RN 2026-055 Jaarverantwoording 2025 incl accountantsverklaring
Tekst van het document
ff
Inhoudsopgave 1
Beleidssamenvatting .................................................................................................... 1
1.1 1.2 1.3
Algemene inleiding ....................................................................................................................... 1 Jaarrekening in 1 oogopslag ........................................................................................................ 5 Behandelprocedure ...................................................................................................................... 8
2
Financiële samenvatting .............................................................................................. 9
2.1 2.2 2.3
Algemene inleiding ....................................................................................................................... 9 Toelichting grootste afwijkingen ................................................................................................. 10 Investeringen .............................................................................................................................. 24
Jaarverslag .........................................................................................................................28 3
Programma's................................................................................................................28
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5
Meedoen, rondkomen, vooruitkomen .......................................................................................... 28 Duurzaam en Leefbaar ................................................................................................................ 61 Economisch vitaal en aantrekkelijk ............................................................................................. 99 Bestuur en organisatie............................................................................................................... 116 Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................... 140
4
Paragrafen..................................................................................................................144
4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8
Lokale heffingen ....................................................................................................................... 144 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................................. 150 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................... 161 Financiering .............................................................................................................................. 164 Bedrijfsvoering .......................................................................................................................... 169 Verbonden partijen ................................................................................................................... 174 Grondbeleid .............................................................................................................................. 196 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo) ............................................................... 212
Jaarrekening .....................................................................................................................214 5
Rechtmatigheidsverantwoording .............................................................................215
6
Overzicht baten en lasten .........................................................................................216
6.1 6.2 6.3 6.4 6.5
Overzicht van baten en lasten .................................................................................................. 216 Incidentele baten en lasten ...................................................................................................... 217 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ........................................................ 227 Wet normeringen topinkomens ................................................................................................ 228 Overzicht baten en lasten per taakveld .................................................................................... 231
7
Balans en de toelichting ............................................................................................................ 232
7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 7.6 7.7
Balans ....................................................................................................................................... 232 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ................................................................ 234 Toelichting activa ...................................................................................................................... 238 Toelichting passiva ................................................................................................................... 248 Niet uit de balans blijkende financiële verplichtingen ............................................................... 260 SiSa-bijlage .............................................................................................................................. 262 Bereikbaarheidsakkoord ........................................................................................................... 292
Bijlagen .............................................................................................................................294 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7
Af te sluiten kredieten ................................................................................................................ 294 Openstaand kredieten ............................................................................................................... 295 Status investeringsprogramma 2025 ......................................................................................... 296 Kerngegevens ........................................................................................................................... 297 BBV indicatoren ......................................................................................................................... 299 Overige gegevens: Controle verklaring ..................................................................................... 301 Afkortingen en acroniemen........................................................................................................ 312
1
Beleidssamenvatting
1.1
Algemene inleiding
Met deze jaarverantwoording legt het college van B&W verantwoording af over het gevoerde beleid en de bereikte resultaten in 2025. De jaarverantwoording bestaat uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. In het jaarverslag laten we zien welke doelstellingen uit de begroting al dan niet zijn gerealiseerd in 2025. Het verslag geeft inzicht in de uitvoering van de door gemeenteraad vastgestelde doelen en kaders en laat zien welke stappen zijn gezet in de ontwikkeling van Helmond. De indeling is gelijk aan die van de programmabegroting. De jaarrekening geeft een financieel beeld van de gerealiseerde baten en lasten ten opzichte van de begroting en geeft inzicht in de financiële positie van de gemeente. Deze jaarverantwoording markeert een bijzonder moment: het is de laatste jaarverantwoording van de bestuursperiode 2022-2026. Het college kijkt met trots terug op de resultaten die in de afgelopen jaren geboekt zijn. We hebben veel zaken uit het Ambitieakkoord ‘Een sterker Helmond voor iedereen’ kunnen realiseren. We zien dat Helmond zich steeds verder ontwikkelt als een sociale, vitale en toekomstgerichte stad binnen de Brainportregio, waar inwoners kunnen meedoen, rondkomen en vooruitkomen. Het jaar 2025 stond in het teken van voortbouwen op de eerder ingezette koers van brede welvaart, concrete resultaten voor inwoners en het versterken van de toekomst van Helmond.
We hebben belangrijke stappen gezet in het sociaal domein, de ontwikkeling van onze stad, economische versterking en een toegankelijke overheid. Tegelijkertijd hebben we gewerkt aan een solide organisatie die de groei en ambities van Helmond kan blijven ondersteunen. Rondje langs de resultaten Programma meedoen, rondkomen en vooruitkomen Binnen dit programma stond het versterken van bestaanszekerheid en het vergroten van participatiekansen voor alle inwoners centraal. Het college heeft in 2025 uitvoering gegeven aan verschillende maatregelen die bijdragen aan het ondersteunen van inwoners en het vergroten van hun mogelijkheden om mee te doen in de samenleving. Uitrol Kansrijk Kansrijk is een bewonersinitiatief dat de afgelopen jaren aantoonbaar heeft bijgedragen aan het versterken van de sociale cohesie en zelfredzaamheid van inwoners in Mierlo-Hout. In 2025 hebben we, in opdracht van de raad, deze aanpak verder uitgerold. In Helmond Oost en Helmond Noord zijn kerngroepen gevormd die activiteiten opzetten. De verdere uitrol loopt nog tot en met 2027. Arbeidsmarkttoeleiding statushouders De pilot startbanen voor statushouders is voortgezet. Hierbij worden werken en inburgeren gecombineerd, zodat nieuwkomers sneller kunnen deelnemen aan de arbeidsmarkt en de samenleving. Er zijn 150 deelnemers, waarvan er 35 een startbaan hebben in combinatie met inburgering.
Witgoedregeling In 2025 heeft het college uitvoering gegeven aan de door uw raad vastgestelde witgoedregeling. Met deze regeling zijn huishoudens met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum ondersteund bij de aanschaf van energiezuinige huishoudelijke apparaten. Hiermee is niet alleen bijgedragen aan het 1
verminderen van energiearmoede, maar ook aan structurele energiebesparing voor kwetsbare huishoudens. In totaal zijn 4566 energiezuinige witgoedapparaten aan inwoners verstrekt. Inzet van ervaringsdeskundigheid Om beleid beter te laten aansluiten op de leefwereld van inwoners is in 2025 verder ingezet op ervaringsdeskundigheid. We hebben een pilot met twee ervaringsdeskundigen geldzorgen uitgevoerd en afgerond. Hun inzet heeft geleid tot concrete verbeteradviezen voor vroegsignalering, communicatie richting inwoners en beleidsontwikkeling. Visie op Onderwijshuisvesting 2030-2045 In 2025 is Visie op Onderwijshuisvesting 2030-2045 vastgesteld. Een belangrijke mijlpaal omdat we de komende jaren niet alleen bestaande schoolgebouwen moeten vervangen maar ook scholen moeten bijbouwen vanwege de schaalsprong. Met deze Visie werken we aan toekomstbestendige onderwijsvoorzieningen die aansluiten bij de groei van de stad en de ontwikkeling van integrale kindcentra. Antidiscriminatie- en inclusieagenda In het Ambitieakkoord is opgenomen dat Helmond een inclusieve stad wil zijn waar inwoners zich thuis kunnen voelen en zichzelf kunnen zijn. In 2025 is daartoe een antidiscriminatie- en inclusieagenda opgesteld. De uitvoering is inmiddels gestart en loopt de komende jaren door.
