'verslag - Raad (18.06.2024)'

Hoe staat het met onderzoek en wanneer kunnen wij het tegemoet zien? Voorzitter, we begrijpen dat er richting de begroting nog het één en ander gedaan moet worden, maar het kopje Vluchtelingen en arbeidsmigranten is wel heel nietszeggend. De SP maakt zich nog altijd zorgen over de arbeidsvoorwaarden en leefomstandigheden van arbeidsmigranten. Het college heeft een paar jaar geleden het rapport van Roemer omarmd, maar wat is de stand van zaken nu? De SP blijft voor de opvang van vluchtelingen. Van mensen die huis en haard hebben moeten verlaten vanwege geweld, onderdrukking, of overtuigingen, ook al staat de Spreidingswet op de tocht. Hoe denkt het college hierover? Voorzitter, ik sluit af. Voor de SP is deze Voorjaarsnota helder, maar ook prettig leesbaar. Zoals gezegd zien wij de nodige doorontwikkeling op het bestaand beleid. Met onze ideologische bril zien we dat we verder gaan bouwen aan een samenleving die voor iedereen bestaanszekerheid biedt en waarin ieder mens mee kan doen en kan beslissen. Het recht voor eenieder om in vrijheid met respect voor anderen en alles wat leeft geluk na het streven. Daarvoor zijn wij opgericht en zullen wij blijven strijden. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Maráczi. U had geen moties aangekondigd. Ik kijk eventjes naar de raad of er nog interrupties zijn. Zo niet, dan dank ik u voor uw bijdrage.

Dan ga ik over naar de volgende spreker. Dat is de heer Vervoort van het CDA. Mijnheer Vervoort aan u het woord. De heer Vervoort: Geachte voorzitter, geachte aanwezigen en ook de kijkers thuis. Vandaag bespreken we de Voorjaarsnota 2024 die richting geeft aan onze wensen van het CDA Helmond voor het komende jaar. Ons doel is een samenleving waarin iedereen de kans krijgt om volwaardig mee te doen, ongeacht waar je bent geboren of waar je opgroeit in Helmond. Als je geboren wordt in Helmond, kan het uitmaken hoe je leven in

het vervolg er uit komt te zien. De ene wijk is niet de andere wijk. In sommige wijken is bijvoorbeeld de levensverwachting zeven jaar korter dan in een andere wijk. Het gemiddelde inkomen is in de ene wijk substantieel hoger als in de andere wijk. De vraag is, wat kunnen wij daar als politieke partijen aan doen? Het begint bij de geboorte van een kind. Als de ouders de Nederlandse taal minder of niet spreken, staat het kind al met 1-0 achter. Als dat kind in armoede opgroeit, staat hij of zij al met 2-0 achter. Dat werkt vervolgens door op de verdere schoolloopbaan of op het volwassen leven. Meedoen, rondkomen en vooruitkomen. Als CDAfractie staan wij voor een samenleving waarin iedereen de kans krijgt om volwaardig mee te doen. In de afgelopen jaren hebben wij samen met onze partners honderden miljoenen euro's geïnvesteerd in de binnenstad, in het verbeteren van het woonklimaat. Oude huizen gesloopt, nieuwe huizen gebouwd en toch blijven de zorgen in de binnenstad groot. Een mogelijke oplossing is het meer investeren in basisvaardigheden. In een stad waar basisvaardigheden onder druk staan en de geletterdheid ten opzichte van het gemiddelde in Nederland achterblijft, moeten we extra aandacht schenken aan het verbeteren van deze vaardigheden. Laaggeletterdheid heeft een enorme impact op het dagelijks leven en de kansen van onze inwoners.

De CDAfractie pleit voor aandacht voor extra taalcursussen, intensieve programma's, om de lees- en schrijfvaardigheden te verbeteren. De verbinding te maken tussen deze groep en onze partners in de stad. Waaronder de bibliotheek, maatschappelijke organisaties, maar ook al die vrijwilligers die kunnen en willen helpen. Maar meedoen kan ook op andere terreinen. Bijvoorbeeld door te sporten, cultureel actief te worden. Niet alleen met gelijkgestemden, maar ook verbinding leggen met anderen. De CDA-fractie vindt wel dat wij als gemeente de basis moeten leggen door functionele, goede accommodaties aan te bieden en hierin schieten wij ons inziens tekort. Dan wil ik even het woord overdragen aan de heer Peters. De voorzitter: U hebt uw rollen ge ... Mijnheer Peters aan u het woord. De heer Peters: Dank u wel voorzitter. Dat heeft alles te maken met de middellijke betrokkenheid van het onderdeel wat wij wilden aanroeren. Hoor de behoeften van de insprekers van vorige week dinsdag. Wij doen een dringend beroep om voor zowel de Hockeyclub Helmond, als voor RKSV Mierlo-Hout middelen beschikbaar te stellen zodat ze in 2025 kunnen bouwen op hun sportpark. Verder in de toekomst hebben wij het verzoek om voor de wijkcentrums van Stiphout, Warande en Helmond-Noord gelden op te nemen in het investeringsprogramma onder het kopje Nieuw beleid. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel.

De heer Vervoort vervolgt zijn betoog. Maar dat is zuiver, prima. De heer Vervoort: Dank u wel voorzitter. Duurzaam en leefbaar. Duurzaam zijn we volgens allemaal voor, maar het moet wel haalbaar zijn. We moeten onze inwoners meekrijgen en niet te ver voor de troepen vooruitlopen. Neem de elektrisering van onze stad. Diverse bouwplannen kunnen niet worden uitgevoerd als we nu geen maatregelen treffen. We wekken met zijn allen veel stroom op via zonnepanelen. Maar die stroom kan niet worden verwerkt door het bestaande net. Een goede oplossing zou zijn fors te investeren in batterijen en het is ook nog eens een keer winstgevend. Laten we voorop lopen. We hebben in Helmond diverse bedrijven en partners die batterijen bouwen en hiervoor oplossingen hebben. Hiervoor hebben wij ook een motie. Een veilige stad, daar staan wij als CDA-fractie voor. Dat kan op verschillende terreinen worden verbeterd. Neem de verharding in onze maatschappij. Neem het tegen toenemende drugsgebruik. Neem het gebruik van lachgas en de daaraan gekoppelde gevolgen ervan. Het is daarnaast belangrijk onze inwoners te betrekken. Maak gebruik van de kennis, de ervaring en de beleving van onze burgers. Een goed middel om de verbinding te leggen, is het burgerberaad. Dit instrument geeft onze inwoners direct invloed op het beleid en bevordert de democratisering van de burgers bij de lokale besluitvorming.

Het is dan ook goed om te zien dat een werkgroep een pilot voorbereid. Jongeren en vrijwilligersbeleid. Helmond is een diverse stad met grote

uitdagingen. Jongeren blijven betrekken in onze samenleving is van groot belang voor nu en in de toekomst. Vele jongeren zijn actief binnen het grote verenigingsleven, die wij kunnen aanbieden aan onze inwoners. Die verenigingen draaien op vele vrijwilligers. Maak voor hen het makkelijker. Hiervoor hebben wij ook een motie opgesteld. Economisch vitaal en aantrekkelijk. Doordat we in het verleden andere keuzes hebben gemaakt, lopen we betreft BSD verschillende jaren vertraging op. Daarnaast is de herontwikkeling van het centrum een zware opgave. Om de schaalsprong te halen, zal alles uit de kast moeten worden getrokken om te bouwen. De concurrentie met betreft geschikte medewerkers is groot. Maar, als we op deze toer doorgaan, zullen we de geplande woningen bij lange na niet halen. De bouwgrond in Nederland is zeer schaars. Helmond zit in een ‘…’ positie met nog volop bouwmogelijkheden. Maak hiervan gebruik. Deze regio heeft van het kabinet zojuist 2,8 miljard gekregen om te investeren in woningen. Onderwijs, wegen en in voorzieningen. Onze oproep is dan ook, breng eerst de huidige voorzieningen op peil, ga in gesprek met onze raad, vrijwilligers, organisaties en kom gezamenlijk met een actieplan hoe wij Helmond verder beter op de kaart willen zetten voor de nabije toekomst. Dit kan alleen maar slagen als we dit samen oppakken, samen de verbinding aangaan.

