RN 2026-055 Jaarverantwoording 2025 incl accountantsverklaring

Tenslotte worden de lagere lasten ook met name veroorzaakt, doordat de rentelasten € 231.000 lager zijn dan geraamd als gevolg van een lagere renteomslag. Voor een nadere toelichting op deze lagere renteomslag wordt verwezen naar HP944 Overige financiële middelen. Toelichting afwijking mutatie reserve hoofdproduct 890 Exploitatie gemeentelijke eigendommen Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 742.000. Dit wordt veroorzaakt doordat de baten € 742.000 hoger zijn dan begroot. Het onderhoud aan onze eigen gemeentelijke gebouwen komt ten laste van de exploitatiebegroting. Het begrote onderhoudsbudget in 2025 voor alle gemeentelijke gebouwen in alle programma's is circa € 4,256 miljoen. De werkelijke onderhoudskosten in 2025 voor alle gemeentelijke gebouwen in alle programma's zijn ongeveer € 4,998 miljoen. Het verschil van ongeveer € 742.000 is via dit hoofdproduct aan de egalisatiereserve onderhoud gemeentelijke gebouwen (vastgoed) onttrokken.

69

3.2.2 3.2.2.1

Stedelijke vernieuwing (centrum en wijken) Wat hebben we bereikt?

Beoogd maatschappelijk effect: Helmond is volop in ontwikkeling. Met de groei van de stad in het vooruitzicht krijgt Helmond de kans om kwaliteit toe te voegen aan de het centrum en bestaande wijken. We benutten de schaalsprong en groei die Helmond doormaakt om een kwaliteitssprong te maken en de brede welvaart te verhogen door bijvoorbeeld in te zetten op klimaatneutraliteit, kansengelijkheid, mobiliteitstransitie en bereikbaarheid. Het toevoegen van woningen draagt bij aan het inlopen van het lokale en regionale woningtekort, het bieden van meer keuze voor allerlei doelgroepen en het stimuleren van doorstroming. Door een diversiteit in woningaanbod worden meerdere groepen aangetrokken om in Helmond te blijven wonen. Daarnaast ontstaat er door het toevoegen van woningen meer draagvlak voor scholen, voorzieningen en OV en deelmobiliteit. De wijkontwikkelingsplannen richten zich op het verbeteren van de kwaliteit van leven in de wijk, bijvoorbeeld op het gebied van sociale cohesie, (het gevoel van) veiligheid, de directe woonomgeving met ruimte voor wandelen, fietsen, sporten en met voldoende aantrekkelijk groen en ook bijvoorbeeld een betere milieukwaliteit in de wijk.

Doelstellingen • Het centrum+-gebied van onze stad wordt verdergaand verstedelijkt met wonen, werken, vergroening en andere functies, en verder autoluw gemaakt, om de levendigheid en aantrekkingskracht van onze stad te vergroten. • Door het benutten van kansen in herstructurering en transformatie, vooral in oude en/of kwetsbare wijken, zetten we in op het realiseren van weerbare en evenwichtige wijken. Dit doen we door ongelijkheid te bestrijden met ongelijkheid in aandacht en aanpak. • De aandachtswijken Helmond Noord, Oost, de Binnenstad en Rijpelberg worden aan de hand van de wijkontwikkelingsplannen versterkt door middel van sociale en fysieke ingrepen. De belangrijkste resultaten om dit te bereiken: • Zichtbare voortgang woningbouw en openbare ruimte noordelijk centrum (De Waart) – De bouw van 100 appartementen aan de Zuidrand is in uitvoering en de voorbereidende werkzaamheden voor de herinrichting van de openbare ruimte zijn uitgevoerd. De feitelijke herinrichting volgt in de volgende fase. • Centrumbrede verkeersaanpak in plaats van deelmaatregel Kanaaldijk NW – In plaats van het verkeersluw maken van de Kanaaldijk NW tussen Kasteelbrug en Havenbrug is in 2025 gestart met een centrumbrede verkeersstudie, waarmee de bereikbaarheid en leefbaarheid van het gehele centrum integraal worden bekeken.

• Vergroening centrum: Stadse Aa weer stromend in het centrumgebied – Met de opening van het 25 Septemberpark is de Stadse Aa weer stromend vanaf de Kasteeltuin richting het centrum. De verdere uitwerking van de Stadse Aa in het centrum is in 2025 voortgezet. • Aanleg Noordelijke Lus voorbereid – In 2025 zijn de voorbereidende werkzaamheden voor de Noordelijke Lus in volle gang, inclusief de verdere uitwerking van de nieuwe brug over het kanaal ter hoogte van de Waardstraat, als belangrijke ontsluiting van het centrum aan de noordzijde. • Ontwikkelperspectief Centrum+: besluitvorming zuidelijke ontsluiting afgerond –

70

•

De studie naar de zuidelijke ontsluiting van Helmond Centrum+ is in 2025 afgerond met een voorkeursoplossing, waarmee besluitvorming in het kader van MIRT en rijks inzet mogelijk is gemaakt. Ook is een aanpak opgesteld voor de verdere uitwerking van het ontwikkelverhaal Toekomstbestendige Makersstad richting 2026. Voortgang gebiedsontwikkelingen Stationskwartier, Houtsdonk en wijkprogramma’s o In het Stationskwartier is gestart met de bouw van het politiebureau en is de herinrichting van Parc Bruxelles opgepakt. o Voor Houtsdonk is het gebied verder uitgewerkt, een knipbesluit genomen en het voorkeursrecht gevestigd om bedrijfsverplaatsingen mogelijk te maken. o Het Wijkontwikkelingsprogramma Rijpelberg is eind 2025 vastgesteld; de programma’s voor Helmond-Oost en Helmond-Noord zijn in uitvoering.

3.2.2.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Ontwikkelingen centrum Het noordelijk deel van het centrum ontwikkelt zich in volle vaart en dat is buiten goed te zien. In de Waart zijn de 100 appartementen van de Zuidrand in aanbouw en wordt de openbare ruimte opnieuw ingericht. In het najaar van 2024 wordt een raadsbesluit voorgelegd met betrekking tot het Piet Blomplein. Indien de raad positief besluit, vindt in het vervolgtraject een aanbesteding plaats om tot een nieuwe parkeergarage te komen Ook wordt er een start gemaakt met het verkeersluw maken van de Kanaaldijk NW tussen de Kasteelbrug en de Havenbrug. Deels behaald: De voorbereidende werkzaamheden voor de openbare ruimte van de Waart hebben plaats gevonden, de herinrichting volgt. In plaats van het verkeersluw maken van de Kanaaldijk NW tussen de Kasteelbrug en de Havenbrug wordt een centrumbrede verkeersstudie gedaan. Vergroening centrum De plannen voor het gedeelte van de Stadse Aa dat in het centrum ligt worden verder uitgewerkt. Met het afronden van het 25 Septemberpark is de Stadse Aa weer (deels ondergronds) stromend vanaf de Kasteeltuin tot het Gulden Land.

✔ Behaald: Met het openen van het 25 Septemberpark is de Aa weer stromend vanaf de Kasteeltuin Aanleg Noordelijke Lus In 2025 wordt verder gewerkt aan de aanleg van de Noordelijke Lus. De Noordelijke Lus is bedoeld om het centrum aan de noordzijde te ontsluiten en loopt over de Kanaaldijk Noordwest, Waardstraat en Torenstraat. De nieuwe brug over het kanaal die hiervoor nodig is ter hoogte van de Waardstraat wordt verder uitgewerkt.

✔ Behaald: De voorbereidende werkzaamheden zijn in volle gang Ontwikkelperspectief Helmond Centrum+ In 2025 richten we ons op het uitwerken van de studie naar de zuidelijke ontsluiting in overleg met provincie en regio, mede gericht op besluitvorming in het kader van het Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport (MIRT) (2025). Doel is start van MIRT-verkenning Zuidelijke ontsluiting eind 2025. Ook werken we aan de uitwerking van kansrijke woningbouwlocaties (incl. ruimte voor werken en voorzieningen) in en rondom het centrum, primair Stationskwartier en Houtsdonk. Het ontwikkelverhaal van Toekomstbestendige makersstad werken we uit in een concrete

71

meerjaren-agenda, waarbij we dit verbinden met de uitwerking van stadsmarketing Helmond Makersstad. De uitvoering van deze agenda zal vanaf 2026 plaatsvinden. Zie ook paragraaf 3.4.6 (Citymarketing).

