RN 075 Bijlage 1 Jaarverantwoording 2023

.

42

3.4

Programma 04: Jeugd en onderwijs

3.4.1 Wat hebben we bereikt? Ambities We willen een stad zijn waar alle kinderen en jongeren gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien. Goed en toegankelijk onderwijs is het fundament waarop kinderen en jongeren hun talenten en identiteit kunnen ontplooien en leren om in een context van diversiteit samen te leven. We constateren ook dat steeds meer kinderen, jongeren en ouders tijdens het opgroeien en opvoeden voor verschillende uitdagingen komen te staan. Dit leidt tot toenemende druk op het jeugdzorgstelsel. Waar jongeren en gezinnen hindernissen ervaren in het meedoen en vooruitkomen, bieden we zorg en ondersteuning op maat. Maar hervorming van het stelstel is nodig om de jeugdzorg betaalbaar te houden. • We willen dat kinderen en jongeren gezond, veilig en kansrijk opgroeien in Helmond, zodat ze ook op latere leeftijd kunnen meedoen, rondkomen en vooruitkomen. • Alle kinderen krijgen wat nodig is om vanaf het prille begin een kansrijke en gezonde start te maken en zich ten volle te ontwikkelen, met het accent op de eerste 1000 dagen. • Alle kinderen en jongeren hebben een ontwikkelrecht, het liefst in een onderwijsomgeving waarin ze hun talenten kunnen ontwikkelen. • Zo veel mogelijk jeugdigen sluiten school af met een startkwalificatie. We voorkomen voortijdig schoolverlaters en thuiszitters en benutten de talenten optimaal.

• Gezinnen en jongeren die ondersteuning nodig hebben bij bijv. opvoeding, inkomen, financiën of psychosociale problemen krijgen deze snel en laagdrempelig, licht waar mogelijk, zwaarder en specialistisch indien nodig. Daarbij leveren we maatwerk. Om dit te bereiken hebben we: • De uitkomsten van de gesprekken tussen VNG en Rijk over de Hervormingsagenda Jeugd gevolgd en waar mogelijk al vertaald naar de gevolgen voor de Helmondse organisatie van jeugdhulp. • Samen met de vijf jeugdhulpregio's in Brabant gewerkt aan de Brabantse Verbeteragenda Jeugdbescherming voor het realiseren van een structurele verandering in de jeugdbeschermingsketen in onze regio. • De uitvoering van de Helmondse Educatieve Agenda geïntensiveerd om (gelijke) kansen van jeugdigen te versterken. • Samen met onderwijs en kinderopvang een nieuw beleidsplan voor voor- en vroegschoolse educatie en onderwijsachterstandenbeleid opgesteld. • Voor het schoolontbijt onderzocht welke behoefte er is en in welke vorm(en) een schoolontbijt te realiseren is vanaf schooljaar 2023-2024. • Het preventief jeugdbeleid versterkt, gericht op gezond, veilig en kansrijk opgroeien met een focus op: integrale aanpak risicojeugd, herijking preventief jeugdaanbod en vernieuwing van het jongerenwerk.

• Samen met schoolbesturen een volledige herijking van het IHP uitgevoerd voor de periode vanaf 2026 om duurzame, gezonde en toekomstbestendige scholen te realiseren. • Geïnvesteerd in preventieve maatregelen op vroegtijdig schoolverlaten te voorkomen.

43

3.4.2 Wat hebben we ervoor gedaan? Beleidsresultaten verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partijen: Stichting Zorg en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost Zie programma 1 voor het beleidsresultaat Stichting Zorg en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost waarmee ook wordt samengewerkt om de ambities van programma 4 te realiseren. GGD Brabant Zuidoost De GGD heeft tot doel een bijdrage te leveren aan de publieke gezondheidszorg (PG) en de ambulancezorg (AZ). De GGD Brabant-Zuidoost streeft - onder regie van de gemeenten – door middel van preventie naar gezondheidswinst voor alle inwoners, om zo een bijdrage te leveren aan de kwaliteit van hun leven en het vergroten van de zelfredzaamheid.

De belangrijkste ontwikkelingen waarmee de GGD te maken kreeg en een bijdrage aan leverde waren: • Voorbereiding op de implementatie van de Omgevingswet (per 1 jan 2024); • Gemeenten ondersteunen bij het maken van een plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord; • Uitbreiding van contracttaken zoals Kind naar Gezonder Gewicht en Kansrijke Start in het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord; • Optimaal inzetten van Jeugdgezondheidszorg (JGZ) als collectieve basisvoorziening in de jeugdzorgketen en in het sociale domein; • Spreidingsplan ambulancevoorzieningen uitvoeren; • Proef met inzet van intelligente software bij planning en spreiding van ambulances; • Extra inzet bij de opvang van Oekraïense vluchtelingen; • Intensivering van de samenwerking met GGD Hart voor Brabant bij Forensische Geneeskunde (1 team voor politieregio Brabant-Oost); • Tekorten op de arbeidsmarkt van verpleegkundigen en artsen (extra inzet op werving en aantrekkelijk werkgeverschap); • Implementatie van het Lean gedachtengoed (continu verbeteren) binnen de GGD; • Implementeren van zelforganisatie en tweelagenstructuur. Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Hervormingsagenda Jeugd De Hervormingsagenda Jeugd komt voort uit bestuurlijke afspraken uit 2021 tussen VNG en Rijk over de jeugdhulp.

De agenda moet leiden tot verbetering van de hulpverlening en een financieel beheersbaar en duurzaam jeugdstelsel. Nadat in mei 2022 duidelijk werd dat het kabinet de financiële risico's niet bij gemeenten neerlegt, zijn de gesprekken weer gestart. De Hervormingsagenda bevat naar verwachting vergaande afspraken over onder andere regionalisering, reikwijdte van de jeugdhulp en preventie, toegang tot de jeugdhulp en inkoop. De agenda is eind 2022 klaar en nieuwe afspraken worden wettelijk verankerd. Dit zal gevolgen hebben voor de Helmondse organisatie van jeugdhulp (van preventie tot hoog specialistische jeugdhulpvoorzieningen). Volgens planning. Eind 2023 is het implementatieplan van de Hervormingsagenda Jeugd vastgesteld. De totale looptijd van de Hervormingsagenda is 2023-2028.

44

Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming en Brabantse Verbeteragenda Jeugdbescherming De huidige jeugdbeschermingsketen is complex georganiseerd met veel betrokken organisaties, zoals lokale wijkteams, Veilig Thuis, Gecertificeerde Instellingen en de Raad voor de Kinderbescherming. Deze schakels sluiten niet altijd op elkaar aan, waardoor de juiste hulp en bescherming tekortschiet. In 2021 is het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming landelijk vastgesteld. Dit schetst op hoofdlijnen hoe de jeugdbeschermingsketen er over 5-10 jaar uit moet zien. Daarnaast werken de vijf jeugdhulpregio's in Brabant sinds 2021 samen aan de Brabantse Verbeteragenda Jeugdbescherming. Deze agenda bevat maatregelen en acties voor de korte en middellange termijn die moeten leiden tot structurele verandering in de jeugdbeschermingsketen in onze regio. Volgens planning. Er is een startfoto opgeleverd waaruit thema's zijn voortgekomen die opgepakt moeten worden om het Toekomstscenario succesvol te implementeren in de regio. Deze acties worden uitgewerkt in plannen van aanpak. Helmond denkt hier actief in mee. De looptijd van het programma Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming is 2021-2031. Verdere uitvoering van de Helmondse Educatieve Agenda (HEA) We intensiveren de uitvoering van de Helmondse Educatieve Agenda om (gelijke) kansen van jeugdigen te versterken.

Samenwerking tussen kinderopvang, onderwijs en jeugdhulp blijft daarbij van groot belang. Vanuit de vier vastgestelde pijlers uit de HEA zetten we in 2023 extra in op: • • • • •

De uitvoering van een Pilot passende kinderopvang als nieuw aanbod vooruitlopend op mogelijke Rijksmiddelen Het starten van kansrijke pilots op het gebied van onderwijs-zorgarrangementen samen met scholen en andere mogelijke partners. Het verder uitbreiden en structureel borgen van de Verlengde Schooldag op scholen met een hoge achterstandsscore. Het voorkomen van (taal)achterstanden door de inzet van een bieb op alle scholen in Helmond Het voorkomen van voortijdig schooluitval onder andere via voortzetting van de pilot M@ZL, waarbij GGD, scholen en leerplicht samen inzetten op signaleren en voorkomen van verzuim.

