Verslag - raad 10.11.2022

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE HELMOND d.d. 10 november 2022

Opening 1. Aanwijzing van een lid als bedoeld in art. 19 van het Reglement van Orde 2018 De voorzitter: Dames en heren, het is één uur, van harte welkom bij deze eerste begrotingsbehandeling van deze raadsperiode. Ik wens iedereen een goed debat. Ook voor de kijkers thuis, van harte welkom, en de mensen op de publieke tribune ook, maar zeker ook alle ambtenaren die vandaag ook meekijken en ons allen ondersteunen om te kijken hoe wij met elkaar onze begroting voor de komende jaren vast gaan stellen. Voordat ik met de raadsvergadering wil beginnen, wil ik vragen of u even wil gaan staan. Op 2 november jongstleden ontvingen wij het trieste bericht dat de heer Leon Fransen is overleden op 28 oktober op 79jarige leeftijd. De heer Fransen was raadslid voor de VVD van 2001 tot en met 2006. Ook was hij enkele jaren burgercommissielid. Hij heeft zich met name ingezet op het gebied van stedelijke ontwikkeling, economie, maatschappelijke dienstverlening en financiën. Ook was hij allereerste voorzitter van onze Rekenkamercommissie, de huidige Rekenkamer. Verder was hij maatschappelijk actief bij onder andere het Helmondse mannenkoor Lambardi. Wij wensen zijn echtgenote, kinderen en kleinkinderen heel veel sterkte bij het verwerken van dit verlies. Mag ik verzoeken om een moment van stilte en overdenking ter nagedachtenis van de heer Leon Fransen. Dank u wel.

Dan zal ik een nummertje trekken, griffier, voor het geval we vandaag gaan stemmen – en ik denk wel dat we vandaag gaan stemmen. Dan beginnen we bij nummer 8 en nummer 8 staat gelijk met de heer Van Dam. Alstublieft. Dan is er een bericht van verhindering ontvangen van mevrouw Annegien Wijnands. 2. Vaststellen ontwerpagenda De voorzitter: Dan komen we bij het vaststellen van de agenda. Kan iedereen zich vinden in de agenda die vandaag voorligt? Ja? Dan is hierbij de agenda vastgesteld. 3. Benoeming burgercommissieleden namens D66. Raadsvoorstel 77. De voorzitter: Dan agendapunt 3, de benoeming van een burgercommissielid namens D66, raadsvoorstel 77. Kan iedereen hiermee instemmen? Ja? Dan is dat ook vastgesteld. 4. Programmabegroting 2023 Programma Mondelinge reacties van de fracties op de programmabegroting 2023 De voorzitter: Dan komen wij bij het vaststellen van de Programmabegroting 2023. We hebben de rest van de dag hiervoor vrijgemaakt. Ik ben tot minstens twaalf uur beschikbaar – nee hoor, grapje – maar ik denk dat het aan u is om er samen een goed debat van te maken. We hebben met elkaar spreektijden afgesproken. Alle partijen zijn tien minuten aan het woord in de eerste instantie.

Interrupties zijn toegestaan, tenzij iemand daar echt bezwaar tegen heeft, dan kan die dat ook aan het begin van zijn bijdrage zeggen en dan kunnen we kijken of we daar rekening mee kunnen houden. Met de wethouders hebben we afgesproken dat de tijd

verdeeld zal worden, afhankelijk van de vragen die er gesteld worden aan de individuele wethouder. Dus wij zullen ook proberen ons te beperken in tijd, maar zeker tot hetgeen waar u het graag over zou willen hebben. D66 De voorzitter: Dan is met elkaar afgesproken dat de volgorde, die hebben wij hier vastgesteld en de heer Stevens heeft gevraagd om als eerste aan het woord te mogen en daar is ingestemd. Dus ik zou willen vragen om als eerste de heer Stevens van D66 het woord te geven en daarna gaat gewoon de volgorde die we vast hebben gesteld aan de orde. De heer Stevens, aan u het woord. De heer Stevens: Dankjewel, voorzitter. De tijd loopt nog niet, hoop ik, dat hadden we afgesproken. De voorzitter: Dat heb ik afgesproken en dat zal ik meteen even zeggen dat de klok is er niet, maar ik heb hier een klokje naast mij. Ik hou zelf de klok bij. De klok is defect, maar we houden precies de tijd bij. Maar u kunt eerst aanvangen daarna zal ik de tijd inschakelen. De heer Stevens. De heer Stevens: Dankjewel, voorzitter. Ik sta hier met zeer gemengde gevoelens voor u. Ik ben blij dat ik hier nog sta, maar zoals het er nu uitziet zal het, als ik heel veel pech heb, mijn laatste begroting worden. Ik zal u uitleggen wat er gebeurd is. Vorig jaar ben ik ziek geworden, ze hadden toen gedacht dat ik alvleesklierkanker had.

Ik kon nog geopereerd worden, 80 procent kan niet geopereerd worden, ik kom wel geopereerd worden. Achteraf bleek het galwegkanker te zijn, maar alles was goed weggehaald. Wat heb je dan? Drie tot vijf jaar krijg je er gemiddeld bij en als je geluk hebt, dan overleef je en 30 procent overleeft. In juni van dit jaar kreeg ik wat last, we hebben een controle gedaan en daar waren wat onrustige cellen. Maar heel klein, ik moest me nog maar niet druk maken, kom in oktober maar terug. In oktober ben ik teruggekomen, weer scans gemaakt en dergelijke en ik kom voor de uitslag en het eerste wat er gezegd wordt: het ziet er niet goed uit. The bastard is back, de kanker is terug. Dus ja, u gaat niet meer genezen. Het enige wat we nog kunnen gaan doen is palliatieve chemo, dat houdt in dat je nog wat je leven kan rekken, als het aanslaat. Als het aanslaat krijg je er gemiddeld zes maanden extra bij, slaat het niet aan ben ik over een paar maanden dood en als je heel veel geluk hebt, kan je het misschien nog iets langer als een jaar volhouden. We weten het niet, het is een vrij agressieve vorm. Vandaar dat ik de afgelopen weken met mijn gezin naar Curaçao ben geweest om nog herinneringen te maken. Ik ben daar ook jarig geweest, geweldig, 57 en mijn beste verjaardag ooit.

Ik blijf u wel zo lang mogelijk hinderen, in die zin dat u nog steeds zolang ik kan last van mij gaat krijgen – of niet, hoe je het ook wilt noemen. Maar ik heb geen zin om thuis in een hoekje te gaan zitten tot de dood een keer langskomt en hoelang ik het vol ga houden, ik weet het niet. Vandaag doe ik als eerste de bijdrage, omdat ik heb één ding waar ik wel wat last van heb en dat is mijn energie. En energie is heel simpel, een batterij loopt van 100 procent langzaam naar beneden af, bij mij is het heel lang 100 procent en in één keer is het weg. Dan moet ik even anderhalf uur slapen en daarna kan ik weer de hele dag door. Vandaar dat ik nu als eerste – gelukkig, dank u – mocht spreken. U weet nu wat mijn situatie is, maar zolang ik hier sta, verwacht ik ook van u dat u mij gewoon aanpakt alsof er niks aan de hand is. De voorzitter: Oké, dan gaan we dat doen. De heer Stevens: Maar ik doe het ook. De voorzitter: Ja, u krijgt zo meteen tien minuten. Mag ik namens ons allen u veel beterschap en sterkte en kracht toewensen. Fijn dat we zeg maar in de openheid dit met elkaar gedeeld hebben en we proberen met elkaar rekening houden op een menselijke manier. Maar vandaag hebben we het politieke debat, dus dat …

De heer Stevens: En vandaag gaan we er met zijn allen keihard tegenaan. De voorzitter: Oké, veel succes. De heer Stevens: En ik wil bij voorbaat al zeggen: aan het eind kom ik met een motie. Zo, die tijd heb ik alweer gewonnen. De voorzitter: Veel succes. Hij verandert ook niks. De heer Stevens: Dat hoop ik. Goed. Voorzitter, Helmond groeit. Helmond groeit naar de 100.000 inwoners en meer. Dit betekent dat ook de problemen in Helmond zullen toenemen en voorzitter, dat gebeurt nu al. Helmond heeft de problemen van een 100.000+ stad, terwijl we deze inwoners nog niet hebben en de capaciteit nog niet hebben. Helmond heeft last van groeistuipen en we moeten zorgen dat we dit zo snel mogelijk oplossen. Ik wil een aantal punten benoemen die wij als D66 belangrijk vinden: duurzaamheid, wonen en wijken, cultuur, jeugd en onderwijs. Maar eigenlijk, voorzitter, hangt alles met elkaar samen. Het een kan niet zonder het ander. Zorg dat met wat je ook doet een win-win-winsituatie gecreëerd wordt. Eén en één is geen twee, nee, één en één zou drie moeten zijn, dan win je echt. Een stukje over duurzaamheid. D66 vindt het belangrijk dat de leefbaarheid in de stad op peil moet blijven door bijvoorbeeld vergroenen. We hebben daar een voorbeeld voor, laatst hebben we 1 miljoen vastgesteld voor de begroeiing, terwijl mensen zeiden: dat moeten we eigenlijk niet doen, dat moeten we anders gebruiken.

