RN 067 Jaarverantwoording 2022 (definitief)

Er heeft extra planvorming op cybergevolgbestrijding plaatsgevonden en het crisisbeheersplan Luchthaven Eindhoven is opgesteld. Verder is samen met de 21 gemeenten integraal gewerkt aan voorbereiding op de Omgevingswet. Samen met de GGD, ODZOB en MRE is de aanpassing van de WGR voorbereid. Stichting Zorg en Veiligheidshuis Brabant-Zuidoost De landelijke Meerjarenagenda Zorg- en Veiligheidshuizen 2021-2024 beschrijft de essentie van de aanpak in ieder zorg- en veiligheidshuis. In de vastgestelde ’Verkenning taken en activiteiten 2023 e.v.’ hebben de regionale partners deze landelijke lijn vertaald naar de opdracht voor het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant-Zuidoost. In 2022 zijn bij het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost (ZVHBZO) 115 complexe casussen (COM) aangemeld, waarvan 10 uit Helmond. Ketenpartners kunnen een COM-aanmelding doen als er in een situatie sprake is een veiligheidsrisico en een knelpunt op inhoud of in de samenwerking. Binnen de samenwerking van het ZVHBZO werken partners aan het oplossen van het knelpunt en het aanpakken van het veiligheidsrisico. Daarnaast hebben ketenpartners op basis van de PGA-methodiek ingezet op de ’plegers van High Impact Crimes en personen met signalen van mogelijke radicalisering. Daarnaast is een aanpak opgestart voor personen met onbegrepen gedrag en een (potentieel) veiligheidsrisico.

De ketenpartners in Oost-Brabant hebben werkafspraken gemaakt voor de aanpak van ernstige situaties van huiselijk geweld en kindermishandeling (MDA++); deze wordt in 2023 opgestart. Verder heeft het Zorg- en Veiligheidshuis partners voorzien van advies zowel inhoudelijk alsook over netwerksamenwerking. Het Zorg- en Veiligheidshuis heeft verdere stappen gezet op het gebied van ICT, privacywetgeving (AVG) en financiën, en heeft het bestuur een onderzoek opgestart naar mogelijk werkgeverschap scenario’s.

25

Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Versterkingsplan Binnenstad-Oost 2020-2022 In juli 2020 heeft de gemeenteraad ingestemd met het ‘Versterkingsplan Binnenstad-Oost 2020-2022’. Dit versterkingsplan bevat uiteenlopende interventies om op alle leefdomeinen in het gebied verdere verbetering te bereiken. Doel van het plan is om ervoor te zorgen dat in de Binnenstad-Oost bewoners, bezoekers en ondernemers zich prettig voelen, wet- en regelgeving wordt nageleefd, een acceptabel niveau van ‘veiligheid dichtbij’ is bereikt en ongewenst gedrag van jeugd ‘duurzaam’ vermindert. Zodat de focus meer komt te liggen op perspectief en inclusie. Hiervoor intensiveren we onder andere de integrale jeugdaanpak met zowel preventieve als repressieve componenten, stellen we een verkeersplan op en zetten we een stadsmarinier (vanaf 2021) in die in de wijk aanwezig is voor inwoners en ondernemers. Op die manier werken we vanuit de haarvaten van de wijk. In het aankomende jaar bepalen we met welke intensiteit we dit plan vervolgen. Behaald: We hebben intensief aan de versterking van de wijk gewerkt samen met inwoners, ondernemers en partners. De stadsmarinier heeft hierin een verbindende rol gespeeld. De ondernemingsvereniging voor de Heistraat is fors in omvang gegroeid.

Het Platform Wijkontwikkeling is opgestart, waarin samen wordt gewerkt aan het vergroten van de leefbaarheid met een vertegenwoordiging uit de wijk. Voor integrale jeugdaanpak is structureel jongerenwerk aanwezig en vanuit Toezicht & Handhaving zijn jeugdboa’s aangesteld. Er is een ‘reisverslag’ opgesteld dat meer inzicht geeft in de activiteiten en initiatieven in de wijk. Een uitgebreidere toelichting hierop met overzicht van de activiteiten is opgenomen in Raadsinformatiebrief 119. Vertraagd: We zijn gestart met een verkeersplan om de leefbaarheid in de wijk nog verder vergroten. Er is meer tijd nodig en behoefte aan afstemming met inwoners en ondernemers om tot een gedragen plan te komen. Aanpak ondermijning Fenomenen als drugsproductie en -handel, fraude en witwassen, mensenhandel en cybercrime gaan óók aan Helmond niet voorbij. Georganiseerde criminaliteit werkt ondermijnend en de integriteit en veiligheid van de uitoefening van publieke taken staan daarmee onder druk. Er zijn in afgelopen jaren belangrijke stappen gezet om de georganiseerde, ondermijnende criminaliteit terug te dringen. We blijven op dit gebied inspanningen leveren vanuit de aanpak Ondermijning 2022 – samen met onze partners – om daarmee voelbare en zichtbare impact te creëren. In deze aanpak leggen we onder andere de nadruk op de aanpak van drugscriminaliteit en -overlast.

De aanpak van ondermijning doen we niet alleen met onze partners maar we werken sterk samen met onze inwoners als ogen en oren in de wijk. Behaald: De aanpak van ondermijning is verder verstevigd. Naast de harde aanpak van de georganiseerde drugscriminaliteit hebben we gewerkt aan bewustwording rondom ondermijning. Hiervoor zijn onder andere trainingen gegeven binnen de gemeentelijke organisatie en is gestart met de doorontwikkeling van het BIBOB-proces. Dit met als doel om malafide ondernemerschap een halt toe te roepen. In 2022 hebben we het BIBOB-instrumentarium 45 keer ingezet. Daarnaast hebben we voorbereidingen getroffen om de eigen informatiepositie (informatieknooppunt) van de gemeente verder te versterken. Het project Pandora hebben we afgerond. De verkregen inzichten en opbrengsten hieruit worden meegenomen in de versterking van het informatieknooppunt. Verder hebben we onverkort ingezet op de familieaanpak waarbij in samenwerking met de Taskforce RIEC ingezet wordt op de aanpak van criminele families in wijken en buurten. Ook op het niveau van casuïstiek is de aanpak afgelopen jaar voortgezet. We sloten 7 drugspanden, hielden in Helmond 17 acties vanuit het Peelland Interventieteam (PIT) waarmee 22 casussen zijn afgerond. In geheel Peelland werden tijdens deze acties 361 overtredingen geconstateerd.

Ook werden in onze regio 21 verdachten aangehouden in relatie tot bezit en/of handel in harddrugs. 26

Toezicht en handhaving Het team Toezicht en Handhaving (boa’s) heeft de afgelopen jaren een positieve ontwikkeling doorgemaakt op het gebied van de werkcultuur en is inmiddels goed geïntegreerd binnen de gemeente. Richting de toekomst krijgen boa’s een steeds belangrijkere rol bij het handhaven van veiligheid, bijvoorbeeld in het geval van overlast op straat of het uitvoeren van horecacontroles. In 2022 maken we een volgende professionaliseringsslag. We gaan boa’s taakgericht opleiden en meer wijkgericht en data gestuurd inzetten. Daardoor zijn onze boa’s actief in de wijk aanwezig en zijn er vaste gezichten, zorgen we dat onze boa’s goed op hun taak zijn uitgerust en gerichter kunnen worden ingezet. Behaald: het team Toezicht en Handhaving is verder geprofessionaliseerd. De boa’s werken zo veel mogelijk wijkgericht en per wijk zijn vaste wijkboa’s aangewezen zodat zij een herkenbaar aanspreekpunt voor de inwoners zijn. Ook zijn de boa’s afgelopen jaar meer taakgericht opgeleid (bijvoorbeeld voor alcoholcontroles) en er zijn trainingen gevolgd hoe te handelen bij (acute) psychische problemen bij mensen op straat. Dit draagt bij aan de verdere professionalisering. Op het gebied van uitrusting hebben we het afgelopen jaar besloten de boa’s uit te rusten met handboeien als vast onderdeel van de basisuitrusting van de boa’s. Dit moet de weerbaarheid van de boa’s ten goede komen.

