RN 2026-055 Jaarverantwoording 2025 incl accountantsverklaring

24

(Bedragen x € 1.000)

Programma's 1 Meedoen, rondkomen, vooruitkomen 2 Duurzaam en Leefbaar 3 Economisch vitaal en aantrekkelijk Algemene dekkingsmiddelen Totaal

Gevoteerd krediet (bruto) 102.157 124.053 10.851 81 237.142

Bruto uitgaven Bruto uitgaven tot 2025 2025 3.500 2.549 34.673 16.271 113 1.539 0 0 38.286 20.359

Totale bruto Nog te besteden uitgaven per 31-12-2025 6.049 96.108 50.944 73.109 1.652 9.199 0 81 58.645 178.497

Investeringsprojecten met een overschrijding van het beschikbaar budget Enkele investeringsprojecten laten een uitgavenoverschrijding zien van het bruto beschikbaar gesteld (Bedragen x € 1.000)

Uitgaven

Investeringskrediet Regisserende grondaankoop ten behoeve van beoogde nieuwe grondexploitatie Braak fase 2b Houtsdonktracé en infrastructuur Houtsdonk Revitalisering Annawijk Doorfietsroute Helmond – Geldrop (Vervanging brug Geldropseweg) Aanleg fietspad Vaarleseweg-Collsedijk Totaal programma 2 Duurzaam en leefbaar Totaal

Gevoteerd krediet uitgaven

Inkomsten

Werkelijke Over- Gevoteerd Werkelijke OverNetto uitgaven schrijding krediet inkomsten schrijding overt/m 2025 uitgaven inkomsten t/m 2025 inkomsten schrijding

408

410

-3

-

2

2

-1

650 1.610

763 1.675

-113 -65

416 -

496 25

80 25

-33 -40

3.880

3.884

-4

186

187

1

-3

4.140 10.687 10.687

4.345 11.078 11.078

-205 -390 -390

3.740 4.342 4.342

4.269 4.979 4.979

529 637 637

324 247 247

krediet. Deze staan hieronder. Een toelichting op de afwijkingen op uitgaven van € 200.000 of hoger, leest u onder het overzicht. Aanleg fietspad Vaarleseweg-Collsedijk De overschrijding op de uitgaven is ontstaan door de langere doorlooptijd van het project als gevolg van complexe grondverwerving en de bestemmingsplanprocedure. Als gevolg hiervan is sprake geweest van een hogere prijsstijging in de GWW-index dan vooraf was voorzien. Het tekort op de lasten wordt gecompenseerd door een voordeel op de inkomsten dus het gesaldeerde restantkrediet is € 324.000 positief. De subsidie is afgesloten met een goedkeurende controleverklaring. De verwachting is dat het ontstane tekort zal worden gedekt door middel van een aanvullende bijdrage van de Provincie Noord-Brabant. Over deze aanvullende bijdrage is echter nog geen definitief besluit genomen. De gesprekken met de gemeente Eindhoven, de gemeente Helmond en de Provincie Noord-Brabant zijn nog gaande. Op ambtelijk niveau is daarbij sprake van overeenstemming, maar de bestuurlijke besluitvorming dient nog plaats te vinden. In de tweede bestuursrapportage 2024 is een bedrag van € 400.000 overgeheveld vanuit het krediet Fietsagenda met de toezegging dat dit bedrag weer aan het krediet Fietsagenda wordt toegevoegd zodra de bijdrage definitief is zijn toegekend.

Omdat de extra bijdrage nog niet is vastgesteld wordt dit verwerkt in de tweede bestuursrapportage 2026.

25

Status investeringsprogramma 2025 Bij het vaststellen van de begroting 2025 is voor 2025 een investeringsvolume vrijgegeven van € 51,5 miljoen. Hiervan is € 32,9 miljoen gevoteerd door het college op basis van een projectplan. Er is € 4,1 miljoen doorgeschoven naar de investeringsplanning begroting 2026. Een deel van de investeringen, € 6,3 miljoen, is niet nodig en kan komen te vervallen. Voor € 8,1 miljoen van het investeringsvolume waarvoor nog geen krediet is gevoteerd is het voorstel om deze door te schuiven naar 2026. Voor een verdiepingsslag op investeringsniveau wordt verwezen naar bijlage 8.3

26

27

Jaarverslag 3

Programma's

3.1

Meedoen, rondkomen, vooruitkomen

3.1.1

Zorg en Welzijn

3.1.1.1

Wat hebben we bereikt?

Beoogd maatschappelijk effect: Inwoners zien om naar elkaar en zetten zich actief in voor hun eigen omgeving. Iedereen kan meedoen aan de samenleving en deelnemen aan activiteiten. Problemen en zorgvragen van inwoners zijn we zoveel mogelijk vóór en worden vroegtijdig opgepakt. Inwoners die zichzelf niet kunnen redden, kunnen rekenen op goede ondersteuning, dichtbij, in samenhang en op maat. Doelstellingen • We versterken de sociale netwerken en voorzieningen in de sociale basis door te investeren in de ondersteuning van inwoners en organisaties die zich inzetten voor eigen buurt, wijk, of gemeenschap. • Problemen en zorgvragen van inwoners zijn we zoveel mogelijk vóór en pakken we vroegtijdig op, met behulp van een sterke sociale basis: o Met krachtige sociale teams zorgen we voor vrij toegankelijke brede basisondersteuning voor wie het niet zelf redt en aanvullende specialistische zorg en ondersteuning voor als dat nodig is. o Het bereik van de sociale teams in de wijken Helmond-West, Helmond-Noord, Helmond-Binnenstad, Helmond-Oost en Rijpelberg neemt toe, terwijl het bereik in de overige wijken tenminste gelijk blijft. • Zorg en ondersteuning in het sociaal domein is tijdig, werkt en bereikt de mensen die dit het hardst nodig hebben. • Zorg en ondersteuning blijft toegankelijk en betaalbaar, ook op lange termijn. Er is een financieel gezond sociaal domein in 2027.

• Een passend aanbod van wonen en zorg gericht op doorstroming. • Onze inwoners worden vitaal ouder en zijn voorbereid op hun oude dag. De belangrijkste resultaten om dit te bereiken: • Wijkgerichte versterking sociale basis – In Helmond-Oost en Helmond-Noord zijn kerngroepen gevormd voor de uitrol van Kansrijk; inwoners en organisaties werken hier actief samen aan wijkgerichte ondersteuning. • Voortgang regionale zorgtransformatie (Integraal Zorgakkoord (IZA)) – Binnen Peel Duurzaam Gezond is in 2025 vooral ingezet op het thema Eigen Regie en Zingeving, inclusief de ontwikkeling van een transformatieplan voor een Mentaal Gezondheidsnetwerk. • Concrete stappen in passend aanbod van wonen en zorg – Een lokaal afwegingskader woonzorginitiatieven en een plan van aanpak passend wonen en doorstroming zijn vastgesteld; de inzet van een wooncoach is voorbereid. • Herijking Time-out & Verblijfsvoorziening – Onderzoek wijst uit dat realisatie binnen de vastgestelde kaders niet haalbaar is; het vervolg bestaat uit scenario-ontwikkeling en een aangepast raadsvoorstel. • Bewustwording en preventie bij ouderen –

28

•

•

Het project Praat vandaag over Morgen is uitgebreid met nieuwe trajecten en een communicatiecampagne; daarnaast zijn met de integrale aanpak Valpreventie ruim 1.100 ouderen bereikt met aantoonbaar positieve effecten. Continuïteit uitvoering sociaal domein – De opdracht aan Stichting Sociale Teams Helmond is verlengd tot en met 2027 en verantwoordingsafspraken zijn in 2025 nagekomen. Vernieuwing Wmo-inkoop – De aanbestedingen voor meerdere Wmo-voorzieningen zijn in 2025 uitgevoerd volgens planning; evaluaties vormen input voor verdere doorontwikkeling in 2026 – 2027.