Toen zeiden we allemaal: nou, heb geduld. En er kwam ook wat. Het college heeft geluisterd en we hebben naast 1 miljoen vergroenen – en dan heb je dus een en-en-situatie – hebben we een pot gemaakt van 10 miljoen uit een ondersteuningsfonds. U kunt dus eigenlijk al bijna niet meer tegen deze begroting zijn. Het centrum autoluw maken is ook een vorm van verduurzamen. Er zijn prachtige voorbeelden in de wereld waar het gedaan wordt. Ik ben laatst in Parijs nog geweest, daar hebben ze hele straten gewoon afgesloten en daar wordt gewoon gefietst, het is ongelooflijk. College, leer daarvan en zorg dat de behoefte van het autoluw maken in balans wordt gebracht met de behoefte van transport en vervoer. Denk aan de oost-west verbinding, denk aan de bereikbaarheid van het centrum op slimme manieren, zorg dat je hier dus ook een echte win-winsituatie creëert. Wonen en wijken. Het verduurzamen van woningen en het vergroenen van de wijken voorkomt energiearmoede en verpaupering. Mensen die prettig wonen en trots zijn op hun wijk zullen hun wijk koesteren en beschermen. En cultuur. Natuurlijk is D66 een echte cultuurpartij. Zonder goed en uitgebreid cultuuraanbod kan je niet groeien. Je moet de huidige en toekomstige bewoners iets te bieden hebben. We zijn goed op weg, maar het kan altijd beter, nee, het moet beter.

College, blijf je inzetten op het uitbreiden van en het koesteren van het huidige cultuuraanbod. De menselijkheid van een stad wordt gemeten aan de hand van zijn cultuuraanbod. Jeugd en onderwijs. College, blijf je inzetten op de Triple Helix, een samenwerking tussen onderwijs, bedrijfsleven en overheid. Helmond is een maakstad, Helmond groeit en heeft bouwers nodig op elk gebied. Deze mensen kunnen wij hier in Helmond opleiden, daar zijn we goed in, daar zit onze ervaring. Maak van Helmond de universiteit van het mbo. Daar wil ik mee zeggen: het hoge niveau wat wij hier kunnen bieden aan makers is zoveel waard dat dat universitair is. Ik zou iets niet zomaar kunnen maken, daar heb je speciale mensen voor nodig en speciale opleidingen voor nodig en dat moet je in die Triple Helix doen. Zorg dat wij de beste opleidingsstad worden op dat gebied van Nederland. Nog even iets kort over wijkontwikkelingsplannen. D66 zou graag zien dat daar voortvarend mee aan de slag wordt gegaan om de kansenongelijkheid te verkleinen. En nu, voorzitter, ik heb de laatste jaren regelmatig gesproken over respect, vertrouwen en omgangsvormen in deze raad. Dat was niet best de afgelopen jaren, ook met de oude raad. Maar het ging vorig jaar langzaam toch iets beter en voorzitter, we kunnen zo … Even zien, ik ben even de draad kwijt.

Voorzitter, vorige week in Curaçao heb ik even naar de raadsvergadering zitten kijken en dan kunnen we op

die manier zoals we met elkaar toen omgingen, kunnen we nog wel tien communicatieadviseurs inzetten, maar we moeten bij onszelf eerst beginnen. Als we dat niet doen, dan komt straks niemand meer naar de stembus. Het onderwerp vorige week was De Cacaofabriek. Voorzitter, dit is nou typisch een onderwerp wat zo belangrijk is dat alle politieke kleur eruit zou moeten en we gezamenlijk het belang van de stad moeten … We moeten gezamenlijk optrekken in zo’n dossier, politiek moeten we dat neutraal gaan maken en dat is niet gebeurd vorige week. Ik heb vanaf mijn vakantieadres regelmatig geprobeerd om dit voor elkaar te krijgen, maar helaas, het is mij niet gelukt. Tijdens de behandeling was er geen touw aan vast te knopen, echt. De onderlinge verhoudingen straalden vijandigheid uit. Ik weet van de mensen uit de stad dat de oppositieleden hebben uitgesproken – en dit is echt, dat vind ik zeer kwalijk – dat mensen uit de oppositie hebben uitgesproken dat ze zich ten doel hebben gesteld het college binnen een jaar op de knieën te krijgen. Coalitieleden die dit ook hebben gehoord willen hierdoor alles wat de oppositie wil blokkeren. We hebben hier nu op dit moment een echte wij/zij-verhouding. En dan zeggen we: dat is allemaal in het belang van de Helmondse kiezer. Nou, nou, nou, jongens, hou daar nou toch eens mee op.

Stop met het wantrouwen, stop met Tweede Kamertje spelen, stop met de vijandigheid en laten we doen waar we voor aan zijn genomen, namelijk het voor Helmond allemaal nog beter en mooier maken. Ongeacht wie met het voorstel komt, gun elkaar wat. Even iets heel kort nog, voorzitter, en ik heb hier heel lang over getwijfeld of ik dit onderwerp moest aanstippen, of dat wel mijn taak is. Of is het juist mijn taak om dit nu te noemen? Dat is over de regeling bij het overlijden van een raadslid. Die is er niet, nul. We hebben niets geregeld en ik heb me daar natuurlijk in verdiept, omdat het mij nu gaat raken. Als ik er straks niet meer ben, krijgen mijn vrouw en kinderen niets. Jarenlang hebben ze mij moeten missen in de avonden en kreeg ik van hen de kans om dit ook te doen en ik heb het altijd met heel veel plezier gedaan, en nog, want ik zal me nog steeds blijven inzetten. Ik kan natuurlijk daar geen amendement indienen, omdat dat niet integer zou zijn. Aan de andere kant, hoe integer is een raad die niet goed zorgt voor de nabestaanden van een raadslid? Er zijn gemeenten waar wel wat geregeld is.

Sinds 2018 of ’19, ik heb met de griffier daar even over gehad, heeft het Rijk toestemming gegeven om voorzieningen te treffen, bijvoorbeeld een eenmalige netto-uitkering van 25 procent of een jaarsalaris, vier netto maandsalarissen in één keer om de kosten van een begrafenis te dekken, omdat als je als raadslid komt te overlijden, dan denk ik dat er iets meer mensen komen als normaal. Ik vraag de griffie en de raad om hier eens gewoon naar te kijken. Kijk eens wat we nou kunnen doen, want het kan u ook overkomen. Als je als wethouder sterft, dan is er heel veel goed geregeld, maar als wij iets doen, als bij ons iets gebeurt, niks. Kijk ernaar. Ik weet niet, hoeveel tijd heb ik nog, voorzitter? De voorzitter: Anderhalve minuut. De heer Stevens: Anderhalve minuut. Ik heb hier nog een opmerking staan, wietolie. Daar ben ik naar op zoek, want wietolie met chemo, dat wil nog wel eens helpen. Probeer er maar eens aan te komen, want officieel is het illegaal. Dat in combinatie doortrekken naar de coffeeshops: burgemeester, wanneer gaan we er wat aan doen? Mijn vraag, ik stel hem elke keer weer, maar ik heb het nou toch wel heel erg nodig dat iemand dat zou kunnen maken, want je hebt het gewoon nodig. Ik wou het hierbij laten, voorzitter. Ik denk dat ik genoeg gesproken heb over de dingen die spelen, die mij raken en wat we belangrijk vinden en ik heb hier nu de motie ‘Kabelgoten’.