Helmond hostcity Nationale Sportweek Helmond heeft zich in september 2025 als hostcity van de Nationale Sportweek landelijk gepresenteerd als actieve en inclusieve sportstad. Met een breed programma van activiteiten, clinics en demonstraties zijn inwoners in alle wijken gestimuleerd om te sporten en te bewegen. We kijken terug op een succesvol evenement. Programma duurzaam en leefbaar Binnen dit programma is gewerkt aan een aantrekkelijke, duurzame en bereikbare stad waar het voor alle inwoners en bezoekers fijn wonen, werken, ontspannen en verblijven is. Oprichting Reserve Woningbouwfonds Deze Reserve, ingesteld door de gemeenteraad, is bedoeld om projecten beter haalbaar te maken bijvoorbeeld door investeringen in randvoorwaarden zoals ontsluiting of voorzieningen. Daarnaast maken we de inzet van extra personele capaciteit binnen de gemeente mogelijk om trajecten te versnellen. Van 2025 tot en met 2028 is hiervoor jaarlijks € 2,5 miljoen beschikbaar. In 2025 hebben we met name extra planeconomen, verkeerskundigen en planjuristen gefinancierd. Verder heeft de raad besloten dat deze gelden ook ingezet kunnen worden voor de cofinanciering van Beethoven. Ontwikkelperspectief Centrum+ In 2025 heeft het college een belangrijke stap gezet met het vaststellen van het ontwikkelperspectief Centrum+.
Dit perspectief vormt de integrale ruimtelijke visie voor de verdere ontwikkeling van het centrumgebied en de schaalsprong van Helmond richting 2040. Een belangrijke mijlpaal is dat ons centrumgebied is als grootschalige woningbouwlocatie opgenomen in nationale plannen. Het Rijk heeft € 33,7 miljoen aan middelen toegekend voor woningbouw en mobiliteit in het gebied, waarmee belangrijke randvoorwaarden voor verdere ontwikkeling worden gerealiseerd.
2
Openbare ruimte en vergroening In 2025 is het 25 Septemberpark geopend. Met de realisatie van dit park is de Stadse Aa weer zichtbaar en deels stromend gemaakt in het centrumgebied. Hiermee is een nieuwe groene ontmoetingsplek voor inwoners gerealiseerd en is een belangrijke stap gezet in de vergroening van het centrum. Preventie met Gezag In 2025 is verder uitvoering gegeven aan het programma Preventie met Gezag, dat gericht is op het voorkomen dat jongeren in de criminaliteit terechtkomen. Door samenwerking met partners in onderwijs, zorg en veiligheid is ingezet op vroegsignalering, begeleiding en perspectief voor jongeren. Ook het Rijk ziet dat we hier succesvol in zijn: de financiering van het programma is verlengd tot en met 2029. Mobiliteit De gemeente heeft gewerkt aan een integrale mobiliteitsaanpak die past bij de groei van de stad. Dit op basis van de eerder door de raad vastgestelde Mobiliteitsvisie. Onderdeel hiervan is het Meerjaren Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2026-2040 dat in 2025 is vastgesteld. Hierin zijn maatregelen opgenomen om de bereikbaarheid van Helmond te verbeteren en ruimte te creëren voor duurzame mobiliteit. Programma economisch vitaal en aantrekkelijk Helmond ontwikkelt zich verder als economisch sterke tweede stad binnen de Brainportregio.
Het economisch versterken van Helmond helpt bij het vergroten van brede welvaart en ons streven naar een inclusieve, leefbare en gezonde stad. In 2025 zijn stappen gezet om de economische structuur te versterken en het culturele en recreatieve aanbod verder te ontwikkelen. Regionaal bedrijventerrein Samen met regionale partners is gewerkt aan de voorbereiding van het Regionaal Bedrijventerrein Brainport Oost op het grondgebied van Helmond en Someren. In 2025 zijn de eerste ruimtelijke verkenningen uitgevoerd en is gewerkt aan de voorbereiding van een gemeenschappelijke regeling voor de verdere ontwikkeling van dit bedrijventerrein. Doorontwikkeling Food Tech Brainport In 2025 hebben we de community van Food Tech Brainport versterkt en de herkenbaarheid en zichtbaarheid vergroot. Daarnaast zijn de productiehallen aangepast zodat deze multifunctioneel te gebruiken zijn door meerdere organisaties en diensten. De rol van de gemeente is vooral faciliterend. Sluitende aanpak jeugdwerkloosheid In samenwerking met onderwijsinstellingen en regionale partners is verder gewerkt aan een sluitende aanpak jeugdwerkloosheid. In 2025 is gewerkt aan het regionale programma Naar de Juiste Plek, dat jongeren ondersteunt bij de overgang van onderwijs naar duurzaam werk. Daarbij is voorgesorteerd op de implementatie van de Wet ‘Van school naar duurzaam werk’.
Cultuur en erfgoed Zowel voor het Annatheater als het Home Computer Museum zijn in 2025 belangrijke stappen gezet. Het Annatheater heeft inmiddels een heldere governance waarna het college heeft besloten tot financiële ondersteuning. Voor het Home Computer Museum zijn verschillende scenario’s voor professionalisering onderzocht. Het college heeft in november besloten om te kiezen voor het scenario ‘basis op orde’.
3
Evenemententerrein Berkendonk In 2025 is de ruimtelijke visie Berkendonk vastgesteld waarin vol wordt ingezet op de ontwikkeling van een evenemententerrein bij de recreatieplas, passend bij de schaal van Helmond. Tevens hebben we gronden kunnen aankopen waardoor nu een groot deel van de zuidflank van het gebied in gemeentelijke handen is. Dat maakt verdere ontwikkeling in de toekomst gemakkelijker. Bestuur en organisatie Naast inhoudelijke resultaten heeft het college ook gewerkt aan een toegankelijke overheid en een sterke gemeentelijke organisatie. Onze inzet is dat wij voor alle inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties een betrouwbare en dienstbare overheid zijn die luistert, meedenkt, zich openstelt, transparant communiceert en dicht bij de leefwereld van de inwoner staat. Participatiebeleid Goede participatie zorgt voor beter gedragen beleid en een meer soepele realisatie. We willen groeien naar een professionele en eenduidige manier van omgaan met participatie. In 2025 is de participatietoolbox aangevuld met een participatiespel dat speciaal is ontworpen voor Helmond. Daarmee kunnen bijvoorbeeld projectteams in korte tijd gestructureerd een volledig participatieplan opstellen. Dienstverlening zonder poespas In 2025 heeft de raad de visie op dienstverlening vastgesteld.
In de veranderopgave ‘Dienstverlening zonder poespas’ is de landelijke beweging naar een meer toegankelijke overheid vertaald naar de Helmondse praktijk. De focus ligt op duidelijke, toegankelijke en persoonlijke dienstverlening voor inwoners. Strategische positionering en lobby Helmond heeft zich in 2025 nadrukkelijk gepositioneerd binnen de Brainportregio, onder andere met het 100ste Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) Jaarcongres dat op 17 en 18 juni in Brainport plaatsvond. Daar ontvingen we het grootste bestuurlijke netwerk van Nederland en hebben we in verschillende sessie stilgestaan bij thema’s als mobiliteit van de toekomst en bestaanszekerheid. Organisatie in balans Om de groei van de stad en de toenemende maatschappelijke opgaven het hoofd te bieden, is in 2025 verder gewerkt aan een toekomstbestendige organisatie. Daarbij staat een organisatie in balans centraal: wendbaar, professioneel en gericht op samenwerking met inwoners en partners.
