Verslag - raad 10.11.2022

De voorzitter: Mevrouw Brouwers. Mevrouw Brouwers: Ik vroeg me gewoon af of dat inderdaad het geval was. Maar u wilt sowieso wel een bezuiniging doorvoeren dus op het Kunstkwartier? De voorzitter: De heer Manders. De heer Manders: Die bezuinigingstaakstelling is hier al goedgekeurd door de raad, dus we gaan ervan uit als we met zijn allen afspreken om te bezuinigen, dat we ons eraan houden, anders is … De voorzitter: Dank u wel. Dank u wel voor uw toelichting. Ik ga over tot de moties. Allereerst de eerste motie, dat is motie 6 die nu ingediend wordt en dat heet ‘Actieplan Bedrijventerrein’. Het dictum luidt als volgt: “om voor de behandeling van de Voorjaarsnota 2023 met een voorstel richting de raad te komen hoe invulling gegeven wordt aan het Actieplan Bedrijventerreinen en op welke wijze financiering voor dan nog minimaal drie jaar geregeld wordt.” Voldoende ondertekend en maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. Motie nummer 7 gaat over ‘Food Tech Brainport’. Het dictum luidt als volgt: “om voor de behandeling van de Voorjaarsnota 2023 met een voorstel richting de raad te komen hoe met betrekking tot Food Tech Brainport invulling gegeven wordt aan de verdere doorontwikkeling van Food Tech Brainport en op welke wijze financiering voor dan nog minimaal drie jaar geregeld gaat worden.” En maakt ook onderdeel uit van de beraadslagingen.

Dan kom ik bij motie nummer 8, dat gaat over ‘HomeComputerMuseum’. Het dictum luidt als volgt: “verzoekt het college in overleg te gaan met de directie van het museum om te bezien welke bedragen nodig zijn om de ergste nood te ledigen; de eventuele te verlenen steun te bekostigen uit de Crisisen Herstelnota waarin 2 miljoen is opgenomen voor het meer zelfvoorzienend en toekomstbestendig maken van het culturele voorzieningenniveau in Helmond; en te onderzoeken of het museum op termijn een onderdeel kan gaan uitmaken van onze culturele basisinstelling en dit eventueel op te nemen in de culturele visie.” Is voldoende ondertekend en maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. De heer Manders: Kort iets over zeggen. De voorzitter: Ja, natuurlijk. De heer Manders: Want de heer Van Sas heeft deze moties dinsdag ingediend. Woensdagochtend een gelijkluidende motie ingediend, dus ook hier, net als de heer Tuerlings zojuist al zei, neem ik aan dat we er met één gemeenschappelijke motie komen en dat er dus nog één naam aan wordt toegevoegd. Dankjewel. De voorzitter: Oké, dan gaan we naar 9, dat gaat over sportverenigingen, om de benodigde bedragen als subsidie te reserveren vanuit de reguliere begroting om … Ik zie namelijk niet … O, wacht even. De motie ‘Steun sportverenigingen in versnelde verduurzaming’ en het dictum is nogal uitgebreid.

Ik lees de eerste drie punten voor: “om de benodigde bedragen als subsidie te reserveren vanuit de reguliere begroting om Helmondse sportverenigingen versneld te kunnen verduurzamen; deze subsidie te verlenen aan sportverenigingen die hun accommodatie graag versneld willen verduurzamen; en drie, om op korte termijn een regeling uit te werken om de Helmondse sportverenigingen te ondersteunen om hun accommodaties versneld te kunnen verduurzamen op basis van een aantal uitgangspunten.” Dat was motie nummer 9. Dan ga ik over naar de ingediende amendementen en het eerste amendement, en de amendementen zal ik letters geven. Dus ik was net bij 9 in de motie en de letter, dus dat is nummer A, want dat is de eerste. Dus A, dat is de eerste motie, dat gaat over ‘Afschaffing parkeerbelasting voor mensen met een beperking’. Het besluit gaat over onderdeel 6 in de tarieventabel behorende bij het Raadsvoorstel 66M, Verordening

parkeerbelasting Helmond 2023 te vervangen door: “6, Gehandicaptenparkeerplaatsen, op algemene gehandicaptenparkeerplaatsen die gelegen zijn parkeerterreinen behorende tot de tariefklassen 1 tot en met 5 geldt dat met een geldige gehandicaptenparkeerkaart geen parkeerbelasting hoeft te worden betaald.” Dat is het eerste amendement van vandaag, dat is nummer A. Nummer B is het volgende, dat gaat over de hondenbelasting. Daar hebben ze weer rekening gehouden met mijn … De heer Manders: Voorzitter, er zijn schijnbaar meerdere amendementen en moties over die hondenbelasting, maar ook een extra amendement. Misschien straks even overleg welk amendement als eerste in stemming wordt gebracht. De voorzitter: Daar gaat u over, dus daar komen we nog wel over te spreken. Maar we gaan deze volgorde die er nu ingediend wordt, u krijgt straks een overzicht en dan kunt u allemaal dat heel logisch weer samenvoegen. Dat is B, ‘Hondenbelasting’. Het besluit is artikel 5 te wijzigen van de belastingbedragen per belastingjaar: “voor de eerste hond 66,96 euro en voor elke volgende hond 133,92.

Voor honden gehouden in kennels ingeschreven bij de Raad van Beheer op kynologisch gebied in Nederland, alsmede gehouden in ondernemingen, voor handel in honden, in het bezit van een vergunning, blijft de belasting per kennel respectievelijk per onderneming beperkt tot ten hoogste 334,80 euro.” Dat dus te wijzigen in het volgende: voor de eerste hond 63,24, voor de tweede hond 63,24 euro, en voor elke volgende hond 126,48 euro, en voor die kennel 316,20 euro. Voldoende ondertekend en dit is amendement B dat ingediend wordt. Dan amendement C, dat heeft betrekking op – dat zullen we eens even kijken – de verordening over de onroerendezaakbelasting. Besluit: “De berekening die ten grondslag ligt aan artikel 5 Belastingtarieven aan te passen en door te voeren op een zodanige manier dat de indexering onroerendezaakbelasting van 6 procent ten opzichte van 2022 niet plaatsvindt.” Het is voldoende ondertekend en maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. Dan heb ik amendement D, het vierde amendement van vandaag, dat gaat over de precariobelasting Helmond 2023. Besluit … Nou, er zijn heel veel tarievenonderdelen. De tarieven aan te passen op verschillende onderdelen … Ik ga het even zeggen, want het is allemaal op nul.

En dat bedoelt dat het raadsvoorstel met betrekking tot de precario Helmond 2023 algemene tarief op nul; borden en dergelijke op de openbare weg op nul; lichtbakken en lichtreclames op nul; reclameborden, letteropschriften op nul; luifels, balkons, erkers, overbouwingen op nul; zonneschermen op nul; terrassen ook allemaal op nul. De toelichting: “Dit amendement beoogt de handreiking te geven aan de ondernemers die na de coronacrisis nu worden geconfronteerd met een energiecrisis. Hierbij zal ieder gebaar ook een morele steun geven aan de ondernemers. De dekking voor de vermindering van deze inkomsten kunnen in mindering gebracht worden op het koopkrachtfonds van 10 miljoen.” Daarmee is amendement D voldoende ondertekend en maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. Ik dank de heer Manders voor zijn bijdrage en het indienen van de moties en amendementen en ik zie nog wat vragen. Mevrouw Maráczi en dan … Mevrouw Maráczi: Ik had dus een vraag over die motie van de sportverenigingen, of we het dan over de private sportverenigingen hebben, of allemaal. De heer Manders: Alle sportverenigingen zijn op dit moment in de problemen gekomen en die sportverenigingen hebben natuurlijk al een aantal mogelijkheden om subsidie aan te vragen.