Wilt u hem voorlezen? De voorzitter: Oké. Ja, wij zullen het dictum voorlezen. Er ligt een motie voor en dat heet ‘Motie Kabelgoten’. Het dictum is als volgt. “Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: in het aanstaande onderzoek de mogelijkheden van publiek gebruik van kabelgoten aan private laadsystemen en mogelijkheden voor onderlinge verrekenen mee te nemen; als het genoemde onderzoek een positief resultaat oplevert, actief te zorgen dat dergelijke kabelgoten ook in Helmond toegepast kunnen worden; en bij die eventuele

implementatie een algemene vergunning met meldplicht te gebruiken, zodat het ambtelijk apparaat niet onnodig belast wordt en doorlooptijd verkort wordt; en gaat over tot de orde van de dag.” Dit gaat over laadpalen voor elektrische auto’s, dat even voor de duidelijkheid. Deze is voldoende ondertekend, D66, GroenLinks en Lokaal sterk en maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. Dit is motie nummer 1. Dank u wel, de heer Stevens. GroenLinks De voorzitter: Dan zou ik willen vragen om de heer Tuerlings dat hij zijn bijdrage aanvangt. De heer Tuerlings, GroenLinks. De heer Tuerlings: Voorzitter, dank u wel. Klopt het dat hier nu ook niet de tijd op te zien is? De voorzitter: Nee, we houden het gewoon netjes bij. De heer Tuerlings: We proberen op de natte vinger het te doen. Voorzitter, woorden doen ertoe. Ze kunnen mensen verbinden en samenwerking tot stand brengen, of kwetsen en verschillen op scherp zetten. Laten we ons daar vandaag als openbaar bestuur extra van bewust zijn. Vandaag gaan onze woorden echter vooral over het belangrijkste besluit van het jaar: waar geven we ons geld aan uit? Woorden gaan ook vooraf aan daden, maar soms heb je meer aan daden dan aan woorden. Het kabinet had veel woorden nodig om uit te leggen waarom het niet haalbaar was om in 2022 nog over te gaan tot daden als het ging om ondersteuning voor onze inwoners in deze tijd van recordinflatie.

En als het kabinet het bij woorden houdt, dan moeten we als gemeente zelf maar overgaan tot daden. Daarom wil GroenLinks haar waardering uitspreken voor de proactieve houding van onze gemeente om een koopkrachtfonds van 10 miljoen euro op te zetten, zodat de klappen van de inflatiecrisis voor de inwoners en organisaties die er het hardst door getroffen worden kunnen worden opgevangen. Voorzitter, in onze begroting spreken we over brede welvaart en over groei als middel, niet als doel op zich. Het klassiek economisch denken waar onze maatschappij zo’n beetje volledig op gebouwd is, is gestoeld op de aanname dat een economie, dan wel van een land, dan wel de hele wereldeconomie als geheel, oneindig door kan groeien. Maar voorzitter, groei is op zichzelf een leeg concept. Groei waarvan? Lonen, arbeidsomstandigheden, sociale zekerheden? Nou, die groeien niet zo hard. Wat wel groeit zijn winsten van grote bedrijven en het vermogen in de zakken van de happy few. Wanneer een bedrijf als Shell de kwartaalwinst van 4,5 miljard naar 9 miljard ziet verdubbelen, heeft dat niets te maken met inflatie en kostenstijging, maar met het misbruiken van die inflatie voor buitensporige zelfverrijking, bovendien ook nog over de rug van toekomstige generaties. Zo zijn er nog tientallen andere bedrijven die in enorme winsten maken over de rug van gewone burgers.

Het gemiddelde vermogen van de vijfhonderd rijkste Nederlanders werd recent becijferd op 460 miljoen euro per persoon. Met een modaal inkomen zou je daarvoor iets meer dan 12.000 jaar moeten werken, ervan uitgaande dat je geen kosten hebt voor onderdak, energie en voedsel. Het probleem is dat het door marktwerking en inflatie tegenwoordig met een modaal inkomen zelfs moeilijk wordt om het hoofd boven water te houden, laat staan te sparen voor die miljoenen. Als prijzen en winsten harder stijgen dan de lonen van gewone burgers, kunnen we niet anders dan concluderen dat we leven in een wereld van trickle-up economics in plaats van trickle-down economics. Een wereld waarin de rijken rijker worden en de armen armer. Het is dus hoog tijd voor een fundamentele koerswijziging. Met dit ambitieakkoord nemen we hierin onze lokale verantwoordelijkheid en zetten ons in voor een eerlijker, groener en levendiger Helmond. Een Helmond waarin we werken aan kansengelijkheid voor iedereen en de mogelijkheid om je talenten te ontwikkelen en gezond oud te worden. Een Helmond waar de overheid naast en achter haar inwoners staat en doet wat nodig is in plaats van wat regel is, zodat we gelijke gevallen gelijk behandelen en ongelijke gevallen met maatwerk behandelen. Voorzitter, in die

fundamentele koerswijziging zit ook het besef dat een economie helemaal niet tot in het oneindige door kan groeien. Er zitten grenzen aan de groei en die zien we nu helaas samenkomen in een perfecte storm van verschillende crises. We zijn met ons dwangmatig vasthouden aan economische groei over de grenzen van alle sociale en natuurlijke evenwichten getreden. Maar als groei niet het ultieme doel is, waar willen we hier in Brainport dan wel naartoe? We staan als regio immers voor een enorme groeispurt die eigenlijk niet te stoppen is, tenzij we alles op de handrem gooien. De crisis die dan uitbreekt in deze regio, daarover zal ik voor nu zwijgen, maar iets zegt me dat de woorden doemscenario er dan ook toe gaan doen. Zoals het er nu voorstaat lijken we in Brainport af te stevenen op 100.000 nieuwe banen en 90.000 nieuwe woningen in 2030. Stel je eens voor, die enorme aantallen kunnen eigenlijk alleen maar goed landen als we inzetten op brede welvaart, als we inzetten op kwaliteit in plaats van op kwantiteit. Niet op economische winst, maar op maatschappelijke winst. Alleen dan kunnen we werken aan een situatie die binnen de grenzen van de sociale en natuurlijke evenwichten blijft.

Als we als overheden goed aan het stuur zitten, kunnen we de groeispurt bovendien inzetten om oplossingen te creëren voor uitdagingen die we nu hebben en tegelijkertijd de maatschappelijke draagkracht van onze regio vergroten. Dit vraagt om een overheid die lef toont en haar nek durft uit te steken. Dat doen we al met projecten als Kierenjagers, het aanpakken van Wijkpark Brouwhuis, onze inzet om laaggeletterdheid te verminderen, het structureel voorzien van kwetsbare wijken met kwalitatief hoge groenvoorziening, de menselijke opvang van jonge vluchtelingen, het jeugdvriendelijker maken van onze stad, de ontwikkelingen op onderwijsgebied en het klimaatcontract met Eindhoven, waarover het ED vanochtend berichtte. Dit is slechts een greep uit wat er allemaal gebeurt om onze stad eerlijker, groener en levendiger te maken. Ik kan nog wel even doorgaan, maar ik weet niet hoeveel tijd ik nog heb, dat had ik graag willen zien. De voorzitter: Vierenhalve minuut. De heer Tuerlings: Oké. Natuurlijk zijn er ook voorbeelden waarin we wat GroenLinks betreft nog wel wat meer lef kunnen tonen, bijvoorbeeld in het voeren van een actieve grondpolitiek, zodat we als gemeente vaker in positie zijn om te bepalen wat voor woningbouwontwikkelingen ergens plaats mogen vinden en zodat we beter kunnen sturen op een evenwichtige woningvoorraad en spreiding over de wijken.

Van die 90.000 woningen gaan er tussen de 10.000 en 15.000 in Helmond landen. Dat moeten dan natuurlijk wel betaalbare en energiezuinige woningen zijn en het is niet meer dan logisch dat we die maatstaf ook bij bestaande woningen hanteren. We pleiten er dan ook voor dat de gemeente strakker stuurt op verduurzaming van bestaande woningbouw, zeker als het gaat om voormalige sociale huurwoningen. Het zou immers zonde zijn als onze subsidies hiervoor op de plank blijven liggen. Een ander punt waarbij we als overheid echt veel strakker aan het stuur moeten zitten is het tegengaan van klimaatverandering, de grootste bedreiging die de mensheid ooit heeft gekend en nota bene ook nog door ons eigen toedoen. Het stemt triest om te zien hoe men vreedzame klimaatactivisten behandelt ten opzichte van boeren die met hun trekkers op de politie of overheidsgebouwen inrijden. Hier ligt een grote rol voor ons kabinet, maar Helmond draagt in ieder geval haar steentje bij. Verder kunnen we onze inwoners stimuleren met bijvoorbeeld het beter toegankelijk maken van laadvoorzieningen voor elektrische voertuigen aan huis. Die kunnen uiteindelijk ook bijdragen aan een oplossing voor de netcongestie en mijn collega van D66 diende hier zojuist een motie voor in.