De vraag, staat u voor deze suggestie open? Bestuur en organisatie. De arbeidsmarkt staat al jaren onder zware druk, in Helmond hebben we er ook last van. Het verloop van het personeel is groot. Het vertrek van sleutelfiguren baart ons zorgen. Neem het vertrek van onze burgemeester, de wethouder, de secretaris, enkele topambtenaren, wat is er aan de hand? Wat kunnen we doen om goede ambtenaren te behouden? Een goed en plezierig werkklimaat is cruciaal, want er ligt heel veel werk. De schaalsprong naar 115.000 inwoners en wat er allemaal bij komt kijken is een grote uitdaging. Dit kunnen we niet alleen. Vraag, wat kunnen we overlaten aan de markt? Wat hebben we zelf in de hand? Neem geen extra ambities aan als we ze niet kunnen uitvoeren. Een voorstel van ons als CDA-fractie is om de regeldruk te verminderen, schrap elke week een overbodige maatregel. Voorzitter, een CDA-visie waar wij met de stad naartoe willen gaan en op welke manier. Om alles te raken in tien minuten is niet te doen. Laten we samen de verbinding leggen, samen de schouders eronder zetten, samen de stad naar een hoger plan brengen. Dank voor jullie aandacht. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Vervoort. De heer Vervoort: Ik heb twee moties. De voorzitter: Even de motie, even de dictum voorlezen. De heer Vervoort: Dan het vrijwilligerswerk, het dictum.

In beeld te brengen welke knelpunten worden ervaren door verenigingen en vrijwilligersorganisaties. Dit te doen door een stads brede enquête uit te zetten onder alle betrokken organisaties met de vraag waar in hun ogen knelpunten en oplossingen zitten. Deze uitkomsten voor de begrotingsbehandeling van 2025 te betrekken bij de plannen. De volgende is over de batterijen en alles van elektriciteit. Onderzoek te doen naar de mogelijkheden van kosten/baten voor onder andere wijkgerichte opslag van duurzaam opgewekte energie. Hierbij ook de mogelijkheden van innovaties in bijvoorbeeld batterijen, zandbatterijen of anderszins mee te nemen. Voorstellen uit te werken waarmee de inwoners en ondernemers gestimuleerd worden het initiatief te nemen om zelf met energieopslag aan de slag te gaan. Mogelijkheden onderzoeken of inwoners hiervoor een duurzaamheidslening kunnen aanvragen. De gemeenteraad voor de behandeling van de begroting 2025 hierover te informeren. De voorzitter: Dank u wel. Mag ik moties even krijgen? Dank u wel mijnheer Vervoort. Er zijn twee moties ingediend, voldoende ondertekend en maken onderdeel uit van de beraadslagingen. Ik kijk eventjes naar de raad of er nog interrupties zijn? Zo niet, dan dank ik de heer Vervoort voor zijn bijdrage. Dan gaan wij over naar de bijdrage van de heer Van den Boogaard, D66. Mijnheer Van den Boogaard aan u het woord. Na de

bijdrage van de heer Van den Boogaard schors ik de vergadering voor tien minuten voor een korte pauze. De heer Van den Boogaard. De heer Van den Boogaard: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, collega's en toehoorders op de publieke tribune. D66 staat voor duurzame vooruitgang. Bij duurzaamheid denken wij niet alleen aan verduurzaming van gebouwen, maar ook aan een gezonde leefomgeving en maatschappelijke investeringen waarvan we ook op de lange termijn profijt hebben. We zitten inmiddels ruim halverwege in deze bestuursperiode. Twee jaar zijn we nu bezig om Helmond sterker te maken voor iedereen. In de voorliggende Voorjaarsnota kijken we vooruit. Welke accenten willen wij vanaf 2025 leggen en wat zijn voor ons de belangrijkste thema’s hierbij? Dit wil ik bespreken aan de hand van de vier hoofdprogramma's in deze Voorjaarsnota. Meedoen, rondkomen en vooruitkomen. D66 is blij om te lezen dat het college inzet op het versterken van de sociale infrastructuur in onze stad en op basis van de quickscan naar de toekomstbestendigheid van de huidige sport- en beweegvoorzieningen gaat kijken. Daarbij ook specifiek aandacht heeft voor de actuele ondersteuningsvraag van RKSV Mierlo-Hout, Polaris en Hockeyclub Helmond. Er staat echter nu nog een PM-post. Wij zouden graag een concreet bedrag opgenomen zien voor de begroting.

Kan de wethouder dit toezeggen? Want immers veerkracht en inclusiviteit ontstaan alleen als Helmonders zich met elkaar verbonden voelen en culturele en sportverenigingen spelen hierbij een belangrijke rol wat ons betreft. Dan duurzame en leefbare stad. In 2023 hebben we veel nieuwe woningen kunnen realiseren in Helmond, maar liefst 896. Er is echter nog steeds sprake van een grote vraag naar woningen, dus we moeten blijven bouwen. Dat gaat wel extra inspanningen vragen, want de marktomstandigheden zijn niet gunstig door de stijgende bouwkosten en personeelsschaarste. Daarom juichen wij toe dat er gewerkt wordt aan een woonfonds dat moet helpen om de woningbouw vlot te trekken wanneer business cases niet rond te krijgen zijn. Ook wordt de Adviescommissie Wonen naar aanleiding van onze vragen uitgebreid met woningzoekenden, zodat zij ook een stem hebben in de woningbouwplannen. Dit zorgt hopelijk ook voor minder vertraging in de procedures. Dan mobiliteit. Allereerst willen wij de wethouder danken voor de beantwoording van onze technische vraag. In het antwoord wordt vermeld dat openbaar vervoer en deelmobiliteit een goed alternatief moeten gaan vormen. Om dit te realiseren zijn maatregelen nodig voor alle vervoerswijzen in de stad.

Zoals wij ook al hebben opgemerkt tijdens de behandeling van de mobiliteitsvisie, vragen we ook nu weer om deze maatregelen vroegtijdig door te voeren. Met andere woorden, eerst een goed alternatief invoeren en daarna pas de wijziging invoeren. Wij zijn daarom ook zeer verheugd met de mededeling in de Raadsinformatiebrief 72, waarin is aangekondigd dat per 10 10 juni een pilot met de nieuwe Bravoflex is gestart. Fijn dat er uitvoering is gegeven aan deze motie van ons uit 2020 met de oproep om een volwaardig alternatief voor Bravoflex aan te bieden. Hiermee wordt ook een nieuwe, vraaggestuurde en ook betaalbare vervoersvorm gecreëerd voor het laatste stukje van en naar het station. Economische, vitale, innovatieve en aantrekkelijke stad. De leegstand in het centrum van Helmond is vrij fors. In 2023 zijn er minder winkels in Helmond dan het jaar daarvoor. Sinds 2010 zien we eigenlijk van jaar op jaar dat het aantal afneemt en doordat steeds meer mensen ook via internet kopen en ook de nabijheid van Eindhoven. Dit zorgt ervoor dat de leefbaarheid achteruit gaat. Daarom wil D66 samen met GroenLinks en andere fracties die leegstaande winkelpanden aantrekkelijker maken, om zo ook de sfeer in de omgeving te verbeteren. Hiervoor hebben wij een motie ingediend.

VOLOP Helmond heeft ook een fantastische, tijdelijke invulling gevonden in het mooie paviljoen in het Burgemeester Geukerspark en kan ook een rol spelen in het levendiger maken van ons centrum. Voor de economie wordt er ook vaak gekeken naar de grote broer Eindhoven, maar Helmond heeft een eigen kracht en smoel die steeds duidelijker zichtbaar wordt. De keuze voor toekomstbestendige makerstad zouden wij graag aanvullen met, in Eindhoven wordt het bedacht, maar in Helmond wordt het gemaakt. Dan cultuur. De schaalsprong is een kans om onze ambities te verwezenlijken, maar we moeten daarbij onze inwoners niet vergeten. Het cultuuraanbod laten meegroeien met de schaalsprong stond al in ons verkiezingsprogramma en

we zijn dan ook heel blij met de voorgenomen plannen op dit vlak. Maar daarmee zijn we er natuurlijk nog niet, want onze inwoners zullen ook qua kennisniveau de mogelijkheden moeten krijgen om mee te groeien. Hier ligt dan ook een taak voor de werkgevers in de regio. Om te zorgen dat hun werknemers duurzaam inzetbaar blijven en ook daadwerkelijk de ruimte krijgen op de werkvloer, voor inwoners die wat meer hulp nodig hebben om mee te komen met die schaalsprong. Dan financieel. Er wordt in de Voorjaarsnota terecht een beeld geschetst met veel onzekerheden. Dat gaat natuurlijk over de bijdrage vanuit landelijk, maar ook natuurlijk vanwege de lokaal grote investeringen die we gaan doen. Denk bijvoorbeeld aan de extra investeringen voor onderwijshuisvesting in Mierlo-Hout en het multifunctioneel wijkgebouw in Rijpelberg. De uitgangspositie van Helmond is hierbij beter dan vele andere gemeenten, maar we staan toch voor een grote uitdaging als gemeente. Het waarmaken van onze ambities, terwijl het financieel perspectief vanaf 2026 negatief is. Die onzekerheden brengen ook de noodzaak met zich mee om slimmer te budgetteren en keuzes te maken. Hopelijk komt het Rijk nog over de brug met een volledige compensatie voor de jaren 2026 en daarna. Maar we ontkomen er niet aan om nu alvast na te denken over ombuigingsmaatregelen.

