RN 81 Programmabegroting 2024-2027

Het omgevingsplan vervangt de huidige bestemmingsplannen, lokale verordeningen en gedecentraliseerde Rijksregels in het fysieke domein. We moeten uiterlijk in 2032 een gebiedsdekkend omgevingsplan hebben. We groeien daar via een transitiepad de aankomende jaren stapsgewijs naartoe.

50

Woningbouwversnelling We versnellen in 2024 de woningbouw, onder meer door het versnellen van procedures en de samenwerking met corporaties verder te verbeteren. De inzet van een woningbouwregisseur en de middelen voor een provinciale Flexpool 2.0 (mits toegekend) zorgen voor extra capaciteit voor de woningbouwversnelling. Woonvisie De woonvisie wordt begin 2024 aan de gemeenteraad ter besluitvorming voorgelegd. In de woonvisie zijn de doelen van het woonbeleid opgenomen. Na vaststelling zal worden gestart met het uitvoeringsprogramma, we verkennen mogelijkheden als gebiedspaspoorten, eventuele beleidsregel splitsen woningen, een doelgroepenverordening en bijvoorbeeld gebiedsgericht sturen op het aandeel sociale huur in nieuwbouw. Regionale woonafspraken We voeren in 2024 regionale woonafspraken uit, zoals de Woondeal 2023, actualisering van de Urgentieregeling en realisatie gestandaardiseerde sociale huurwoningen (WoonST 1.0 en de nieuwe tender WoonST 2.0). Implementatie/ uitwerking van nieuwe wet- en regelgeving In 2024 implementeren we nieuwe wet- en regelgeving zoals de Wet Regie op de Volkshuisvesting, en wet Goed Verhuurderschap (lokale regelgeving voor verhuurders en/of specifiek arbeidsmigranten). Huisvesting arbeidsmigranten in 2024 realiseren we de locatie Varenschut voor de huisvesting van arbeidsmigranten.

Onderzoek naar woonfonds We onderzoeken en werken de mogelijkheid van een woonfonds uit. Het doel van woonfonds is om gewenste woningbouwontwikkelingen aan te jagen, juist in een tijd waar de bouw het moeilijker lijkt te krijgen. De vraag naar woningen blijft in onze regio immers onverkort groot. Begin 2024 ontwikkelen we hiervoor een plan. Afwegingskader wonen en zorg In 2024 houden we ons bezig met het opstellen, uitwerken en vaststellen van een afwegingskader wonen en zorg. We verkennen nieuwe ontwikkelingen zoals de mogelijkheden voor premantelzorgeenheden en het aanstellen van verhuiscoaches. Grondbedrijf Het grondbedrijf faciliteert ontwikkelingen door de beleidsdoelstellingen mee te nemen in het grondbeleid. In de paragraaf grondbedrijf is dit verder toegelicht. Eeuwigdurende grafrust We onderzoeken de juridische en ruimtelijke mogelijkheden om te kunnen voorzien in de behoefte aan ruimte voor eeuwigdurende grafrust. Die behoefte leeft in de stad. In 2024 informeren wij uw raad over die mogelijkheden en eventuele planuitwerking.

51

Beleidsintensivering (bedragen x € 1.000)

Hoofd Beleidsintensivering product

2024

2025

2026

2027

840

Toezicht bouwen en wonen

117

117

840

Dekking: reserve leges

-117

-117

850

Nieuwe ontwikkelingen wonen

111

111

111

111

890

Exploitatielasten verduurzaming vastgoed gebouwen

200

100

100

100

890

Dekking: CDOKE tijdelijke regeling

-100

-100

-100

-100

Totaal Beleidsintensivering Ruimtelijke ordening en Volkshuisvesting (incl. Grondbedrijf)

211

111

111

111

Toezicht bouwen en wonen Toezicht op bouwprojecten is onderdeel van een veilige en leefbare stad. Want om de schaalsprong en woningbouwversnelling mogelijk te maken, is voldoende capaciteit op toezicht en handhaving belangrijk. Daarnaast is sprake van de invoering van de Omgevingswet en andere recente nieuwe wet- en regelgeving waardoor er in deze overgangsfase onvoldoende basiscapaciteit aanwezig is om de wettelijke taken kwalitatief en tijdig te kunnen uitvoeren. Voor 2024 en 2025 is een uitbreiding van de huidige basiscapaciteit nodig met 1,5 fte naar 3,0 fte. De voor deze jaren benodigde incidentele middelen worden gedekt uit de Reserve Bouwleges. Medio 2025 zal worden geëvalueerd welke structurele basiscapaciteit nodig is voor een adequate uitvoering in de jaren daarna. Nieuwe ontwikkelingen wonen Op het thema wonen zijn er veel nieuwe ontwikkelingen. Mede door de schaalsprong van de regio en de wooncrisis is er een MRE-Wonen opgericht en is er een Woondeal gesloten met het Rijk. De uitwerking daarvan vraagt om extra inzet, bijvoorbeeld voor de regionale versnellingstafel, de ontwikkeling van een regionaal monitoringssysteem, realisatie van flexwoningen etc. Binnen Helmond is er sprake van een woningtekort, met name aan betaalbare woningen. Dit vraag om een vlotte realisatie van extra sociale en betaalbare woningen.

Ook de vele nieuwe, landelijke wetgeving, zoals de Wet Regie op de Volkshuisvesting, de Spreidingswet, de Wet goed verhuurderschap, Wet betaalbare huur, wijziging Volkshuisvestingswet etc. brengen nieuwe en extra taken met zich mee. Exploitatielasten verduurzaming vastgoed gebouwen Een belangrijk onderdeel van de verduurzaming van de 150 panden is ook het actief monitoren van het energieverbruik. Hiermee kan bespaard worden op energie. De jaarlijkse kosten van een energiemanager bedragen € 100.000. Deze kosten worden afgedekt door uit de door het Rijk toegekende middelen vanuit de zogenaamde CDOKE. Daarnaast wordt eenmalig € 100.000 beschikbaar gesteld in 2024 voor de extra materiële kosten voor verduurzaming in 2024. Na 1 jaar moet blijken welke opbrengsten/besparingen de verduurzaming met zich meebrengt.

52

Knelpunten (bedragen x € 1.000)

Hoofd Knelpunten product

2024

2025

2026

2027

10

10

10

10

10

10

10

10

Afschaffen leges nog niet onherroepelijke bouw/omgevingsvergunning Totaal Knelpunten Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting (incl. Grondbedrijf) 840

Afschaffen leges nog niet onherroepelijke bouw-/omgevingsvergunning Tijdens de vaststelling van de begroting 2023 heeft de raad een amendement aangenomen om geen leges te heffen voor de (digitale) inzage van de betreffende, ingediende stukken wanneer een ingediende bouw-/omgevingsvergunning nog niet onherroepelijk is. Dit leidt naar verwachting tot maximaal € 10.000 minder opbrengsten. Deze wijziging voorziet in de verwerking van dit amendement als autonome ontwikkeling in de begroting 2024 en verder. Investeringen (bedragen x € 1.000)

Voorgenomen investeringen 2024 Hoofd

Investering

product 850

Wonen

Totaal Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting (incl. Grondbedrijf)

Bruto

Verwachte

Netto

investering

bijdrage

investering

350

0

350

350

0

350

Wonen In het kader van eerder genomen maatregelen voor flankerend beleid op het gebied van Wonen zijn diverse investeringen nodig voor projecten die bijdragen aan de realisatie van sociale huurwoningen, maar voor de deelname aan de regionale woningverdeling, urgentieverordening, Digitale Sloten, de Woonadviescommissie, de Blijverslening en Wonen boven winkels. Tot slot is dit ook bedoeld voor de doorstroming van ouderen op de woningmarkt.