Misschien kent u de BOSA-regeling, bouw en onderhoud van sportaccommodaties, waarbij ze 20 procent subsidie kunnen krijgen en nog een keer 10 procent extra als ze ook verduurzamingsmaatregelen kunnen nemen. Daarnaast kunnen die sportverenigingen ook bancaire leningen aangaan en die bancaire leningen, daarmee kunnen ze die verduurzaming betalen. Alleen, er is bijvoorbeeld een probleem dat als je meer dan 100.000 nodig hebt voor zo’n verduurzaming, dat er dan een waarborg moet zijn. In eerste instantie zal de waarborg door de SWS

plaatsvinden, maar boven die 100.000 euro wordt gevraagd of de gemeente een waarborg wil stellen. Die regeling komt er alleen wanneer de banken hebben gezien dat er ook echt een hele goede onderbouwing zit, dat het dus financieel mogelijk is om dat terug te betalen. Nou zijn wij bijvoorbeeld de enige gemeente in Nederland die voor die SWS-waarborgstelling 2,4 procent rente op die borgstelling vraagt. Geen enkele andere gemeente heeft dat voor sportverenigingen. Dus dat is al een vreemde zaak en remt eigenlijk de verduurzaming van de sportverenigingen. Al die sportverenigingen zitten met dezelfde problemen. Het hele pakket en ook het amendement wat we indienen – of, het is een motie, de motie die we indienen, sorry – is eigenlijk ook bedoeld om die verduurzamingsslag te maken naar 2030. We hebben een enorme ambitie, het college heeft enorme ambitie, wij als raad hebben een ambitie, dus ik zou zeggen: ga ervoor, omdat dit uiteindelijk relatief weinig gaat kosten, omdat er heel veel subsidieregelingen zijn en het voor de sportverenigingen echt essentieel is dat ze die slag gaan maken. We hebben bijvoorbeeld bij de Hockey Club Helmond ook gezien: help ons alsjeblieft met samen inkopen. De voorzitter: Wilt u kort zijn in de beantwoording? De heer Manders: Ja, ik zal nu afsluiten, voorzitter. De voorzitter: Dan de heer Boetzkes en dan de heer Vervoort. De heer Boetzkes.

De heer Boetzkes: Dank u wel, voorzitter. Mijn vraag ligt deels in het verlengde van de vorige vraag, maar ik grijp vooral ook terug naar de bijdrage van mijnheer Manders, waarin hij de prachtige metafoor gebruikt waarin hij aan een deken trekt en het aan de ene kant dan koud gaat worden. U trekt nu aan de deken van de sportverenigingen, maar zitten daar niet mee allerlei andere verenigingen aan de koude kant van uw eigen spreekwoordelijke bed? Hoe zit het met gildeverenigingen, scoutingverenigingen, de bridgeclub, de autohobbyclub, dat dart- en biljartverenigingen? Bent u bereid uw motie daarin uit te breiden en te zeggen: het gaat om alle verenigingen met een accommodatie die willen verduurzamen, of kunt u in ieder geval duiden waarom u specifiek sportverenigingen noemt? De voorzitter: De heer Manders, gaat het over alle bedden? De heer Manders: Nou, deze motie ging specifiek over de sportverenigingen, maar ik daag u uit om samen met een motie te komen ook andere verenigingen te helpen. We hebben ons specifiek nu verdiept ook op de subsidieregelingen en de mogelijkheden die bij sportverenigingen al waren om voor die verduurzaming in aanmerking te komen, maar uiteindelijk zullen we hier in de raad met zijn allen ik denk alle verenigingen moeten gaan helpen om die slag te maken, anders worden wij als Helmond ook niet energieneutraal in 2030. De voorzitter: Oké.

De heer Vervoort. De heer Vervoort: Dank u wel, voorzitter. Ik had meer een vraag aan mevrouw Maráczi. Of het nou een algemene vereniging of een particulier is, dat maakt me niet zoveel uit. Voor ons gaat het uit het belang van de sporter. Of die sporter nu in verenigingsverband sport, of ik pak maar een dansschool, of een andere sport, een judovereniging, ik noem maar iets, onder particulier initiatief, het gaat over die sporters. Op het moment als die ondernemers de energielasten door moeten vertalen naar de leden, dan komen die leden in de problemen en ze stoppen met sporten. Ik denk dat dat echt een ongewilde situatie is, dus ik zou voorstellen alles wat met sport en verenigingsleven te maken heeft, om die te helpen. De voorzitter: Oké, dank u wel. Dat was een reactie, geen vraag. Mevrouw Hendriks.

Mevrouw Hendriks: Ik hoor iedere keer alle sportverenigingen, alle combinaties die met elkaar samenwerken. Maar er zijn ook heel veel verenigingen die gebruik maken van gebouwen van anderen, dus die hebben niet hun eigen accommodatie. Dus daar moeten we wel op toezien dat daar goed mee omgegaan wordt, dus dat het niet voor alle organisaties en verenigingen geldt, maar alleen die een eigen accommodatie hebben. Want die andere die gebruik maken van een andere accommodatie, die hebben weer met andere regels te maken, denk ik. De voorzitter: Oké. De heer Vervoort. De heer Vervoort: Daar wil ik wel even op reageren. Als u onderhuurt, ik noem maar iets, bij een volleybalvereniging, dan worden die energielasten over de uren verdeeld. Dus op het moment als de hoofdhuurder of eigenaar van het pand minder energielasten krijgt, zal die ook minder huur door hoeven te belasten aan die andere vereniging. Dus ik denk, als het bij de hoofdhuurder/eigenaar landt, dan is het in het voordeel van alle partijen. De voorzitter: Oké, dank u wel voor de toelichting. Ik kijk even naar de zijde van de gemeenteraad, ik dank de heer Manders voor zijn bijdrage en ik zou willen vragen of de heer Rieter van Helder Helmond zijn bijdrage wil aanvangen. De heer Rieter, Helder Helmond. De heer Rieter. Helder Helmond De heer Rieter: Dankjewel, voorzitter.

Geachte collega-raads- en burgerleden, college, als ook de mensen op de publieke tribune, als ook via de liveverbinding, op dit moment gaan we van de ene crisis op de andere. Ook in Helmond zie je de gevolgen hiervan terug. Hierdoor hebben onze inwoners te maken met forse prijsstijgingen, aangejaagd door de alsmaar stijgende energieprijzen. We zien dat de gemeente daarop inspeelt met het koopkrachtfonds van 10 miljoen. Onze complimenten dat we dus versneld opkomen voor de zwakkeren van de samenleving. Het gat wat het Rijk achterliet om in 2022 al iets te doen, vullen we dus hiermee aan. Dit is mooi voor de mensen voor wie de nood het hoogst is. We maken ons wel zorgen voor de middenklasse net boven het minimum, want wij vragen ons af of die dat net zo voelen. Met de voorgestelde belastingverhogingen zal de rekening worden gepresenteerd voor Jan met de pet. We maken ons daar echt zorgen over, naast het feit dat er voor 2026, al eerder genoemd, nog flinke onzekerheden zijn met betrekking tot het Gemeentefonds. Onze vraag is: kan het college deze zorgen wegnemen? We staan als Helmond aan de vooravond van een flinke schaalsprong. Dit biedt kansen, maar ook zeker bedreigingen. Een schaalsprong die namelijk impact heeft op alle programma’s van onze begroting en natuurlijk op onze inwoners.

Verdichting betekent namelijk dat meer inwoners een groter beroep gaan doen op de schaarse ruimte die er is. Onze fractie ziet de Impactanalyse schaalvergroting dan ook graag tegemoet. Hoe ziet het college de schaalvergroting in verhouding tot de zelfbenoemde slanke organisatie die we op dit moment zijn? Voorzitter, we leven in een maatschappij die steeds mondiger wordt. Inwoners willen zich meer bezighouden met het beleid wat invloed heeft aan de eigen leefomgeving. We steunen de nieuwe lijn van het college van een andere overheid, doen wat nodig is in plaats van doen wat regel is. Maatwerk bieden, een actieve, betrouwbare en dienstbare overheid zijn. We zijn dan ook echt benieuwd naar de uitbreiding van het KlantContactCenter en het aanstellen van een projectleider Dienstverlener hospitality, zoals dat zo mooi Helmonds klinkt. Daarnaast wordt ruimte geboden aan experimentele vormen van participatie zoals een burgerberaad. Wat we dan wel jammer vinden is dat onze motie van precies vorig jaar, het opstellen van een inwonersbegroting, dat daar geen vervolg op is geweest. Vorig jaar leek met nul insprekers dat dat eigenlijk een beetje overbodig was, maar nu met elf insprekers zou het een mooie opmaat zijn naar volgend jaar om wel zo’n inwonersbegroting op te gaan stellen. Onze vraag is: is het college daar bereid toe? We zijn verheugd