3.1.1.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Uitrol van Kansrijk in andere wijken Het initiatief Kansrijk is een inwonersinitiatief dat de afgelopen jaren aantoonbaar heeft bijgedragen aan het versterken van de sociale cohesie en de zelfredzaamheid van inwoners in de wijk Mierlo-Hout. De Raad heeft daarom in 2024 opdracht gegeven het initiatief de komende jaren over alle wijken in Helmond uit te rollen. Hiervoor zijn extra middelen beschikbaar gesteld. Het Ontwikkelteam Kansrijk heeft een procesbegeleider in de arm genomen die in 2025 een praktische verkenning gaat uitvoeren naar potentie van het initiatief in andere wijken. De focus in 2025 ligt bij Helmond-Oost en Helmond-Noord. Inwonersinitiatieven laten zich niet sturen van bovenaf. De taak van de procesbegeleider is het om verbindingen te leggen, een geschikte voedingsbodem te creëren en partijen te enthousiasmeren en activeren om een dergelijk initiatief op te bouwen in de betreffende wijk. De beoogde output in 2025 is een betrokken kerngroep per wijk waar Kansrijk gaat starten, bestaande uit (professionele en vrijwillige) organisaties, actieve inwoners, wijkverenigingen etc. die samen aan de slag gaan met het ophalen van behoeften van wijkbewoners en daar praktische ondersteuningsactiviteiten voor aanbieden. Per startende wijk stelt de procesbegeleider een (beknopt) plan van aanpak op met beoogde resultaten.

We onttrekken de bedragen voor de uitrol aan de reserve Sociale Stad.

✔ Behaald: In Helmond-Oost en Helmond-Noord zijn twee kerngroepen gevormd die activiteiten opzetten in de betreffende wijken. De uitrol loopt nog tot en met 2027. Integraal Zorgakkoord (IZA) / Peel Duurzaam Gezond In het Integraal Zorgakkoord (IZA) zijn landelijke afspraken gemaakt met als doel het verbeteren van de gezondheid, het inperken van de toenemende vraag naar zorg en het beheersen van de toenemende kosten van de zorg in de zorgverzekeringswet. Afspraken hierover in Helmond-de Peel staan in het regioplan dat uitgewerkt wordt in implementatieplannen via het samenwerkingsnetwerk Peel Duurzaam Gezond, waarin naast gemeente Helmond, Gemeenschappelijke Regeling (GR) Peelgemeenten, zorgverzekeraar CZ, zorgen welzijnsorganisaties en vertegenwoordigers van inwoners deelnemen. In 2025 wordt uitvoering gegeven aan de werkagenda`s die in 2024 zijn opgesteld voor de vier themalijnen (Eigen regie & Zingeving, Leefomgeving, Passende Zorg & Leefstijl, en Arbeidsmarkt) uit het regioplan.

29

In de werkagenda`s zijn diverse projecten opgenomen, die (gaan) lopen in 2025. Ook gaan we voor een aantal projecten transformatieplannen opstellen, waarmee transformatiemiddelen aangevraagd worden bij de zorgverzekeraar om deze projecten te bekostigen. De verwachting is dat een aantal projecten in 2025 afgerond wordt, maar een groot deel zal ook doorlopen in 2026. Deels behaald: In 2025 hebben de vastgestelde thema's doorgang gevonden. De focus lag in dit jaar met name op het thema Eigen Regie en Zingeving. Binnen dit thema zijn meerdere projecten actief voortgezet en is gewerkt aan de ontwikkeling van een transformatieplan voor een Mentaal Gezondheidsnetwerk. Dit plan lag eind 2025 ter beoordeling bij de zorgverzekeraar. Daarnaast wordt binnen dit thema gewerkt aan een overkoepelend plan met als doel de onderlinge samenhang tussen de verschillende projecten te waarborgen. De thema's Passende Zorg en Leefstijl en Arbeidsmarkt zijn in 2025 minder intensief opgepakt. De projecten die vallen onder Leefomgeving krijgen in 2026 verdere opvolging.

Een passend aanbod van wonen en zorg gericht op doorstroming Om diverse doelgroepen die zorg ontvangen – zoals bijvoorbeeld kwetsbare ouderen, inwoners met een psychische kwetsbaarheid en dak- en thuislozen – beter te bedienen, werken we samen met de woningcorporaties en zorg- en welzijnsorganisaties op basis van de visie op wonen, welzijn en zorg, een afwegingskader wonen en zorg uit. In 2025 werkt een kwartiermaker in opdracht van de partners uit het Bestuurlijk Overleg Wonen, Welzijn en Zorg de visie op wonen, welzijn en zorg uit in een uitvoeringsprogramma op tactisch en operationeel niveau. Een breed afwegingskader voor programmering van woon-zorgvoorzieningen maakt onderdeel uit van dit uitvoeringsprogramma. Ook onderzoeken we op welke manier we onze inwoners kunnen en willen ondersteunen bij de doorstroming op de woningmarkt. In 2025 moet het uitvoeringsprogramma gereed zijn en willen we een plan van aanpak ten aanzien van het stimuleren van doorstroming op de woningmarkt gereed hebben. Beide acties zullen een vervolg krijgen in 2026. Nog niet afgerond: Begin 2025 hebben wij een lokaal afwegingskader woonzorginitiatieven vastgesteld. Samen met de woon-, zorg- en welzijnspartners is een plan van aanpak 'passend wonen en doorstroming' vastgesteld, waarin de introductie van een wooncoach is opgenomen.

Er is nog geen kwartiermaker aangesteld, omdat besluitvorming over de financiering ervan langer heeft geduurd. In 2026 zal de kwartiermaker starten. Time-out & Verblijfsvoorziening In 2024 werkten we samen met onze partners een businesscase voor de Time-out & Verblijfsvoorziening uit. In 2025 vindt in lijn daarmee de oplevering plaats van een ondernemingsplan, bouwontwerp en veiligheids- en beheerplan. Een klankbordgroep bestaande uit belanghebbenden is ingesteld en blijft aanspreekpunt en adviesorgaan voor de verdere planontwikkeling. De feitelijke realisatie is beoogd voor het eerste kwartaal van 2026. Nog niet afgerond: Eind 2025 informeerden we uw raad over de voortgang van de Time-Out & Verblijfsvoorziening via raadsinformatiebrief 182. De uitgevoerde businesscase en een haalbaarheidsonderzoek wezen uit dat de voorziening niet binnen de door uw raad vastgestelde inhoudelijke en financiële kaders kan worden gerealiseerd. Het vervolg bestaat uit nader onderzoek, uitwerking van twee scenario's en een aangepast raadsvoorstel. De beoogde realisatie in het eerste kwartaal van 2026 wordt daarmee niet behaald. 30

Project ‘Praat vandaag over Morgen’ Het is belangrijk dat alle ouderen zich ervan bewust worden dat zij zelf een verantwoordelijkheid hebben bij de inrichting van hun oude dag. Het gaat dan over het tijdig opbouwen van een sterk sociaal netwerk en het tijdig zorgen voor passende huisvesting. In het laatste kwartaal van 2024 liep de Zo Helmond campagne, speciaal gericht op de doelgroep ouderen. Het gaat om de voorbereidingen die zij nu al kunnen treffen om op een prettige manier ouder te worden. In 2025 rollen we het project 'Praat vandaag over Morgen' uit in (naar verwachting twee) andere wijken. Een projectleider vanuit het Netwerk Aandacht voor Ouderen gaat actief op zoek naar kansrijke wijken of andere plekken waar veel ouderen wonen. Daarbij wordt gebruik gemaakt van bestaande initiatieven en ontwikkelingen waarop aangehaakt kan worden. In 2025 wordt een communicatiecampagne opgezet voor het project in Helmond-Noord. Ook stellen we een plan van aanpak op om de resultaten van het project te monitoren. De beoogde output voor 2025 is de start van minimaal twee nieuwe trajecten, vermoedelijk in Helmond-Noord en Helmond-Oost, en een vastgesteld communicatieplan. Deze uitrol wordt geïnitieerd en begeleid vanuit het Netwerk Aandacht voor Ouderen.

✔ Behaald: Wij hebben nieuwe trajecten gestart in Stiphout-Warande en Helmond Noord en verkennende gesprekken gevoerd in Helmond Oost en Dierdonk. Het communicatieplan is opgesteld en deels ook al uitgevoerd. Integrale aanpak Valpreventie JIBB+ continueert in 2025 de coördinatie op de ketenaanpak Valpreventie, met als doel alle 70+ers in Helmond die dat wensen te informeren over het nut van valpreventie, hen een inschatting te geven van hun risico op vallen en hen te voorzien van een adequaat advies op een passende valpreventie interventie. Helmond pakt dit voortvarend op. Eind 2025 hebben in alle wijken van Helmond informatiebijeenkomsten plaatsgevonden voor Valpreventie, waarvoor alle wijkbewoners van 70 jaar en ouder per brief door de gemeente zijn uitgenodigd. Naar verwachting vinden ongeveer 20 informatiebijeenkomsten plaats, en worden ongeveer 50 valpreventie-interventies uitgevoerd in diverse wijken, door gecertificeerde fysiotherapeuten. JIBB+ coördineert de ketenaanpak. Valpreventie maakt onderdeel uit van het GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) en kent een looptijd van 4 jaar (2023 t/m 2026).

