook daar scherp op zullen toezien. Geloof me dat wij niet de enige gemeente zijn die deze discussie ook in de verschillende commissies financiën en dergelijke voeren. Dan arbeidsmarkt. Richting zowel 50PLUS als DENK, we hebben na de zomer hebben we een bespreking ook op verzoek van uw raad. Eerder van Mi Hellemonders ook staan, over de arbeidsmarktregio en wat we daar nu allemaal aan doen. Daar zullen ook de partners van de arbeidsmarktregio … Ik zeg het uit mijn hoofd, in ieder geval bijvoorbeeld ook het UWV zullen daarbij zijn om het verhaal … En het ROC, om dat verhaal mee toe te lichten. Dat is ook een moment denk ik om zowel met betrekking tot ouderenwerkloosheid, als ook bijvoorbeeld de arbeidsmarktdiscriminatie, met elkaar daar inhoudelijk verder over te praten. Dus die kans komt eraan. Ik denk dat dat een mooi moment is. Specifiek op het verhaal van de heer Fkihi op arbeidsdiscriminatie. We hebben daar een aantal weken geleden hier in deze zaal … Dan kijk ik wederom naar de heer Guldenaar, maar ook naar GroenLinks. Een motie die u indiende die ik op een … Hij was geloof ik ingetrokken, maar toch omarmd. Ik weet niet meer helemaal hoe we het gedaan hebben, maar ik heb u toen een RIB toegezegd over wat we doen.

Die RIB die is inmiddels af en die ligt volgende week in het college en dan krijgt u dus informatie. We hebben hem breder getrokken dan alleen VNO-NCW. We hebben aan alle partners in de kerngroep gevraagd van de arbeidsmarkt, wat doet u? Die RIB die krijgt u dus waarschijnlijk als het college ermee instemt, volgende week. Daar staat denk ik veel in wat aan uw vraag tegemoet komt. In zijn algemeenheid daar de opmerking, als er signalen zijn, nemen we die heel serieus. Als er groepen zijn in de samenleving, die dit signaleren en die daar met mij als wethouder … Los van meldingen die je moet maken bij de relevante meldpunten. Nog een keer het gesprek over aan willen gaan, zodat ik die signalen kan door leggen in de kerngroep, dan zeg ik dat ook bijzonder graag toe. Mijn deur staat daar altijd voor open. Want dat dit absoluut onaanvaardbaar is en een heel groot probleem, daar zijn wij het zeer met elkaar eens. Dan als laatste thema, als ik het goed heb. Arbeidsmigranten. De PvdA en de SP die constateren eigenlijk wel gewoon terecht dat er één organisatorische zin aan gewijd is in de Voorjaarsnota en dat dat wat karig is. Dat klopt. Dat doet ook niet helemaal recht aan de stand van zaken. Want waar we bijvoorbeeld heel trots op zijn is Work in NL. Voorheen het Brabants Migratie Informatie Punt. Wat we hier in het wijkhuis in de Rijpelberg hebben en wat heel goed loopt.

Waarmee we zorgen voor een hele goede informatievoorziening van mensen die de taal ook spreken, van arbeidsmigranten voor arbeidsmigranten, ook qua ondersteuning door de LEV Groep. Daar bereiken we steeds meer mensen mee in hun eigen taal. Om de ambitie te realiseren om misstanden te voorkomen, heeft ook de PvdA een tijdje geleden een vraag gesteld met betrekking tot de Wet goed verhuurderschap. Die RIB daarover is bijna af. Die verwachten wij ook voor de zomer nog aan uw raad te kunnen laten toekomen. Dan is daar nog de opmerking ook over hoe zetten we de personele capaciteit ook in? Hoe gaan we hier überhaupt mee om? Daar zijn we mee bezig en dat zullen we ook rondom de begrotingsbehandeling nadrukkelijk meenemen. Hoe gaan wij voor de organisatorische inbedding van dit thema nader zorgen? De voorzitter: Mevrouw Wijnands heeft een interruptie. Mevrouw Wijnands: Dank u wel voorzitter. Ik denk dat u het onderwerp arbeidsmigranten had afgerond. De PvdA had ook gevraagd om een beleidsplan. De voorzitter: Wethouder De Kort. De heer De Kort: Er is in 2022 is er een plan gemaakt hier. Daarvan vind ik op dit moment de implementatie nog niet top. Dus daar moet eerst maar eens mee aan de slag gegaan en daarom dat mijn eerste opmerking zit over de organisatorische inbedding. We moeten echt zorgen dat het thema organisatorisch, dus hier