Nog een suggestie zou kunnen zijn om onze openbare verlichting wat verder terug te schroeven, daarmee energiekosten te besparen en aan een burgerpanel voor te leggen wat er met het bespaarde geld moet gebeuren. Zo gaan we klimaatverandering tegen, besparen we kosten en bevorderen we inwonersparticipatie. Drie vliegen in één klap. Hiervoor hebben wij zo meteen een motie. Om onze stad dan nog een stukje schoner en leefbaarder te maken, zouden we ook kunnen onderzoeken of we bijvoorbeeld zwaar vrachtverkeer uit ons centrum kunnen weren, met name ‘s nachts. Ook hiervoor hebben wij een motie.

Een eerlijke en groene stad is natuurlijk heel mooi, maar er moet ook iets te beleven zijn. Gelukkig hebben we in Helmond al heel veel om trots op te zijn, zoals bijvoorbeeld ons Museum Helmond met internationaal gerenommeerde exposities. En het HomeComputerMuseum en het Annatheater waar cultuur gekoppeld wordt aan maatschappelijke impact. Ook hier kan ik nog vele andere instellingen noemen, maar mijn tijd tikt gewoon door. Over het HomeComputerMuseum hebben wij trouwens een motie en mijn collega gaf aan dat de VVD die motie ook heeft. We kijken graag of we samen met de VVD zo meteen in de pauze tot een gedragen voorstel kunnen komen van ons beiden. Tot slot, voorzitter, hebben we nog een motie over DitisHelmond, samen met Forum voor Democratie opgesteld en mede ingediend door een aantal andere partijen. We willen de wethouder ook vragen om in commissieverband met de raad in gesprek te gaan over de evaluatie naar aanleiding van de fusie tussen Omroep Helmond en Dit Is Onze Wijk. Voorzitter, ik ga richting een afronding. Woorden doen ertoe. Als GroenLinks spreken wij uit dat we achter de begroting staan met de daadkracht die eruit spreekt. We hopen dat we de komende jaren stappen kunnen zetten, samen met inwoners, het verenigingsleven, ons mkb en ondernemers om van Helmond een gelukkige en welvarende stad te maken.

Een voorbeeld van samenwerking, verbinding zoeken en werken vanuit een andere overheid aan brede welvaart. Tot zover. De voorzitter: Dankjewel, u hebt nog negentig seconden. Nee, negentig, zestig seconden. De heer Vervoort. De heer Vervoort: Ik heb een vraag aan de heer Tuerlings van GroenLinks. Hij geeft in zijn bijdrage aan dat hij aangeeft dat de grenzen van de groei zijn benaderd, dat het hem zorgen baart, die groei. Dan ga ik hier kijken dichtbij huis en als ik dan zie dat er in Helmond de groei is van 92.000 naar 115.000 inwoners, is dat een afstand van het beleid van GroenLinks richting het college, of hoe moet ik dat lezen? Want die groei die u aangeeft kent zijn grenzen, maar wij gaan hier groeien als Helmond met 20 procent. Dat wil zeggen, niet alleen de woningen groeien met 20 procent, de mensen moeten werk krijgen, die aantal inwoners. Dus hoe wilt u dat verklaren, uw bijdrage, met de realiteit? De voorzitter: Oké, helder. De heer Tuerlings. De heer Tuerlings: Dank u wel, voorzitter. Ik kan u opnieuw gaan vermoeien met mijn idool, zeg maar, Kate Raworth en de donuteconomie. Als wij willen blijven groeien als regio, dan moeten we zorgen dat onze groei binnen de evenwichten van natuur en sociaal blijft. Dat betekent dat we moeten groeien binnen die donuteconomie.

De kritiek die ik had op groei en dat het einde in zicht is voor groei, die zit met name op het economische stukje, omdat we zien dat we op alle fronten binnen onze economie tegen die grenzen aanlopen. We hebben een stikstofprobleem, we hebben een bouwprobleem, we hebben hier tekort aan personeel, we hebben daar tekort aan personeel. Ik las dat volgens mij 84 procent van de werkgevers in Nederland op dit moment kampt met een personeelstekort, dat betekent dat onze economie echt uit zijn jasje aan het groeien is en dat we daar iets aan moeten doen. Dat kunnen wij niet als Helmond alleen, maar we kunnen in Helmond wel zorgen dat onze groei die hier op het programma staat, zeg maar, die 10.000 woningen die hier gaan komen, die 100.000 banen die in onze regio gaan komen, dat we die groei vergezeld laten gaan van groei binnen dat donutmodel, zodat alle evenwichten gerespecteerd blijven en onze groei ook duurzame groei kan zijn, zodat we over twintig jaar nog steeds kunnen genieten van de groei die we nu door gaan maken. Want als we dat niet doen, dan hebben we straks Helmond aan Zee. Ik zou het heel leuk vinden, maar het is niet wenselijk en dan hebben we nog grotere personeelstekorten bijvoorbeeld en dan loopt alles spaak. De voorzitter: Oké, dank u wel. Ik kijk even nog aan de zijde van de raad.

Nee? Dan dank ik de heer Tuerlings voor zijn bijdrage zou ik willen vragen of de heer Manders van VVD zijn bijdrage voor de begroting wil

aanvangen. De heer Manders, aan u het woord. Sorry, ik moet de moties. Er zijn moties ingediend en die ga ik eventjes het dictum van lezen. Als u nog even wacht, excuus. Motie nummer 2 voor deze begrotingsbehandeling is motie ‘Oplossing voor DitisHelmond’ en het dictum luidt als volgt. “Wij vragen het college van burgemeester en wethouders: om spoedig een oplossing te vinden voor de financiële opgaven waar omroep DitisHelmond op korte termijn voor staat; te onderzoeken of voor de toekomst binnen de begroting aanvullende structurele ruimte gevonden kan worden voor omroep DitisHelmond en hierover aan de raad een voorstel ter besluitvorming voor te leggen.” Het is voldoende ondertekend en maakt onderdeel uit van de beraadslagingen en is dus motie nummer 2. Motie nummer 3 in deze begrotingsbehandeling is het ‘Verbetering nachtrust van aanwonenden aan doorgaande routes in Helmond’. Het dictum luidt als volgt. “Wij vragen het college van B en W: te onderzoeken welke maatregelen genomen kunnen worden om de overlast van nachtelijk vrachtverkeer aan te pakken, waaronder het instellen van een vrachtwagenverbod in de nachtelijke uren.” Het is voldoende ondertekend en maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. Dan gaan we naar motie nummer 4, dat gaat ‘Samen energie sparen voor een leefbaarder Helmond voor iedereen’.

Het dictum luidt als volgt: “Te onderzoeken of we in Helmond energie kunnen besparen door alle gemeentelijke openbare verlichting te vervangen door ledlampen en ‘s nachts minder lampen aan te doen of te dimmen tot een acceptabel veilig minimum.” Het is voldoende ondertekend en maakt ook onderdeel uit van de beraadslagingen. Dan kom ik bij motie nummer 5, dat is ‘Steun voor HomeComputerMuseum’. Het dictum luidt als volgt: “Om met het HomeComputerMuseum in gesprek te gaan en te onderzoeken wat financieel nodig is, zodat deze maatschappelijke voorziening in onze stad niet omvalt en hiervoor dekking te vinden binnen de Crisis- en Herstelnota; om deze culturele voorzieningen mee te nemen in de integrale benadering van de nieuwe Cultuurvisie.” Is voldoende ondertekend en maakt ook onderdeel uit van de beraadslagingen. Dank u wel. De heer Rieter heeft een vraag. De heer Rieter: Ja een vraag omtrent de moties. Er zijn natuurlijk nou moties ingediend en we gaan natuurlijk op het einde van de dag stemmen over die moties. Maar mijn vraag is eigenlijk meer: gaan we ook nog apart in discussie over de moties, of is daar nu dan de ruimte voor? De voorzitter: Nu is daar de ruimte voor. Bij het indienen mag u gewoon nu daar een discussie over aangaan. De heer Rieter: Oké, in ieder geval alvast dank, want daar was bij onze fractie wat onduidelijkheid over.

