'verslag - Raad (07.11.2024)'

stad. Dat je daar fijn kunt wonen in een duurzame en klimaatbestendige omgeving. We zoeken die verbinding in de samenleving door het verenigen van mensen met behulp van cultuur en sport en door het gebruiken van kennis voor een beter leven voor ons allemaal. Samenwerken aan een samenleving waar iedereen op elk moment de kans kan pakken te bouwen aan de toekomst. Onze visie bespreek ik aan de hand van vijf overkoepelende thema's. Zorgzame stad, leefbare stad, culturele stad, ondernemende stad en dienstbare stad. Als eerste de zorgzame stad. We onderstrepen het belang van de kadernota Sociaal Domein. Tegelijkertijd reist bij ons de vraag welke ervaringen we daar in de vier jaar tijd mee hebben opgedaan. Daarom pleit D66 voor een evaluatie van de kadernota Sociaal Domein, zodat we kunnen leren van het verleden. Zien wat echt werkt. Daarnaast pleiten wij voor de ontwikkeling van een integraal arbobeleid, waarbij de focus komt te liggen op onze aandachtswijken. We kunnen alleen weten of iets werkt en de mensen bereikt die het het hardst nodig hebben, als we eerst een evaluatie doen. In de begroting lezen we dat het college sociale netwerken en voorzieningen wil versterken door te investeren in de ondersteuning van inwoners en organisaties die zich inzetten voor eigen buurt, wijk of gemeenschap.

Dit sluit aan bij de ambitie van de D66 om te investeren in plaatsen waar mensen elkaar ontmoeten. Om die sociale netwerken te verstevigen moeten we dus de wijkhuizen en verenigingen ondersteun. Jeugd, jeugdzorg en onderwijs. Iedereen wil dat kinderen gezond, veilig en kansrijk opgroeien en krijgen wat nodig is om een goede start te maken. Daarom pleit D66 voor een rijke schooldag met nadruk op sport, beweging, voeding en cultuur, in samenwerking met partners. Ook op het gebied van sport pleit D66 voor vitale en toekomstbestendige sportverenigingen door verenigingsondersteuning te optimaliseren en te professionaliseren. Investeren in een jeugd dat volop in contact komt met sport en sportverenigingen betaalt zich dubbel uit. Hierbij zien wij dat sportverenigingen dan ook als goede partners voor de samenwerking kunnen dienen bij de rijke schooldag. Daarnaast is het van belang dat scholen goed gehuisvest worden en er een gelijk speelveld is. De nieuwbouw voor de Jan van Brabant is hier een mooi voorbeeld van. Dan de leefbare stad. Wonen. Voor D66 is wonen de basis van je leven. Een dak boven je hoofd geeft bescherming en zekerheid en de vraag naar woningen is groot.

De afgelopen jaren zijn er daarom ook veel woningen in Helmond gebouwd en het liefst willen we dat er zoveel mogelijk in de mix gebouwd wordt, zowel sociale huurwoningen, middenhuur en betaalbare koopwoningen, zodat de doorstroming bevorderd wordt. Dit betekent dat we ook moeten durven experimenteren met andere vormen van wonen. We zien ook dat de woningmarkt landelijk in zwaar weer verkeert. Ik ben zelf een starter die op dit moment niet door kan stromen naar een koopwoning en zo zijn er velen met mij. Daarom is het des te belangrijker dat er voldoende betaalbare woningen worden geplaatst. Goed om te zien dat de gemeente alles uit de kast haalt om de bouw in Helmond aan de gang te houden met het uittrekken van extra geld en ondersteuning. Gezonde leefomgeving. Vergroening levert een belangrijke bijdrage aan een meer duurzame stad. D66 wil in het centrum een omgeving creëren waar mensen graag verblijven, hun vrije tijd doorbrengen en andere mensen ontmoeten. En die ruimte moet ook bijdragen aan een duurzame en klimaatbestendige leefomgeving. In een stad die zo in ontwikkeling is als de onze, ontstaat er veel ruimte om daarin een flinke kwaliteitsslag te maken. D66 wil dan ook meer vergroening in de wijken, zodat onze inwoners een fijne en gezonde leefomgeving hebben. Een groene en waterrijke omgeving draagt ook bij aan het mentaal welzijn en een actieve levensstijl.

Veiligheid. D66 wil vooral inzetten op preventie, waarmee al veel leed voorkomen kan worden. Hier hoort ook bij het investeren in een vorm van sociale controle. Mogelijkheden tot ontmoeten, zodat men elkaar kent en weet aan te spreken. Als Helmond zijn we geselecteerd voor het landelijk programma Preventie met Gezag van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Het doel is om jongeren in kwetsbare wijken weerbaarder te maken tegen criminaliteit en te voorkomen dat ze in de criminaliteit belanden of daarin doorgroeien. D66 vindt deze preventieprogramma's enorm belangrijk. We moeten vol inzetten op preventie door goede begeleiding van jeugdcoaches, om zo te voorkomen dat jongeren op het criminele pad raken. Hierbij is ook een belangrijke rol weggelegd voor de scholen. Punt drie, culturele stad. D66 Helmond wil inzetten op sociale binding, door te investeren in cultuur, verenigingen en

andere plekken waar mensen elkaar ontmoeten, om op elkaar op jezelf te kunnen bouwen. Deze ontmoetingen zijn essentieel in een samenleving waarin we elkaar steeds meer kwijtraken. In de begroting staat hier veel over geschreven, alleen staat er niet hoe we die sociale cohesie dan gaan faciliteren. Kan de wethouder aangeven hoe zij dit voor zich ziet? Cultuur is belangrijk voor zelfontplooiing en ontspanning, maar heeft ook economische en sociaaleconomische waarde. Cultuur geeft betekenis en diepte aan het leven en moet toegankelijk zijn voor iedereen. De manier om men in aanraking te laten komen met kunst en cultuur is juist door jong te beginnen, zoals muziek in de klas. En er komt nog een motie straks van PvdA. Op latere leeftijd is het lastiger om de waarde van cultuur tot volle bloei te laten komen. Ook daarom pleiten wij voor een rijke schooldag. Het is een gemis dat de verenigen niet zijn genoemd bij de aanpak van het toegankelijk maken van cultuur voor iedereen. De vereniging zorgt voor zelfontplooiing en verantwoordelijkheidsgevoel. Een gedeelde passie vergroot de passie. Dan punt vier, ondernemende stad. Een beter leven voor ons allemaal begint bij het opdoen en gebruikmaken van kennis. Als D66 Helmond willen we de drempel zo laag mogelijk maken en mensen en bedrijven helpen om zoveel mogelijk voor zichzelf te bereiken binnen de mogelijkheden die ze hebben.

Onderwijs en arbeidsmarkt. Er komt een informatiepunt voor arbeidsmigranten, maar hoe zit het met de handhavingscapaciteit? Arbeidsmigranten moeten goede werk- en leefomstandigheden hebben, waarbij ze ook de mogelijkheden krijgen om zichzelf te ontplooien. Werkgevers of uitzendbureaus die in overtreding zijn, mogen wat ons betreft hard aangepakt worden. Dan de stedelijke werkmilieus. De Food Tech Brainport Campus moet zijn potentieel nog waarmaken. En hoe realistisch is het dan dat deze al in 2027 op eigen benen zou gaan staan? D66 zou hier graag ook nog verder over willen praten in een commissievergadering. Verder zien we goede plannen voor het gebied rondom het Centraal Station, het Stationskwartier. Wat zijn de precieze doelgroepen van de hoogstedelijke woon-werkmilieus in dat gebied? Dan de bedrijventerreinen. Revitalisering en verdichting van bedrijventerreinen wordt genoemd. Is er ook al gekeken naar toekomstige clustering van gelijksoortige bedrijven en het versterken van hun onderlinge banden en is er ook budget en capaciteit beschikbaar om hier als gemeente het voortouw in te nemen? Dienstbare stad. Puntje personeel en organisatie. De organisatie moet in balans zijn met de uitdagingen waar de stad voor staat. Het reëel plannen van de uitgaven in lijn met de ambtelijk capaciteit is een mooie eerste aanzet.