4
1.2
Jaarrekening in 1 oogopslag
5
6
7
1.3
Behandelprocedure
Het proces rondom de bestuurlijke besluitvorming van de Jaarverantwoording 2025 is als volgt: • College van burgemeester en Wethouders 16 juni 2026 • Auditcomité 18 juni 2026 • Raad 07 juli 2026 `
8
2
Financiële samenvatting
2.1
Algemene inleiding
Het jaarrekeningresultaat over 2025 bedraagt € 41,6 miljoen positief. Dit is het resultaat na verrekening met de reserves. Van het resultaat was bij de 2e Berap 2025 al € 10,3 miljoen voorzien. Per saldo een voordelig resultaat t.o.v. de 2e Berap 2025 van € 31,3 miljoen. Een afwijking van 6,6 % van het bijgestelde begrotingstotaal. Dit resultaat ontstaat mede doordat een aantal zaken nog niet geheel zijn uitgevoerd in 2025. Voorgesteld wordt om € 13,9 miljoen door te schuiven naar 2026. De afzonderlijke voorstellen worden toegelicht in paragraaf 2.2 maar dit bedrag bestaat voor het grootste deel uit: • Overschot Middelen Opvang Oekraïners van € 3 miljoen. We stellen voor om deze middelen toe te voegen aan de Reserve Opvang Oekraïners binnen het domein Asiel/ (Arbeids)Migratie/ Nieuwkomers. Dit volgens het advies hierover van de VNG. • Middelen van de Algemene Uitkering n.a.v. de septembercirculaire ad € 7,4 miljoen. Dit zijn voornamelijk Decentralisatie-uitkeringen en taakgebonden uitkeringen die in 2026 nodig zijn. Per saldo blijft er dan een nettoresultaat na resultaatsbestemming over van € 17,4 miljoen (afgerond. Het resultaat wordt op hoofdlijnen toegelicht in onderdeel 2.2. In onderstaande tabel staat het gerealiseerde jaarrekeningresultaat over 2025 afgezet tegen het resultaat uit de vastgestelde begroting (na wijziging).
In paragraaf 2.2 worden de grootste verschillen toegelicht. Per saldo zijn er € 19,3 miljoen meer baten en € 27,8 miljoen minder lasten gerealiseerd. Daartegenover is er per saldo € 5,5 miljoen meer toegevoegd aan de reserves dan begroot. Op verschillende programma's zijn afwijkende baten en lasten verantwoord om uiteenlopende redenen. Wij verwijzen hiervoor naar de Programmaverantwoording in hoofdstuk 3 en de verantwoording van de Algemene dekkingsmiddelen in hoofdstuk 4. Daarin rapporteren we per product de grootste afwijkingen. (bedragen x € 1.000)
Baten Lasten Totaal saldo van baten en lasten
Begroting na wijziging 2025 463.015 476.936 -13.921
Verrekening met reserves Onttrekkingen aan reserves Toevoegingen aan reserves Totaal saldo van baten en lasten
Rekening 2025
Afwijking 2025
V/N
482.280 449.117 33.163
19.265 27.819 47.084
V V V
41.118 27.197 13.921
47.660 39.192 8.468
6.542 -11.995 -5.453
V N N
0
41.631
41.631
V
Resultaat
Rechtmatigheidsverantwoording Het college stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten en ook de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen per saldo € 2 miljoen bedragen. Dit zijn inkopen voor een bedrag van € 2 miljoen die ten onrechte niet Europees aanbesteed zijn. Dit is lager dan het vastgestelde grensbedrag van € 9 miljoen. Dit is 2% van de totale lasten exclusief de reserve mutaties. 9
2.2
Toelichting grootste afwijkingen (Bedragen x €1.000) afwijking
Voor- /
2025
nadelig
Resultaat grondbedrijf
-4.100
N
Onttrekking uit algemene reserve grondbedrijf
4.100
V
Resultaat Grondbedrijf
0
Resultaat programma 1 Meedoen, rondkomen, vooruitkomen
9.500
V
Storting egalisatiereserve Sociaal Domein
-4.718
N
Resultaat Sociaal Domein (zie specialistische ondersteuning)
4.782
V
Resultaat jaarverantwoording 2025
41.631
V
Voorzien bij de 2e Berap 2025
-10.300
Restant resultaat 2025
31.331
V
652
V
Verklaring resultaat t.o.v. 2e Berap 2025 Programma Thema 1.2 Bijzondere bijstand Participatie
430
V
Thema 1.3 Basisvoorzieningen overig
-441
N
Specialistische ondersteuning
4.782
V
Huisvesting onderwijs
-325
N
Thema 1.4 Opvang vreemdelingen
257
V
2.972
V
Thema 1.6 Sport en bewegen
643
V
Thema 2.1 Omgevingswetgeving
307
V
-485
N
Overtollige middelen SPUK Vluchtelingen Oekraïne
Bouw- en woningtoezicht Facilitair grondbeleid
302
V
1.956
V
602
V
Thema 2.2 Stadsvernieuwing algemeen
296
V
Thema 2.3 Integraal veiligheidsbeleid algemeen
613
V
340
V
Thema 2.4 Milieubeheer
1.282
V
Thema 2.5 Verkeer en vervoer
1.151
V
684
V
1.115
V
Thema 3.1 Economische en industriële zaken
756
V
Thema 4.6 Regionale aangelegenheden
418
V
-1.049
N
Bestuursondersteuning
1.016
V
Alg dek.mid. Organisatie algemeen
1.342
V
1.126
V
Overige belastingen
-516
N
Algemene uitkering
8.807
V
378
V
Overige verschillen Gerealiseerd resultaat jaarrekening 2025
1.920 31.331
V
Voorgestelde resultaatbestemmingen
13.882
Saldo na resultaatsbestemmingen
17.449
Exploitatie gemeentelijke eigendommen Realisatiestimulans woningbouw
Brandweer
Thema 2.6 Wegen Voorziening kasteel traverse
Thema 4.7 College van B&W
Overige financiële middelen
Overhead
10
Toelichting op in de tabel opgenomen afwijkingen. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen we u naar de toelichting in de betreffende programma's. Resultaat Grondbedrijf € 4,1 miljoen negatief. Het negatief resultaat grondbedrijf bestaat uit 4 componenten: • Winstnemingen op grondexploitaties met een verwacht positief eindresultaat (€ 0,2 miljoen negatief). Op 1 grondexploitatie is een positieve winstneming gedaan en op 3 grondexploitaties een negatieve winstneming. Per saldo in totaal een negatieve winstneming van € 0,2 miljoen.
•
• •
•
Restexploitaties (€ 0,1 miljoen negatief). In het verleden is reeds € 4,8 miljoen winst genomen op deze grondexploitatie. In 2025 is geen grond verkocht. Er zijn wel op een aantal restkavels kosten gemaakt waardoor het saldo in 2025 € 0,1 miljoen negatief is. Resultaten op afgesloten grondexploitaties (€ 0,9 miljoen negatief).
Bijstelling voorziening verlieslatende grondexploitaties (€ 3,0 miljoen negatief). Op de balansdatum 31.12.2025 hebben 14 grondexploitaties een verwacht negatief eindresultaat. In totaal is het verwacht tekort op deze 14 grondexploitaties € 55,7 miljoen. Dit betekent dat voor dit bedrag een voorziening moet worden getroffen. Ten opzichte van de vorige jaarrekening betekent dit dat de voorziening met een bedrag van afgerond € 3,0 miljoen moet worden opgehoogd. Dit bedrag komt ten laste van het resultaat 2025
In de paragraaf grondbeleid vindt u een uitgebreide toelichting op het resultaat van het grondbedrijf terug. Voor het grondbedrijf geldt een gesloten circuit. Resultaten op het grondbedrijf (zowel positief als negatief) worden verrekend met de reserve grondbedrijf. Het resultaat grondbedrijf van € 4,1 miljoen is dus onttrokken van de reserve grondbedrijf. Resultaat Sociaal Domein Het resultaat Sociaal Domein wordt bepaald door het resultaat van met name 3 thema’s. Dit zijn Zorg en Welzijn, Werk en Inkomen en Jeugd, jeugdzorg en onderwijs binnen programma 1 Meedoen, rondkomen en vooruitkomen van deze jaarrekening, inclusief de hieronder genoemde resultaatbestemmingen. Hierop vindt een aantal correcties plaats die niet door het Sociaal Domein kunnen worden beïnvloed. Een voorbeeld hiervan zijn de onderhoudskosten van de gebouwen die ons eigendom zijn. Ook de uitgaven in het kader van de Jeugdwet, Wet 11
9.500 V
maatschappelijke ondersteuning (Wmo), participatiewet, minimaregelingen laten afwijkingen ten opzichte van de bijgestelde begroting zien, dit wordt veroorzaakt door de openeinderegelingen, wat wil zeggen dat wanneer een (aan)vraag van een inwoner aansluit bij de uitgangspunten van de wet dan dienen wij deze te verstrekken. Het uiteindelijke positieve resultaat van het Sociaal Domein bedraagt € 9,5 miljoen positief. Hiervan is conform afspraak € 4,7 miljoen toegevoegd aan de egalisatiereserve Sociaal Domein. Stand per 31-12-2025 van de reserve is € 5,2 miljoen. Via de resultaatbestemming wordt hier ook nog € 4,8 miljoen toegevoegd waardoor de reserve sociaal domein onder/op de vastgestelde maximale hoogte van € 10 miljoen komt. De reserve Sociaal Domein fungeert als risicobuffer om financiële mee- en tegenvallers in de uitvoering van het Sociaal Domein, te weten Jeugdwet, Wmo en Participatiewet, op te vangen. Overige afwijkingen Bijzondere bijstand Het voordeel op de baten komt doordat er een vordering is opgenomen in verband met het faillissement van Groupcard in 2025 van € 652.000. Hier tegenover staat een toevoeging aan de voorziening voor dubieuze debiteuren tegenover die als last is opgenomen in programma 5.