✔ Behaald: De studie naar de zuidelijke ontsluiting is afgerond met een keuze voor een voorkeursoplossing. Zie paragraaf 3.2.1.2. voor het resultaat voor inframaatregelen en gebiedsmaatregelen inzake rijksbesluit en rijksmiddelen. Voor het ontwikkelverhaal is een aanpak voor uitwerking opgesteld waar in 2026 uitvoering aan zal worden gegeven. Ontwikkeling Stationskwartier In het Stationskwartier wordt verder gewerkt aan het EHAD-terrein. Ook hier blijft netcongestie een belangrijk aandachtspunt. De bouw van het politiebureau start. De herinrichting van het Parc Bruxelles wordt opgepakt, met daarmee ook de verbetering van de route tussen treinstation en centrum.

✔ Behaald: Het plan voor de herinrichting van Parc Bruxelles is gereed, uitvoering vindt plaats in 2026 Suytkade Op Suytkade wordt gebouwd aan de laatste waterburchten en de woningen aan de Kanaalboulevard. De nieuwbouw van het Jan van Brabant college wordt verder ontwikkeld. Deels behaald: De werkzaamheden ter voorbereiding op de bouw van de Waterburchten zijn afgerond, februari 2026 vindt start bouw plaats. De quickscan naar de ontwikkeling van het Jan van Brabant college op Suytkade is afgerond, de besluitvorming daarover vindt begin 2026 plaats. Wijkontwikkelingsplannen Er wordt in 2025 uitvoering gegeven aan de al vastgestelde Wijkontwikkelingsplannen voor HelmondOost en Helmond-Noord. Dit zal een vervolg krijgen in 2026 en de komende jaren. Daarnaast wordt gewerkt aan het op te stellen Wijkontwikkelingsplan voor Rijpelberg. Naar verwachting wordt het Wijkontwikkelingsplan Rijpelberg in 2025 voorgelegd aan de raad ter besluitvorming.

✔ Behaald: Het Wijkontwikkelingsprogramma Rijpelberg is einde 2025 vastgesteld en ter behandeling in de raadsvergadering van januari 2026 aangeboden. De wijkontwikkelingsprogramma's voor Helmond Oost en Helmond Noord zijn opgestart en lopen over meerdere jaren. Wel worden projecten al uitgevoerd en maatschappelijke interventies verricht. Houtsdonk Het Ruimtelijk Ontwikkel Plan (ROP) wordt verder uitgewerkt. Er wordt gewerkt aan de plannen voor drie deelgebieden, te weten fase 1 (nabij de bestaande buurt Houtsdonk), aan het Houtsdonktracé en de locatie op de hoek van de Kanaaldijk/Heeklaan. Voor de gebiedsontwikkeling Houtsdonk is voorkeursrecht gevestigd. Dit is noodzakelijk om bedrijfsverplaatsingen mogelijk te maken. Ook hiervoor blijft netcongestie een belangrijk aandachtspunt om de gebiedsontwikkeling Houtsdonk tot een succes te maken. Er is een "knipbesluit" genomen, zodat het gebied nu uit twee delen bestaat: Houtsdonk (nabij de Hebomaflats en Houtse Beemden (langs de Zuid-Willemsvaart)

72

3.2.2.3

Wat heeft het gekost per HP?

In onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2025 per hoofdproduct weergegeven. Overzicht per hoofdproduct

Specificatie per Hoofdproduct

310 Centrum 810 Stadsvernieuwing wijk en buurtbeheer 815 Stadsvernieuwing algemeen Totaal saldo baten en lasten

Begroting na wijzigingen Baten 135 0 0 135

Lasten 543 617 1.348 2.508

Saldo -408 -617 -1.348 -2.373

Begroting na Begroting na Begroting wijzigingen wijzigingen na wijziging ontrekking storting Baten Lasten Saldo 310 Centrum 9 0 9 810 Stadsvernieuwing wijk en buurtbeheer 0 0 0 815 Stadsvernieuwing algemeen 508 350 158 Totaal mutaties reserves 516 350 166 Saldo TH2.2 Stedelijke vernieuwing (centrum en wijken)

651

2.858

-2.206

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Realisatie Rekeningen t.o.v. Begroting Baten Lasten Saldo Saldo V/N 138 558 -420 -12 N 0 574 -574 42 V 42 1.094 -1.052 296 V 180 2.226 -2.046 327 V Rekeningen

Baten 9 0 508 517

Lasten 0 0 350 350

Saldo 9 0 158 167

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N 0 V 0 V 1 V 1 V

697

2.576

-1.879

327

V

Toelichting per hoofdproduct Toelichting afwijking hoofdproduct 815 Stadsvernieuwing algemeen Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 296.000. Dit wordt veroorzaakt doordat de subsidie aan Stichting Brainport Smart District € 316.000 lager is vastgesteld dan begroot als gevolg van minder subsidiabele activiteiten. De begroting voor 2026 en verder is hier al op aangepast.

73

3.2.3 3.2.3.1

Veiligheid Wat hebben we bereikt?

Beoogd maatschappelijk effect: Minder criminaliteit en overlast in Helmond én dat onze inwoners en ondernemers zich veilig(er) voelen. In het bijzonder in onze kwetsbare wijken. Doelstellingen • Het verminderen van het aantal misdrijven (geweldsdelicten, woninginbraken, diefstallen) net als de ervaren overlast van verstorend gedrag. • Het verhogen van de barrière tegen (ondermijnende) criminaliteit zodat inwoners en ondernemers beter zijn beschermd tegen inmenging van criminelen. • Minder overlast en criminaliteit door jongeren en bieden van perspectief aan risicojongeren op een veilige, gezonde en kansrijke toekomst. • Het vergroten van de digitale weerbaarheid van inwoners, maatschappelijke partners en bedrijven. • Stimuleren en vergroten van de betrokkenheid van inwoners en organisaties bij de aanpak van leefbaarheid en veiligheid. De belangrijkste resultaten om dit te bereiken: • Versterking informatiegestuurde aanpak ondermijning – In 2025 is verder geïnvesteerd in de doorontwikkeling van het Veiligheid Informatie Knooppunt en het Lokaal Informatieoverleg Ondermijning (LIO). Dossiers zijn integraal besproken met partners (o.a. Peelland Interventie Team (PIT) en Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC)) en de Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur (Bibob) is conform beleid ingezet.

Hiermee is de basis voor gerichte interventies verder versterkt. • Repressieve en preventieve inzet tegen ondermijning voortgezet – De inzet van het Peelland Interventie Team (PIT) is in 2025 gecontinueerd met gerichte acties tegen onder meer prostitutie en arbeidsuitbuiting. Preventief is gewerkt aan het vergroten van sociale, maatschappelijke en bestuurlijke weerbaarheid, inclusief awareness-sessies voor de ambtelijke organisatie en communicatie gericht op meldingsbereidheid. • Preventie met Gezag: aanpak geborgd met structurele rijksmiddelen – De meerjarige aanpak Daadkrachtige preventie en begrenzen met perspectief in HelmondOost, Helmond-West en de Binnenstad is in 2025 voortgezet. Belangrijk resultaat is dat de SPUK Preventie met Gezag is verlengd tot en met 2029, waarmee continuïteit en opschaling van de aanpak zijn geborgd. • Aanpak gedigitaliseerde criminaliteit versterkt – In 2025 is ingezet op het vergroten van de digitale weerbaarheid van jongeren, ouderen en ondernemers, onder meer via activiteiten in de Week van Digitaal Bewustzijn 2025. De inzet op informatiebeveiliging en preventie is hiermee verder verbreed, hoewel dit een meerjarige opgave blijft. • Wijkgericht werken verder versterkt – In 2025 is de bestuurlijke opdracht voor de doorontwikkeling van wijkgericht werken geformuleerd. In meerdere wijken (o.a.