Maar dan, ik vraag het natuurlijk niet voor niks, DitisHelmond is natuurlijk een goede motie, daarom hebben we die ook mee ingediend om in ieder geval met spoed te gaan kijken voor een oplossing voor DitisHelmond. Alleen, we hebben natuurlijk bij de hooravond ook gehoord dat ze met een acuut probleem zitten en dat ze in ieder geval ook voor het komende jaar al dus een gat in de begroting hebben. Dus ik vraag ook eigenlijk meer de collega en ook schuin naar de wethouder: moeten we niet een wat concreter voorstel maken om in ieder geval te kijken of we dat gat wat DitisHelmond heeft, omdat in ieder geval voor volgend jaar 2023 dat wat gaan dichten? Want nu is het als het ware met een onderzoek, daar gaat ook weer tijd overheen, 2023 is het zo. Dus ik wil eigenlijk de vraag stellen: goed natuurlijk dat we die motie indienen, maar we moeten ook geen valse verwachtingen scheppen. En wat ik al zeg, de nood is hoog. Hoe ziet u dat? De voorzitter: De heer Tuerlings. De heer Tuerlings: Dank u wel, voorzitter. Ik zie zeker dat de nood hoog is, dat is ook de reden om deze motie in te dienen. We vragen om spoedig in gesprek te treden met het HomeComputerMuseum en te kijken waar de nood precies zit en hoe groot die nood precies wordt. De voorzitter: Dit is DitisHelmond.

De heer Tuerlings: Excuses, al die afkortingen. DitisHelmond, die hebben acute nood. We vragen de wethouder om te kijken waar die nood precies zit en hoe groot die nood precies is, zodat we een passende oplossing kunnen vinden. In de motie staat ook genoemd dat dat spoedig moet gebeuren en op korte termijn, zodat de kortetermijnnood meteen geledigd kan worden en op de langere termijn om te kijken of er ruimte is om hen structureel te ondersteunen. Dus het is eigenlijk een soort van tweetrapsraket: we beginnen met zeg maar een doekje voor het bloeden op dit moment en te zorgen dat er een oplossing komt voor de langere termijn. Dus het is en-en. En of het een concreet bedrag moet zijn, ik weet niet exact hoeveel er precies nodig gaat zijn, dus dat laat ik graag aan de wethouder en DitisHelmond over om dat in overleg af te stemmen. De voorzitter: De heer Rieter. De heer Rieter: Heel kort, voorzitter. De motie ken ik, die heb ik natuurlijk gezien en het begin van u antwoord was voornamelijk over de motie. Nee, het gaat puur om dat concrete bedrag en natuurlijk ook tijdens de hooravond hebben ze natuurlijk ook dat bedrag genoemd, we hebben daarna ook inzage gekregen van het bedrag. Dus ik snap inderdaad wel uw oproep om in ieder geval dat gesprek aan te gaan, maar waar de nood zit is eigenlijk al helder.

Dus daarom nogmaals de vraag: moeten we niet concreet met een oplossing komen? Ik zie hier ook nog een vraag. De voorzitter: Mevrouw Maráczi. Mevrouw Maráczi: Zoals ik het begrepen heb, het concrete bedrag wat DitisHelmond nu vraagt hangt af van een evaluatie en die evaluatie gaan we volgens mij nog met elkaar bespreken. Dus ik vind deze motie eigenlijk een hele goede oproep en dat we na de evaluatie gaan kijken hoe we het dan verder structureel in gaan bouwen. De voorzitter: De heer Tuerlings. De heer Tuerlings: Dank u wel, voorzitter. Volgens mij, ik zie hem zelf net iets genuanceerder, of net iets anders. Er ligt een hele concrete nood voor dit moment, die nood heeft best wel grote spoed. Die nood moeten we ledigen. Of we daar een concreet bedrag aan moeten koppelen, dan binden we onze wethouder met handen en voeten aan dat bedrag wat wij als raad beschikbaar stellen. Mocht er dan net van afgeweken moeten worden, dan zou dat tot ongemak kunnen leiden. Ik denk dat het beter is om de wethouder in ieder geval de opdracht te geven om te zorgen dat die nood op korte termijn geledigd wordt en voor een structurele oplossing, zoals mevrouw Maráczi ook zegt, daar wachten we de evaluatie voor af, die gaan we dan bespreken in een commissievergadering en dan gaan we samen met de raad en de wethouder kijken of een structurele oplossing haalbaar is.

Maar de eerste stap die we nu moeten zetten is zorgen dat DitisHelmond gewoon door kan. De voorzitter: De heer Heller en dan de heer Rieter. De heer Heller: Dank u wel, voorzitter. Even een aanvulling op de heer Tuerlings. In eerste instantie hadden wij ook beoogd om een datum te noemen waarop er helderheid zo komen over de toekomst van DitisHelmond. In het betoog van de inspreker hebben we ook duidelijk gehoord dat ze eigenlijk al een beetje een idee hebben gehad van een valse start, omdat ze destijds een derde, niet-voorgesteld scenario moesten volgen wat financieel in ieder geval niet mogelijk maakte het ambitieniveau wat ze voor ogen hadden. De evaluatie is toegezegd voor 2022. Nou, dat is al bijna voorbij. Dus ik snap dat het lastig is om nu een bedrag te noemen, maar ik wil er wel op aandringen aan het college om echt op korte termijn met DitisHelmond in

gesprek te gaan, een indicatie te krijgen hoe ze ervoor staan, om in ieder geval te zorgen dat ze de jaarwisseling overkomen en perspectief hebben. De voorzitter: De heer Rieter. De heer Rieter: Ook natuurlijk eens met de oproep van de heer Heller. Maar ook nog een reactie op de woorden van de heer Tuerlings. Ik kan me in ieder geval vinden ook in het proces, wat er gezegd wordt, dat is ook voor de motie, daarom hebben we ook mee ingediend. Maar dat bedrag, nogmaals, tot slot, want u zegt: we willen de wethouder niet alvast met een bedrag koppelen. Alleen dat bedrag is natuurlijk wel in eerste instantie al eerder toegezegd, dus vandaar dat daar wel de schoen wringt en ik denk ook dat dat wel lastig is. Maar ik denk dat we op deze manier in ieder geval wel DitisHelmond helderheid kunnen scheppen en in ieder geval mooi. Dank u. De voorzitter: De heer Tuerlings tot slot. De heer Tuerlings: Dat kan ik alleen maar onderstrepen. De voorzitter: De wethouder zal er zo meteen in haar beantwoording op ingaan en volgens mij staat er ook in het eerste dictum “om spoedig een oplossing te vinden voor de financiële opgaven van omroep DitisHelmond op korte termijn.” Nou, duidelijke kan het toch niet, maar dan gaat zij wel op in, ja? De heer Van de Werff. De heer Van de Werff: Dankjewel, voorzitter.

Mijnheer Tuerlings, bij de motie van het HomeComputerMuseum, die wij ook samen met jullie hebben ingediend, een zeer sympathieke motie, daar staat in de eerste bullet, bij verzoekt het college: in overleg te gaan met de directie van het museum om te bezien welke bedragen nodig zijn om de ergste nood te ledigen. Wat mij betreft geldt hier een beetje hetzelfde als bij DitisHelmond: als er echt noodzaak is en uit de eerste nood helpen, vind ik het belangrijk dat we snel actie ondernemen in deze, want ik draag het museum een warm hart toe vanwege mijn vak. Ik heb nog een tweede vraag. Twee jaar geleden in de commissie heb ik zelf eens vragen gesteld over straatverlichting en toen heeft de wethouder geantwoord dat er hard gewerkt wordt aan ledverlichting en een dimsysteem. Ik zie het overal in mijn wijk en in de buurt gerealiseerd worden, dus mijn vraag is: zijn we daar niet allang mee bezig, met het energiezuinig aanbrengen van verlichting? De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Spoek heeft op deze onderwerpen ook, of hebt u een ander onderwerp? Andere onderwerp? Oké, de heer Tuerlings. De heer Tuerlings: Die eerste vraag die niet echt een vraag was, maar meer een onderstreping van wat we beogen, die kan ik ook alleen maar terug onderstrepen. De vraag over de energiezuinige verlichting, ja, ik zie ook in mijn omgeving dat er heel veel van die bewegingssensoren zitten.