Hierbij is het voor D66 belangrijk dat onze inwoners en met name de mensen die het het moeilijkst hebben in onze samenleving, zoveel mogelijk worden ontzien. Tot slot, laten we blijven samenwerken om van onze stad een plek te maken waar iedereen gelijke kansen heeft en waar duurzaamheid en innovatie hand in hand gaan. Alleen zo kunnen we een welvarende samenleving creëren voor onze huidige en ook de toekomstige generaties. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. U had een motie. De heer Van den Boogaard: Ik zal even het dictum voorlezen. Mijn vraag aan het college van Burgemeester en Wethouders. Een actieplan op te stellen met pandeigenaren om hun leegstaande panden aantrekkelijker te maken. Hierbij te kijken naar vernieuwende oplossingen, zoals het inzetten van leegstaande winkels voor flexwerkplekken of een winkelpand als ontmoetingsplek voor studenten, buurtbewoners, hobbyisten enzovoorts. Denk ook aan het aantrekkelijk maken van leegstaande winkelpanden met plakken van raamfolie of 3D-visualisaties. Derde bullet is een samenwerking aan te gaan met VOLOP Helmond voor het inrichten van deze leegstaande panden. Het is mede ingediend namens GroenLinks, CDA, 50PLUS, Forum voor Democratie en de PvdA. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van den Boogaard. Ik zie een interruptie van de heer Manders. De heer Manders: Ik heb twee vragen aan de heer Van den Boogaard.

Ik hoor hem zeggen, terwijl hij straks bij mijn betoog aangaf dat we volgens de VGN niet hoefden te bezuinigen. Dat we er niet aan ontkomen om te bezuinigen. Daar heeft hij inderdaad gelijk in, want de VGN heeft inmiddels nieuwe adviezen afgegeven. Volgens mij ... De voorzitter: U bedoelt de VNG? De heer Manders: Wat zei ik? De voorzitter: VGN. De heer Manders: Sorry. Ik ben lid van de VGN, Vereniging ‘…’ Nederland. De voorzitter: Ik ben ook overal lid van, maar dat ga ik ook niet allemaal vertellen. VNG, Vereniging Nederlandse Gemeenten.

De heer Manders: Excuses, maar vandaar dat ik de fout maakte. Die hebben nieuwe adviezen gegeven aan de gemeentes in maart en juni als ik het goed heb. In die adviezen wordt aangegeven om wel degelijk de gemeentes te laten voorbereiden op de ombuigingen die eraan komen. De presentatie te geven aan de gemeenteraad wat de gevolgen zijn van die bezuiniging. Graag een reactie daarop van de heer Van den Boogaard. Het tweede. Hij heeft een opmerking gemaakt, hij heeft ook een … De voorzitter: Mag ik heel even. De heer Vervoort heeft per ongelijk zijn lampje aan en iedereen ziet dat hij heel veel lol heeft. Dus als u dat even uitdoet. De heer Manders: Mijn tweede vraag heeft betrekking op de opmerking die gemaakt werd naar aanleiding van de leegstandsmotie die ingediend wordt. Ik heb begrepen dat VOLOP Helmond al enorm goed samenwerkt met de gemeente en er al heel veel initiatieven zijn. Maar dat het vaak te maken heeft met de eigenaren van de panden die de voorkeur geven aan langetermijnoplossingen. De voorzitter: En uw vraag is? De heer Manders: Hoe wil D66 en de andere partijen met deze motie, die eigenaren van die winkels dwingen om eraan mee te werken? Want vaak schort het daar. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van den Boogaard. De heer Van den Boogaard: Dank u wel.

De eerste vraag in te gaan, die voorbereiding voor de ombuigingsmaatregelen staat gewoon in de Voorjaarsnota dat dat al in gang gezet wordt. Dat komt ook terug bij de begroting, dus u wordt op uw wenken bediend. Dan de tweede vraag die u had. Dat VOLOP Helmond al heel veel initiatieven steunt. Dat is alleen maar mooi en dat sluit hier mooi bij aan. Dwingen gaan we natuurlijk niet doen, de wethouder gaat in gesprek met die winkeleigenaren. We gaan kijken of we ervoor kunnen zorgen dat ze hier aan mee willen werken. Maar we gaan natuurlijk niemand dwingen, dat is altijd op basis van vrijwillig. De voorzitter: De heer Manders. De heer Manders: Dan is mijn vraag in hoeverre deze motie iets nieuws biedt bij wat er eigenlijk al is. Er wordt al volop samengewerkt. De voorzitter: De heer Boetzkes op dit punt ook? De heer Manders: Maar het probleem zit in die winkelpandeigenaren die niet altijd willen meewerken met de initiatieven. De voorzitter: Dank u wel. De heer Boetzkes ook op dit punt. De heer Boetzkes: Voorzitter op dit punt twee vragen, één sluit heel mooi aan op die van de heer Manders. Ik ga hem misschien iets concreter stellen, maar waarom zou een pandeigenaar … U verzoekt het college om met een plan te komen, maar waarom zou een pandeigenaar dit gaan doen? Een beetje winkelpand is een stuk kleiner dan deze raadszaal, moet toch gauw 100.000 euro per jaar kosten.

Wanneer je daar een ontmoetingsplek van gaat maken, die kosten zullen ergens gedragen moeten worden. Gaan wij dat allemaal betalen? Hoe ziet u dat? Daarop aansluitend wil ik wel even goed begrijpen waarom u nu precies met deze motie komt. Want winkels brengen winkels. Op het moment dat u nu een motie gaat maken om daar andere

dingen mee te doen, want ik begrijp in het dictum dat u daar toch wel op aanstuurt. Dan gaan we de synergie missen, de economy of scale, winkels die samenwerken, samen investeringen, evenementen doen. Het gebruiksgemak, gezonde concurrentie. Ik vraag me af of het wel zo wenselijk is om winkels te gaan weren uit onze stad. De voorzitter: De heer Van den Boogaard. De heer Van den Boogaard: Dank u wel. De motie beoogt om de leefbaarheid in het centrum te vergroten. Kijk, een leegstaand pand ziet er natuurlijk gewoon niet aantrekkelijk uit. Als we hier maatregelen voor kunnen nemen, tijdelijk. Kijk, stel dat er een pand verhuurd kan worden, dat er een winkel in kan komen, dan is dat meteen natuurlijk krijgt dat voorrang. Dus het is niet zo dat als er deze tijdelijke maatregelen genomen worden, dat er dan geen winkel meer in kan komen. Dus het is juist om ervoor te zorgen dat de sfeer en beleving in het centrum vergroot wordt. Zodra een pandeigenaar het kan verhuren, dan wordt dat natuurlijk meteen gedaan. Dus ik zie daar eigenlijk geen probleem in. De voorzitter: De heer Manders en daarna de heer Boetzkes. De heer Manders: Ik begrijp dat u oproept om die wat aantrekkelijk te maken. U wil graag plakplaatjes plakken op de ruiten, waardoor het er allemaal mooi uitziet.