Rijpelberg, Leonardusbuurt en 25 Septemberpark) zijn concrete interventies uitgevoerd. De Stadsmarinier vervulde hierbij een leidende en aanjagende rol, samen met de projectleider Wijkveiligheid. • Buurtpreventie en cameratoezicht doorontwikkeld – Het nieuwe digitale platform buurtpreventie is gelanceerd en de Buurtsaam Challenge is opgestart (afronding 2026). Daarnaast is het Beleidskader Cameratoezicht 2025–2030

74

•

•

vastgesteld en is gestart met de uitrol van gemeentelijk cameratoezicht, in samenhang met beschikbare boa-capaciteit. Interne crisisorganisatie op orde gebracht – In 2025 is de bemensing van de lokale crisisprocessen ingericht en op orde gebracht en is gestart met het structureel opleiden, trainen en oefenen (OTO). Hiermee is een belangrijke stap gezet richting voldoen aan de Uniforme Kwaliteitseisen Bevolkingszorg (UKB). Burgerberaad “veiligheid op straat” georganiseerd – In 2025 heeft de Griffie samen met de gemeenteraad een Burgerberaad georganiseerd. Thema was veiligheid op straat. Volgens de deelnemers was het een waardevolle ervaring, waarin ruimte was voor iedereens inbreng. Het college heeft de raad geïnformeerd over de opvolging van de adviezen.

3.2.3.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Terugdringing ondermijning De aanpak van ondermijning bestaat uit zowel repressie als preventie. We investeren in het versterken van onze (integrale) informatiepositie door de doorontwikkeling van het Veiligheid Informatie Knooppunt. Hierbij worden basisregistraties aan elkaar gekoppeld. In het Lokaal Informatieoverleg Ondermijning delen we signalen op het gebied van ondermijning met onze veiligheidspartners en analyseren alle informatie. Op basis daarvan worden gerichte interventies ingezet. In 2025 continueren we de inzet vanuit het Peelland Interventie Team (PIT) met gerichte acties om problemen zoals prostitutie en arbeidsuitbuiting repressief aan te pakken. De preventieve aanpak van ondermijning is vooral gericht op het verhogen van de weerbaarheid. We vergroten de sociale weerbaarheid door voortzetting van de dealer- en gebruikersaanpak. We verhogen de maatschappelijke weerbaarheid samen met de veiligheidspartners en zetten in op het verhogen van de meldingsbereidheid. Maar ook de weerbaarheid van onze organisatie als lokale overheid heeft prioriteit. In 2025 gaan we door met implementatie van de Brabantse weerbaarheidsnorm, waaronder bewustwording van ambtelijke organisatie op risico's van ondermijning, met continuering en versterking van de inzet Wet Bibob.

Opmerking vooraf: ten aanzien van de onderstaande onderwerpen/ thema’s geldt dat sprake is van een doorlopende, meerjarige inzet die continu aandacht vraagt.

✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: Dossiers zijn behandeld in het Lokaal Informatieoverleg Ondermijning (LIO) en op het thema wordt nauw samengewerkt met het PIT en het RIEC. De Wet Bibob is conform beleid ingezet. Ook is geïnvesteerd in het verhogen van de meldingsbereidheid via social media en zijn er ten aanzien van weerbaarheid awareness sessies georganiseerd. Preventie met Gezag Het landelijke programma "Preventie met Gezag" van het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft als doel jongeren in kwetsbare wijken weerbaarder te maken tegen criminaliteit om te voorkomen dat ze in de criminaliteit belanden of daarin doorgroeien. Met ons Helmondse plan “Daadkrachtige preventie en begrenzen met perspectief” zetten we in op de jongeren in de wijken Helmond-Oost, Helmond-West en Binnenstad.

75

De lerende aanpak met bewezen effectieve interventies ziet onder meer toe op veiligheid in en om school, een vernieuwde (pilot)aanpak schoolverzuim samen met justitiële partners, intensieve begeleiding (naar school of werk) en een aanpak voor schuldenproblematiek. Hiervoor worden specifiek een jeugdagent en jeugdboa’s ingezet. Medio 2025 start de aanvraagprocedure voor de verlenging van de SPUK-middelen Preventie met Gezag voor de periode van zes jaar i.s.m. het ministerie.

✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: De aanvraagprocedure voor de verlenging van de SPUK is afgerond en de beschikking voor verlenging tot en met 2029 is toegekend. Gedigitaliseerde criminaliteit We zetten in op preventieve maatregelen gericht op kwetsbare groepen om zich beter te kunnen weren tegen gedigitaliseerde criminaliteit. De ambitie te groeien naar volwassenheidsniveau 4 op het gebied van informatiebeveiliging heeft prioriteit.

✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: We hebben ingezet op het versterken van de weerbaarheid van onze kwetsbare groepen (jongeren/ kinderen, ondernemers en ouderen). Hierbij heeft extra inzet plaatsgevonden vanuit de activiteiten die zijn georganiseerd in de Week van Digitaal Bewustzijn 2025. Wijkgericht werken versterken We versterken het wijkgericht werken dicht bij onze inwoners, zoals ook beschreven in paragraaf 4.4.3. Hierdoor hebben we beter zicht op de problematiek en kunnen gericht inspelen op de behoefte van de wijk. Het wijkgericht inzetten van onze boa's is daarbij belangrijk. We willen als gemeente laagdrempelig bereikbaar en zichtbaar zijn in de wijk. In 2025 blijven we zoveel mogelijk wijkgericht werken en bouwen aan een stevig netwerk met onze partners, in de wijken die het meest onder druk staan. Per wijk kijken we op basis van de actuele situatie en de huidige inzichten waar extra interventies nodig zijn. Uiterlijk 31 december 2025 heeft elke wijk een eigen wijkboa en is de gebiedsorganisatie in de wijken verstevigd.

✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: In 2025 is in drie wijken: Binnenstad-Oost, Helmond-Oost en Helmond-West (inclusief Rijpelberg, Leonardusbuurt en 25 septemberpark), actief ingezet op het versterken van het wijkgericht werken en het realiseren van structurele verbeteringen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. Deze wijken zijn bewust aangewezen als proeftuin. Hier is een gerichte, integrale aanpak ontwikkeld, toegepast en doorontwikkeld, waarbij is gewerkt vanuit duidelijke prioriteiten, korte lijnen tussen partners en zichtbare aanwezigheid in de wijk. De Stadsmarinier heeft hierin een leidende en aanjagende rol vervuld, in nauwe samenwerking met de projectleider Wijkveiligheid en betrokken interne en externe partners. Door intensieve samenwerking, gerichte interventies en het verbinden van signalen aan concrete acties is een werkwijze ontstaan die niet alleen effect sorteert in de betreffende wijken, maar ook overdraagbaar is. De opgedane ervaringen, werkafspraken en samenwerkingsstructuren vormen de basis voor een gefaseerde uitbreiding van deze aanpak naar andere wijken in de stad, zodat het wijkgericht werken verder wordt versterkt en verankerd in de gemeentelijke organisatie in de komende jaren.

76

Ondersteuning buurtpreventie Onze inwoners zijn de oren en ogen in de wijk. Daarom zetten we extra in op de ondersteuning van buurtpreventie. Buurtpreventie kent verschillende vormen, passend bij de diversiteit van inwoners en wijken die onze stad rijk is. In 2025 voeren we stevige regie op buurtpreventie en Whatsappgroepen. We organiseren activiteiten ter ondersteuning van de buurtpreventieteams op het gebied van leefbaarheid en/ of veiligheid. We geven stadsbrede bekendheid aan het ondersteuningsplatform WA-Buurtpreventie, faciliteren nieuwe buurtpreventieteams en organiseren activiteiten ter ondersteuning van de buurtpreventieteams, zoals de Buurtsaam Challenge.

✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: We hebben de Buurtsaam Challenge opgestart (met afronding in eerste halfjaar 2026) en het nieuwe (digitale) platform buurtpreventie is gelanceerd. Parallel hieraan is in 2025 aansluiting gezocht binnen de ontwikkelingen op het gebied van wijkgericht werken. Interne crisisorganisatie Vanuit het Samenwerkingsconvenant Bevolkingszorg Brabant-Zuidoost zijn we verplicht te voldoen aan de vastgestelde Uniforme Kwaliteitseisen Bevolkingszorg (UKB). In 2025 versterken en optimaliseren we daarom de interne crisisorganisatie. We zetten in op het invullen van alle benodigde piketfuncties en het gedegen Opleiden, Trainen, Oefenen (OTO) van de gehele interne crisisorganisatie, de directie en het bestuur. Uiterlijk 31 december 2025 leidt dit ertoe dat: • De interne crisisorganisatie voldoet aan de UKB. • De gehele crisisorganisatie, directie en bestuur zijn opgeleid, getraind en geoefend.

✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: We hebben de bemensing van de lokale crisisprocessen ingericht en op orde gebracht. Ook zijn we in 2025 gestart met de basis op orde brengen voor het opleiden, trainen en oefenen. Masterplan / Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid Om de ambities uit het Masterplan / Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid waar te kunnen maken wordt op de onderstaande onderdelen het beleid verder geïntensiveerd: • Interne crisisorganisatie: voldoen aan het vastgestelde Uniforme Kwaliteitsniveau Bevolkingszorg, het invullen van alle piketfuncties en opleiden, trainen en oefenen van de crisisorganisatie. • Stadsmarinier: noodzakelijk materieel budget om direct in te kunnen zetten voor adequate oplossingen bij complexe urgente problemen in de wijk. • Buurtpreventie: inzet buurtcoördinator om regie en coördinatie vanuit gemeente te continueren en materieel budget voor organisatie van activiteiten. • Cameratoezicht: inzet van boa capaciteit om beelden uit te lezen en investeringsbudget voor uitbreiding camera’s op meerdere hotspots. • Ondermijning: versterken van onze informatiepositie en het informatiegestuurd werken via het Veiligheid Informatie Knooppunt, het koppelen van basisregistraties. • Gedigitaliseerde criminaliteit: materieel budget voor organiseren preventieve maatregelen gericht op kwetsbare doelgroepen.

• Dienstverleningsovereenkomst (DVO) Peelland: inzet van de Informatiecoördinator DVO Peelland. 77

•

Hackshield is een preventief project in het kader van de aanpak gedigitaliseerde criminaliteit: materiaal budget voor het voldoen van de licentiekosten Hackshield en het onderhoud van Hackshield. • Versterking en uitbreiding van de Boa capaciteit door een gefaseerde groei richting 32 boa’s in 2028. Ten aanzien van de nog niet eerder benoemde onderwerpen (hierboven) geldt het volgende: Behaald: • DVO Peelland: Het resultaat is behaald doordat de inzet van de Informatiecoördinator DVO Peelland is ingevuld. Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: • Cameratoezicht: In 2025 hebben we het ‘Beleidskader cameratoezicht gemeente Helmond 2025-2030 vastgesteld en is gestart met de uitrol van de afgeronde aanbesteding gemeentelijk cameratoezicht in samenhang met de beschikbare boa capaciteit voor het uitlezen van beelden. • Versterking en uitbreiding van de Boa capaciteit: Ook in 2025 hebben we ingezet op de invulling en het behoud van de beschikbare Boa capaciteit. Niet behaald en stopgezet: • Hackshield: In 2025 is besloten te stoppen met de inzet van Hackshield. Aanleiding hiervoor waren meerdere knelpunten in de uitvoering. In 2026 kijken we samen met betrokken partners hoe het beschikbare budget kan worden herbestemd. Burgerberaad “Veiligheid op straat” ✔ Behaald: In de periode januari - mei 2025 heeft het eerste burgerberaad in Helmond plaatsgevonden.

De gemeenteraad was initiatiefnemer en via de Griffie organisator van het burgerberaad. Als centraal thema had de gemeenteraad ‘veiligheid op straat’ gekozen. Er waren honderd Helmonders geselecteerd om deel te nemen aan het burgerberaad. De deelnemers vormden een afspiegeling van Helmond. De deelnemers hebben in vijf bijeenkomsten relevante thema’s benoemd, kennis ingewonnen, ideeën gedeeld en uiteindelijk adviezen geschreven. De deelnemers vonden het een waardevolle ervaring, waarin ruimte was voor iedereens inbreng. De adviezen van het Helmonds Burgerberaad, de verantwoording op het proces dat doorlopen is, en de evaluatie waren verwerkt in het rapport “Eindrapport Helmonds Burgerberaad 2025” dat op 9 september 2025 in de raad is behandeld. De raad heeft daarbij een motie aangenomen en het college verzocht om de adviezen van het burgerberaad te omarmen, en de raad en de inwoners te informeren over de directe uitvoering en later over de uitvoering van adviezen die nog om een raadsbesluit vragen vanwege budget of anderszins. In RIB 149 (21 oktober 2025) hebben wij aangegeven welke adviezen we uitvoeren binnen het bestaande beleid, welke adviezen meer onderzoek of uitzoektijd vragen, welke adviezen om aanvullende middelen vragen waar vooralsnog geen dekking voor is; en welke adviezen niet uitvoerbaar zijn.

78

3.2.3.3

Wat heeft het gekost per HP?

In onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2025 per hoofdproduct weergegeven. Overzicht per hoofdproduct

Specificatie per Hoofdproduct

Begroting na wijzigingen Baten 1.867 30 0 248 2.145

110 Integraal veiligheidsbeleid algemeen 120 Handhavingsbeleid 125 Integraal veiligheidsbeleid en horeca 140 Brandweer Totaal saldo baten en lasten

Lasten 2.994 2.749 1.828 6.770 14.341

Saldo -1.127 -2.719 -1.828 -6.522 -12.197

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Realisatie Rekeningen t.o.v. Begroting Baten Lasten Saldo Saldo V/N 2.006 2.520 -514 613 V 6 2.531 -2.525 194 V 0 1.979 -1.979 -151 N 253 6.434 -6.181 340 V 2.265 13.465 -11.200 997 V

Begroting na Begroting na Begroting wijzigingen wijzigingen na wijziging ontrekking storting

Rekeningen

Realisatie t.o.v. Begroting

110 Integraal veiligheidsbeleid algemeen 140 Brandweer Totaal mutaties reserves

Baten 31 4 35

Lasten 0 0 0

Saldo 31 4 35

Baten 31 4 35

Lasten 0 0 0

Saldo 31 4 35

Saldo TH2.3 Veiligheid

2.180

14.341

-12.161

2.300

13.465

-11.164

Saldo V/N 0 V 0 V 0 V 997

V

Toelichting per hoofdproduct Toelichting afwijking hoofdproduct 110 Integraal veiligheidsbeleid algemeen Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 613.000. Dit wordt veroorzaakt doordat de lasten € 474.000 lager zijn dan begroot en de baten € 139.000 hoger zijn dan begroot. De lagere lasten zijn met name op Integraal veiligheidsbeleid veroorzaakt. Door een gerichte herijking van de werkwijze en een efficiëntere inzet van middelen bij met name inbraakvrije wijk en wijkversterkingsplan, zijn de daadwerkelijke kosten lager uitgevallen dan gebudgetteerd. Toelichting afwijking hoofdproduct 140 Brandweer Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 340.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door een hogere subsidie/inkomensoverdracht van € 126.000 aan de Veiligheidsregio Brabant ZuidOost. Dit betreft met name de afrekening van het nadelig resultaat 2024. Daarnaast is er een onderschrijding op “Trainingen crisisbeheersing” van € 190.000. Om structureel te voldoen aan alle kwaliteitseisen in geval van een crisis, is bij de begroting vanaf 2025 een structureel budget toegezegd ter hoogte van € 160.000 per jaar en incidenteel een bedrag ter hoogte van € 55.000 in 2025, te gebruiken voor de opstart van eenmalige activiteiten. Het overschot is ontstaan doordat de trainingen pas later in het jaar hebben plaatsgevonden en nog niet volledig gerealiseerd zijn.

Verder is er een overschot op het "Masterplan” van ca. € 200.000. Dit is het gevolg van het feit dat de stadsmarinier in het najaar van 2025 in dienst is getreden Daarnaast hebben we niet aan alle activiteiten van het masterplan uitvoering gegeven.

79

3.2.4 3.2.4.1

Klimaat & Energie / Gezonde leefomgeving Wat hebben we bereikt?

Beoogd maatschappelijk effect: We werken toe naar een klimaatneutrale stad in 2035 en een klimaatbestendige stad in 2050 waarin iedereen profiteert van duurzame energie en een fijne groene leefomgeving. Als je Klimaatneutraal bent, zorg je ervoor dat wat je doet niet bijdraagt aan klimaatverandering en de opwarming van de aarde. Dit bereiken we door energie te besparen en in te zetten op duurzame energie in plaats van fossiele brandstoffen. Klimaatbestendig betekent dat de omgeving aangepast wordt aan het veranderende klimaat met extremer weer. Denk aan het vergroenen van de stad om hittestress te voorkomen, meer biodiversiteit, het bufferen van regenwater et cetera. Zo blijft Helmond nu en in de toekomst een gezonde en fijne plek om te wonen, werken en recreëren. We besteden speciale aandacht aan inwoners die hulp nodig hebben bij deze transitie. Iedereen moet namelijk mee kunnen doen. We moeten nu keuzes maken die ons in de toekomst helpen. Door nu duurzaam te bouwen, zorgen we ervoor dat we straks in een moderne stad wonen. Dit geldt ook voor bedrijventerreinen. Onze nieuwe terreinen helpen mee aan een circulaire economie waarin we zelfvoorzienend zijn. Een duurzame en gezonde stad vraagt van mensen om hun gedrag aan te passen. Besparen en vergroenen zijn de eerste stappen, waarin de gemeente ook zelf het goede voorbeeld geeft.