Die dimmen volgens mij het licht met een bepaald percentage. De vraag uit deze motie is of we, zeker gelet op de crisis die op dit moment gaande is, of we dat niveau nog verder terug kunnen brengen. En indirect ook het eventueel bespaarde geld … Kijk, het zou ook een antwoord kunnen zijn dat er geen mogelijkheden meer zijn, dan is dat een conclusie en dan heeft onze motie eigenlijk geen doel meer. Mocht het wel zo zijn dat er nog aanvullend gedimd kan worden, dan willen we graag dat dat geld aan een burgerpanel wordt voorgelegd en dat zit verweven in de motie, om dat dan ook via inspraak van onze inwoners te kijken: waar kunnen we dit geld voor in zetten? Dat is een beetje het samenpakken van die klimaatverandering tegengaan, energiebesparing en inwonerparticipatie.

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Spoek. Mevrouw Spoek-van Dinther: Dank u wel, voorzitter. Over de motie voor de nachtrust van het vrachtverkeer over de Traverse, dat lijkt ons niet reëel, omdat dit eigenlijk nog de enige doorgangsweg, op dit moment is de huidige hoofdweg van Helmond. Wat wij wel zien is dat bijvoorbeeld in woonwijken, ik noem bijvoorbeeld de Dijksestraat, dat zijn bekende sluiproutes die vrachtwagens nog wel eens nemen, dus dat zien wij als meer reëel. Want wij vragen ons eigenlijk ook af in hoeverre er vrachtwagens, als ik kijk naar mijn wijk, sommige komen ‘s ochtends al vrij vroeg voor leveringen, dus ik denk als je de hele Traverse voor vrachtverkeer blokkeert, dan weet ik niet of dat logistiek heel handig is. Dus ik denk dat het meer om maatwerk vraagt. De voorzitter: Oké, dank u wel. De heer Boetzkes. De heer Boetzkes: Dank u wel, voorzitter. Ik wou ook reageren op deze motie. Een motie waar denk ik heel veel mensen absoluut op zitten te wachten. Gelijktijdig vraag ik me af hoe u dit plaatst ten opzichte van de daden die wij als raad en waar u ook heeft voorgestemd, hoe u dat daarin duidt. Ik wil u herinneren aan het Centrumplan III wat wij ongeveer een jaar geleden hier hebben vastgesteld, waarin de geluidsnorm van deze zelfde Traverse opgehoogd werd naar 63 decibel.

Dat was rond de 40, ik weet het precieze bedrag niet meer, en ook daar is toen al door insprekers verteld dat de werkelijke normen al rond de 70 liggen. Kunnen we dan met elkaar ook afspreken dat we vanaf nu in ieder geval niet meer aan de geluidsnormen komen en die ook vaststellen in lijn met de wens om de nachtrust en misschien wel de rust over de dag heen te kunnen respecteren? De voorzitter: De heer Tuerlings. De heer Tuerlings: Dank u wel, voorzitter. Ik ben geen natuurkundige, ik was niet zo goed in natuurkunde, de docent kon ook mijn proefwerken nooit goed lezen. Hoe het exact zit met geluidsnormen, dat weet ik niet. Daar ben ik niet de expert binnen onze fractie, daar hebben we een andere expert voor die daar gelukkig een stuk beter in is dan ik. Hoe het zit met die Traverse, het gaat om een onderzoek waarbij we kijken of we zwaar vrachtverkeer in de nachtelijke uren van de Traverse en op andere doorgaande routes kunnen weren. Het klopt niet dat dit ook zou gelden voor vrachtwagens die komen leveren in onze stad, omdat dat geen doorgaand verkeer is. De nadruk zit hem erin dat het doorgaand verkeer moet zijn, zeg maar wat niet als bestemming Helmond heeft. Dat rijdt nu ook over de Traverse en dat zorgt voor behoorlijk veel geluidsoverlast en trillingen, met name in die nachtelijke uren.

Die willen we onderzoeken of we dat kunnen weren, maar als we zomaar lukraak een verbod op de Traverse zouden instellen, dan zouden die vrachtwagens, zoals mevrouw Spoek ook al aangeeft, via sluiproutes gaan rijden en dan hebben we een nog veel groter probleem met zijn allen, dus vandaar dat we vragen om een onderzoek om de voor- en nadelen van een eventueel verbod van doorgaand vrachtverkeer te onderzoeken. De voorzitter: De heer Manders en dan de heer Vervoort. De heer Manders: Dankjewel, voorzitter. Mijn vraag is: hoe kun je dat monitoren dat het doorgaand vrachtverkeer is? Hebben ze dan een verplicht kastje aan boord? Dat is één. En twee, u bent zelf altijd een fractie geweest die de hele oplossing met betrekking tot de Ruit niet zag zitten. Als we op dit moment een betere ontsluiting hadden van Helmond bijvoorbeeld met een Ruit, dan hadden we dit soort maatregelen veel makkelijker kunnen nemen. Dankjewel, voorzitter. De voorzitter: De heer Vervoort ook op dit punt?

De heer Vervoort: Ja, dankjewel, voorzitter. Mijnheer Tuerlings, als ik u goed begrijp, dan zegt u: er mag geen doorgaand verkeer door Helmond komen in de nachtelijke uren. Moeten Eindhoven en Deurne bang zijn dat er direct een file is voor de poorten van Helmond tot Venray toe, dat alle vrachtwagens staan te wachten tot het ’s morgens half acht, of acht, of half negen gaat worden, en ’s avonds idem dito? In onze beleving is dit absoluut niet uitvoerbaar en ik vind het gewoon eigenlijk een waanidee. De voorzitter: Dank u wel. De heer Boetzkes, ook op dit punt, hè, denk ik allemaal. Ja? De heer Boetzkes. De heer Boetzkes: Voorzitter, dankjewel, en dank ook, de heer Tuerlings, voor zijn uitleg over zijn kennis van natuurkunde. Mijn vraag is geen natuurkundige vraag, ik wil absoluut geen inhoudelijke discussie over decibellen en hoe die elkaar verhouden tot de groei. Ik wil simpelweg dat we normen gaan respecteren en dat we daaraan houden en dat we elkaar daar ook op aan kunnen spreken en ook bij beleidsstukken die we maken die normen laten zoals ze zijn en niet elke keer op te rekken, om allerlei ongetwijfeld hele goede alternatieve redenen, maar die nachtrust waar u nu op duidt, die heeft daar een directe relatie mee en ik vraag u dan ook: bent u bereid om ook voor de komende periode die normen dus te laten staan en die niet meer op te rekken? De voorzitter: De heer Van Sas.

De heer Van Sas: Dank u wel, voorzitter. Zowel in reactie op de heer Vervoort als de heer Manders. Ik dacht al: waar blijft de Ruit? Maar die is al op tafel gekomen. Het gaat vooral over het doorgaande verkeer is zeg maar het EDCO-verkeer wat naar Eindhoven gaat. Daar is een prima alternatieve route voor, met name in de nachtelijke uren, dat is gewoon via de A67. Dus er hoeft helemaal geen file te ontstaan op de A270. De voorzitter: Dank u wel. De heer Tuerlings. De heer Tuerlings: Voorzitter, het zou zeker niet mijn voorkeur zijn om geluidsnormen nog verder op te rekken, dus in zoverre het antwoord daarop. De voorzitter: Oké, dank u wel. Ik zie, ik kijk even naar de raad, geen vragen meer. Dan dank ik de heer Tuerlings voor zijn bijdrage en nu vraag ik de heer Manders van de VVD zijn bijdrage aan te vangen. De heer Manders, aan u het woord. VVD De heer Manders: Dankjewel, voorzitter. Het is vandaag een memorabele dag, zeker wat betreft de vergadering. Het is namelijk de eerste begroting natuurlijk van het nieuwe college en ook de laatste die we hier in deze raadzaal gaan bespreken. Want volgend jaar om deze tijd als het goed is … De heer …: Nee, de laatste in deze raadzaal, maar ik dacht laatste van het college. De heer …: Nee, vanuit het college heb ik niet gezegd, ik dacht dat er een punt kwam. Ik dacht dat er een punt kwam en toen kwam er nog een stukje zin.