om te zien dat er zoveel mensen op de hooravond zijn komen inspreken, allen met een eigen invalshoek op de voorliggende begroting. Onze fractie heeft daarom deels ook met andere fracties verschillende voorstellen uitgewerkt op basis wat we toen gehoord hebben, namelijk motie ‘Geen parkeergelden voor houders van gehandicaptenkaart’, dit na inbreng van de heer Nijp. Motie ‘Rijpelberg’ om de wijk niet te vergeten, na inbreng van de heer Van Dam. Een amendement ‘Legesverordening’ om inzage toegankelijker te maken voor onze inwoners, dit na inbreng van de heer Bijsterveld. Motie, of moties, maar het blijkt dus dat er dadelijk één motie komt, die hebben we samen opgesteld, maar in ieder geval voor het HomeComputerMuseum te kijken wat daar mogelijk voor is. Dus ik begreep dus dat daar één motie voor komt. Ik moet zeggen na de inbreng van de heer Van den Akker, excuus. Amendement voor het verlagen van hondenbelasting, de VVD heeft hem net al aangekondigd, deze gaan we mee indienen, dit na inbreng van mevrouw Pluijm. En de motie ‘Oplossing voor DitisHelmond’, waren ook meerdere moties van, maar dus door inbreng van mevrouw Van Bragt. Alle inwoners die toen hebben ingesproken, nogmaals dank voor uw inbreng, om in ieder geval een constructieve bijdrage te leveren aan de begroting.

De moties en amendementen welke wij hier ingediend hebben zijn alle slechts van beperkte financiële impact op deze begroting, maar grote impact op onze inwoners. De algemene reserves per thema bieden zonder twijfel meer dan voldoende ruimte deze motie uit te voeren. Voorzitter, we zien in de begroting terug dat er wordt geïnvesteerd op het onderdeel veiligheid en handhaving, maar het is niet het bedrag dat door de experts van het Galan-rapport is geadviseerd. Helmond, een stad met 90.000 inwoners, heeft namelijk een veiligheidsvraagstuk en problematiek van 180.000 inwoners. We juichen de stapsgewijze uitbreiding van de boa’s zeker toe en daarnaast zijn we verheugd dat we meer de wisselwerking zien tussen preventie en repressie met een toegenomen en passende de-escalatieaanpak. Wat betreft Diftar lijkt het ons goed de financiering van 3,5 miljoen voor de ondergrondse containers nog on hold te zetten en eerst de evaluatie goed te bespreken – die gisteren is doorgestuurd, ik zag al dat er een motie was rondgestuurd, maar dus gister was de evaluatie binnengekomen – en ook de eventuele kansen van nascheiding in ogenschouw te nemen. Forum voor Democratie komt met een motie die we daarom ook samen gaan indienen. Het openbaar vervoer is met het stopzetten van Bravoflex ondermaats. Zeker voor ouderen is dat een probleem om zo spontaan erop uit te gaan.

Er wordt nu al een tijdje aangegeven dat nieuwe ov-concepten worden onderzocht. Vraag aan het college is: wanneer kunnen we concreet een voorstel hiervan verwachten? City of Smart Mobility, ook in deze begroting weer benoemd, het moet ook in de praktijk natuurlijk tot uiting komen. Onze fractie maakt zich ook zorgen over het nieuws wat afgelopen tijd is opgedoken over Blink. Er blijkt qua governance veel mis te gaan, wat vindt de wethouder van deze situatie? Graag een reactie. Voorzitter, we zijn van mening dat de gemeenteraad zoveel als mogelijk aan zet moet zijn. Een mooi voorbeeld daarvan is de discussie die we laatst gevoerd hebben over het Huis voor de Stad. Toen is alsnog een debat geweest in de commissie, terwijl dat eigenlijk wat ons betreft andersom had gemoeten. We betreuren het alleen dat er dus in de gemeenteraad soms weinig ruimte is voor echt open debat. Alle ingebrachte punten zijn van tevoren dichtgetimmerd door de coalitie. Voor ons gevoel zijn de debatten van vandaag dan ook eigenlijk een beetje voor de bühne en dat is ook waardoor het broze vertrouwen van de inwoners is gestaafd. Een open debat, neem bijvoorbeeld het actuele thema omtrent vluchtelingen. Het lijkt ons goed om ook daarmee het gesprek aan te gaan.

Wettelijk gezien kan u als burgemeester dit soort besluiten op eigen gezag nemen, maar om het draagvlak te vergroten is het beter om vooraf met de gemeenteraad en ook de buurt gesprekken te voeren hierover. Bent u hiertoe bereid? Een andere bevoegdheid van de burgemeester wat niet bepaald vlot loopt is het coffeeshopbeleid. Vier jaar geleden heeft Helder Helmond een motie ingediend als opmaat naar meer coffeeshops. Er was draagvlak vanuit de raad een ook een rapport toonde aan dat in Helmond markt is voor drie tot vijf coffeeshops. In plaats dat onze burgemeester ermee aan de slag ging, is er eigenlijk niks gebeurd en nu bij de nieuwe raad gaat ze opnieuw polsen wat deze raad ervan vindt. Waarom heeft u met het onderzoek in de hand niet doorgepakt? Tot slot, voorzitter, ik ga afronden. Helder Helmond ziet veel terug in de begroting waar we wel mee kunnen

leven, maar zoals gezegd zijn er ook heel veel punten waar we ook zeker onze bedenkingen over hebben en die voor ons echt essentieel zijn. We zijn daarom erg benieuwd naar onze handreikingen en zullen de antwoorden op onze vragen kritisch in ogenschouw nemen. Tot zover de bijdrage Helder Helmond. Ik heb hier de moties. De voorzitter: Dank u wel. Mag ik even de moties hebben? Dan gaan we even kijken. Oké, er worden een drietal moties en één amendement. De eerste motie is ‘Geen parkeergeld voor houders van gehandicaptenkaarten’: “verzoekt het college – dat is het dictum – om inwoners in het bezit van een gehandicaptenkaart vrij te stellen van parkeergeld; dit zowel te laten gelden voor gehandicaptenparkeerplaatsen, gemeentelijke parkeergarages en voor gewone openbare parkeerplaatsen; en gaat over tot de orde van de dag.” Dit is motie nummer 10. Dan heb ik een motie ‘Rijpelberg’, dat is motie nummer 11.

Het dictum luidt als volgt: “verzoekt het college om de wijkwethouder mevrouw Van Lierop op korte termijn de gesprekken met de inwoners en belangengroepen in Rijpelberg te intensiveren; te overwegen het budget voor projectplan MFA Rijpelberg te verhogen naar een realistisch en bij deze tijd passende begroting; het groenonderhoud met voorrang ter hand te nemen en daarvoor dekking te zoeken in programma 11; en tot slot over bovenstaande verzoeken de raad zo spoedig mogelijk na vaststelling te informeren.” Voldoende ondertekend en maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. Dan is er een motie, dat gaat over ‘Betaalbare woningen’ en dat is motie nummer 12: “verzoekt het college om in de anterieure overeenkomst met particuliere partijen duidelijke afspraken te maken om de realisatie van betaalbare woningen; aan te sturen op de realisatie van lage middenhuur, lage middeldure koop, het ene is tot 763,47 euro en koopprijs is tot 215.000 euro tot 255.000 euro; dit niet ten koste te laten gaan van de reeds ingezette behoefte aan sociale huur en goedkope koopwoningen; en gaat over tot de orde van de dag.” Voldoende ondertekend en maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. Dan kom ik bij de amendementen. Dit is amendement E, dat gaat over de Belastingverordening en tarieven 2023, voor een amendement, gaat over de Legesverordening. Ik zal de toelichting even voorlezen.