✔ Behaald: Met de informatiebijeenkomsten hebben we 1177 inwoners bereikt. 432 inwoners hebben een van de drie gevalideerde interventies gevolgd. 18% van de deelnemers rapporteert vooruitgang in spierkracht, uithoudingsvermogen en balans (stand van zaken september 2025). Deelnemers waarderen de cursus valpreventie met 8.5 gemiddeld. Monitoring en evaluatie opdracht Sociale Teams Helmond Binnen de overeenkomst zijn prestatieafspraken en Kritische Prestatie Indicatoren (KPI’s) afgesproken op de uitvoering, het bereik, de tijdigheid en tevredenheid met de hulp, en op de samenwerking met partners. Jaarlijks verantwoordt Sociale Teams Helmond (STH) zich hiervoor. We hebben voor een periode van maximaal acht jaar een contract gesloten met Stichting Sociale Teams Helmond. In 2024 wordt het besluit voor de verlenging van de overeenkomst per 1 januari 2026 genomen op basis van een evaluatie. Bij verlenging van de overeenkomst wordt de opdracht van STH nader aangescherpt. Uw raad wordt hierover eind van dit jaar geïnformeerd. 31

✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: De opdracht is in 2024 verlengd met de jaren 2026 en 2027. Daarmee loopt de opdracht in ieder geval nog tot en met 2027, waarna nog eenmaal een verlenging van twee jaar mogelijk is. STH heeft haar verantwoordingsdocumenten in 2025 volgens de afspraken ingediend. Huis van het Recht Dit betreft een fysiek loket waar mensen terecht kunnen met problemen die betrekking hebben op juridisch én sociaal terrein. In 2024 heeft een pilot plaatsgevonden met het Juridisch Loket op de Westwijzer in Helmond. Dit heeft geleid tot het besluit bij het Juridisch Loket om de diensten in Helmond voort te zetten en zelfs uit te bouwen in de toekomst. In verband met de financiering vanuit rijksmiddelen, heeft de gemeente Helmond geen financiële verplichting. Wel faciliteren we vanuit het sociaal domein de samenwerking van het Juridisch Loket en de netwerkpartners in de stad.

✔ Behaald: Er zijn geen beleidsresultaten opgenomen voor betreft het Huis van het Recht omdat het pilot Juridisch Loket al is afgerond in 2024. We hebben in ieder geval geen financiële verplichtingen meer, dat staat ook in de programmabegroting in 2025-2028. Inkoop Wmo 2025 Vanaf 2025 lopen de huidige Wmo-overeenkomsten af voor onder meer Wmo begeleiding, Huishoudelijke Ondersteuning en beschermd wonen. In 2024 zijn we gestart met een nieuwe inkoopperiode voor deze voorzieningen. De uitgangspunten uit ons ambitieakkoord en de Kadernota Sociaal domein zijn in dit traject richtinggevend geweest. Daarnaast zijn er veranderingen en uitdagingen in de zorg en maatschappij waar we op willen inspelen. Onze ambitie blijft om kwalitatieve, passende zorg te bieden, die we samen met onze inwoners organiseren. We contracteren de beste partners die, samen met andere partijen, de ondersteuning kunnen verbeteren. Dit betekent zorg die meer op maat is voor de cliënt, en zorg die beter samenwerkt met andere partijen in de wijk. We willen van elkaar leren, informatie uitwisselen en zo verbeteren. De aanbesteding is eind 2024 afgerond en wordt in 2025 geïmplementeerd.

✔ Behaald.

32

3.1.1.3

Wat heeft het gekost per HP?

In onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2025 per hoofdproduct weergegeven. Overzicht per hoofdproduct

Specificatie per Hoofdproduct

Begroting na wijzigingen Lasten 6.718 2.586 2.283 7.033 0 5.061 39.366 10 63.057

Saldo -6.718 -1.058 -1.850 -6.864 0 -4.578 -38.395 -10 -59.472

Begroting na Begroting na wijzigingen wijzigingen ontrekking storting Baten Lasten 640 Sociale Netwerken 0 0 642 Basisvoorzieningen accommodaties 22 0 674 Maatschappelijke ondersteuning 120 0 675 Specialistische ondersteuning 0 0 690 Wmo individuele voorzieningen 1.000 0 695 Wmo persoonlijke ondersteuning 0 5.000 Totaal mutaties reserves 1.142 5.000

Begroting na wijzigingen Saldo 0 22 120 0 1.000 -5.000 -3.858

Baten 0 450 196 122 1.544 0 2.312

Lasten 754 0 0 3.038 0 5.065 8.856

Saldo -754 450 196 -2.915 1.544 -5.065 -6.544

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N -754 N 428 V 76 V -2.915 N 544 V -65 N -2.686 N

-63.330

7.022

70.265

-63.244

87

640 Sociale Netwerken 642 Basisvoorzieningen accommodaties 674 Maatschappelijke ondersteuning 675 Specialistische ondersteuning 677 Sociaal innovatief fonds 690 Wmo individuele voorzieningen 695 Wmo persoonlijke ondersteuning 720 Lijkbezorging Totaal saldo baten en lasten

Saldo TH1.1 Zorg en Welzijn

Baten 0 1.528 433 170 0 483 970 0 3.584

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Realisatie Rekeningen t.o.v. Begroting Baten Lasten Saldo Saldo V/N 436 6.400 -5.964 754 V 1.617 3.102 -1.485 -428 N 1.179 3.131 -1.952 -102 N 132 3.957 -3.826 3.038 V 0 0 0 0 V 179 5.301 -5.122 -544 N 1.159 39.489 -38.331 65 V 8 27 -19 -9 N 4.710 61.409 -56.699 2.773 V

4.726

68.057

Rekeningen

Toelichting per hoofdproduct Toelichting afwijking hoofdproduct 640 Sociale Netwerken Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 754.000. Dit wordt veroorzaakt doordat de lasten € 318.000 lager zijn dan begroot en de baten € 436.000 hoger zijn dan begroot. Het voordeel op de lasten wordt met name veroorzaakt doordat bij de 2e Berap besloten is om het subsidieplafond centraal te boeken. Hier is de realisatie op onderdelen niet volledig op aangepast. Het voordeel aan de batenkant is als volgt te verklaren. Er zijn kosten geboekt voor het onderdeel mantelzorg en gemeenschapsopbouw (€ 350.000). Voor deze gemaakte kosten ontvangen wij als gemeente een Specifieke Uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord (SPUK GALA) vanuit het Rijk. Ook hebben wij kosten voor interne capaciteit (ca. € 100.000) die aan de SPUK GALA zijn besteed, ten gunste gebracht van dit hoofdproduct. Aangezien deze posten niet zijn begroot, levert dit een voordeel op aan de batenkant. Toelichting afwijking hoofdproduct 642 Basisvoorzieningen Accommodaties Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 428.000. Dit wordt veroorzaakt doordat de lasten € 516.000 hoger zijn dan begroot en de baten € 88.000 hoger zijn dan begroot. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt doordat er meer onderhoudskosten voor deze accommodaties gemaakt zijn waarbij de dekking op een ander hoofdproduct verantwoord wordt.

Toelichting afwijking hoofdproduct 674 Maatschappelijke Ondersteuning Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 102.000. Dit wordt veroorzaakt doordat de lasten

33

V

€ 848.000 hoger zijn dan begroot en de baten € 746.000 hoger zijn dan begroot. De hogere baten zijn het gevolg van hogere baten vanuit de SPUK GALA en Integraal Zorgakkoord (IZA). Daar tegenover staan hogere lasten voor de SPUK GALA en IZA voor eenzelfde bedrag van € 767.000. Toelichting afwijking hoofdproduct 675 Specialistische Ondersteuning Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 3,038 miljoen. Dit wordt veroorzaakt doordat de lasten € 3,076 miljoen lager zijn dan begroot en de baten € 38.000 lager zijn dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt doordat de bijdragen voor Veilig Thuis en bijdragen derden (DVO Eindhoven, Centrum voor Seksueel Geweld) abusievelijk op diverse andere hoofdproducten zijn verantwoord. Toelichting afwijking hoofdproduct 690 WMO Individuele Voorzieningen Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 544.000. Dit wordt veroorzaakt doordat de lasten € 240.000 hoger zijn dan begroot en de baten € 304.000 lager dan begroot. Op de individuele voorzieningen (rolstoelen, scootmobielen e.d.) hebben we € 280.000 meer kosten gemaakt dan begroot, op het post collectief vervoer is dit € 241.000. Deze toename in de kosten komt door de vergrijzing waarop onze begroting nog niet is aangepast. Dit is ons bekend en dit wordt in 2026 verder uitgewerkt.