Verder stellen we in 2023 samen met onderwijs en kinderopvang een nieuw beleidsplan op voor vooren vroegschoolse educatie (VVE) en onderwijsachterstandenbeleid (OAB). Volgens planning. De HEA kent een looptijd tot 2030. Over de resultaten in 2023: • De pilot passende kinderopvang is in 2023 samen met de kinderopvangorganisaties gestart. We onderzoeken samen welke inzet er nodig is om aan meer peuters kwalitatief goed VVE aanbod te bieden. • Vanuit het Samenwerkingsverband Helmond-Peelland nemen we deel aan de projectgroep experimenteerregeling onderwijs-zorg waarbij we van het Rijk tijdelijk ruimte hebben om af te wijken van wetgeving over bekostiging, onderwijstijd, onderwijsinhoud en onderwijslocatie. Er is daardoor meer maatwerk mogelijk voor kinderen die complexe ondersteuning nodig hebben in onderwijs en zorg. • Verlengde schooldag werd in 2023 op 11 scholen aangeboden. • Op alle basisscholen in Helmond is in 2023 een bieb op school. Uw raad is hier in RIB86 over geïnformeerd. • De M@zl aanpak om zorgwekkend schoolverzuim tegen te gaan is operationeel op 6 locaties van het voortgezet onderwijs. • Op 7 december heeft uw raad de ontwikkelkansennota vastgesteld.

45

Schoolontbijt Een schoolontbijt is een van de mogelijkheden om kansengelijkheid van schoolgaande kinderen te vergroten. In 2023 onderzoeken we samen met scholen en eventueel kinderopvang welke behoefte er is en in welke vorm(en) zo'n schoolontbijt te realiseren is vanaf schooljaar 2023-2024. Streven is dat de kinderen op de 10 scholen in de aandachtwijken elke dag gezond kunnen ontbijten. Niet behaald. Door de lancering van het landelijke programma schoolmaaltijden is er in 2023 geen lokaal initiatief schoolontbijt ingevoerd. Scholen verwijzen we actief naar schoolmaaltijden.nl. Via RIB83 is uw raad op de hoogte gebracht hierover. Preventie Jeugd We versterken het preventief jeugdbeleid dat is gericht op gezond, veilig en kansrijk opgroeien. In 2023 richten we ons op: • Het voortzetten van de integrale aanpak van risicojeugd. We bieden perspectief en stellen grenzen. We investeren extra in kennis en expertise om ook vanuit veiligheidsperspectief de aanpak kracht bij te zetten • Het herijken van het preventief jeugdaanbod. Op basis van data over de staat van onze jeugd en duiding daarvan met betrokken partners, geven we een impuls daar waar inzet op preventie het meeste oplevert. En met interventies die aantoonbaar werken. Het vernieuwen van het jongerenwerk, samen met de uitvoeringsorganisaties van het jongerenwerk in onze stad. Volgens planning.

In 2023 is samen met partners een Meerjarenprogramma jeugd opgesteld dat zich richt op alle jeugd, inclusief risicojeugd. Met het programma willen we komende jaren onze preventieve inzet voor de jeugd versterken. Het Meerjarenprogramma is ontwikkeld in nauwe samenhang met de aanpak voor Preventie met Gezag: Daadkrachtige preventie & Begrenzen met perspectief, waaraan het rijk eind 2023 definitief middelen heeft toegekend voor een periode van 2,5 jaar. De beide programma’s versterken elkaar. Preventie met Gezag richt zich op beginnende jeugdcriminaliteit, met het meerjarenprogramma proberen we juist te voorkomen dat het zover komt. We hebben uw raad hierover in 2023 in april, september en december met raadsinformatiebrieven geïnformeerd (RIB 056, 124 en 155). Duurzame, gezonde en toekomstbestendige scholen In 2023 voeren we met schoolbesturen een volledige herijking van het IHP uit voor de periode vanaf 2026 om duurzame, gezonde en toekomstbestendige scholen te realiseren. Voorop staat een evenwichtige spreiding over de stad. De besluitvorming over het nieuwe IHP vindt plaats in 2023. Belangrijke onderdelen van dit plan zijn: Een visie op actuele ontwikkelingen.

Zoals de vorming van Integrale Kind Centra om de doorlopende leerlijn te bevorderen, het breder inzetten van schoolgebouwen voor de wijk, het verduurzamen van vastgoed, de doordecentralisatie van huisvestingsgelden en het goed inrichten van bouwheerschap. • Een oplossing voor knelpunten in het huidige schoolgebouwenbestand. De huidige gebouwen zijn deels verouderd, onvoldoende flexibel en ongeschikt voor medegebruik. Ook zijn lang niet alle gebouwen toekomstbestendig en duurzaam. • Een fasering van de schoolgebouwen die worden ontwikkeld voor de komende periode (20262040). Deels behaald. In 2023 zijn we gekomen tot de locatiekeuze van Jan van Brabant. Voor de realisatie van KC 't Hout van OBSH is een ontwerp en een concept PVE opgesteld. Er is een start gemaakt met het opstellen van een langjarig programma onderwijshuisvesting. In dit programma worden alle actuele ontwikkelingen zoals vorming van Integrale Kindcentra (IKC), schaalsprong, duurzaamheid en modulair en flexibel bouwen meegenomen. Dit programma gaat •

46

gelden voor de periode 2025 - 2040. Hiermee wordt aangesloten op de voorgenomen wetswijziging, waarbij het voor gemeenten verplicht wordt om een langjarig programma voor tenminste 15 jaar vast te stellen. Dit is georganiseerd met een externe partij om Gemeente Helmond en de schoolbesturen te ondersteunen bij het opstellen van dit programma. De verdere uitvoering van het programma IHP 2019-2024 heeft vertraging opgelopen. Inkoop jeugdhulp In 2023 is een extra bijdrage geleverd voor een jeugdhulpaanbieder die in slecht weer verkeerde. Omdat het om een cruciale jeugdhulpfunctie gaat is de Jeugdautoriteit hierbij betrokken. De aanbieder zit in Zuidoost-Brabant, daarom zijn de gemeenten in deze regio aan zet. Er is met de 21 gemeenten in de regio een budget beschikbaar gesteld als garantstelling, zodat de aanbieder salarissen kon blijven betalen en niet failliet ging. Er is nog geen aanspraak gemaakt op dit budget. Ook is er een budget beschikbaar gesteld om de bedrijfsvoering van de jeugdhulpaanbieder op orde te brengen. Hierover vindt intensief overleg plaats met de aanbieder. De beschikbaar gestelde middelen voor de transformatie zijn, deels, benut en eind 2023 afgewikkeld. De beschikbaar gestelde middelen voor de liquiditeitsproblemen zijn nog niet nodig gebleken. Indien noodzakelijk kan hier t/m december 2025 aanspraak op worden gemaakt.

Budget dat dan niet gebruikt is wordt door de aanbieder in 2026 terugbetaald aan de gemeenten in Zuidoost-Brabant. Vroegtijdig schoolverlaters Om schooluitval te voorkomen en bij te dragen aan het actief bevorderen van het aantal jongeren met een startkwalificatie werken we met een vierjarig regionaal programma voortijdig schoolverlaten. Lokaal is er in 2023 extra ingezet op preventieve maatregelen om voortijdig schoolverlaten te voorkomen. Zo zetten we bij VO-scholen de Mazl-aanpak in om zorgwekkend schoolverzuim tegen te gaan. Deze aanpak richt zich op het vroegtijdig signaleren en terugdringen van ziekteverzuim onder leerlingen. Het aantal potentiële VSV’ers in deze regio blijft hoog.