De handboeien zijn bedoeld als de-escalerend middel. Integrale aanpak risicojeugd en aanpak criminele jeugd Vanuit het programma Perspectief voor Jeugd werken we – onder regie van het sociaal domein – aan het opstellen en uitvoeren van integrale aanpak van de risicojeugd. Daarbij zetten we in op een focuslijst van jongeren en hun gezinnen, mét een integrale aanpak op gebied van veiligheid (grenzen stellen) en hulp (perspectief bieden). Daarnaast stellen we in 2022 een nieuwe aanpak voor criminele jeugd op en geven we hier uitvoering aan. Gedeeltelijk behaald: We hebben een integrale en thematische aanpak risicojeugd opgezet. Er is een kernteam gevormd met medewerkers vanuit het jongerenwerk, politie, onderwijs, Sociale Teams Helmond. Daarnaast is er, in samenwerking met het Zorg- en Veiligheidshuis, de persoonsgerichte aanpak van criminele jeugd. Actuele inzichten over het relatief hoge aantal jongeren met een verhoogd risico om af te glijden naar de criminaliteit, vroegen de afgelopen periode om een heroriëntatie op de aanpak rondom risicojeugd, inclusief criminele jeugd. Er is geconstateerd dat er een langdurige, bredere en stevigere aanpak nodig is om risicojeugd aan te pakken. Daarbij zetten we in op het versterken van de samenwerking met partners op het gebied van veiligheid en justitie.

Om die reden is risicojeugd opgenomen als accent in het Masterplan Integrale Veiligheid 2023-2026. Buurtpreventie De coronacrisis heeft impact op de buurtpreventie gehad. Het was voor buurtpreventieteams niet mogelijk om fysiek bij elkaar te komen en daardoor lastig om activiteiten te organiseren. Samen met de buurtpreventieteams en partners geven we buurtpreventie een stevige impuls en zetten we concrete stappen om buurtpreventie toekomstbestendig te maken. Waarbij elke partij vanuit zijn rol, taak en verantwoordelijkheid een bijdrage levert aan de buurtpreventie. We streven daarbij naar een dekkend netwerk van buurtpreventieteams in alle wijken. Gedeeltelijk behaald: Doordat begin 2022 corona nog steeds een grote rol speelde, konden fysieke bijeenkomsten van buurtpreventieteams niet doorgaan. Daarom is er op dat moment in alle vier de clusters van wijken een digitale bijeenkomst gehouden. Toen het weer mogelijk was, is samen met de LEV-groep en de politie in alle clusters ook een fysieke bijeenkomst gehouden. Daarnaast zijn samen met de buurtpreventieteams in Helmond-Oost, Helmond-Noord en Brandevoort ‘wijkschouwen’ gehouden, waarbij een rondgang door de wijk is gemaakt en mogelijke situaties van onveiligheid zijn 27

gesignaleerd. Ook zijn bij deze acties inwoners bewust gemaakt van inbraakgevoelige situaties, zoals openstaande voertuigen, deuren en poorten. In 2022 zijn in Stiphout en Mierlo-Hout nieuwe buurtpreventieteams gestart. Daarmee hebben we op dit moment 39 buurtpreventieteams en 152 Whatsappgroepen. Ondanks deze activiteiten hebben we door personele onderbezetting buurtpreventie niet de volledige impuls kunnen geven. Voorbereiden nieuw programma integrale veiligheid en nieuw VTH-beleid In 2022 gaan we verder met de voorbereiding van de volgende programmaperiode integrale veiligheid (2023-2027). Het nieuwe programma voor deze periode zal in 2022 worden aangeboden aan de raad ter vaststelling. Dit zal zowel lokaal gebeuren als ook op het niveau van Peelland en Oost-Brabant. De lokale prioritering op het terrein van veiligheid zal leidend zijn voor de overige samenwerkingsniveaus. Inwoners en bedrijfsleven vormen de spil van deze uitwerkingen. In 2023 vervalt daarnaast het VTH-beleid Fysieke Leefomgeving. Door onder andere de komst van de Omgevingswet kunnen we de VTH-instrumenten met gebruikmaking van een risico- en omgevingsanalyse nóg gerichter inzetten om de doelen van omgevings- en ontwikkelingsplannen te kunnen realiseren. Dit doen we zo veel mogelijk preventief en in samenspraak met de inwoners.

Behaald: Het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 en het VTH-beleidsplan 2023-2026 (Veiligheid, Toezicht en Handhaving) zijn respectievelijk door uw raad en ons college vastgesteld. Pilot Inbraakvrije en weerbare Wijk De beoogde beleidsresultaten van dit 3-jarig project waren opgenomen in de begroting 2020 en 2021. Pilot beëindigd: Sinds eind 2020 werken we als gemeente mee aan de pilot Inbraakvrije en weerbare Wijk van het ministerie van Veiligheid en Justitie. Doel is om ervaring op te doen met innovatieve technologieën op het gebied van veiligheid in wijken en buurten. Vanuit onze gemeente lag de focus in het pilotproject op het in kaart brengen van de verschillende ritmen in een wijk. De aanname was dat als het ritme van een wijk in beeld gebracht kan worden, ook zichtbaar kan worden gemaakt wanneer dit ritme afwijkt. De oorzaak van deze afwijking vertelt mogelijk iets over een onveilige situatie. Afhankelijk van de bevindingen zou vervolgens gekeken moeten worden naar een passende interventie en/of opvolging. Tijdens de eerste experimentele fase van de pilot weerbare wijk bleek dat we ritmes in beeld kunnen brengen en ook zijn afwijkingen zichtbaar. Echter duidelijk werd dat de technologie nog niet in staat is om voldoende betrouwbare metingen te verrichten.

Geconcludeerd moet worden op basis van de huidige stand van de techniek, dat er te weinig aanknopingspunten zijn om deze pilot succesvol te kunnen voortzetten en daarom is deze beëindigd. Als Helmond kijken we terug op een leerzame pilotperiode waarin we ervaring hebben opgedaan met sensortechnologie. Hoewel de in de pilot gestelde doelen vanwege technologische beperkingen niet behaald zijn, heeft de overige opbrengsten van het project toch waardevolle leerervaringen opgeleverd voor de stad. Leerervaringen die wij gebruiken om toekomstige innovatieve oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken verder te ontwikkelen en de informatie gestuurde manier van werken te versterken.

28

3.1.3

Wat heeft het gekost?

In onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2022 per hoofdproduct weergegeven. Overzicht per hoofdproduct

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo)

Specificatie per Hoofdproduct

110 Integraal veiligheidsbeleid algemeen 120 Handhavingsbeleid 140 Brandweer Totaal saldo baten en lasten

110 Integraal veiligheidsbeleid algemeen 140 Brandweer Totaal mutaties reserves Saldo programma 1 Veiligheid en handhaving

Begroting na wijzigingen Baten 407 75 219 701

Lasten 2.193 1.714 5.057 8.964

Saldo -1.786 -1.639 -4.838 -8.263

Begroting na Begroting na Begroting na wijzigingen wijzigingen wijzigingen ontrekking storting Baten Lasten Saldo 299 0 299 139 0 139 438 0 438 1.139

8.964

Saldo -1.283 -1.661 -4.658 -7.602

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N 503 V -22 N 179 V 661 V

Rekeningen

-7.825

Baten 398 113 224 735

Lasten 1.681 1.774 4.882 8.337 Rekeningen

Baten 299 139 438

Lasten 0 0 0

Saldo 299 139 438

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N 0 V 0 V 0 V

1.173

8.337

-7.164

661

V

Toelichting per hoofdproduct

Toelichting afwijking hoofdproduct 110 Integraal veiligheidsbeleid algemeen Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 503.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door lagere lasten van € 513.000. Door de vroegtijdige beëindiging van het project ‘Weerbare wijk Helmond-Noord’ is een begroot bedrag van € 278.000 aan lasten niet meer gerealiseerd. Daarnaast is de versterking van de handhaving van de binnenstad met de focus om de omgeving Heistraat gerealiseerd met inzet van de bestaande personele BOA-capaciteit. De hiervoor extra beschikbaar gestelde begrote middelen vanuit de resultaatbestemming 2021 van € 112.000 zijn hierdoor niet aangewend. Door het in 2019 ontstaan van de netwerkorganisatie Tasforce-RIEC Brabant-Zeeland (samensmelting) is de jaarlijks hieraan te betalen bijdrage aanzienlijk verminderd ten opzichte van de eerder afzonderlijk functionerende twee organisaties. De verlate aanpassing van de hiervoor in de begroting opgenomen lasten leveren nu een voordeel op van € 61.000.