Nee, dat is prima. De heer Manders: Dat is in the eye of the … In hoe je het hoort, maar ik bedoel de laatste in deze raadzaal en de volgende keer zitten we in de nieuwe raadzaal, in het energieneutrale, nieuwe Huis voor de Stad. En ja, de VVD-fractie verheugt zich al heel erg op die volgende begrotingsbehandeling. Algemene opmerkingen over de begroting. Veel zaken worden door het college voortvarend aangepakt. Toch zijn benoemde

begrotingsdoelstellingen vaak nog weinig concreet, daar hebben we het al eerder gehad, en de wethouder Financiën heeft beloofd dat hij in ieder geval dit volgend jaar zal gaan verbeteren. We hebben met elkaar echter ook ooit spelregels afgesproken met betrekking tot de begroting, die moet structureel en reëel in evenwicht zijn. Deze begroting is dat volgens onze fractie eigenlijk niet, omdat het jaar 2026 op dit moment nog een flink tekort vertoont. Koopkracht en lastenstijgingen. Het college gaat zich inspannen om onze bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties te helpen. Daarvoor is een koopkrachtfonds in het leven geroepen. Uit dit fonds worden maatregelen gefinancierd waar we ook in 2040 nog de vruchten van zullen plukken. Met dit uitgangspunt is de VVD het volledig eens en we willen dan ook onze waardering, zoals de heer Tuerlings van GroenLinks ook al aangaf, uitspreken voor de snelle acties van het college. Veel van de plannen die wij tot nu toe gezien hebben in het maatregelenpakket Koopkracht zijn incidenteel en niet structureel van aard. Dat kan het gevolg zijn van de urgentie die er was, maar we gaan er wel van uit dat het college nog met maatregelen komt die een langdurig rendement en een blijvend effect zullen herbergen.

Soepele criteria bijvoorbeeld en rentes van nul procent bij het aangaan van duurzaamheidsleningen zouden daarvan een goed voorbeeld kunnen zijn. We kunnen de energieprijs immers niet reguleren, maar het verbruik wel reduceren. Dat geldt ook bij de hulp aan onze sportverenigingen. Onze fractie wil daarom een motie indienen waarin we, net als de insprekers van Bruheze, de Hockey Club Helmond en RKSV Mierlo-Hout vragen om structurele bijdrages die onze sportverenigingen de kans geven om versneld te verduurzamen. We streven immers naar een klimaatneutraal Helmond in 2030 – ik hoorde de heer Tuerlings ook al zeggen. In de motie geven waar daarnaast nog een aantal tips en handvatten om de uitgaven te beheersen. De motie komt straks na mijn betoog, voorzitter. Helaas kiest het nieuwe college er ook voor om gemeentelijke tarieven aanzienlijk te verhogen. Hoewel in de afgelopen cao’s in 2020 gemiddelde loonstijging niet boven de 4 procent uitkwam, liggen in de begrotingsplannen tarieven voor die veel en veel hoger zijn. De hondenbelasting, de onroerendgoedbelasting stijgen met meer dan 6 procent, het ophalen van vuilnis stijgt, als ik even kijk naar 240 liter met zes ledigingen, zelfs met 7,7 procent. Zo staat het niet helemaal in de begroting, maar als ik het uitreken kom ik op 7,7 procent. Dit soort keuzes van het college zullen het leven van veel Helmonders duurder gaan maken.

Dat komt nog boven op de torenhoge inflatie die eigenlijk hiermee alleen maar wordt aangewakkerd. De politiek is op dit moment terecht bezig om de nood van de laagste inkomens te ledigen, maar zoals we weten is een begroting eigenlijk net als een deken in de winter: als de een hem naar hem toetrekt – misschien heeft u het thuis meegemaakt – dan komt de ander in de kou te liggen. In dit geval is dat de grote groep hardwerkende middeninkomens. Je kunt niet voortdurend alle lasten van een crisis afwentelen op deze groep, dat is namelijk de groep die meestal net buiten alle toeslagen en subsidies valt. In het enige land ter wereld waar we te maken hebben met het begrip armoedeval is dat de groep waar prijsverhogingen zo hard aankomen en zo gaan knellen dat het soms lijkt of meer werken niet meer loont. Dat zijn die leraren, die agenten, die verpleegkundigen die net overal de boot missen. Dat is in deze tijd waarin werkgevers structureel schreeuwen – ook dat is in het vorige betoog aan de orde gekomen – om mensen eigenlijk niet een slimme weg, vandaar ook onze amendementen met betrekking tot lastenverlaging van bijvoorbeeld de hondenbelasting en de ozb-tarieven die we niet structureel, maar eenmalig niet willen indexeren. De politiek is in deze crisistijd er namelijk voor alle Helmonders. De heer Stevens: Ter interruptie, voorzitter.

De voorzitter: Wie? De heer Stevens: Hierzo, deze. De voorzitter: De heer Stevens.

De heer Stevens: Dankjewel. Als u eenmalig niet indexeert, dan heeft dat ook gevolgen op de jaren daarop, want dat werkt elke keer weer verder door. Dus als u nu eenmalig niet indexeert, dat betekent dat dat, omdat het rente op rente is, laat ik het maar even zo noemen, dat het er dus wel degelijk een structureel tekort is naar de komende jaren toe. Heeft u daaraan gedacht? De heer Manders: Dat zal vooral afhangen van de begroting van de jaren daarna. We kunnen niet in de glazen bol kijken, dat hebben we allemaal gezegd. We zitten nu met die acute crisis, we zitten nu met dat kosten op kosten op kosten gestapeld worden, ook voor die middengroepen. Ik kan niet in die glazen bol zien wat de loonsverhogingen bijvoorbeeld in 2023 gaan zijn, ik hoop dat de vakbonden daar natuurlijk ook dingen voor elkaar gaan krijgen. Ik heb het nu even over dat die groepen nu nog geen loonsverhoging van nog geen 4 procent hebben gehad en dat is de acute nood die we ook ledigen voor alle mensen die in die onderkant zitten, maar die ook problematisch zijn, en dat vergeten we echt, voor de middenklasse. De voorzitter: De heer Stevens. De heer Stevens: Ik begrijp dat en ik kan er een heel stuk in meegaan, ik wil alleen maar zeggen dat u zegt: we hebben zo meteen tekorten in 2026. Op het moment dat je dus nu niet indexeert, zullen die tekorten in 2026 nog vele malen groter zijn.

Dat moet u repareren en hoe wilt u dat dan gaan doen? De voorzitter: De heer Manders. De heer Manders: Inderdaad, dat zal gerepareerd moeten worden. Sowieso zullen alle maatregelen die de overheid nu ook landelijk neemt – denk aan energieplafonds, denk aan extra steun voor allerlei groepen – die zullen uiteindelijk gerepareerd moeten worden. Daar heeft u gelijk in en die rekening komt uiteindelijk bij de Nederlanders terecht. Ik heb nu het over deze begroting en over problemen die er op dit moment zijn met de enorme kostenstijgingen waar u ook mee te maken heeft, als ik uw verhaal goed heb begrepen. De voorzitter: De heer Stevens tot slot. Nee? U vervolgt uw betoog. De heer Manders: Dankjewel, voorzitter. We constateren ook dat bijvoorbeeld parkeerkosten met maar liefst 7 procent worden verhoogd. We vrezen dat door deze ontwikkeling in combinatie met koopkrachtverlies nadelige gevolgen gaan optreden voor de leegstand in de binnenstad en voor de middenstanders die daar zitten. Veel ondernemers in ons centrum hebben het al erg lang – dat weten we allemaal – lastig. Ze worden geconfronteerd met weer een nieuwe crisis, crisis op crisis, met stijgende grondstofprijzen, met stijgende lonen, met stijgende energieprijzen. Daarnaast moeten ze nu beginnen aan de aflossing van hun opgebouwde belastingschulden. Sommige ondernemers kunnen dit gewoon niet meer trekken.