Maar in essentie gaat het er natuurlijk om dat die winkels terugkomen in dat centrum en daar biedt deze motie natuurlijk geen oplossing. Dus we moeten eigenlijk terug naar waarom vertrekken die winkels? Daar zijn allerlei redenen voor, we hebben er straks ook één genoemd. Welke oplossing ziet u? Terughalen van die winkels naar Helmond, want dat is uiteindelijk waar het om gaat. De voorzitter: De heer Boetzkes. De heer Boetzkes: Ik wil er op aanvullen dat de leefbaarheid vergroten en de sfeer in het centrum juist gemaakt worden door de winkels. Dus laten we juist inzetten op de winkels. Ik zou nog graag een antwoord hebben op mijn eerdere vraag. Wat geeft u nu het college mee? Wat kunnen zij doen? Wat maakt dat die pandeigenaar daarin meegaat? Want anders stuur je ze met een missie op pad die eigenlijk onhaalbaar is. De voorzitter: De heer Van den Boogaard. De heer Van den Boogaard: Dank u wel. Ik denk dat de motie wel degelijk kan helpen, want als de sfeer en beleving in het centrum vergroot wordt, dan is het ook aantrekkelijker voor ondernemers om zich daar te vestigen. Dus daarmee is het niet meteen een oplossing van het winkeltekort, maar het kan wel daar een steentje aan bijdragen dat het in ieder geval aantrekkelijker is voor mensen om daar te gaan ondernemen.

De vraag van de heer Boetzkes, wat kan het college doen? Er staat in de motie dat er een actieplan opgesteld moet worden samen met de pandeigenaren om te zorgen dat het aantrekkelijker wordt. Dus het college kan het gesprek aan gaan met deze pandeigenaren om te gaan kijken hoe kunnen we er samen voor zorgen dat we het centrum aantrekkelijker maken? Dit is daar gewoon één van de voorbeelden van. De voorzitter: De heer Heller. De heer Heller: Dank u wel voorzitter. Even ter ondersteuning van het betoog van de heer Van den Boogaard, wij dienen de motie mee in. De essentie van het verhaal moet zijn dat elk leegstaand pand in het centrum gewoon lelijk is en de stad geen voordeel biedt qua aanzien en ook niet qua uitnodiging om de stad te bezoeken. Dus dat is belangrijk. Ik kan me voorstellen dat op het moment dat zo'n pand tijdelijk wordt

gebruikt door iemand anders dan iemand die feitelijk een winkel uitbaat, wat natuurlijk het primaire doel moet zijn. Dat we ook kunnen zorgen dat er een soort van aankondiging is dat het zeker tijdelijk is, dat iedereen wordt uitgenodigd om vooral de eigenaar van het pand te benaderen om te kijken of er voor een langdurige oplossing kan worden gezorgd. De voorzitter: Dank u wel. De heer Boetzkes. De heer Boetzkes: Voorzitter, ga ik de vraag gewoon aan de heer Heller als mede-indiener. Wat geeft u nu het college mee? Want u wilt dus blijkbaar dat die winkelpanden gevuld worden met iets, we verschillen denk ik van mening dat wij denken dat daar winkels moeten zitten. Maar wat gaat er nu gebeuren? Hoe gaan we nu zorgen dat zo'n pandeigenaar … Moet hij dat voor niks doen? Of gaan wij als gemeente dat betalen? Wat krijgt het college mee? Het doel is helder, staat in de motie. De voorzitter: Maar het antwoord van de heer Van den Boogaard was ook duidelijk, regie voeren. Volgens mij is dat gezegd net. Maar het is een herhaling, u kunt het nog een keer proberen. De heer Heller mag het dan nog een keer zeggen. De heer Heller: Dank u wel voorzitter. Ook wij vinden dat winkelpanden de voorkeur moeten hebben. Het voorstel is erop gericht dat de wethouder in gesprek gaat met de eigenaren om te kijken wat de mogelijkheden zijn.

Nogmaals, puur omdat het gewoon spuuglelijk is om lege panden in de stad te hebben. De voorzitter: Helder. Dan kijk ik even naar de … De heer Van Aert. De heer Van Aert: Dank u wel voorzitter. Ik heb eigenlijk niet zo'n vraag direct, maar ik wil er wel op aansluiten. Want ik denk dat we de pandeigenaren best aan mogen spreken op de huur die ze vragen. Dus die verhuur die mag ook wel een stukje naar beneden en dan krijg je denk ik toch meer reuring in de stad. De voorzitter: Dank u wel voor de toevoeging, dat is verder geen vraag. Dank u wel. De heer Manders heeft nog een vraag? De heer Manders: Heb ik nog geen antwoord gekregen. Want wat is nu … Misschien hoor ik dat straks van de wethouder. Wat is nu de echte meerwaarde van deze motie? Want volgens onze gegevens, als wij bellen met mensen die zeggen er is al volop contact met VOLOP om dit soort zaken aan te pakken. De voorzitter: Dank u wel. De heer Heller. De heer Heller: Daar wil ik dan graag op reageren. Dat heeft er uiteindelijk nog steeds niet toe geleid dat alle panden zijn bezet, dus er is nog genoeg winst te halen. De voorzitter: Dank u wel voor de toelichting, wij horen de wethouder. Dank u wel mijnheer Van den Boogaard. Ik kijk even op de klok. Ik wil gewoon vijf, zes minuutjes … Dus ongeveer 14:40 uur ga ik weer beginnen. Ik schors voor vijf minuten de vergadering.

Dames en heren, wilt u … Ik zou graag de vergadering willen heropenen. Ik zou de griffie willen vragen om raadsleden op te roepen. Wilt u uw plaatsen innemen? Dames en heren van de gemeenteraad, wilt u uw plaatsen innemen? Ik zou de griffie willen vragen om alle raadsleden in het gebouw … Kijk, nu zitten we in een groter gebouw, nu ben ik ze ook allemaal kwijt. Dan ga ik eens rondkijken. Wilt u uw plaatsen innemen? Ik zie ook voor de mensen die thuis meekijken, ik zie ze langzaam de zaal binnenkomen. Er is een file bij de koffiezetapparaat, dus dat zijn allemaal ... Neemt u uw

plaatsen in. Dames en heren, neemt u uw plaatsen in. Ik vraag ook het college. Ik heropen de vergadering en ik zou willen vragen of mevrouw Spierings van Lokaal Sterk haar bijdrage aanvangt. Mevrouw Spierings aan u het woord. Mevrouw Spierings-Van Deursen: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, collega-raadsleden, toehoorders op de publieke tribune en thuis via de livestream. We spreken vandaag over de Voorjaarsnota waarin we de richting aangeven voor de begroting 2025. Nog steeds leven we in een roerige wereld. Er is nog steeds oorlog en de problemen rondom opvang spelen nog steeds een grote rol. Er gebeurt dus nog veel in onze leefomgeving. Helmond staat samen met de regio voor een schaalsprong. Dit biedt nieuwe kansen voor onze regio voor wat betreft bedrijvigheid en banen. Maar het leidt ook tot een groeiende vraag naar woningen, bedrijventerreinen, arbeidskrachten en mobiliteit. Deze schaalsprong is geen doel op zich, maar een middel om de brede welvaart voor onze inwoners te verkrijgen. Dit behelst meer dan alleen materiële zaken en economische groei. We richten ons samen op welzijn, gezondheid, vrije tijd, wonen, samenleving en veiligheid. Met andere woorden, het gaat over de bestaanszekerheid voor al onze inwoners.

De Beethovendeal, waarover vaak wordt gesproken, omvat een groot pakket aan maatregelen voor het ontwikkelen van woonen werklocaties, infrastructurele ingrepen en openbare ruimte projecten, onderwijs en kennis. Voor Helmond gaat het onder andere over Lungendonk en Varenschut-Noord, maar ook de woondeal en de bereikbaarheid maken hier onderdeel vanuit. De volgorde waarin deze ontwikkelingen plaatsvinden worden onder andere bepaald door budget, capaciteit en politieke keuzes. Voor dit alles komt het college in de loop van dit jaar met een voorstel voor de volgordelijkheid welke dient als basis voor uitvoeringsprogramma's. Wij verzoeken het college dit uitvoeringsprogramma voor de komende begrotingsbehandeling aan ons te doen toekomen. Financieel staat Helmond er gelukkig nog goed voor, maar ook wij zien dat er in de toekomst mogelijk andere tijden komen. Echter dat maakt het voor ons niet minder belangrijk om ervoor te zorgen dat de lasten voor onze inwoners zo laag mogelijk blijven. Dus wij opteren om de gemeentelijke lasten zo min mogelijk te laten stijgen. De bereikbaarheid van de stad is van groot belang, maar ook de bereikbaarheid in de stad. Een autoluw centrum is niet per definitie autovrij. Wij vinden het van groot belang dat onze winkels en bedrijven goed bereikbaar blijven. Dat is echt een voorwaarde om een gezond MKB en ondernemersklimaat te hebben en te houden.