Voorlopig staan we er qua financiën vrij goed voor, maar met het ravijnjaar in het vooruitzicht is de voorgenomen temporisering, die noodzakelijk is vanwege de beperkte realisatiekracht, misschien wel een geluk bij een ongeluk. Gemeenten krijgen extra taken zonder extra financiële ondersteuning. Wij vragen daarom om knaken bij de taken vanuit het Rijk. Dan participatiebeleid. D66 Helmond wil graag een voortrekkersrol nemen door ruimte te bieden aan maatschappelijke initiatieven en nieuwe vormen van burgerparticipatie op allerlei niveaus van onze stad. Uiteindelijk heeft de gemeenteraad het laatste woord, maar nieuwe democratische instrumenten zoals het Burgerberaad zijn wat ons betreft een waardevolle toevoegen. Met de ontwikkeling van een nieuw beleidskader Participatie zet we hierin een eerste stap. Dan dienstverlening. Goed om te lezen dat er veel aandacht is voor dienstverlening. Wij vragen echter extra aandacht voor de telefonische bereikbaarheid van onze gemeente. Dit is immers de eerste ingang van onze inwoners. Het doel is om de interactie tussen onze gemeente en de samenleving te verbeteren en het vertrouwen in onze gemeente te vergroten. Voorzitter, het gaat immers om het maken van verbinding. Ik heb mij verbonden aan deze mooie stad en ben na mijn studie in Helmond blijven wonen.

Wij willen een stad zijn waarbij iedereen zichzelf kan zijn en die binding voelt met de stad, een stad met gelijke kansen voor iedereen. Tot zover in eerste instantie. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van den Boogaard. Kijk ik even aan de zijde van de gemeenteraad. De heer van de Werff.

De heer Van de Werff: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel, mijnheer Van den Boogaard voor uw heldere betoog Een vraagje. U noemt het vergroenen van het centrum, zodat mensen er graag verblijven. Hoe verhoudt zich dat tot het parkeren en het winkelen volgens D66? De voorzitter: De heer Van den Bogaard. De heer Van den Bogaard: Het punt wat wij maakten is dat dus inderdaad in een groene omgeving het aantrekkelijker is om daar te verblijven. Het ziet er veel mooier uit, het nodigt veel meer uit om daar te recreëren dan wanneer het één en al steen is en één en al parkeerplaatsen. Dus dat is het punt dat wij wilden maken. En er blijft gewoon natuurlijk een mogelijkheid voor mensen om met de auto naar het centrum te komen, maar dan ondergronds in parkeergarages en niet op Maaiveldniveau. De voorzitter: Oké. De heer Van de Werff. De heer Van de Werff: Dus u ziet het centrum meer als een recreatief gebied? De voorzitter: De heer Van den Bogaard. De heer Van den Bogaard: Dat is inderdaad een belangrijke pijler voor het centrum inderdaad, maar uiteraard ook nog steeds voor winkeliers. Er zijn nog steeds heel veel winkels, voorzieningen. Dus dat blijft natuurlijk ook. Het is en-en, het is niet of alleen maar winkels of alleen maar recreatie. De voorzitter: Oké, dank u wel. Dank u wel, de heer Van den Boogaard voor uw bijdrage. En dan schors ik de vergadering voor tien minuten.

Dames en heren, ik heropen de vergadering. Neemt u uw plaatsen in. Neemt u uw plaatsen in. Dan gaan wij weer het vervolg van de begrotingsbehandeling starten. En wij gaan naar de zevende spreker en dat is mevrouw Spierings van Lokaal Sterk. Mevrouw Spierings, aan u het woord. Mevrouw Spierings-Van Deursen: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, collega raadsleden, toehoorders op de publieke tribune en thuis via de livestream. Voor ons ligt de begroting 2024-2027 van onze gemeente. Dit is de eerste in een nieuwe opzet. Het is even wennen, maar het is een fijn, leesbaar document geworden. Complimenten. Voorzitter, er speelt veel in de wereld om ons heen, wat effect heeft op ons leven. Oorlogen, crisissen, en daardoor steeds hogere prijzen voor alles wat we nodig hebben in ons leven. Maar we streven als stad nog steeds de brede welvaart na en hoewel Helmond er financieel nog steeds goed voorstaat, komen er jaren waarin dat mogelijk gaat veranderen. Wij zijn verheugd dat onze motie inzake de voucher voor minima voor vergoeding bij dierenartskosten, vorig jaar tijdens de begroting ingediend, nu als beleidsintensivering is meegenomen. Dit zal veel mensen helpen. We zien dat er in deze begroting een betere balans is tussen willen en kunnen.

Door rekening te houden met onze ambtelijke organisatie, welke nog steeds niet op volle sterkte is, is het verstandig de lopende projecten eerst tot een goed einde te brengen. Maar het is wel nodig om ruimte te houden, om daar waar zich nieuwe ontwikkelingen en kansen aandienen, hier tijdig op te kunnen anticiperen. De Sport- en Beweegnota heeft meer handen en voeten gekregen. Het is goed te zien dat er veel wordt gedaan aan het ondersteunen van verenigingen. Hierbij is ook de inzet van Jibb+ van zeer grote waarde. We zien dat het zwembad nagenoeg klaar is en dat er voortvarend wordt gewerkt bij sport- en beleefcampus De Braak. Wethouder, kunt u al iets zeggen over het gebiedsontwikkelplan voor fase 2B van deze campus? En er is tijdens de Voorjaarsnota gesproken over een QuickScan inzake de sportaccommodaties. Hoe staat het met dit onderzoek? Voor de ontwikkeling van sportaccommodatie Mierlo-Hout is geen bedrag opgenomen in 2024 en het is in de jaren daarna een PM-post. Zoals we begrepen hebben, stopt na 2024 de BOSA-regeling. Dit plan leent zich prima om voor deze subsidie in aanmerking te komen. Dat zou een mooie aanvulling

kunnen zijn. Wij dienen een amendement in voor een voorbereidingskrediet voor deze ontwikkeling en wij doen dat samen met het CDA en D66. Vorig jaar hebben wij gevraagd of door verenigingen en andere nonprofit organisaties kon worden meegelift op de energiecontracten welke de gemeente afsluit voor haar gebouwen. Is daar al iets van bekend? We hebben begrepen dat er volop werk wordt gemaakt van de verduurzaming van verenigingsaccommodaties en dat is fijn. En fijn ook dat er voor verenigingsondersteuning één duidelijk lokaal aanspreekpunt komt om de wensen en hulpvragen van onze sportaanbieders te horen en door te zetten. Voorzitter, bouwen. Dat is nog steeds een belangrijk gegeven. Er is zo'n grote vraag naar woningen, dat we moeten kijken of we zo snel mogelijk aan deze vraag kunnen voldoen. We begrijpen dat het college werkt om een woonfonds in het leven te roepen. ASML heeft dat voornemen eveneens en andere bedrijven gaan daar mogelijk ook aan meedoen. Dit allemaal vooruitlopend op het Brainport Betaalbaar Wonen Fonds. Is het een idee om hiermee te gaan samenwerken? Hiermee kun je de woningbouw een impuls geven. Er is grote behoefte aan woningen voor de inwoners in onze stad en bedrijven is er veel aan gelegen dat huidige en toekomstige werknemers goed kunnen wonen. We spreken binnenkort met elkaar over Brainport Smart District.

Voorzitter, als de vraag en de middelen er niet zijn om de wijk af te ronden zoals we hem graag zagen, dan komt de ruimte beschikbaar voor andere vormen van woningbouw. De vraag naar grondgebonden woningen voor gezinnen kan daar ingevuld worden, zodat we op de locaties in het centrum de hoogte in kunnen. Ook hofjes, met bijvoorbeeld zorgconcepten, zullen in de toekomst van belang zijn. We moeten immers steeds langer thuis wonen en in zulke hofjes kunnen mensen elkaar helpen. Maak van Brandevoort twee een innovatieve wijk waar voor alle vormen van wonen ruimte is. Uiteraard dienen er betaalbare woningen te komen voor de diverse doelgroepen. Sociale en middenhuur en sociale koopwoningen. Maar voorzitter, als we zien dat de nationale hypotheekgarantie met energiebesparende maatregelen 429.300 euro is, dan begrijpen wij dat dit voor veel inwoners niet is weggelegd. Stiekem even omrekenen naar ons oude gulden is dat bijna een miljoen gulden. Dat klinkt niet als sociaal. Dus nogmaals de nadruk op betaalbare koopwoningen. Hopelijk worden de middelen voor een provinciale flexpool 2.0 toegekend, zodat er extra capaciteit komt voor de woningbouwversnelling. Wat betreft de bedrijventerreinen kijken we naar de ontwikkeling van Varenschut. Voor het regionale bedrijventerrein is de keuze gevallen op Lungendonk. Een deel van Lungendonk is Helmonds grondgebied. Daar gaan we zelf over.