53

Specificatie per hoofdproduct thema Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting (incl. grondbedrijf) In onderstaande tabel is voor dit thema een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. (inclusief mutaties op de reserves) (bedragen x € 1.000/ - = negatief)

2024 Lasten

Specificatie per hoofdproduct 820 Ruimtelijke ordening stafafdelingen

30

825 Ruimtelijke ordening algemeen

822

830 Planproductie PBH

579

2024 Baten

2024 Saldo -30

89

-734 -579

840 Bouw- en woningtoezicht

3.123

3.430

307

850 Volkshuisvesting

1.682

374

-1.308

880 Grondexploitatie

63.449

63.449

0

890 Exploitatie gemeentelijke eigendommen

2.352

2.850

499

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting (incl. Grondbedrijf)

72.037

70.192

-1.845

885 Facilitair grondbeleid

Totaal

54

4.2.2

Stedelijke vernieuwing (centrum en wijken)

Beoogd maatschappelijk effect: We benutten de schaalsprong en groei die Helmond doormaakt om een kwaliteitssprong te maken en de brede welvaart te verhogen door bijvoorbeeld in te zetten op klimaatneutraliteit, kansengelijkheid, mobiliteitstransitie en bereikbaarheid. Doelstellingen • Het centrum+-gebied van onze stad wordt verdergaand verstedelijkt met wonen, werken, vergroening en andere functies, en verder autoluw gemaakt, om de levendigheid en aantrekkingskracht van onze stad te vergroten. • Door het benutten van kansen en herstructurering en transformatie, vooral in oude en/of kwetsbare wijken, zetten we in op het realiseren van weerbare en evenwichtige wijken. Dit doen we door ongelijkheid te bestrijden met ongelijkheid in aandacht en aanpak. • De aandachtswijken Helmond Noord, West, Oost, de Binnenstad en Rijpelberg worden aan de hand van de wijkontwikkelingsplannen versterkt door middel van sociale en fysieke ingrepen. Wat gaan we ervoor doen? Ontwikkelingen centrum We werken verder aan de plannen voor Centrum Noord, waar de eerste resultaten van een nieuw Helmond al heel zichtbaar zijn. Er staat nog veel meer te gebeuren met de oplevering van Oranjekade en de start en verdere doorontwikkeling van projecten als Ons Oostende, Piet Blomplein, Marktkwartier en De Waart.

Vergroening centrum De Stadse Aa krijgt steeds meer vorm met de aanleg van het 25 Septemberpark en de ontwerpstudie naar het centrumdeel. Hiermee vergroenen we het centrum verder. Daarnaast onderzoeken we ook andere mogelijkheden tot vergroening van het centrum. Aanleg Noordelijke Lus Met de start van de aanleg van de Noordelijke Lus, inclusief de brug bij de Waardstraat, borgen we de autobereikbaarheid van het noordelijk deel van het centrum. We zetten daarmee een belangrijke stap op weg naar het autoluw maken van andere delen van het centrum. Ook maken we plannen voor de transformatie van de Kanaaldijk Noordwest naar een fiets en wandelboulevard. Ontwikkelperspectief Helmond Centrum+ Om de schaalsprong verder vorm te geven, werken we niet alleen aan deelplannen of thema's en gebieden, maar ook aan een integraal perspectief waarin alles bij elkaar komt. Dit heet het ontwikkelperspectief Helmond Centrum+ wordt in 2024 aangeboden aan de gemeenteraad. Het ontwikkelperspectief geeft de ruimtelijke interventies weer die nodig zijn om van de schaalsprong een kwaliteitsprong te maken en bij te dragen aan de brede welvaart. Zie ook paragraaf 4.5.1. Ontwikkeling Stationskwartier In het Stationskwartier gaan we verder met de eerste ontwikkelingen, waaronder de Stationstuin (met daarin het Huis voor de Stad en omgeving en het nieuwe politiebureau) en het EHAD-terrein.

Op het EHAD-terrein streven we naar een hoogstedelijke mix van wonen, werken en voorzieningen. Om te voorkomen dat pas over een aantal jaar de eerste resultaten in het Stationskwartier te zien zijn maken we ook actief werk van placemaking in de vorm van bijvoorbeeld vergroening, kunst en cultuur en tijdelijke invulling van leegstaande gebouwen als broedplaats. 55

Suytkade Op Suytkade bouwen we volop door en werken we aan de nieuwe locatie van het Jan van Brabantcollege Wijkontwikkelingsplannen • • • •

•

•

Ook bij de herstructurering van de Weverspoort voeren we de laatste projecten uit met de bouw van het winkelplein en het Advocaat Botsplein Met de voltooiing van de Boemerang ronden we de herstructurering van Helmond West af De aanpak van de Leonardusbuurt gaat verder. De openbare ruimte volgt de renovatie van de woningen. Aan het veldje in de Dijksestraat werken we aan de ontwikkeling van woningbouw We starten met de uitvoering van het wijkontwikkelingsplan Helmond Noord. Op het voormalig Pnemterrein werken we aan woningbouw, verkeersmaatregelen en herinrichting openbare ruimte. Op de voormalige Knippenberglocatie komen woningen. We maken samen met de corporatie een integrale ruimtelijke visie voor de Bloem- en Paardenvelden In Helmond Oost starten we projecten uit het vastgestelde ruimtelijke ontwikkelingsplan op. Het appartementencomplex op Lindberghplein wordt opgeleverd, een blok verouderde woningen wordt vervangen en werken we aan projecten voor de vergroening. We zijn volop aan de slag met het wijkontwikkelingsplan Rijpelberg. In 2024 zal dat aan de gemeenteraad ter vaststelling worden aangeboden. Daarna zal de uitvoering starten, evenals de ontwikkeling van een MFA. Hiertoe zullen in de begroting van 2025 middelen worden toegekend om de wijk Rijpelberg duurzaam te versterken. In 2024 wordt gestart met de uitvoering van de woningbouw van het Lobke.

Investeringen (bedragen x € 1.000)

Voorgenomen investeringen 2024 Hoofd

Investering

product 310

Vergroten aantrekkelijkheid Centrum - ophoging begroting 2023

310

Stationskwartier

810

Bruto

Verwachte

Netto

investering

Bijdrage

Investering 0

1.500

750

0

750

Nieuwbouw en infrastructuur in de stad (Houtsdonk)

500

0

810

Dekking: Nieuwbouw en infrastructuur in de stad (Rijk)

-320

0

-320

810

Wijkaccommodatie de Boerderij

250

0

250

810

Dekking: reserve stedelijke vernieuwing

-250

0

-250

810

Opwaarderen openbare ruimte Annawijk

400

0

400

810

Dekking reserve stedelijke vernieuwing

-400

0

-400

810

Herinrichting openbare ruimte Den Herd

58

0

58

810

Dekking reserve stedelijke vernieuwing

-58

0

-58

815

Herinrichting terrein Adelaarplein-AbdijlaanVinkelaan Helmond Noord

200

0

200

815

Dekking: reserve stedelijke vernieuwing

-200

0

-200

2.430

0

2.430

Totaal Stedelijke vernieuwing (centrum en wijken)

56

1.500

500

Vergroten aantrekkelijkheid Centrum Helmond heeft ambitieuze plannen en daar hoort een aantrekkelijk centrum bij. Om het centrum aantrekkelijk te maken zijn in het verleden plannen vastgesteld, zoals het centrumperspectief, de herijking van het centrumperspectief en de visie op parkeren en bereikbaarheid centrum. Uit deze visies is een aantal opgaven gekomen. In de afgelopen periode is de uitvoering begonnen en deze wordt komende periode voortgezet. Hieronder vergroenen, verlevendigen en verkeersluw maken. Dat vraagt de komende jaren om investeringen. Stationskwartier In het stationskwartier realiseren we ongeveer 2000 woningen in een bruisend woon-werkmilieu. Deze ontwikkeling vraagt om vele ingrepen, maar ook om verdere uitwerking. Voor een aantal deelgebieden is dit onder te brengen in grondexploitaties, maar een deel ook niet. Met name de openbare ruimte en fysieke ingrepen, maar ook placemaking (kleine initiatieven zoals broedplaatsen) behoeven een extra investering. Ook de plankosten voor de onrendabele deelgebieden moeten worden geborgd. De ontwikkeling van het Stationskwartier is een langjarig traject, waarbij de middelen voor meerdere jaren geborgd moeten zijn. Nieuwbouw en infrastructuur in de stad (Houtsdonk) In 2023 is het Ruimtelijk Ontwikkelingsplan Houtsdonk vastgesteld.

Het plan geeft weer hoe invulling kan worden gegeven vanuit de verschillende opgaven op het gebied van o.a. woningbouw, mobiliteit en landschap. De mobiliteitsmaatregelen kosten € 24,8 miljoen, waarvoor we een subsidie van € 16,1 miljoen van het Rijk ontvangen. De subsidie biedt mooie kansen voor Helmond om de beoogde woningbouwopgave in het gebied te realiseren en de mobiliteitstransitie in het centrumgebied verder vorm te geven. Wijkaccommodatie de Boerderij In het Wijkontwikkelingsprogramma van Helmond Noord is aangegeven dat de grootste wijk van Helmond, te weten Helmond Noord, de kleinste wijkaccommodatie (De Boerderij) kent. Naast het feit deze accommodatie te klein is, is hij ook gedateerd. Samen met de keuze om geen MFA te realiseren, vraagt dit om investeringen in het in de wijk aanwezige maatschappelijke vastgoed. Beter geoutilleerd maatschappelijk vastgoed zal het gebruik daarvan door in de wijk actieve organisaties ten goede komen. Dit geldt niet alleen voor diverse bewonersinitiatieven, maar ook voor het aanwezig zijn van medewerkers van onze maatschappelijke partners in de wijkaanpak. Herinrichting openbare ruimte Annawijk De openbare ruimte in de Annawijk moet opnieuw worden ingericht. Door de gestegen kosten valt dit €400.000 hoger uit dan aanvankelijk gepland. Deze dekking hiervoor komt uit de reserve stedelijke vernieuwing.