Mooi om te zien dat er binnen Brainport wordt samengewerkt, bereikbaarheid vorm krijgt en al deze zaken verder uitgewerkt worden. Dat zien we graag terug met de financiële consequenties. We vragen nogmaals aandacht voor de volgordelijkheid. We zien ook dat er nog steeds een tweedeling is in onze stad. We verwachten dat de vele in gang gezette stappen om deze ongelijkheid te bestrijden, gaan helpen om iedere inwoner van onze stad mee te laten doen, vooruit te laten komen en bovenal rond te laten komen. We willen die sociale en inclusieve stad zijn, zoals vastgelegd in de kadernota Sociaal Domein. Wij roepen nogmaals op om goed te communiceren naar onze inwoners, vooral zij met een laag inkomen, voor wat betreft waar kunnen we terecht voor hulp en ondersteuning? Daar waar de arbeidsmarkt een afstand heeft tot een bepaalde groep inwoners, maken we ons zorgen om het aantal begeleide en beschutte werkplekken. Kan de gemeente hierin een stimulerende rol spelen? Graag een reactie van de wethouder. Fijn om te horen dat we in 2023 veel nieuwe woningen hebben toegevoegd aan onze stad. Echter dit blijft een groot aandachtspunt. We zien dan ook uit naar alle nieuwe plannen voor het bouwen van woningen. Of dit nu inbreidingslocaties zijn, of de uitbreiding zoals in Brandevoort, we vragen meer aandacht voor woningen voor iedereen.

Dus sociale huurwoningen, maar ook middenhuur en betaalbare koopwoningen. Deze zijn nodig om onze jongeren én starters de mogelijkheid te geven een eigen plek te creëren. Laten we in dit kader de uitwerking van het voormalige BSD-gebied in de vorm van een nieuw omgevingsplan voortvarend oppakken. Er moet ook gekeken worden naar het soort woningen. Levensloopbestendig bouwen is belangrijk, want onze stad vergrijst de komende jaren flink, dus hier moet extra aandacht voor zijn. Voorzitter, we zien dat bijvoorbeeld in Eindhoven een woningbouwkaart is ontwikkeld, waarin een actueel overzicht staat van alle

woningbouwprojecten. Zodat inwoners en belangstellenden kunnen zien waar en wat er gebouwd gaat worden. Wij dienen een motie in met het verzoek zo'n kaart voor Helmond te ontwikkelen. Wij doen dit samen met de SP, Forum voor Democratie, CDA, D66, GroenLinks, DENK, Partij van de Arbeid, Helder Helmond en Mi Hellemonders. Met de grote groei die gaat komen, is het belangrijk om alle randvoorwaarden op orde te hebben. We denken aan onze ambtelijke organisatie, maar ook aan scholen, huisartsen, overige zorg en ook op het gebied van sport en cultuur. De krapte op de arbeidsmarkt kan ons hierbij zeker parten gaan spelen. Ook het krijgen en behouden van vrijwilligers die zo hard nodig zijn, blijft een hele uitdaging. Voorzitter, de veiligheid in onze stad is ook van groot belang. Iedere inwoner moet zich veilig voelen in onze stad. Diverse factoren zijn hiervoor van belang, bijvoorbeeld het groen. Daar waar het hoog is, of het zicht ontneemt, kan dit zorgen voor onveilige situaties. Onveilig voelen, maar ook verkeersonveilig. Want als door te hoog of te dicht groen, kruisingen en oversteken onoverzichtelijk worden, levert dit problemen op. Binnen veiligheid is de verkeersveiligheid in het algemeen ook belangrijk voor de fractie van Lokaal Sterk. Wij zouden graag zien dat mensen die via de Wmo in aanmerking komen voor een scootmobiel, ook een cursus aangeboden krijgen.

De uitleg die mensen krijgen bij het afleveren van een scootmobiel schiet in onze ogen tekort. Daarom dienen wij een motie in waarin wij het college vragen te onderzoeken óf en hoe dit mogelijk te maken is. We doen dit samen met 50PLUS, CDA, GroenLinks en DENK. We zijn verheugd dat onze sport- en beleefcampus De Braak zijn voltooiing nadert. Alle partijen die daar gebruik van gaan maken zullen hier heel blij mee zijn. Graag zien we de uitwerking van de volgende fase van De Braak, waarin onder andere betaalbaar wonen ook een vorm krijgt. Tijdens de laatste begrotingsbehandeling hebben wij samen met enkele andere partijen een amendement ingediend voor een voorbereidingskrediet voor het herontwikkelen van sportaccommodatie Mierlo-Hout. Nu zien we bij Nieuw beleid 2025 deze sportaccommodatie terugkomen, maar het is weer een PM-post. Wij vragen u om bij de begroting te komen met een bedrag, in plaats van deze PM-post, zodat duidelijk wordt welke middelen nodig zijn. Daarnaast zien we nu eveneens dezelfde vragen van Polaris en de Hockeyclub. Ik vraag aan het college en in het bijzonder aan de wethouder, hoe gaan we dit verder vorm geven? Voorzitter, we hebben begrepen dat er in den lande een app is ontwikkeld, de Binnenstad Bereikbaar Applicatie. Deze wordt al toegepast in een aantal gemeenten zoals Breda, Eindhoven, Tilburg, Den Bosch.

Behalve voor een prettig verblijf in het centrum, wijst de ook de weg ernaartoe. Dat wordt gedaan met een persoonlijk route advies. De app kan suggesties doen voor bijvoorbeeld parkeergelegenheden, openbaar vervoer en fietsroutes. Dit zorgt voor het spreiden van druktes in de stad. Dan denken we eveneens aan mensen met een beperking, die met vragen zitten zoals waar kan ik parkeren? Is er een geschikt toilet? Waar kan ik uitrusten? Deze app geeft bezoekers van de stad en uiteraard zeker ook onze eigen inwoners, actuele informatie. Evenementen kunnen ook in deze app worden gezet. De basis van deze app is een digitale, interactieve kaart waarin informatie uit diverse bronnen samenkomt. We dienen een motie in om ook voor Helmond te kijken of zo’n app te ontwikkelen is. We doen dit samen met Partij van de Arbeid, Forum voor Democratie, CDA, 50PLUS, GroenLinks en DENK. Voorzitter, heel mooi om te zien hoe snel alles vertrouwd is in ons Huis voor de Stad, waar we nu als organisatie en bestuur zitten. Een meer dan geslaagde bouw en een aanwinst voor Helmond. We kunnen er trots op zijn. Tot slot voorzitter, Lokaal Sterk is zeker van bewust dat er de komende jaren nog veel op ons afkomt. Maar we hebben er vertrouwen in dat we samen met raad, college en ambtenaren deze uitdagingen aankunnen. Veel succes voor het college en onze ambtenaren met het opstellen van de begroting 2025.

De voorzitter: Dank u wel mevrouw Spierings. U hebt een aantal moties aangekondigd en zijn al ingediend. Dus geeft u even het dictum van de ingediende moties. Mevrouw Spierings-Van Deursen: Het eerste is de woningbouwkaart. Verzoekt het college om te onderzoeken of een interactieve woningbouwkaart voor de hele gemeente Helmond ontwikkeld kan worden met alle

projecten die in studie, in voorbereiding of aanbouw zijn. De financiële consequenties in beeld te brengen. De scootmobielcursus. Verzoekt het college om te onderzoeken of er een mogelijkheid is om een scootmobielcursus aan te bieden. Met de uitkomst van dit onderzoek de gemeenteraad te informeren en te betrekken. Ook hier de financiële consequenties in beeld te brengen. De motie Beter Bereikbaar App / Binnenstad Bereikbaar applicatie. Te onderzoeken of de Beter Bereikbaar App ook in Helmond te implementeren is. Dit in overleg met alle partners, zoals organisaties van evenementen, ondernemers, Helmond Toegankelijker enzovoort. Ook hier de financiële consequenties in beeld te brengen. De voorzitter: Dank u wel. Dat zijn drie moties, als ik deze van u mag ontvangen mevrouw Spierings? Deze zijn ook allemaal voldoende ondertekend en maken onderdeel uit van de beraadslagingen. Ik kijk even aan de zijde van … Mevrouw Spierings, u kunt blijven staan er zijn nog wat interrupties. De heer Van de Werff, dan de heer Boetzkes en dan de heer Manders. De heer Van de Werff. De heer Van de Werff: Dank u wel voorzitter. Ik hoor u zeggen iets over sociale huurwoningen. Datzelfde hoor ik de heer Tuerlings zeggen ook, de sociale woningbouw. Tegelijkertijd hoor ik de SP zeggen, het grote plaatje, we moeten de lusten en lasten in de regio verdelen. D66 zegt, iedereen gelijke kansen.