Toelichting verrekening met reserves op het onderdeel Zorg en Welzijn Volgens besluitvorming zijn de resultaten (zowel positief als negatief) op het onderdeel Zorg en Welzijn verrekend met de egalisatiereserve Sociaal Domein. Per saldo is € 2,66 miljoen toegevoegd aan de reserve Sociaal Domein.

34

3.1.2 3.1.2.1

Werk en Inkomen Wat hebben we bereikt?

Beoogd maatschappelijk effect: We streven naar bestaanszekerheid voor alle inwoners. We hebben aandacht voor een adequaat vangnet voor alle inwoners die worstelen met bestaanszekerheid en/of hulp nodig hebben bij het vinden van een passende werkplek. Onderdeel daarvan is een inclusieve arbeidsmarkt waarin vaardigheden centraal staan om elk talent te benutten, zeker in de huidige tijd van arbeidsmarktkrapte. Doelstellingen • Borging van bestaans- en inkomenszekerheid. • Iedereen die kan is aan het werk of participeert, waar nodig met ondersteuning. • Meer inwoners hebben een inkomen waarmee zij kunnen voorzien in hun levensonderhoud. • (Generatie)armoede doorbreken zodat iedereen rondkomt, meedoet en vooruitkomt. • Vermindering energiearmoede zowel voor de korte als lange termijn (zie ook Hoofdstuk 3.2.4, Klimaat en Energie/Gezonde leefomgeving). • Vroegtijdig signaleren schuldenproblematiek en een drempelloze toegang tot hulp. • Onderwijs en arbeidsmarkt sluiten op elkaar aan (zie ook Hoofdstuk 3.3.2, Onderwijs/arbeidsmarkt). De belangrijkste resultaten om dit te bereiken: • Belangrijke voorbereidingen voor nieuwe Participatiewet – In 2025 zijn beleidsregels aangepast ter voorbereiding op de eerste fase van de Participatiewet in Balans, vooruitlopend op invoering per 1 januari 2026.

• Vooruitgang in arbeidsmarkttoeleiding van statushouders – De pilot startbanen loopt door met 150 deelnemers, waarvan 35 statushouders in 2025 werk combineren met inburgering; afronding volgt in 2026. • Concrete arbeidsmarktresultaten voor kwetsbare doelgroepen – In 2025 zijn 35 inwoners van Helmond aan werk geholpen en zijn 41 nieuwe ondernemers ondersteund bij het invullen van hun sociale verplichtingen. • Succesvolle inzet ervaringsdeskundigen bij geldzorgen – Afronding van de pilot met twee ervaringsdeskundigen is in 2025 heeft geleid tot concrete verbeteringen in vroegsignalering, communicatie en beleid.

3.1.2.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Inzet participatie voor inwoners met grote afstand tot de arbeidsmarkt In 2024 is de regionale pilot voor inwoners met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt gestart. In deze pilot werkt Senzer samen met gemeenten aan een intensievere dienstverlening voor deze doelgroep en een intensievere regionale samenwerking om deze inwoners meer (maatschappelijk) zelfredzaam te maken. Binnen de pilot krijgen 90 inwoners te maken met een intensievere aanpak met meer contactmomenten. In 2025 wordt de pilot geëvalueerd en wordt bezien welke dienstverlening effectief is voor deze doelgroep. In 2025 levert Senzer een voorstel voor deze dienstverlening op. Niet behaald: Senzer levert het voorstel in het eerste kwartaal van 2026 op.

35

Participatiewet in Balans De herziening van de Participatiewet bestaat uit drie sporen. Het eerste spoor bestaat uit een twintigtal maatregelen op de korte termijn waarmee er onder andere meer ruimte is voor maatwerk en werken vanuit vertrouwen. Het tweede spoor betreft de fundamentele herziening van het stelsel op de lange termijn en het derde spoor gaat over het versterken van de vakkundigheid van de uitvoerende professionals. Het wetsvoorstel voor spoor 1 ligt momenteel bij de Tweede Kamer en de ingangsdatum is vooralsnog gepland voor 1 januari 2025. Dit is echter afhankelijk van de voortgang van de besluitvorming. Samen met Senzer treffen we voorbereidingen voor de invoering van deze wet en de implementatie van de wijzigingen. Hiervoor moeten in 2025 verordeningen en beleidsregels worden aangepast, zowel voor de algemene bijstand als voor de bijzondere bijstand.

✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: De wet is op 29 oktober in het Staatsblad gepubliceerd. De maatregelen zijn in drie fases ingedeeld. De eerste maatregelen zijn ingegaan op 1 januari 2026. In 2025 hebben we beleidsregels, die betrekking hebben op de eerste fase voor de algemene en bijzondere bijstand aangepast. De overige maatregelen staan voor 2026 en 2027 gepland Arbeidsmarkttoeleiding statushouders In 2024 is de pilot startbanen gestart. De aanpak is bedoeld voor statushouders die kort in Nederland zijn en bezig zijn met inburgeren onder de Wet Inburgering 2021. Zij gaan na vestiging in de gemeente snel aan het werk waardoor ze direct kunnen participeren en de taal leren op de werkvloer. De pilot wordt verlengd naar 2025. De verwachting is dat er in 2025 100 deelnemers zijn binnen de pilot, die naar verwachting tot medio 2026 doorloopt. Statushouders die de B1 route inburgering (leren spreken en schrijven van de Nederlandse taal op niveau B1, binnen maximaal 3 jaar) volgen binnen de arbeidsmarktregio Helmond-de Peel begeleiden we snel, binnen drie maanden na opstellen van het persoonlijke inburgeringsplan, naar werk. We passen de werkwijze inburgering zodanig aan dat we regionaal meer uniform werken.

✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: De pilot loopt door tot 1 mei 2026. Er zijn inmiddels 150 deelnemers waarvan er 35 een startbaan hebben in combinatie met inburgering Social Return on Investment Vanaf 1 januari 2024 geldt het beleidskader Social Return on Investment (SROI) en in 2024 is de regionale SROI-Servicedesk van start gegaan. Opdrachtnemers van gemeenten in de arbeidsmarktregio worden door sociale criteria in de opdrachtverstrekking verplicht om werkgelegenheid te creëren voor inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. De Servicedesk SROI ondersteunt opdrachtnemers met het invullen van hun SROI-verplichting en controleert en monitort deze invulling. In 2025 wordt bij alle contracten met een waarde van tenminste €100.000 gesproken over de op te nemen SROI-verplichting, en alle gegunde contracten worden opgenomen in het monitoringssysteem. Daarnaast evalueren we met de andere gemeenten in de arbeidsmarktregio de inzet van de Servicedesk. Nog niet afgerond: De evaluatie van de inzet van de Servicedesk Social Return on Investment (SROI) is opgeschoven naar 2026, omdat de dienstverleningsovereenkomst met de regiogemeenten tot maart 2027 loopt. De Servicedesk SROI heeft in 2025 41 "nieuwe" Helmondse ondernemers in de arbeidsmarktregio Helmond-De Peel geadviseerd over de invulling van SROI.

Voor de gemeente Helmond geldt dat er in 2025 35 inwoners aan een baan geholpen zijn door de inzet van SROI.

36

Aanpak Ervaringsdeskundigheid Gemeente Helmond neemt samen met de LEVgroep, Senzer, Savant en Sociale Teams Helmond deel aan het landelijke project 'Mensen met ervaringskennis op geldzorgen' dat begeleid wordt door Pharos en Sterk uit Armoede. In 2025 gaan twee ervaringsdeskundigen werken aan vraagstukken voor alle partners. Daarnaast ontwikkelen we in 2025 een werkwijze zodat we ervaringsdeskundigheid op aanvraag kunnen gaan inzetten

✔ Behaald: We hebben in 2025 de pilot met twee ervaringsdeskundigen geldzorgen uitgevoerd en afgerond. Hun inzet heeft geleid tot concrete verbeteradviezen voor vroegsignalering, communicatie richting inwoners en beleidsontwikkeling, die waar passend en mogelijk zijn toegepast. Uitvoeringsplan Armoede & Schulden In 2024 actualiseerden we het Beleidsplan Armoede & Schulden 2024-2028 en stelden we het bijbehorend uitvoeringsplan voor de jaren 2025 en 2026 op. In 2025 starten we met het ontwikkelen van een monitor voor het uitvoeringsplan en voeren we de projecten uit het plan uit. De projecten in het uitvoeringsplan verschillen in tijdsduur, intensiteit en de verwachtte resultaten. Een voorbeeld van een project is de implementatie van de basisdienstverlening schulddienstverlening.

✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: Het item loopt door tot en met 2028. In 2025 zijn stappen gezet binnen het project Basisdienstverlening voor schulddienstverlening vanuit de Rijksoverheid. Uitvoering regeling energiezuinig witgoed voor lage inkomens In 2024 heeft de raad besloten tot het uitvoeren van een incidentele witgoedregeling. Huishoudens met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum krijgen een voucher waarmee ze een duurzaam witgoed apparaat kunnen aanschaffen. We verwachten in 2025 ongeveer 5500 huishoudens te bereiken.

✔ Behaald: In 2025 zijn 4566 energiezuinige witgoedapparaten vanuit de regeling aan inwoners verstrekt.

37

3.1.2.3

Wat heeft het gekost per HP?

In onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2025 per hoofdproduct weergegeven. Overzicht per hoofdproduct

Specificatie per Hoofdproduct

Begroting na wijzigingen Baten 52.112 1.835 0 0 10 747 54.703

602 Uitvoering uitkeringsregelingen 603 Bijzondere bijstand 604 Schulddienstverlening 618 Werkgelegenheidsbeleid 619 Minima beleid 621 Participatie Totaal saldo baten en lasten

602 Uitvoering uitkeringsregelingen 603 Bijzondere bijstand 604 Schulddienstverlening 618 Werkgelegenheidsbeleid 619 Minima beleid 621 Participatie Totaal mutaties reserves

Lasten 66.326 10.524 2.387 18.017 1.427 7.235 105.916

Saldo -14.214 -8.689 -2.387 -18.017 -1.418 -6.488 -51.213

Begroting na Begroting na Begroting wijzigingen wijzigingen na wijziging ontrekking storting Baten Lasten Saldo 0 737 -737 219 0 219 0 0 0 0 0 0 0 0 0 900 0 900 1.119 737 382

Saldo TH1.2 Werk en inkomen

55.822

106.653

-50.831

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Realisatie Rekeningen t.o.v. Begroting Baten Lasten Saldo Saldo V/N 53.518 67.751 -14.233 -18 N 2.512 9.915 -7.403 1.286 V 589 2.529 -1.940 447 V 0 17.664 -17.664 353 V 8 1.225 -1.218 200 V 3.052 8.448 -5.397 1.091 V 59.678 107.532 -47.854 3.359 V Rekeningen

Baten 18 319 0 0 0 881 1.218

Lasten 737 634 319 353 200 641 2.884

Saldo -718 -315 -319 -353 -200 239 -1.666

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N 18 V -534 N -319 N -353 N -200 N -661 N -2.048 N

60.895

110.416

-49.521

1.310

V

Toelichting per hoofdproduct Toelichting afwijking hoofdproduct 603 Bijzondere Bijstand Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 1,286 miljoen. Dit saldo wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de lasten € 609.000 lager zijn dan begroot en de baten € 677.000 hoger zijn dan begroot. De afwijking op de lasten is te verklaren doordat er ca. € 300.000 minder is uitgegeven op de bijzondere bijstand. Ook is er € 300.000 minder uitgegeven op de Collectieve Aanvullende Verzekering (CAV). Dit voordeel is te verklaren doordat er nog steeds onvoldoende bekendheid van de bijstandsregelingen is bij zowel de inwoners als de partners in de stad. De afwijking op de baten komt doordat er een vordering is opgenomen in verband met het faillissement van Groupcard in 2025 van € 652.000. Hier tegenover staat een voorziening voor dubieuze debiteuren die als last is opgenomen in programma 5 (Algemene dekkingsmiddelen). Toelichting afwijking hoofdproduct 604 Schulddienstverlening Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 447.000. Het saldo wordt veroorzaakt doordat de lasten € 142.000 hoger zijn dan begroot en de baten € 589.000 hoger zijn dan begroot. Eind 2025 hebben we vanuit het Rijk een specifieke uitkering ontvangen van € 589.000 in verband met de toeslagenproblematiek voor kinderopvang.

Omdat deze uitkering pas laat in het jaar is ontvangen, hebben we de begroting hier bij de 2e berap niet meer op aan kunnen passen. Toelichting afwijking hoofdproduct 618 Werkgelegenheidsbeleid Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 353.000. Het saldo wordt veroorzaakt doordat de lasten lager zijn dan begroot. Deze afwijking is te verklaren doordat een deel van de subsidie voor het Stadsleerbedrijf op dit product is begroot, maar op hoofdproduct 640 is uitbetaald.

38

Toelichting afwijking hoofdproduct 619 Minimabeleid Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 200.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de lasten lager zijn dan begroot. Dit komt doordat er in 2025 minder kwijtschelding is verleend dan gebudgetteerd. Ook hier speelt waarschijnlijk de onbekendheid van de regeling een rol. Toelichting afwijking HP621 Participatie Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 1,091 miljoen. Dit wordt veroorzaakt doordat de lasten € 1,213 miljoen hoger zijn dan begroot en de baten € 2,304 miljoen hoger zijn dan begroot. Onder dit hoofdproduct worden de uitgaven voor inburgering en volwasseneneducatie verantwoordt. Bij de bestuursrapportage is de begroting zowel aan de batenkant als aan de lastenkant, niet aangepast op het verwachte saldo van realisatie. Het overschot op dit hoofdproduct is te verklaren doordat er minder uitgaven zijn gedaan op inburgering (ca. € 800.000). Dit komt doordat er minder personeel is ingezet vanuit de gemeente. En, omdat er een lange wachttijd zit op het huisvesten van de statushouders, zitten veel mensen nog in de wachtstand vanuit het COA. Hierdoor hebben we de kosten voor o.a. onderwijs, huisvesting en inburgeringstrajecten niet gemaakt.

Voorgesteld wordt om vanuit het overschot op laaggeletterdheid via de resultaatbestemming € 137.000 over te hevelen naar 2026 ten behoeve van de verdere uitwerking van het regionaal plan. Ook wordt voorgesteld om via resultaatbestemming een bedrag van € 313.000 vanuit de overschotten inburgering over te hevelen naar 2026 wat wordt ingezet voor de pilot startbanen. Toelichting verrekening met reserves op het onderdeel Werk en Inkomen Volgens besluitvorming zijn de resultaten (zowel positief als negatief) op het onderdeel Werk en Inkomen verrekend met de egalisatiereserve Sociaal Domein. Per saldo is € 2,029 miljoen toegevoegd aan de reserve Sociaal Domein.

39

3.1.3

Jeugd, Jeugdzorg en Onderwijs

3.1.3.1

Wat hebben we bereikt?

Beoogd maatschappelijk effect: We willen dat onze jeugd zich optimaal kan ontwikkelen en dat zij daarbij de kans krijgen hun talenten te ontdekken, zodat zij mee kunnen doen aan onze (toekomstige) samenleving. Jeugdigen voor wie dit niet vanzelfsprekend is helpen we met adequate ondersteuning en hulp. Doelstellingen • Kinderen en jeugdigen groeien kansrijk, gezond en veilig op in Helmond en krijgen wat nodig is om vanaf het prille begin een goede start te maken en zich ten volle te ontwikkelen (zie ook programma 2, thema Veiligheid). We zetten in op preventie en ontwikkelen daarvoor een impact gedreven aanpak. • Versterken van onderwijskansen en onderwijsdeelname van onze jeugdige inwoners. Alle kinderen en jeugdigen hebben een ontwikkelrecht, het liefst in een onderwijsomgeving waarin ze hun talenten kunnen ontwikkelen. • Gezinnen en jeugdigen die ondersteuning nodig hebben bij bijvoorbeeld opvoeding, inkomen, financiën of psychische problemen of stoornissen krijgen deze snel en laagdrempelig, licht waar mogelijk, zwaarder en specialistisch indien nodig. • Kinderopvang/onderwijs en jeugdhulp sluiten beter op elkaar aan. • We voorkomen voortijdige schoolverlaters en thuiszitters en benutten de talenten van jongeren optimaal. • Er komen meer kleinschalige verblijfsvoorzieningen voor jeugdigen die hulp en ondersteuning nodig hebben, als alternatief voor gesloten jeugdhulp.