Hiermee komt er een einde aan de herontwikkeling van de Annawijk. Inrichting openbare ruimte Den Herd Na sloop van Den Herd, is in 2023 gestart met de nieuwbouw. Begin 2024 wordt dit project opgeleverd, waarna we starten met de herinrichting van de openbare ruimte. Dit is in samenwerking met omwonenden tot stand gekomen. Herinrichting terrein Adelaarplein-Abdijlaan-Vinkelaan Helmond Noord In 2019 is de participatiepilot Adelaarplein en omgeving gestart. De participatie was breed opgezet in het kader van de aanstaande omgevingswet. Participatie krijgt in de omgevingswet straks een belangrijke rol. Met de omwonenden is gekeken naar welke maatregelen zij belangrijk vinden voor hun omgeving. Een van de aspecten die werden benoemd was de (her)inrichting van het terrein tussen Abdijlaan en Uiverlaan. Een opknapbeurt voor dit gebied is wenselijk. Er is in deze omgeving behoefte 57

aan een ontmoetingsplek. Bij voorkeur met een parkachtige uitstraling. En met een knipoog naar de geschiedenis van Binderen. Samen met de bewoners is hiervoor een ontwerp gemaakt. Specificatie per hoofdproduct thema Stedelijke vernieuwing (centrum en wijken) In onderstaande tabel is voor dit thema een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. (inclusief mutaties op de reserves) (bedragen x € 1.000/ - = negatief)

Specificatie per hoofdproduct 310 Centrum

2024 Lasten

2024 Baten

2024 Saldo

838

144

-694

905

400

-505

1.012

414

-598

2.755

958

-1.797

805 Stadsvernieuwing visie en strategie 810 Stadsvernieuwing wijk en buurtbeheer 815 Stadsvernieuwing algemeen Totaal

Stedelijke vernieuwing (centrum en wijken)

58

4.2.3

Veiligheid

Beoogd maatschappelijk effect: Minder criminaliteit en overlast in Helmond én dat onze inwoners en ondernemers zich veilig(er) voelen. In het bijzonder in onze kwetsbare wijken. Doelstellingen • Het verminderen van het aantal misdrijven (geweldsdelicten, woninginbraken, diefstallen) net als de ervaren overlast van verstorend gedrag. • Het verhogen van de barrière tegen (ondermijnende) criminaliteit zodat inwoners en ondernemers beter zijn beschermd tegen inmenging van criminelen. • Minder overlast en criminaliteit door jongeren en bieden van perspectief aan risicojongeren op een veilige, gezonde en kansrijke toekomst. • Het vergroten van de digitale weerbaarheid van inwoners, maatschappelijke partners en bedrijven. • Stimuleren en vergroten van de betrokkenheid van inwoners en organisaties bij de aanpak van leefbaarheid en veiligheid. Wat gaan we ervoor doen? Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid Voor 2024 wordt een Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid opgesteld. In het uitvoeringsplan maken we onze inspanningen en activiteiten inzichtelijk en stellen daarbij concrete doelstellingen. Voor 2024 voorzien we onder meer de onderstaande prioriteiten. Terugdringing ondermijning We werken intensief samen met onze partners politie, OM en de Belastingdienst om de georganiseerde, ondermijnende criminaliteit terug te dringen.

Dit doen we onder andere door inzet van het Peelland Interventie Team, versterking van onze informatiepositie, Bibob-toetsing en door te investeren in het vergroten van de weerbaarheid van gemeentelijke organisatie, de inwoners en ondernemers. Preventie met Gezag Als Helmond zijn we geselecteerd voor het landelijke programma "Preventie met Gezag" van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Het doel is om jongeren in kwetsbare wijken weerbaarder te maken tegen criminaliteit en te voorkomen dat ze in de criminaliteit belanden of daarin doorgroeien. In 2023 zijn het plan van aanpak voor Preventie met Gezag en het brede Meerjarenprogramma Jeugd gereed. In 2024 starten we met de uitvoering. Voor Preventie met Gezag geldt dat dit onder voorbehoud van daadwerkelijke toekenning vanuit het Rijk is. Daarnaast worden de mogelijkheden nu onderzocht om te komen tot Justitie in de wijk in de vorm van wijkrechtspraak, in aansluiting op het project Preventie met Gezag. De koppeling van Justitie in de wijk met Preventie met Gezag is al aanwezig bij projecten in de gemeenten Eindhoven en Tilburg. Helmond wil lering trekken uit die projecten. In Helmond wordt bezien of de onderwerpen schoolverzuim en schuldenproblematiek zich lenen voor nadere uitwerking, omdat dit in Helmond belangrijke risicofactoren zijn.

Gedigitaliseerde criminaliteit Om te voorkomen dat inwoners en ondernemers in Helmond slachtoffer worden van gedigitaliseerde Criminaliteit nemen we preventieve maatregelen waardoor kwetsbare groepen zich beter leren beschermen. In 2023 voeren we een diepteanalyse uit zodat we versterkt inzicht hebben op de

59

kwetsbaarheid van de specifieke doelgroepen in onze stad. Op basis hiervan wordt een plan van aanpak met gerichte acties opgesteld waarvan de uitvoering in 2024 start. Wijkgericht werken versterken We versterken het wijkgericht werken dicht bij onze inwoners, zoals ook beschreven in paragraaf 4.4.4. Hiermee hebben we goed zicht op de problematiek en kunnen we gericht inzetten op de problemen die spelen, dus afgestemd op de behoefte van de wijk. We willen laagdrempelig bereikbaar zijn in de wijk. Dit doen we onder andere door de inzet van wijkboa’s met vaste gezichten, de stadsmarinier in de Binnenstad en in een vergelijkbare vorm de wijkregisseur in Helmond-West. Ondersteuning buurtpreventie Onze inwoners zijn de oren en ogen in de wijk. Daarom zetten we extra in op de ondersteuning van buurtpreventie. Buurtpreventie kent verschillende vormen, passend bij de diversiteit van inwoners en wijken die onze stad rijk is. In 2023 zijn we samen met de LEV-groep gestart met de benodigde impuls van buurtpreventie. In 2024 zetten we deze impuls door waarin we concrete acties ondernemen gericht op drie pijlers: (1) ondersteuning van bestaande teams, (2) heractiveren van inactieve teams en (3) uitbreiding met nieuwe teams. Beleidsintensivering bedragen x € 1.000)

Hoofd Beleidsintensivering product

2024

2025

2026

2027

110

Aanpak Ondermijning

105

105

105

105

110

Aanpak digitale criminaliteit

118

118

118

118

110

Beveiliging politieke ambtsdragers

55

15

15

15

110

Uitvoeringsbudget brede veiligheidsthema's

40

40

40

40

110

Versterken Veiligheidsinformatieknooppunt

50

35

35

35

110

Verstevigen buurtpreventie

50

50

110

Wijkregisseur Helmond West

174

174

174

174

120

Uitbreiding boa

277

277

277

277

125

Verstevigen uitvoering Wet Bibob

98

98

98

98

140

Crisisbeheersing en Rampenbestrijding

30

30

30

30

977

942

892

892

Totaal Beleidsintensivering Veiligheid

Aanpak ondermijning en digitale criminaliteit In 2023 is het Masterplan Integrale Veiligheid 2023-2026 vastgesteld. Voor de uitvoering van dit plan is de formatie voor de onderdelen aanpak van ondermijning en digitale criminaliteit aangepast. Beveiliging politieke ambtsdragers Collegeleden, raadsleden en ambtenaren kunnen in hun functie te maken krijgen met agressie, bedreiging, intimidatie of geweld. Incidenten kunnen plaatsvinden in de werkomgeving, maar ook in de privésfeer. De persoonlijke veiligheid van een raadslid, collegelid of ambtenaar is een groot goed. Als gemeente nemen we hierin allerlei maatregelen om de veiligheid te vergroten.