Maar waar het gaat over het grootste deel dat in de gemeente Zomeren valt, moeten we wel goed kijken wat voor bedrijven er daar gaan komen. We willen immers geen overlast voor de omwonenden en voor ons betekent dat mogelijk inzetten om innovatieve bedrijven daarnaartoe te halen. Het MKB is en blijft voor onze stad van belang en verdient onze steun. Het grootste deel van onze inwoners werkt immers bij een MKB-bedrijf. Ook hier zien we dat veel bedrijven het moeilijk hebben nu ze moeten gaan betalen voor zaken die in de coronatijd tijdelijk zijn opgeschort. Daar maken we ons zorgen over. Ook voor hen moeten we kijken wat we kunnen doen om de werkgelegenheid overeind te houden en door het centrum en de wijkwinkelcentra te versterken, middels onder andere een nieuw detailhandelsbeleid, helpen we ook de kleine MKB-bedrijven die daar zitten. In de Voorjaarsnota noemden we het al, ons openbaar groen. Misschien moeten de beeldkwaliteitsplannen, welke later nog eens in assets afgebeeld zijn, worden herzien. We zien dat in veel wijken vooral het onderhoud tekort schiet. Buiten dat het er niet uitziet, komt onder andere de verkeersveiligheid en de leefbaarheid op diverse plaatsen in het geding, maar bovenal de algehele veiligheid. En de ene wijk is de andere niet. In oudere wijken heeft veel groen zijn beste tijd gehad.

Is er in kaart gebracht wat er gedaan moet worden om dit tijdig te vervangen? Blijkbaar wordt het groen in veel wijken niet door één bedrijf bijgehouden, maar door meerdere. Ook hierdoor gaan zaken niet goed, daar elk bedrijf op zijn eigen manier en op elk tijdstip werkt. Graag voor de toekomstige aanbestedingen kijken of dit niet beter geregeld kan worden per wijk. En tevens vragen wij aandacht voor de bestrijding van ongedierte, daar dit ook een steeds groter probleem wordt. Voorzitter, ook zorg en welzijn vragen de komende jaren veel van ons als gemeente. Het aantal 65-plussers neemt toe en er is een grote krapte op de arbeidsmarkt. Mensen blijven langer zelfstandig wonen, maar hun

zorgvraag zal toenemen. Hopelijk lukt het ons om de problemen en zorgvragen voor te zijn door een vroegtijdige aanpak en goed te lezen dat we inzetten op gezond en actief leven, waarin ook de basisvaardigheden, onderwijskansen en bestaanszekerheid een grote rol spelen. We moeten zorgen dat onze kwetsbare inwoners en inwoners die zichzelf niet kunnen redden ervan verzekerd zijn dat ze geholpen worden. Goed dat er een time-out voorziening komt voor mensen met onbegrepen gedrag. Ook vragen we aandacht voor al onze vrijwilligers. We noemen ze nog steeds het cement van onze samenleving, maar er staat hier heel veel druk op. Doordat er op veel plaatsen te weinig medewerkers zijn, wordt ook de druk op de vrijwilligers en mantelzorgers steeds groter. Zij worden zo overvraagd dat het bijna niet te doen is met een baan en een gezin. Goed dat we met de uitvoeringspartners een tweetal centrale thema's gaan uitwerken en uitvoeren voor onze jeugd: de Beste Vroege Start en Taal Centraal. Beiden kunnen goede kansen bieden voor onze jeugd, want achterstanden opgelopen aan het begin van je leven kun je later moeilijk inhalen. Het intensiveren van de Helmondse educatieve agenda om gelijke kansen van jeugdigen te versterken, vinden wij ook een goede zaak. Lokaal Sterk vindt het ook belangrijk dat onze inwoners bestaans- en inkomenszekerheid hebben.

We moeten ervoor zorgen dat werken loont en dat iedereen die kan aan het werk is of participeert in de samenleving. We vragen aandacht voor de afstemming tussen onderwijs en bedrijfsleven, want we weten dat er veel vacatures zijn en daardoor ook veel mismatches. Waar mogelijk moeten we inzetten op omscholing, zodat vraag en aanbod op gelijke hoogte komen. Voorzitter, veiligheid is een groot goed. Als stad doen we al heel veel om de veiligheid van onze inwoners te borgen. We zien dat er weer veel buurtpreventieteams actief zijn, maar onze inwoners missen de contacten met wijkagenten en wijkhandhavers. Een veel gehoorde klacht is dat men hen niet kan bereiken. Misschien is een wijkspreekuur voor de handhavers wel een optie. Gelukkig hebben we wat meer geld uitgetrokken voor het thema veiligheid, maar we moeten deze middelen verdelen over de vele zaken die spelen. Ondermijnende criminaliteit, cybercriminaliteit, overlast in het algemeen. Het zijn allemaal zaken die belangrijk zijn om aan te pakken. Wij kijken dan ook uit naar het uitvoeringsplan Integrale Veiligheid. Voorzitter, wij zijn voor zo min mogelijk lastenverzwaring voor onze inwoners. Gezien de heel hoge inflatie is het fijn te lezen dat we de systematiek van indexeren hebben aangepast, waardoor de percentages binnen de perken zijn gebleven.

En voorzitter, zoals in het begin al gezegd, we zien een sluitende begroting van 2024 en 2025 en daar zijn we blij om. Echter maken we ons wel zorgen over de jaren 2026 en 2027. Als er veel minder middelen van het Rijk naar ons toe komen, wordt het een heel grote uitdaging om alle structurele zaken overeind te houden. Hopelijk komt het Rijk tot bezinning. En tot slot voorzitter, wensen we het college en de ambtelijke organisatie heel veel succes met het uitvoeren van deze plannen en willen wij u alvast danken voor de elf jaar die we hebben gehad en het twaalfde jaar wat eraan gaat komen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dank u wel, mevrouw Spierings. Ik kijk even naar de zijde van de gemeenteraad. De Van de Werff. De heer Van de Werff: Ja, dank u wel voorzitter. Mevrouw Spierings, Lokaal Sterk. In het begin van uw heldere betoog, wederom een helder betoog, heeft u het gehad over lopende projecten die u tot een goed einde gebracht wil zien hebben. Wat voor projecten bedoelt u precies? Mevrouw Spierings-Van Deursen: Precies zoals ik het zeg. Alle lopende projecten op dit moment. De Braak, de tweede fase die daarbij gaat horen. Het Huis van de Stad, wat af moet met alles wat erbij komt. Alles waar we op dit moment mee bezig zijn, om dat eerst voortvarend af te maken. En mochten er zich, ja bijzondere kansen voordoen, dan moeten we die natuurlijk niet laten liggen.

De voorzitter: Oké. Dank u wel. De heer Boetzkes.

De heer Boetzkes: Ja voorzitter, dank u wel. Ik heb een vraag over het amendement wat u wat u indient. Want u vraagt 150.000 euro voorbereidingskrediet. Dat is erg veel geld voor een voorbereidingskrediet. We zien vergelijkbare voorbereidingskredieten voor ingewikkelde wijken met hoogspanningsmasten, bedrijventerreinen, die veel lager zijn. Kunt misschien uitleggen waar dit bedrag vandaan komt? En mijn tweede vraag is: de dekking voor deze kosten. U geeft daarin aan dat het uiteindelijk ten laste mag vallen van wat het totale project mag gaan kosten. Maar daar is niets voor voorzien. Dus het is een soort voortschrijdend inzicht wat u heeft, dat daar al geld voor vrijgemaakt wordt, kunt u dat misschien toelichten? De voorzitter: Mevrouw Spierings. Mevrouw Spierings-Van Deursen: Jazeker. Het bedrag dat wij noemen, dat is nagevraagd om te kijken wat nodig zou zijn om zo'n project op een goede manier te gaan voorbereiden. En daar komt een bedrag, met de gestegen kosten die we op dit moment uiteraard allemaal al hebben, uit van ongeveer 150.000 en dat kan 130.000 zijn, maar dat is ongeveer het bedrag. En als het gaat over de kosten in te brengen in het totaal beschikbaar te stellen krediet, dan is dat omdat we … Het is opgenomen als een intensivering van beleid. Dus wij gaan ervan uit dat het ook echt wordt uitgevoerd.