47

3.4.3 Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2023 per hoofdproduct weergegeven. Overzicht per hoofdproduct

Toelichting per hoofdproduct Toelichting afwijking hoofdproduct 404 Basisvoorzieningen Accommodaties Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 259.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door lagere lasten (€ 300.000). Deze lagere lasten hebben betrekking op de peuterspeelzalen en accommodaties voor kinderopvang. Bij deze locaties zijn de kosten voor onderhoud en huur in totaal € 224.000 lager dan de begroting. Toelichting afwijking hoofdproduct 405 Basisvoorzieningen overig Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 467.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere baten (€ 543.000). Deze baten hebben betrekking op de specifieke uitkering Nationaal Programma Onderwijsachterstanden (NPO). Deze uitkering van het Rijk is niet in de begroting opgenomen en zorgt voor dekking van uitgaven op het gebied van onderwijsachterstanden. Toelichting afwijking hoofdproduct 409 Specialistische Ondersteuning Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van ruim € 3,4 miljoen. Het saldo wordt veroorzaakt door het tekort op specialistische jeugdzorg. Het tekort is ten opzichte van de bijgestelde begroting opgelopen tot ruim € 4 miljoen. Dit toename wordt met name veroorzaakt door de hogere uitgaven aan jeugdhulp met behandeling en landelijk ingekochte zorg. Het aantal jeugdigen met een indicatie voor jeugdhulp neemt slechts licht toe.

Met name de inzet van duurdere zorg heeft tot de forse overschrijding geleid. Op de post eerstelijnsloket is een eenmalig voordeel van € 1 miljoen gerealiseerd door de dekking van de kosten uit de SPUK IZA.

Toelichting afwijking hoofdproduct 410 Huisvesting Onderwijs

48

Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 154.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door het verschil tussen hogere baten (+308.000) en hogere lasten (-154.000). De hogere baat wordt o.a. veroorzaakt door hogere huurbaten (€ 38.000) en een specifieke uitkering voor tijdelijke onderwijshuisvesting voor ontheemden (€ 33.000). Daarnaast is er sprake geweest van een vergoeding voor de verbouwing van de Betuwehof (Zuiderbos), €188.000. De lasten zijn door deze verbouwing ook hoger dan geraamd, dit heeft per saldo geen resultaat. Toelichting afwijking mutaties reserves HP 404 Basisvoorzieningen accommodaties Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 329.000. Het saldo wordt verklaard door lagere lasten. Vanwege de lagere lasten is een bedrag toegevoegd aan de egalisatiereserve sociaal domein. Toelichting afwijking mutaties reserves HP 405 Basisvoorzieningen overige Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 518.000. Het saldo wordt verklaard door hogere baten. Vanwege de hogere baten is een bedrag toegevoegd aan de egalisatiereserve sociaal domein. Toelichting afwijking mutaties reserves HP 409 Specialistische ondersteuning Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 2.124.000. Het saldo wordt verklaard door hogere lasten. Vanwege de hogere lasten is een bedrag onttrokken aan de egalisatiereserve sociaal domein.

49

3.5

Programma 05: Cultuur, toerisme en recreatie

3.5.1 Wat hebben we bereikt? Ambities: Cultuur is van en voor iedereen. Van professionele kunstenaars tot de muziekschool om de hoek. Cultuur verbindt en verbroedert en zorgt voor ontmoeting tussen mensen. De afgelopen jaren hebben we met name tijdens de coronacrisis gemerkt hoe we het missen als het er niet is. We willen dat iedereen in onze stad gebruik kan maken van culturele voorzieningen. Dit vraagt om een cultureel aanbod dat past bij de omvang van de stad. • Onze cultuurvoorzieningen moeten meegroeien met de schaalsprong die we in Helmond gaan maken. • We hebben extra aandacht voor de jeugd en de bredere functie van cultuur (zoals vestigingsklimaat, inclusiviteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid). • We versterken onze culturele basisinstellingen door ze zichtbaarder te maken in de stad en te verbinden met de omgeving. • Samen met partners binnen BrabantStad, het Stedelijk Gebied Eindhoven en de Peel werken we aan profilering en versterking van ons aanbod van voorzieningen en evenementen. • We willen meer ruimte creëren voor culturele experimenten en ateliers voor cultuurmakers. • We willen dat evenementen ook echt bij Helmond en onze inwoners passen. • We werken aan de ontwikkeling van een evenemententerrein bij recreatieplas Berkendonk. Berkendonk blijft als recreatiegebied openbaar en gratis toegankelijk.

• Ons erfgoed laat zien wie we zijn en waar we vandaan komen. Het in stand houden van en zichtbaar maken van erfgoed is daarom belangrijk. Om dit te bereiken hebben we: • Een herijkt beleidskader, genaamd ‘Evenementen maken de stad!’ opgesteld. U heeft dit beleidskader vastgesteld op 7 december 2023. Het beleidskader vormt de paraplu voor het nog op te stellen uitvoeringsbeleid voor evenementen. • Het erfgoedbeleid geactualiseerd. U heeft de erfgoedvisie ‘Samen aan de slag’ op 31 oktober 2023 vastgesteld. Met een aantal projecten op de uitvoeringsagenda is alvast een start gemaakt, zoals het ontwerp voor het Helmondse monumentenschildje. Deze projecten worden verder uitgewerkt in 2024. • Onderzoek gedaan naar de bovengrondse cultuurhistorische waarden voor een deel van het stedelijk gebied van Helmond. Hiermee is het erfgoedbeleid van de gemeente geactualiseerd. Daarnaast is het onderzoek een belangrijke onderlegger voor het thema erfgoed in de Omgevingsvisie en om erfgoed te borgen in het Omgevingsplan. Dit onderzoek door Contrei is in het najaar 2023 afgerond. • De Helmondse opgravingsdocumentatie in het gezamenlijke archeologische depot met de gemeente Eindhoven gedigitaliseerd.

De vondsten en documentatie van opgravingen uit beide gemeenten en de regio worden in het depot bewaard en beheerd en beschikbaar gemaakt voor onderzoek en educatie, • Met onze partners in BrabantStad de acties uit het regioprofiel ‘BrabantStad maakt het’ geconcretiseerd, zoals het gezamenlijk invullen van het programma Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024 en het onderzoek ‘Waarde van Cultuur, waarin ook data van Helmondse culturele instellingen zijn opgenomen. • Met onze partners in het Stedelijk Gebied Eindhoven uitvoering gegeven aan acties uit het ‘Uitvoeringsprogramma Groots’, gericht op het verder versterken van het aanbod van bovenlokale topvoorzieningen en regionale topvoorzieningen en evenementen.

50

•

•

In de Crisis- en Herstelnota is € 2 miljoen opgenomen voor het meer zelfvoorzienend en toekomstbestendig maken van het culturele voorzieningenniveau in Helmond. € 1.5 miljoen van deze gelden zijn geoormerkt ten behoeve van cofinanciering voor het toekomstbestendig maken van de Kunsthal. In de eerste helft van 2024 wordt een keuze gemaakt, op basis van voorlopig ontwerp, businessplan en beschikbare middelen, of het doorontwikkelen van de Kunsthal haalbaar is. Per 1 september 2023 zijn de Senzer medewerkers (5 FTE) in vaste dienst gekomen bij Museum Helmond. Het in dienst nemen refereert aan de ambitie om een inclusieve arbeidsmarkt te creëren waarop iedereen kan meedoen, rondkomen en vooruitkomen. Naast deze ambitie past het binnen de landelijke banenafspraak en de bijpassende quotumregeling en sluit dit initiatief aan op de uitgangspunten van de participatiewet.

3.5.2 Wat hebben we ervoor gedaan? Beleidsresultaten verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partijen: Metropoolregio Eindhoven - Regionaal Historisch Centrum Eindhoven Naast de reguliere taak van het RHCe voor het beheren van onze archieven, zijn er in 2023 geen extra projecten gestart. Wel zijn in het kader van de begroting 2024 middelen aangevraagd en toegekend om een nieuw digitaliseringsproject op te starten met RHCe. In 2024 wordt in overleg met het erfgoedveld een voorstel gedaan hiervoor. BrabantStad – thema Cultuur Met onze partners in BrabantStad hebben we acties uit het regioprofiel ‘BrabantStad maakt het’ uitgevoerd. Een voorbeeld is het gezamenlijk invullen van het programma Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024. In 2023 zijn we gestart met de voorbereiding voor de vierde editie van het onderzoek ‘Waarde van Cultuur 2024’ waarin ook data van Helmondse culturele instellingen zijn opgenomen. De monitor beschrijft op basis van feiten en cijfers actuele trends en ontwikkelingen in de Brabantse cultuursector. Stedelijk Gebied Eindhoven – Voorzieningen en Evenementen In 2023 hebben we een overzicht opgesteld van bovenlokale subsidieregelingen en vermogensfondsen waar organisaties en instellingen uit de regio hun voordeel mee kunnen doen.