60

Uitvoeringsbudget brede veiligheidsthema’s Naast de accenten uit het Masterplan Integrale Veiligheid behouden ook de andere veiligheidsthema’s onze aandacht en inzet. Voor de uitvoering van de activiteiten rondom deze thema’s is, mede gelet op intensivering van de veiligheidsaanpak, het uitvoeringsbudget niet toereikend. Bijvoorbeeld op het gebied van High Impact Crimes, en overige vermogenscriminaliteit (zoals aanpak fietsendiefstal). Om hier wel uitvoering aan te kunnen geven is een structureel uitvoeringsbudget noodzakelijk. Versterken Veiligheidsinformatieknooppunt Het Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) is een belangrijke basis voor een integraal en informatie gestuurde aanpak van veiligheid en leefbaarheid. We verkrijgen daarmee onder andere actuele veiligheidsbeelden en inzicht in achterliggende problemen en onderliggende patronen. We investeren de komende jaren in verdere versterking en structurele doorontwikkeling van het VIK, onder meer op het gebied van software, licenties en opleidingen. Verstevigen buurtpreventie In 2024 zetten we de ondersteuning van buurtpreventie kracht bij en voeren we actief campagne om het buurtpreventienetwerk uit te breiden. Voor deze impuls zijn extra middelen nodig. Er zit namelijk veel verschil in de mate waarin buurtpreventieteams of Whatsappgroepen actief zijn.

Samen met de LEV-groep investeren we extra in de ondersteuning van buurtpreventie, als onderdeel van de bredere participatieopgave, en streven daarbij naar een stadsbreed dekkend netwerk. Wijkregisseur Helmond-West In Helmond-West leveren we samen met onze partners een extra inspanning om de wijkspecifieke opgaven integraal aan te pakken. Belangrijkste doel is om de intergenerationele problemen te doorbreken en nieuwe perspectieven te bieden. Als gemeente nemen we hierin de regierol. Dit doen we door de inzet van een wijkregisseur. Hiermee geven we ook invulling aan de door de raad aangenomen motie. Voor de financiering van de wijkregisseur en het benodigde werkbudget zijn vanaf 2024 structurele middelen nodig. Dit past tevens binnen de doelen van wijkgericht werken in paragraaf 4.4.4. Uitbreiding boa De komende jaren brengen we het team Toezicht & Handhaving verder op sterkte die passend is bij een gemeente als Helmond. Op dit moment is er 24,0 fte aan capaciteit. Het eerder uitgevoerde onderzoek door de Galan Groep verwijst naar minstens 30,0 fte. Met de aankomende schaalsprong streven we naar 35,0 fte. Vanaf 2024 breiden we de capaciteit met 4,0 fte uit. We zorgen met de uitbreiding van de capaciteit dat onze boa’s nog meer in de wijken aanwezig kunnen zijn en zo voor onze inwoners dichtbij, laagdrempelig en bereikbaar zijn.

Verstevigen uitvoering Wet Bibob De inzet van de Wet Bibob is een belangrijk instrument in de aanpak van ondermijning en het vergroten van de bestuurlijk weerbaarheid. Met de inzet hiervan willen we binnen Helmond barrières opwerpen tegen het ongewild faciliteren door de overheid van criminele organisaties. We investeren in structurele uitbreiding van capaciteit op uitvoering van dit proces. Het betreft veelal juridische, complexe materie en vraagt om specifieke expertise en voldoende capaciteit om in de uitvoering te realiseren. Crisisbeheersing en rampenbestrijding Naast de taken die zijn belegd bij de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost hebben we als gemeente ook zelf verantwoordelijkheden en werkzaamheden op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing. We zetten onder andere in op het versterken en professionaliseren van de interne 61

crisisstructuur waarbij alle afdelingen weten wat er op welke moment van hen verwacht wordt. In de begroting 2023 zijn hiervoor incidenteel middelen opgenomen en nu creëren we hiermee de structureel benodigde ruimte. Specificatie per hoofdproduct thema Veiligheid In onderstaande tabel is voor dit thema een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. (inclusief mutaties op de reserves) (bedragen x € 1.000/ - = negatief)

2024 Lasten

2024 Baten

2024 Saldo

110 Integraal veiligheidsbeleid algemeen

3.104

445

-2.658

120 Handhavingsbeleid

2.140

-2.140

98

-98

Specificatie per hoofdproduct

125 Integraal veiligheidsbeleid en horeca 140 Brandweer

5.967

265

-5.702

Totaal Veiligheid

11.309

710

-10.598

62

4.2.4

Klimaat & energie / gezonde leefomgeving

Beoogd maatschappelijk effect: We werken toe naar een klimaatneutrale en klimaatbestendige stad, waarin iedereen profiteert van duurzame energie, een fijne en groene woonomgeving met robuuste groenstructuren. Het verder vergroenen van de stad levert een belangrijke bijdrage aan biodiversiteit, klimaatadaptatie, leefbaarheid en gezondheid. Zo houden we een leefbare stad ook voor de volgende generaties. Doelstellingen • Onze stad is in 2035 klimaatneutraal. • We doen mee met de Europese call klimaatneutraal met Eindhoven en maken een delta-plan • In 2050 is Helmond klimaatbestendig. • De stad zorgt voor 4% energiebesparing per jaar. • Iedereen heeft binnen 300 meter van de woning een schaduwrijke plek en 40% van alle loopen fietsroutes is beschaduwd. • Gas wordt vervangen door collectieve en individuele duurzame warmtesystemen. • We bouwen voor de toekomst, klimaatneutraal en in stappen circulair • We isoleren onze woningbouwvoorraad • We realiseren robuuste groenstructuren in de stad, waarin minimaal een basiskwaliteit natuur in stand kan blijven, danwel zich kan ontwikkelen. De stad wordt groener en natuurrijker.

• Samen met partners realiseren we het Natuur Netwerk Brabant (NNB) Wat gaan we ervoor doen? Uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Helmond 2021-2025 We werken aan de hand van de Uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Helmond 2021-2025 verder aan het klimaatadaptief maken van de stad. Dit betreft fysieke ontwikkelingen zoals woningbouw, bedrijventerreinen en voorzieningen. Als het gaat om ons eigen (maatschappelijk) vastgoed en beheer van de openbare ruimte geven we hierin het goede voorbeeld. Met publieksacties zorgen we voor bewustwording bij onze inwoners. Operatie Steenbreek is hiervan een voorbeeld. In 2024 starten we ook de publieksactie met adoptie plantvakken en geveltuinen en treffen we de voorbereidingen voor de volgende uitvoeringsagenda 2026-2030. Onder andere door het actualiseren van de stresstesten om zo de actuele knelpunten en acties inzichtelijk te maken. Landschapsvisie Groen & Gezond Helmond We leveren de landschapsvisie Groen & Gezond Helmond met daarbij een meerjarenuitvoeringsprogramma op. In dit meerjarenuitvoeringsprogramma zijn projecten opgenomen die een bijdrage leveren aan een groenere en (be)leefbare stad. Zoals realisatie van ecologische verbindingszones en realisatie van nieuwe recreatieve routes. We werken met onze partners in meerdere gebieden aan het opstellen van integrale gebiedsvisies en uitvoeringsprogramma’s.

Dit doen we voor Landschapspark Kloostereind, buitengebied van Stiphout (Goorloop en omgeving landgoed Croy), het Groot Goor en ’t Gulden Land (De Bundertjes). Door het verder uitwerken van deze integrale gebiedsontwikkelingen realiseren we verschillende doelen waaronder nieuwe natuur, nieuwe recreatieve routes, nieuwe economische dragers in het buitengebied en vergroten we de beleving van het landschap.

63

Regionale Energie Strategie Met alle gemeenten binnen de MRE wordt uitvoering gegeven aan het S&UP (samenwerking,- en uitvoeringsprogramma) als uitwerking van de RES. Tevens wordt verder gewerkt aan de RES 2.0, hierin wordt het vervolg en de uitwerking van de RES 1.0 verder vormgegeven. Klimaatcontract Het klimaatcontract wordt samen met de gemeente Eindhoven verder uitgewerkt en voorgelegd aan Europa. Tevens wordt invulling gegeven aan de uitwerking van het langjarige lokale klimaatdeltaplan met de stakeholders uit de stad. Energiearmoede Met de woningbouwcorporaties, LEVgroep en maatschappelijk partners werken we aan het plan energiearmoede. Hieronder vallen projecten als de Kierenjagers, afspraken met de corporaties en aanpak woningeigenaren. Deze laatste betreft 800 woningen waar fysieke aanpassingen aan de woning worden gemaakt en de eigenaren worden ontzorgd. Zie ook hoofdstuk 4.1.2. Werk en Inkomen. Uitvoering warmtetransitie We werken aan de uitvoering van onze warmtetransitie plannen en ontwikkelen een visie ten aanzien van de nieuwe warmtewet inclusief de benodigde rol die wij hierin als gemeente nemen. Rolneming opwek duurzame energie We nemen een actievere rol in de ontwikkeling van de duurzame opwek van energie (warmte en elektra) en zorgen hierbij dat we de uitdagingen rondom netwerkschaarste meenemen.