Mocht onverhoopt door welke omstandigheden dan ook, het niet doorgaan. Ja, dan zullen we het geld wat we eventueel gebruikt hebben moeten gaan terugzoeken in de berap en zullen we daar een andere plek voor moeten vinden. De voorzitter: Oké, de heer Boetzkes. De heer Boetzkes: Ja voorzitter, helder, zeker de laatste ‘…’ Een enorm risico denk ik, dat we 150.000 euro weer ergens anders moeten gaan vinden, in een tijd waarin u zelf ook oproept tot voorzichtigheid voor de lange termijn. Ik zou u in ieder geval willen vragen om die navraag die u gedaan heeft en de onderbouwing met ons te delen. Het is natuurlijk heel lastig om een amendement in te delen waar wij u op uw blauwe ogen geloven, terwijl u blijkbaar een onderbouwing heeft. Dus zou u die met ons kunnen delen en misschien zelfs onderdeel van het amendement kunnen maken? Mevrouw Spierings-Van Deursen: Ja, ik kan het niet in zoverre delen. Ik heb dit gewoon doorgekregen vanuit de ambtelijke organisatie en de wethouders dat dit een bedrag zou zijn wat reëel is, als je kijkt naar wat wij in het verleden aan voorbereidingskredieten hebben gebruikt voor allerhande andere plekken. En gezien de gestegen kosten, vooral de loonkosten die daar gestegen zijn, daar heb je mee te maken. En vroeger was het vaak een ton, 120.000, en nu vragen we 150.000. Maar zoals ik zeg, het kan ook 130.000, kan 120.000.

Maar dit is in ieder geval het maximum. De voorzitter: De heer Boetzkes, tot slot. De heer Boetzkes: Ja voorzitter, ik begrijp dus dat er geen onderbouwing is. Dat het een schatting is van een ambtenaar die u gesproken heeft. Mevrouw Spierings-Van Deursen: Ja, dat klopt. Zal ik het dictum van het amendement voorlezen? De voorzitter: Ja, graag. Mevrouw Spierings-Van Deursen: Nou. Besluit. In 2024 een tijdelijk voorbereidingskrediet van 150.000 euro te voteren voor herontwikkeling sportaccommodatie Mierlo-Hout. Dit op pagina 25 van het investeringsprogramma aan de begroting aan te passen en na afronding van de voorbereiding de gemaakte

kosten inbrengen in het totaal beschikbaar te stellen krediet voor sportpark Mierlo-Hout en gaat over tot de orde van de dag. Ondertekend door Lokaal Sterk, CDA en D66. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Spierings. Als ik hem even mag ontvangen. Dank u wel. Hij is voldoende ondertekend en maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. Ik dank mevrouw Spierings voor haar inbreng voor Lokaal Sterk. En ik zou willen vragen of de heer Mol zijn bijdrage zou willen starten voor de fractie 50PLUS. De heer Mol, aan u het woord. De heer Mol: Voorzitter, in mijn bijdrage voor de begrotingsbehandeling 2023 heb ik in de inleiding gesproken over het feit dat we in deze wereld in onzekere tijden leven. Nu een jaar later vind ik het intriest dat we er een oorlog bij hebben. Een oorlog welke ons in het alledaags doen en laten beïnvloedt en de stemming bepaalt. Een complexe situatie die uitmondt in onbeschrijflijk leed voor velen in die regio. En laten we daarbij niet vergeten dat op ons eigen continent een blijkbaar niet op te lossen conflict nog steeds vele slachtoffers eist. We moeten ons realiseren en blijven beseffen dat wij hier in Helmond leven in een bevoorrechte samenleving.

Met deze openingszinnen, die een mineurstemming vertolkt over wat er elders op deze aardbol speelt, wil ik eigenlijk laten merken dat onze fractie 50PLUS enige trots voelt dat we in Helmond, ondanks de bakken ellende in de wereld, toch in staat zijn om positief naar de toekomst van Helmond te kijken. En dat doen we dan ook met de insteek die ertoe zal leiden dat we over enkele jaren kunnen stellen dat Helmond sterker is geworden. De mensen in de stad, maar ook de stad als geheel. Voorzitter, in relatie tot het voorgaande heb ik enige schroom om over te stappen naar de inhoud van vandaag, te weten het bespreken en uiteindelijk vaststellen van de begroting 2024 en de jaren daarna. Toch zal dat moeten en ik zal ook aanvangen met datgene wat mijn fractie het meest bezighoudt en waaraan mijn partij zijn bestaansrecht aan ontleent. Ik steek dat onderwerp in met de constatering dat de ontgroening in de Nederlandse samenleving zich meer en meer laat gelden. En die ontgroening is volgens het CBS de zwaarste aanjager van wat we dan vervolgens vergrijzing noemen. De verschuiving van het cohort jong via de middengroep naar het cohort ouderen gaat veel sneller dan enkele jaren geleden door wetenschappers en beleidsmakers is voorzien. En daarmee zal ook onze gezamenlijke aandacht in die trend mee moeten verschuiven.

In mijn bijdrage bij de behandeling van de Voorjaarsnota 2023 heb ik uitvoerig stilgestaan bij de zorgen over met name de jeugdzorg. Via de oma en opa rol zijn vijftigplussers doordrongen van de essentie veel nadruk te leggen op de toekomst van die kinderen. Maar van belang blijft het besef dat het beslag op de middelen van ouderen groter zal worden naarmate deze groep een steeds langere levensduur is beschoren. De tijd is al aangebroken dat we als politiek stappen moeten gaan zetten om nog slimmer de middelen in te zetten. Sleutel dan niet aan bestaanszekerheid, maar bijvoorbeeld aan de zorg en het beter benutten van beschikbare talenten en bereikbaarheid van inzet. Een voorbeeld daarvan is dat nog veel te weinig de nadruk wordt gelegd op de beschikbaarheid van de doelgroep ouderen op de arbeidsmarkt. Aan de arbeidsethos van de ouderen zal het doorgaans niet liggen. Ook Brussel is tot het besef gekomen dat de vergrijzing een grote rol speelt in de arbeidsmigratie. In deze begroting zie ik van de doelgroep talentvolle ouderen voor de arbeidsmarkt weinig terug. Laat de pensionado's op de werkvloer terugkeren. En ik zal het dan niet meer hebben over de motie Open hiring. Echt positief in deze begroting is dat in het thema Meedoen, Rondkomen, Vooruitkomen de positie van de oudere medemens uitdrukkelijk aan de orde komt. Netwerken in de stad is van belang, ook voor ouderen.

Als suggestie willen we meegeven dat leren van anderen, ook buiten ons eigen landje, soms verrassende inzichten oplevert. Aansluiting bij het WHO-netwerk global age friendly cities and communities kan waardevol zijn en zal dan ook door ons worden nagestreefd. De fractie heeft daarvoor een motie voorbereid. Voorzitter, ik zal nu uit de vier programma's enkele punten benoemen die mijn fractie van belang vindt. Thema Meedoen, Rondkomen en Vooruitkomen. De positie van ouderen maakt deel uit van dit thema. De eerste aanzetten voor een samenhangend beleid zijn door het college neergelegd in een raadsinformatiebrief. Een onderwerp zoals

eenzaamheid is onderdeel. Afgelopen zaterdag nog een interessant ED-artikel daarover, over een project in Brandevoort. Belangrijk is dat eenieder mee kan doen, maar iedere keer popt de reactie op: doen de bewoners dat? Ook wordt dat zichtbaar, in hoeverre is dat in het beleid een item? De Helmondpas kan een goed instrument zijn om de inwoners te betrekken in het maatschappelijk bestel. De fractie 50PLUS verwelkomt dit instrument ook voor ouderen en zeker die alleen maar terugvallen op een AOW-uitkering. We zien uit naar het voorstel. Duurzaam en Leefbaar. Het vergroten van aantrekkelijkheid centrum en om het Stationskwartier een impuls te geven, geeft de fractie de suggestie om te onderzoeken of de beste PABO van Nederland, de Kempel, verhuisd kan worden naar het centrum van de stad. Verplaatsing kan veel betekenen voor bedrijvigheid en reuring in de stad. Nu gaat dat effectief volledig verloren. Het mes kan aan twee kanten snijden. De huidige locatie levert een mooi, parkachtig woongebied op. In onze bijdrage Voorjaarsnota 2023 ging het over een vervoersmodaliteit om ouderen met de centrumbus op gezette tijden en dagen naar de stad te brengen. Spreekt de wethouder dit aan? Economisch Vitaal en Aantrekkelijk. Met betrekking tot dit thema vragen we aandacht voor enkele aspecten gerelateerd aan de schaalsprong en de topsectoren.