Daarnaast hebben we besloten om de samenwerking met Regioradar Eindhoven met (minimaal) een jaar te verlengen. In 2023 hebben enkele gemeenten uit het stedelijk gebied deelgenomen aan GLOW. In Helmond is hierop in december 2023 een motie aangenomen om te onderzoeken of Helmond de komende editie hieraan kan deelnemen. Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Coronacrisis De culturele- en de vrijetijdssector zijn hard geraakt door de coronacrisis. Voor 2023 is de situatie nog onzeker. We helpen de sector de coronacrisis zo goed mogelijk te doorstaan en daar zo sterk mogelijk uit te komen. Dit doen we, net als in de afgelopen jaren, door de culturele basisinfrastructuur te verstevigen, de cultuursector voor zover nodig en mogelijk te ondersteunen en ook door culturele activiteiten en evenementen te stimuleren.

51

Behaald. In 2023 hebben onze culturele partners weer als vanouds weten te programmeren. Ook de bezoekersaantallen kennen weer een stijgende lijn. We hebben geen noodzaak gezien om aanvullende coronasteunmaatregelen aan te bieden. Zie ook Uitwerking Cultuur Impuls. Nieuw provinciaal beleid Naar verwachting wordt het nieuwe provinciale beleidskader ‘Levendig Brabant 2030’ eind dit jaar vastgesteld. Het is een integraal beleidskader voor de beleidsvelden Vrije Tijd, Cultuur, Sport en Erfgoed. Dit beleidskader krijgt een vertaling in een uitvoeringagenda 2024-2028. Binnen deze kaders werken we onder andere samen met de provincie aan het vervolg op het regioprofiel ‘BrabantStad maakt het’. Volgens planning. Het beleidskader Levendig Brabant 2030 is op 3 februari 2023 door de Provinciale Staten vastgesteld. Cultuurvisie 2040 Het voorzieningenniveau en het cultuuraanbod moeten meegroeien met de schaalsprong waar Helmond voor staat. Helmond wil een cultureel klimaat dat past bij de stad: een stedelijk cultureel leven met een volwaardige positie binnen BrabantStad, de Brainportregio en De Peel. In 2023 stellen we samen met de stad een visie op voor de langere termijn (2040) inclusief een meerjarig uitvoeringsprogramma. Deels volgens planning. In 2023 is bureau Blueyard gestart met het verkennend onderzoek en gesprekken met de stad. De Cultuurvisie 2040 wordt in 2024 opgeleverd.

Uitwerking impuls cultuur In de Crisis- en Herstelnota is € 2 miljoen opgenomen voor het meer zelfvoorzienend en toekomstbestendig maken van het culturele voorzieningenniveau in Helmond. In dit kader werken we aan een nieuwe entree en publieksvoorzieningen voor Museum Helmond, een buitenpodium en urban voorziening voor De Cacaofabriek en het aanlichten van plaatsen van zitmeubilair bij Het Speelhuis. Uit de middelen die beschikbaar zijn gesteld voor activiteiten gericht op het verlevendigen van het stadscentrum, resteert nog ruimte. Hiervoor geven we organisatoren van activiteiten ook in 2023 de mogelijkheid subsidieaanvragen in te dienen. Deels volgens planning. De impuls voor het Speelhuis is al deels gerealiseerd door het plaatsen van bankjes op het voorplein. Zodra de plannen voor Museum Helmond en De Cacaofabriek verder zijn uitgewerkt informeren wij uw raad. Daarnaast is er € 300.000 beschikbaar gesteld als subsidiebudget voor activiteiten gericht op het verlevendigen van het stadscentrum. Hiermee zijn inmiddels diverse initiatieven (zoals het Huis van de Liefhebber, Feest in de Kasteeltuin, Kinderdag in de Bibliotheek, pBones van het Helmonds Muziek Korps) mogelijk gemaakt. De regeling liep tot 1 september 2023. Samenvoeging Kunstkwartier en Bibliotheek In 2021 is een onderzoek gestart om de mogelijkheden voor gezamenlijke huisvesting te onderzoeken.

Dit proces heeft vertraging opgelopen; de oorspronkelijke doelstelling van gezamenlijke huisvesting in 2023 wordt niet gehaald. Het lopende onderzoek moet de haalbaarheid duidelijk maken en vormt de basis voor besluitvorming in 2023. Niet behaald en stopgezet. In 2023 hebben wij geconcludeerd dat het niet haalbaar is om Kunstkwartier en Bibliotheek Helmond-Peel samen te voegen en te huisvesten in één van de huidige gebouwen van de beide instellingen. Daarmee concludeerden wij dat de beoogde bezuinigingstaakstelling op de begroting Cultuur van € 520.000 niet kon worden gehaald. Wij zien kansen om te onderzoeken waar samenwerkings- en efficiencyvoordelen te behalen zijn. Wij willen met de Cultuurvisie 2040 cultuur in Helmond bezien in verhouding tot de ontwikkelingen en uitdagingen waar de stad voor staat, zoals de schaalsprong en de brede welvaart.

52

Annatheater Op dit moment loopt een onderzoek plaats naar het toekomstperspectief van het Annatheater. Dit onderzoek is gericht op het ontwikkelen van scenario’s, waarbij duidelijk moet worden wat nodig is voor een duurzame toekomst van het theater. Nog niet afgerond. Door een extern bureau is een onderzoek verricht naar het toekomstperspectief van het Annatheater. Het onderzoeksrapport geeft aan dat het Annatheater niet langer kan voortbestaan zonder gemeentelijke subsidie. Wij willen de Cultuurvisie afwachten en de positie en functie van het Annatheater bezien in het totaal aan culturele voorzieningen in Helmond. Berkendonk In 2022 hebben we het terrein aan de zuidwestkant van de recreatieplas (voormalig zanddepot) ingericht als tijdelijk evenemententerrein. Het haalbaarheidsonderzoek naar de realisatie van een definitief evenemententerrein bij Berkendonk loopt nog. We verwachten de resultaten hiervan in 2023 te kunnen presenteren. Als uit het onderzoek blijkt dat de realisatie van een evenemententerrein haalbaar is, nemen we de uitvoering hiervan ter hand. Het project loopt over twee of meerdere jaren: In 2023 is gebleken dat de ondergrond van het tijdelijke evenemententerrein door het extreem natte najaar niet gebruikt kan worden voor evenementen.

In 2024 onderzoeken we of er vooruitlopend op definitieve inrichting maatregelen voor het tijdelijke evenemententerrein genomen kunnen worden. In 2023 hebben we een Ruimtelijke visie (haalbaarheidsonderzoek) voor Berkendonk opgesteld en hiervoor een breed participatietraject doorlopen. Het opstellen van het programma van eisen en locatieprofiel voor evenemententerrein Berkendonk is onderdeel van de Ruimtelijke visie. Het uitwerken hiervan kost meer tijd dan verwacht en wordt in 2024 afgerond, waarna we beginnen met uitwerking van een definitief ontwerp voor het gebied. Actualiseren erfgoedbeleid We actualiseren het beleid op het gebied van erfgoed, monumentenzorg en archeologie zodat we goed voorbereid zijn op de invoering van de Omgevingswet. Onderdeel hiervan is het opstellen van een uitvoeringsagenda voor de komende jaren inclusief een financieel kader. Behaald. De erfgoedvisie ‘Samen aan de slag’ is op 31 oktober 2023 vastgesteld. Met een aantal projecten op de uitvoeringsagenda is alvast een start gemaakt, zoals het ontwerp voor het Helmondse monumentenschildje en het opstellen van de beleidsregel zonne-energiesystemen op beschermd erfgoed. Deze worden verder uitgewerkt in 2024. De cultuurhistorische verkenning en waardestelling voor de wijken Binnenstad, Mierlo-Hout, Stiphout, Warande en Brouwhuis is in 2023 opgeleverd.