Als ik deze dingen samenvat, bent u het dan met mij eens dat in de MRE, de verhouding sociale huur en andere woningen in Eindhoven en Helmond exceptioneel hoger liggen dan de omliggende gemeenten? Dat we dat samen op moeten lossen, in plaats van Helmond alleen of Eindhoven alleen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Boetzkes. De heer Boetzkes: Voorzitter dank u wel. Ik wou graag nog even de woningbouwkaarten, de motie die daarover is ingediend. Ik heb hem van Eindhoven bekeken, is echt prachtig. Niet voor niks dat wij mee indienen. Maar, en ik zou daar graag toch iets op aanvullen, dan wel niet van de wethouders straks horen wat daarin mogelijk is. Dan spreek ik graag met de woorden van de heer Van den Boogaard. Wat in Eindhoven wordt gemaakt, wordt in Helmond beter gemaakt. Welke mogelijkheden zijn er om niet te kopiëren wat daar gedaan wordt? Maar ik denk dan bijvoorbeeld aan koppelingen met woningbouwcorporaties, commerciële partijen, bouwgrond voor particulieren. De voorzitter: U stelt geen vraag aan mevrouw Spierings? De heer Boetzkes: Ik sluit aan op de motie die is ingediend. De voorzitter: Maar dat is een bijdrage. De heer Boetzkes: Wellicht die ook mogelijk is om daar iets mee te doen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Manders. De heer Manders: Ik zou graag wat meer willen weten over die Beter Bereikbaar App.

Is dat een app die bij een gemeente is ontwikkeld? Moeten we die zelf ontwikkelen? Is er een commercieel bedrijf die die aanbiedt? Kunt u dat verduidelijken? De voorzitter: Mevrouw Spierings. Mevrouw Spierings-Van Deursen: Ja, dat gaat lukken. Beginnen met de heer Van de Werff, sociale huurwoningen. Uiteraard weten we dat de grote steden op dit moment sowieso een veel grotere voorraad

sociale huurwoning hebben. Maar afgelopen woensdag was er weer een MRE-bijeenkomst, daar is er ook heel duidelijk over gesproken dat die woningbouw ook moet gaan landen voor een deel in onze omliggende dorpen. De andere negentien gemeenten zeg maar buiten Helmond en Eindhoven en ik hoop ook dat dat zo is. Van de andere kant weten we ook dat de mensen die in onze stad wonen, dat daar best een behoorlijke groep is die afhankelijk is van een sociale huurwoning. Dus het zou fijn zijn als mensen die in Helmond willen blijven wonen, daar ook een plek vinden. Dus vandaar eigenlijk het verhaal over de sociale huurwoningen. Als het gaat over de app mijnheer Boetzkes, sorry over de woningbouwkaart. Die van Eindhoven ziet er heel goed uit. Daar waren wij ook eigenlijk achter en op die manier zijn wij ook eigenlijk tot deze motie gekomen. Kan het in Helmond ook? Het enige wat wij denk ik voorzien in deze app, is dat alles wat al beslist is om te gaan bouwen … Dus niet mogelijke locaties waar nog iemand op in kan schrijven, maar daar waar op dit moment echt serieus de plannen al zijn om te gaan bouwen, die dus ook al goedgekeurd zijn. Om die in die kaart te zetten, zodat mensen kunnen zien waar gaan we in Helmond bouwen en wat gaan we dan bouwen? Als ik daar iets wil kopen of huren, bij wie moet ik dan zijn? Dat is eigenlijk de bedoeling van de kaart.

Als het gaat over die app, die app is er. Volgens mij is het zelfs een landelijke app, daar heet hij dan Beter Bereikbaarheids Applicatie. In Breda hebben ze hem eigenlijk verder vormgegeven, door hem wat specifieker voor Breda te maken en andere gemeenten hebben dat overgenomen. Dus het is niet dat wij daar het wiel voor uit moeten vinden, maar het zou alleen zo moeten zijn dat iemand in Helmond de handen in elkaar slaat en alle gegevens die in zo’n app thuis zouden kunnen horen, om die daar ook in te zetten. Dus het kost wel enige ambtelijke capaciteit om al die dingen bij elkaar te zetten. De voorzitter: Dank u wel. Aanvullende vraag? De heer Manders. De heer Manders: Aanvullende vraag. Dus het is geen commercieel bedrijf wat dat doet? Het is zo dat de gemeente die gegevens aanlevert in die app? Mevrouw Spierings-Van Deursen: Zo is het in ieder geval zoals wij het begrepen hebben in Breda en Den Bosch bijvoorbeeld wel gegaan. Zodat alle organisaties binnen die gemeente bekend, die dan mogelijk iets zouden kunnen betekenen. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Spierings voor uw bijdrage. Ik zou willen vragen of de heer Mol van 50PLUS, fractie 50PLUS zijn bijdrage zou willen aanvangen. Mijnheer Mol aan u het woord. De heer Mol: Dank u wel voorzitter. Ik zal een beetje gebogen gaan staan, dan zien ze ook mijn kruin.

De voorzitter: En die mag gezien worden toch of niet? De heer Mol: Ja, zo dacht ik er ook over. De voorzitter: Voor sommigen zou dat niet hoeven, maar voor u mag dat beslist wel. De heer Mol: Voorzitter, de tijd vliegt, voor ons ligt alweer de Voorjaarsnota 2024. Een nota waarin we vooruitkijken en ons afvragen welke accenten wij vanaf 2025 gaan leggen en gaan uitwijken in de komende meerjarenbegroting. Nog steeds is brede welvaart het fundament onder dit beleid. Waar welvaart zich vooral focust op economie, financiën en het koopkrachtplaatje, gaat brede welvaart een stap verder. Belangrijk daarbij is, dat winst niet het ultieme doel van de economische groei is, maar het middel om een inclusieve, leefbare en gezonde stad te zijn. Voorzitter, we groeien, we groeien flink qua inwoners. De schaalsprong is in volle gang, dit vraagt om investeringen in allerlei voorzieningen. De schaalsprong moet tenslotte leiden tot een

sterkere stad voor iedereen. Wat ons wel zorgen baart, zijn de financiën. Hoe gaan wij onze ambities betalen? Dan lees ik, zomaar twee zinnetjes, rekening houden met minder financiële ruimte. Financieel perspectief minder gunstig dan afgelopen jaren. Kortom, het maken van keuzes is belangrijker dan ooit. Nieuw beleid op sommige onderdelen is zeker nodig. Geen stapeling en strakker sturen op nieuwe ambities. Voorzitter, de ontwikkeling van het centrum leeft een grote bijdrage aan de schaalsprong. Niet alleen door woningbouw, ook het creëren van een prettige en veilige omgeving horen daarbij. Denk hierbij aan het autoluw maken van het centrum. Verder willen wij graag dat het cultuuraanbod in onze stad meegroeit met de schaalsprong. Met als leidraad straks de cultuurvisie, een visie waarin de verbindende betekenis van cultuur centraal staat. Voorzitter, cultuur heeft een grote invloed op onze ouderen. Het bevordert de sociale interactie, mentale stimulatie en emotioneel welzijn. Deelname aan culturele activiteiten, zoals het bezoeken van musea, theater, muziek en dans biedt ouderen een gevoel van verbondenheid en vermindert de eenzaamheid. Daarnaast kunnen culturele uitwisselingen tussen generaties wederzijds begrip en respect bevorderen. Kortom, cultuur verrijkt het leven van ouderen door hen actief te betrekken en geestelijk gezond te houden.