“Naar aanleiding van de inspraak van de heer Bijsterveld op 1 november tijdens de hooravond zijn wij gewezen op de verandering van de legeskosten voor het in behandeling nemen van een aanvraag voor inzage in een digitale of analoge bouw- en omgevingsvergunning welke nog niet onherroepelijk is. Zoals in zijn toelichting is aangegeven willen wij terug naar de situatie van 2021. Dit amendement regelt dat pragmatisch en doeltreffend. De maximale verwachte derving van de leges zijn 10.000 euro en deze kunnen worden opgevangen binnen de reserves voor bouwleges. Dit amendement is ook ondertekend en maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. Dank u wel. Ik kijk even naar de zijde van de gemeenteraad, de heer Tuerlings heeft nog een vraag aan u. De heer Tuerlings: Niet zozeer een vraag, meer een reactie voorzitter. De heer Rieter spreek nu voor de tweede keer namens Helder Helmond over een dichtgetimmerde coalitie. Ik haalde in mijn bijdrage ook al aan dat woorden er echt toe doen. Met zulke in mijn ogen absoluut onterechte insinuaties schaad je het vertrouwen van de inwoner in de politiek en ik neem afstand van die insinuatie. De voorzitter: Dank u wel, waarvan akte. Anderen? Nee? Dan … De heer Stevens: Voorzitter. De voorzitter: O, de heer Stevens.

De heer Stevens: Ik wilde eigenlijk, die had ik eigenlijk in mijn bijdrage willen doen, maar omdat mijn collega Rieter het had over: we gaan even kijken wat het college doet met mijn moties en amendementen of we wel of niet voor of tegen gaan stemmen in de begroting. We hebben hier nu 22 nieuwe raadsleden, waar heel

veel mensen nog heel veel moeten leren en dat is logisch, dat duurt gewoon eventjes. Het gevaar dat je een begroting weg zou stemmen eventueel, dat moet je niet onderschatten. Dus als je tegen stemt tegen een begroting, dan moet je toch wel echt goede bezwaren hebben, vind ik persoonlijk. Namelijk als jij deze begroting op wat voor manier dan ook weg zou stemmen, dan heb je als gemeente een gigantisch probleem. Dan heb je een probleem met de provincie, dat betekent dus dat je onder curatele komt te staan en dat je alle plannen die je met zijn allen zou willen maken niet kan uitvoeren, want je moet elke cent verantwoorden. Die wou ik toch nog even meegeven. De voorzitter: Oké. Wilt u nog reageren? De heer Rieter: Ja, kort van mijn kant. Kijk, onze bijdrage was natuurlijk ook op heel veel punten constructief en ik hoop ook dat jullie dat ook aangehoord hebben. En eigenlijk jammer dat jullie dan daarop terugkomen. Kijk, ik denk dat onze fractie in zijn recht staat. We hebben een aantal kanttekeningen, daardoor hebben we een aantal voorstellen om in ieder geval de begroting ook te wijzigen. Dus zo hebben we dat ook aangegeven en dat was mijn reactie op de heer Stevens. De voorzitter: Dank u wel. De heer Vervoort. De heer Vervoort: De heer Stevens brengt mij in verwarring, want volgens mij is het toch anders.

Op het moment als … Elke partij staat natuurlijk vrij om voor of tegen de begroting te stemmen, maar ik zie het toch anders, misschien dat u daar als ervaren politicus een duidelijk antwoord op kunt geven. Volgens mij, als een begroting wordt niet aangenomen, dan gaat het college zijn eigen te rade: gaan we hier verder mee, of gaan we hier niet verder mee? Ondertussen als dat gebeurt en ze gooien de handdoek in de ring, hebben we een demissionair college en vervolgens wordt er gekeken naar een nieuw college, maar volgens mij op het moment als wij een armzielige gemeente zijn, dan komen we pas onder curatele bij de provincie. Of zien we dat zo verkeerd? De voorzitter: De heer Rieter. De heer Rieter: Dit is geen vraag aan mij, voorzitter, dus ik hoop dat u heeft meegeluisterd. De voorzitter: Maar wij gaan hier niet zo de discussie voeren. Ja? De heer Rieter: Laat ik zo zeggen, er worden nou wel twee scenario’s geschetst wat er gebeurt als de begroting niet voor wordt gestemd, dus het zou wel fijn zijn als we enige inzage hebben over welk scenario dan kloppend is. De voorzitter: Dat wordt meegenomen in de beantwoording. Anderen? De heer Manders. De heer Manders: Ik stel voor om de discussie niet te laten gaan over het wel of niet goedkeuren van de begroting, maar over de voorstellen en uiteindelijk het antwoord van het college.

Dan sluit ik aan bij de heer Tuerlings die zegt: we zijn met zijn allen hier om goede dingen te doen voor de stad, we komen met intenties, we gaan kijken wat er kan. Om nu al bij voorbaat hierover te praten, ik vind dat geen goede ontwikkeling, dus ik zou u willen voorstellen – maar u bent de baas – om dit af te kappen.

De voorzitter: Dat hebben we al gedaan. Dat heb ik gedaan, dus volgens mij ben ik er eigenlijk niet op ingegaan. Oké, dank u wel. Dank u wel voor uw bijdrage, de heer Rieter. Dan zou ik mevrouw Maráczi willen vragen van de SP om haar bijdrage aan te vangen. SP Mevrouw Maráczi: Dankjewel, voorzitter. Voorzitter, tijdens de begrotingsbehandeling op 9 november vorig jaar sloot ik af met de volgende woorden: “Voor de SP is het van groot belang dat de langetermijnvisie, waar grote vraagstukken om vragen, in een volgende periode niet teniet gedaan worden. Wij willen graag de ingezette koers voortzetten en doorontwikkelen, waarbij zorgvuldigheid boven snelheid gaat, de bron aangepakt wordt in plaats van dat er pleisters geplakt worden, de mens centraal staat en niet het systeem, te vertrouwen in plaats van te wantrouwen. Dat is volgens de SP nodig om echt het verschil voor onze inwoners te maken. Na bijna acht jaar meebestuurd te hebben, kunnen wij concluderen dat we een mooie bijdrage hebben kunnen leveren aan een socialer, inclusiever en leefbaarder Helmond, maar ook dat we zeker nog niet klaar zijn en ons graag ook in de volgende periode volledig willen inzetten om voor Helmond het verschil te kunnen blijven maken.” Voorzitter, deze woorden zijn dan ook voor ons het startpunt van de begrotingsbehandeling van vandaag.

Voorzitter, we leven in onzekere tijden, gaan van crisis naar crisis. Het vertrouwen in de politiek is nog nooit zo laag geweest en de polarisatie neemt alleen maar toe. De waan van de dag regeert waarbij sensatie en ophef het wint van feiten en inhoud. Een ongewenste ontwikkeling waar niemand mee geholpen is en ook niemand mee geholpen zal worden. Een ontwikkeling die op alle fronten gekeerd moet worden en waar we ons allemaal verantwoordelijk voor zouden moeten voelen en dus ook op lokaal niveau. Voor de SP staan feiten en inhoud altijd voorop en wij willen ons daar niet van af laten leiden. Voorzitter, veel zaken overkomen ons niet, maar zijn het gevolg van politieke keuzes. Door het jarenlang gevoerde neoliberaal beleid waarbij marktwerken heilig werd verklaard, de systeemwereld de boventoon voerde en iedereen zelf verantwoordelijk werd gehouden voor zijn of haar geluk, ervaren we nu wat de rekening daarvan is. Ook de politieke verantwoordelijken lijken eindelijk te beseffen dat er een andere koers gevaren moet worden, dat de markt niet meer heilig is en het roer om moet om mensen onder andere bestaanszekerheid te kunnen geven en een tweedeling aan te kunnen pakken. Het werken aan brede welvaart vraagt dan ook om een andere kijk op onze economische groei.

Voorzitter, dit alles vraagt om een koers waar we in Helmond al jaren op varen en waar de SP al jaren zijn steentje aan bijdraagt en op vertrouwt. Zoals ik vorig jaar terecht stelde, zijn we zeker nog niet klaar om in Helmond het verschil te kunnen blijven maken, maar laat deze begroting ons zien dat we de ingezette koers zeker blijven bevaren. Voorzitter, om het tij te kunnen keren en het vertrouwen te herwinnen hebben we die andere overheid nodig, zoals omschreven in de inleiding van deze begroting. Zoals de SP al jaren oppert, is het hierbij van het grootste belang om daarvoor als gemeente te werken vanuit de bedoeling: waar wil iemand mee geholpen worden en wat is daarvoor nodig? Hulpvragen niet langer bekijken vanuit de systeemwereld van een organisatie, maar vanuit de leefwereld van de hulpvrager. Deze ontwikkeling is tot onze grote vreugde al in gang gezet in Helmond, maar vraagt om een complete mindset en daarmee ook om de nodige tijd. Een lange adem die we nodig hebben om in plaats van pleisters te blijven plakken tot duurzaam structureel beleid te komen. We moeten vertrouwen geven aan een experimenterende en lerende uitvoering en ons niet laten verleiden tot de waan van de dag door bij elk incident aan de bel te trekken en daarmee het beleid in twijfel trekken.