Er is een start gemaakt met de aanbesteding van de cultuurhistorische verkenning en waardestelling voor de resterende delen van de stad. Ruimte voor experiment en vernieuwing Dit jaar zijn we met het project VOLOP gestart met de realisatie van (tijdelijke) creatieve initiatieven in leegstaande panden. We onderzoeken samen met Stichting Weeshuisjes de mogelijkheden voor de (tijdelijke) invulling van leegstaande brugwachtershuisjes langs het kanaal met sociaal, culturele en maatschappelijke initiatieven. Het resultaat is behaald. Tegelijk zien wij ruimte voor doorontwikkeling. Met het project VOLOP zijn diverse leegstaande winkelpanden gevuld met tijdelijke initiatieven. Een van de leegstaande brugwachtershuisjes wordt momenteel ingevuld door een beeldend kunstenaar, die daarbij de buurt betrekt. Daarnaast is het voormalig postsorteercentrum aan de Watermolenwal ingevuld met culturele broedplaats POST#5700, die zich richt op jonge makers.

53

Het Speelhuis De verzelfstandiging van de gemeentelijke afdeling Het Speelhuis is voorzien op 1 juli 2023. Alle aanwezige middelen zullen per die datum overgeheveld worden naar de nieuwe (cultuur) stichting Het Speelhuis. De verzelfstandiging van de gemeentelijke afdeling Het Speelhuis was voorzien in 2023. Dit proces is nog niet afgerond. In mei 2023 besloten wij de verzelfstandiging van Het Speelhuis los te koppelen van de beoogde concernvorming met De Cacaofabriek. De datum waarop deze afdeling uit de gemeente vertrekt is nog niet bekend. Uitvoering motie slavernijverleden Nog niet afgerond. Op 6 juli jl. heeft uw raad een motie aangenomen om een (wetenschappelijk) onderzoek uit te laten voeren over de exacte rol die de gemeente Helmond heeft gespeeld in de slavernijgeschiedenis van Nederland. In 2023 is gestart met verkennende gesprekken met lokale historici om de mogelijkheden voor het onderzoek te bespreken. Er is een plan van aanpak gedeeld met het college en de raad via een raadsinformatiebrief. . Cacaofabriek De subsidie 2022 is afgewikkeld. In mei 2023 besloten wij de verzelfstandiging van Het Speelhuis los te koppelen van de beoogde concernvorming met De Cacaofabriek.

54

3.5.3 Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2023 per hoofdproduct weergegeven. Overzicht per hoofdproduct

Toelichting per hoofdproduct Toelichting afwijking hoofdproduct 502 Stichting kunstkwartier Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 28.000. Het saldo wordt met name veroorzaakt door lagere baten van € 503.000 en daar tegenover lagere lasten van € 475.000. De lagere baten zijn veroorzaakt, doordat de beoogde samenvoeging tussen de Bibliotheek en Kunstkwartier niet is doorgegaan. De lagere lasten zijn veroorzaakt, doordat het voordeel van de samenvoeging tussen de Bibliotheek en Kunstkwartier is teruggedraaid. Toelichting afwijking hoofdproduct 515 Speelhuis Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 232.000. Dit wordt met name veroorzaakt door hogere inkomsten uit verhuringen zijnde huurpenningen, doorbelast personeel en horeca. Evenredig aan deze hogere inkomsten zijn ook de uitgaven gestegen. Daarnaast is er een incidentele opbrengst geboekt van € 42.000. Ook hebben we middelen ontvangen vanuit Brainport. Als penvoerder van deze regeling ontvangen we de middelen. Vervolgens keren wij het uit aan de diverse theaters. Dit heeft dus geen invloed op het resultaat. Toelichting afwijking hoofdproduct 520 Bibliotheek Helmond-Peel Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 33.000. Het saldo wordt met name veroorzaakt door lagere baten van € 228.000. De lagere baten worden voornamelijk veroorzaakt, doordat de bovenste verdieping van de Bibliotheek niet is verhuurd.

Het nadelig effect hiervan bedraagt € 130.000.

55

Toelichting afwijking hoofdproduct 530 Monumentenzorg en archeologie Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 87.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door de hogere lasten van € 221.000. De hogere lasten worden voornamelijk veroorzaakt door de verleende subsidie aan Stichting Behoud Erfgoed EDAH en Stichting Draaiorgels. De subsidie is inclusief huur verleend aan beide musea. Aangezien wij het gebouw hebben verhuurd aan de beide stichtingen hebben we het huurbedrag ontvangen. Deze stroom hebben we in 2023 niet via een begrotingswijziging nog kunnen doorvoeren, waardoor we bij de lasten en baten afzonderlijk een overschrijding zien. Op totaalniveau in de realisatiesfeer heeft dit geen nadelig effect, omdat de lasten en baten met hetzelfde bedrag zijn gestegen. Toelichting afwijking verrekening met de reserves hoofdproduct 542 Overige culturele aangelegenheden Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 75.000. Het saldo wordt met name veroorzaakt door hogere baten van € 535.000 en daar tegenover zijn de lasten € 460.000. De hogere baten zijn veroorzaakt door

56

3.6

Programma 06: Sport en bewegen

3.6.1 Wat hebben we bereikt? Ambities: Sport, cultuur en vrijetijdsbesteding dragen bij aan Brede Welvaart. Ze versterken participatie, voorkomen eenzaamheid, stimuleren een gezonde leefstijl en persoonlijke ontwikkeling en verstevigen de verbinding. Een inclusief Helmond, zonder drempels, is leidend. Sport brengt zelfontplooiing, maar ook verbinding met de samenleving. Het vermindert eenzaamheid en draagt bij aan positieve gezondheid. • Iedereen in onze stad moet gebruik kunnen maken van sportvoorzieningen. We streven naar een vitale verenigingsstructuur voor sport en beweging. We stimuleren en ondersteunen gezond gedrag, bewegen en/of ontmoeten. Sport en sportieve recreatie dragen bij aan een gezonde, inclusieve en positieve stad. • De sportvoorzieningen moeten meegroeien met de Schaalsprong die we in Helmond gaan maken. We streven naar een voorziening voor Urban activiteiten. Om dit te bereiken hebben we: • De bouw van de multifunctionele sportaccommodatie bij de Braak gestart. Begin 2024 is de aanbesteding voor het woonrijp maken van de buitenruimte gestart. • Het zwembad in december 2023 opgeleverd en in gebruik genomen. • De gemeentelijke sportvelden voorzien van ledverlichting. • Bij Stiphout Vooruit de toplaag van een kunstgras trainingsveld en wedstrijdveld vervangen. • Het Lokaal Sportakkoord herijkt.

• Een externe kwartiermaker urban gevraagd om in beeld te brengen wat de mogelijkheden zijn voor indoor en outdoor locaties. • In september 50 jaar hip-hop gevierd tijdens Urban Matterz.

3.6.2 Wat hebben we ervoor gedaan? Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Sport- en Beleefcampus De Braak De komende jaren wordt de nieuwe Sport- en Beleefcampus gerealiseerd op De Braak. Deze bestaat uit twee fases. In fase 1 is de nieuwe multifunctionele sportaccommodatie (MFSA), acht sportvelden en het nieuwe Dr. Knippenbergcollege voorzien. Momenteel doorlopen we de aanbesteding voor de MFSA en wordt een deel van de buitenruimte aangelegd. Naar verwachting zal de bouw van de MFSA in de eerste helft van 2023 starten. De invulling van fase 2 wordt de komende jaren in samenspraak met de gemeenteraad bepaald. Vooruitlopend daarop is al besloten ook een nieuw zwembad hier te realiseren. De bouw hiervan is inmiddels gestart. Behaald. De realisatie van de nieuwe Campus De Braak vordert vlot. Deze bestaat uit verschillende fases. De aanbesteding voor fase 1 is afgerond en in april 2023 is de bouw van de MFSA gestart. De planning is dat de MFSA in 2024 wordt opgeleverd. De buitenruimte wordt gefaseerd aangelegd. De voorbereiding van de aanbesteding voor het woonrijp maken van de buitenruimte is afgerond en deze is in januari 2024 gestart. De oplevering hiervan is voorzien medio 2025. De invulling van fase 2 vindt plaats in twee onderdelen. Het zwembad (fase 2a) is in december 2023 opgeleverd en in gebruik genomen.

Voor fase 2b is gestart met het opstellen van een haalbaarheidsonderzoek. Vervolgstappen worden daarbij in samenspraak met de gemeenteraad bepaald.