ambtelijk, op de juiste manier geborgd is zodat we daar weer de volgende stap in kunnen maken. Dus ik hoop dat u mij die tussenstap toestaat, zodat ik eerst kan zorgen dat ik hier de juiste mensen in de juiste positie hebt staan om dat verder op te pakken. Daarbij wel nog één opmerking. We zijn bezig met de gemeente Venray samen, de burgemeester pakt dat ook op met de burgemeester daar in de VNG, om een brief te schrijven voor het nieuwe kabinet. Met betrekking tot de aanbevelingen van de commissie Roemer, waarvan wij vinden dat ook landelijk het tempo nog wel een stukje omhoog mag. Tot slot in het kader van arbeidsuitbuiting, doet het Peelland Interventie Team ook behoorlijk veel met multidisciplinaire handhavingsacties in de regio. Dus ook daar zijn we mee bezig. De burgemeester en ik hebben ook nog een huiskamergesprek gevoerd met de doelgroep om onze kennis daarvan te verhogen. Tot zover voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even aan de van de raad. Ik zie geen interrupties. Dan dank ik u voor uw bijdrage. Dan ga ik over tot een hele korte bijdrage van mij en dan vraag ik of mevrouw Spiering van haar plaats af het voorzitterschap even wil overnemen. Mevrouw Blanksma-van den Heuvel: Voorzitter mag ik? De plaatsvervangend voorzitter: Ik doe het even met mijn eigen kaartje, want het kaartje van waarnemend voorzitter doet het niet. Dus ik geef u het woord.

Mevrouw Blanksma-van den Heuvel: Prima. Maar is maar heel kort, want er zijn op twee punten in de inbrengen op mijn portefeuille wat opmerkingen gemaakt. Allereerst het punt van de VVD, dat ging over vernielingen in de wijk. Dat er een toename te zien is, dat weten we zelf ook. Er zijn een paar acties die wij ondernemen op dit moment. Dat is onder andere, we hebben een campagne gestart over meldingsbereidheid. Is ontzettend belangrijk dat je ook weet dat als er iets niet pluis is, dat het gemeld wordt. Ik zie daar een hele grote toename aan meldingen. We hebben ook de hotspots waar zeg maar die vernielingen plaatsvinden, daar zetten we extra surveillances op, extra preventie op. Dan hebben wij meer zichtbaarheid in de wijk. We proberen middels boa's en politie meer zichtbaarheid te hebben. Uiteraard het wijkgericht werken wat we in de brede zin inzetten, om die zeg maar vernielingen, maar ook andere niet-pluis-gevoelens in de wijk om dat nadrukkelijker met elkaar aan de voorkant te ervaren, te kijken en te acteren op het moment dat het ook echt plaatsvindt. Dus het lik-op-stukbeleid is voor ons natuurlijk een belangrijk punt. Dan tweede was de motie over slavernij, dat kwam van de SP. We hebben een werkgroep gestart. Deze werkgroep die bestaat met als onderwerp slavernijverleden, om daar eens naar te kijken.