Doelstellingen • Onze stad is in 2035 klimaatneutraal. We zetten in op duurzame energie in plaats van fossiele brandstoffen • We doen mee met de Europese actie voor Klimaatneutrale steden. Dat doen we samen met Eindhoven en daarvoor maken een Delta-plan. • In 2050 is Helmond klimaatbestendig. Hiermee bedoelen we dat onze stad is ingericht op de verwachte klimaatverandering in 2050. Voorbeelden zijn het vergroenen van de stad, meer biodiversiteit, en het bufferen van regenwater. • De stad zorgt voor 4% energiebesparing per jaar. • Iedereen heeft binnen 300 meter van de woning een schaduwrijke plek en 40% van alle loopen fietsroutes is beschaduwd. • Gas wordt vervangen door collectieve en individuele duurzame warmtesystemen. • We bouwen voor de toekomst, klimaatneutraal en in stappen circulair. • We isoleren onze woningbouwvoorraad. • We realiseren robuuste groenstructuren in de stad, waarin minimaal een basiskwaliteit natuur in stand kan blijven, dan wel zich kan ontwikkelen. De stad wordt groener en natuurrijker. • Samen met partners realiseren we het Natuur Netwerk Brabant (NNB). • We werken met bedrijven aan de circulaire opgave. • We nemen alle inwoners mee in de benodigde transitie, middels Heel Helmond Duurzaam en door een integrale wijkaanpak en samenwerken met strategische partners.

• We geven als gemeente zelf het goede voorbeeld in het besparen energie en het vergroenen van de omgeving. We zorgen voor heldere communicatie. De belangrijkste resultaten om dit te bereiken: • Europees missielabel Klimaatcontract behaald – Helmond heeft in oktober 2025 het Europese missielabel ontvangen en behoort daarmee, samen met Eindhoven, tot de 100 Europese missiesteden voor versnelde realisatie van

80

•

•

•

•

•

•

klimaatdoelen. De samenwerking met bedrijven, inwoners en maatschappelijke partners is in 2025 actief voortgezet. Afronding van nieuwe Uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Helmond In 2025 is de nieuwe uitvoeringsagenda klimaatadaptatie 2026–2030 inhoudelijk afgerond en besproken in de opiniecommissie. De agenda ligt gereed voor besluitvorming en vormt de basis voor de volgende fase richting een klimaatbestendige stad in 2050. Natuur- en Landschapsvisie Groen & Gezond Helmond vastgesteld – De Natuur- en Landschapsvisie en de visie beekdalontwikkeling Goorloop zijn in 2025 vastgesteld. Daarnaast zijn de eerste projecten uitgewerkt voor herstel van groenstructuren, bomenlanen en bosuitbreiding, als voorbereiding op uitvoering vanaf 2026. Warmtetransitie: onderzoek en herijking aanpak afgerond – In 2025 zijn de onderzoeken naar rolneming van de gemeente in warmtetransitie en een mogelijk publiek warmtebedrijf afgerond en gepresenteerd aan de raad. De uitkomsten vormen input voor besluitvorming in 2026, mede in relatie tot de nieuwe Warmtewet en het Warmteprogramma. Ondersteuning energiearmoede en isolatieaanpak voortgezet – De pilot verduurzaming koopwoningen in de Planetenbuurt is afgerond en geëvalueerd.

Daarnaast zijn de werkzaamheden van de kierenjagers uitgevoerd en zijn in 2025 201 isolatiesubsidies toegekend, waarmee kwetsbare woningeigenaren concreet zijn ondersteund om warmtelekken in de woning op te sporen en op te lossen. Duurzame bedrijventerreinen: pilots en voorbereidingen gerealiseerd In 2025 zijn belangrijke stappen gezet voor toekomstbestendige bedrijventerreinen, waaronder: o Succesvolle pilot Grondstoffenrotonde (opschaling ingezet), o Afronding voorbereidingen voor de Waterrotonde BZOB, o Voortgang in energiehubs en warmte-oplossingen, ondanks onzekerheden rond netcongestie en wetgeving. Netcongestie: actieve regie en innovatieve oplossingen – Het Aanjaagteam Netcongestie heeft in 2025 geadviseerd bij concrete bouw- en ontwikkelinitiatieven en bijgedragen aan oplossingen zoals netbewust bouwen. Hoewel de problematiek toeneemt, is hiermee actief gestuurd op het beperken van vertragingen in woningbouw en verduurzaming.

3.2.4.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wijkuitvoeringsplannen transitievisie Warmte De Gemeenteraad heeft de transitievisie Warmte vastgesteld en kennisgenomen van de update in 2023. We werken ook in 2025 aan de onderzoeken en eerste uitvoering in de genoemde prioritaire wijken. Hiervan is participatie met de wijk een belangrijk onderdeel, we doen dit op basis van ons nieuwe participatie beleid. Onderdeel van deze aanpak is tevens te leren en wijkgericht werken verder te ontwikkelen. In 2025 werken we samen met partners en inwoners aan de benodigde uitvoeringsplannen voor de transitie naar duurzame energie. Hiervoor wordt € 60.000 per jaar uitgetrokken. In 2025 betreft dit het Centrum, Rijpelberg en Brouwhuis, Nieuw-Brandevoort en Helmond-Noord. Deze plannen zullen nog tot 2030 in uitvoering en onderzoek zijn. De ontwikkelingen in 2025 zijn een eerste stap met een vervolg in 2026 en verder.

81

Nog niet afgerond: Door voortschrijdend inzicht en de langere doorlooptijd van de collectieve warmteprojecten, schuift ook het opstellen van de wijkuitvoeringsplannen mee op in de tijd. Met het budget voor de wijkuitvoeringsplannen zijn in 2025 enkele inwonersinitiatieven in de energietransitie ondersteund. Uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Helmond 2021-2025 Met de Uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Helmond 2021-2025 werken we aan uiteenlopende projecten om onze stad klimaat-adaptief te maken; 2025 is het laatste jaar van de huidige uitvoeringsagenda. Het gaat van het ondersteunen van initiatieven in de stad zoals geveltuintjes of groene daken, tot het regelen van cofinanciering voor klimaat-adaptieve maatregelen bij infrastructurele werken. In 2025 bereiden we samen met onze partners in de stad een nieuwe uitvoeringsagenda 2026-2030 voor die nog concreter toewerkt naar onze doelstelling om in 2050 als stad klimaatbestendig te zijn. De uitvoeringsagenda 2026-2030 wordt in 2025 aan de raad ter vaststelling voorgelegd. Nog niet afgerond: De uitvoeringsagenda klimaatbestendig Helmond 2026-2030 is op 2 december 2025 in de opiniecommissie Omgeving besproken en daarbij zijn enkele aanbevelingen gegeven. Deze zijn vervolgens verwerkt. De uitvoeringsagenda wordt door het college vastgesteld.

Natuur- en Landschapsvisie Groen & Gezond Helmond In 2025 leggen we de Natuur- en Landschapsvisie Groen & Gezond Helmond inclusief een meerjarig uitvoeringsprogramma Groen & Gezond Helmond ter vaststelling voor. In dit meerjarenprogramma zijn projecten opgenomen die een bijdrage leveren aan een groenere en (be)leefbare stad, zoals realisatie van ecologische verbindingszones en realisatie van nieuwe recreatieve routes. In 2025 leveren we de volgende onderdelen op: 1. Natuur- en landschapsvisie inclusief meerjaars uitvoeringsprogramma 2. Inrichtingsvisie Landschapspark Kloostereind en starten met realisatie van het uitvoeringsprogramma. 3. Integrale visie voor beekdal van de Goorloop inclusief drie inrichtingsplannen voor drie deelgebieden: a. Het versterken van natuurgebied Groot Goor (Hydrologisch herstel van Groot Goor, beekherstel Goorloop en uitbreiding natuurnetwerk Brabant) aan de zuidkant. b. Het versterken van het middengebied, herstel van het beekdallandschap in het Goorlooppark tevens ook Ecologische Verbindingszone (EVZ). c. Het versterken van het beekdallandschap rondom Goorloop Noord, Stiphoutse Loop en realisatie van de EVZ Schevelingse Loop aan de noordkant van Stiphout en landgoed Croy. Het betreffen hier integrale gebiedsontwikkelingen welke meerjarig doorlopen.