29

3.2

Programma 02: Werk en inkomen

3.2.1

Wat hebben we bereikt?

Ambities: • We zetten in op meedoen, rondkomen en vooruitkomen van onze inwoners. • We willen de sociale tweedeling in de stad tegengaan. • Helmond wil een inclusieve stad zijn, waar iedereen een fatsoenlijk bestaan kan opbouwen. Dit kan via een betaalde baan, vrijwilligerswerk of op school. • We stimuleren en faciliteren een betere aansluiting van het onderwijs op de vraag vanuit werkgevers en de samenleving. • We streven ernaar dat alle jongeren een startkwalificatie hebben. Ook hebben we aandacht voor scholing. Zodat mensen kunnen doorgroeien naar een baan die beter past bij de huidige arbeidsmarkt. • We zetten in op het versterken van de positie van arbeidsmigranten en benutten de arbeidspotentie van statushouders. • Nieuwkomers worden vanaf het eerste moment goed begeleid. Hierbij zetten we in op taal, voorbereiding op werk/participatie en deelname aan de lokale samenleving. • We zorgen voor een goed sociaal vangnet voor mensen die hun baan verliezen of het vanwege andere redenen financieel niet redden. • We zetten sterker in op preventie om problematische schulden te voorkomen. • We bestrijden armoede met een meer integrale, preventieve en effectieve aanpak. Om dit te bereiken hebben we: • De samenwerkingsstructuur in de arbeidsmarktregio Helmond-De Peel herzien met de triple helix partners.

Op basis hiervan hebben we vanuit deze nieuwe structuur met de regionale triple-helix partners gewerkt aan de ontwikkeling van een gezamenlijk regionaal arbeidsmarktplan voor de periode 2023-2027. • Met Senzer ingezet op het vinden van een passende werkplek of op andere manieren vergroten van de bestaanszekerheid voor de meer kwetsbare inwoners. Senzer zet het instrument loonkostensubsidie succesvol in om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk te krijgen. • De gemeenschappelijke regeling Senzer gewijzigd. Er is een financiële bijdrage verordening vastgesteld. • De pilot ‘iedereen mag meedoen’ voortgezet en succesvol afgerond. • De sociale teams (STH) vanaf januari 2022 extern gepositioneerd. Zij blijven tot en met 2025 de ruggengraat van onze aanpak ‘iedereen kan meedoen, rondkomen en vooruitkomen’. • De inzet van de armoederegisseur verlengd. Samen met het Armoedeplatform is de inzet afgestemd op de behoefte van de stad. De samenwerking tussen armoede-gerelateerde organisaties is mede door de inzet van de armoederegisseur verder versterkt en ook de schulddienstverlening werkt via de sociale teams steeds nauwer samen met diverse partners in de stad. • De meerjarenaanpak energiearmoede opgesteld met inzet op duurzaamheidsmaatregelen voor huishoudens met een inkomen tot maximaal 150% van de bijstandsnorm.

• De landelijke energietoeslag toegekend van 1300 euro die het rijk beschikbaar heeft gesteld voor inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. • Een koopkrachtfonds opgericht vanwege de koopkrachtcrisis en de energiecrisis om inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen waar mogelijk te ondersteunen. De belangrijkste maatregelen waren: uitbreiden energietoeslag naar doelgroep tot 150% van het sociaal minimum, 1 miljoen euro voor ondersteuning bedrijven, subsidieregeling energiebesparende maatregelen voor bedrijven en maatschappelijke organisaties,

30

•

• • • • • •

3.2.2

tegemoetkoming in gestegen energielasten voor maatschappelijke organisaties. Ook de bijzondere bijstand is ingezet voor inwoners met beperkte draagkracht voor wie de andere regelingen onverhoopt onvoldoende soelaas boden. Met deze regelingen hebben we ruim 10.000 inwoners bereikt. Een leefgeldregeling opgezet in samenspraak met Senzer voor ontheemde Oekraïners. Senzer heeft vanaf medio 2022 leefgeld verstrekt aan ontheemde Oekraïners die geen bron van inkomsten hebben in de arbeidsmarktregio Helmond-de Peel. De folder ‘Ondersteuning voor Helmonders met een laag inkomen’ meertalig opgesteld en verspreid. De preventieve aanpak Vroegsignalering geïntensiveerd om schulden vroegtijdig in beeld te brengen, vanwege een stijging van de signalen van financiële problematiek. De aansluiting geactualiseerd met de landelijke lijn van de Nationale Schuldhulproute (NSR) ter verbetering van de toegang. De toegang voor ondernemers tot Heroriëntatie en Schulddienstverlening verlengd met drie jaar samen met de regiogemeenten via Senzer op basis van evaluatie. De financiering van het Stadsleerbedrijf structureel gemaakt. Samengewerkt met de regiogemeenten en ketenpartners zoals de LEVgroep, Senzer en taalaanbieders voor een optimale inburgering van deelnemers, vanwege de nieuwe wet inburgering die begin 2022 van kracht werd.

Wat hebben we ervoor gedaan?

Beleidsresultaat verbonden partijen Senzer Senzer heeft haar dienstverlening het afgelopen jaar aangepast als gevolg van de toenemende inflatie, de oorlogssituatie in Oekraïne en aankomende veranderende wet- en regelgeving. Zo heeft Senzer ervoor gezorgd dat mensen met geldzorgen en ondernemers die in financieel zwaar weer verkeren, specialistische hulp kunnen krijgen dan wel actief worden doorverwezen naar gespecialiseerde partners. Senzer heeft uitvoering gegeven aan de leefgeldvoorziening van de Oekraïense ontheemden. Senzer heeft, vooruitlopend op de wetwijziging waarin de kostendelersnorm voor jongeren onder de 27 jaar per 01-01-2023 wordt afgeschaft, maatwerk ruimhartig toegepast. Over het jaar 2022 is het aantal mensen met een bijstandsuitkering in de arbeidsmarktregio Helmond – De Peel gedaald. Voor Helmond betreft het een daling van 2.414 (31-12-2021) naar 2.315 (31-122022) inwoners met een bijstandsuitkering. Senzer heeft haar reguliere werkzaamheden volgens doelstelling uitgevoerd. Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Evaluatie Senzer Op basis van de evaluatie van Senzer, die in 2020 heeft plaatsgevonden, hebben we in 2021 de governance en de positionering van Senzer vormgegeven. Er is een start gemaakt met Senzer om te komen tot een bestendige financieringsstructuur.

De uitkomst resulteert in 2022 mogelijk in een aanpassing van de gemeenschappelijke regeling Senzer. Behaald: vanaf 01-01-2023 is de nieuwe gemeenschappelijke regeling Senzer van kracht en is er een financiële bijdrageverordening vastgesteld die naar verwachting zorgdraagt voor een bestendige financieringsstructuur.

31

Regierol inburgering Vanaf 1 januari 2022 voeren we de nieuwe Wet Inburgering uit. De trajectregisseur is hierbij de spin in het web. Op basis van een brede intake stelt hij een persoonlijk plan inburgering en participatie (PIP) op en monitort hij vervolgens de uitvoering hiervan. De uitvoering ligt bij Senzer, LEVgroep Stadsleerbedrijf en taalaanbieders. Gezamenlijk dragen zij zorg voor een optimale inburgering. Gedurende dit eerste jaar monitoren we actief de ervaringen en resultaten, zodat we waar nodig kunnen verbeteren of bijstellen. Aanpassingen binnen de begroting Inburgering zijn niet uit te sluiten door ontwikkelingen in de aanloop naar de invoering van deze wet. Behaald: Het nieuwe inburgeringsstelsel is nu een jaar in werking. Alle partijen zetten zich maximaal in om een succes te maken van het nieuwe, lerende stelsel. Re-integratie van werkloze inwoners met een bijstandsuitkering De komende jaren blijven we met Senzer inzetten op re-integratie van werkloze inwoners met een bijstandsuitkering. Van de uitstroom uit de uitkering moet 33% richting werk en/of studie gaan en 80% van de uitstroom moet duurzaam zijn (>12 maanden). Daarnaast zetten we samen met Senzer actief in op een lobby richting het Rijk, met daarin aandacht voor een meer realistische financiële compensatie voor gemeenten, de menselijke maat en een participatiewet die uitgaat van vertrouwen.