Dit is ongeveer zo’n twintig tot 25 mensen, wij zijn een aantal keren bij elkaar geweest. Het onderzoek is inmiddels gestart en zal op 28 juni aanstaande, 28 juni en die heb ik zelf als Dag van Erkenning betiteld. Zal de werkgroep, maar u wordt daar ook voor uitgenodigd, de eerste resultaten van het onderzoek presenteren. Dan zullen daar aanbevelingen staan, dus dat noemen wij dan erkenning. We werken toe naar volgend jaar. Want dan is 30 juni en 1 juli, dan vieren we in Nederland de Keti Koti op 1 juli en op 30 juni de herdenking. We hebben gezegd, we moeten eerst zeg maar erkennen, dan zeg maar herdenken en dan vieren. Dus daar werken we dan naar aanleiding van dat onderzoek naartoe, dus de motie krijgt vol de aandacht. Ik kan zeggen dat het onderwerp echt leeft. De plaatsvervangend voorzitter: Er is een interruptie van de heer Manders. De heer Manders: Dank u wel. Ik ben even aan het zwaaien geweest. Ik had een vraag naar aanleiding van uw eerste gedeelte, maar ik kom later aan het woord. Het is nogal wat in Brouwhuis 134, Warande 167 procent, Brandevoort 89 procent. U noemt een aantal maatregelen, prima. Maar weten we ook waarom die toename zo groot is van het aantal vernielingen? Want het is toch wel heel opmerkelijk dat die percentages echt extreem zijn gegroeid?

Mevrouw Blanksma-van den Heuvel: Het belangrijkste is dat er een analyse komt van de exacte vernielingen. Want het kan dus een zeg maar een bus, een brievenbus zijn, het kan een fiets zijn, dus dat kan op alle allerlei onderdelen. Die analyses die zijn we aan het maken. Maar exact zeg maar, als je ziet dat daar … Er kunnen ooit net dan groepen actief zijn die daar gewoon op deze wijze omgaan met spullen. Dus wij hebben niet één reden waarom er meerdere vernielingen zijn. Maar er zijn ook verminderingen, want in Brandevoort zijn ze iets lager maar het is ook maar net het moment dat dat gebeurt. De heer Manders: Ik begrijp dat u gaat analyseren en op basis van die analyse gaat u maatregelen nemen. De voorzitter: Uiteraard. We hebben die hotspots ook ingezet. We proberen zo gericht mogelijk hierop te acteren. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel. De heer Peters heeft ook nog een vraag aan u. de heer Peters van het CDA. De heer Peters: Dank u wel voorzitter. In onze bijdrage hebben we ook in ieder geval aandacht gevraagd voor onder andere het fenomeen lachgas. Ik had toevallig vorige week een fractievergadering. Ik heb een foto gemaakt en de collega's laten zien. Stonden hier tegen de muur bij de Vlisco vier van die grote cilinders met leeg lachgas. Ik neem aan dat er iets van een interventieteam is als er een melding wordt gemaakt, die dingen worden opgehaald.

Want er kan ook residu in zitten en het is levensgevaarlijk als kinderen daarmee in aanraking komen. Kunt u daarop reageren? Mevrouw Blanksma-van den Heuvel: Ik kan alleen op reageren ... Dank u wel voorzitter. Mijnheer Peters, dit is zeg maar als dat aan de hand is, dat wordt echt … Die meldingsbereidheid is heel belangrijk. Politie weet daarvan. We hebben natuurlijk lachgas, daar hebben we het met elkaar over gehad, dat zit in onze APV. Is gewoon verboden, zowel gebruik als bezit. Dus daar wordt echt op geacteerd. Daar waar we zeg maar Peelland Interventie Team in kunnen zetten op gerichte acties en gerichte meldingen, zullen we het echt niet nalaten. De plaatsvervangend voorzitter: Mevrouw Willems heeft een vraag. Mevrouw Willems-Kardol: Dank u wel voorzitter. Ik was benieuwd of de analyse waar de voorzitter het net over had in kader van vernielingen, Brandevoort is overigens met negentig procent toegenomen. Maar of van die wijken die we genoemd hebben, of zij die analyse kan delen in een RIB’je? De voorzitter: Dat zal ik zeker doen, met ook daarin de interventiemomenten die wij daar in voornemens zijn en misschien wat we al gedaan hebben. Mevrouw Willems-Kardol: Heel graag dank u wel. De plaatsvervangend voorzitter: Ik zie geen verdere vragen. Had u nog iets verder aan uw betoog? Mevrouw Blanksma-van den Heuvel: Nee hoor, dank u wel. Ik zou alleen ingaan op de vragen.