Als het gaat om de schaalsprong is het relevant om zicht te hebben op het realiseren van de beoogde 15.000 extra arbeidsplaatsen in 2040. Als fractie vragen we ons af langs welke wegen en met welke inspanningen we aan dit perspectief kunnen gaan voldoen. Al jarenlang pronken we als stad met de topsectoren Automotive en Food, aangevuld met Smart Industry, en we lezen dat de ontwikkelingen daarvan worden doorgezet. Als het gaat om de Automotive, kun je gerust stellen dat deze sector zich op vele terreinen roert in de samenleving en meestal positief. Dat gevoel hebben we echter niet bij Food. Is de functie van Food in economisch opzicht genoeg aansprekend voor de positie van Helmond in de Brainportregio? We vragen aan het college om over dit vraagstuk in de loop van 2024 een nadere duiding te geven. Tevens is het naar ons idee van belang dat we de positie van de Helmondse maakindustrie niet vergeten. Van oudsher een zeer belangrijke poot in economisch Helmond. Voor een bredere bekendheid van onze inwoners, maar ook zeker de bezoekers van de stad, achten wij het wenselijk dat in het centrum beter zichtbaar wordt waar de economie van Helmond op draait. We verwijzen naar een andere motie daarover in de vorige collegeperiode. Bestuur en organisatie. Ten aanzien van dit thema beperken we ons in deze bijdrage tot een tweetal vraagstukken.

Op de eerste plaats hechten we eraan dat onze samenwerking in en met de Peelgemeenten steviger verankerd wordt. Vanzelf binnen de grenzen van de eigen identiteit van die gemeente. We kunnen het als tweede stad in de Brainportregio ons niet veroorloven om niet de kartrekker in de Peel te zijn. Maar de liefde moet wel van twee kanten komen. Recentelijk bestuurlijke speldenprikken hadden nuttig kunnen zijn als ze goed gefundeerd waren geweest en niet louter en alleen op politiek gewin waren gebaseerd. Verder willen we aan de orde stellen dat we als fractie zeer bezorgd zijn over de ambtelijke capaciteit van Helmond. Vaststaat dat zonder uitbreiding de organisatie gaat vastlopen. Wij als politieke bestuurders kunnen daarin onze rol pakken door zorgvuldig na te lopen wat het belang is, of kan zijn, van al die vragen, moties, en het aanleveren van ideeën en projecten. We gaan in de loop van 2024 het fantastische gebouw Huis voor de Stad betrekken, waarin we de inwoners zoveel als mogelijk naar binnen willen halen. Hebben we daar überhaupt de capaciteit voor? Daaraan gekoppeld worstelen we met de volgende. Thuiswerken is als gevolg van vervelende omstandigheden een groot goed geworden. In verschillende media wordt steeds meer de stelling geopperd of het verstandig is om daar in zo'n grote omvang mee door te gaan.

Gebrek aan sociale cohesie en effectiviteit spelen een rol in die discussie. Mijn fractie legt nog een ander nadeel van thuiswerken daarnaast. Ambtenaren zijn nauwelijks nog in de stad, wonen hier ook niet meer en hebben onvoldoende lokale context. Wij beseffen dat we in de rechtspositie niet de verhuisplicht meer kunnen hanteren. Tot zover in eerste instantie. De voorzitter: Dank u wel. Dank u wel, de heer Mol. Ik kijk even. De heer Rieter en dan de heer Van de Werff en de heer Manders. De heer Rieter.

De heer Rieter: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag aan de heer Mol en die gaat over de motie Global Network for Age Friendly City’s and Communities, zoals dat mooi Helmonds klinkt. Nee, ik heb de motie gelezen en ik zie inderdaad dat het er ook in staat dat het wat oplevert voor Helmond. Maar kan u dat wat meer body geven? Want wat gaat dit dan opleveren? Klinkt als een heel optimistische motie, maar kunt u dat wat meer duiding geven, ook aan wellicht andere collega-raadsleden, wat dit ons kan opleveren? De heer Mol: Dat kan ik. De voorzitter: Ja, u mag hem meteen antwoorden. We doen gewoon vraag voor vraag. De heer Mol: Sorry, voorzitter. Dat zijn aardigheden van de andere gemeentes. Want in Nederland doet Amsterdam heeft zich ingeschreven en Den Haag heeft zich ingeschreven en wereldwijd zijn er nog 51 steden die zich hebben aangemeld daarvoor. Het is het leren van elkaar. Hoe word je op zo'n vriendelijk mogelijke en zo'n goede mogelijke manier oud op deze aardbol en dat wordt daar verteld en gehouden. De voorzitter: De heer Rieter. De heer Rieter: Maar even concreet. Gaan er dan een aantal ambtenaren daarheen, halfjaarlijks, jaarlijks om daarover te sparren, over de goede ideeën en dan op te halen en dan hier verder te stellen? Of hoe gaat dat, hoe ziet dat eruit? De heer Mol: Dat staat niet in de motie.

Over de juiste invulling, daar moeten we het met elkaar nog over eens worden. De voorzitter: Oké. De heer Van de Werff. De heer Van de Werff: Ja, dank u wel voorzitter. Mijnheer Mol, ik hoorde u iets leuks zeggen. De Pabo verhuizen naar het centrum. Wilt u dan een schoolcampus op de plek waar nu de Cacaofabriek, de kraanbaan, Fletcherhotel en het mbo zit? Dat is mijn eerste vraag en mijn tweede vraag is: u heeft het over in het centrum en een goed draaiende economie. Gaat dat samen met het beleid van groen in het centrum of bijt dat elkaar? De voorzitter: De heer Mol. De heer Mol: Nee, dat bijt elkaar niet, dat versterkt elkaar. Daarom in zo'n stad. Daardoor wordt het groener en mooier en aantrekkelijker om naartoe te gaan. En het zal wel drukker worden en meer omzet voor de winkels. Dan hebben we het hele rijtje gehad. De voorzitter: En uw tweede vraag, andere vraag. Die hebt u opgeschreven? De heer Mol: Nee. De voorzitter: De Pabo. De heer Mol: Ja, de Pabo, die zit nu aan de buitenkant hè? Brouwhuis, daar is veel vertier, daar is veel verkeer, daar lopen mensen, daar wordt geconsumeerd, daar wordt van alles gedaan en dat missen we nu geheel, want de jeugd die gaat naar het station, die gaan met de trein weg en die zien we de volgende dag pas weer terug.

En wat zou het nou mooi zijn om dat naar het centrum te halen? Meer bedrijvigheid, meer omzet weer voor die ondernemers, met een relatief makkelijke manier.

De voorzitter: De heer Koolen, nog op dit punt? De heer Koolen: Ja. De heer Mol: En het zou bij de kraanbaan kunnen. De heer Koolen: Maar die … De heer Mol: Is bezet. De voorzitter: De heer Koolen. De heer Koolen: Maar de jeugd, die brengt juist ook veel in het winkelcentrum in het Brouwhuis. Want als die even geen les hebben, dan komen ze in het winkelcentrum van het Brouwhuis, dan geven ze daar ook geld uit, dus daar ondersteunen ze die ondernemers in dat winkelcentrum wel weer. Dus als je de Pabo verplaatst naar het centrum, dan krijg je wel ook daar dat ondernemers in Brouwhuis daar last van gaan hebben. De voorzitter: De heer Mol. De heer Mol: Ja, maar die zijn heel creatief en er is nog een school in de buurt, dus ze zullen iets omzet verliezen, maar lang niet alles. De voorzitter: Oké. De heer Manders. De heer Manders: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik had een vraag over een andere opmerking van de heer Mol en ik was benieuwd wat dat was. Want betere samenwerking met Peelgemeenten. We hebben daar een aantal maanden geleden een motie voor ingediend. Toen zei u: maar dan moet het van meerdere kanten komen. Niet alleen geldelijk gewin. Speldenprikken. Kunt u concreet aangegeven wat u bedoelt? Want ik snapte dat niet. De heer Mol: Als ik nu stukjes in de krant lees, dan is het … De heer Manders: Concreet, alstublieft. De heer Mol: Concreet.