Behaald: Op basis van de maandrapportage van Senzer voor december 2022 blijkt dat van de uitstroom uit de uitkering over 2022 44% richting werk en/of studie is. Ook de doelstelling voor duurzame uitstroom uit de uitkeringis met 82% behaald. Pilot ‘Iedereen mag meedoen’ Vanwege de coronacrisis heeft de pilot sinds maart 2020 stilgelegen. Tegelijkertijd behoort de groep met een loonwaarde tot 30% tot de categorie mensen die het hardst zijn geraakt door de coronacrisis en dit naar verwachting ook op de langere termijn gaan merken. Gezien de eerste ervaringen voor corona en de effecten van corona willen we de pilot ‘iedereen mag meedoen’ in 2022 voortzetten. Hiervoor zijn in 2021 middelen beschikbaar gesteld, die in 2022 kunnen worden ingezet. Behaald en afgerond: Op basis van het coalitieakkoord 2018-2022 is in september 2019 de pilot ‘Iedereen Mag Meedoen’ van start gegaan. Doelstelling van de pilot is om een (integrale) aanpak te ontwikkelen voor de doelgroep uitkeringsgerechtigden die een hele grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben en (vooralsnog) niet in staat zijn om te werken (ook niet met ondersteuning). De aanpak sluit zoveel als mogelijk aan bij reguliere werkprocessen, dienstverlening en voorzieningen, zodat diegenen die daartoe in staat zijn de mogelijkheid hebben om naar vermogen te participeren in de samenleving.

De pilot 'Iedereen mag meedoen' hebben we in 2022 voortgezet en afgerond. De resultaten zijn met alle betrokken partners gedeeld. Vanwege de positieve resultaten wordt hier in 2023 samen met de regiogemeenten Helmond – De Peel en Senzer een vervolg aan gegeven. De gemeenteraad wordt hierover geïnformeerd met een raadsinformatiebrief. Vroegsignalering Vroegsignalering is per 1 januari 2021 als wettelijke taak opgenomen in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). In 2022 zal op basis van de ervaringen van het eerste jaar het outreachend werken en de samenwerking met onze partners LEV Helmond, Woningcorporaties etc. beter ingepast worden. Behaald. In 2022 merkten we een stijging in het aantal signalen van financiële achterstanden. Hierop hebben we besloten om de inzet op Vroegsignalering te intensiveren.

32

Toegang schulddienstverlening In 2022 leggen we enerzijds de focus op het behouden van wat goed werkt zoals de Hulplijn Geldzorgen en anderzijds gaan we verder met het organiseren van de samenwerking en toegang via de nieuwe sociale teams. Vanaf 2021 is de gemeente aangesloten op de Nederlandse Schuldhulproute (NSR). De insteek in 2022 is om meer lokale partners aan te laten haken op dit platform. Behaald. Om Schulddienstverlening meer bekendheid te geven zijn schulddienstverleners per wijk gekoppeld aan de Sociale Teams Helmond. Ook werkt Schulddienstverlening nauw samen met de LEV, Humanitas, Schuldhulpmaatje en Senzer. Uitbreiding budgetbeheer en budgetcoaching Sinds medio 2021 vindt er een pilot uitbreiding budgetbeheer en budgetcoaching plaats. Door een laagdrempelige toegang wordt het bereik onder de groep inwoners die hier baat bij heeft vergroot. Dit voorkomt extra schulden en/of schuldentrajecten en levert een positieve bijdrage aan de zelfredzaamheid van inwoners. In 2022 evalueren we de pilot. Behaald. De pilot budgetcoaching is geëvalueerd en wordt als een waardevolle toevoeging ervaren door de inwoner. Bij budgetcoaching ligt er meer nadruk op het aanleren van vaardigheden zodat de inwoner beter financiële keuzes leert maken.

3.2.3

Wat heeft het gekost?

In onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2022 per hoofdproduct weergegeven. Overzicht per hoofdproduct

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo)

Specificatie per Hoofdproduct

602 Uitvoering uitkeringsregelingen 603 Bijzondere bijstand 604 Schulddienstverlening 618 Werkgelegenheidsbeleid 619 Minima beleid 621 Participatie Totaal saldo baten en lasten

602 Uitvoering uitkeringsregelingen 603 Bijzondere bijstand 604 Schulddienstverlening 618 Werkgelegenheidsbeleid 621 Participatie Totaal mutaties reserves Saldo programma 2 Werk en inkomen

Begroting na wijzigingen Baten 43.277 2.552 -15 66 10 1.477 47.367

Lasten 54.973 19.174 1.936 20.325 1.316 8.724 106.447

Saldo -11.696 -16.622 -1.950 -20.259 -1.306 -7.246 -59.079

Begroting na Begroting na Begroting na wijzigingen wijzigingen wijziging ontrekking storting Baten Lasten Saldo 2.784 0 2.784 1.406 1.406 0 660 0 660 1.237 0 1.237 990 0 990 7.077 1.406 5.671 54.445

107.853

33

Saldo -11.643 -18.114 -1.648 -18.499 -1.314 -7.065 -58.283

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N 53 V -1.493 N 302 V 1.760 V -8 N 181 V 796 V

Rekeningen

-53.408

Baten 40.502 28 7 897 8 1.302 42.744

Lasten 52.144 18.142 1.655 19.396 1.322 8.367 101.027 Rekeningen

Baten 3.947 2.924 660 792 950 9.273

Lasten 1.216 1.431 302 0 133 3.083

Saldo 2.732 1.493 358 792 816 6.191

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N -53 N 1.493 V -302 N -445 N -173 N 519 N

52.017

104.110

-52.093

1.316

V

Toelichting per hoofdproduct

Toelichting afwijking hoofdproduct 603 Bijzondere bijstand Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 1.493.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door de uitbetaling van de energietoeslag 2022. De toeslagen voor alle doelgroepen (van 100% tot 150%) zijn op deze post verantwoord. De dekking voor de toeslagen voor de doelgroepen vanaf 120% komt uit het koopkrachtfonds, deze is via de reserve koopkracht verwerkt. Het betreft een bedrag van € 1.500.000. Toelichting afwijking hoofdproduct 604 Schulddienstverlening Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 302.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door een bedrag van € 200.000 wat bij de 1e Berap 2022 aan dit budget is toegevoegd. Vanuit de TONK-middelen is dit ingezet ten behoeve van schulddienstverlening aan ondernemers. In 2022 was dit bedrag nog niet volledig noodzakelijk. De regeling schulddienstverlening aan ondernemers wordt in 2023 voortgezet. Daarnaast zijn de middelen voor de toeslagenaffaire ter hoogte van € 60.000 aan dit product toegevoegd. Deze zijn in 2022 nog niet besteed maar blijven via de reserve sociaal domein beschikbaar. Toelichting afwijking hoofdproduct 618 Werkgelegenheidsbeleid Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 1.760.000.

Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de (subsidie)middelen voor perspectief op werk (€ 330.000), dichterbij dan je denkt (€ 427.000), werkgelegenheidsimpuls (€ 350.000) en actieplan arbeidsmarkt (€ 402.000) nog niet volledig zijn ingezet. Gemeente Helmond ontvangt deze middelen voor de regio. De niet bestede middelen worden de komende jaren, planning, verder ingezet voor de samenwerking in onze regio. Toelichting afwijking verrekening met de reserves hoofdproduct 602 Uitvoering uitkeringsregelingen Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 1.216.000. Het saldo wordt veroorzaakt door een storting in de reserve I-deel ter hoogte van € 1.216.000 vanwege een ontvangen ESF-subsidie (REACT-EU) in het kader van de versterking van de arbeidsmarktregio. Toelichting afwijking onttrekking met de reserves hoofdproduct 603 Bijzondere bijstand Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 1.518.000. Het saldo wordt veroorzaakt door de onttrekking uit de reserve koopkracht ter dekking van de uitgaven aan de energietoeslag 2022 (voor de doelgroepen boven de 120%). Toelichting afwijking onttrekking met de reserves hoofdproduct 618 Werkgelegenheidsbeleid Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 460.000. Het saldo wordt veroorzaakt door de lagere onttrekking uit de reserve sociale stad.