57

Lokaal Sportakkoord Helmond Via een uitvoeringsprogramma Lokaal Sportakkoord Helmond is in samenwerking met sport- en beweegaanbieders en partners op lokaal en, waar mogelijk, regionaal niveau een impuls gegeven aan het sport- en beweegaanbod. Het ministerie van VWS heeft te kennen gegeven bereid te zijn deze regeling te verlengen. De exacte uitwerking volgt nog. Hierdoor is het nog onzeker wat we vanuit het rijk kunnen verwachten. Behaald. De specifieke uitkering is verlengd en de middelen zijn door ons ontvangen. Het Lokaal Sportakkoord hebben we herijkt voor de periode 2023-2026. Hierin staan ambities benoemd waar we met het lokaal sportakkoord aan gaan werken. De middelen hebben we onder andere ingezet voor de realisatie van QR Fit-beweegroutes, buitenfitnesstoestellen op Sportpark Brandevoort en Sportief Helmond (veilig sportklimaat). Verenigingsondersteuning Een van de onderwerpen die terugkomt in de vastgestelde sport- en beweegnota is verenigingsondersteuning. Hierop gaan we de komende jaren inzetten intensiveren en professionaliseren. Verschillende organisaties hebben kennis in huis, het is belangrijk om hier slimme verbindingen in te leggen en de behoefte van de sportaanbieder te inventariseren. Behaald. Bij Jibb+ zijn verenigingsondersteuners in dienst die deze taken uitvoeren en beoogde resultaten realiseren.

Urban activiteiten Uit onderzoek naar nut, noodzaak en behoefte aan een voorziening op het gebied van urban culture en –sports blijkt dat er een enorme behoefte is aan een (indoor) urban locatie. Er is een levendige urban cultuur, maar de doelgroep trekt vaak naar één van de andere B5 steden, met meerdere voorzieningen. In het onderzoek komen drie lijnen naar voren (een nieuwe indoor locatie, een nieuwe outdoorlocatie en/of de al bestaande voorzieningen verbeteren) die nader uitgewerkt worden. Nog niet afgerond. We hebben een externe kwartiermaker urban gevraagd om in beeld te brengen wat de mogelijkheden zijn voor indoor en outdoor locaties, waaronder het 25 septemberpark, de pumptrack in het centrum en een indoorlocatie. Er ligt ook een voorstel voor de oprichting van een stichting die urban activiteiten onderneemt, stimuleert en ontwikkelt. In 2024 starten we met het opstellen van een visie/beleid voor urban in de breedste zin van het woord. We onderzoeken wat Helmond nodig heeft en kijken naar andere gemeenten wat we kunnen toepassen op Helmond.

58

3.6.3 Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2023 per hoofdproduct weergegeven. Overzicht per hoofdproduct

Toelichting per hoofdproduct Toelichting afwijking hoofdproduct 550 Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 699.000. Het saldo wordt met name veroorzaakt door hogere baten van € 570.000 en lagere lasten ter hoogte van € 130.000. De hogere baten worden veroorzaakt door de inzet van de specifieke uitkering GALA (+€ 935.000). De lasten op het product sport algemeen zijn echter ook met bijna € 600.000 toegenomen. Daarnaast zijn de baten voor het zwembad € 236.000 hoger dan geraamd en is er een voordeel op de overige baten van ongeveer € 50.000. De baten voor de Braak zijn lager dan begroot (€ 650.000) maar ook de lasten zijn voor dit product lager (€ 800.000). Dit komt mede vanwege de realisatie van het nieuwe sportpark en stadion. Uiteindelijk zal dit budgetneutraal opgenomen worden in de meerjarenbegroting. Verder worden de lagere lasten veroorzaakt door de lagere kosten voor onderhoud buitensport en binnensport, in totaal een bedrag van € 170.000. Aan de andere kant zien we met name voor de binnensportaccommodaties een forse stijging van de energielasten (ruim € 215.000). Toelichting afwijking verrekening met de reserves hoofdproduct Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 233.000. Het saldo wordt veroorzaakt door de dotatie, van de restant middelen voor het onderhoud van buitensport, aan de reserve.

59

3.7

Programma 07: Economische beleid en werkgelegenheid

3.7.1 Wat hebben we bereikt? Ambities: We streven ernaar dat Helmond een inclusieve, leefbare en gezonde stad is. Voor iedereen. Economische groei is geen doel op zich, maar een middel om alle aspecten van de Brede Welvaart te faciliteren. Daarvoor is een goed economisch klimaat en een goed functionerende arbeidsmarkt van essentieel belang. Zowel lokaal als regionaal. • We zetten in op het aanpakken van de mismatch op de arbeidsmarkt; we werken toe naar een inclusieve arbeidsmarkt en zorgen voor voldoende en passend talent om onze ambities en opgaven waar te kunnen maken. We versterken de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. • De economische visie geldt de komende vier jaar als leidraad voor ons economische beleid met als speerpunten Automotive, Food Tech, Slimme Maakindustrie en het breed aanwezige MKB. • We werken aan de doorontwikkeling van de Automotive Campus en Food Tech Brainport (FTB) en stimuleren innovaties in de Slimme Maakindustrie • In triple helix verband, wordt gewerkt aan een toekomstbestendige industrie. • We investeren op lokale en regionale schaal in het ondernemers- en vestigingsklimaat door onder meer het optimaliseren van het accountmanagement, ondersteuning van starters en het aanjagen van innovaties.

Daarbij bieden we ruimte aan bedrijven door het ontwikkelen van nieuwe, aantrekkelijke bedrijventerreinen en geven de bestaande werklocaties een impuls door slim ruimtegebruik en verduurzaming. • We zetten samen met partners in op een compleet en vitaal aanbod aan ondersteunende voorzieningen (winkels, horeca, leisure en cultuur) Om dit te bereiken hebben we: • De samenwerking in Smart Industry Fieldlab Data Science & Connectivity voortgezet nadat we in 2022 de officiële erkenning als landelijk fieldlab hebben bereikt. Smart Industry Fieldlab Data Science & Connectivity is een netwerkorganisatie van bedrijven uit de regio De Peel die samen diverse IoT (Internet of Things) en AI (kunstmatige Inteligentie) -toepassingen onderzoeken en toepassen. Hiermee optimaliseren zij hun bedrijfsprocessen en verhogen hun bedrijfsrendement. • Met de multi helix partners uit de arbeidsmarktregio Helmond-De Peel een gezamenlijke koers uitgewerkt in het regionaal arbeidsmarktplan 2023-2027 waarmee sturing wordt gegeven aan een duurzame regionale arbeidsmarkt. • Voorbereidingen getroffen om in januari 2024 te starten met een Brabants Migratie Informatie Punt voor arbeidsmigranten en hun werkgevers uit de arbeidsmarktregio Helmond-De Peel.

• Met de multi helix partners uit de arbeidsmarktregio Helmond-De Peel gewerkt aan het realiseren van een (meer) integrale en ontschotte arbeidsmarktdienstverlening aan inwoners en werkgevers in de arbeidsmarktregio via een Regionaal Werkcentrum. • Het nieuwe Detailhandelsbeleid gemeente Helmond 2023-2030, met daarbij een uitvoeringsagenda, vastgesteld. • De concept Horecavisie gemeente Helmond 2030 en het Uitvoeringsplan Horecavisie gemeente Helmond 2030 vastgesteld, waarna de gemeenteraad de horecavisie op 6 februari 2024 vaststelde. • Ter uitvoering van de activiteiten op de bedrijventerreinen een convenant en een jaarplan samen met Stichting Bedrijventerreinen Helmond opgesteld. • Een locatiekeuze gemaakt waar het Regionaal Bedrijventerrein ontwikkeld moet gaan worden en daar voorkeursrecht gevestigd. • Op de Automotive Campus Helmond gesprekken met de andere twee eigenaren gevoerd over een Publiek Private Samenwerking, In de tussentijd zorgen we dat de campus blijft functioneren.

60

•

Nieuwe vraagstukken, zoals de netcongestie zijn door de drie partijen met ondersteuning van de Stichting Automotive Campus Helmond opgepakt. Met het Koopkrachtfonds 410 aanvragen voor ondernemerssteun gehonoreerd.