Dan heeft de wethouder niet gesproken met de andere Peelgemeenten, terwijl dat wel zo is. De ene wil niet meebetalen aan het aan het OV omdat die bus nooit zover rijdt. Dus dat bedoel ik allemaal, dat zijn speldenprikjes. Ik heb nog nooit gehoord dat het in één keer goed ging allemaal. De voorzitter: Oké. Zie ik nog andere vragen? Zo niet, dan dank ik de heer Mol voor zijn bijdrage. U hebt nog een motie, dacht ik, wat u in gaat dienen of ingediend hebt. Hebt u toegelicht hè? Dank u wel. Deze is voldoende ondertekend, gaat over de age friendly city's en maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. Dan kijk ik even naar de volgende spreker. En dat is mevrouw Wijnands van de fractie PvdA. Mevrouw Wijnands, aan u het woord. Mevrouw Wijnands: Dank u wel, voorzitter. Een sterker Helmond voor iedereen. Dit is de titel van het ambitieakkoord en de eerste zin uit de begroting 2024. Een sterker Helmond voor iedereen, een streven waar de PvdA Helmond vierkant achter staat. En als we de plannen in de begroting lezen, een begroting die qua nieuwe indeling en met brede welvaart als uitgangspunt een compliment verdient, als we in de begroting

lezen dat er veel gaat plaatsvinden in 2024, zoals de verhoging van de inkomensgrens van de minima tot 150 procent, de mogelijke introductie van de Helmondpas, de nieuwe locatie van Jan van Brabant, en het opzetten van een woonfonds, dan gaat Helmond de goede kant op. De PvdA vindt het ook belangrijk dat Helmond in een moeilijke tijd een stapje naar voren heeft gezet met het instellen van het koopkrachtfonds. Daarnaast zien we dat er stappen gezet gaan worden met kansen voor de jeugd, dat er inmiddels een regionale aanpak is voor een passende arbeidsmarkt en dat de Mobiliteitsvisie een mooie doorkijk is naar een meer duurzame toekomst. De PvdA ziet dan ook dat dit college serieus werk maakt van ons ambitieakkoord. Maar voorzitter, er moet de PvdA ook iets van het hart. Waar in het ambitieakkoord het woord brede welvaart drie keer vaker wordt genoemd dan schaalsprong, zien wij dat het in de begroting andersom is. De schaalsprong wordt maar liefst 62 keer genoemd. Uitdrukkelijk benoemt het college keer op keer dat de schaalsprong een middel is en geen doel op zich. En voorzitter, we twijfelen niet aan de goede intenties van het college, maar de schaalsprong wordt hiermee wel erg prominent het middel om ons doel te bereiken. Een sterker Helmond voor iedereen.

De schaalsprong wordt een soort kip met de gouden eieren, terwijl we dagelijks geconfronteerd worden met de grenzen aan de groei. Een zin in de begroting als: er zijn ruimtelijke interventies nodig om de schaalsprong te realiseren en daarmee een kwaliteitssprong te maken en de brede welvaart te vergroten, daar worden wel heel makkelijk zaken met elkaar verbonden. Met de schaalsprong als ultiem middel raakt u de PvdA een beetje kwijt. Weet u dat al sinds de jaren ‘60 de welvaart niet meer meegroeit met de economische groei? Grenzen aan de groei was de titel van het rapport van de Club van Rome in 1972. Door de groei van de bevolking en de industriële productie zouden de grondstoffen uitgeput raken. Materiële vooruitgang kan geen hoofddoel meer zijn. We moeten nieuwe doelstellingen zoeken, ten einde onze toekomst in eigen handen te nemen. Het wordt tijd, aldus Joop Den Uyl in 1971, dat we kritischer gaan opstellen tegenover de groei-ideologie. De politiek staat voor een keuze: iets doen of niets doen. Een beetje doen is niets, bedrog, aldus Hans van Mierlo, de oprichter van D66 in datzelfde jaar 1971. Dus voorzitter, het punt dat we hier willen maken: ook zonder schaalsprong is een hoger welzijnsniveau, u noemt het brede welvaart, voor iedereen het doel dat overeind blijft.

Dus alle daarop gerichte programma's, voorstellen en maatregelen moeten ook zonder schaalsprong doorgevoerd kunnen en gaan worden. We hebben dan ook de vraag aan het college: mocht de schaalsprong niet de sprong worden die de regio voor ogen heeft, heeft u dan nog een plan B achter de hand? En laten we eerlijk zijn, de schaalsprong maakt het bereiken van een aantal doelen misschien juist moeilijker. De schaalsprong zet bijvoorbeeld extra druk op onze beperkte ruimte en de beperkte arbeid. De schaalsprong maakt nog meer duidelijk dat ons groeidenken onder druk staat. Er is sprake van netwerkcongestie, gebrek aan resources, gebrek aan arbeid, gebrek aan woningen. Willen we als overheid het welzijn van alle Helmonders verhogen, dan komt er met die schaalsprong een extra uitdaging bij. Wij zullen scherpe keuzes moeten maken om de schaarste eerlijk te kunnen verdelen. We moeten niet alleen faciliteren wat we graag willen toevoegen, maar ook durven afbouwen wat we liever kwijt zijn. In dat kader hebben we nog twee vragen aan het college. De eerste in de vorm van een gedachte. Is het mogelijk om in het verlengde van social return ook met duurzame return te gaan werken, waarbij we als gemeente bij het verstrekken van een opdracht verwachten dat er naast het gewone rendement ook een concrete duurzame winst wordt behaald? En als het gaat over onze eigen Helmond.

In de begroting wordt aangegeven dat we het ambitieakkoord realistisch uitvoeren vanwege het financiële perspectief en, zoals eufemistisch gezegd is, de slagkracht van de organisatie. Realistisch uitvoeren betekent keuzes maken, omdat er domweg te weinig ambtenaren zijn. Hoe verhoudt zich dit tot de schaalsprong? Voorzitter, de bestaanszekerheid der bevolking en spreiding van welvaart zijn voorwerp van zorg der overheid, aldus onze grondwet. Bestaanszekerheid als aandachtspunt van de overheid bestaat al lang en is sinds de oprichting een kerndoel voor de PvdA. De laatste tijd lijkt het het nieuwe modewoord of containerbegrip te worden. Maar vrij naar Jan ‘…’, in een modewoord of containerbegrip kun je niet rondkomen. Armoede, stress, sappelen, omdat de rekeningen te hoog zijn en het inkomen te laag, geen

toegang tot basisvoorzieningen zoals een woning of de zorg. Dat is de dagelijkse realiteit voor veel mensen in Helmond. Brede welvaart, bestaanszekerheid, tegengaan van de tweedeling als oplossing, zegt deze mensen niets. Concrete maatregelen zijn nodig en we zien dat het college hier ook serieus mee bezig is. Maar we roepen op: durf out of the box te denken en te handelen, zodat er daadwerkelijk iets veranderd. Want vooralsnog nemen de verschillen in Nederland en in Helmond alleen nog maar toe. Voorzitter, brede welvaart of een hoger welzijnsniveau is meer dan armoedebestrijding. De PvdA dient vandaag een motie in waarbij we aandacht vragen voor het feit dat structureel muziekonderwijs op basisscholen onder druk staat. Er ligt een goed plan van de stichting Meer Muziek in de Klas en we roepen in het dictum het college op om in overleg te gaan met deze stichting, om de activiteiten en het meerjarenplan voor de komende twee jaren mogelijk te maken. Voorzitter, als laatste willen we graag nog aandacht geven aan een groep die mede onze economie draaiende houdt. Doorbordurend op de titel van ons ambitieakkoord en een sterker Helmond voor iedereen en op de schaalsprong die bemenst zal moeten worden, vraagt de PvdA aandacht voor de positie van de arbeidsmigrant. Onder andere het rapport Geen Tweederangsburgers uit 2020 biedt voldoende houvast om de misstanden tegen te gaan.