Hiervoor was in 2022 een bedrag van € 780.00 begroot, echter de realisatie bedroeg € 320.000.

34

3.3

Programma 03: Zorg en welzijn

3.3.1

Wat hebben we bereikt?

Ambities: • We zetten in op meedoen, rondkomen en vooruitkomen van onze inwoners en willen sociale tweedeling in de stad tegengaan. • Dat inwoners die hulp nodig hebben laagdrempelig, dichtbij en direct ondersteuning ontvangen die hen verder op weg helpt. • We zetten meer dan voorheen in op eigen regie en preventie ter voorkoming van zwaardere zorg. • Kwalitatief goede en betaalbare zorg en ondersteuning. • We streven naar passende woonruimte voor al onze inwoners. • Extra aandacht voor de meest kwetsbare inwoners zoals mensen met verward gedrag en meervoudige complexe problematiek door te investeren in preventie, een integrale aanpak en passende opvang/huisvesting • Het bevorderen van de gezondheid, met name in de wijken van Helmond waar het gezondheidspotentieel het grootst is. • Meer gebruikmaken van innovatieve oplossingen voor activiteiten en projecten binnen het Sociaal Domein, waaronder domotica. Om dit te bereiken hebben we: • Ingezet op het verder uitrollen van de Aanpak Gezondheid.

De aanpak bestaat uit: • Het bevorderen van basisvaardigheden (met extra aandacht voor Nederlands als eerste taal) middels het Stadsplan Basisvaardigheden Helmond; • Het Helmondse preventieakkoord om met gezamenlijke projecten gezonde keuzes makkelijker te maken; • Inzet vanuit de wijkgerichte aanpak op het thema Gezondheid en het versterken van de sociale structuur in de wijken; • De coalitie voor het tegengaan sociale tweedeling in Helmond (Ruimte om te Leven). • Een agenda voor Helmond & De Peel opgesteld voor het samen werken aan duurzame en betaalbare zorg, samen met zorgverzekeraar CZ en Peel Duurzaam Gezond. Regionale samenwerking binnen dit domein vloeit voort uit het in 2022 gesloten landelijk Integraal Zorg Akkoord. • Diverse bijeenkomsten georganiseerd met de beweging 'Ruimte om te leven'. De beweging is bedoeld als extra inzet om de sociale tweedeling tegen te gaan. Er is er een platform gelanceerd voor het stimuleren van interactie en verbinding tussen maatschappelijke partners, werkgevers en vrijwilligers. • Ingezet op goede, kwalitatieve en betaalbare zorg en ondersteuning met een breed netwerk van maatschappelijke partners. Met de sociale teams (STH) hebben we invulling gegeven aan een sterke, laagdrempelige eerstelijnsvoorziening voor brede basisondersteuning.

Hiermee lukt het steeds beter om inwoners te voorzien van hulp met partijen in de sociale basis, zonder dat er een verwijzing nodig is naar specialistische hulp. • Inspanningen gepleegd om overbelaste mantelzorgers beter te kunnen ondersteunen, met behulp van de vernieuwde samenwerkingsstructuur met zorg- en welzijnspartners. • Een visie op wonen, welzijn en zorg opgesteld met woningcorporaties en zorgaanbieders om ervoor te zorgen dat we ook in 2040 over voldoende passende woonruimte beschikken met voorzieningen en/of zorg in nabijheid. • De aanbesteding afgerond voor het realiseren van informele inloopplekken voor kwetsbare inwonersgroepen, zoals eenzame ouderen, mensen met beginnende dementie en inwoners met psychosociale problemen.

35

•

•

•

3.3.2

Het voorstel verder geconcretiseerd voor het realiseren van een Time-out & Verblijfsvoorziening (voorheen 24-uurs voorziening) voor mensen met verward gedrag en meervoudige complexe problematiek. Per 1 januari 2022 Beschermd Wonen inhoudelijk gedecentraliseerd in navolging van rijksbeleid. Helmond en de Peelgemeenten vormen één regio voor de uitvoering van Beschermd wonen. Daarnaast is door Stichting Maatschappelijke Opvang Helmond e.o. in samenwerking met de gemeente een start gemaakt met de bouw van een vernieuwde maatschappelijke opvang op de locatie d'n Herd. Met de in gang gezette herijking van het subsidiestelsel meer structuur gekregen in het relatiebeheer voor professionele organisaties.

Wat hebben we ervoor gedaan?

Beleidsresultaat verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partijen: GGD Zuidoost Brabant Zie programma 4 voor het beleidsresultaat GGD Brabant Zuidoost waarmee ook wordt samengewerkt om de ambities van programma 3 te realiseren. Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Werken aan ‘Gezonde Scholen’ en ‘Gezonde Kinderopvang’ We blijven in samenwerking met de Helmondse scholen inzetten op de certificering van de Gezonde Schoolvignetten naast het verduurzamen van de scholen. Daarmee wordt onderwijs aangeboden waar een gezonde omgeving, gezonde voeding, sporten en bewegen, natuur en milieu en weerbaarheid centraal staan. Tot slot dragen we eenmalig 50% van de kosten bij aan kinderopvangorganisaties om coach gezonde kinderopvang te worden. Vertraagd/ uitgesteld: We hebben volgens planning ingezet op het onderdeel 'Gezonde Scholen'. Het belang van certificering komt echter steeds meer op de achtergrond bij scholen. Een aantal scholen handelt wel volgens de doelen van het vignet, maar vragen deze niet meer aan vanwege onvoldoende budget/capaciteit. Daarnaast is gestart met een aanbod om 50% van de kosten bij te dragen aan kinderopvangorganisaties om coach gezonde kinderopvang te worden. Dit is echter niet benut door de kinderopvangorganisaties, in verband met onvoldoende bereidheid zelf te investeren.

Aanpak Gezondheid We werken aan de verbetering van de sociale structuur in de wijken, vanuit het idee: gezondheid stimuleer je het beste van onderop. In navolging van het landelijk Preventieakkoord hebben we een Helmonds Preventieakkoord met vele partners uit de stad gesloten. In dit Helmonds Preventieakkoord leggen we de focus op gezond eten en bewegen, een stad die steeds meer rookvrij wordt en op het denormaliseren van alcohol- en drugsgebruik. Daarnaast gaan we laaggeletterdheid tegen door het ontwikkelen van een sluitende aanpak. We leggen een nadrukkelijke koppeling tussen de thema’s gezondheid en bestaanszekerheid, via de lokale coalitie tegen sociale tweedeling (Ruimte om te leven). Behaald: • Het Preventieakkoord: eind 2021 zijn we gestart met de uitvoering van een innovatieve manier van subsidiëren, namelijk in thematafels. In 2022 zijn de thematafels gestart met hun

36

•

•

projecten. Daarnaast zijn er 100 deelnemers aan het preventieakkoord en hebben we een jaarlijkse bijeenkomst georganiseerd en 4 magazines uitgebracht. Stadsplan Basisvaardigheden: in maart 2022 is unaniem door de gemeenteraad het Stadsplan basisvaardigheden vastgesteld. Waarbij preventie, aanpak NT1 (Nederlands als eerste taal) en de doorontwikkeling van het Taalhuis 2.0 centraal staat. Sociale Structuur in Wijken: samen met de gemeenten Den Bosch en Eindhoven hebben we een Zonmw subsidie ontvangen om van elkaar te leren de sociale structuur in wijken te verbeteren. Dit doen we onder de vlag 'Gemeenten Samen Gezond'. Vanuit gezondheid hebben we in 2022 geïnvesteerd in het calisthenicspark in Berkendonk.