652 V
Participatie Dit positief voordeel wordt veroorzaakt door een overschot op middelen voor laaggeletterdheid ad € 137.000 en voor verdere uitwerking van het regionaal plan, project pilot Startbanen ad € 313.000.
430 V
Basisvoorzieningen overig Het nadelig saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door een lagere onttrekking aan de reserve Corona van € 301.000, doordat de uitgaven voor Perspectief voor Jongeren lager zijn uitgevallen dan begroot.
-441 N
Specialistische ondersteuning Dit onderdeel heeft een voordelig saldo van € 4.782 miljoen. Dit wordt veroorzaakt door o.a. de incidentele Rijksbijdrage voor compensatie van de jeugdzorg uitgaven van € 2,7 miljoen. Deze compensatie is het gevolg van de uitspraak van de deskundigencommissie en niet begroot. Verder wordt het voordeel verklaard doordat de kosten voor Veilig Thuis ter hoogte van € 500.000 zijn geboekt op WMO persoonlijke verzorging, terwijl het budget is geraamd op dit hoofdproduct. Tot slot is de realisatie aan de inzet van jeugdzorg kosten voor € 1.100.000 lager uitgevallen dan begroot. Dit komt mede doordat de ingezette ombuigingen vanaf 2025 meer hebben opgeleverd dan begroot. Daarnaast wordt het saldo beïnvloed door hogere baten van € 706.000. Deze hogere baten worden voornamelijk veroorzaakt door ontvangen middelen uit de SPUK BEN en het Transformatiefonds ten behoeve van de kosten van 10vdJeugd.
4.782 V
Huisvesting onderwijs Dit nadeel wordt veroorzaakt doordat de kosten voor het voorbereidingskrediet Jan van Brabant, locatie Cacaofabriek in 2025 ten laste van het resultaat zijn geboekt.
-325 N
12
Opvang vreemdelingen (Ontheemden Oekraïne) Per saldo is het voordeel € 257.000. Dit wordt veroorzaakt doordat er minder uitgaven gedaan zijn voor nieuwkomers en de capaciteit van het team asiel en migratie lager is dan begroot.
257 V
Overtollige Middelen SPUK vluchtelingen Oekraïne Dit thema heeft een voordelig saldo van € 2,972 miljoen. Dit is als volgt te verklaren. Voor het kalenderjaar 2025 ingediende en door het Rijk toegekende aanvraag voor Bekostiging Opvang Ontheemden Oekraïne (BOOO) bedroeg € 7,604 miljoen. In de aanvraag en toekenning van de middelen wordt qua systematiek grotendeels uitgegaan van normvergoedingen ter compensatie van de werkelijke kosten. Er resteert een saldo aan overtollige middelen van € 2,972 miljoen. Conform het advies van de VNG wordt voorgesteld overschotten op te sparen in een hiervoor reserve ‘Vluchtelingen Oekraïne ‘om toekomstige kosten gepaard gaande met lagere of mogelijk beëindigde vergoedingen te kunnen bekostigen.
2.972 V
Sport en bewegen Er is een voordelig saldo van € 643.000. Er heeft meer verhuur plaatsgevonden in onze binnen- en buitensportaccommodaties waardoor de inkomsten hoger zijn dan begroot. Daarnaast hebben we geld vanuit het Rijk ontvangen voor verduurzaming van de sportzaal aan de Gasthuisstraat. De begroting is hier niet op aangepast. Tot slot is er meer toegeschreven vanuit de SPUK GALA aan het hoofdproduct Sport dan eerder was voorzien.
643 V
Omgevingswet In de meicirculaire is door het Rijk incidenteel € 326.000 beschikbaar gesteld voor de invoering van de omgevingswet. Hoewel deze middelen deels ingezet zijn voor noodzakelijke inhuur en software, blijft er per saldo een overschot over door de vertraagde uitvoering van de geplande opdrachten.
307 V
Bouw- en woningtoezicht Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 485.000. De lagere legesopbrengsten in 2025 van € 677.000 hebben te maken met het feit dat we altijd afhankelijk blijven van de markt. Zo zijn meerdere geplande vergunningaanvragen voor woningbouw- en ontwikkelprojecten in 2025 vertraagd en doorgeschoven. Doordat we minder aanvragen hebben gehad zijn ook de externe kosten voor vergunningverlening ook € 62.000 lager. Tenslotte zijn met name de middelen die we van het rijk ontvangen hebben voor uitvoering van de regelingen 'Wet goed verhuurderschap' en 'Wet betaalbare huur' niet volledig uitgegeven.
-485 N
Facilitair grondbeleid Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 302.000. Het saldo wordt veroorzaakt door (tussentijdse) resultaten op anterieure overeenkomsten met marktpartijen. Deze resultaten hebben een incidenteel karakter.
302 V
Exploitatie gemeentelijke eigendommen Een voordelig saldo van € 1.956 miljoen. Dit wordt met name veroorzaakt door: • Een niet geraamde opbrengst van verkoop gronden van € 748.000. Hiertegenover staan de niet geraamde kosten van het afboeken van de 13
1.956 V
•
• • •
boekwaarde van deze gronden van € 228.000. Per saldo een boekwinst van € 520,000. Lagere kosten voor onderhoud van onze eigen gemeentelijke gebouwen € 366.000 dan geraamd. Dit saldo is meegenomen in de totale verrekening met de egalisatiereserve onderhoud gebouwen (vastgoed). Hogere pachtinkomsten (inclusief kosten) vanuit de landbouwexploitatie € 90.000 dan geraamd. Lagere rentelasten € 231.000 dan geraamd als gevolg van een lagere renteomslag. Een onttrekking aan de egalisatiereserve onderhoud gemeentelijke gebouwen (vastgoed) doordat de werkelijke onderhoudskosten voor alle gemeentelijke gebouwen in 2025 € 742.000 hoger zijn dan geraamd.
Realisatiestimulans woningbouw Op 5 november 2025 is de nieuwe Rijksregeling Realisatiestimulans definitief vastgesteld. Met deze regeling ondersteunt het Rijk gemeenten bij het realiseren van meer betaalbare woningen. Gemeenten ontvangen in de periode 2026 tot en met 2030 een specifieke uitkering van € 7.000 per betaalbare woning waarvan de bouw in het voorafgaande jaar is gestart. Aangezien de start van de bouw van de betreffende woningen in 2025 heeft plaatsgevonden, worden deze baten conform de verslaggevingsregels (BBV) volledig toegerekend aan het boekjaar 2025. In 2025 is er gestart met de bouw van 86 woningen. Dit leidt tot een incidenteel voordeel van € 602.000 ten opzichte van de begroting. Voorgesteld wordt om dit via de resultaatbestemming toe te voegen aan de reserves Woningbouwfonds (€ 532.000) en Schaalsprong (€ 70.000).