✔ Behaald: 1. De Natuur- en landschapsvisie is in juli vastgesteld. 2. De inrichtingsvisie Landschapspark Kloostereind is in december 2024 vastgesteld. 3. De visie beekdalontwikkeling Goorloop is in juni vastgesteld.

82

Nog niet afgerond: 1. De ontwikkelrichting zoals vastgelegd in de visie is doorvertaald naar een meerjaren uitvoeringsprogramma ‘Vitale groene leefomgeving 2025 - 2040’ welke in 2026 bestuurlijk wordt voorgelegd. 2. In 2025 zijn de eerste projecten uit het uitvoeringsprogramma (2025 - 2030) uitgewerkt. Planvorming en (gedeeltelijke) grondaankoop voor herstel van (cultuurhistorische) bomenlanen, uitbreiding bosgebied en aanplant van nieuwe groen is afgerond. 3. Uitwerking van de inrichtingsplannen is opgepakt en wordt in 2026 bestuurlijk voorgelegd. Vergroening is een onderdeel van alle openbare ruimte projecten. Regionale Energie Strategie (RES) Er wordt in 2025 met de 21 gemeenten van de MRE-uitwerking gegeven aan het Samenwerkings- & uitvoeringsprogramma (S&UP) RES. Ook wordt er een besluit genomen over de indiening van een RES 2.0. Dit gebeurt in samenwerking tussen MRE, provincie en waterschappen. Samen werken we ook aan het vraagstuk rondom netcongestie. Zowel het S&UP als de RES zijn in 2025 niet afgerond maar lopen in uitvoering in elk geval tot 2030. Nog niet afgerond: Voor de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 heeft uw raad in juni 2025 een voortgangsrapportage ontvangen vanuit het MRE, waarin is aangegeven dat het oorspronkelijke bod voor 2 TWh duurzame opwek voor 2030 om diverse redenen niet gehaald zal worden.

Over het opstarten van de RES 2.0 is in 2025 geen besluit meer genomen. Klimaatcontract Afgelopen september is opnieuw het Klimaatcontract ingediend. In april 2025 wordt bekend of we het missielabel krijgen. Waar het traject van het contract in 2025 eindigt, is het proces met de stad een doorlopend proces. We blijven projecten van stakeholders monitoren en begeleiden stakeholders met het opzetten van nieuwe projecten. We organiseren bijeenkomsten voor bedrijven, inwoners en maatschappelijke organisaties. Behaald: Helmond heeft in oktober 2025 het missielabel ontvangen vanuit Europa. Wij zijn daarmee, samen met Eindhoven, een van de 100 missiesteden in Europa voor versnelde realisatie van de klimaatdoelen conform de ambities in ons Klimaatbeleid. Het proces met stakeholders in onze stad is in 2025 (opnieuw) opgepakt en de activiteiten uit het jaarplan zijn uitgevoerd. Energiearmoede Om kwetsbare inwoners met een laag inkomen te ondersteunen in de energietransitie zetten we in op bewustwording en maatregelen om de energielast structureel te verlagen. Dit doen we door middel van het inzetten van kierenjagers (voor huur- en koopwoningen) en door het verduurzamen van particuliere koopwoningen. In 2025 worden alle potentiële woningen in kwetsbare wijken bezocht waar energiearmoede voorkomt.

Een kierenjager kijkt of er hulp nodig is bij het aanbrengen van kleine energiebesparende maatregelen. Voor het traject voor verduurzamen koopwoningen is voor de periode 2024-2026 budget voor 800 woningen.

✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: De aanpak van de pilot (50 woningen in de Planetenbuurt) is in 2025 afgerond en geëvalueerd. Dit zal leiden tot een aanpak voor 2026 en verder voor de overige woningen die binnen de doelgroep vallen. De werkzaamheden van de zogenoemde Kierenjagers zijn in 2025 uitgevoerd volgens eerdere afspraken.

83

Uitvoering warmtetransitie In 2025 geven we uitwerking aan de prioritaire wijken, uit de ge-update transitievisie november 2023. Ook wordt de participatie met de wijken opgepakt. De eerste onderzoeken worden in 2025 afgerond (zie ook onderzoek warmte en rolneming) en gesprekken met inwoners worden gevoerd. Uitvoering en vervolg loopt tot 2030. Nog niet afgerond: Diverse ontwikkelingen hebben geleid tot aanpassingen in de aanpak van de prioritaire wijken, zie hiervoor ook de tekst bij de wijkuitvoeringsplannen van de Transitievisie warmte. De Transitievisie Warmte wordt in 2026 vervangen door het (wettelijk verplichte) Warmteprogramma. Hierin zal onder andere een herijking van de planning voor de wijkgerichte aanpak worden opgenomen. Rolneming opwek duurzame energie Op 2 juli 2024 heeft gemeenteraad ingestemd met een onderzoek naar de verschillende opties voor rolneming in de verduurzaming van warmte. Welke rol neemt de gemeente zelf, en welke laat het aan marktpartijen of andere overheden. Dit onderzoek loopt tot in elk geval het 2e kwartaal van 2025. Voor de zomer van 2025 worden de resultaten van het onderzoek met de gemeenteraad gedeeld en er een besluit genomen rondom de eventuele rolneming van gemeente binnen warmtetrajecten. Dit specifiek voor het Centrum. Aansluitend wordt een algemeen plan voor de gehele gemeente verder uitgewerkt. Dat zal lopen tot zeker 2026.

Een en ander is mede afhankelijk van besluitvorming rondom de warmtewet vanuit het Rijk en de keuzes die Provincie Noord-Brabant zal maken inzake een provinciaal warmte bedrijf. Deze ontwikkelingen worden meegenomen in het onderzoek en vervolg. Warmtebedrijf In 2024 startten we met het onderzoek naar een mogelijk publiek warmtenet in Helmond (centrum) en willen dat hiermee in 2025 duidelijk wordt welke mogelijkheden er bestaan voor de mogelijke oprichting van een publiek warmtebedrijf in Helmond. Een dergelijk warmtebedrijf zou een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de doelen van de door de gemeenteraad in 2021 en 2023 vastgestelde Transitievisie Warmte. Nog niet afgerond: Het onderzoek naar de mogelijke rolneming van de gemeente in een publiek warmtebedrijf is in 2025 opgeleverd. De resultaten zijn in september gepresenteerd aan de opiniecommissie. De consequenties hiervan worden in 2026 betrokken in het gesprek met uw raad over de oprichting van een warmtebedrijf. Zon In 2024 startte de uitvoering van het plan van aanpak voor zon-op-dak. Dit plan bevat zowel informatie over de opschaling van zon-op-dak op woningen, als bij bedrijven, onderwijsvastgoed en maatschappelijk vastgoed. Aangezien veel van deze daken niet van ons zijn, hebben we hierin een faciliterende en ondersteunende rol. Ons eigen vastgoed wordt verduurzaamd volgens de vastgestelde routekaart.

Naar verwachting is eind 2024 het beleid Zon vastgesteld. Dit beleid is afhankelijk van de besluitvorming van de landschapsvisie, aangezien hierin inpassingsvoorwaarden zijn opgenomen. Na vaststelling van beide documenten kunnen vanaf 2025 initiatiefnemers een initiatief starten (op basis van het participatie beleid) en aansluitend een vergunning indienen voor de ontwikkeling van zon-opland op particuliere grond. In 2025 en volgende jaren geven we verder invulling aan het plan van aanpak zon-op-dak en kan er ook zon-op-veld worden ontwikkeld. De output is mede afhankelijk van oplossingen rond netcongestie en initiatieven van derden.