Tegengaan sociale tweedeling in Helmond (Ruimte om te Leven) Samen met de initiatiefgroep, bestaande uit het Elkerliek Ziekenhuis, de Huijbregts groep, Senzer en de gemeente is een lokale coalitie gevormd tegen de sociale tweedeling. Hierbij staat het principe van Brede Welvaart centraal met een Helmondse focus. Vanuit het brede palet aan stakeholders werken we concrete initiatieven uit binnen de thema’s gezondheid, armoede en bestaanszekerheid. Hierdoor verbetert de positie van mensen met een achterstand (en in het bijzonder kinderen) structureel en worden ze weerbaarder. Behaald: In 2022 zijn we gestart met een fysieke bijeenkomst met meer dan 100 professionals. Hierbij is ook het interactieve community-platform gelanceerd. De beweging ‘Ruimte om te leven’ gaat in op 2 sporen: • Spoor 1. De beweging verder brengen Het stimuleren van interactie en verbinding tussen de professionals via events en ondersteund door het platform, sociale media en nieuwsbrieven. Ook het voortzetten van actiegroepen behoort tot dit spoor. De gemeente neemt de verantwoordelijkheid door concreet invulling te geven hieraan. Daarvoor wordt de opdracht voor community management en stakeholder management/ communicatie verlengd. De initiatiefpartners blijven meedoen in de uitvoering. • Spoor 2.

Een gezamenlijk perspectief ontwerpen met speerpunten voor 2030 Vanuit de initiatiefgroep is een start gemaakt met het benoemen van speerpunten die de stip op de horizon voor 2030 zijn. Hierbij gaat het om de urgente vraagstukken waar we (sociaal domein, zorg, werkgevers) elkaar nodig hebben en dit echt samen moeten oppakken, op een meer strategisch niveau. Informele inloopplekken In 2022 realiseren we informele inloopplekken voor kwetsbare inwonersgroepen, zoals eenzame ouderen, mensen met beginnende dementie en inwoners met psychosociale problemen. We doen dit door bestaande ontmoetingsplekken waaronder de wijkaccommodaties in de diverse wijken (beter) te benutten en inwonersinitiatieven op dit vlak te omarmen. Dergelijke plekken en initiatieven leveren een bijdrage aan het voorkomen/bestrijden van eenzaamheid, bevorderen de sociale participatie en bieden ontlasting aan mantelzorgers. Door de coronacrisis is dit doorgezet naar 2022. Deels behaald: In 2022 hebben we de aanbesteding voor dit traject voltooid. De eerste projectfase is eind 2022 afgerond met de oplevering van een tussenrapportage met een analyse van de verkenningsfase en mogelijke vervolgscenario's. De uitvoeringsperiode (realisatie 3 pilots) is verlengd tot en met 2023.

37

Basisondersteuning en toegang tot hulp (Sociale team Helmond, STH) In 2022 gaat de nieuwe uitvoeringsorganisatie van de sociale teams van start met de uitvoering van de opdracht voor de komende vier jaar. Doel is dat de sociale teams in 2025 80% van inwoners met een hulp of ondersteuningsvraag direct verder op weg helpt met hulp van de sociale basis, zonder dat nog een indicatie nodig is voor specialistische hulp. Ook hebben zij de opdracht om het bereik in de wijken met een lage sociale economische status (SES) te vergroten en zorg te dragen voor een goede samenwerking met huisartsen en scholen, zodat zij meer inwoners rechtstreeks naar de sociale teams verwijzen voor hulp en ondersteuning. In 2022 meten we het bereik in de wijken met een lage SES en de verwijzingen van huisartsen naar de sociale teams om ook voor deze twee doelen ambitieuze, maar realistische streefnormen voor 2023 en verder te bepalen. Ook voeren we vanaf de start doorlopend cliëntervaringsonderzoeken uit onder de inwoners die hulp ontvangen vanuit het sociaal team en monitoren de tijdigheid van de ondersteuning. Tot slot voeren we in 2022 een stakeholderonderzoek uit onder belangrijke samenwerkingspartners van de sociale teams over het functioneren van de nieuwe uitvoeringsorganisatie. Behaald: De Sociale Teams Helmond. (STH) zijn per 1 januari 2022 gestart.

Door de lockdown als gevolg van Corona verliep de start niet optimaal. Vanaf het begin wisten inwoners deze nieuwe organisatie goed te vinden, terwijl de formatie nog niet op pijl was. Hierdoor liepen wachttijden op. Dit heeft STH innovatief opgepakt door triage (categorisering op basis van ernst) op de hulpvraag, tussentijds telefonisch contact met de wachtenden en inzet van groepsgesprekken. Medio 2022 was STH formatief op sterkte, en voor het wegwerken van de lijst wachtenden is extra capaciteit ingezet. STH heeft zich gedurende 2022 steeds beter gepositioneerd in de stad, is de samenwerking aangegaan en heeft deze geïntensiveerd met diverse partners in de stad, en werkt nu aan doorontwikkeling vanuit de opdracht die zij hebben. Streven naar passende woonruimte Vanuit de inclusiegedachte is het uitgangspunt dat ook onze kwetsbare inwoners over een goede woonplek beschikken. Met de woningcorporaties maken we hierover jaarlijks prestatieafspraken. Indien noodzakelijk bieden zorgaanbieders woonbegeleiding. In 2021 is er samen met woningcorporaties en zorgaanbieders een woonzorgvisie opgesteld, om ervoor te zorgen dat we ook in 2040 over voldoende passende woonruimte beschikken met voorzieningen en/of zorg in nabijheid.

Deze woonzorgvisie geeft voor de korte termijn handvatten voor het vernieuwen van de prestatieafspraken met de corporaties en geeft richting aan het vervullen van de opgave naar 2040 in aantallen en locaties in de stad. Behaald: De visie op wonen, welzijn en zorg is in 2022 vastgesteld door uw raad. De uitgangspunten uit deze visie worden nu met de partners vertaald naar de uitvoering, waarbij de verbinding wordt gezocht bij bestaande projecten en ontwikkelingen. Verbeteren ondersteuning mensen met verward gedrag en meervoudige complexe problematiek De meest kwetsbare inwoners zijn door verbetering van de aanpak in de afgelopen jaren beter in beeld. In onze wijken is 24/7 expertise op het gebied van verward gedrag beschikbaar. Dit sluit aan bij de ontwikkeling en behoeften vanuit de inwoners en professionals. We investeren in de doorontwikkeling van een persoonsgerichte naar een integrale aanpak waarin we professionals samenbrengen, regie voeren en zo nodig doorbraken realiseren in complexe casuïstiek. Ook zetten we in op goede opvang/huisvesting en vervoer. Halverwege 2021 sprak de raad draagvlak uit voor de ontwikkeling van een 24-uursvoorziening voor inwoners met meervoudige complexe problematiek die momenteel tussen ‘wal en schip’ terecht komen. We onderzoeken met onze samenwerkingspartners en clientvertegenwoordiging de wensen en behoeften van deze inwoners.

In 2022 leggen we een locatie aan de raad voor op basis van een 38

eerder voorgelegd raadsvoorstel met een uitwerking van de voorziening én programma van eisen voor de locatie. Daarnaast evalueren we de gemeentelijke uitvoering van de Wet verplichte GGZ en doen we een voorstel voor het vervolg van de gemeentelijke uitvoering na 2022. Behaald: In 2022 actualiseerden we onze activiteiten in de aanpak, zodat we enerzijds een goede verbinding houden met lokale ontwikkelingen en de uitvoering in de praktijk en anderzijds de verbinding houden met regionale en landelijke ontwikkelingen. Eind 2022 legden we een voorstel voor de locatie van de Time-out & Verblijfsvoorziening voor mensen met meervoudige complexe problematiek (voorheen 24 uursvoorziening) voor in uw opiniecommissie. Daarnaast laat evaluatie van onze werkwijze in de uitvoering van de Wet verplichte GGZ zien dat zowel wij als de betrokken ketenpartners (onder andere GGZ Oost Brabant en Lumens) positief zijn over het functioneren van onze werkprocessen, de samenwerking en de inzet en kwaliteit van de dienstverlening. We besloten om de huidige samenwerking met betrokken ketenpartners voor de komende 4 jaar voort te zetten. Decentralisatie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Per 1 januari 2022 wordt Beschermd Wonen inhoudelijk gedecentraliseerd. De financiële decentralisatie van Beschermd Wonen start per 1 januari 2023.