Dit omdat de opwek van duurzame elektriciteit voor eigen gebruik en het ontlasten van het elektranetwerk door duurzame warmte in plaats van elektrificatie communicerende vaten zijn. Inzet op besparen We zetten met alle partners en stakeholders in op een gezamenlijke besparing, door middel van isoleren, het circulair maken van ketens en een benodigde gedragstransitie. Bestendige bedrijventerreinen We werken met de bedrijventerreinen aan bestendige bedrijventerreinen waar duurzame opwek, besparing, vergroening en gezondheid samen komen. Zie ook hoofdstuk 4.3.3. Bedrijventerreinen / circulaire economie.

64

Beleidsintensivering (bedragen x € 1.000)

Hoofd Beleidsintensivering product

2024

2025

2026

2027

780

Beleidsmedewerker civiel circulair/ co2 neutraal

98

98

98

98

780

Dekking: Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE)

-98

-98

-98

-98

780

Regisseur ondergrond

98

98

98

98

780

Dekking: Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE)

-98

-98

-98

-98

780

Budget Klimaat- en energie

1.251

1.251

1.251

1.251

Dekking: Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Totaal Beleidsintensivering Klimaat & Energie / gezonde leefomgeving 780

-1.251 -1.251 -1.251 -1.251 0

0

0

0

Beleidsmedewerker civiel circulair/ co2 neutraal Om onze klimaat en duurzaamheid ambities te halen moeten grote stappen worden gezet in het circulair en CO2 neutraal uitvoeren van onze (infrastructurele) projecten. Om dit moment ontbreekt het aan capaciteit om structureel op deze onderwerpen door te ontwikkelen en kennis uit de praktijk te vertalen naar projecten. Versterking met een beleidsmedewerker civiel circulair/ CO2 neutraal is hiervoor noodzakelijk. Deze nieuwe collega heeft als taak om de kennis rondom deze thema's actief op te halen in het land en deze samen met de Helmondse collega's te vertalen naar projecten. Anders dan vanuit het programma duurzame en gezonde stad, richt deze medewerker zich in de diepte op de praktijk van de civiele en groen projecten. Regisseur ondergrond De realisatie van al onze ambities (verstedelijking, klimaatadaptatie, energietransitie) vraagt een stevige regie op het gebruik van onze spaarzame ondergrond. Door het ontbreken hiervan creëren we belemmeringen voor het gebruik van de ondergrond in de toekomst. We moeten de ondergrond zien als een “asset” dat vanuit een beleidsmatig perspectief beheerd moet worden. We wegen de claims op de ondergrond af vanuit een meerjarenvisie. Deze regisseur zorgt ervoor dat de ondergrond een toekomstbestendige meerwaarde levert voor onze ambities.

Budget Klimaat- en energie De Europese klimaatopgave is 55% CO2 reductie in 2030 en 95% in 2050. Onze ambitie is klimaatneutraal te zijn in 2035. De CDOKE-middelen) regeling Tijdelijke regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE) zijn beschikbaar gesteld door de Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland(RVO). Het RVO is een onderdeel van het Ministerie van Economische Zaken & Klimaat. Dit zijn middelen voor de Europese klimaatopgave om de ambities in 2030 door intensivering van beleid te kunnen behalen. Voor de periode 2023 – 2025 stelt het RVO zo’n € 4.7 miljoen, in jaarlijks tranches, beschikbaar. Deze middelen zijn aangevraagd en inmiddels toegekend.

65

Investeringen (bedragen x € 1.000)

Voorgenomen investeringen 2024 Hoofd

Investering

product 780

Bruto

Verwachte

Netto

investering

bijdrage

investering

Uitvoering duurzaamheid/ klimaatopgave

Totaal Klimaat en energie / gezonde leefomgeving

120

0

120

120

0

120

Uitvoering duurzaamheid/ klimaatopgave Vanuit het Rijk hebben we middelen ontvangen vanuit de CDOKE. Hier kunnen we een groot deel van de kosten van de klimaatopgave realiseren. Daarnaast zijn er ten behoeve van de uitvoering ook aanvullende investeringen en onderzoeksgeld noodzakelijk. Dit in het kader van de ontwikkelingen rondom netwerkschaarste en de vraagstukken volgend uit de nieuwe warmtewet inzake warmtebedrijven en de rol die wij hierin als gemeente moeten nemen. We bereiden ons hierop voor en bekijken welke rol we kunnen en willen nemen in uitvoering en exploitatie van warmtenetten en welke consequenties hier voor ons als gemeente aan zitten. Specificatie per hoofdproduct thema Klimaat & Energie / gezonde leefomgeving In onderstaande tabel is voor dit thema een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. (inclusief mutaties op de reserves) (bedragen x € 1.000/ - = negatief)

Specificatie per hoofdproduct 370 Energie opwekken 780 Milieubeheer Totaal

Klimaat & Energie / gezonde leefomgeving

66

2024 Lasten

2024 Baten

2024 Saldo

18

5

-13

5.088

2.345

-2.743

5.106

2.350

-2.756

4.2.5

Mobiliteit

Beoogd maatschappelijk effect: We maken een omslag (de mobiliteitstransitie) naar duurzame en betaalbare mobiliteit waarin fiets, openbaar vervoer en deelmobiliteit een steeds grotere rol spelen om zo onze stad bereikbaar en leefbaar te houden. In het toekomstbeeld van Helmond staat de kwaliteit van leven bovenaan. Mobiliteit draagt daaraan bij door de invulling van de mobiliteitsbehoefte te combineren met de hoogst haalbare ruimtelijke kwaliteit in de woon- en verblijfsomgeving, het faciliteren van een gezonde levensstijl en het bieden van de mogelijkheden voor iedereen om zich te kunnen verplaatsen. Doelstellingen • Meer lopen en fietsen: actieve mobiliteit wordt leidend in het verplaatsingsgedrag. • Minder ruimte voor de auto: de dominantie van de auto als vervoermiddel in de stad wordt kleiner. • Openbaar vervoer en deelmobiliteit als krachtige ondersteuning: OV en deelmobiliteit moeten meer een alternatief worden voor de auto en voor als fietsen (een keer) niet kan • Slim waar het slim kan: continu zoeken naar vernieuwende mobiliteitsoplossingen om onze doelstellingen te behalen. • Autoverkeer wordt zoveel mogelijk om de stad heen geleid via de robuuste randen die betrouwbaar zijn in termen van capaciteit en doorstroming. • Het verbeteren van de verkeersveiligheid.

Wat gaan we ervoor doen? Mobiliteitsvisie In het najaar van 2023 wordt de nieuwe mobiliteitsvisie van Helmond aan de gemeenteraad ter vaststelling voorgelegd. Met deze visie wordt de koers uitgezet voor een mobiliteitstransitie waarbij actieve mobiliteit en openbaar vervoer de boventoon voeren en de dominante positie van het autoverkeer wordt teruggedrongen. Deze visie wordt uitgewerkt in een Meerjaren Uitvoeringsprogramma Mobiliteit om concrete invulling te geven aan de opgaven waar Helmond (en de regio) voor staan. De inzet op een breed scala aan maatregelen is noodzakelijk om de mobiliteitstransitie in gang te zetten en de mobiliteitsvisie uit te voeren. Uitvoering Fietsagenda We vernieuwen de Fietsagenda en we geven hier uitvoering aan. Hiermee geven we invulling aan Het Nieuwe Fietsen zoals benoemd in de nog vast te stellen Mobiliteitsvisie. De nieuwe fietsagenda richt zich nadrukkelijk(er) op het totale systeem (fietsnetwerk, fietsvriendelijk ontwerp, fietsveiligheid, fietsparkeren en het beïnvloeden van het gedrag om mensen meer te laten fietsen. Verkeersveiligheid De verkeersonveiligheid neemt toe en het bestrijden daarvan vraagt om een nieuwe aanpak. Hiervoor stellen we een verkeersveiligheidsplan op waarin we aangeven hoe we de verkeersonveiligheid een halt toe roepen.

In 2024 en daarna wordt in die wijken waar dat nu nog niet het geval een maximumsnelheid van 30 km/uur ingevoerd.