• Passende en toekomstbestendige huisvesting voor onze onderwijsinstellingen. De belangrijkste resultaten om dit te bereiken: • Extra middelen en start procedures nieuwbouw IHP-projecten – De benodigde procedures voor alle projecten binnen IHP-fase 1 zijn gestart. • Vaststelling Visie Onderwijshuisvesting 2030–2045 – De Visie Onderwijshuisvesting 2030–2045 is vastgesteld als strategisch kader voor toekomstbestendige scholen vastgesteld. • Implementatie pilot passende kinderopvang – De Vliegende Brigade is gestart op 1 september 2025; de pilot is volledig doorontwikkeld en geïmplementeerd. • Vaststelling Visie Nieuwkomersonderwijs – De Regionale Visie Nieuwkomersonderwijs is vastgesteld en het huisvestingsprobleem van de Eerste Opvang Anderstaligen (EOA) is opgelost. • Evaluatie en borging jeugdvoorzieningen – De bestaande samenwerkingsovereenkomst (Een 10 voor de Jeugd) is omgezet naar een gemeenschappelijke regeling. De pilot kleinschalige verblijfvoorzieningen is afgerond.

40

3.1.3.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Extra middelen voor onderhoud onderwijsgebouwen Gemeenten hebben een wettelijke zorgplicht voor onderwijshuisvesting en aanpalende terreinen, zoals kinderopvang en bewegingsonderwijs. Deze verplichting wordt toegekend in de Wet op het primair onderwijs, de Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet op de expertisecentra. De vertaling hiervan is voor de gemeente Helmond in de verordening Voorzieningen huisvesting onderwijs Helmond 2015 vastgelegd. De zorgplicht houdt in dat de gemeente zorgt voor voldoende en adequate huisvesting. Doordat het gebouwenbestand is verouderd, worden we steeds vaker geconfronteerd met schades en constructiefouten. De gemeente is verantwoordelijk om deze te herstellen. Het Integraal Huisvestingsplan uit 2017 is bedoeld voor de bouwkosten van nieuwe schoolgebouwen en biedt geen ruimte om (onverwachte) onderhoudskosten van bestaande gebouwen te dekken. Daarom nemen we vanaf 2025 een nieuw, structureel budget in de begroting op ter dekking van deze kosten.

✔ Behaald: Er is een aanvraag voor een constructiefout door Vrije School Peelland ingediend. Deze aanvraag is toegekend. Er zijn geen andere aanvragen voor onverwachte schades en constructiefouten gedaan. Extra krediet Onderwijshuisvesting & MFA Rijpelberg (Integraal Huisvestingsplan) Voor het realiseren van de laatste nieuwbouwprojecten van het lopende Integraal Huisvestingsplan uit 2017 is extra krediet nodig. Door onder meer de stijging van bouwkosten, aangescherpte inzichten over de bouwprojecten, participatie van kinderopvang voor een doorgaande leerlijn, gymzalen/ buurthuis (MFA Rijpelberg) en het niet toepassen van indexatie op kredieten zijn er onvoldoende middelen om de projecten die nog op de rol staan uit te voeren in de periode 2025-2028. Concreet gaat het om extra krediet voor MFA Rijpelberg, Integraal Kindercentrum (IKC) ‘T Hout, IKC Het hart van het Hout en Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) de Korenaer. In 2025 starten we met dit extra krediet de procedure die moet leiden tot uiteindelijke realisering van de nieuwbouw. Dit betekent onder meer de architectenselectie, de 1e ontwerpen in samenspraak met scholen en omwonenden, de kostenbegroting en de uiteindelijke aanbesteding van de projecten. Parallel hieraan gaan in 2025 de procedures lopen voor het omgevingsplan.

Bij MFA Rijpelberg verbinden we inhoudelijk en ruimtelijk een IKC met een wijkhuis en versterken zo de sociale infrastructuur in de wijk, in overeenstemming met de geactualiseerde kadernota sociaal domein. Door kindgerelateerde functies te combineren met ondersteunings- en ontmoetingsfuncties kan er een brede voorziening ontstaan, die de wijk een sociaal-maatschappelijke impuls geeft en de participatie en ontmoeting in de wijk verbetert.

✔ Behaald: Voor alle projecten binnen IHP-fase 1 zijn de benodigde procedures opgestart. Omdat de projecten zich in verschillende fasen van voorbereiding en uitvoering bevinden, zijn per project passende acties ingezet. De realisatie van KC ’t Hout bevindt zich aan het einde van de voorbereidende fase en maakt in 2026 de overgang naar de realisatiefase. Voor de overige IHPprojecten zijn de voorbereidende werkzaamheden in 2025 verder uitgewerkt en voortgezet. Deze projecten verlopen conform de planning zoals vastgesteld in oktober 2024.

41

Integraal Huisvestingsplan 2029 en verder Na afronding van de projecten van het lopende integraal huisvestingsplan, naar verwachting in 2028, staat ons nog een forse, dubbele opgave te wachten. Het huidige scholenbestand dient vervangen te worden én we moeten scholen bij gaan bouwen vanwege de schaalsprong. In 2024 zijn we samen met de schoolbesturen de voorbereidingen gestart voor een nieuw integraal huisvestingsplan voor 2029 en verder. Dit plan voor een duurzame en toekomstbestendige onderwijshuisvesting wordt in 2025 verder met de schoolbesturen uitgewerkt en naar verwachting in de eerste helft van 2026 ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. De uitvoering krijgt vervolgens vanaf 2029 zijn beslag. Hiervoor maken wij extra ambtelijke capaciteit beschikbaar. Nog niet afgerond: In 2025 is de Visie op onderwijshuisvesting 2030 - 2045 vastgesteld. Parallel hieraan wordt er gewerkt aan het Programma onderwijshuisvesting 2030 - 2045. In het programma worden de thema's uit de visie verder uitgewerkt en geconcretiseerd. Uitvoeren Ontwikkelkansenbeleid Eind 2023 is het Ontwikkelkansenbeleid vastgesteld. In 2025 wordt gewerkt aan de uitvoering van het Ontwikkelkansenbeleid 2024 – 2027. In de koers zijn twee pijlers vastgesteld: 1) De beste vroege start en 2) Taal centraal.

Om aan deze twee pijlers invulling te geven, werken we in 2025 aan de volgende deelonderwerpen: • Doorontwikkeling van de pilot passende kinderopvang • Een aanpak om het bereik van de voorschoolse opvang binnen de gemeente te vergroten • Een nieuw subsidiekader voor de taalklassen • Doorontwikkeling subsidieregeling ontwikkelkansen • Doorontwikkeling van de Verlengde Schooldag Helmond Een nieuw subsidiekader voor de taalklassen en de doorontwikkeling subsidieregeling ontwikkelkansen

✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: Het beleid loopt door tot 2027. In 2025 zijn er vier nieuwe subsidieregelingen geschreven en gepubliceerd die aansluiten op het huidige ontwikkelkansenbeleid. Met deze subsidies is ingezet op extra taal ondersteuning in het primair onderwijs, het bestrijden van ontwikkelachterstanden bij jonge kinderen, leesbevordering en nieuwkomersonderwijs. Doorontwikkeling van de Verlengde Schooldag Helmond Nog niet afgerond: We hebben in 2025 inzichtelijk gemaakt wat in samenhang met de Verlengde Schooldag loopt, en van invloed is op de doorontwikkeling. In 2026 worden er nadere afspraken gemaakt. Doorontwikkeling van de pilot passende kinderopvang

✔ Behaald: In 2025 hebben we de pilot passende kinderopvang verder uitgewerkt en geïmplementeerd. Op 1 september 2025 is passende kinderopvang - in de vorm van een Vliegende Brigade uitgevoerd door Sociale Teams Helmond - van start gegaan.