In juni 2020 hebben de 6 gemeenten besloten om één regio te vormen waarbij we gezamenlijk de opdracht en verantwoordelijkheid hebben om de zorg en de ondersteuning rondom Beschermd Wonen voor onze inwoners zo optimaal mogelijk en toekomstbestendig te organiseren. Daarnaast staat de regio voor de opgave om inhoudelijk door te ontwikkelen van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis. Omdat de centrumregeling van Helmond per 1 januari 2022 komt te vervallen is er een dienstverleningsovereenkomst opgesteld tussen Helmond en de Peelgemeenten waarin de financiële, organisatorische en juridische zaken zijn vastgelegd. Per 1 januari 2023 start de financiële decentralisatie volgens het objectief verdeelmodel met een ingroeipad van 10 jaar. Voor regio Helmond dragen we gezamenlijk de kosten voor Beschermd Wonen, waarbij we nu al voorzien dat het budget de komende jaren zal krimpen. Na de openstelling van de Wet langdurige zorg (Wlz) voor mensen met GGZ-problematiek, heeft een groot aantal cliënten een Wlz indicatie gekregen met als gevolg dat de doelgroep beschermd wonen met een Wmo indicatie aanzienlijk gekrompen is. In 2026 wordt, mede op basis van de ervaringen met Beschermd Wonen, door het rijk besloten of de maatschappelijke opvang verder gedecentraliseerd kan worden. In samenwerking met Bergopwaarts werkt SMO aan de vernieuwing van de maatschappelijke opvang locatie d’n Herd.

In 2022 zal er, nadat alle wettelijke ruimtelijke procedures zijn doorlopen, een start gemaakt worden met de sloop van de huidige opvang. In de nieuwbouw worden zelfstandige eenheden gebouwd. Daardoor kunnen bewoners beter worden voorbereid op meer zelfstandig wonen en leven. Daarnaast biedt de nieuwbouw de mogelijkheid om bewoners met weinig perspectief op herstel of zelfstandig wonen, de ruimte om langdurig een beschermde woonvorm te bieden. Gedurende de sloop en de bouw van het nieuwe pand is er tijdelijke huisvesting voor de huidige bewoners van d’n Herd. Naar verwachting zal de nieuwbouw begin 2023 gereed zijn. Deels behaald: Per 2022 vormen Helmond en de Peelgemeenten één regio voor de uitvoering van Beschermd wonen. Met de doelen en acties uit het Uitvoeringsplan Beschermd Wonen 2022-2025 is de gewenste ontwikkeling van Beschermd wonen naar Beschermd thuis in gang gezet. De financiële decentralisatie, met het objectief verdeelmodel en het woonplaatsbeginsel, is door het Rijk uitgesteld naar 1 januari 2024. In 2022 is de Stichting Maatschappelijke Opvang Helmond e.o. gestart met de bouw van de maatschappelijke opvang locatie d'n Herd. 39

Samenwerkingsagenda medisch en sociaal domein Om de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein te verbeteren stellen we samen met zorgverzekeraar CZ en Peel Duurzaam Gezond een samenwerkingsagenda voor Helmond & De Peel op. Vertrekpunt daarbij is het regiobeeld met daarin de knelpunten. Aan de hand daarvan wordt de opgave geformuleerd en vertaald in de samenwerkingsagenda. Behaald: In 2022 is het Integraal Zorgakkoord ondertekend door verschillende organisaties, waaronder de VNG en Zorgverzekeraars Nederland. De regionale samenwerking tussen het medisch en sociaal domein is een onderdeel van dit akkoord. Met CZ, Peel Duurzaam Gezond en de Peelgemeenten stellen we, in lijn met het integraal Zorgakkoord, in 2023 een regioplan op aan de hand van het eerder opgestelde regiobeeld. Herijken subsidiestelsel sociaal domein Volgens de opgave uit de Kadernota Sociaal Domein willen we het hele subsidiestelsel verder herijken. Door het verstrekken van (meerjaren)subsidies met goede afspraken over kernactiviteiten, resultaten en voorwaarden, kan er actief worden gestuurd op het realiseren van de gemeentelijke beleidsdoelen. Zodoende worden (wederzijdse) verantwoordelijkheden en rollen duidelijker, ontstaat er meer ruimte voor professionaliteit van de organisatie en minder focus op (monitoring van) afzonderlijke projecten en activiteiten.

Het professionaliseren van het relatiebeheer is nodig om deze taken goed uit te kunnen voeren. Het herijken van het subsidiestelsel sociaal domein is een proces van meerdere jaren waarbij in 2022 de focus ligt op het verder vormgeven van ontwikkeltafels voor professionele organisaties en het proces voor vrijwilligersorganisaties eenvoudiger maken. Behaald: In 2022 is meer structuur gekomen in het relatiebeheer voor professionele organisaties, door standaard formats voor kwartaalgesprekken en briefings te organiseren. Daarnaast hebben we de subsidiekaders voor 2023 versimpeld: ze zijn korter en krachtiger geworden. Voor de professionele organisaties werken we nu met een doelenboom. Daarbij is sprake van een koppeling van gemeentelijke beleidsdoelstellingen met resultaten van gesubsidieerde organisaties. De subsidiering van wijkhuizen hebben we vereenvoudigd.

40

3.3.3

Wat heeft het gekost?

In onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2022 per hoofdproduct weergegeven. Overzicht per hoofdproduct

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo)

Specificatie per Hoofdproduct

640 Sociale Netwerken 642 Basisvoorzieningen accommodaties 673 Basisvoorzieningen overig 674 Maatschappelijke ondersteuning 675 Specialistische ondersteuning 677 Sociaal innovatief fonds 690 Wmo individuele voorzieningen 695 Wmo persoonlijke ondersteuning 700 Wmo subsidieregelingen 720 Lijkbezorging Totaal saldo baten en lasten

640 Sociale Netwerken 642 Basisvoorzieningen accommodaties 674 Maatschappelijke ondersteuning 675 Specialistische ondersteuning 677 Sociaal innovatief fonds 690 Wmo individuele voorzieningen 695 Wmo persoonlijke ondersteuning Totaal mutaties reserves Saldo programma 3 Zorg en welzijn

Begroting na wijzigingen Baten 0 1.351 0 8 170 0 158 1.601 0 0 3.288

Lasten 773 3.187 1.922 4.349 5.770 0 4.382 40.113 28 9 60.533

Saldo -773 -1.836 -1.922 -4.341 -5.600 0 -4.224 -38.512 -28 -9 -57.245

Begroting na Begroting na Begroting na wijzigingen wijzigingen wijziging ontrekking storting Baten Lasten Saldo 0 0 0 82 0 82 370 0 370 0 0 0 0 0 0 0 0 0 11.765 5.515 6.249 12.217 5.515 6.701 15.505

66.048

Saldo -668 -1.923 -2.121 -4.388 -4.328 -8 -5.040 -33.338 -28 -4 -51.846

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N 105 V -86 N -199 N -47 N 1.272 V -8 N -817 N 5.173 V 0 V 5 V 5.398 V

Rekeningen

-50.543

Baten 0 1.188 0 57 335 0 120 462 0 0 2.163

Lasten 668 3.111 2.121 4.445 4.663 8 5.160 33.800 28 4 54.009 Rekeningen

Baten 0 169 725 0 8 817 11.765 13.483

Lasten 105 0 0 1.272 0 0 7.194 8.571

Saldo -104 169 725 -1.272 8 817 4.571 4.912

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N -104 N 86 V 355 V -1.272 N 8 V 817 V -1.678 N -1.789 N

15.646

62.580

-46.934

3.609

V

Toelichting per hoofdproduct

Toelichting afwijking hoofdproduct 673 Basisvoorzieningen overige Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 199.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere uitgaven van de GGD voor contracttaken. Bij de financiële afrekening van deze taken is gebleken dat de kosten € 207.000 hoger uitkomen dan de begroting. Toelichting afwijking hoofdproduct 675 Specialistische ondersteuning Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 1.272.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door overschot bij de doeluitkering vrouwenopvang (DUVO, € 565.000) en het budget voor maatschappelijke opvang (€ 253.000). Daarnaast in de subsidie voor de ontmoetingsfunctie GGZ begroot bij dit hoofdproduct (€ 223.000), maar verantwoord onder het hoofdproduct 695 Persoonlijke ondersteuning. De onderschrijding op het budget van maatschappelijke opvang wordt veroorzaakt door terugvorderingen op de subsidie van voorgaande jaren (€ 202.000). Toelichting afwijking hoofdproduct 690 WMO Individuele voorzieningen Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 817.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere kosten van vervoersvoorzieningen (met name de tarieven voor de huur van scootmobielen, € 646.000) en hogere kosten voor woonvoorzieningen (€ 187.000).