602 V
Stadsvernieuwing algemeen Een voordelig saldo van € 296.000. Dit wordt veroorzaakt doordat de subsidie aan Stichting Brainport Smart District € 316.000 lager is vastgesteld dan begroot als gevolg van minder subsidiabele activiteiten. De begroting voor 2026 en verder is hier al op aangepast.
296 V
Integraal veiligheidsbeleid Dit thema heeft een voordelig saldo van € 613.000. Door een gerichte herijking van de werkwijze en een efficiëntere inzet van middelen bij met name inbraakvrije wijk en wijkversterkingsplan, zijn de daadwerkelijke kosten € 474.000 lager uitgevallen dan gebudgetteerd. Hier tegenover staan hogere baten van € 139.000.
613 V
Brandweer Dit thema heeft een voordelig saldo van € 257.000. Het nadelig verschil qua lasten wordt enerzijds veroorzaakt door € 70.000 hogere lasten i.v.m. advies voor rampenbestrijding, en voordelig verschil van € 326.000 lagere lasten voor overige goederen en diensten. Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 340.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door een hogere subsidie/inkomensoverdracht van € 126.000 aan de Veiligheidsregio Brabant Zuid-Oost als gevolg van de afrekening over 2024. Daarnaast is er een onderschrijding op “Trainingen crisisbeheersing” van € 190.000. Dit overschot is ontstaan doordat de trainingen pas later in het jaar hebben plaatsgevonden en nog niet volledig gerealiseerd zijn.
340 V
14
Verder is er een overschot op het "Masterplan” van ca. € 200.000. Dit is het gevolg van het feit dat de stadsmarinier in het najaar van 2025 in dienst is getreden Daarnaast hebben we niet aan alle activiteiten van het masterplan uitvoering gegeven. Milieubeheer Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 1,282 miljoen als gevolg van hogere subsidieopbrengsten met betrekking tot de subsidieregeling tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). Naar aanleiding van een aanvullende analyse is gebleken dat meer kosten voor subsidie in aanmerking komen dan eerder was voorzien. Als gevolg hiervan zijn met terugwerkende kracht subsidiabele kosten over de jaren 2023 en 2024 verantwoord wat resulteert in een incidenteel voordeel.
1.282 V
Verkeer en vervoer Het voordelig saldo heeft diverse oorzaken en wordt voornamelijk veroorzaakt door: • Lagere ontwikkelsnelheid van het project deeltaxi 2.0. Als gevolg hiervan zijn de kosten voor onderzoek, communicatie, infrastructuur en exploitatie lager uitgevallen dan begroot € 356.000. • Niet begrote bijdrage uit Regionale uitvoeringsprogramma Brainport Bereikbaar voor het project Deeltaxi 2.0 € 172.000 • Het vrijvallen van de reserve Mobiliteit en Verkeersveiligheid conform besluitvorming bij de 2e Berap € 125.000 • Een ontvangen bijdrage van de Metropoolregio Eindhoven (MRE) voor door medewerkers uitgevoerde regionale werkzaamheden € 103.000 • Ontvangen Europese en regionale subsidies o.a. Move2CCam, FABULOS en CITS € 207.000 Voor een verdere toelichting verwijzen wij u naar de toelichtingen op hoofdproduct 250.
1.151 V
Wegen Dit voordeel wordt veroorzaakt doordat een deel van de werkzaamheden met betrekking tot groot onderhoud wegen door verkeerskundige redenen pas in 2026 kan worden uitgevoerd.
684 V
Voorziening onderhoud kasteel traverse De baten zijn hoger omdat de voorziening die in de jaarrekening 2024 is gevormd voor groot onderhoud aan de Kasteel-Traverse brug niet langer nodig is. Na onderzoek is geconstateerd dat het niet gaat om achterstallig onderhoud, maar om een levensduur verlengende investering. Conform Besluit begroting en verantwoording (BBV) valt daarom de voorziening vrij en wordt er een investering aangevraagd in de begroting 2027 € 1,25 miljoen.
1.115 V
Economische en industriële zaken Belangrijkste oorzaken voor het voordeel. Voor het project Grote Oogst is sprake van een meerjarige provinciale subsidie waarbij de gemeente, de provincie en het bedrijfsleven gezamenlijk investeren in de verduurzaming van werklocaties. De afgesproken activiteiten zijn in 2025 niet volledig gerealiseerd doordat netcongestie de realisatie van het Grote Oogst deelproject waterrotonde heeft vertraagd waardoor het incidentele budget niet geheel is besteed.
756 V
15
Food Tech Brainport is bezig met een met een herpositionering en hierdoor was de exploitatiesubsidie en als gevolg daarvan de lasten incidenteel lager dan begroot € 116.000. Regionale aangelegenheden 418 V Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door € 250.000 welke structureel in de begroting vanaf 2025 zijn bijgeraamd voor Versterken programmeren integraal huisvestingsplan (IHP) fase 2. De lasten zijn geboekt bij beleidsontwikkeling sociaal domein. Vanaf 2026 is de begroting gecorrigeerd naar beleidsontwikkeling sociaal domein. College van B&W -1.049 N Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door een extra storting in de voorziening wethouderspensioenen van € 1.150.000. Aanleiding voor de storting is de overdracht van de wethouderspensioenen naar het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP) per 1- 1- 2028. Het ABP hanteert een hogere dekkingsgraad. Daarnaast hebben we een storting in de voorziening wachtgeldverplichtingen voor wethouders moeten doen van € 131.000 en we hebben voor € 277.000 minder kosten gemaakt bij de gewezen wethouders. Bestuursondersteuning Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door € 825.000 voor personele strategie welke nog niet zijn uitgegeven. Deze middelen zijn bedoeld om waar nodig arbeidsvoorwaarden te repareren en worden ingezet naar noodzaak. Hiervoor is in de begroting 2025 een structureel bedrag van € 950.000 beschikbaar gesteld
1.016 V
Organisatie algemeen Bij de begroting werd ingeschat dat er meer uren met een overheadtoeslag naar de grondexploitaties en investeringen zouden worden geschreven. Dit voordeel is verantwoord op HP910. Achteraf blijkt dit voordeel niet gerealiseerd te zijn. Dit leidt tot een nadeel van € 1,5 miljoen op HP992.
1.342 V
Overige financiële middelen (Rente lasten en baten) Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van ruim € 1.100.000. Doordat wij een goede liquiditeit hadden in 2025, hebben wij meer gelden kunnen stallen bij het schatkistbankieren, waardoor wij meer opbrengsten hebben behaald dan begroot. Daarnaast is een correctie doorgevoerd op de renteomslag, omdat het werkelijke rentepercentage lager is dan de 1% waar rekening mee is gehouden in de begroting. De consequentie van deze correctie is dat er minder rentekosten zijn toegerekend aan de investeringen en grondexploitaties. Wat leidt tot minder lasten op dit hoofdproduct.
1.126 V
Overige belastingen Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door een hogere storting in de voorziening dubieuze debiteuren. Om de voorziening dubieuze debiteuren op benodigde peil te brengen is een extra storting nodig met name om het risico van Groupcard te voorzien. De totale extra storting voor 2025 bedraagt € 882.000. Daarnaast hebben we extra opbrengsten van de aanmaan- en dwangbevelkosten. Voor het jaar 2025 bedraagt het positieve saldo op dit onderdeel ongeveer € 231.000.