67

Beleidsintensivering (bedragen x € 1.000)

Hoofd Beleidsintensivering product

2024

2025

2026

2027

250

Data op orde mobiliteit

100

100

0

0

250

Deelmobiliteit

100

0

0

0

250

Inrichten vraagafhankelijk vervoer

350

350

0

0

250

Reserve Mobiliteitsfonds

250

250

0

0

250

Plannen elektrische laadpalen per wijk/ verplaatsingskosten

60

10

10

10

250

Smart Mobility

500

500

500

500

250

Uitwerken Mobiliteitsvisie

111

111

111

111

250

MRE regionale bekostigingssystematiek schaalsprong

70

70

220

220

250

Dekking: Onttrekking uit de reserve grote opgaven/projecten

-70

-70

-220

-220

1.471

1.321

621

621

Totaal Beleidsintensivering Mobiliteit

Data op orde mobiliteit Als gemeente Helmond zijn we verplicht via zowel Nederlandse (2023) als Europese wetgeving (2025 & 2027) om mobiliteitsdata aan te bieden. Deze mobiliteitsdata dienen beschikbaar gemaakt te worden in een nationaal portaal. Denk aan MaaS, deelmobiliteit, verkeersborden, snelheidslimieten, maar ook waar voertuigen wel of niet mogen rijden. Deze data moeten overgenomen worden door voertuigen, serviceproviders en navigatiesystemen. Voorwaarde is dat deze beschikbaar is en van goede kwaliteit. Op beide vlakken lopen wij fors achter o.a. wegens een gebrek aan formatieplaatsen. Hiermee zijn we dus niet in staat om deze mogelijkheden in te zetten voor de mobiliteitstransitie en Helmond bereikbaar, veilig en leefbaar te houden. Om ook onze positie als koploper in Smart Mobility te houden is het van belang om deze data zo snel mogelijk op orde te krijgen. Deelmobiliteit In september 2021 is door de Raad de Visie en Aanpak Deelmobiliteit Helmond vastgesteld. Deelmobiliteit speelt een onmisbare rol in de schaalsprong waar Helmond voor staat. Deelmobiliteit moet bijdragen aan een leefbare, gezonde, en veilige stad. Om uitwerking te geven aan de vastgestelde visie zijn financiële middelen noodzakelijk.

Het gaat hierbij concreet om de realisatie van mobiliteitshubs met bijbehorend mobiliteitsaanbod, het uitvoeren van (gedrags)onderzoeken en wijkgerichte behoeftenonderzoeken, het opzetten van een samenwerkingsconstructie om deelmobiliteit blijvend beschikbaar te maken voor de nieuw te bouwen woningen in het centrum en elders, zoals Brainport Smart District. Omdat we niet alle kennis en capaciteit in huis hebben zal voor de realisatie inhuur of inschakeling van externe adviesbureaus noodzakelijk zijn. Inrichten vraagafhankelijk vervoer De gemeente Helmond zet in op een mobiliteitstransitie. Naast het stimuleren van actieve vormen van mobiliteit is ook een schaalsprong in het aanbod van OV en deelmobiliteit noodzakelijk. Ten aanzien van OV wordt voor de lokale invulling onder meer ingezet op vraagafhankelijk vervoer. Dit is alleen mogelijk indien ook de gemeente Helmond zelf financieel bijdraagt. Voor 2024 en 2025 wordt incidenteel budget aangevraagd om een dergelijke vervoersvoorziening in Helmond op te richten.

68

Reserve Mobiliteitsfonds Voor de inrichting van het fonds zijn er in 2024 en 2025 incidentele middelen noodzakelijk voor de oprichting van het fonds en de eerste stortingen in het fonds. Plannen elektrische laadpalen per wijk/ verplaatsingskosten De plaatsing van extra laadpalen is nodig om aan de vraag te kunnen voldoen en bij te dragen aan schonere mobiliteit. Extra laadpalen in een wijk leidt vaak tot discussie met bewoners. Daarom is het wenselijk om voor alle woonwijken een plan uit te werken over waar en de wijze waarop de toekomstige laadvoorzieningen worden gerealiseerd (solitaire laadpalen of geconcentreerde laadpleinen of anders). Deze werkwijze zorgt voor een versnelling. Voor het maken van deze wijkplannen is eenmalig een bedrag van € 50.000 nodig. Daarnaast is budget nodig om bestaande laadpalen te kunnen verplaatsen omdat dit om verschillende redenen wenselijk is. Met een structureel bedrag van € 10.000 kunnen de verplaatsingen uitgevoerd worden. Smart Mobility De eerste Smart Mobility oplossingen komen beschikbaar om te implementeren. Innovatie, testen en pilots blijven de komende jaren noodzakelijk (bijvoorbeeld het verhogen van de snelheid van de zelfrijdende shuttle). Deze projecten dragen bij aan het oplossen van Helmondse mobiliteitsvraagstukken en ze stimuleren de Smart Mobility-sector in stad en regio.

We laten Smart Mobility zoveel mogelijk een rol spelen bij de oplossingen waar we voor kiezen. Dat is ook belangrijk om Helmond economisch sterker te profileren als ‘City of Smart Mobility’. Daarom is het van belang om de Smart Mobility impuls middelen voort te zetten, net zoals het voortzetten van een aantal reeds aangegane verplichtingen rondom de bereikbaarheidsagenda en Brainport Bereikbaar, (Europese) samenwerkingsprojecten, evenementen als de Automotive Week en het beschikbaar houden en verder professionaliseren van het living lab Smart Mobility. Dit laatste samen met partners op de Automotive Campus in een Smart Mobility innovatie centrum. Benodigde financiële middelen voor het doortrekken van Smart Mobility: € 500.000 per jaar. Uitwerken Mobiliteitsvisie In het ambitieakkoord 2022-2026 hebben we een nieuwe mobiliteitsvisie 2040 aangekondigd voor de toekomstige mobiliteit. Een mobiliteit passend bij de groei van de stad en de opgaven om de stad leefbaar en bereikbaar te houden. De mobiliteitsvisie wordt uitgewerkt in een meerjaren uitvoeringsprogramma mobiliteit. Om tot realisatie over te gaan is voldoende ambtelijke capaciteit nodig. MRE regionale bekostigingssystematiek schaalsprong Recent werd duidelijk dat de Metropoolregio Eindhoven (MRE) veel harder groeit dan verwacht.

Om de groei aan inwoners, woningen en banen in Brainport Eindhoven op te vangen is een mobiliteitstransitie onvermijdelijk en noodzakelijk. Dit vraagt om een forse investering. Om invulling te geven aan de regionale bijdrage t.b.v. de schaalsprong van de Brainport is op de schaal van de MRE een regionale bekostigingssystematiek voor de bereikbaarheid uitgewerkt. Het financieringsvoorstel betreft voor de gemeente Helmond een bijdrage van € 4,7 miljoen over de komende 10 jaar. De bijdrage hieraan wordt gedekt uit de reserve grootschalige projecten. Middels een Raadsinformatiebrief wordt uw raad hierover nader geïnformeerd.

69

Investeringen (bedragen x € 1.000)

Voorgenomen investeringen 2024 Hoofd

Investering

product 250

Uitvoering Fietsagenda Helmond

250

30 km-zones in Helmond-Noord en Dierdonk

250

Regionale Bereikbaarheidsagenda

Bruto

Verwachte

Netto

investering

bijdrage

investering

Totaal Mobiliteit

1.750

0

1.750

750

0

750

1.000

0

1.000

3.500

0

3.500

Uitvoering Fietsagenda Helmond Voor het uitvoeren van projecten uit de fietsagenda 2016-2025 is in 2024 een bedrag van € 1.750.000 nodig. In 2024 wordt de fietsagenda geactualiseerd. 30 km-zones in Helmond-Noord en Dierdonk Nederland volgt al decennialang het verkeersveiligheidsbeleid op basis van de ‘Duurzaam Veilig principes’, waarbij verblijfsgebieden binnen de bebouwde kom als 30km zones worden ingericht. In Helmond zijn de meeste verblijfsgebieden inmiddels als 30km zones aangeduid. Uitzonderingen hierop zijn delen van Helmond-Noord en de wijk Dierdonk. In 2023 zijn we gestart met de planvorming en uitvoering, dat ook 2024 doorloopt. Dit betreft maatregelen zoals snelheidsremmers, rijbaanversmallingen en het type verharding (geen asfalt). Regionale Bereikbaarheidsagenda We geven voortvarend uitvoering aan de Bereikbaarheidsagenda van Zuidoost-Brabant. Hiervoor is de periode 2019-2030 in totaal € 24,0 miljoen benodigd. Jaarlijks reserveerden we hiervoor gemiddeld € 2,0 miljoen. De uit te voeren projecten volgen niet het jaarlijks gemiddelde: de projecten zijn verschillend in kosten en in uitwerkingsfase. Voor 2024 is een bedrag van € 1.000.000 nodig. Specificatie per hoofdproduct thema Mobiliteit In onderstaande tabel is voor dit thema een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. (inclusief mutaties op de reserves) (bedragen x € 1.000/ - = negatief)