Voorzitter, maar om het verschil te kunnen maken met die andere overheid mag en kan een maatschappelijk effectieve rechtspraak niet ontbreken. Vanuit onze aanpak in het sociaal domein weten we hoe belangrijk het is om de problemen van mensen in zijn geheel te bezien en aan te pakken. Maatschappelijk effectieve rechtspraak betekent dat je als rechtspraak niet alleen juridische knopen doorgehakt, maar vooral ook probeert de dieperliggende problemen van de mensen in de samenleving echt op te lossen. Daarbij is het van

groot belang dat juridische hulp laagdrempelig, niet te ingewikkeld en betaalbaar moet zijn. Samen met de PvdA hebben wij hier de motie ‘Huis van het Recht’ voor opgesteld en dienen deze in. Voorzitter, in Helmond hebben we gelukkig ondanks alle crisissen oog voor de lange termijn. Acute problemen oplossen, maar wel op zo’n manier dat het ook leidt tot structurele verbeteringen: de rode draad van deze begroting waar we ons volledig in kunnen vinden. De afgelopen jaren stond in het teken van de coronacrisis en op dit moment bevinden we ons in een energie- en koopkrachtcrisis. Voorzitter, daarom zijn we als SP dan ook erg blij dat deze begroting gepaard gaat met een koopkrachtfonds van maar liefst 10 miljoen euro. Een gigantisch bedrag waarmee we lokaal het verschil kunnen maken door extra ondersteuning te geven aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Terwijl we ons tegelijkertijd ook moeten beseffen dat we hiermee niet iedereen overeind kunnen houden. Het is daarom ook goed dat er samengewerkt is met partners uit de stad om tot concrete voorstellen te komen. De nood is hoog en de SP is van mening dat deze voorstellen zo snel mogelijk uitgevoerd moeten worden. Morgen dus, als het aan ons ligt.

Verder zijn we van mening dat verdere aanspraak op dit fonds ook vanuit de samenwerking met alle mogelijke partners moet komen, van onderaf, vanuit de praktijk en leefwereld en niet vanuit de gemeenteraad, maar ook om nog ruimte te houden voor het nodige maatwerk. Daarnaast blijven wij als SP strijden voor maatregelen en ondersteuning vanuit het Rijk. Ook voeren wij landelijk de strijd voor meer koopkracht. Op verschillende plekken in het land komen we samen om op te staan tegen de gestegen kosten. We bespreken wat we samen kunnen doen om te zorgen dat de kosten dalen en de lonen, de uitkeringen en de AOW stijgen. Volgende week op 14 november doen we dat in het Annatheater in Helmond, waarbij ik vandaag van de gelegenheid gebruik wil maken om iedereen hier van harte voor uit te nodigen. Voorzitter, ook een van de zaken die ons niet zomaar zijn overkomen is de wooncrisis. Geen natuurverschijnsel, maar het resultaat van doelbewust politiek beleid. Onze volkshuisvesting is door de neoliberalen overgeleverd aan de markt. Ieder mens heeft recht op een gezond en betaalbaar huis. Een huis is om in te wonen en is geen verdienmodel. Vooral beleggers en huisjesmelkers zijn de grote winnaars en profiteren van het feit dat onze volkshuisvesting verworden is tot een woningmarkt.

In Helmond doen we al het een en ander om de markt te reguleren, maar de SP zou daar graag nog iets aan toevoegen, namelijk de exploitatietermijn van sociale huurwoningen verlengen van tien naar dertig jaar. Daarom hebben wij samen met GroenLinks een motie opgesteld waarin onze motivatie en argumentatie hierover weergegeven wordt en dienen deze ook in. Voorzitter, deze begroting is gestoeld op een visie die wij als SP kunnen omarmen en waarin wij onze eigen drie kernwaarden menselijke waardigheid, gelijkwaardigheid en solidariteit geborgd zien. Een visie waarbij brede welvaart net zoals in het ambitieakkoord het fundament is. Dat vraagt om een integrale aanpak en werkwijze waarbij het ene vraagstuk moet helpen het andere op te lossen. Wij zien uit naar een begroting met een indeling die ook gebaseerd is op die principes van brede welvaart en denken daar graag over mee. Tot slot, voorzitter, zijn wij verheugd dat we met deze begroting verder kunnen gaan met waar we de vorige periode mee afsloten, namelijk doorgaan met het verschil te blijven maken in Helmond en verder bouwen aan een socialer, inclusiever en leefbaar Helmond. Dankjewel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Maráczi. U hebt aangekondigd één motie in te dienen. Mevrouw Maráczi: Twee. De voorzitter: Twee moties.

We gaan naar motie nummer 13, dat is het ‘Huis van het Recht’ die roept het college op: “naar het voorbeeld van het Huis van het Recht onderzoek te doen naar de mogelijkheden voor maatschappelijk effectieve rechtspraak in Helmond en hier de raad over te informeren, en gaat over tot de orde van de dag.” Is voldoende ondertekend. Dit is motie 14, dat gaat over het ‘Aanscherpen van de regels voor beleggers die sociale huurwoningen bouwen’: “verzoekt het college gehoor te geven aan de oproep van

de VNG om de regels voor sociale huur die worden gebouwd door beleggers aan te scherpen en maximaal gebruik te maken van de wettelijke mogelijkheden; de exploitatietermijn voor sociale huurwoningen te verlengen naar dertig jaar.” Is voldoende ondertekend en maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. Ik dank mevrouw Maráczi voor haar bijdrage. Ik kijk even naar de zijde van de gemeenteraad, geen vragen. Dan zou ik graag het woord willen geven aan de heer Vervoort van de fractie van het CDA. O, er is nog een hand. Mevrouw Spoek voor mevrouw Maráczi. Mevrouw Spoek-van Dinther: O, sorry. Ja, ik zit zo ver achterin. Dankjewel, voorzitter. Over die motie voor de exploitatieregels, die vermoedelijke, zeg maar. Eigenlijk is het idee denk ik dat je niet in zou moeten zetten op het maximaal toepassen van die mogelijkheden van regels stellen, maar juist de mogelijkheden zo inzetten dat je het doel maximaal bereikt. Het doel is meer woningen en meer betaalbare woningen. Dus dan zie ik meer heil in eigenlijk de motie zoals opgesteld door Helder Helmond, dat is een veel concreter doel, waardoor je komt tot wat je eigenlijk wil: meer betaalbare woningen. Want als je dit op deze manier zo stelt, valt de markt stil en dat is een beïnvloeding op de markt die je eigenlijk niet zou moeten willen. De voorzitter: Mevrouw Maráczi.

Mevrouw Maráczi: Volgens mij begrijpt u misschien ons uitgangspunt niet, maar wij willen juist voorkomen dat de huizen na tien jaar verkocht worden en dus geen sociale huurwoningen meer zijn. Eigenlijk is dit het probleem waarom dat we nu in een wooncrisis zitten. Dus wij willen inderdaad wel die termijn verlengen om zoveel mogelijk sociale huur te blijven behouden. En inderdaad, als de beleggers het dan niet gaan oplossen, dan is het misschien tijd inderdaad om weer zelf huizen te gaan bouwen. Maar dit is wel om de markt tegen te gaan, wij zijn tegen de woningmarkt waardoor we nu in de wooncrisis zitten. De voorzitter: Mevrouw Spoek. Mevrouw Spoek-van Dinther: Klopt, alleen dit had je beter eerder kunnen doen op het moment dat de huizenmarkt zwaar oververhit was. Nu is eigenlijk die laag veel te dun om dat te doen, daar heb ik eigenlijk hele andere ideeën over. Ja, ik zie dat u mij bijna niet begrijpt, maar deze voorwaarden gaan denk ik niet bereiken wat je wil bereiken naar meer betaalbare woningen. Mevrouw Maráczi: Het gaat niet over meer betaalbare woningen, het gaat erom dat sociale huur sociale huur blijft en wel dertig jaar lang, en niet tien jaar lang. Mevrouw Spoek-van Dinther: Snap ik, maar voor die investeerders is maar één ding interessant: dat ze hun kosten de eerste vijf jaar eruit gehaald hebben.