-516 N
16
Algemene uitkering/ gemeentefonds Het voordelig resultaat wordt voor het grootste deel veroorzaakt door € 8,7 miljoen aan hogere opbrengsten in 2025 uit het gemeentefonds vergeleken met de geraamde opbrengsten. De begrote opbrengsten in de begroting zijn gebaseerd op de gemeentefondsuitkering volgens de meicirculaire 2025. De werkelijke opbrengsten zijn gebaseerd op de stand volgens de decembercirculaire 2025. Tussentijds is de hoogte van onze gemeentefondsuitkering ook gewijzigd in de septembercirculaire. De plus van € 8,7 miljoen in 2025 is het totale effect van zowel algemene en taakgebonden wijzigingen en wijzigingen in de decentralisatie- en integratie-uitkeringen in de beide circulaires.
8.807 V
Overhead Dit oordeel is het saldo van de producten overhead, de doorbelasting hiervan en de hieraan gekoppelde reserve(s). Dit bestaat uit voor- en nadelen bij HRM, ICT, Programma Altijd Verbonden, Schaalsprong, huisvesting, personeelskosten en doorberekening van de uren aan grondexploitaties en investeringen etc. Per saldo een voordeel van € 378.000. Voor meer gedetailleerde toelichtingen verwijzen wij u naar programma algemene dekkingsmiddelen, de producten overhead en doorbelasting overhead.
378 V
Overige verschillen Dit is het saldo van alle uitgaven en inkomsten van alle programma’s exclusief de hier apart benoemde onderdelen.
1.753 V
17
Voorgestelde resultaatbestemmingen In het bijgevoegde raadsvoorstel is een overzicht weergegeven van voorgestelde resultaatbestemmingen. Dit zijn onderwerpen die in 2025 hebben bijgedragen aan het positieve resultaat omdat deze niet (volledig) zijn uitgevoerd. (Bedragen x €1.000)
Programma 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3 AD AD AD AD AD AD
Omschrijving Sport; Verdere uitwerking IHP Sport / accommodatiebeleid Project pilot startbanen Decentralisatie uitkering laaggeletterdheid Overtollige middelen SPUK Vluchtelingen Oekraïne Activiteiten Omgevingswet 2025 Nota Ruimtelijke Kwaliteit Groot (weg)onderhoud kruising Neervoortsedreef/Europaweg Aanjaagteam netcongestie Realisatiestimulans woningbouw; Reserve Woningbouwfonds Realisatiestimulans woningbouw; Reserve Schaalsprong Ondernemen; Grote Oogst Cultuur; Vervolg inventarisatie en waardering cultuurhistorische waarden gemeente Helmond Cultuur; uitvoeringsbudget Cultuurvisie Cultuur; HomeComputerMuseum Doorontwikkeling Food Tech Brainport Kunstwerk Heksenroute Projectleiding implementatie beheersmaatregelen Vervanging VRiS Vervoersmobiliteit/fietsregeling Schaalsprong Algemene Uitkering: budgettaire wijzigingen uit de septembercirculaire 2025: compensatie kosten jeugdzorg en verkiezingen
Voorstel 150 313 137 2.972 80 58 600 100 532 70 538 54 70 84 117 50 60 200 140 195 4.981
Algemene Uitkering; Dec. budgettaire wijzigingen uit de september- en decembercirculaire 2025: overig
2.381
Totaal
13.882
Toelichting resultaat op de voorgestelde resultaatsbestemmingen: Sport; Verdere uitwerking IHP Sport/ accommodatiebeleid "In de programmabegroting van 2025 is 250k opgenomen voor de actualisatie van de sport- en beweegnota gericht op het onderdeel sportaccommodaties. In 2025 is er een beleidsmatige blauwdruk voor sportaccommodaties uitgewerkt met uitgangspunten voor toekomstige investeringen. In 2026 wordt hier een vervolg aan gegeven door te werken aan een Integraal huisvestingsplan binnensport. Waarbij ook een afwegingskader wordt uitgewerkt dat richting geeft aan de vraag wanneer en onder welke omstandigheden de gemeente investeert in sportaccommodaties. Overheveling van de in 2025 beschikbare middelen naar 2026 is noodzakelijk om uitvoering te kunnen geven aan het raadsbesluit en de reeds aangegane verplichtingen correct af te wikkelen Project pilot startbanen "De regionale middelen ter waarde van € 427.000 zijn niet volledig besteed omdat het project nog doorloopt tot mei 2026. De resterende middelen worden volgens het projectplan ingezet zodat er 18
zoveel mogelijk duale trajecten gerealiseerd kunnen worden voor statushouders. Tevens zijn er verplichtingen aangegaan voor 2026 ter waarde van € 177.000. Laaggeletterdheid De decentralisatie uitkering laaggeletterdheid ontvangt Helmond als contactgemeente voor de arbeidsmarktregio en is bedoeld voor de aanpak basisvaardigheden. In 2026 gaan we met de arbeidsmarktregio aan de slag met een nieuw regionaal plan. Daar zullen nieuwe projecten en initiatieven uit ontstaan waar extra financiering voor nodig is. Vooral gericht op werkgevers en de gezinsaanpak liggen er kansen om regionaal extra op te trekken. We zijn als Peelregio verplicht om een regionaal plan met acties op te stellen. Het doel was om dit plan in 2025 te realiseren, echter was er veel onduidelijkheid vanuit het Rijk. Dit heeft ervoor gezorgd waarom de geplande acties niet in 2025 zijn afgerond. Het budget wat we als centrumgemeente voor de Peelregio hebben ontvangen vanuit de meicirculaire 2025, ter hoogte van € 136.760, zullen we hiervoor inzetten. Overtollige middelen SPUK Vluchtelingen Oekraïne Het bedrag ad € 2,972 miljoen is gebaseerd op de huidige situatie. De middelen vanuit het rijk zullen vanaf 2027 worden afgebouwd. De Oekraïense ontheemden krijgen dan ook een andere status. Hoewel de beleidslijn gericht is op terugkeer, is de verwachting dat dit niet gaat gebeuren voor het grootste deel van de groep.
De reserve is dan nodig om de huidige accommodatie qua exploitatie te kunnen voorzetten. Daarnaast zullen er investeringen nodig zijn voor toekomstige huisvesting zodat de huidige opvang kan worden afgebouwd. Ook zal er aandacht moeten zijn voor het naar werk begeleiden van mensen die nu nog niet aan het werk zijn en zal het integreren aandacht vragen. Deze enorme opgave vraagt ook een (tijdelijke) impuls qua personele inzet. Derhalve wordt dit bedrag toegevoegd aan de reserve. . Activiteiten Omgevingswet 2025 We zijn bezig met het uitfaseren van de huidige systemen voor milieu-informatie. Hiervoor moeten de aanwezige gegevens worden overgezet naar de nieuwe applicaties. Het was de bedoeling om dit eind 2025 af te ronden, maar dat is helaas niet gelukt. De werkzaamheden lopen daarom door in het eerste kwartaal van 2026. De feitelijke overgang naar de nieuwe omgeving staat nu gepland voor Q1 2026. De opdrachten aan de betrokken leveranciers en de inhuur van de projectleider zijn in 2025 al verstrekt, maar de facturatie volgt pas in het eerste kwartaal van 2026 bij de definitieve oplevering. Omdat deze afspraken al vastliggen, vragen we om € 80.000 euro over te hevelen naar 2026. Nota Ruimtelijke Kwaliteit Voor de opstelling van de Nota Ruimtelijke Kwaliteit is in 2025 incidenteel een bedrag vrijgemaakt in de programmabegroting om deze nota op te kunnen stellen.
Omdat bij het opstellen van de nota, externe expertise en capaciteit benodigd is, is ervoor gekozen om via een aanbesteding een externe partij te selecteren. De voorbereiding en het proces hebben tot augustus 2025 in beslag genomen, waarna het externe bureau is begonnen aan de opdracht. Omdat het traject ongeveer een jaar in beslag neemt, loopt de uitvoering door in 2026. Het grootste deel van de kosten voor de werkzaamheden wordt daarom pas in 2026 gemaakt. Voorgesteld wordt om de restant middelen van € 58.000 over te hevelen naar 2026 om de nota volgens planning te kunnen afronden.