Voorzitter, daarom zijn wij zo blij met AutoMaatje. Een vrijwilligersdienst in Helmond die mensen met een beperkte mobiliteit om vervoerd te worden. Dit gebeurd door vrijwillige chauffeurs, die met hun eigen auto tegen een laag tarief ritten aanbieden naar bijvoorbeeld het ziekenhuis, familie, theater. Zo draagt AutoMaatje bij aan de mobiliteit en sociale inclusie van ouderen, waardoor ze langer zelfstandig en actief kunnen blijven. Interessant is de innovatie regeling van de gemeente Helmond heeft ingevoerd om 35 oudere huurders te helpen hun grote woning te verruilen voor een kleinere en beter passende woning. Deze regeling is specifiek gericht op inwoners van 65 jaar, die vaak in te ruime huizen wonen die niet meer aansluiten bij de huidige behoefte. Het gaat er niet alleen om het wooncomfort van deze senioren te verbeteren, maar ook om de doorstroming te stimuleren. Veel senioren blijven vaak in hun te grote woning wonen, zelfs als deze huizen niet meer praktisch en economisch zijn. Deze woningen zijn vaak moeilijk te onderhouden en kampen met hoge energiekosten. De Helmondse regeling biedt een oplossing door deze senioren de mogelijkheid te geven naar kleinere, goed toegankelijke woningen te verhuizen, zonder dat ze hun vertrouwde buurt hoeven te verlaten. Op dit moment wordt de pilot in Helmond grondig geëvalueerd.

De 65-plussers die hebben meegedaan zijn volgens de woordvoerster zeer enthousiast. Waar mensen over te spreken zijn is de eigen regie en de keuzevrijheid in eigen tempo. Voorzitter, werkgelegenheid en ouderen. Het is essentieel om de werkgelegenheid voor ouderen te bevorderen en de leeftijdsdiscriminatie te bestrijden. Leeftijdsdiscriminatie blijft een groot obstakel voor oudere werkzoekenden. Het is belangrijk en cruciaal om bewustwordingscampagnes te organiseren om de voordelen van het aannemen van oudere werknemers te benadrukken. Een uitzendbureau dat zich specifiek richt op ouderen kan hierbij een belangrijke rol spelen. Dit bureau kan samenwerken met lokale bedrijven om banen te creëren die passen bij de vaardigheden en ervaring van oudere werknemers. Ook de programma's gericht op het begeleiden van jongeren door ouderen, kunnen de betrokkenheid en kansen van oudere werknemers vergroten. In een steeds digitaal wordende wereld worden senioren steeds meer geconfronteerd met unieke veiligheidsuitdagingen. De toename van babbeltrucs, frauduleus pinnen en phisingaanvallen door cybercriminelen maakt het belangrijk om senioren te voorzien van de kennis en tools om zich te beschermen. Dat kan door het bewustzijn te vergroten en door gerichte beschermingsmaatregelen te nemen. Daardoor kunnen senioren zich beter beschermen tegen deze bedreigingen.

Gemeenschapsinitiatieven en educatie spelen hierbij een belangrijke rol. Samen kunnen we de omgeving creëren waarin senioren zich veilig en zeker voelen, zowel offline als online. Voorzitter, eenzaamheid onder ouderen is een groeiend probleem met ernstige gevolgen voor hun mentale en fysieke gezondheid. In Nederland voelt ongeveer vijftig procent van de ouderen boven de 75 jaar zich eenzaam. Dit betekent dat een aanzienlijk aantal ouderen dagelijks te maken heeft met gevoelens van isolatie en een gebrek aan betekenisvolle, sociale contacten. Oorzaken van eenzaamheid onder ouderen zijn onder andere verlies van de partner, gezondheidsproblemen, verandering van levensstijl. Eenzaamheid onder ouderen is een groot probleem, dat vraagt om gerichte aandacht en actie.

Door technologie, bezoekprogramma's en professionele ondersteuning kunnen we de eenzaamheid onder ouderen verminderen en hun levenskwaliteit verbeteren. Maar het blijft een gedeelde verantwoordelijkheid van de gemeenschap, familieleden en beleidsmakers om ervoor te zorgen dat ouderen zich verbonden en gewaardeerd voelen. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Mol. Ik kijk even aan de zijde van de gemeenteraad. De heer Van de Werff. De heer Van de Werff: Dank u wel voorzitter. Mijnheer Mol, het kost u weinig kruin om uw kruin te laten zien. Dank u wel. Vraag. U had het in uw betoog over een autoluw centrum en u heeft het over de toenemende vergrijzing. Ik zie daarin een tegenstelling. Hoe krijg je die vergrijsde golf nog het centrum in? De voorzitter: De heer Mol. De heer Mol: Mijnheer Van de Werff het is niet afsluiten, het is autoluw maken. Dus er kan altijd in beperkte mate naar het centrum toegegaan worden. Dat is geen enkel probleem. Er moet ook gelost, geladen worden. Dus ouderen kunnen daar prima komen. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even naar anderen. Zo niet, dan ... Aanvullend hierop? Een vraag. De heer Van de Werff: Voorzitter, dank u wel. Ik wil graag de nadruk leggen op de toenemende vergrijzing mijnheer Mol. De voorzitter: De heer Mol. De heer Mol: Dat is hetzelfde antwoord. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de volgende spreker.

Dank u wel mijnheer Mol. Dan geef ik mevrouw Wijnands van de PvdA het woord. Mevrouw Wijnands aan u het woord. Mevrouw Wijnands: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, in ons Helmonds ambitieakkoord staat dat we feitelijk maar één ambitie hebben, dat onze inspanningen bijdragen aan een toename van de brede welvaart in onze stad. Brede welvaart bevat behalve ons economisch kapitaal, ook ons sociaal, ons menselijk en ons ecologisch kapitaal. Met elkaar hebben wij afgesproken dat de schaalsprong in regio dat we die gaan inzetten als middel om dat doel te bereiken. De PvdA stond en staat achter dit streven. Echter voorzitter, wij zullen vandaag in onze bijdrage ingaan op onze toenemende zorgen over het bereiken van deze Helmondse ambitie. In onze bijdrage bij de zienswijze, bij de begroting van de MRE, hebben wij al een aantal signalen dat er grenzen aan de groei zitten, met u gedeeld. Oplopende personeelstekorten, als voorbeeld. Vele inwoners erbij de komende jaren, maar het Regionaal Autisme Centrum sluit de deuren omdat er een chronisch gebrek is aan psychiaters en psychologen. Woningtekorten, oplopende huizenprijzen, netcongestie, drinkwaterbedrijven die niet garanderen dat de tienduizenden woningen tijdig kunnen beschikken over drinkwater. Het zijn zomaar wat voorbeelden.

In de voorliggende Voorjaarsnota laat de duurzaamheidsbalans van Telos zien dat de sociaalcultureel en het ecologisch kapitaal in onze stad achterblijft. Bij de groei van het economisch kapitaal, het piept en het kraakt, er zitten grenzen aan de groei. Wat betekent dat voor onze inwoners? Voorzitter, op 3 april jongstleden vond er een informatiebijeenkomst voor raadsleden en wethouders plaats over Operatie Beethoven. Afspraken die gemaakt zijn tussen het Rijk en ASML, waar een paar bestuurders uit Eindhoven en de provincie nog net op tijd een voet tussen de deur kregen om mee te mogen praten over de gevolgen voor onze regio. De deal werd pas twee maanden geleden gedeeld met de rest van de regio en ook met ons in

Helmond. Voorzitter, Operatie Beethoven heeft maar één doel. ASML behouden voor deze regio, de rest is gevolg. Het Rijk ziet onze regio en ik quote, als een kraamkamer. De ontwikkeling van Brainport is van nationaal belang voor ons toekomstig nationaal verdienvermogen. De Nederlandse positie in de geopolitieke strijd om technologie en nieuwe doorbraak in transities. Maar voorzitter, in hoeverre zijn wij dan nog baas in onze eigen buik? Hoe verhouden zich de inspanningen om ASML in de regio te laten groeien met onze eigen brede-welvaart-ambitie? Over Operatie Beethoven zegt de burgemeester van Eindhoven. Dat de ontwikkelingen heel erg snel gaan in onze regio, dat wisten we al. We hebben al prognoses voor een enorme woningbouwopgave, we wisten al wat er met bereikbaarheid moest gebeuren, we wisten al wat er zou gaan gebeuren met alle voorzieningen die onder druk zouden komen te staan. Maar wat daarbij kwam, was dat ASML aangaf dat ze stonden voor een verdubbeling van hun productie in onze regio. Het gaat nog sneller dan wij dachten. Alles wat er in het begin van ASML 38 jaar geleden is gebouwd, gaan wij de komende tien jaar nog eens bouwen, aldus ASML. Het geld van het Rijk voor Operatie Beethoven gaat over een pakket voor technische opleidingen, mobiliteit, woningbouw en netcongestie. Allemaal belangrijk voor het vestigingsklimaat van ASML.