84

Deels behaald, deels stopgezet: De geactualiseerde beleidsregels voor de realisatie van zonnevelden zijn in juli vastgesteld, tegelijkertijd met de Natuur- en Landschapsvisie Groen en Gezond Helmond. We zijn nog niet gestart met het beleid voor zon-op-dak. Dit heeft te maken met het landelijke beleid (o.a. afschaffing salderingsregeling) en de toenemende invoercongestie op het elektriciteitsnetwerk. Hierdoor is het op dit moment niet opportuun om een gemeentebrede aanpak voor zon-op-dak te formuleren. Inzet op besparen Om energie te besparen is het van belang dat de woning goed geïsoleerd is. Een goed geïsoleerde woning heeft meerdere voordelen. In 2025 zetten we de lokale isolatieaanpak voort in Helmond, gesubsidieerd met middelen van het Rijk uit het Nationaal Isolatieprogramma. Daarmee richten we ons op de slechtst geïsoleerde woningen van woningeigenaren die ontzorging of ondersteuning bij financiering nodig hebben. Samen met het Energiehuis Slim Wonen organiseren we o.a. bewonersavonden om bewoners te informeren en adviseren over het verduurzamen van hun woning om het energieverbruik omlaag te brengen. In 2025 is het doel om zoveel mogelijk slecht geïsoleerde woningen één of meerdere stappen richting de isolatiestandaard te verbeteren. In 2030 willen we alle 3.500 woningen met energielabel DEFG verduurzaamd hebben.

Nog niet afgerond: We hebben in 2025 actief ingezet op communicatie en bredere bekendheid van onze isolatie-subsidieregeling. In 2025 zijn 201 subsidieaanvragen toegekend. De regeling loopt door zolang er middelen vanuit het Isolatieprogramma beschikbaar zijn. Helaas hebben we gezien dat een aantal marktpartijen die diensten aanbood in deze sector in 2025 failliet is gegaan. Ook Helmond is hierdoor geraakt (Groupcard). De consortiumpartner Winst uit je Woning van het regionale project De Groene Zone Isoleren is ook failliet gegaan. Helmond heeft hier geen schade door geleden. Toekomstbestendige bedrijventerreinen • In 2025 willen we over gaan tot de realisatiefase voor de warmterotondes op BZOB, Groot Schooten en Hoogeind. Het initiatief ligt bij de particuliere trekkers. • Voor de waterrotonde op BZOB geldt dat onze inzet is deze in 2025 fysiek te realiseren. Hiertoe gaan we een samenwerkingsovereenkomst (SOK) aan met exploitant Hydrobusiness over de gemeentelijke financiële bijdrage aan het project, alsmede de voorwaarden van verhuur van de voor het project beoogde kavel. Afronding van het project kan enkel in 2025 als de aanvraag voor een stroomvoorziening dan ook al wordt gehonoreerd.

Nog niet afgerond: De laatste stappen ten behoeve van de benodigde stroomvoorziening van de Waterrotonde zijn eind 2025 gezet, waarmee de realisatie van de Waterrotonde op korte termijn mogelijk is en besluitvorming over een gemeentelijke bijdrage kan worden genomen. De projecten Warmterotonde Hoogeind en BZOB zijn nog niet afgerond. De Wet Collectieve Warmte is uitgesteld, waardoor het maken van langjarige afspraken moeilijk is. Op dit moment weten we niet precies hoe de nieuwe situatie er uit zal zien, meerdere scenario’s zijn mogelijk, zoals dat de gemeente eigenaar/ exploitant van het warmtenet wordt, maar ook dat de gemeente helemaal geen rol heeft. We wachten daarom vooralsnog de nieuwe warmtewet af, maar willen wel gereed zijn als de tijd rijp is. •

Voor de grondstoffenrotonde hebben we een kavel gevonden welke bij wijze van pilot verhuurd kan worden gedurende 2025. In de loop van dat jaar zullen we -afhankelijk van de uitkomsten van de pilot- op zoek moeten naar een definitieve locatie voor de grondstoffenrotonde. 85

Nog niet afgerond: De pilot is 2025 is succesvol gebleken en de Grondstoffenrotonde wordt nu verder uitgebouwd op de locatie PreZero. •

Het Smart Grids project kent vooralsnog 1 fase: de ontwikkelfase. Op dit moment (tot en met 2024) wordt de ontwikkeling voorzien. Vanaf medio-eind 2024 wordt gestart met pilots, die in 2025 verder gaan. Afhankelijk van de uitkomsten wordt het project vanaf 2025 naar een volgende fase getild

Nog niet behaald: Er is vooralsnog geen kansrijk startcluster van 3-5 bedrijven gevonden, onder andere omdat de geïnteresseerde bedrijven niet op dezelfde lus van het elektriciteitsnet zaten en omdat bedrijven, als dat mogelijk is, toch een voorkeur hebben voor een individuele oplossing. Via SBH worden bedrijven die daarom vragen individueel ondersteund. •

Het project om bedrijven te stimuleren om op energiegebied samen te werken in energiehubs loopt. De interesse bij bedrijven is gepeild. Als volgende stap wordt technisch uitgezocht wat kansrijke clusters voor samenwerking zijn. Als de bedrijven positief zijn over de uitkomst, start vanaf eind 2024 de uitvoering. Dat loopt door in 2025. Als het een succes is, herhalen we het traject met een volgende lichting bedrijven.

Nog niet afgerond: Het project loopt en van de grootste energieverbruikers op BZOB zijn de behoeftes in 2025 geïnventariseerd, maar voor hen is nog geen collectieve oplossing in beeld. Daarom zijn ook de omliggende bedrijven die zich nog niet gemeld hebben benaderd met als doel een duidelijk beeld te krijgen van de behoefte en mogelijkheden van alle bedrijven op BZOB. Zie ook hoofdstuk 3.3.3. Bedrijventerreinen / circulaire economie. Aanjaagteam netcongestie Het stroomnet is vol en dat is een belemmering voor de plannen van Helmond. Bedrijven, collectieve warmte oplossingen en instellingen zoals scholen komen op de wachtlijst als zij een grote stroomaansluiting aanvragen. Daardoor lopen uitbreidings- en verduurzamingsplannen vertraging op. Voor sommige woningbouwplannen is het nodig dat een bedrijf verhuist, maar omdat het bedrijf op de nieuwe locatie geen stroom krijgt, kan het niet verhuizen. Daardoor kunnen ook woningbouwplannen vertraging oplopen. Op dit moment krijgt reguliere woningbouw nog wel een stroomaansluiting, maar als de congestie verder toeneemt kunnen daar in de toekomst ook wachtlijsten komen. Om de problematiek op te lossen zijn we afhankelijk van (externe) randvoorwaarden. Dat zijn vooral het tempo waarin de netbeheerders de netten kunnen verzwaren, regels die het Rijk stelt en ontwikkelingen bij de marktpartijen.

Als gemeente kunnen we daaraan bijdragen door te zorgen dat de ruimtelijke inpassing en de vergunningprocedures voor nieuwe Enexis-stations zo soepel mogelijk verlopen, en actief te sturen op de planning van projecten. Zonder daarbij andere gemeentelijke belangen uit het oog te verliezen, zoals ruimte voor parkeren, groen of stedenbouwkundige kwaliteit. We willen oplossingen vinden in nieuwe innovaties, strategische planning, regionale afstemming en gefaseerde uitvoering. Daarvoor richtten we in 2024 een Aanjaagteam Netcongestie op. In 2025 gaat het Aanjaagteam Netcongestie aan de slag om specifieke innovatieve oplossingen (zoals netbewuste woningbouw) uit te werken. Voor het daarbij betrekken van gespecialiseerde externe expertise krijgt dit team beschikking over een werkbudget van € 100.000 (incidenteel). Het Aanjaagteam Netcongestie wordt gevormd binnen de bestaande formatie en zal naar verwachting nodig blijven zolang de congestieproblematiek dat nodig maakt. 86

✔ Behaald: Het aanjaagteam heeft in 2025 geadviseerd bij concrete Helmondse (bouw)initiatieven. De uitdagingen rondom netcongestie zijn het afgelopen jaar groter en complexer geworden. De werkwijze met een aanjaagteam wordt omgevormd naar een bredere aanpak voor netcongestie in zowel onze eigen organisatie als samen met de regio. Hiervoor blijven middelen nodig om specifieke expertise en advisering in te kunnen zetten.

3.2.4.3

Wat heeft het gekost per HP?

In onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2025 per hoofdproduct weergegeven. Overzicht per hoofdproduct

Specificatie per Hoofdproduct

Begroting na wijzigingen Baten 5 2.337 2.343

370 Energie opwekken 780 Milieubeheer Totaal saldo baten en lasten

Lasten 18 6.112 6.131

Saldo -13 -3.775 -3.788

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Realisatie Rekeningen t.o.v. Begroting Baten Lasten Saldo Saldo V/N 0 4 -4 10 V 3.726 5.730 -2.004 1.771 V 3.726 5.733 -2.007 1.781 V

Begroting na Begroting na Begroting wijzigingen wijzigingen na wijziging ontrekking storting

Rekeningen

Realisatie t.o.v. Begroting

780 Milieubeheer Totaal mutaties reserves

Baten 999 999

Lasten 289 289

Saldo 710 710

Baten 510 510

Lasten 289 289

Saldo 221 221

Saldo V/N -489 N -489 N

Saldo TH2.4 Klimaat & Energie / Gezonde leefomgeving

3.341

6.419

-3.078

4.236

6.022

-1.786

1.292

V

Toelichting per hoofdproduct Toelichting afwijking hoofdproduct 780 Milieubeheer Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 1,771 miljoen. Dit wordt veroorzaakt doordat de lasten € 383.000 lager zijn dan begroot en de baten € 1,388 miljoen hoger zijn dan begroot. Het voordeel op de baten zijn het gevolg van hogere subsidieopbrengsten met betrekking tot de subsidieregeling tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). Naar aanleiding van een aanvullende analyse is gebleken dat meer kosten voor subsidie in aanmerking komen dan eerder was voorzien. Als gevolg hiervan zijn met terugwerkende kracht subsidiabele kosten over de jaren 2023 en 2024 verantwoord wat resulteert in een incidenteel voordeel van € 1,384 miljoen. Verder wordt het saldo veroorzaakt door lagere lasten op de reserve Versnellingsagenda omdat het opstellen van het warmteprogramma is doorgeschoven naar 2026, de kosten voor de klimaatmissie minder hoog zijn dan verwacht en een aantal kosten ten laste van de CDOKE-middelen is gebracht groot € 291.000. Daarnaast is de pilot energiearmoede is doorgeschoven naar 2026 in verband met prioritering op de isolatie-aanpak € 197.000. Toelichting afwijking onttrekking met de reserves hoofdproduct 780 Milieubeheer Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 489.000.

Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door twee onttrekkingen aan reserves welke niet (volledig) zijn gerealiseerd. De reserve energiearmoede duurzaamheid van € 260.000 is niet volledig gerealiseerd en de onttrekking van 87

€ 522.000 aan de reserve versnellingsagenda duurzaamheid is niet volledig gerealiseerd. De lagere onttrekkingen zijn het gevolg van het doorschuiven van activiteiten. Zie afwijking hoofdproduct 780 Milieubeheer voor de toelichting.

88

3.2.5 3.2.5.1

Mobiliteit Wat hebben we bereikt?

Beoogd maatschappelijk effect: We maken een omslag (de mobiliteitstransitie) naar duurzame en betaalbare mobiliteit waarin fiets, openbaar vervoer en deelmobiliteit een steeds grotere rol spelen om zo onze stad bereikbaar en leefbaar te houden. In het toekomstbeeld van Helmond staat de kwaliteit van leven bovenaan. Mobiliteit draagt daaraan bij door de invulling van de mobiliteitsbehoefte te combineren met de hoogst haalbare ruimtelijke kwaliteit in de woon- en verblijfsomgeving, het faciliteren van een gezonde levensstijl en het bieden van de mogelijkheden voor iedereen om zich te kunnen verplaatsen. Doelstellingen • Meer lopen en fietsen: actieve mobiliteit wordt leidend in het verplaatsingsgedrag. • Openbaar vervoer en deelmobiliteit als krachtige ondersteuning: OV en deelmobiliteit moeten meer een alternatief worden voor de auto en voor als fietsen (een keer) niet kan. • Minder ruimte voor de auto: de dominantie van de auto als vervoermiddel in de stad wordt kleiner. Autoverkeer wordt zoveel mogelijk om de stad heen geleid via de robuuste randen die betrouwbaar zijn in termen van capaciteit en doorstroming. • Het beïnvloeden van het verplaatsingsgedrag: naast de aanleg van infrastructuur en het reguleren van het verkeer wordt ingezet op het maken van andere keuzes door de weggebruiker. • Het verbeteren van de verkeersveiligheid.

• Slim waar het slim kan: continu zoeken naar vernieuwende mobiliteitsoplossingen om onze doelstellingen te behalen. De belangrijkste resultaten om dit te bereiken: • Deelmobiliteit en vraagafhankelijk OV succesvol geborgd – In 2025 is het vraagafhankelijk vervoer (Bravoflex en Taxbus) gecontinueerd en structureel gepositioneerd als onderdeel van het mobiliteitsaanbod, inclusief borging in de nieuwe regionale aanbesteding na 2025. Daarnaast is de deelmobiliteit versterkt, met een forse uitbreiding van Greenwheels en behoud van bestaande aanbieders. • Meerjaren Uitvoeringsprogramma Mobiliteit (MUM) 2026–2040 vastgesteld – In 2025 zijn de strategieën voor actieve mobiliteit, OV, deelmobiliteit, parkeren, hubs en verplaatsingsgedrag vastgesteld, evenals het Meerjaren Uitvoeringsprogramma Mobiliteit. Hiermee is de Mobiliteitsvisie Helmond 2040 concreet vertaald naar een uitvoerbare agenda. • Regionale schaalsprong mobiliteit financieel en programmatisch verankerd – De regionale bekostigingssystematiek MRE is verder uitgewerkt en geborgd. In 2025 zijn zowel Kortetermijnmaatregelenpakket (KTM)-1 als KTM-2 vastgesteld en ondergebracht in het Meerjarig Multimodaal Mobiliteitspakket (MMMP) 2025, mede naar aanleiding van de Beethovendeal.

• Voortgang uitvoering Fietsagenda en stimulering fietsgebruik – In 2025 zijn belangrijke stappen gezet in de uitvoering van de Fietsagenda, waaronder voorbereiding van regionale fietsroutes richting Eindhoven, Gemert, Asten en Someren, verbeteringen bij verkeerslichten en stimulering van fietsen via de werkgeversaanpak. • Smart Mobility: innovatiepositie Helmond versterkt – Helmond heeft zijn positie als innovatiestad voor slimme mobiliteit verder uitgebouwd door: o opening van Mobility Applied Research Quarter (MARQ) op de Automotive Campus,

89

Afronding van Europese projecten (o.a. Move2CCAM en C-ROADS Antwerpen– Helmond), o Toekenning van 7 nieuwe Europese subsidieprojecten (€ 2,1 miljoen), o Succesvolle organisatie van het internationale event Drive Forward. Verkeersveiligheid structureel ingebed in uitvoeringsagenda – De speerpunten uit het Verkeersveiligheidsplan zijn opgenomen in het vastgestelde MUM. Hoewel de risico-gestuurde aanpak en 30-km-zones doorlopen naar 2026, is in 2025 de meerjarenaanpak verkeersveiligheid bestuurlijk geborgd. o

•

3.2.5.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Deelmobiliteit, Vraagafhankelijk OV De groei van de stad in wat betreft aantal woningen, arbeidsplaatsen voorzieningen en de daarmee gepaard gaande groei van de mobiliteit (de schaalsprong) legt grote druk op o.a. de bereikbaarheid, leefbaarheid, en verkeersveiligheid in de stad. Een mobiliteitstransitie is daarom noodzakelijk. In lijn met het ambitieakkoord, de ambitieagenda 2040 en mobiliteitsvisie Helmond 2040 werken we ook in 2025 toe naar de uitrol van nieuwe en het positioneren van bestaande vormen van vraagafhankelijk vervoer en de realisatie van mobiliteitshubs met bijbehorend mobiliteitsaanbod, het uitvoeren van (gedrags)onderzoeken, wijkgerichte behoeftenonderzoeken en het opzetten van een samenwerkingsconstructie om deelmobiliteit blijvend beschikbaar te maken. Deelmobiliteit Helmond is als middelgrote stad niet aantrekkelijk (genoeg) voor mobiliteitsaanbieders. Voor 2025 is het doel om de bestaande mobiliteitsaanbieders in Helmond te houden en om nieuwe aanbieders aan te trekken.