3.7.2 Wat hebben we ervoor gedaan? Beleidsresultaten verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partijen: Metropoolregio Eindhoven De doorontwikkeling vanuit de strategische agenda Brainport door samenhang te creëren tussen de lokale en subregionale economische agenda’s te verbinden op de regionale Brainportagenda ligt op schema. Er is de afgelopen periode hard gewerkt aan de nieuwe regionale programmering bedrijventerreinen. Op de Omgevingsdag van juli 2023 is ingestemd met de concept visie. Wat betreft de programmering is geconstateerd dat besluitvorming op de Omgevingsdag van december 2023 niet haalbaar was. Er ligt thans een spoorboekje voor het komende halfjaar. Wat betreft het Stimuleringsfonds zijn er in 2023 in totaal 55 aanvragen gedaan, waarvan er 30 zijn toegekend. Daarnaast werken we aan het verbreden van het Stimuleringsfonds naar alle 5 thema’s uit het Samenwerkingsakkoord 2023-2026. In 2023 is een aanvraag ingediend voor de Regiodeal 5e tranche. Hier zitten ook Helmondse projecten in. Begin 2024 is door het Ministerie van BZK bekendgemaakt dat voor de regio Zuidoost-Brabant € 20 miljoen is gereserveerd vanuit Regiodeals 5e tranche voor het regionale programma ‘Thuis in Brainport’.

In de daaropvolgende dealmakingsfase gaan de regio en het rijk samen in gesprek over het programma “Thuis in Brainport’ om uiteindelijk te komen tot een financiële verdeling binnen het programma en de projectenlijst. Brainport Development NV Op basis van het meerjarenplan 2021-2024 is in 2023 het derde jaarplan van de cyclus uitgevoerd. Het meerjarenplan bestaat uit twee delen: 1. Het onderhouden van ons ecosysteem: MKB-ondersteuning, talentontwikkeling, technologieverkenning, branding, public affairs en het clusteren van nieuwe kansen. 2.Versterking van het ecosysteem: tekorten arbeidsmarkt, internationalisering, sleuteltechnologieën, kapitaalfondsen en versterken vestigingsklimaat. In het Coalitieakkoord voor het kabinet Rutte IV van 15 december 2021 is opgenomen dat de mainportstatus samen met de Brainportregio wordt doorontwikkeld. Sinds 2022 gebeurt dat in een apart en periodiek overleg tussen Rijk en regio. Dit overleg heet Bestuurlijk Overleg Brainport (BO Brainport). Rijk en regio voeren de beleidsdialoog over de gezamenlijke ambities, met de Strategische Agenda Brainport die in april 2023 is gepubliceerd als belangrijke onderlegger. Aan de hand van de Strategische Agenda Brainport voeren Rijk en regio de beleidsdialoog over de gezamenlijke ambities richting 2030.

Die ambities zijn dat: A) De regio een ruimtelijke schaalsprong kan maken; B) Voldoende talent beschikbaar is; C) Het technologisch concurrentievermogen wordt versterkt; en D) Er sprake is van veerkrachtige toeleverende ketens. Brainport Development vormt samen met RAI Automotive Industry NL een programmabureau voor de ontwikkeling en ondersteuning van onderzoeksvoorstellen rondom Green en Smart Mobility. In 2023 zijn het kader van het Nationaal Groeifonds 3 voorstellen ingediend.

61

Automotive Facilities Brainport (AFB) Holding Via AFB zijn op de Automotive Campus testfaciliteiten opgezet, deze zijn intussen technisch en economisch verouderd en afgeschreven. De vennootschap heeft haar functie gehad. In 2023 hebben we ingestemd met de liquidatie van de vennootschap en is deze op 18 oktober ontbonden en beëindigd. RAI Automotive Industry NL De gemeente en de provincie zijn lid van de organisatie, die nog steeds een bijzonder karakter heeft vanwege de triple helix aanpak. De Automotive Campus wordt door RAI Automotive Industry NL BV ook gepositioneerd in het buitenland, waardoor de campus steeds meer belangstelling wekt voor gezamenlijke onderzoeksvoorstellen, waarbij ook cross-overs tussen industrie en automotive mogelijk zijn. RAI Automotive Industry NL vormt samen met Brainport Development een programmabureau voor de ontwikkeling en ondersteuning van onderzoeksvoorstellen rondom Green en Smart Mobility. In 2023 zijn het kader van het Nationaal Groeifonds 3 voorstellen ingediend. Regionaal Ontwikkelfonds Werklocaties B.V. Er zijn twee lopende leningen vanuit het ROW: Pascal (Helmond) en Mircotuin (Eindhoven). Dit is vrij beperkt. Dit komt vooral omdat er nauwelijks iets leeg staat en zolang er geen nieuwe terreinen beschikbaar komen (voor schuifruimte) zal dit waarschijnlijk ook wel blijven. Met de fondsmanager is gesproken over de toekomst van het ROW.

Het bestuur heeft ingestemd met het voorlopig in stand houden van het ROW, in 2024 een korte evaluatie uit te voeren en binnen de nieuwe programmeringsafspraken te bezien welke rol het ROW zou kunnen spelen voor bestaande bedrijventerreinen. Stichting Automotive Campus Helmond De stichting verzorgde voor de Automotive Campus de business development, de marketing&acquisitie, de facilitaire zaken, de community building en events. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de Automotive Week in samenwerking met RAI Automotive Industry NL. De drie campuseigenaren (Van de Ven, Provincie Noord-Brabant, Gemeente Helmond) zijn met elkaar in gesprek om te komen tot een publiek-private sturing. De activiteiten van de stichting moeten hierin landen. In de tussentijd liep in juli 2023 de huidige subsidie af. Om de activiteiten toch blijvend te ondersteunen is een nieuwe subsidie verstrekt tot uiterlijk 31 december 2024. Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Actualisering Actieplan Bedrijventerreinen In samenwerking met partners zoals de Stichting Bedrijventerreinen Helmond (SBH) werken we aan stapsgewijze verbeteringen van de Helmondse bedrijventerreinen. Het is tijd dat het actieplan wordt geactualiseerd. Behaald. Op 20 september 2023 is door SBH en de gemeente een samenwerkingsconvenant ondertekend. Hierin zijn de onderlinge taken en verantwoordelijkheden vastgelegd.

Op 12 december 2023 hebben we ingestemd met het jaarplan 2024 van SBH. Hierin is ook een doorkijk gemaakt naar de volgende jaren. Uitvoering Economische Visie 2030 In samenspraak met de ondernemers in de stad is recentelijk de Economische Visie Helmond vastgesteld. In de visie zijn vier strategische thema’s opgenomen. Als horizontale thema’s lopen daar duurzaamheid en schaalsprong doorheen. De uitvoering loopt over meerdere jaren. Nieuwe ontwikkelingen, zoals netcongestie, hebben ook de aandacht. De visie loopt tot 2030. 62

Helmond Start Helmond Start is het platform voor startende ondernemers. Het platform zorgt ervoor dat beginnende ondernemers bij de eerste stappen die zij op weg naar een succesvol bedrijf zetten snel wegwijs raken in de stad en binnen de instanties die hen daarbij kunnen helpen. Bijzonder is dat juist de lokale en ervaren ondernemers deze nieuwe collega’s hierbij de hand reiken. Behaald. Doel is om uitval te voorkomen. Helmond Start loopt goed en is een doorlopende activiteit. De starters uit het 1e half jaar van 2023 hebben een welkomstmail ontvangen, dit zijn er 145. De 341 startende ondernemers uit het 2e half jaar van 2023 zijn begin 2024 aangeschreven. Bijna 380 deelnemers hebben totaal aan 10 bijeenkomsten deelgenomen. Dat is een hoog aantal vergelijkbaar met het totaal aantal starende ondernemers. Koopkrachtfonds In 2022 zijn wij gestart met een grootschalige aanpak om de effecten van de energie- en koopkrachtcrisis die zich op dat moment voordeed te beperken. Binnen het Koopkrachtfonds zijn voor ondernemers een tweetal regelingen uitgevoerd. De subsidieregeling voor energiebesparende maatregelen Ondernemers Helmond hielp ondernemers om versneld te verduurzamen en daarmee energie te sparen en zo de kosten te drukken. Het kon worden ingezet voor advies of voor energiebesparingsmaatregelen. In totaal zijn 379 aanvragen gehonoreerd.