42

Een aanpak om het bereik van de voorschoolse opvang binnen de gemeente te vergroten

✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: Dit deelonderwerp loopt de gehele beleidsperiode (2024 - 2027) door. In 2025 hebben we met de GGD en kinderopvangpartners onderzocht welke doelgroep kinderen we missen en waarom en hoe we hen en hun ouders beter kunnen bereiken om toe te leiden naar de voorschoolse opvang. Tevens hebben we hier op acties op uitgezet. Verdere uitvoering van de Helmondse Educatieve Agenda 2020-2030 (HEA) In 2025 geven we verder uitvoering aan de Helmondse Educatieve Agenda 2020-2030 (HEA). Samen met kinderopvang, onderwijs en maatschappelijke partners zetten we in op de volgende drie pijlers: 1. Het verbeteren van de samenwerking tussen onderwijs, opvang en gemeentelijke toegang; 2. Het creëren van een ononderbroken leerlijn voor kinderen; 3. Het ondersteunen bij de taalontwikkeling van (anderstalige) kinderen en hun ouders. We versterken in 2025 de deskundigheidsbevordering in onderwijs en kinderopvang voor de omgang met anderstalige kinderen en hun ouders (pijler 3).

✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: Voor de ondersteuning bij taalontwikkeling van (anderstalige) kinderen hebben we vooral gefocust op nieuwkomersleerlingen en een extra impuls gegeven door een nieuwe subsidieregeling. De ambitie is geborgd in de vastgestelde visie op nieuwkomersonderwijs. Tegengaan voortijdig schoolverlaten en thuiszitters Medio 2025 wordt naar verwachting de wet ‘Van school naar duurzaam werk’ van kracht. Deze wet beoogt een doorlopende aanpak van school naar werk voor jongeren tot 27 jaar. Met als doel het tegengaan van voortijdig schoolverlaten en bewerkstellingen dat jongeren onderwijs volgen en/of werken. Deze nieuwe wet is de basis voor het regionaal programma 'Van school naar duurzaam werk 20252029’ dat we in 2025 onder regie van (contact)gemeente Eindhoven opstellen, samen met partners op het terrein van onderwijs en werk. In samenhang hiermee wordt eveneens onder regie van de (regio)gemeente Eindhoven in 2025 een nieuw regionaal beleidskader voor het Doorstroompunt ontwikkeld voor de periode 2025-2029. Lokaal starten we in 2025 met een versterkte aanpak van schoolverzuim op drie scholen, als onderdeel van het programma Preventie met Gezag. Deze aanpak voorziet in intensieve samenwerking met justitiële partners als Halt, de rechtbank en jeugdreclassering.

✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: Het regionaal programma 'Naar de juiste plek 2026-2029' is in 2025 in voorbereiding genomen. Het regionaal beleidskader 2026-2029 (aanpak Doorstroompunt) is eind 2025 akkoord bevonden door de bestuurscommissie schoolverzuim en hiermee vastgesteld. Regionale Visie op nieuwkomersonderwijs Het nieuwkomersonderwijs in de regio Helmond staat onder druk door de toenemende stroom aan nieuwkomers. In 2025 leveren we een kaderstellende visie Nieuwkomersonderwijs op, die richting geeft aan de duurzame organisatie van het nieuwkomersonderwijs binnen de gemeente Helmond. Vervolgens starten we - binnen deze kaders - aan de uitwerking van uitvoeringsagenda's voor kinderopvanglocaties, het primair onderwijs en het voortgezet onderwijs. Aanvullend hierop werken we 43

in 2025 samen met de 20 andere gemeenten in Brabant-Zuidoost (Brainportregio) op het gebied van nieuwkomersonderwijs en internationalisering binnen het onderwijs. In 2025 maken we onder andere afspraken over de huisvesting van de Eerste Opvang Anderstaligen (EOA) en de aanpak van de wachtlijstproblematiek in de regio. Ook verkennen we de mogelijkheden voor een gezamenlijke organisatie van tussentijds aanbod voor Alleenstaande Minderjarige Vluchtelingen (AMV). Nu regelt iedere gemeente afzonderlijk nog aanbod voor deze kinderen. In 2026 en verder geven we uitvoering aan deze afspraken.

✔ Behaald: Het resultaat met betrekking tot de kaderstellende visie Nieuwkomersonderwijs is behaald, deze is in de zomer van 2025 vastgesteld door de gemeenteraad. De uitvoeringsagenda wordt in 2026 verder vormgegeven. Het huisvestingsprobleem is opgelost in 2025 bij de EOA, waardoor er op dit moment geen sprake is van wachtlijstproblematiek. Impact gedreven jeugdpreventie in de wijk In 2024 startten we met de uitvoering van het Meerjarenprogramma Jeugd 2024-2028 'Kansrijk, Gezond en Veilig opgroeien in Helmond' en bereidden de aanpak op wijkniveau voor (Wijkprogrammering). In 2025 beginnen we in de Binnenstad, Helmond-West en Helmond-Oost (de drie Preventie met Gezag-wijken). We vormen in iedere wijk coalities van bewoners, vrijwilligers, uitvoerende professionals en beleidsmakers. Zij bepalen welke risico, beschermende of versterkende factoren in hun wijk belangrijk zijn en welke aanpak het beste past om deze factoren effectief te beïnvloeden. Zij maken afspraken over de uitvoering en monitoren vervolgens de voortgang. In 2026 en verder continueren we deze aanpak en breiden deze uit naar de andere wijken.

✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: De uitvoering van het Meerjarenprogramma Jeugd en Preventie met Gezag loopt door over meerdere jaren. Uitwerking Hervormingsagenda Jeugd In 2024 hebben we ons voorbereid op de lokale en regionale implementatie van de Hervormingsagenda Jeugd. In 2025 zullen we een lokaal plan van aanpak opstellen om stapsgewijs tot daadwerkelijke implementatie van de acties uit de Hervormingsagenda te komen. De Hervormingsagenda is een omvangrijk, meerjarig traject bedoeld om tot betere en betaalbare jeugdhulp te komen. De implementatie hiervan bedraagt daarom meerdere jaren en zal ook in 2026 en verder nog doorlopen.

✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: De Hervormingsagenda is een omvangrijk, meerjarig traject bedoeld om tot betere en betaalbare jeugdhulp te komen. In 2025 is als gevolg van de landelijke Hervormingsagenda Jeugd en de wetswijziging ‘Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg’ de bestaande samenwerkingsovereenkomst (Een 10 voor de Jeugd) omgezet naar een gemeenschappelijke regeling. Deze GR richt zich op de regionale inkoop van specialistische jeugdzorg en waarborgt een stevige regionale basis en organisatie van deze zorg voor de meest kwetsbare jeugdigen. Kleinschalige verblijfsvoorzieningen voor jeugdhulp In 2024 hebben we in ‘Een 10 voor de jeugd’-verband de pilot ‘kleinschalig verblijf’ uitgebreid en zijn we gaan monitoren of we de doelstellingen behalen. Hierbij onderzoeken we of we jeugdigen minder vaak verplaatsen van verblijfslocaties, of jeugdigen korter in verblijf zitten, en of de doelgroep die mogelijk voor jeugdzorgplus in aanmerking komt kan worden afgevangen met een plaatsing in kleinschalig verblijf. In 2025 ronden we de monitoring van deze pilot af. Bij positieve resultaten onderzoeken we of dit kan worden verankerd in de reguliere jeugdhulpinkoop vanaf 2026. 44

✔ Behaald; de uitvoering loopt over meerdere jaren: Medio 2025 is de evaluatie van de pilot opgesteld. Op basis van deze uitkomsten is voorgesteld het kleinschalig verblijf voor drie aanbieders te borgen in de inkoop die vanaf 1 januari 2026 in zal gaan. Hiermee voldoen we ook aan de ambities uit de landelijke Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028. In deze landelijke agenda is afgesproken dat gesloten jeugdzorg uiterlijk in 2030 volledig wordt afgebouwd en dat gemeenten zorgen voor kleinschalige, huiselijke alternatieven.

3.1.3.3

Wat heeft het gekost per HP?

In onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2025 per hoofdproduct weergegeven. Toelichting per hoofdproduct

Specificatie per Hoofdproduct

403 404 405 406 409 410 478 575

Sociale Netwerken Basisvoorzieningen accommodaties Basisvoorzieningen overig Maatschappelijke ondersteuning Specialistische ondersteuning Huisvesting onderwijs Techniekeducatie Openbare speelgelegenheden Voortijdig 681 Schoolverlaten/Leerplicht/RMC Totaal saldo baten en lasten

Begroting na wijzigingen Baten 0 1.209 390 4.571 500 659 0 0

Lasten 150 1.137 7.496 8.526 56.096 6.965 94 326

Saldo -150 72 -7.106 -3.955 -55.596 -6.307 -94 -326

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Realisatie Rekeningen t.o.v. Begroting Baten Lasten Saldo Saldo V/N 0 150 -150 0 V 1.162 896 266 194 V 393 7.638 -7.245 -140 N 5.285 9.798 -4.513 -559 N 1.358 51.848 -50.490 5.106 V 841 7.603 -6.762 -455 N 0 94 -94 0 V 10 306 -296 29 V

733

1.039

-306

813

1.081

-268

38

V

8.062

81.829

-73.767

9.862

79.415

-69.553

4.214

V

Begroting na Begroting na Begroting wijzigingen wijzigingen na wijziging ontrekking storting Baten Lasten Saldo 404 Basisvoorzieningen accommodaties 1 0 1 405 Basisvoorzieningen overig 655 0 655 406 Maatschappelijke ondersteuning 300 0 300 409 Specialistische ondersteuning 9.282 0 9.282 410 Huisvesting onderwijs 325 0 325 478 Techniekeducatie 0 0 0 575 Openbare speelgelegenheden 4 0 4 Voortijdig 681 0 0 0 Schoolverlaten/Leerplicht/RMC Totaal mutaties reserves 10.567 0 10.567

Baten 1 354 859 14.063 455 0 78

Lasten 195 0 0 5.106 0 0 0

Saldo -194 354 859 8.958 455 0 78

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N -195 N -301 N 559 V -324 N 130 V 0 V 73 V

0

38

-38

-38

N

15.809

5.339

10.470

-97

N

Saldo TH1.3 Jeugd, Jeugdzorg en Onderwijs

25.671

84.753

-59.083

4.117

V

18.629

81.829

-63.200

Rekeningen

Overzicht per hoofdproduct Toelichting afwijking hoofdproduct 406 Maatschappelijke ondersteuning Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 559.000. Dit wordt veroorzaakt doordat de lasten € 1,273 miljoen hoger zijn dan begroot en de baten € 714.000 hoger zijn dan begroot. De hogere lasten, ter hoogte van € 562.000 (zie saldo baten), worden met name veroorzaakt doordat de vaststellingen van de subsidies 2024 voor Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) hoger zijn dan begroot. Dit komt doordat de kindaantallen zijn gestegen. Deze kosten worden gedekt vanuit de SPUK Onderwijsachterstandenbeleid wat grotendeels het voordeel aan de batenkant verklaart. Ook zijn de kosten voor het leerlingenvervoer € 224.000 hoger dan begroot. Dit komt door een marktconforme prijswijziging in het contract die per 1 juli 2025 is ingegaan.

45

Toelichting afwijking hoofdproduct 409 Specialistische ondersteuning Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 5,106 miljoen. Dit wordt veroorzaakt doordat de lasten € 4,248 miljoen lager zijn dan begroot en de baten € 858.000 hoger zijn dan begroot. Het voordeel aan de lastenkant wordt veroorzaakt door o.a. de incidentele Rijksbijdrage voor compensatie van de jeugdzorg uitgaven € 2,7 miljoen. Deze compensatie is het gevolg van de uitspraak van de deskundigencommissie. Deze bijdrage is niet begroot. Verder wordt het voordeel verklaard doordat de kosten voor Veilig Thuis ter hoogte van € 500.000 zijn geboekt op HP 695, terwijl het budget is geraamd op dit hoofdproduct. Tot slot is de realisatie van de inzet van jeugdzorg kosten voor € 1,1 miljoen lager uitgevallen dan begroot. Dit komt mede doordat de ingezette ombuigingen vanaf 2025 meer hebben opgeleverd dan begroot. Meer inzet op sturing aan de voorkant (o.a. jeugdconsulenten in Helmond) zorgt voor stabilisering van de zorgkosten. Daarmee is de realisatie in 2025 nagenoeg gelijk aan 2024. Daarnaast wordt het saldo beïnvloed door hogere baten van € 857.000. Deze hogere baten worden voornamelijk veroorzaakt door ontvangen middelen uit de SPUK BEN en het Transformatiefonds ten behoeve van de kosten in het kader van 10vdJeugd. Aangezien deze vergoeding niet is begroot, levert dit een voordeel op aan de batenkant.

Het gaat hier in totaal om € 706.000. Toelichting afwijking hoofdproduct 410 Huisvesting Onderwijs Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 455.000. Dit wordt veroorzaakt doordat de lasten € 638.000 hoger zijn dan begroot en de baten € 183.000 hoger zijn dan begroot. De afwijking op de lasten is ontstaan doordat de kosten voor het voorbereidingskrediet Jan van Brabant, locatie Cacaofabriek in 2025 ten laste van het resultaat zijn geboekt. Toelichting afwijking onttrekking met de reserves hoofdproduct 405 Basisvoorziening overig Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 441.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door een lagere onttrekking aan de reserve Corona van € 301.000, doordat de uitgaven voor Perspectief voor Jongeren lager zijn uitgevallen dan begroot. Toelichting afwijking verrekening met reserves op het onderdeel Jeugd, Jeugdzorg en Onderwijs Volgens besluitvorming zijn de resultaten (zowel positief als negatief) op het onderdeel Jeugd, Jeugdzorg en Onderwijs verrekend met de egalisatiereserve Sociaal Domein. Per saldo is € 344.000 onttrokken aan de reserve Sociaal Domein.

46

3.1.4 3.1.4.1

Inclusie War hebben we bereikt?

Beoogd maatschappelijk effect: Een inclusieve stad waar inwoners zich thuis voelen en zichzelf kunnen zijn. Waar iedereen gelijke kansen heeft om mee te doen, ongeacht afkomst, leeftijd, gender, seksuele voorkeur, beperking of plek waar je bed staat. Doelstellingen • We maken Helmond de komende jaren toegankelijker (fysiek en sociaal) zodat alle inwoners volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving. • Het tegengaan van discriminatie, ook richting organisaties en bedrijven waarmee wij samenwerken. Daarnaast het stimuleren van meldingsbereidheid bij inwoners die discriminatie ervaren. • Inwoners die over een te smalle beurs of onvoldoende basisvaardigheden beschikken om hun weg te zoeken in het digitale stelsel, helpen we deze achterstand te overbruggen (zie ook Hoofdstuk 3.4.6: Digitale Stad, digitale inclusie). • Voor meer statushouders en asielzoekers, waaronder ook Alleenstaande Minderjarige Vluchtelingen (AMV’ers), is er passende opvang, huisvesting en onderwijs beschikbaar. • Statushouders krijgen de begeleiding die ze nodig hebben om te kunnen integreren in onze samenleving en een nieuw bestaan op te kunnen bouwen. De belangrijkste resultaten om dit te bereiken: • AMV-opvang: locatiekeuze tweede opvanglocatie vastgesteld – In 2025 heeft het college de locatie Smalstraat aangewezen voor een tweede opvanglocatie voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV).

Hiermee is een cruciale randvoorwaarde ingevuld voor uitbreiding van de opvangcapaciteit binnen Helmond. • Doorontwikkeling Team Migratie en beleidsvorming nieuwkomers – Het in 2024 opgerichte Team Migratie is in 2025 verder opgebouwd en operationeel geworden. Het team heeft taken en beleid ontwikkeld voor verschillende doelgroepen (asielzoekers, Oekraïense ontheemden, statushouders) en vormt de basis voor structurele borging vanaf 2026. • Regionale opvang statushouders in Veldhoven voortgezet – In Veldhoven worden ook statushouders die gekoppeld zijn aan de gemeente Helmond opgevangen in 2025. Hiermee is bijgedragen aan ontlasting van landelijke asielzoekerscentra en is tijdelijke huisvesting met mogelijke begeleiding naar werk en inburgering geborgd. • Vrijwel volledige realisatie taakstelling huisvesting statushouders – In 2025 zijn 143 van de 150 statushouders gehuisvest. Hoewel de taakstelling net niet volledig is behaald, is het overgrote deel gerealiseerd via urgente toewijzing in sociale huur en aanvullende woonvormverkenningen (o.a. Nidos). • Antidiscriminatie- en Inclusieagenda Helmond 2026–2027 vastgesteld en gestart – Op basis van gesprekstafels met risicogroepen is de Antidiscriminatie-/Inclusieagenda 2026– 2027 opgesteld, teruggekoppeld aan stakeholders en aan de raad gecommuniceerd. De uitvoering is in 2025 gestart.

• Actieplan VN-verdrag Handicap 2024–2025 uitgevoerd – Het Jaarplan 2025 is uitgevoerd, met concrete acties op bewustwording, fysieke toegankelijkheid en participatie (o.a. trainingen via MEE, verbeterplannen gemeentelijke dienstverlening en toegankelijkheid van sport en evenementen).