Veel gemeenten hebben inmiddels integraal beleid. Hoever is Helmond hiermee? En ook de vraag aan de wethouder met arbeidsmigranten in de portefeuille: de Wet goed verhuurderschap biedt de optie om een verplichte vergunning in te stellen bij verhuur aan arbeidsmigranten. Hoe denkt de wethouder daarover? Voorzitter, tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Wijnands. Ik kijk aan de zijde van de gemeenteraad. Ja, de heer Van de Werff. De heer Van de Werff: Dank u wel voorzitter, mevrouw Wijnands. De zeer vriendelijke motie en sympathieke motie Muziek. Ik zit met één ding. Als ik uw motie lees, mis ik het stukje doorlopende leerlijn. Als ik zie dat het middelbaar onderwijs muziek juist wordt afgeschaft, ze hebben het al zo druk in de onderbouw of op de basisschool in groep vijf en zes. Dan is het een op zichzelf staand ding. Is het niet voldoende dat die stichting die daar nu mee bezig is, zich nog blijft inzetten daarvoor? De voorzitter: Mevrouw Wijnands. Mevrouw Wijnands: Dank u wel, voorzitter. De stichting blijft inzetten voor de doorlopende leerlijn om ook de middelbare school, ja dat zou mooi zijn als dat nog verder zou doorlopen, maar vooralsnog richten zij zich op de basisschoolleeftijd omdat hoe eerder je begint met muziekonderwijs, hoe meer kans er is dat kinderen later zelf daarmee doorgaan. Het is een keuze.

Het mooiste zou zijn als in zowel lagere school als middelbare school muziekonderwijs weer een normaal onderdeel van het lesprogramma zou zijn. Maar ik denk dat de keuze voor basisscholen wel logisch is, omdat het moment dat je het daar gaat stimuleren, de kans groter is dat ze het zelf doorzetten. De voorzitter: De heer Boetzkes. De heer Boetzkes: Ja voorzitter, dank u wel. Ik heb een tweetal vragen aan mevrouw Wijnands. Allereerst een mooi en duidelijk betoog over het belang van het welzijn van onze inwoners en hoe we daar aandacht aan moeten besteden, steeds meer aandacht moeten besteden, dat onderstrepen wij absoluut. Ik wil de vraag wel iets scherp maken. Vaak zien we, of proberen we duurzaamheidsdoelstellingen met welzijnsdoelstellingen te verenigen. Het isoleren van een huis is daar goed voorbeeld van. Maar daar waar die tegenstrijdig worden, welke keuze maakt u dan en zijn we dan bereid om bepaalde duurzaamheidsdoelstellingen op de lange termijn te zetten om die welzijnsdoelstellingen in ieder geval te kunnen halen? En mijn tweede vraag is, aanvullend op wat collega Van de Werff net stelde over uw motie. In uw motie gaat u heel gericht bepalen

welk onderwijs basisscholen moeten geven en ik vraag me sterk af of het een taak is van de gemeente om ons zo te mengen in de inhoud van het onderwijs. Volgens mij beperkt het zich vooral tot goede huisvesting en meedenken in het vervoer waar dat nodig is. Dus daar graag wat duiding over. De voorzitter: Mevrouw Wijnands Mevrouw Wijnands: Ja, dank u wel voorzitter. Tweede vraag als eerste. Ik denk dat de gemeente zich niet mengt hierin. Ik denk dat ze een duwtje geven. Zo is het bedoeld. Ze geven een krukje aan het muziekonderwijs om dit zelf te kunnen gaan doen. En er is de vraag van deze stichting om daar twee jaar wat mee te helpen en dat ze het daarna zelf kunnen. En ik denk dat het wel aan de gemeente is om dit soort zaken als een soort vliegwiel aan te draaien. Dus dat is de eerste. De tweede, ik zou u een tegenvraag willen stellen als dat mag, voorzitter. Want ik zie even geen voorbeeld voor me waarin welzijn en duurzaamheid elkaar in de wielen zouden rijden. Kunt u mij een voorbeeld geven, dan kan ik u een concreet aangeven wat ik op zo'n moment zou kiezen. De voorzitter: De heer Boetzkes. De heer Boetzkes: Dank u wel, voorzitter.

Het is natuurlijk heel lastig om nu in de toekomst te kijken, maar een concreet voorbeeld waar we denk ik allemaal een beeld bij hebben is dat heel veel mensen niet in staat zijn om zo'n enorm duurzame auto op dit moment aan te schaffen en wel worden geconfronteerd met het beperken van mogelijkheden voor de, ja minder dure vervuilende auto's die ze hebben. Maar ik denk dat er genoeg voorbeelden ook gaan komen waar we keuze moeten maken. We kunnen geld maar één keer uitgeven en dan zullen we die keuzes moeten maken. En Helder Helmond zal in ieder geval altijd die keuze leggen op het welzijn van onze inwoners. De voorzitter: Mevrouw Wijnands, tot slot. Mevrouw Wijnands: Ik denk dat u eigenlijk een keuze bij de gemeente legt die bij de mensen zelf ligt als het gaat over een auto wel of niet. U zegt: we moeten als gemeente die keuzes maken. Ik denk dat we als gemeente enkel zoveel mogelijk kunnen bewerkstelligen, en daar zijn we hard mee bezig in Helmond, dat op het moment dat mensen geconfronteerd worden met energiekosten, dat we hen helpen om die zo laag mogelijk te houden. Maar kijk, u geeft eigenlijk een voorbeeld. Ik snap dat u zo snel even iets zocht. Ik snap uw vraag ook wel. Ik vind het een lastige om te moeten zeggen of of. Ik denk dat het echt met elkaar in het verlengde ligt.

Op het moment dat die duurzaamheidsinitiatieven door de gemeente worden gestimuleerd en worden bekostigd, dan denk ik dat het welzijn van de Helmonder ook omhoog gaat. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Janssen heeft een interruptie. Mevrouw Janssen-Jansen: Nou, dit is geen interruptie. Was nog meer een vraag over meer muziek in de klas, over die motie die wij tenslotte van harte gaan ondersteunen. Ik heb alleen een vraag. Landelijk was er vroeger altijd een subsidie van meer muziek in de klas. Daar hebben wij zelf aan meegedaan als school met een pilot. Die liep drie jaar. Zijn die financiële bijdrages vanuit het Rijk opgedroogd? Weet u dat? Mevrouw Wijnands: Nee, dat antwoord weet ik niet. Ik zou bijna zeggen: misschien weet de beschermvrouwe van de stichting het, maar de burgemeester weet het ook niet. Nee, ik durf het niet te zeggen. Overigens ondersteunt u hem niet alleen van harte, u dient hem ook mee in. Want ik heb de partijen nog niet genoemd,

maar misschien is het wel aardig om dat even te zeggen. De motie wordt mede ingediend door D66, Mì Hellemonders, CDA, SP en VVD. De voorzitter: Wat is het dictum precies? Mevrouw Wijnands: Het dictum heb ik wel genoemd in mijn bijdrage, om in overleg te gaan met de stichting om de activiteiten in een meerjarenplan van 2024 en 2025 mogelijk te maken. De voorzitter: Dank u wel. Mag ik de motie hebben? Dank u wel voor uw bijdrage en voor de motie. Ruim voldoende ondertekend, maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. Dan zou ik de volgende spreker willen vragen om zijn bijdrage te leveren en dat is de heer Heller van Forum voor Democratie. De heer Heller, aan u het woord. De heer Heller: Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb even een glaasje water meegenomen. Dat is niet omdat ik hier lang wil blijven staan, maar het heeft vooral te maken met het feit dat als u enige vibratie in mijn stem zou kunnen horen. Heeft niets te maken met emotie, maar met de elastieken die sinds van de week in mijn mond zitten omdat ik probeer mijn eethoek te renoveren. Dus. De voorzitter: Had ik dat nou ook maar gezegd. Het is wel een mooie, ja. Die kende ik nog niet. De heer Heller: Nou laat mij een keer grappig zijn, maar nu worden we weer serieus. Dank u wel, voorzitter. Beste Helmonders, vandaag wordt het oordeel van de gemeenteraad gevraagd over de begroting van de jaren 2024 tot 2027.