Er is weinig reden om eigenlijk na tien jaar tot anders te beslissen en hierdoor leg je andere regels op waardoor je nog niet komt tot wat je zou willen komen. Mevrouw Maráczi: Dat is dan het gevolg, maar wij zijn niet hier om de investeerders het makkelijk te maken, dus dat is misschien het verschil. Mevrouw Spoek-van Dinther: Nou, wij zijn ook niet hier om het de investeerders makkelijk te maken, maar juist om te zorgen voor goede woningen voor alle Helmonders en ik denk niet dat je dat op deze manier bereikt. De voorzitter: Oké, dank u wel.

Mevrouw Maráczi: Ik denk dat het een het ander niet bijt. Wij zijn ook voor goede woningen, dus ik snap eigenlijk niet het probleem wat nu gesteld wordt. De voorzitter: Oké, waarvan akte. De heer Van de Werff. De heer Van de Werff: Dankjewel, voorzitter. Mevrouw Maráczi, bent u niet bang dat de huidige 27 procent van scheefwonen door het dertig jaar lang aanbieden van een goedkope huurwoning het scheefwonen verergert? De voorzitter: Mevrouw Maráczi. Mevrouw Maráczi: Ik denk dat scheefwonen ook een ander probleem is. Het gaat er hier nu even over dat wij proberen lokaal de markt zoveel mogelijk te dereguleren. Dit is een van de maatregelen die we kunnen nemen lokaal, dus daar zijn wij dus inderdaad een voorstander van. Daar zal iedereen andere keuzes over maken, maar dit is wat wij principieel voorstaan. De voorzitter: Dank u wel. De heer Rieter. De heer Rieter: Dankjewel, voorzitter. Ik heb een andere vraag. Mevrouw Maráczi begon haar bijdrage over de politiek, de politiek die veel gericht is op de waan van de dag, niet op feiten gebaseerd. Dat was een beetje een algemeen verhaal over de politiek. Kijk, politiek is natuurlijk meer dan alleen in Helmond. Vindt u ook dat dat lokaal in Helmond ook het geval is? De voorzitter: Mevrouw Maráczi. Mevrouw Maráczi: Ik vind dat dat wel toegenomen is, ja, de afgelopen jaren. En dat vind ik jammer.

De heer Rieter: Heeft u daar ook concrete voorbeelden van? Mevrouw Maráczi: Volgens mij heb ik daar al eens ooit eerder iets over gezegd. Het gaat ook over hoe bijvoorbeeld iets ingeleid wordt. Ik heb volgens mij ook wel eens ooit iets gezegd over de schriftelijke vragen die gesteld worden. Daar zit al een conclusie in voordat het antwoord komt. Heel vaak lezen mensen alleen de schriftelijke vragen als ze ingediend worden. Als de antwoorden komen, dat interesseert niemand meer, maar de ophef is al geweest, niemand lees meer wat nou eigenlijk het antwoord is en of het wel allemaal klopte. Dus ja, ik ben heel erg van de feiten en ik erger me daar heel erg aan, want als je het niet weet hoe het zit, dan stel je een vraag, maar je doet niet in die vraag al een eigen conclusie, of ‘het zal wel niet goed zijn, want het college, sowieso de overheid is niet te vertrouwen’. Dat vind ik gewoon heel ernstig en dat vind ik ook schadelijk. Sowieso de overheid is niet te vertrouwen en dat vind ik gewoon heel ernstig en dat vind ik ook schadelijk. Ik denk ook dat we daar heel erg mee op moeten letten. De voorzitter: Dank u wel. De heer Rieter: U refereert aan vragen, ik wil daar kort nog even op ingaan. Kijk, u zegt dat het niet op feiten is gebaseerd en dan vind ik het wel, vind ik best wel een schokkende constatering als u dat eigenlijk in twijfel trekt.

Als gewoon fracties daar gewoon een bepaald thema op de agenda willen zetten.

De voorzitter: Via de voorzitter graag. Ja, dank u wel. De heer Rieter: Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Maráczi. Mevrouw Maráczi: Ja, ik wil heel graag ook wel een keer met de Rieter over spreken, want ik heb voorbeelden genoeg. Dus die schud ik alleen hier even uit mijn mouw. De heer Rieter: Oké, ik vroeg er alleen naar … De voorzitter: Via de voorzitter. Ik bepaal, zeg maar, wanneer u het woord krijgt. De heer Rieter: Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Ik heb u het woord nog niet gegeven. Dat zijn de basisprincipes. Mevrouw Maráczi, bent u klaar met de beantwoording? Ja. De heer Rieter, heeft u nog een aanvullende vraag. De heer Rieter: Nee, dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan dank ik mevrouw Maráczi voor de bijdrage en zou ik de heer Vervoort willen vragen zijn bijdrage aan te vangen. CDA De heer Vervoort: Ik heb eerst en al een probleem, voorzitter. Onze fractiesecretaris is nog aan het werk en die heeft in dit digitale tijdperk namelijk onze moties bij. Dus ik wil u vragen of wij de moties op een later moment mogen indienen, als dat mogelijk is. We hebben een drietal moties en in dit digitale tijdperk zijn ze nog onderweg en de heer Peters dacht dat hij om half twee hier kon zijn, maar ik heb net een bericht gekregen dat hij pas om half vier hier kan zijn.

De voorzitter: U mag altijd, wanneer u wil, zelfs als we midden in de nacht gaan vergaderen, mag u nog een motie indienen. De heer Vervoort: Maar dan komen we wel te laat, want dan wordt ‘ie vandaag niet in stemming gebracht. Dus ik wil hem toch wel graag vandaag behandelen. De voorzitter: Nee, maar het mag altijd, het kan altijd op verschillende momenten. Maar u bepaalt het, wanneer u … Maar als u aankondigt dat er moties komen, dan zal ik, zeg maar, even door de vingers kijken om dat gewoon op de juiste wijze weer te behandelen als de heer Peters binnen is. De heer Vervoort: Dank u wel, voorzitter. Dan zal ik nu beginnen aan onze bijdrage. Het is de eerste begroting van het huidige college in deze zeer onzekere tijd. CDA Helmond zet zich nadrukkelijk in voor het betrekken van onze inwoners. Wij hechten waarde aan participatie. Participatie staat voor samen en dat willen wij graag uitdragen. Per onderwerp willen we graag ingaan op de programmabegroting 2023-2026. Als het gaat om veiligheid in onze stad ervaren veel inwoners overlast van vuurwerk, van mensen met verward gedrag, ontvangen we signalen over overlast van ruim 200 daklozen in Helmond. Ontvangen we signalen over overlast van drugskoeriers en drugsgebruik. Veiligheid is een thema dat we blijvend monitoren en waar nodig ter

sprake brengen in deze raad. We zijn tevreden over de uitbreiding van het aantal boa’s in onze stad. Dan ga ik nu over tot werk en inkomen. We hebben zorgen over de betaalbaarheid van het levensonderhoud van vandaag de dag. Steeds meer gezinnen kunnen niet meer rondkomen. Dat geldt niet alleen voor de lagere, maar zelfs voor de middeninkomens. Wij vinden dat werken het verschil moet maken. Nu de voorgestelde maatregelen steunen wij. Er zijn signalen dat er ook in 2023 weer energietoeslagen komen. Wij vragen het college om scherp te kijken naar de armoedeval en waar nodig bij te sturen om er bijvoorbeeld door differentiatie aan te leggen. Als het gaat om zorg en welzijn, Nederland vergrijst. Het aandeel ouderen maar ook de eenzaamheid onder ouderen neemt helaas toe. Dat vinden wij zeer onwenselijk. Wij vinden het belangrijk dat onze inwoners in de wijk kunnen blijven wonen waar ze nu wonen of waar ze zijn opgegroeid. Daar hechten we waarde aan toe. Als ouderen niet meer in staat zijn zelfstandig te wonen, zij de mogelijkheden hebben om een plek elders in diezelfde wijk te gaan wonen, met ondersteuning indien nodig. Een goed voorbeeld hiervan is in de Van der Weidenstraat in Stiphout waar woningbouwcorporaties en initiatiefnemers de handen ineensloegen en binnen drie en een half jaar een prachtig appartementencomplex op te leveren, midden in de samenleving.