19
Groot (weg)onderhoud kruising Neervoortsedreef / Europaweg In 2025 is de gemeente Helmond een overeenkomst aangegaan met de BAM voor het project groot onderhoud asfalt kruising Neervoortsedreef/Europaweg. Doordat de verkeershinder op de provinciale weg en de gemeentelijke weg (Helmond-Eindhoven-Geldrop-Nuenen) te groot wordt bij het volledig afsluiten van dit kruispunt heeft men moeten uitwijken naar weekend afsluitingen. Dit heeft tot gevolg gehad dat er in 2025 geen asfalt centrales meer beschikbaar waren om asfalt te leveren. Daarom is besloten om de geplande uitvoering te verplaatsen naar maart 2026. Uitstel van dit onderhoud is geen optie omdat deze weg zeer druk is en het asfalt dusdanig is verouderd dat er een onveilige situatie kan ontstaan. Aanjaagteam Netcongestie Het Aanjaagteam Netcongestie gaat aan de slag om specifieke innovatieve oplossingen (zoals netbewuste woningbouw) uit te werken. Voor het daarbij betrekken van gespecialiseerde externe expertise had dit team in de begroting 2025 de beschikking over een werkbudget van € 100.000 (incidenteel). In 2025 is nog geen gebruik gemaakt van dit budget, maar we verwachten dat dat in 2026 wel gaat gebeuren. De netcongestie in onze regio neemt toe en de ACM heeft een nieuw prioriteringskader opgesteld voor toewijzing van vrijkomend vermogen op het stroomnet.
De verwachting is dat in 2026/2027 ook de kleinverbruiksaansluitingen onderdeel gaan worden van het prioriteringskader. Dit maakt de urgentie van innovatieve oplossingen nog groter, mede in het licht van de schaalsprong-ambities van onze stad die onvermijdelijk zullen leiden tot een grotere vraag naar elektriciteit. Hiervoor is het belangrijk dat het budget voor het aanjaagteam uit 2025 meegenomen kan worden naar 2026. Realisatiestimulans In lijn met het doel van de Rijksregeling wordt voorgesteld om dit positieve resultaat van € 602.000 via de resultaatbestemming volledig te oormerken voor de woningbouwopgave. Concreet wordt voorgesteld het bedrag als volgt te storten in de reserves: Reserve Woningbouwfonds (€ 532.000): Voorgesteld wordt om dit bedrag toe te voegen aan de reserve woningbouwfonds. Hiermee ondersteunt de gemeente woningcorporaties rechtstreeks bij de bouw van sociale huurwoningen. Omdat er op vrijwel elke nieuwe woning een onrendabele top zit, zijn de huidige middelen in de reserve tekortgeschoten om alle geplande nieuwbouw te subsidiëren. Uit deze Reserve wordt ook extra capaciteit aangetrokken voor woningbouw en vindt ook de ook cofinanciering van een deel van de Beethoven-subsidieregeling plaats. Door de Realisatiestimulans aan deze reserve toe te voegen, kan de gemeentelijke subsidieregeling voor aanzienlijk meer woningen worden ingezet.
Dit stelt corporaties in Helmond in staat om extra sociale huurwoningen te bouwen voordat zij hun financiële grenzen bereiken Reserve Schaalsprong (€ 70.000): Voorgesteld wordt om dit deel, in lijn met het raadsbesluit van 16 december 2025 omtrent de Rijksbijdrage grootschalige woningbouw, bestemd voor het Centrum+ gebied. In 2025 zijn er 10 woningen in dit gebied gebouwd. Deze middelen dienen als dekkingsbron voor het tekort op de gebiedsmaatregelen. Dit conform afspraak met de rijksoverheid. Ondernemen; Grote Oogst De raad heeft op 20 juni 2023 ingestemd met het voorstel verduurzamen bedrijventerreinen middels participatie in het provinciale project Grote Oogst, waarin gemeente, provincie en bedrijfsleven in gelijke mate middelen inbrengen om werklocaties toekomstbestendig te maken. De projecten binnen het programma Grote Oogst worden uitgevoerd op basis van het plan van aanpak zoals dat in 2022 bij de provincie is ingediend. De stuurgroep Grote Oogst, waar wij als 20
gemeente bestuurlijk deel van uitmaken, besluit over de inhoudelijke invulling en eventuele verschuivingen binnen de budgetten. De afgesproken activiteiten m.b.t. het verduurzamen van werklocaties zijn niet allemaal realiseerbaar gebleken in 2025, waardoor het incidentele budget in 2025 niet geheel is besteed De stuurgroep Grote Oogst heeft ingestemd met het jaarplan 2026. Hierin zijn activiteiten zoals de uitbreiding van de grondstoffenrotonde voor materialenrecycling, klimaat adaptieve inrichting, de creatie van een bioboost-bos en de lokale aanpak van netcongestie als prioriteit aangewezen. Daarnaast wordt ingezet op voorstellen voor het benutten van restwarmte, een inventarisatie van het energieverbruik door bedrijven, een verkenning naar alternatieve energieopwekking en de verdere realisatie van de waterrotonde. Er is een sterke behoefte om deze geplande activiteiten in 2026 alsnog te realiseren. Daarom stellen we voor om het restant van dit incidentele budget van € 538.000 over te hevelen naar 2026. Cultuur; Vervolg inventarisatie en waardering cultuurhistorische waarden gemeente Helmond Bij de start van het programma Omgevingswet, in 2019 zijn middelen aangevraagd voor het Helmondbreed inventariseren en waarderen van cultuurhistorisch waardevolle elementen.
Dit is gedaan met het oog op toepassing van de wet: ontwikkelen wat nodig is vanuit maatschappelijke behoefte en beschermen wat waardevol is en behouden moet blijven. Uw raad heeft hiervoor in twee fasen incidentele middelen beschikbaar gesteld binnen het programma Omgevingswet. Van het eenmalig beschikbaar gestelde budget is in 2026 nog € 54.000 nodig voor de afronding van het onderzoek tweede fase. Cultuur; uitvoeringsbudget Cultuurvisie In het Uitvoeringsprogramma 2025 is een prioritering vastgelegd voor een aantal grote dossiers. Door een vertraging in de besluitvorming en beperkte ambtelijke capaciteit in de eerste helft van 2025, is een deel van de geplande acties verschoven naar 2026. Het gaat hierbij om een onderzoek naar de positionering van het Theo Driessen Instituut, de ondersteuning en doorontwikkeling van kleinere culturele instellingen en broedplaatsen, en het onderzoek naar een Stichting Werkplaatsen. Omdat er onder het reguliere cultuurvisiebudget vanaf 2026 al een volledige uitgavenplanning voor die middelen vastligt, is er geen ruimte om deze incidentele kosten binnen de reguliere begroting op te vangen. Om de toegezegde acties uit het Uitvoeringsprogramma alsnog te kunnen uitvoeren, wordt voorgesteld om € 70.000 over te hevelen naar 2026.