Het vertrekpunt is voor het college het ambitieakkoord van 2022. Een akkoord waarin veel containerbegrippen staan, een akkoord dat weinig concreet is, een akkoord waarin wel veel te lezen is over dure klimaatplannen en ambities om onszelf als stad te profileren. Maar waarin bijvoorbeeld de paragraaf veiligheid nauwelijks inhoud heeft. Het college wil, ik citeer: ‘een sterker Helmond voor iedereen. Dat vraagt een inclusieve en duurzame, levendige stad. Het tegengaan van een tweedeling en van klimaatverandering zijn daarbij de grootste uitdagingen.’ Einde citaat. Forum voor Democratie voorziet dat het juist die dure klimaatambities zijn, waar Helmond in voorop wil lopen, die zullen gaan zorgen voor een echte tweedeling in de stad. Het college geeft tevens aan dat ze een andere overheid wil zijn die naast of achter de inwoners staat. Heeft het college de inwoners van Helmond überhaupt gevraagd of ze als één van de eerste Europese steden zogenaamd klimaatneutraal willen zijn? Het vertrekpunt lijkt ons dan ook een valse start, in de wens om een nieuwe overheid te zijn. Wat de tweedeling betreft, hierbij denkt het college alleen aan geld. Het verschil tussen arm en rijk.

Forum voor Democratie heeft onlangs in de raad aangegeven dat zij vreest voor een geografische tweedeling als de Kasteeltraverse, die ooit juist is gebouwd om het centrum te ontlasten, gesloten wordt voor doorgaand verkeer of gekker nog, geheel verdwijnt. Dan vormt het kanaal een harde grens tussen het westen en het oosten van Helmond. Zonder een goed doordacht alternatief dat eerst moet worden gerealiseerd, zal dit ook zeker een negatief effect hebben op de sociale cohesie in de stad. Daarnaast zal het negatieve gevolgen hebben voor de bereikbaarheid en de inkomsten van onze ondernemers in het centrum en de wijkcentra. Met betrekking tot het financiële beeld. Volgens het college staan we de eerstkomende twee jaar financieel in de plus en gaan we daarna in de min. Er zullen dus concrete plannen moeten komen om te prioriteren op onderwerpen die geen uitstel dulden. Het past ook niet om ons op voorhand rijk te rekenen met mogelijke rijksbijdragen. Hier moet de gemeente zelf de controle over houden. Waarop wil de gemeente gaan bezuinigen? Bijvoorbeeld op de inhuur van externe bureaus die allerlei onderzoeken doen en flitsende rapporten schrijven waar de gemiddelde Helmonder niets mee kan? Wij vinden dat de gemeente haar uitgaven moet beperken, in plaats van de Helmonders steeds maar meer belasting te laten betalen. Maar juist nu gaan de belastingen weer met zeven procent omhoog.

Leg het maar

uit, in het kader van Meedoen, Rondkomen en Vooruitkomen. Over dat onderwerp gesproken, natuurlijk kan de gemeente voor een deel de verantwoordelijkheid nemen om armoede en schulden te voorkomen of daarin te ondersteunen. Maar we moeten ervoor waken dat een sociaal vangnet niet verandert in een sociale hangmat. Inwoners zijn en blijven zelf primair verantwoordelijk voor hun financiële positie. Wat de gemeente wel kan doen, is ervoor zorgen dat de kosten voor de Helmonders niet blijven oplopen, want de financiële malaise beperkt zich inmiddels allang niet meer tot de mensen met de lage inkomens, ook de zogenaamde middenklasse wordt steeds meer getroffen. Zorg dat de doelgroep voor het vangnet kleiner wordt. Forum voor Democratie benadrukt in het kader van de veiligheid nogmaals dat naast gebiedsgerichte aanpak de aanpak van mobiele doelgroepen in de stad echt van belang is om problemen in stand op te lossen. Daarom is het noodzakelijk om die overlastgevende doelgroepen te durven benoemen, omdat een specifiek kenmerk bepalend zijn voor de noodzakelijke maatwerkmaatregelen. Elke focus op een specifieke doelgroep, zoals benoemd in de paragraaf inclusie, doet volgens Forum voor Democratie het totaal tekort. Hoe meer aparte hokjes benoemen, hoe meer dit aanleiding geeft tot verschillen, tegenstellingen, en dus polarisatie in Helmond. Ook dit voedt een sociale tweedeling.

Als u net als Forum voor Democratie vindt dat iedereen gelijk is, moeten we daar dus mee stoppen. Met betrekking tot Duurzaam en Leefbaar. Voor Forum voor Democratie is klimaatneutraal een utopie. In de raadsvergadering van 26 september hebben we in deze raad aan GroenLinks gevraagd wat volgens hen het verschil was tussen klimaat en milieu. We kregen te horen dat dat een goede vraag was, maar een duidelijk antwoord bleef uit. Telkens als we daar een opmerking over maken, wordt het afgedaan als slechts richtinggevend, maar in alle stukken blijft klimaatneutraal 2030 wel terugkomen. Dus als het tenminste aan de wethouder ligt, zijn over 6,5 jaar al onze vertrouwde auto's foetsie en zitten we allemaal op het fietsie. Maar dat is echt niet wat de gemiddelde Helmonder wil. We hebben er wel beelden bij dat Helmond investeert in klimaatadaptie, oftewel ons aanpassen aan het klimaat, omdat we immers het klimaat niet kunnen veranderen, omdat het een natuurlijk, cyclisch proces is. Inmiddels blijken de plannen voor Brainport Smart District altijd te ambitieus te zijn. We hopen dat het college inziet dat zulke futuristische plannen niet op mogen wegen tegen het oplossen van de problemen waar de stad vandaag mee wordt geconfronteerd. Ouderen mogen op geen enkele wijze worden gepusht om door te stromen naar een andere woning. Dat moet altijd een vrijwillige keuze blijven.

Ook mogen Helmonders op geen enkele wijze worden achtergesteld bij het toewijzen van woningen. Kijkende naar het zogenaamde diftarbeleid van de gemeente constateert Forum voor Democratie dat precies uitkomt wat we steeds geroepen hebben. Het wordt voor de Helmonders alleen maar duurder en duurder. Het resultaat zal zijn: nog meer bijplaatsingen, die nu al regelmatig te zien zijn op de diverse sociale media, waarop amper te handhaven is en wat weer extra werk en dus extra kosten voor de gemeente oplevert. Een vicieuze cirkel die makkelijk te doorbreken is door de kosten voor de inwoners laag te houden. Maar voor deze post gaan de tarieven zelfs nog verder omhoog. Vorig jaar heeft de fractie van Forum voor Democratie haar zorgen al uitgesproken over de tarieven van het aanbieden van afval. Met het verdwijnen van zes gratis ledigingen in 2023 ging het vastrecht omlaag. Verrassend genoeg is het vastrecht nu bijna 12 procent gestegen voor 2024 en ook de tarieven per lediging zijn gestegen. Vergeleken met twee jaar geleden betaalt de Helmonder voor een container inclusief zes ledigingen in 2024 maar liefst 20 procent meer dan in 2022. Met betrekking tot Economisch Vitaal en Aantrekkelijk, het is niet reëel om banen te realiseren ten behoeve van alle genoemde klimaatambities, daar waar sectoren als bijvoorbeeld de zorgsector nog steeds zwaar onderbemand zijn.

Zoals al eerder gezegd hebben we wel beelden bij klimaatadaptie, een circulaire economie, maar het inzetten op een dure energietransitie, terwijl de infrastructuur er nog lang niet op toegerust is, is geen goed plan. Ook in deze paragraaf lezen we weer ambities die wat ons betreft misplaatst zijn voor Helmond op dit moment. Streven en sterke topsectoren om de schaalsprong te verwezenlijken, mag voor Forum voor Democratie nooit ten koste gaan van maatregelen die nu belangrijk zijn voor Helmond. Denk hierbij aan voldoende woningen, efficiënte zorg, en een bij Helmond passend veiligheidsniveau. Het blijft trouwens ook bijzonder dat het onderwerp