Dit voorbeeld verdient navolging. Wij stellen voor om dit voorbeeld uit te rollen naar elke Helmondse wijk. Jeugd en onderwijs. Recente nieuwsberichten laten zien dat de Nederlandse jeugd het zwaar heeft. Het aantal psychische klachten in deze leeftijdsgroep is sterk toegenomen. Daarnaast maken jongeren zich zorgen over hun toekomst. Zijn er voor starters voldoende woningen? Komen er voldoende woningen beschikbaar? Tegen welke kosten? Wij delen die zorgen. Laten we ons ook op lokaal niveau inzetten voor onze jongeren. Ons voorstel: laten we in elf wijken appartementen bouwen voor onze jongeren en ze zo ook een toekomst, een toekomstige plek in onze prachtige stad te laten hebben. We willen stilstaan bij het voorstel van schoolontbijt. Het college stelt voor om op tien scholen in de aandachtswijken een schoolontbijt in te voeren. Dat is een sympathiek idee en plan. We vragen ons wel af welk probleem dit gratis ontbijt oplost. Niet-ontbijters kunnen namelijk een armoedeprobleem zijn, maar vaak een structureel probleem. In sommige gezinnen ontbreekt het aan voldoende structuur vanwege een gebrek aan opvoedkundige inzichten. Opvoedondersteuning en coaching is in onze ogen een effectievere en meer persoonsgerichte aanpak. Daarnaast vinden we dat in- en ontspanning in de ontwikkeling van elk kind van cruciaal belang.

Kunnen sporten of met elkaar ontmoeten voor ieder kind mogelijk moet zijn, ook in tijden waarin clubs en verenigingen zich geconfronteerd zien met hogere kosten van de energie. Als gevolg daarvan overwegen om dat te compenseren met het verhogen van de contributie. Wij vinden het belangrijk dat iedere jongere actief aan het verenigingsleven kan en moet blijven deelnemen. Dan kom ik bij cultuur, toerisme en recreatie. Helmond heeft een breed en gevarieerd cultuuraanbod. Geletterdheid is belangrijk om je te kunnen redden in deze dynamische informatieve maatschappij. Kunnen lezen en schrijven zijn daarbij belangrijke basisvaardigheden. Wij koesteren onze bibliotheek die mede daarin een belangrijke rol inneemt. Daarnaast hechten we waarde aan evenementen zoals het kasteel van Sinterklaas, carnaval, de Kasteeltuinconcerten en zeker de evenementen in de wijken. Wij roepen onze wethouder op om te kijken naar procedures rondom die vergunningen. Deze kan en moet volgens ons echt eenvoudiger worden. Wat betreft sport en bewegen. Eerder gaven wij al aan de betaalbaarheid van sporten en bewegen is voor ons zeer belangrijk. Sporten draagt bij aan de lichamelijke en mentale gezondheid en verbindt mensen. Goede voorzieningen zijn daarom noodzakelijk.

Dertig jaar geleden is ervoor gekozen diverse accommodaties te privatiseren met als gevolg dat het onderhoud prima te betalen is, maar als een gebouw compleet is afgeschreven, blijkt het voor de vereniging te duur en zelf niet te betalen om een nieuw gebouw neer te zetten. Wij roepen de wethouder op om dit probleem in het eerste kwartaal van 2023 te bespreken met ons als raad. Een van de prioriteiten is hierbij sportpark Mierlo-Hout. Inzoomend op economisch beleid en de werkgelegenheid. CDA Helmond heeft zorgen over onze wankele economie. Veel Helmondse ondernemers staat het water aan de lippen. Door de explosief gestegen energiekosten, de inflatie, het tekort aan arbeidskrachten. Samen met onder andere de VVD dienen wij die motie in, maar die heeft u al ondertussen ontvangen. Wat betreft ruimtelijke ordening en

volkshuisvesting. Elke Helmonder moet kunnen blijven wonen in de wijk waar hij of zij is geboren, opgegroeid of nu woont, gedragen initiatieven vanuit de wijk moeten we, waar mogelijk, omarmen. Denk aan het woonmanifest afgelopen keer dat Stiphout heeft overgedragen aan ons als raad. Daarnaast vernemen we regelmatig klachten binnen over de afweging van het college over bepaalde projecten. Dit zet soms kwaad bloed bij ontwikkelaars en woningbouwverenigingen. Daar vragen wij uw aandacht voor. Verdichting van betaalbare woningen in elke wijk is wenselijk. De zorgen bij het CDA met betrekking tot ‘…’ blijven overeind. In het afgelopen jaar lijkt daar weinig te zijn gebeurd. In onze ogen … De voorzitter: De heer Van den Bogaard heeft een interruptie. De heer Van den Bogaard: Ja, ik wil graag verduidelijking. U had het net over dat de woningcorporaties en dergelijke problemen hebben met de afspraken die gemaakt worden met de gemeente. Kunt u dat even verduidelijken? De heer Vervoort: Ja, er zijn bepaalde projecten en ik wil die projectontwikkelaars wel beschermen, maar er staan goede projecten in het belang van onze inwoners, staan op de agenda en dan denkt het college van: nee, het moet een dag blijven of het moet twee dagen blijven, terwijl de markt vraagt om andere initiatieven.

Dat is een groot probleem, want dat het moment dat het financieel niet haalbaar is of wenselijk is, dan staat er gewoon een kruis door en dan kan het project niet verder gaan. Ik wil niet met naam en toenaam hier de projectontwikkelaars noemen die bij ons geklaagd hebben, maar er zijn absoluut zorgen bij diverse projecten in Helmond. De voorzitter: Oké, dank u wel. De heer Van den Bogaard nog een aanvullende vraag? De heer Van den Bogaard: Nou ja, dat verbaast mij zeer, want ik ken de gemeente constructief en volgens mij niet anders als heel constructief en volgens mij wordt er juist heel erg meegedacht ook met de woningcorporaties en hebben we allemaal hetzelfde doel om zoveel mogelijk te bouwen in Helmond en zijn we er ook heel erg goed mee op weg. We zien dit ook terug in de begroting, 750 woningen per jaar willen we realiseren. Dus ik snap eigenlijk niet waar deze signalen dan in één keer vandaan zouden komen, want die signalen hebben wij in ieder geval zeker niet. De voorzitter: De heer Vervoort. De heer Vervoort: Nou, wij krijgen die signalen wel en u geeft aan: we willen 750 woningen bouwen, dat klopt, maar de teller staat al verschillende jaren ver onder de begrote aantallen te plannen woningen.

Op dit moment zitten we rond die 560 voor dit jaar, dus dat zijn bij lange nog geen 750 en dat is een oorzaak die verschillende kanten kent, maar er zijn verschillende mooie initiatieven waarop de gemeente ‘…’, dit vinden wij niet wenselijk, dit vinden wij niet wenselijk. Dat is gewoon jammer. De voorzitter: Oké, waarvan akte. U vervolgt uw betoog? Oh, de heer Tuerlings. De heer Tuerlings: Ja, dank u wel, voorzitter. Volgens mij komt er op vrij korte termijn een regiodeal met de woningbouw waar best wel een hoeveelheid dwang of in ieder geval niet vrijblijvendheid achter zit op al onze regiogemeenten af. Dus misschien dat we daar ook even, dat de wethouder daar iets over zou kunnen zeggen hoe dat zich tot onze woningbouwwens verhoudt. De voorzitter: Oké. De heer Vervoort.