Dat zijn in de praktijk minder ondernemers omdat deze regeling op pandniveau is aangeboden. De tweede regeling is de Regeling Advies en Ondersteuning Ondernemers Helmond. Ondernemers, met personeel, die mede door de huidige koopkrachtcrisis in de problemen komen of extra expertise nodig hebben, konden aanspraak maken op advies en/of ondersteuning van gespecialiseerde partijen (op de gebieden: financieel, schuldhulpproblematiek, bedrijfsvoering/coaching). Naast financiële uitdagingen zorgt dit ook voor stress bij zelfstandigen, kleine ondernemers en de MKB-bedrijven. Met deze regeling zijn 31 ondernemers geholpen. Voorbereiding van nieuwe werklocaties We streven naar de realisatie van een regionaal bedrijventerrein, in samenwerking met gemeentelijke partners uit De Peel. Dit proces loopt al enige tijd en zal de komende periode aan de hand van de locatiestudie verder worden geconcretiseerd. Om deze grote ontwikkeling verder te brengen, willen we werken met een gezamenlijk projectbureau. Daarnaast gaan we door met de voorbereidingen om Varenschut-Noord tot een bedrijventerrein te ontwikkelen. Gedeeltelijk behaald; het proces loopt over meerdere jaren. Op het gebied Varenschut (ongeveer 34 ha.), is in december 2023 het voorkeursrecht door de raad gevestigd.

Tezamen met een gebied van ongeveer 66 ha in het aangrenzende Someren (Lungendonk) wordt de ontwikkeling van het regionale bedrijventerrein De Peel (totaal ongeveer 100 ha.) ter hand genomen. Daarmee is de locatie bepaald. De ontwikkeling moet nog wel verder worden gebracht in samenwerking met de regio. In 2023 werkten we het haalbaarheidsonderzoek naar de ontwikkeling van Varenschut-Noord als lokaal bedrijventerrein (ca. 16,1 ha) verder uit. In september 2023 stelde de raad het voorbereidingskrediet voor de enkele nog af te ronden onderzoekspunten beschikbaar. Belangrijk punt is de aanwezigheid van het motocrossterrein, in 2023 is gestart met gesprekken met de vereniging over voortzetting buiten de gemeente. Deze gesprekken waren eind 2023 nog niet afgerond. In het derde kwartaal 2024 leggen we de onderzoeksbevindingen voor aan de raad. Brandevoort maakt onderdeel uit van de nieuwe visie op BSD.

63

Innovatiehuis de Peel We willen de samenwerking met het Innovatiehuis de Peel verlengen per 1 januari 2023. Het innovatiehuis is inmiddels een zelfstandige entiteit is geworden. Samen met hen wordt gewerkt aan projecten die een bijdrage leveren aan de Economische Agenda van de Peel, ‘de Peel maakt het’. Behaald. Alle zes De Peel gemeenten, waterschap Aa en Maas en VNO-NCW zijn een samenwerkingsovereenkomst aangegaan voor de periode 2023-2027. Automotive Campus We nemen een besluit over de toekomstige eigendomssituatie en bieden een nieuw perspectief op de doorontwikkeling van de campus tot innovatief ecosysteem op het gebied van ‘smart & green mobility’. Nog niet behaald: De drie campuseigenaren (Van de Ven, Provincie Noord-Brabant, Gemeente Helmond) zijn met elkaar in gesprek om te komen tot een publiek-private sturing. Nieuwe vraagstukken, zoals de netcongestie zijn door de drie partijen met ondersteuning van de Stichting Automotive Campus Helmond opgepakt. Deze stichting heeft in 2023 de uitvoerende taken op zich genomen. Food Tech Brainport Uitvoeren agenda doorontwikkeling FTB samen met o.a. de provincie en Brainport Development, waarvan ook de mogelijke realisatie van een campus rondom Food Tech Brainport deel uitmaakt. Het bestaande hybride onderwijsprogramma met Fontys, de HAS, de WUR, Yuverta, wordt uitgebreid met het ROC Ter AA, SUMMA en de TU.

Hiervoor is ook de samenwerking aangegaan met Stichting Ontwikkelfonds levensmiddelenindustrie. Nog niet behaald. In 2023 is nog niet gestart met het uitvoeren van de concept uitvoeringsagenda voor de doorontwikkeling van FTB. Dat heeft ermee te maken dat de gemeenteraad eerst de visie, inclusief uitvoeringsagenda, dient vast te stellen. De raad is op 19 december geïnformeerd over de voortgang van de doorontwikkeling. In 2024 ontvangt de raad de visie, zodat die daarna vastgesteld kan worden. Vervolgens kan gestart worden met het uitvoeren van de uitvoeringsagenda. Slimme Maakindustrie Samen met ondernemers bouwen we de aanpak van het fieldlab Smart Industry uit, door een verdieping en verbreding van het programma, nauwe samenwerking met het onderwijs en meer deelnemers. Niet behaald. Vanwege de beperkte ambtelijke capaciteit is ingezet op de Automotive Campus en de doorontwikkeling van Food Tech Brainport, waarbij de maakbedrijven ook zijn betrokken. Er is geen specifieke inzet geweest op de Slimme Maakindustrie. Fieldlab de Peel (gericht op de slimme maakindustrie) heeft zich autonoom ontwikkeld. Onderwijs en Arbeidsmarkt We gaan vanuit de coördinerende en faciliterende rol als centrumgemeente, in samenwerking met de regionale triple-helix partners, een regionaal integraal arbeidsmarktplan opstellen als kader voor de gezamenlijke inzet op een duurzame arbeidsmarkt. Behaald.

Het regionaal arbeidsmarktplan is vastgesteld door het bestuurlijk overleg van de arbeidsmarktregio en de colleges van de regiogemeenten. Verder is een financieel en inhoudelijk dashboard opgeleverd (zie www.arbeidsmarktregiohelmonddepeel.nl). Leven lang ontwikkelen We zetten verder in op (de bewustwording van het belang van) een leven lang ontwikkelen bij werkgevers en werknemers. Dat doen we o.a. door de dienstverlening van BOOST als expertisecentrum leven lang ontwikkelen door te ontwikkelen. • Aantrekken en behouden van talent voor de regio 64

We zetten in op het aantrekken en behouden van alle talent in onze regio. We kijken daarbij ook naar het aantrekken en binden van 'nieuw' talent, zoals talent van buiten de regio en onbenut arbeidspotentieel we streven naar een inclusieve arbeidsmarkt Behaald. De dienstverlening vanuit BOOST is in 2023 uitgevoerd. Op dit moment werkt de arbeidsmarktregio aan een herijking van de arbeidsmarktinfrastructuur in de vorm van een Regionaal Werkcentrum (RWC) Helmond-De Peel. Hierin borgen we de dienstverlening vanuit BOOST. •

Voorkoming tweedeling Ondanks de huidige arbeidsmarktkrapte is er nog steeds een groep die een afstand tot de arbeidsmarkt ervaart en voor wie werk niet vanzelfsprekend is. We zetten met onze partners in op deze doelgroep, niet alleen omdat we alle talent hard nodig hebben maar ook om een (groeiende) tweedeling te voorkomen. We hebben hierbij specifieke aandacht voor kwetsbare groepen zoals jongeren. • Aansluiting/samenwerking onderwijs en arbeidsmarkt • Een optimale aansluiting van het onderwijs en (de vraag van) de arbeidsmarkt (werkgevers) is cruciaal voor een duurzame en flexibele arbeidsmarkt. We zetten daarom in op het leggen van (meer) verbinding tussen onderwijs (MBO, HBO, WO) en bedrijfsleven, het stimuleren en ondersteunen van hybride samenwerking (o.a. fieldlabs, hybride leeromgevingen) en onderwijsinnovatie (o.a. praktijkleren, skills based onderwijs, bij- en omscholing, samenwerking mbo-hbo-wo). Optimaliseren dienstverlening(structuur). In lijn met verwachte landelijke ontwikkelingen rondom de wijziging van de arbeidsmarktinfrastructuur zetten we in op de optimalisering en (meer) ontschotting van de dienstverlening aan werkgevers, werknemers en inwoners. Dit onderwerp loopt over meerdere jaren.