Toelichting afwijking hoofdproduct 695 WMO Persoonlijke ondersteuning Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 5,1 miljoen. Zowel in boekjaar 2021 als in 2022 zien we een voordelig saldo op de centrummiddelen voor Beschermd wonen. Op deze post houden we in 2022 ruim € 9 miljoen over. Hiervan wordt na vaststelling van de jaarrekening 2022 een bedrag van €

41

3,4 miljoen uitgekeerd aan de Peelgemeenten volgens de dienstverleningsovereenkomst Beschermd Wonen en Beschermd thuis die in 2022 is vastgesteld. De hogere lasten binnen dit hoofdproduct worden veroorzaakt door een stijgend aantal zorgvragen voor huishoudelijke ondersteuning. Dit leidt tot een kostenstijging van ongeveer € 1.500.000. Ook de prijsstijgingen binnen huishoudelijke ondersteuning leiden tot deze overschrijding. Hierbij is een reëel uurtarief gehanteerd wat gebaseerd is op een landelijk rekenmodel. We zien dat het aantal indicaties voor begeleiding vanuit de Wmo vanwege de inzet van STH afneemt. Gedurende 2022 zijn de indicaties geleidelijk overgegaan naar STH. Het effect van STH is echter in de loop van 2022 pas zichtbaar geworden. De uiteindelijke realisatie ten opzichte van de begroting laat een tekort zien van € 1.000.000. De ontvangsten voor de eigen bijdrage (inwoners betalen slechts € 19 per maand) zijn vanwege het abonnementstarief lager dan geraamd, € 1.200.000.

42

3.4 3.4.1

Programma 04: Jeugd en onderwijs Wat hebben we bereikt?

Ambities: • We zetten in op het meedoen, rondkomen en vooruitkomen van onze inwoners en willen sociale tweedeling in de stad tegengaan. • Dat inwoners die hulp nodig hebben laagdrempelig, dichtbij en direct ondersteuning ontvangen die hen verder op weg helpt. • We werken aan een jeugdvriendelijke stad, waarin kinderen en jongeren zich gehoord voelen, kunnen meepraten en het fijn vinden om op te groeien. • We werken aan het versterken van kansen van kinderen en jongeren, zodat zij hun talenten ontwikkelen en veilig en gezond opgroeien. • We voorkomen schooluitval en bevorderen actief het aantal jongeren met een startkwalificatie. • Waar kinderen of jongeren in de knel komen, zorgen we samen met onze partners voor een integrale aanpak bij preventie, onderwijs en (specialistische) jeugdhulp. • Jongeren met jeugdhulp ondersteunen we bij een soepele overgang naar volwassenheid. • Huiselijk geweld en (kinder)mishandeling hebben we zo vroeg mogelijk in beeld en proberen we zoveel mogelijk te voorkomen. Om dit te bereiken hebben we: • De regie voor de uitvoering van een jeugdvriendelijke stad overgedragen aan de LEV groep. In 2022 is gestart met de ontwikkeling van een structureel platform waarop al het aanbod voor kinderen en jongeren vindbaar en toegankelijk is.

• Extra geïnvesteerd in gelijke kansen voor de jeugd, met de Helmondse Educatieve Agenda (HEA) en het Helmondse plan rondom het Nationaal Programma Onderwijs. Daarnaast is ‘de verlengde schooldag’ verder uitgebreid en hebben we extra preventieve inzet gepleegd ter voorkoming van schooluitval. • Een regionaal matchingsteam opgezet met het samenwerkingsverband ‘een 10 voor de jeugd’ waarmee kinderen direct de juiste specialistische jeugdhulp kunnen ontvangen. We zijn gestart met de uitvoering van het regionaal contractmanagement voor verbetering van de kwaliteit en de beheersing van de uitgaven. De norm voor opdrachtgeverschap vormt vanaf 2022 het kader voor de gezamenlijke werkwijze. • Het jongerenwerk herijkt binnen het programma perspectief voor jeugd. De ontwikkelagenda jongerenwerk is vastgesteld. We hebben een start gemaakt met het herijken van het breder preventief aanbod en de staat van de jeugd is in kaart gebracht. Daarnaast hebben we een start gemaakt met een integrale en thematische aanpak risicojeugd. Er is een kernteam geformeerd bestaande uit de gemeente, het jongerenwerk, politie, onderwijs en Sociaal Teams Helmond voor onderlinge afstemming over de aanpak. • Een preventieve laagdrempelige voorziening Walhallab gecreëerd voor jongeren die (dreigen) tussen wal en schip (te) vallen, samen met het onderwijs, bedrijfsleven en andere partners in Helmond.

Dit volgens de motie ‘Ruimte voor talent en perspectief’ (2021). Walhallab is een plek binnen Helmond waar jongeren hun talenten kunnen ontwikkelen ongeacht hoe licht of zwaar hun rugzak is. Hierdoor worden schooluitval, eenzaamheid en mentale problemen voorkomen. Een belangrijk element hierbij is dat Walhallab indicatie loos werkt. Alle jongeren zijn welkom. Daarom vormen zij geen concurrentie met al bestaande voorzieningen. • Regionaal gewerkt aan een meerjarenaanpak huiselijk geweld en kindermishandeling. Daarnaast hebben we professionals extra geschoold in het werken volgens de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling zodat zij beter in staat zijn de problematiek tijdig te signaleren en te melden bij Veilig Thuis.

43

3.4.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Beleidsresultaten verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partijen: Stichting Zorg en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost Zie programma 1 voor het beleidsresultaat Stichting Zorg en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost waarmee ook wordt samengewerkt om de ambities van programma 4 te realiseren. GGD Brabant Zuidoost De GGD heeft tot doel een bijdrage te leveren aan de publieke gezondheidszorg (PG) en de ambulancezorg (AZ). De GGD Brabant-Zuidoost streeft - onder regie van de gemeenten – door middel van preventie naar gezondheidswinst voor alle inwoners, om zo een bijdrage te leveren aan de kwaliteit van hun leven en het vergroten van de zelfredzaamheid.

De belangrijkste ontwikkelingen waarmee de GGD te maken kreeg en een bijdrage aan leverde waren: • Coronabestrijding (testen, broncontactonderzoek, vaccineren, informeren publiek en professionals); • Voorbereiding op de implementatie van de Omgevingswet • Uitbreiding van contracttaken zoals Wvggz-taken en de Wijk GGD’er • Optimaal inzetten van Jeugdgezondheidszorg (JGZ) als collectieve basisvoorziening in de jeugdzorgketen en in het sociale domein • Integratie Jeugdgezondheidszorg 0 – 4-jarigen binnen de GGD en implementatie van de visie Samen Groeien (vernieuwingsplan Jeugdgezondheidszorg 0 – 18-jarigen) • Gedeeltelijk herstel bij Reizigerszorg (markt in Coronatijd ingezakt) • Deelname aan de landelijke pilot waarbij de Physician Assistent en Verpleegkundig specialist solo op een ambulanceauto zit • Proef met inzet van intelligente software bij planning en spreiding van ambulances • Extra inzet bij de opvang van Oekraïense vluchtelingen • Intensivering van de samenwerking met GGD Hart voor Brabant bij Forensische Geneeskunde (1 team voor politieregio Brabant-Oost) Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Verdere uitvoering van de Helmondse Educatieve Agenda (HEA) Met het uitvoeren van de HEA wordt ingezet op het versterken van (gelijke) kansen van jeugdigen.