De heer Vervoort: Nou, ik was gebleven bij het ‘…’. Onze bezwaren daartegen dat het afgelopen jaar daar weinig is gebeurd. In onze ogen is en blijft dit een niet gedragen project waar veel Helmonders niet op staan te wachten. Het oorspronkelijke plan was veel beter. Het college verwacht voor 2023 350 woningen te kunnen bouwen in BSD, maar we zien dat er niets gebeurt. Graag hier een reactie op van de wethouder. Ook roepen wij dringend op tot gedragen oplossingen te komen voor het MFC in Stiphout. Deze plek verdient de aandacht van het college en van ons als raad. We hebben hiervoor ook een motie in voorbereiding. Dan kom ik bij stedelijke vernieuwing en de schaalsprong 2040. Zoals aangegeven: wij vinden het belangrijk om te bouwen in elke wijk. Laten we dan zeker niet de wijk Rijpelberg, Stiphout en Mierlo-Hout vergeten. Ook vragen wij aandacht voor de leefbaarheid in die wijken door gezamenlijk met projectontwikkelaars en de wijkraden de dialoog aan te gaan. Ook hierbij is participatie het sleutelwoord. We hebben samen met Helder Helmondse een motie voorbereid voor een versnelling van de investeringen in de Rijpelberg. Die heeft u ook onlangs ontvangen. Verkeer en mobiliteit. De bereikbaarheid van Helmond is al jaren een zorg van ons als CDA. Wij willen onder geen enkel beding dat de 279, de weg van Veghel naar Asten door de wijk Helmond Noord en Dierdonk.

Een ruime omleiding om Dierdonk is voor ons nog steeds de beste oplossing voor nu en voor in de toekomst. Daarnaast heeft wethouder Bonte onlangs uitgesproken dat hij voorstander is om geheel Helmond een 30 kilometergebied te maken. Wij vragen ons af: is dit een gedragen voorstel vanuit het college? Graag een reactie van de wethouder hierop. Dan kom ik tot de openbare ruimte en de natuur. CDA Helmond hecht aan een goede balans tussen wonen, werken, openbare ruimte en natuur. Een onderwerp dat we gezamenlijk kunnen oppakken, is het remmen van de verdere verdroging. We hebben onlangs een werkbezoek afgelegd en namen kennis van een simpel en betaalbaar idee. Momenteel lozen we veel regenwater in de riolering, herleiden we te weinig regenwater naar de natuurlijke gebieden. Wij komen met een motie om elke nieuwbouwwoning en bedrijfspand het hemelwater op te vangen door middel van een infiltratiesysteem. Hier komen wij ook met een motie. Als laatste, een na laatste, het milieu. Vorige week hebben diverse verenigingen ingesproken. Onze partners willen meteen iets betekenen voor ons milieu, zoals het verminderen van het energieverbruik. Helaas kunnen onze partners deze investeringen niet betalen. CDA Helmond wil deze plannen direct omarmen en dient hiervoor samen met anderen de motie in, maar die is ondertussen ook bij u belandt. Als laatste ons bestuur en organisatie.

De voorzitter: Wilt u komen tot een afronding? Want u bent over uw tien minuten. De heer Vervoort: Nou, ik heb nog drie regels. Er wordt hard gewerkt door het bestuur en organisatie. Het kraakt en het piept van alle kanten, maar stapje voor stapje komen we vooruit. We willen dan ook de ambtelijke organisatie bedanken. Er ligt veel werk op hun bordje wat niet een, twee, drie is opgelost. Tot zover onze inbreng voor 2023. De voorzitter: Dank u wel, de heer Vervoort. Kijk ik even aan de zijde van de gemeenteraad. Niet? Dan zou ik willen vragen of mevrouw Spierings haar bijdrage zou willen aanvangen. Ja, we gaan zo meteen aan mevrouw Spierings een pauze houden. Mevrouw Spierings, aan u het woord. Lokaal Sterk Mevrouw Spierings-van Deursen: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, collega raadsleden, wethouders, toehoorders op de publieke tribune en de volgers thuis. Wat leven we in een turbulente tijd. Het lijkt wel of alle zekerheden op de tocht staan. Oorlog in Oekraïne, energiecrisis, vluchtelingen. Deze tijd vraagt om nog meer zorg voor elkaar, nog meer omzien naar elkaar. Er komen diverse rijksmaatregelen voor ondersteuning, maar er blijft veel onzekerheid of deze ondersteuning voldoende zal zijn. Daarom zijn wij als Lokaal Sterk verheugd dat we in Helmond tien miljoen euro hebben in een koopkrachtfonds. Hiermee kunnen we een

vangnet bieden en wat extra lucht daar waar dat het meest nodig is. Er komt veel af op onze maatschappelijke organisaties. Mensen moeten wonen, hebben zorg nodig en hun welzijn staat onder druk door allerhande maatschappelijke problemen. Onze wijkhuizen kunnen een spil zijn bij deze problematieken. Het zijn ontmoetingsplekken waar mensen zeer laagdrempelig informatie kunnen krijgen of gewoon maar even een kop koffiedrinken en hun verhaal kwijt kunnen. We voorzien dat de zorg er in de toekomst anders uit komt te zien. Er zal nog vaker een beroep gedaan moeten worden op mantelzorgers omdat er simpelweg te weinig medewerkers zijn. De verwachtingen voor meer medewerkers zijn niet positief. Bemensing is een groot probleem op bijna alle vlakken. Helmond staat voor een grote schaalsprong met alles wat erbij komt kijken. Veel extra woningen gaan gebouwd worden, maar daar horen dan ook werkplekken bij en uitbreiding van het sport- en cultuuraanbod, ons openbaar vervoer. Als we dit kunnen bieden, worden we een nog aantrekkelijkere stad. Uiteraard moeten alle ontwikkelingen gelegd worden langs de lat van inclusiviteit en toegankelijkheid. Het is daarom goed om te zien dat de financiën voor kleine tussentijdse aanpassingen voor deze toegankelijkheid zijn verhoogd.

Als gevolg van de vele problemen in de wereld, zijn er meer kosten voor de sport en beleefcampus De Braak, maar ook voor het huis van de stad. We zijn ook nog een zwembad aan het bouwen. Wethouder, verwachten we ook hier meer kosten? Nu we het hebben over sport en beleefcampus en zwembad De Braak, heeft u al meer zicht op de fietsenstalling waar wij vorig jaar aandacht voor hebben gevraagd? Voorzitter, en de tweedeling in onze samenleving, ook in onze stad, is zeker nog niet opgelost. Armoede blijft een groot probleem, ondanks dat we al heel veel doen, voor mensen die leven op of onder de armoedegrens is er nog een wereld te winnen. Per 1 januari 2023 gaat de grens voor mensen die hier aanspraak op kunnen maken, naar 130 procent van het bijstandsniveau. De bestaanszekerheid van te veel inwoners staat onder druk. Het is goed dat we inzetten op preventie en vroegsignalering en mensen bekend maken met de regelingen die er zijn. Zeker in deze tijd waarin er forse prijsstijgingen zijn op velerlei gebied. Daarom vinden wij het een goede zaak dat we onderzoek doen naar een zogenoemde Helmondpas, zodat er laagdrempelig gebruik kan worden gemaakt van bijvoorbeeld sport en cultuurvoorzieningen. Maar dat geldt ook voor de zorg van huisdieren. Een huisdier heeft een sociale functie. Mensen met een hond gaan wandelen en komen zo in contact met anderen. Voor sommige zelfs het enige contact.

Een huisdier helpt tegen eenzaamheid. Echter, medische kosten zijn vaak een probleem. Daarom dienen wij een motie in, samen met CDA, SP, Mi Hellemonders, 50PLUS en GroenLinks die vraagt om te onderzoeken of er vanuit het armoedebeleid voor mensen met een inkomensverklaring de mogelijkheid is om bijvoorbeeld een keer per jaar voor een huisdier dierenartskosten te vergoeden, zodat huisdieren om die reden niet meer het huis uit hoeven. We vragen nadrukkelijk ook aandacht voor inwoners die geen inkomensverklaring hebben, maar toch in financiële problemen dreigen te geraken. Zij vallen tussen wal en schip en zijn niet gewend om hulp te vragen. Maak aan deze inwoners alstublieft goed duidelijk waar ze terecht kunnen als ze hulp nodig hebben. Voorzitter, veiligheid en handhaving is ook een belangrijk aandachtspunt. Er gebeurt tegenwoordig zoveel. Mensen worden aangevallen, overvallen in hun huis en het aantal mensen met onbegrepen gedrag neemt toe. We maken ons zorgen over de veiligheid op het spoor. Er komen beduidend meer treinen met ladingen die er gevaarlijk zijn. Nou wonen in onze stad heel veel mensen in de directe nabijheid van het spoor. We vragen hier dan ook extra aandacht voor te hebben. Een ander probleem wat we vaak horen, is dat de boa’s buiten de openingstijden van de gemeente nauwelijks of niet bereikbaar zijn.