Maar als in de bijeenkomst op 3 april een raadslid haar zorgen uit over de impact op de zorg, op het onderwijs, op de leefbaarheid en op de natuur, dan is het antwoord er loopt een traject om te kijken wat de schaalsprong voor impact heeft op deze onderdelen. Dus voorzitter, hier zien wij de schaalsprong als doel. Hoe verhoudt zich dat tot onze Helmonds ambitie? Daarbij de vraag aan ons college, wat gaat deze extra behoefte aan voorzieningen betekenen voor onze eigen begroting de komende jaren? Voorzitter, de afgelopen maanden is de schaalsprong een schaalexplosie geworden. Zonder dat Helmond met haar brede-welvaart-ambitie aan tafel zat om te praten over de gevolgen van deze explosie. De gevolgen liggen voor een groot deel op het bordje van de overheid. De Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid heeft vorig jaar een rapport uitgebracht over hoe we als overheid ervoor kunnen zorgen dat ondernemingen een grotere maatschappelijke bijdrage gaan leveren. De grote opgave waar we voor staan op het gebied van klimaat, gezondheid, arbeidsmarkt, vereist een ander overheidsbeleid. Om ze succesvol aan te pakken, zijn de ondernemingen onmisbaar. Het ontsluiten van hun maatschappelijke kracht vergt echter een ander overheidsbeleid, aldus de Wetenschappelijke Raad. De overheid houdt gevestigde ondernemingen te veel uit de wind, onder andere met te veel financiële steun.

Dat maakt hen afwachtend en belemmert vernieuwing voor de aanpak van de opgave. Voorzitter, hoe verhoudt dit advies zich tot de steun voor ASML? Wat betekent dit dan voor de maatschappelijke opgave in onze regio? De voorzitter: Ik zie een interruptie van de heer Vervoort. De heer Vervoort: Ik wou eigenlijk na het betoog van mevrouw Wijnands … De voorzitter: Vervolgt u uw betoog en dan krijgt de heer Vervoort het woord. Excuus. Mevrouw Wijnands: Een schaalexplosie en een overheid die de rode loper uitlegt aan de ene kant en aan de andere kant de stad die daarover niet mag meebeslissen, maar wel de ambitie heeft om brede welvaart voor iedereen te bewerkstelligen. Met de aandacht voor ons sociaal, menselijk en economisch kapitaal. Voorzitter, wij maken ons zorgen. Onze zorgen gaan niet alleen over de grenzen die aan de groei zitten, maar onze zorgen gaan ook over het feit dat we als gemeenteraad de komende tijd gevraagd zullen worden besluiten te nemen. Terwijl we de gevolgen van Operatie Beethoven niet kunnen overzien. Wij willen graag van het college horen hoe zij daarin staan. Een schaalexplosie die nog meer druk legt op onze ressources dan de schaalsprong al deed, dat vraagt ons inziens om scenariodenken.

Het was goed dat op de MRE-conferentie op 12 juni nadrukkelijk aandacht was voor de brede-welvaart-politiek, maar de PvdA zou het onderwerp ook graag hoger zien op de agenda van onze eigenraad cyclus. Bijvoorbeeld om te beginnen via een podiumbijeenkomst en

graag horen bij andere partijen hierover. Voorzitter, afsluitend wil de PvdA nog een motie indienen en een aantal vragen stellen over de Voorjaarsnota. In de Voorjaarsnota lezen wij niets over de Helmondpassen, we zijn heel benieuwd hoe het daarmee staat. Verder wordt er in de Voorjaarsnota één cryptische zin besteed aan arbeidsmigranten. Namelijk, we verkennen richting de begroting op welke wijze we de organisatorische, structurele inbedding realiseren. In ons ambitieakkoord wordt er gelukkig meer tekst aan gewijd en wij hebben een vraag en een verzoek hierover aan de wethouder. Wethouder, hoe staat het met de uitwerking van onze motie over de verhuurvergunning voor huisvesting arbeidsmigranten? De PvdA zou graag nog deze periode een beleidsplan arbeidsmigranten zien, waarin in ieder geval aangegeven wordt hoe de gemeente uitwerking geeft aan deze zin in het ambitieakkoord. Als gemeente nemen wij onze verantwoordelijkheid om misstanden en uitbuiting van arbeidsmigranten tegen te gaan. Als laatste wil de PvdA samen met acht andere partijen graag een motie indienen over de subsidiebijdragen aan onze bibliotheek. De bibliotheek is een voorbeeld van een maatschappelijke instelling die direct de gevolgen van de schaalsprong ziet. De bijdrage per inwoner ligt nu in Helmond ruim onder het landelijk gemiddelde. Ik zal afsluiten voorzitter met het dictum van deze motie.

Eén, de extra rijksgelden die de gemeente Helmond vanaf 2025 gaat ontvangen voor bibliotheken volledig te oormerken voor bibliotheek Helmond-Peel en met deze middelen de subsidiebijdrage aan de bibliotheek te verhogen. Twee. Voor de Voorjaarsnota van 2025 met een voorstel te komen hoe de gemeente inhoudelijk en financieel invulling gaat geven aan de zorgplicht voor gemeenten die vanaf 2026 van kracht is. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Wijnands. Mag ik de moties? Dank u wel. Er is één motie ingediend, ruim voldoende ondertekend en maakt onderdeel uit van de beraadslaging. De heer Vervoort. De heer Vervoort: Dank u wel voorzitter. Als ik de bijdrage van u goed heb gehoord, bent u tegen de echte uitbreiding van ASML en alles wat erbij hoort. Had u liever de 2,8 miljard liever niet gehad? Wat heeft dat voor gevolgen voor de werkgelegenheid? Niet alleen in Eindhoven, Veldhoven, maar eigenlijk hier de hele brede regio. Hoe had u dan al die mensen die er nog bij komen aan het werk gezien? Dus een andere vraag, u had liever gehad dat er geen 2,8 miljard was geland en ASML naar het buitenland was. Was dat de intentie van uw betoog? Graag daar een antwoord op. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Wijnands. Mevrouw Wijnands: Dank u wel voorzitter. U vraagt eigenlijk vanuit een ander kader dan waarin ik volgens mij de bijdrage heb gedaan.

Ten eerste, heb ik niet gezegd dat ik tegen ben dat ASML uitbreidt en in deze regio zit. U insinueert dat, bent u dan tegen? Nee, daar zijn wij niet tegen. Maar wat ik wel hoor, wat ik eigenlijk probeer duidelijk te maken met deze bijdrage is dat het geloof in groei niet meteen betekent dat dat ook bijdraagt aan onze welvaart. Economische groei en welvaart zijn niet hetzelfde. Dat blijken uit allerlei onderzoeken dat we de afgelopen vijftig jaar vanaf de Tweede Wereldoorlog, de economische groei doorzet, maar onze welvaart niet toeneemt. Dus het hele idee dat wij moeten groeien, economisch om maar welvaart te bereiken, dat is mijns inziens door meerdere onderzoeken inmiddels onderuitgehaald. Die 2,8 miljard mijnheer Vervoort, die gaat voor een heel groot deel, dat probeerde ik in de bijdrage ook duidelijk te maken, naar onderdelen die vooral van belang zijn voor ASML. Die gaan naar netcongestie-oplossingen, die gaan naar mobiliteitsoplossingen, die gaan naar meer woningen omdat er meer mensen bij komen, maar dat geld gaat niet naar onze zorg, die gaat niet naar ons onderwijs. Moet allemaal nog worden uitgedokterd wat dat voor gevolgen heeft voor de groei van ASML op die onderdelen. Dus er is in het pakket wat het Rijk heeft gegeven aan ASML, aan de regio, met name gekeken naar wat heeft ASML nodig om in deze regio te kunnen groeien?