Specificatie per hoofdproduct

2024 Lasten

2024 Baten

2024 Saldo

250 Verkeer en vervoer beleid

4.239

284

-3.955

4.239

284

-3.955

Totaal Mobiliteit

70

4.2.6

Beheer en onderhoud

Beoogd maatschappelijk effect: We zorgen dat het onderhoudsniveau van de openbare ruimte in stand blijft, waarbij we de middelen zoveel mogelijk inzetten om bij te dragen aan onze maatschappelijke doelen zoals klimaatadaptatie en vergroening. Doelstellingen • De bestaande onderhoudsniveaus worden gehandhaafd. • We zorgen dat het beheer en onderhoud van de openbare ruimte bijdraagt aan een duurzame en klimaatbestendige leefomgeving en een schone en veilige stad. Wat gaan we ervoor doen? Blink In 2024 wordt verder onderzoek uitgevoerd naar een nieuw ondernemingsplan voor de organisatie Blink. De ontvlechting met Prezero (de marktpartij binnen de samenwerkingsorganisatie) en de opzet van de nieuwe organisatie Blink zal een doorlooptijd en besluitvormingstraject hebben in 2024. Onderhoud openbare ruimte Onze aannemers onderhouden de stad op de bestaande onderhoudsniveaus. Dit doen we via planmatig beheer op basis van opgestelde assetsheets (beheerplannen). In 2024 worden voor 8 resterende assets de onderliggende assetsheets opgesteld We ‘Beheren met meerwaarde’. We gaan aan de slag waar dit het hardste nodig is, combineren werkzaamheden waar mogelijk en verwerken integraal onze opgaven rondom klimaatadaptatie, CO2 reductie, circulariteit, biodiversiteit en vergroening in projecten.

Bij aanleg en onderhoud van groen en bomen spelen we in op het veranderende klimaat op om uitval van nieuwe aanplant te voorkomen. Voor de asset Wegen gaan wij in 2024 het achterstallig onderhoud herstellen. Dit doen wij om het onderhoudsniveau op peil te houden. Het afgesproken onderhoudsniveau voor de asset Wegen is C. Onderhoudsniveau D betekent achterstallig onderhoud en dit moeten wij voorkomen. Vanwege prijsstijgingen wordt het onderhoudsbudget Wegen verhoogd om de gestegen onderhoudskosten te dekken. De komende jaren gaan we meer bomen planten om zo in de bebouwde stad meer koelteplekken te creëren. Dit helpt om in 2050 klimaat adaptief te zijn. In 2023 is gestart met de voorbereiding, in 2024 start de realisatie. Wij gaan verder met het opwaarderen en energiezuinig maken van de openbare verlichting. Dit beleid wordt al jaren uitgevoerd. Vanwege de stijging van de energieprijzen stijgt ook de noodzaak voor deze ontwikkeling. Wij gaan een aantal VRI’s (verkeersregelinstallatie) vervangen en deze slimmer maken. Dit draagt bij aan de mobiliteit in de stad. Daarnaast draagt een betere en slimmere afwikkeling van het verkeer bij aan de doelstelling klimaat-neutrale stad. Binnen het water en rioleringsprogramma (WRP) richten we ons meer op de realisatie van klimaatadaptieve projecten.

Denk hierbij aan projecten om hemelwater lokaal te infiltreren en projecten die overlast van piekbuien beperken.

71

De invoering van gemeentedekkend Diftar in 2024, zorgt voor betere afval- en nascheiding. Dit geldt dus niet meer alleen voor mensen die in laagbouw wonen, maar ook voor mensen die in hoogbouw wonen. Iedere inwoner heeft regie op zijn afvalscheiding en –inzameling.

Beleidsintensivering (bedragen x € 1.000)

Hoofd Beleidsintensivering product 210

Onderhoud wegen

580

2024

2025

2026

2027

1.000

0

0

0

Exploitatielasten toegekende investeringen

28

40

48

50

730

Uitbreiding formatie afval

166

166

166

166

730

Dekking afvalstoffenheffing

-166

-166

-166

-166

760

Uitbreiding formatie riolering

195

195

195

195

760

Dekking rioleringsheffing

-195

-195

-195

-195

760

Nieuw Gemeentelijk RioleringsPlan 2024 / voordeel btw compensatiefonds

-800

-800

-800

-800

228

-760

-752

-750

Totaal Beleidsintensivering Beheer en Onderhoud

Onderhoud wegen Naar aanleiding van de in 2021 uitgevoerde weginspecties heeft er in 2022 een maatregeltoets plaatsgevonden. Hieruit blijkt dat er sprake is van achterstallig onderhoud dat uiterlijk in 2024 moet worden uitgevoerd. Dit ligt in lijn met de door de Raad in 2020 vastgestelde assetsheet Wegen. Daarbij is aangegeven dat nader onderzoek van de kwaliteit van het verhardingsareaal kan leiden tot aanvullende voorstellen/maatregelen. Exploitatielasten toegekende investeringen Het toekennen van investeringen leidt in veel gevallen tot een hoger bedrag aan structurele exploitatielasten. In deze begroting betreft het de volgende investeringen: • Vergroening Helmond door aanleg koelteplekken • Herinrichting Adelaarplein-Abdijlaan en Vinkenlaan Helmond Noord • Gebiedsgerichte aanpak natuur Uitbreiding formatie afval Het omgaan met afval in de stad wordt steeds complexer. De invoering van Diftar en de steeds strengere wettelijke eisen rondom afvalscheiding vragen om meer sturing vanuit de gemeente. Daarom is uitbreiding van de huidige bezetting nodig. Uitbreiding formatie riolering Om te voldoen aan de doelen op het gebied van water, riolering en klimaatadaptatie is het noodzakelijk de beschikbare capaciteit uit te breiden.

Hierbij ligt de nadruk op inzet op het gebied van klimaatadaptatie (visie, beleid, planvorming en afstemming) en de doorontwikkeling van databeheer en onderzoek.

72

Nieuw Gemeentelijk RioleringsPlan 2024/ voordeel btw compensatiefonds Het voordeel van € 800.000 wordt veroorzaakt door extra toe te rekenen BTW aan het product riolering. Deze extra toerekening volgt uit het door de Raad vastgestelde Water- en rioleringsprogramma (WRP) en hierbij behorende nieuwe kostendekkingsplan. Investeringen (bedragen x € 1.000)

Voorgenomen investeringen 2024 Hoofd

Investering

product 210

Wegen regulier

210

Opwaarderen openbare verlichting

260

Vervanging verkeerregelinstallaties (VRI's)

580

Bruto

Verwachte

Netto

investering

bijdrage

investering

3.600

0

3.600

700

0

700

1.420

0

1.420

Openbaar groen

450

0

450

580

Vervanging bomen

450

0

450

580

Vervanging natuur en recreatie

75

0

75

580

Vergroenen van de stad

575

0

575

580

Gebiedsgerichte aanpak Natuur

50

0

50

730

Vervanging containers

60

0

60

730

dekking afvalstoffenheffing

-60

0

-60

760

Rioleringszorg (kostendekkend via rioolrecht)

1.793

0

1.793

760

dekking rioolrecht

-1.793

0

-1.793

7.320

0

7.320

Totaal Beheer en onderhoud

Wegen regulier In 2024 worden voor wegen een aantal grote investeringsprojecten gerealiseerd. Structurele investeringen in wegbeheer zijn noodzakelijk om het areaal op een voldoende onderhoudsniveau te houden. De projecten zijn onderdeel van een meerjareninvesteringsprogramma wegen. Opwaarderen openbare verlichting Conform het assetmanagementplan wordt de verouderde openbare verlichting vervangen voor nieuwe, duurzame en energiezuinige ledverlichting. Vervanging verkeerregelinstallaties (VRI's) Conform het assetmanagementplan en beheerplan verkeerslichten worden verkeerslichten vervangen na einde van de levensduur. Door een toename van het areaal, bundeling van vervangingen en transitie van VRI naar iVRI zijn de investeringen toegenomen. Openbaar groen Na het vrijgemaakte Corona geld voor het stedelijk groen in de wijken Helmond-Noord, HelmondWest, Helmond-Oost en de Binnenstad in 2022 en 2023 gaan we verder met het opwaarderen van groenvakken en waar mogelijk verharding vervangen voor groen in de andere wijken. Door de technische keuring hebben we goed in beeld welke vakken aangepakt moeten worden. Jaarlijks selecteren we een aantal wijken die we aanpakken. In 2024 zijn dat Dierdonk, Brouwhuis en eventueel Rijpelberg (afhankelijk van inpassing in WOP).