Het verbaast ons dan ook dat het college deze ondernemers ook nu niet de helpende hand geeft, want iets wat we bijvoorbeeld vorig jaar tijdelijk hebben afgeschaft, de precariobelasting, daar zouden wij nu van zeggen: trek die tijdelijke opschorting nog één jaar door. Ook daar komen we met een amendement. Ons bedrijfsleven. Als stad hebben we met automotive, food en de slimme maakindustrie in het verleden een drietal economische speerpunten benoemd. In de economische visie 2030 beschreven we dat er een structurele bijdrage voor vier jaar beschikbaar zou komen voor onze groeiparel, we hebben het er al vaak over gehad, de Food Tech, en we zijn er ook onlangs nog geweest. Het verbaast ons dat er nu alleen voor 2023 financiële middelen beschikbaar zijn gesteld. Graag zouden wij van het college willen horen hoe en op welke manier we de overige jaren gaan financieren. Ook daar komen we met een motie. Ook met betrekking tot de actualisatie van het Actieplan Bedrijventerreinen wordt daar nu slechts voor één jaar geld vrijgemaakt. Omdat beschikbare ruimte steeds schaarser wordt, is het volgens de VVD noodzakelijk dat we dit plan gaan aanpassen. Ook dit is een proces van

de lange adem, dat doe je niet even. En we blijven het herhalen: ook daarvoor is in de begroting structureel geen geld gereserveerd. Ook daarom komen we hier met een motie. We willen het college overigens wel danken dat het project Helmond Start wel structurele middelen heeft gekregen. Wat betreft de automotive, we zijn met zijn allen natuurlijk heel erg benieuwd wat daarmee gaat gebeuren, dat is toch iets waar heel Helmond trots op kan zijn, is het ook van groot belang dat er heel snel duidelijkheid komt. En dat, als ik het goed gelezen heb, vanmiddag kwam er een bericht binnen over de onderzoeksresultaten van het bureau Birch. Daar gaan we binnenkort in het eerste kwartaal gelukkig meer over horen, dus ook daarvoor dank voor die snelle actie naar de wethouder toe. Het Kunstkwartier en de bibliotheek. Bij de begrotingsbehandeling van 2020 heeft deze raad het besluit genomen om 520.000 euro te gaan bezuinigen op het Kunstkwartier en de bibliotheek, daar was u allen bij. De VVD vindt het vreemd dat er nog helemaal niets met die opgave is gedaan. Wanneer is de wethouder voornemens invulling te geven aan dit voorstel? Wij doen een suggestie om bijvoorbeeld delen van de bibliotheek in het onderste gedeelte te verhuren commercieel, of het Kunstkwartier onder te brengen bij bijvoorbeeld De Cacaofabriek.

De voorzitter: De heer Manders, zou u kunnen komen tot afronding? Want u bent over uw tien minuten heen. De heer Manders: Maar ik werd geïnterrumpeerd, ik neem aan dat … De voorzitter: Dat is gestopt. De heer Manders: Oké. Nog drie dingetjes, als u het niet erg vindt. Jan van Brabant. Voor het nieuwe Jan van Brabant College is een investering van 19,2 miljoen opgenomen. De rijzende bouwkosten ontwikkelen zich echter als een soort koekoeksjong hier in Helmond en in alle steden, het is daarom belangrijk dat er een nieuwe doorrekening komt voor het Jan van Brabant. We vragen ook het college om daarmee te komen zo snel mogelijk, zodat we het in 2024 wel in de begroting kunnen opnemen. Dat geldt ook voor het Integraal Huisvestingsplan, want er zou een gelijk speelveld zijn, heeft de wethouder al gezegd. Daarnaast maken we ons zorgen over de wijkaccommodaties. Er zijn hier insprekers geweest. Stiphout en Rijpelberg, daar moet echt iets gebeuren. Er komen moties van andere partijen die wij zullen ondersteunen. De ambtelijke capaciteit. Natuurlijk zijn daar nog steeds zorgen over de problemen en we vragen zo snel mogelijk met uitvoeringsplannen te komen voor de Marktvisie en economische visie. Detailhandelsvisie had ik er ook op staan, maar die komt eraan heb ik gezien, dus ook daar weer de complimenten voor de snelle actie. Tot slot, laatste zinnen.

Ik wil afsluiten met de opmerking dat wat we vandaag bespreken, dat we dat in perspectief moeten plaatsen. Ongeacht onze politieke standpunten zijn we hier van betekenis – tenminste, dat willen we zijn – voor alle inwoners en ondernemers van Helmond. Laten we vooral luisteren naar elkaars standpunten en voorstellen doen om zo schouder aan schouder deze stad beter te maken. In die zin sluit ik eigenlijk ook aan bij de vorige twee sprekers. Dankjewel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, de heer Manders. Ik kijk even, mevrouw Maráczi, dan de heer Boetzkes. Mevrouw Maráczi: Ik had even een vraag over de motie die de VVD in gaat dienen, of ingediend heeft, over de steun aan de sportverenigingen. Hebben we het dan over alle sportverenigingen en ook de private sportverenigingen? De voorzitter: Zullen we eerst even de moties indienen, dan zal ik het dictum lezen en dan kunt u gewoon dadelijk al wat vragen over de moties stellen. Ja? Dus die parkeren we even. Zijn er gewoon in de bijdrage al … Kijk eens aan, dat is een heel huiswerk. Wilt u eerst dat ik de moties even het dictum lees? De heer Van de Werff.

De heer Van de Werff: Dankjewel, het gaat eigenlijk over de bijdrage, de interruptie van de heer Stevens. Ik zat er nog over na te denken, heer Stevens: ja, daar zegt u wel, dat blijft na-ijlen natuurlijk als je één jaar. Maar je kunt geen toekomst voorspellen wat de waarde van huizen doet. Als die huizen meer waard worden, wordt de ozb ook vanzelf hoger. Worden de huizen minder waard, dan krijg je ook met na-ijleffect minder geld. Dus ik denk dat het in de wet van de grote getallen niet veel uitmaakt. De voorzitter: De heer Stevens hier nog kort op. De heer Stevens: Ik zal je vertellen, dat gaat exponentieel omhoog. Juist exponentieel omhoog, omdat het rente op rente op rente is, als ik het even zo mag doen. Want je gaat een paar procent doe je erbij, de volgende keer een paar procent erbij, dat is rente op rente. Dus dat betekent dat hoe vroeger je iets stopt, keihard na een aantal jaren je om de oren geslagen wordt. Als je dat niet repareert en je gaat uit van dezelfde begrotingen, dan krijg je straks gigantische tekorten. Ga die dan maar eens opvangen. Ik vind het prima als je dat nu wil doen, maar dan moet je wel met een oplossing komen hoe je dat dan gaat repareren over een paar jaar. De voorzitter: Oké, dankjewel, dankjewel. Ik ga naar de moties. Er zijn door de VVD vijf moties ingediend en daar zijn drie amendementen.

Ja, D66? Mevrouw Brouwers: Ik had een korte vraag over de bijdrage, mag dat nog? De voorzitter: Ja, natuurlijk. Als u de stekker er even uithaalt? Mevrouw Brouwers: Ja, ik was bezig. Als ik het goed begreep, u bent voorstander van het samenvoegen van het Kunstkwartier en de bibliotheek, als ik dat goed begreep? De voorzitter: De heer Manders. De heer Manders: Nee, dat heb ik niet gezegd. Er is een bezuinigingsopgave in de raad afgesproken en die is tot nu toe niet uitgevoerd. Wij hebben een suggestie gedaan, als dat niet mogelijk is, dat De Cacaofabriek en de bibliotheek, zei u … Of Het Speelhuis … Kunstkwartier en de bibliotheek. Mevrouw Brouwers: Kunstkwartier en de bibliotheek samengaan. De heer Manders: Oké. Als dat niet mogelijk is, dan wil niet zeggen dat die bezuinigingsopgave niet gehaald hoeft te worden. Wij hebben een suggestie gedaan, maar er zijn misschien nog veel meer mogelijkheden, om bijvoorbeeld eens te kijken naar het Kunstkwartier, om die te herbergen in De Cacaofabriek. De Cacaofabriek is natuurlijk een instelling waar geluid gemaakt wordt, waar veel meer sprake is van geluidsdichte ruimtes.

Wij weten niet, dat is niet onderzocht, maar het gaat erom dat hier een bezuinigingstaakstelling is en dat die bezuinigingstaakstelling er al twee jaar ligt en dat er eigenlijk twee jaar niets met die taakstelling is gedaan en dat nu het college besluit om het nog maar een jaartje op te schuiven. Als we zo met bezuinigingstaakstellingen omgaan, dan wil ik de raad nog wel eens zien als we over een paar jaar inderdaad, zoals de heer Stevens aangaf, te maken gaan krijgen met de kosten voor wat we nu allemaal terecht aan het doen zijn, hè, mensen helpen. Laten we dat even met zijn allen duidelijk hebben. Maar uiteindelijk zal de rekening betaald moeten worden. Dus dat is mijn antwoord. Ik heb dus niet heel duidelijk gezegd dat wat u net probeerde in mijn mond te leggen.