Cultuur; HomeComputerMuseum Voor het Home Computer Museum is een bedrag van € 84.000 nodig voor de versterking van de vermogenspositie en de kosten voor een museumontwerper. Gelet op het feit dat er in 2025 rekening was gehouden met deze kosten en er in 2026 geen ruimte is, wordt voorgesteld om een bedrag van 84.000 euro als resultaatbestemming op te nemen in de jaarrekening 2025. Hiermee kunnen de kosten die hiermee gemoeid zijn in 2026 worden gedekt vanuit deze middelen. Doorontwikkeling Food Tech Brainport De middelen zijn nodig voor de financiële afwikkeling van de investeringssubsidies die de gemeente Helmond heeft verstrekt. Deze zijn als 'bijdragen aan derden' als activum op de balans van de gemeente Helmond gewaardeerd. Er is ook sprake van verkoop van machines (desinvesteringen) en frictiekosten. De BV FTB kan vervolgens ordentelijk worden ontbonden. De stichting Food Tech Brainport kan zich vervolgens richten op haar natuurlijke rollen: die van programmatische regisseur, 21
community-bouwer en facilitator van projecten en samenwerkingen. Verkoop van de machines FTB was in 2025 voorzien, maar duurt langer omdat er meerdere partijen bij betrokken zijn, wat het complex maakt. Ook de provincie Noord-Brabant is betrokkene, doordat zij meerdere investeringsleningen heeft verstrekt. Kunstwerk Heksenroute De Heksenroute is een samenwerkingsproject van zes gemeenten: Helmond, Cranendonck, HeezeLeende, Geldrop-Mierlo, Asten en Someren. Het traject omvat een fysieke route en een kunstwerk dat het historische thema ‘heksen’ verbeeldt. Het kunstwerk zou in 2025 worden geproduceerd en geplaatst, maar door vertraging bij de producent schuift dit op. Hierdoor blijft in 2025 een aanzienlijk budget beschikbaar, terwijl het budget in 2026 ontoereikend is. Het budget van 2025 is noodzakelijk om het kunstwerk te realiseren. Projectleiding implementatie beheersmaatregelen De projectleider heeft 2 deelopdrachten. Het eerste deel bestaat uit de implementatie van de beheersmaatregelen in de begroting 2026. Het gaat om monitoring en bijsturing i.s.m. directie. Het tweede deel bestaat uit het identificeren en implementeren van additionele beheersmaatregelen voor de begroting 2027 (en wellicht 2028). Voor de implementatie werkt de projectleider samen met de desbetreffende teams en afdelingen.
De werkzaamheden van de projectleider implementatie beheersmaatregelen lopen door in 2026. Vervanging belastingpakket (VRiS) Het budget is in 2025 niet uitgegeven. De aanbesteding en gunning hebben inmiddels begin 2026 plaatsgevonden en de werkzaamheden voor de vervanging zijn gestart in 2026. Vervoersmobiliteit/fietsregeling Door het directieteam is besloten tot een verruiming van de fietsregeling. De verwachting is dat dit een piek gaat opleveren in 2026 omdat een groter beroep op de regeling gedaan gaat worden. Dit brengt extra kosten m.b.t. de IKB-heffing met zich mee. Om deze piek qua kosten op te vangen wordt voorgesteld om het niet bestede deel van 2025 te reserveren in een nieuw te vormen egalisatiereserve. Schaalsprong Onderdeel van het budget van 2025 waren 2 onderzoeken. Eén opdracht is Posad Maxwan. De kosten van het meerwerk van deze verdichtingstudie (€ 70.000) vallen in 2026. De andere opdracht gaat over de Positionering Helmond Makerstad (€ 125.000). Deze opdracht wordt nu vertrekt in 2026. Algemene Uitkering, budgettaire wijzigingen uit de septembercirculaire 2025: compensatie kosten jeugdzorg en verkiezingen In de RIB over de septembercirculaire 2025 (150-2025) informeerden wij u over een tweetal taakgebonden wijzigingen die een compensatie betreffen van in het verleden gemaakte kosten die we als gemeente zelf hebben gedragen.
Het gaat om de compensatie van een deel van de tekorten in het Sociaal Domein in 2023 en 2024 en de compensatie van de kosten voor het organiseren van vervroegde tweede kamer verkiezingen in oktober 2025. We stellen voor om deze middelen toe te voegen aan de egalisatiereserves Sociaal Domein en Verkiezingen. In het eerste geval om eventuele toekomstige tekorten te kunnen vereffenen en in het tweede geval omdat we daar de dekking uit voorgeschoten hebben.
22
Algemene Uitkering, budgettaire wijzigingen uit de september- en decembercirculaire 2025: overig De september- en decembercirculaire 2025 bevatten taakgebonden wijzigingen en wijzigingen voor de decentralisatie- uitkeringen. Onze beleidslijn voor deze wijzigingen is dat we de plussen en/of minnen die hieruit voortkomen 1-op-1 verrekenen met de betreffende beleidsvelden (lees: begrotingsbudgetten). In 2025 was dit niet meer mogelijk omdat het begrotingswijzigingen zijn die een raadsbesluit vergen. Omdat het gaat om budgetverrekeningen die bedoeld zijn voor taken die in 2026 uitgevoerd worden, stellen we voor om het saldo van deze wijzigingen van in totaal bijna € 2,4 miljoen over te hevelen naar het begrotingsjaar 2026 om de verrekening plaats te laten vinden.
23
2.3
Investeringen
Gedurende heel 2025 hadden we in totaal € 386 miljoen aan beschikbare bruto investeringskredieten. Afgelopen jaar zijn investeringskredieten die al langer openstonden opgeschoond. In de loop van 2025 zijn € 23 miljoen aan bruto investeringskredieten afgesloten via de bestuursrapportages. Eind 2025 sluiten we nog eens een bedrag van € 126 miljoen aan bruto investeringskredieten af omdat deze projecten afgerond zijn. In onderstaand overzicht is het verloop van de beschikbare bruto investeringskredieten af te lezen: (Bedragen x € 1.000)
Bruto investeringsplanning Gevoteerde investeringen Investeringsplanning bruto - stand per Jaarverantwoording 2024 Bij: IVP 2025 - vrijgegeven door college Bij: Raadsbesluiten na begroting 2025 (inclusief meerjarig vastgesteld) Beschikbare investeringskredieten 2025 Af: Afgesloten kredieten 1e berap 2025 Af: Afgesloten kredieten 2e berap 2025 Openstaande investeringskredieten Af: Af te sluiten kredieten jaarrekening 2025 Openstaande investeringskredieten 2025 en verder
2025 279.752 29.817 76.825 386.394 -5.183 -17.911 363.300 -126.159 237.141
In onderstaand overzicht hebben we weergegeven hoe de afgesloten investeringskredieten zijn verdeeld over de begrotingsprogramma’s. Een overzicht van deze afgesloten investeringskredieten en de stand van de opschoningsactie treft u aan in bijlage 8.1.
Programma's 1 Meedoen, rondkomen, vooruitkomen 2 Duurzaam en Leefbaar 3 Economisch vitaal en aantrekkelijk Algemene dekkingsmiddelen Totaal
Gevoteerd krediet uitgaven 52.747 28.063 480 44.869 126.159
Gevoteerd krediet inkomsten 13.930 3.366 0 108 17.404
(Bedragen x € 1.000)
Gevoteerd Netto uitgaven Restantkrediet krediet (netto) tot en met 2025 38.819 24.697 480 44.761 108.757
34.721 19.375 471 44.298 98.865
4.098 5.322 9 463 9.892
Lopende investeringsprojecten In totaal blijft er dan nog een bedrag van € 237,1 miljoen over aan openstaande bruto investeringskredieten. Dit betekent dat de investeringsprojecten waarvoor de kredieten beschikbaar zijn gesteld (nog) niet afgerond zijn. Onderdeel hiervan zijn de investeringskredieten met een meerjarige uitvoeringsplanning waarvan het totale krediet al beschikbaar is gesteld. Voor de lopende investeringsprojecten (uitgezonderd de meerjarige investeringskredieten) geldt dat er verschillende oorzaken zijn waardoor deze (nog) niet zijn afgerond. De meest aangegeven oorzaak is een gebrek aan capaciteit voor de uitvoering. Dit betreft zowel interne als externe capaciteit. Daarnaast wordt ook de looptijd van participatietrajecten in enkele gevallen als oorzaak genoemd. In onderstaand overzicht hebben we weergegeven hoe de openstaande projecten zijn verdeeld over de begrotingsprogramma’s. Een uitgebreid overzicht met de afzonderlijke investeringskredieten treft u aan in bijlage 8.2.