Op andere plekken in de stad gebruiken we deze investering om aan te sluiten bij andere projecten en zo werk met werk te maken.

73

Vervanging bomen Jaarlijks worden bomen vervangen om potentieel onveilige situaties te voorkomen die ontstaan door ouderdom, (storm) schade of andere redenen. Ook is het noodzakelijk bomen te vervangen vanwege stedelijke ontwikkelingen. Daarnaast is wortelopdruk op diverse plaatsen in de stad een probleem. Jaarlijks worden de meest urgente locaties aangepakt waarbij we streven naar een structurele oplossing. In de afgelopen decennia zijn om allerlei redenen bomen verdwenen in de beschermde structuren. Wij willen deze bomen herplanten om de structuren te herstellen. Vervanging natuur en recreatie Vervangingsinvesteringen in onze natuurgebieden zijn noodzakelijk om de kwaliteit op niveau te houden. In 2024 wordt verdere uitvoering gegeven aan het monitoringsplan. Hierop volgt een uitvoeringsplan dat concreet invulling geeft aan projecten die in 2024 en verder worden uitgevoerd. Vergroenen van de stad Bomen zorgen verkoeling in de stedelijke omgeving. Op basis van onze hittestresskaart weten we dat er in Helmond onvoldoende koelteplekken zijn. In 2024 gaan we op 50 tot 100 locaties in de stad meerdere bomen planten om zo extra koelteplekken te creëren en zo hittestress tegen te gaan. Met deze investering gaat onze ambitie om Helmond groener te maken hand in hand met onze ambities om de stad klimaatadaptief te maken.

Gebiedsgerichte aanpak Natuur Door het opstellen van een gebiedsgerichte aanpak natuur zorgen we dat er in de hele stad een betere ‘dekking’ is om soorten te beschermen. Door inzichtelijk te maken waar soorten binnenstedelijk voorkomen, krijgen we een beter inzicht in het ecologisch stedelijke netwerk. Door gericht te investeren kunnen we de leefgebieden van deze soorten verbeteren. Met de gebiedsgerichte aanpak investeren we in concrete vergroening in plaats van enkel ecologisch onderzoek. Vervanging containers Naast het plaatsen van nieuwe containers vanwege de invoering van Diftar in de hoogbouw, worden elk jaar afgeschreven of defecte ondergrondse containers vervangen. Met deze vervangingsinvestering zorgen we dat de kwaliteit van de containers op niveau blijft. Rioleringszorg (kostendekkend via rioolrecht) In 2023 is het nieuwe Water- en Rioolplan opgesteld. Dit beleid geldt tussen 2024 en 2028. De kosten voor de gemeentelijke watertaken worden geheel gedekt uit de inkomsten rioolheffing. Afvalwater, hemelwater en grondwater worden doelmatig verwerkt of afgevoerd. Doordat de staat van de huidige riolering goed is, kunnen we stevig inzetten op klimaatadaptieve maatregelen. Een voorbeeld hiervan is het terugbrengen van de Stadse Aa. Ook komt er extra formatie voor beheer- en inrichtingstaken.

74

Specificatie per hoofdproduct thema Beheer en Onderhoud In onderstaande tabel is voor dit thema een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. (inclusief mutaties op de reserves) (bedragen x € 1.000/ - = negatief)

2024 Lasten

2024 Baten

2024 Saldo

210 Wegen

7.330

776

-6.554

225 Wegen - reiniging

3.751

386

-3.365

230 Parkeervoorzieningen

2.374

3.944

1.570

260 Verkeer en vervoer uitvoering

1.017

27

-990

270 Binnenhavens en waterwegen

921

49

-872

5.676

291

-5.385

Specificatie per hoofdproduct

Groenvoorzieningen & natuur excl.recrea. Groenvoorzieningen & natuur , 595 fonteinen 580

722 Begraafplaatsen 730 Huishoudelijke afvalstoffen

104

-104

7

-7

9.676

13.894

4.218

750 Ontsmettingen en ov.reinigingen

326

755 Reinigingen graffiti

253

139

-114

5.986

9.008

3.022

37.421

28.514

-8.907

760 Rioleringen Totaal Beheer en Onderhoud

4.2.7

-326

Wat mag het kosten?

In onderstaande tabel zijn de totale baten en lasten van de thema’s uit dit programma opgenomen. Hierin zijn de mutaties op de reserves verwerkt. (bedragen x €1.000/ - = negatief)

Begroting 2024

2025

2026

2027

Lasten

131.405

126.969

112.701

94.022

Baten

101.077

96.708

82.810

64.169

Saldo

-30.328

-30.261

-29.891

-29.853

Verrekening met reserves

Storting

1.458

500

2.900

Onttrekking

1.932

1.336

3.686

882

-29.854

-29.425

-29.105

-28.971

Saldo

75

4.3

Programma 3: Economisch vitaal en aantrekkelijk

Wat willen we bereiken? Helmond wil een slimme, innovatieve en aantrekkelijke stad zijn. Een stad met een vitale economie en een aantrekkelijk vestigingsklimaat dat talent en bedrijven aantrekt en voor langere tijd vasthoudt. Dit is de derde hoofdopgave om brede welvaart te realiseren voor onze inwoners, vanuit de positie van tweede stad in Brainport (zie ook ‘Helmond, Ambitie 2040'). We zetten in op een ‘duurzame, flexibele en inclusieve arbeidsmarkt’, de doorontwikkeling van onze topsectoren, het creëren van stedelijke werkmilieus en culturele en creatieve broedplaatsen. Het is een kwestie van voortzetten wat goed gaat rondom Automotive, Food Tech en Slimme Maakindustrie, en versterken en verbeteren waar nodig. Daar bovenop kiezen we voor het fors uitbreiden van onze inzet op de thema’s waar dat het meest noodzakelijk is en het meeste oplevert. Zo willen we de samenwerking met en dienstverlening aan onze ondernemers versterken. Evenals de aansluiting tussen arbeidsmarkt en onderwijs in het belang van zowel schoolgaanden als onze werkgevers. Met voldoende en passend werk voor alle talent en voldoende mogelijkheden op alle niveaus voor een leven lang ontwikkelen. Dit betekent, door de Schaalsprong, een groei met zo’n 15.000 extra arbeidsplaatsen tot 2040. De groei van de stad vraagt om forse investeringen in de infrastructuur.

Daarnaast moeten we er ook voor zorgen dat Helmond in de toekomst leefbaar blijft en dat we een stad blijven waar mensen graag willen wonen, werken, verblijven en elkaar ontmoeten. Inwoners hebben daarbij recht op een aantrekkelijke stad met voldoende culturele en recreatieve activiteiten en voorzieningen. Het is dan ook van groot belang dat het culturele en recreatieve aanbod en voorzieningenniveau meegroeit met de schaalsprong die we gaan maken. Bij uitstek draagt dit bij aan een inclusieve, leefbare en gezonde stad. Deze ambities vragen om investeringen. Niet alleen financieel, maar ook in investeringen in doordachte visies en beleid, zoals de cultuurvisie, de erfgoedvisie en de evenementenvisie. Kortom, onze stad heeft een aantrekkelijk voorzieningenaanbod nodig. Helmond als een lerende en innoverende stad, verbindende en ondernemende stad, inclusieve en voorzienende stad (met een basisniveau van stedelijke voorzieningen waar iedereen toegang toe moet hebben), zijn de thema’s waarmee we aan de slag gaan voor onze inwoners, bedrijven en instellingen. Naast deze ambities stellen we dat Helmond zich op een duurzame wijze moet ontwikkelen. We zetten ons in om onze bedrijven te helpen deze stap te maken.

De arbeidsmarktregio Helmond-De Peel, met Helmond als centrumgemeente, streeft naar een arbeidsmarkt die klaar is voor de opgaven van morgen en inspeelt op uitdagingen van vandaag. Hier spannen we ons samen met onze regionale partners (werkgevers, werknemers, overheid, onderwijs en uitvoeringspartners) voor in vanuit zes ambities. We stimuleren een arbeidsmarkt waaraan iedereen mee kan doen en gestimuleerd wordt om een leven lang te ontwikkelen. Het onderwijsaanbod en de arbeidsmarktvraag sluiten optimaal op elkaar aan; praktijkgericht en gericht op skills. Daarnaast proberen we talent aan te trekken en werkgevers te ondersteunen bij vraagstukken rondom menselijk kapitaal. Tot slot willen we werkzoekenden, werkgevers en werkenden een laagdrempelige en ontschotte toegang bieden tot dienstverlening rondom werk.